Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Lịch sử và tiểu sử
Hòa thượng Piyadassi, Vị Sứ giả Hòa bình - Cuộc đời và Thời đại
- Thông tin
- Nguồn: budsas.net (Bình Anson) — tải 2026-09-01
BÀI PHÁT BIỂU CỦA ANANDA GURUGE
TẠI QUỐC HỘI CỦA CÁC TÔN GIÁO THẾ GIỚI
Tiến sĩ Ananda W.P.Guruge, người đã viết Lời Nói Đầu cho cuốn sách nầy, có vài điều muốn nói mà thích đáng với chủ đề trung tâm thể hiện trong Đại đức Piyadassi, sứ giả mang Giáo Pháp của Đức Phật đến khắp thế giới, và sẵn sàng thảo luận tôn giáo tỷ giảo.
Tiến sĩ Guruge, Ông Đại Sứ Tích Lan ở Hoa Kỳ, đang nói về khả năng của người như một phó tổng thống của Hội Hữu Nghị Phật Giáo Thế Giới (WFB), và người bảo trợ của Hội Phật Giáo Châu Âu. Phát biểu tại phiên họp đầy đủ các Tôn Giáo Thế Giới ở Quốc Hội vào ngày 28 tháng 8 năm 1993, Tiến sĩ Guruge, "thay mắt Phật Tử trên thế giới," kể Đức Phật và Asoka, Đại Đế Ấn độ, như hai ngọn hải đăng có ánh sáng rực rỡ."
Ông nói: "Phật Tử đã từng duy trì bản tường thuật độc nhất vô nhị về lòng khoan dung, cùng tồn tại, cùng hoạt động và tương tác có lợi ích cho nhau và thúc đẩy mọi tôn giáo phải đương đầu." Hội Hữu Nghị Phật Giáo Thế Giới (WFB), diễn đàn Phật Giáo Quốc Tế quan trọng, là người cùng bảo trợ của Quốc Hội Phật Giáo Thế Giới gặp lần đầu tiên trong một trăm năm. Đề tài của Hội Nghị nầy là "Sự Hiểu Biết Tương Tín".
Tiến sĩ Guruge chứng minh Asoka như là người quản lý có hiệu quả nhất không dừng ban lệnh. "Người đã nêu gương. Người diện kiến, tôn kính và ủng hộ hàng giáo sĩ của tất cả các giáo phái. Trong suốt nhiều cuộc du hành người dành được thời gian để tham gia thảo luận với họ. Người chứng tỏ cái ổ vô minh nơi sự cuồng tín và không khoan dung tôn giáo có thể phát triển, và bổ nhiệm những phái viên đặc biệt để quan tâm đến họ."
Tiến sĩ Guruge hồi tưởng "người đồng bào đặc biệt của ông, Ananda Dharmapala, ở tuổi mười bảy còn non trẻ, được Đại Tá Henry Steele Olcott, Người Mỹ theo Thuyết Thần Trí từ Orange, New Jersey, Hoa Kỳ, truyền cảm hứng, khuyến khích và hướng dẫn, đã dẫn đầu trong việc thức tỉnh lại tinh thần dân tộc và tôn giáo của Tích Lan, quyết định cống hiến đời cậu cho sự nghiệp truyền bá Phật Giáo." Một thế kỷ trước, đến năm, Tiến sĩ Guruge nói, Anagarika nầy chỉ mới hai mươi chín tuổi, đã đương đầu với một công việc khó ở Quốc Hội Tôn Giáo Thế Giới Đầu Tiên, được tổ chức vào ngày 18 tháng 9 năm 1893, cũng tại Chicago. Trong số mấy ngàn người tham dự phiên họp, chỉ năm người đã đọc tiểu sử của Đức Phật. Tiến sĩ Guruge quan sát: "Biểu thị sự lặng im là không đáng giá thích đáng hay công nhận tính trội về tri thức và tâm linh của phụ nữ, vì bốn trong số năm người đó là Phụ Nữ."
Hơn một thế kỷ, nhờ sự nổ lực không mệt mỏi của Phật Tử hàng xuất gia cũng như tại gia, lời Phật dạy đã được lan trải xa và rộng trên các đại dương. Qua những buổi nói đạo, thuyết giảng và các tác phẩm của những người mang ngọn đuốc học Đạo nầy, Đạo Phật ngày nay là một lực lượng năng động cống hiến giải pháp cho thế giới đang tiến dần đến tuyệt vọng.
