Hòa thượng Piyadassi, Vị Sứ giả Hòa bình - Cuộc đời và Thời đại

DI SẢN CHÙA VAJIRARAMA

Khi Đại đức Piyadassi trở về Tích Lan sau chuyến hoằng pháp thế giới 1982, người không có linh cảm về những gì xảy ra vài tháng sau. Vào ngày 1 tháng 10 năm 1983, thế giới Phật giáo rơi vào tăm tối khi Đại đức Maha Thera Narada sau khi bệnh một thời gian dài, viên tịch, hưởng thọ 86 tuổi. Cả nước Tích Lan để tang vì việc ngài ra đi đánh dấu sự kết thúc thời kỳ hoàng kim của việc phục hưng Phật giáo mà Đại đức Narada đã từng là mũi nhọn tiên phong.

Sinh ra tại Kotahena, Colombo vào ngày 14 tháng 7 năm 1897, Đại đức Narada học trường St. Benedict. Bạn phóng viên của tôi, E.C.T (Manny) Candappa nói rằng Đại đức Narada là một trong những ‘nam sinh xuất sắc’ của trường St. Benedict. Candappa nói thêm: "Người được nhà trường tôn trọng và được mời vào những dịp lễ lớn của trường, kể cả ngày đọc bài diễn văn hằng năm, người ít nhất được một lần làm chủ trì. Dù người có lai lịch học ở trường Cơ đốc hay có lẽ bởi vì thế, Đại đức Narada nổi lên như một trong những người có khả năng nhất trong Đạo Phật và tôn giáo tỷ giảo cả tiếng Sinhala và tiếng Anh.

Tôi được biết Đại đức Narada từ khi còn nhỏ, vì ngài là một trong số những vị sư nói tiếng Anh đến viếng thăm khu rừng Uva. Ngài an cư (vassa) tại Bandarawela- thành phố quê nhà tôi- trong thời gian đó tôi có thể học Phật Pháp căn bản từ ngài. Vào những năm sau, tôi thường viếng thăm ngài ở chùa Vajirarama, nơi đây ngài là viện trưởng. Nam phụ lão ấu thường đến đây rất đông ngồi dưới chân ngài và lắng nghe giọng êm dịu du dương của ngài diễn gỉai Phật Pháp trong cái cách không thể nào bắt chước được.

Bạn tôi, Candappa, cũng cung cấp vài tư liệu về bối cảnh lịch sử tôn giáo tổng quát ở Tích Lan. Ông nói rằng khi người Bồ đào nha chiếm đất nước nầy vào năm 1505, họ đã cải đạo phần lớn người dân ở các tỉnh gần biển theo Thiên Chúa Giáo. Những cuộc chinh phục tiếp sau của người Hà- Lan và Anh đã tạo uy thế cho Tin Lành và Giáo phái Anh theo thứ tự và sau đó nhiều mẫu số thiên chúa giáo khác dưới ảnh hưởng tự do của người Anh. Kết quả là Đạo Phật, tôn giáo chính thống tồn tại hơn hai ngàn năm, bị suy thoái nhưng không bao giờ bị tuyệt chủng.

Sau nầy khi giành được độc lập, tinh thần dân tộc trào lên mãnh liệt, Đạo Phật một lần nữa lại bắt đầu ban trải ảnh hưởng dịu ngọt và văn hoá khắp các tỉnh phía Tây, Trung tâm, Trung Bắc và miền Nam của đất nước.

Trong số tu sĩ và cư sĩ có trách nhiệm khơi dậy lại Đạo Phật, Đại đức Narada và sau nầy Đại đức Piyadassi đã từng đóng vai trò lãnh đạo. Tu sĩ như những vị nầy đáng được tín dụng nhiều cho tinh thần khoan dung toả khắp không chỉ ở Kotahena, mà còn khắp nơi trong nước, khiến những người không phải Phật Tử như Candappa nói rất tốt. Thật ra, tinh thần khoan dung, hiểu biết và hiếu khách trở thành tiêu chuẩn để nhận biết người Tích Lan. Trong bối cảnh nầy Vai trò của Giáo Hội (Maha Sangha) rất quan trọng.

Đại đức Narada hoằng pháp ở Việt Nam bắt đầu vào năm 1935, Việt Nam là đất Phật Giáo Đại Thừa, nhưng những nước láng giềng Cam-pu-chia và Lào là đất Phật Giáo Nguyên Thuỷ. Vào những thời điểm tu sĩ và phật tử Nguyên Thuỷ viếng thăm Việt Nam và Phật Tử Đại Thừa Việt Nam đi đến những vùng đất Phật Giáo Nguyên Thuỷ. Theo con đường nhỏ Giáo Lý Phật Giáo Nguyên Thuỷ ảnh hưởng đến một số người Việt Nam.

Như Minh Châu - cô gái Việt nói, nhiều người Việt thực hành đạo Cao Đài, một hình thức Phật Giáo giống như Đại Thừa. Tuy nhiên, nhờ Đại đức Narada thường xuyên viếng thăm Việt Nam đã có thay đổi. Nhờ ảnh hưởng của ngài dân chúng từ bỏ loại nghi lễ thờ cúng trong Đạo Phật và thay vào đó thực hành những phương diện trí thức và triết lý của giáo lý Nguyên Thuỷ. Đại đức Narada đã mở đường cho Đại đức Piyadassi tiếp tục những hoạt động hoằng pháp của người ở Việt Nam.