"Ngày nay khó có bất kỳ người nào có giáo dục, có tính hiếu kỳ tri thức bình thường, mà không biết chút gì về Đạo Phật, triết lý và văn hoá của đạo và các hào quang của nền văn minh mà Đạo Phật ấp ủ dưỡng nuôi."
Tiến sĩ Guruge quan sát: "Vào năm 1893, Quốc Hội phản ảnh các tạp chí của thời kì đó, và một trong những tạp chí đó là "Làm sao các phương pháp của các đoàn truyền đạo Cơ Đốc Giáo có thể được cải thiện?’ Dĩ nhiên, đó là đề mục của một thời khi quá ít người biết được độ sâu và sức mạnh của tâm tri túc và chiều hướng phong phú và khác biệt của di sản tôn giáo và triết lý của nhân loại."
Những vị sư như Đại đức Piyadassi có thể tuyên bố với họ một cách tự hào như là những ông đại sứ xuất sắccủa Đạo Phật đã mạnh dạn khám phá thế giới, và đem cho họ Giáo Lý của Đức Phật, kết quả hằng trăm ngàn nam nữ trên khắp thế giới ngày nay tìm đến Đạo Phật cho những câu trả lời về xã hội, kinh tế, chính trị và những xung đột tư tưởng hệ khác.
Tiến sĩ Guruge đang nhấn mạnh thông điệp rằng Đại đức Piyadassi và những vị sư hoằng pháp khác đã và đang đem đến cho thế giới khi ông nói: "Không có dấu hiệu rửa tội nào, không có dấu hiệu khởi đầu nào hay dấu hiệu bên ngoài nào hay những biểu tượng như chí thánh hoặc tro thiêng, một người có đức tin trong Đạo Phật được hướng dẫn, thúc đẩy và có cảm hứng nhờ thông điệp vị tha, từ bi đối với nhân loại mà Đức Phật đã dạy."
Tiến sĩ Guruge quan sát "Chính trong tinh thần nầy mà Đạo Phật đã không bày ra cái gì thuộc về di sản tâm linh của mỗi quốc gia mà Đạo Phật truyền đến đó. Ngay cả ngày nay, Đạo Phật không áp đặt một mối đe doạ nào vào bất cứ tôn giáo nào. Như vậy, người hoằng pháp Phật Giáo không cần cũng không muốn đạt được bằng con số hay sự vượt trội hơn dựa trên bản thống kê."
Những vị sư uyên bác từ Tích Lan đã thành công trong việc hoằng truyền Giáo Pháp của Đức Phật bởi họ có khả năng diễn giải Giáo Pháp một cách thông minh cho cả hai giới thính giả thuộc giới tri thức và bình dân.
Tiến sĩ Guruge diễn giải Đạo Phật và trình bày những điểm tương đồng đụng đến cách suy nghĩ của Đại đức Piyadassi, một vị sư được Tiến sĩ Guruge hằng tôn kính sâu sắc nhất, Ông quan sát: "do đó Phật Tử ở trong vị trí tiến bộ đáng kể để tương tác và cùng hợp tác với những người có đức tin trong các đạo giáo khác trong việc đương đầu với hai trong những thử thách nghiêm trọng nhất của thế giới hiện đại. Một mặt là không quan tâm đến tôn giáo, chống lại tôn giáo hay không tôn giáo, trong những biểu thị sai biệt của nó như thờ ơ không quan tâm, thù địch hay khinh thị tôn giáo. Mặt khác, là không khoan dung tôn giáo tiêu biểu bởi sự cuồng tín, cực đoan chủ nghĩa và trào lưu chính thống. Cả hai đều là tai hoạ đáng sợ đều liên quan đến tất cả chúng ta mà chúng ta phải nhận ra vai trò không thể thiếu được của tôn giáo trong việc bảo toàn chân giá trị và phép lịch sự cho nhân loại.
"Hai khuynh hướng, dường như đối lập, cócùng một hậu quả: chúng hạ thấp giá trị tôn giáo và làm nản lòng việc đẩy mạnh tôn giáo như một nguồn hạnh phúc về luân lý, đạo đức và tâm linh của xã hội con người. Không quan tâm đến tôn giáo hay không tôn giáo- không biết được những lợi ích có được từ tôn giáo. Trào lưu chính thống, đặc biệt khi đi cùng với người cuồng tín bất chấp những tôn giáo khác, dẫn đến không khoan dung tôn giáo và bạo lực, rồi nhạo báng sứ mạng đạo đức và tâm linh của tôn giáo.
"Hiểu Biết Tương Tín", trong văn cảnh nầy, không phải là việc đeo đưổi ở học đường hay tri thức, mà là nền tảng cho hoạt động tập thể trong công cuộc đấu tranh cấp thiết và nhắm thẳng vào những lực lượng không quan tâm đến tôn giáo và cuồng tín chủ nghĩa."
Trong bài diễn văn của Tiến sĩ Guruge kể sáu ngàn người đại biểu cho hai mươi tám tôn giáo nào đó ở Quốc Hội Các Tôn Giáo Thế Giới rằng họ là những "người giữ chuẩn mực trong công cuộc đấu tranh nầy để bảo đảm tính đồng nhất về tinh thần và đạo đức của tất cả các tôn giáo trên thế giới phục vụ cho sự nghiệp hoà bình, thịnh vượng, hạnh phúc và yên tĩnh cho mọi người nam nữ và trẻ em trong thế giới nầy, hôm nay và ngày mai."
Lúc bắt đầu bài phát biểu của Tiến sĩ Guruge, ông bày tỏ lòng kính trọng đến Sri Chinmoy của Thiền Hoà Bình của Liên Hiệp Quốc ở Nữu Ước, Tiến sĩ nói: ‘Tôi vui mừng và lấy làm hân hạnh rằng tôi nên phát biểu trong phiên họp đặc biệt nầy được khai mạc do người bạn và người anh đáng kính nhất của tôi, Sri Chinmoy, suốt đời người đã cống hiến để hoằng truyền thông điệp cao thượng về tính đồng nhất của nhân loại."
Sri Chinmoy đáp lời Tiến sĩ Guruge: "Tôi mong ước dâng tặng bạn lòng yêu thương sâu đậm nhất của trái tim tôi và lòng tri ân sâu sắc nhất của đời tôi. Bài diễn thuyết của bạn khuấy động tâm hồn đang chiếu sáng và hoàn thành. Nó chạm đến những độ sâu nhất của trái tim đang phát nguyện của chúng tôi. Ba điều nầy có tầm quan trọng bậc nhất: chiếu sáng, lòng từ bi và sự cống hiến. Tâm bạn có tất cả ba phẩm chất nầy. Với tư cách là Đại sứ Tích Lan ở Hoa Kỳ, bạn đang đại diện cho đất nước mến yêu của bạn, không chỉ ở Mỹ, mà còn khắp mọi nơi. Ở đây, tất cả chúng tôi đang sống hoà bình - mơ tưởng đến bạn, tôi và sinh viên của tôi là bằng hữu." Người ta nói Sri Chinmoy có khoảng ba mươi đến bốn mươi ngàn sinh viên ở Hoa Kỳ và Gia-nã-Đại.
Sri Chinmoy đính kèm đáp từ của ông là một lá thơ cá nhân gởi đến cho Tiến sĩ Guruge, vào ngày 10 tháng 9 năm 1993. Sri Chinmoy nói Tiến sĩ Guruge diễn đạt ông như là "một người anh và người bạn đáng kính nhất," "Tôi rung động thật sâu lắng bởi lời bạn đáng gía đầy yêu mến tôi tại Quốc Hội Các Tôn Giáo Thế Giới. Bạn mới là người anh và người bạn thực sự trong đời tôi. Tôi nhận thấy bài nói chuyện của bạn gây nhiều cảm hứng sâu sắc và chiếu sáng rực rỡ. Bạn diễn đạt ở Quốc Hội như là một Phật Tử nhưng lời bạn có ảnh hưởng đến cả Vũ Trụ. Bạn đánh thức những con tim và khuấy động tâm hồn của tất cả mọi người- những ai diễm phúc hiện diện khi nghe bạn phát biểu."
Món quà đó gởi đến cho ông Đại sứ Phật Giáo của Tích Lan chắc chắn là một sự công nhận vai trò của hải đảo nhỏ bé nầy đang đóng vai trò trình bày Giáo Pháp của Đức Phật thông qua cả hai giới tu sĩ và cư sĩ Phật Giáo. Vào buổi cầu nguyện gặp mặt ngày hôm sau những phiên họp đầy đủ của Quốc Hội Các Tôn Giáo Thế Giới, nhưng người đại biểu hứa tăng cường cuộc vận động của họ cho thế giới hoà bình.
Trong phần chính của cuộc họp quốc tế nầy của các nhà tôn giáo và nhân văn đề ra chương trình nghị sự cho tương lai, Đại đức Piyadassi không nao núng theo đuổi công việc thường lệ của người trong sự nghiệp Phật Pháp. Người luôn tin rằng hoà bình bên trong mỗi người phải đi trước việc tầm cầu hoà bình bên ngoài. Đó là lý do tại sao người nhấn mạnh tầm quan trọng của thiền và từng đóng vai trò chủ đạo trong việc thành lập các trung tâm thiền quanh thế giới.
Vào lúc kết thúc chuyến hoằng pháp khắp thế giới thứ mười ba của người vào tháng 10 năm 1992, Đại đức Piyadassi không nghỉ ngơi vì kiệt sức bởi mười hai tháng làm việc quá căng thẳng, chuyển sang phần lớn của thế giới. Thậm chí trên chuyến đi có thời gian biểu chặt chẽ, người tìm ra thời giờ để song hàng hoạt động với tôi và công việc của người. Hôm nay ở đây, ngày mai ở kia, vị sứ giả nầy ở đâu đôi khi khó biết được.
Người đã từng viết cho tôi từ Los Angeles, Hoa Thịnh Đốn, Seattle, Vancouver, Calgary, Thuỵ Điển, Phần Lan, Netherland, Đan Mạch, Luân đôn, Ý đại lợi, Pháp, Đức, Nhật, Singapore, Hàn Quốc, Mã lai á, và Úc, trong những địa điểm khác nhau. Trong các lá thơ đều nhấn mạnh việc hoằng pháp của người trong nhiều phần khác nhau trênh thế giới, người luôn tìm ra thời gian và không gian để hỏi về gia đình tôi và cầu hồng ân Tam Bảo ban phước lành cho tôi và gia đình cùng lúc gởi đến lòng từ vô lượng của người."
Điều độc nhất vô nhị về vị sư nầy là bất chấp sự uyên bác và những kỷ năng đáng kể trong việc truyền thông dễ dàng đến hoàn hảo, triết lý cao siêu chứa đựng trong Phật Pháp, người tìm ra thời giờ cho những việc nhỏ trong đời sống.Chẳng hạn vào năm 1989 sau khi đọc một câu chuyện trong tờ báo Sunday Observer tôi đã viết về chuyến viếng thăm Singapore, người viết nhanh để nói người đã ở lại chùa Srulankaramaya ở Singapore một tháng như thế nào trong suốt những ngày đầu đang kiến tạo những ngôi dinh thự trong chùa nầy. Từ đó, những chuyến hoằng pháp của người luôn gồm cả Singapore. Luôn có điều gì đó để học từ những lá thơ của người. Tôi không biết rằng 95 % Phật Tử Singapore có dòng dõi người Hoa, mãi cho đến khi người nhắc đến điều đó trong một lá thơ.
Vào năm 1990, sau những ngày đen tối của năm trước khi gia đình Janatha Vimukthi Peramuna tháo xích xiềng phong trào khủng bố dân tộc khiến người dân phải ở trong nhà đóng kín cửa hầu hết thời gian, Đại đức Piyadassi vui mừng cùng với nhân dân được tự do họ đang hân hoan vui mừng, cuối cùng chính phủ đã kết thúc chế độ khủng bố. Sau nhiều tháng u sầu ảm đạm, bất hạnh và tuyệt vọng, dân chúng một lần nữa lại có thể thở tự do và chuẩn bị cho ngày sinh hoạt hằng ngày của họ.
Vào tháng 8 năm 1990, người viết lá thư từ Chốn Ẩn Cư Senanayaka tại Udawattakela, Kandy: "Tôi đang bận để hoàn tất cuốn sách của tôi về Đạo Phật. Bởi nhiều tôn giáo và nhiều hoạt động xã hội khác, tôi không có nhiều tời giờ để viết sách. Tuy nhiên, tôi đã kiểm lại các trang có dẫn chứng của hầu hết các chương. Hy vọng nó là cuốn sách dễ đọc và có nhiều thông tin liên quan đến nhiều khía cạnh của ‘Đạo Pháp và Giới Luật’. Tôi ở lại đây cho đến khi cho đến khi cuốn sách được ấn hành mới đi ra nước ngoài." Vào tháng 10 năm sau, cuốn sách The Spectrum of Buddhism được xuất bản và Đại đức Piyadassi liền bắt đầu chuyến hoằng pháp thế giới thứ mười ba của người.
Vào tháng 1 năm 1992, trong một lá thơ từ Hague, thủ đô của Netherland, người phác thảo những chi tiết thời gian biểu của người ở nước Anh, Hoa Kỳ và Gia-nã- đại. Tháng kế đó người viết một lá thơ từ Luân đôn ở thêm mấy ngày ở đây "theo lời mời của tu sĩ và cư sĩ- bây giờ có bảy hay tám trung tâm hay tự viện thuộc tu sĩ Tích –Lan, trong và ngoài Luân Đôn." Người viết thêm rằng có hằng trăm Phật Tử Tích-lan ủng hộ những Trung Tâm Phật Giáo nầy.
Người viết: "Khắp mọi nơi, tôi nói lời chúc mừng rằng những Trung Tâm Phật Giáo của chúng tôi không cần dân tộc tiêu biểu nào, không phục vụ chủng tộc đặc biệt hay một nhóm văn hoá nào. Không kể đẳng cấp, màu da, tín ngưỡng, chủng tộc, giới tính hay những sự phân chia nào khác, chúng tôi là Phật Tử và nên biếu tặng quà Pháp yêu thương đến cho tất cả mọi người." Trong nhiều lá thơ người nói về việc người quan tâm đến trẻ em Tích Lan sống ở nước ngoài, chúng không quan tâm đúng mức đến tiếng Sinhala và Phật Pháp. Người viết "Những vị sư ở đây (trong nước Anh), đang làm việc cần cù một cách vô vị kỷ để giúp các em,"
Vào tháng 3 năm 1992 Phật Lịch 2535 (người luôn viết kèm Phật Lịch trong những lá thơ của người), người viết từ Los Angeles rằng "điều đòi hỏi khẩn cấp và thiết yếu nhất là sách hay và nhiều người diễn thuyết giỏi để nói đạo và hướng dẫn thảo luận đạo và các thiền sư để hướng dẫn các khoá thiền. Những hoạt động Phật Pháp cần phải tăng gấp bội và những động lực mới lành mạnh phải được cho những người hoằng pháp - những sứ giả diễn giải rõ ràng từng chữ của Đức Phật. Phật Pháp phải được trình bày như một cái gì sống động và thích đáng với những khuynh hướng tư tưởng hiện đại, ứng dụng những nguyên tắc Phật Giáo vào đời sống hiện đại ở phương Tây."
Tính năng động của người được thể hiện ngay cả trong những lá thơ riêng của người. Luôn có tính khẩn cấp. Không để mất thời giờ, người chuyển nhanh tư tưởng và ý nghĩ của người cùng một lúc che lấp nhiều chứng cứ khác. Trong một tấm thiệp từ Washington D.C Tự Viện Phật Giáo vào tháng 4 năm 1992 chẳng hạn, liên quan đến buổi nói đạo đã định lịch trình cho người tại Chùa Phật Giáo Zen Toronto, người hồi tưởng vị sư Hàn Quốc đương nhiệm ở Chùa nầy, Đại đức Samu Sunim, là vị người đã gặp lần đầu tiên tại Hàn Quốc vào năm 1965, và lúc đó ở Chicago. Đó sẽ là cuộc gặp gỡ đầu tiên sau hai mươi bảy năm.
Phạm Kim Khánh (Sunanda) là người Phật Tử Việt Nam đang hành thiền, phiên dịch những buổi nói đạo của các vị Đại đức Narada và Piyadassi khi họ còn ở Việt Nam. Nội dung cuốn The Spectrum of Buddhism gây ấn tượng cho ông và khiến ông chuyển dịch cuốn sách đó sang tiếng Việt với sự giúp đỡ của vợ ông, bà Sumana.
Vào tháng 8 năm 1992, Đại đức Piyadassi viết từ Sydney, Úc, rằng Ông Cao Uỷ Tích Lan E.L.B. Hurulle và Ông Phó sarath Perera đang nhiệt tình với cuộc viếng thăm của người ở đây. Người viết về các cuộc nói chuyện Đạo người thuyết ở ba trường đại học - Melbourne, Monash và Latrobe, và tại các trường đại học khác và các trung tâm thiền. Cũng có các buổi nói đạo và phỏng vấn trên đài truyền thanh. Khi sắp hết chuyến hoằng pháp thứ mười ba của người, khi người đang sắp về quê hương, Đại đức Piyadassi viết từ Singapore: "Ở đây, cũng vậy, tôi cứ bận nói đạo, v.v... không nghỉ. Ngay cả khi tôi về quê, tôi không nghỉ... làm việc.. làm việc." Người không than phiền. Người chỉ đang kể vấn đề của các sự kiện. Làm việc là cuộc đời của người. Người say sưa trong công việc, không ngừng nghỉ, không mỏi mệt.
Tôi không bao giờ biết hay thấy người biếng nhác. Khi nói chuyện, người luôn chuyển đạt một cái gì đó cho người nghe có thể học được. Người dành chút ít thời giờ vào buổi sáng và buổi trưa để dùng bửa. Khi cần nghỉ, người chỉ nghỉ vài giờ. Người không tham gia vào các chuyện trò vô ích. Người dành thời gian trau dồi cho chính người và cho kiến thức thâm sâu đến những thứ quanh người. Sau đó người vội tiếp tục làm việc lại vào bản thảo nào đó chưa xong hay chuẩn bị vài ghi chú cho buổi nói đạo đã có lịch trình vài giây sau đó.
Người làm việc có phương pháp, lanh lợi và tỉnh thức về những chuyện đang tiếp diễn quanh người. Người tự kỷ luật mình luôn luôn đúng giờ. Người không để thính giả chờ lâu và mong họ đáp lại. Những bài nói đạo và thuyết Pháp của người thật đúng giờ. Những bài nói đạo của người được giới hạn trong một giờ, thường là bốn mươi phút. Người cho phép thời giờ để hỏi và trả lời. Không giống vài "giảng sư" nào đó, Đại đức Piyadassi thích đối thoại hơn độc thoại. Là người biết lắng nghe giỏi, người luôn tìm thời giờ thậm chí dành cho những câu hỏi không đáng kể hay những vấn đề đáng kể hay chỉ phớt trên bề mặt. Người cách xa việc đối xử kẻ cả, và có khả năng đáng kể hoà điệu, thậm chí trong cách khiêm tốn nhất.
Trở về Tích Lan vào cuối năm 1992, một lần nữa người lại bận rộn với việc đạo và việc xã hội. "Tôi đã từng rất bận rối từ khi tôi trở về," người viết vào cuối tháng 10 từ chùa Vajirarama, "đặc biệt bởi vì các buổi lễ Dâng Y Kathina, tôi ở đây, ở đó, khắp nơi, như con thoi trong khung cửi." Người nhận vào nề nếp tất cả; Colombo, Kandy, Anuradhapura, Kurunegala, Nuwara Eliya, Galle, Matara, và v.v... Người làm việc không bao giờ hết.
Tác động của Giáo Lý Phật Giáo, đặc biệt đến thế giới Phương Tây, nhờ sự nổ lực của các vị sư hoằng pháp đã từng có hiện tượng, đặc biệt suốt trong một phần tư thế kỷ qua. Điều quan trọng là Giáo Pháp nầy được trình bày ngắn gọn hơn là áp đặt. Phơi bày là phương diện độc nhất vô nhị của Giáo Pháp nầy, không phải là áp đặt- Tiến sĩ Guruge đóng vai trò quá hùng hồn trước Quốc Hội Các Tôn Giáo Thế Giới, là một điều gì liên hệ đến Đại đức Piyadassi, đặc biệt về sứ mạng hoằng pháp của người ở hải ngoại. Trong cuốn sách nhỏ của người, "Buddhism, A Living Message", Đại đức Piyadassi diễn đạt: "Đạo Phật là tôn giáo hoằng pháp phổ biến chung trong lịch sử nhân loại. Mặc dầu từ hoằng pháp không có một vết nhơ nào, người ta buộc phải dung nó để cho tiện.
"Bất cứ mục nào trong đạo Phật và việc hoằng truyền giáo pháp rõ rang phải bao phủ cả vùng biển rộng lớn mênh mông, cả thời gian lẫn không gian. Chính là câu chuyện lịch sử của phong trào bắt đầu từ những cái rất nhỏ. Với chỉ vài người theo, đạo phật dần dần lớn mạnh vao gồm cả thế giới rộng lớn, ảnh hưởng đến vận mệnh của sáu trăm triệu người, gần một phần tư toàn thể chủng tộc nhân loại. Trong thời đại Đạo Phật trải qua hơn 2,500 năm. Đạo Phật đã sải bước nhanh chủ yếu là do giá trị nội tại của nó và nó kêu gọi những đầu óc lý luận, ngoài ra còn nhiều yếu tố khác giúp Đạo Phật phát triển.
"Không bao giờ, những sứ giả hoằng pháp sử dụng phương pháp nào trái với đạo lý trong khi hoằng truyền giáo pháp. Đạo Phật thâm nhập vào các nước khác một cách lặng lẽ bình yên không quấy rối các tín ngưỡng đã tồn tại ở đó rồi. các sứ mạng Phật Giáo được tiến hành, không nhờ lực lượng vũ trang, cũng chẳng dụng đến những phương pháp cưỡng bức hay đáng khiển trách nào. Đức Phật và chư vị đệ tử ngài không bao giờ biết đến và ghê tởm việc cưỡng bức cải đạo.
"Đạo Phật hoàn toàn tự do khỏi ‘những cuộc thập tự chinh’ và ‘những cuộc thánh chiến Hồi Giáo,’ Flelding Hall nói trong cuốn Soul of a People ". Có thể không bao giờ có chiến tranh Đạo Phật. Không có quôc gia nào bị mê hoặc đã từng chứng kiến sự tinh thông của những người theo Đức Phật; không có người nào bị sát hại đã đổ máu của họ trên những tổ ấm của họ, tiêu diệt danh tánh họ, không có phụ nữ nào bị tàn hại đã nguyền rủa tên nó với Thiên Đường trên cao. Nó và niềm tin của nó sạch không một vết máu. Ngài là người thuyết giảng hoà bình vĩ đại của tình thương, của lòng rộng lượng và trắc ẩn và quá rõ láàgiáo lý của người đến nỗi không bao giờ có thể bị hiểu lầm được."
Trong cuốn sách nhỏ nầy, Đại đức Piyadassi trích lời giáo sư Rhys Davids bà nói: "Không có bản tường thuật nào tôi được biết trong toàn thể lịch sử lâu dài của Đạo Phật, xuyên suốt nhiều thế kỷ nơi những tín đồ của ngài đã từng kéo dàn những thời kỳhuy hoàng như thế, không có một cuộc khủng bố nào Phật tử đã làm đối với những người có đức tin nào khác." Đại đức Piyadassi nói them: "Như thế Đạo Phật có thể tự phổ biến qua nhiều nền văn hoá lớn khác nhau khắp nơi trên thế giới."
Đại đức Mahathera Piyadassi đã un đúc đời người phù hợp với Giáo Lý của Đức Phật. Người trở thành hiện thân của Giáo Lý đó đối với vô số người khắp nơi trên thế giới. Riêng người đóng góp vào Tích Lan đối với việc đem lại hoà bình cho Hải đảo huy hoàng lộng lẫy là sứ mạng của người năm 1993 đối với những miền bắc và đông của đất nước nơi các xung đột vẫn còn hoành hành. Thông điệp của người nhằm hiểu biết, quan tâm lẫn nhau, khoan dung và hoà bình. Thông điệp nầy của chính Đức Phật.
Đại đức Piyadassi đã từng vui lòng cống hiến một cách thoải mái tự do mười ba năm trong đời người trong mười ba chuyến hoằng pháp thế giới, đi quanh thế giới mang lời Phật đến cho những ai sẵn lòng nghe và cho những ai được nghe lại hiểu thêm và làm sống lại giáo lý đó. Và bây giờ, ở tuổi 81, người đang chuẩn bị chuyến hoằng pháp thế giới thứ mười bốn. Đại đức Piyadassi quả thật là vị đệ tử cao cả của Đức Phật, là một sứ giả hoà bình chân chính.
Chân thành cám ơn Sư cô Huyền Châu đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, tháng 9-2007)
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