Đại đức Narada gầy yếu nhưng năng lực quan tâm đến người khác dường như không giới hạn. Ngài lấy làm vui khi hỏi về gia đình tôi, công việc tôi. Ngài hỏi: Tôi có vui không? Có phải tôi vẫn còn cống hiến thời gian cho cộng đồng trong việc đẩy mạnh những hoạt động Phật giáo không? Ngài mong gặp ông chủ bút của tôi, Denzil Pieris, và ngày hôm sau tôi đưa ông ấy đến. Đại đức Narada chúc mừng tờ báo The Observer về vai trò của tờ báo trong đời sống cộng đồng. Giọng ngài vẫn phong phú du dương đã từng cuốn hút tôi như hồi còn bé- cái giọng xuất phát từ sâu thẳm bên trong.

Sự kiện Đại Trưởng Lão Narada viên tịch như là một cú sốc riêng đối với vị sư đệ, Đại đức Piyadassi. Mười ba năm trước khi Đại Trưởng Lão lâm bệnh đang nằm ở bệnh viện Việt Nam, Đại đức Piyadassi đã bay từ Tích Lan qua để ở bên cạnh ngài. Đại đức Narada qua đời, mười năm sau, Đại đức Piyadassi mới nói với tôi "Ngài là nguồn cảm hứng vô cùng to lớn đối với tôi."

Sau đó Chính phủ Tích Lan, Tổng Thống là J. R Jayewardene và Thủ Tướng là Ranasinha Premadasa, người thường thân cận với Đại đức Narada tuyên bố lễ tang của Đại đức Narada là quốc tang, Các Bộ Trưởng và những nghị viên trong Quốc Hội và những nhà chức trách cao cấp khác và hơn 1.500 vị sư đến tham dự lễ tang được tổ chức ở Quảng Trường Độc Lập, Colombo. Trong số những người phát biểu cảm tưởng là những bậc thạc đức của Maha Sangha, Tổng Thống, Thủ Tướng và Bộ Trưởng Tài Chính, Bernard de Soysa. Đại đức Piyadassi kết thúc với lời cảm tạ xúc động như sau:

"Bây giờ vẫn còn được nghe giọng hiền hoà dịu ngọt đó, đôi mắt sáng ngời trí tuệ đó đã vĩnh viễn khép lại. Đám mây buồn đen tối nặng nề bao phủ lấy những ai đã từng biết và kính yêu ngài; vì biết ngài là kính yêu ngài. Mọi điều rồi sẽ qua đi, tất cả cuộc họp mặt đều kết thúc lúc chia tay, nhưng một ngày nào đó trong biển luân hồi bất tận chúng con chắc sẽ gặp lại ngài."

Sau khi ngài Narada viên tịch, Đại đức Piyadassi, một người thừa kế xứng đáng phải gánh vác nhiệm vụ Giám Đốc Quản Trị- . Nemsiri Mutukumara, một nhà báo Tích Lan nổi tiếng chuyên viết về Đạo Phật biết Đại đức Piyadassi có lẽ lâu hơn tôi. Một công nhân Phật Giáo thuần thành viết một bài có tựa đề là "Đại đức Nayaka Thera Piyadassi Như Tôi Thấy Người" vì Priyadarsana, một cuốn sách được viết để trân trọng kỷ niệm về vị Đại đức nầy.

Nemsiri viết: "Cốc của Đại đức Piyadassi ở chùa Vajirarama thật giản dị. Một chiếc chiếu lát trải trên chiếc giường bằng gỗ chất đầy sách và báo. Người có hai phòng, đối diện nhau. Cả hai phòng đều là hai thư viện nhỏ: nhiều loại sách để đọc và sách tham khảo và sách dày, sách mỏng rồi thuốc để phát cho người ta. Một chiếc chiếu lát trải trên nền xi măng bên cạnh cái bàn viết là chiếc giường của người. Người rất bận đọc và viết, nhưng không bao giờ quá bận để không tiếp đối với khách quen thuộc hay khách thỉnh thoảng viếng thăm. Đại đức Piyadassi là người dễ gần được trẻ con cũng như người lớn rất thương mến và tôn kính. Số người ngưỡng mộ Đại đức Piyadassi như sao trên bầu trời, không thể đếm được. Không chỉ ở quê Mẹ, Matrubhumi, mà thôi; trong vùng của Đức Phật, trong vùng của mặt trời mọc, trong vùng của Mặt Trời Nửa Đêm và trong vùng nơi mặt trời không bao giờ lặn, người đều được biết rất nhiều và rất được tôn kính."

Đó là lời tuyên bố đơn giản nhưng vẻ vang từ một nhà báo bạn mà tôi đã từng làm việc với và ngưỡng mộ tính kiên trì có mục đích đối với nhân duyên Phật giáo. Đó là một cái bằng chứng nhận cho một vị sư mà cả hai chúng tôi đều yêu mến và tôn kính.

Từ những cái bắt đầu khiêm tốn chùa Vajirarama đã phát triển đến tầm cỡ to lớn như hiện nay và chiếm một vị trí đặt biệt trong trái tim của chư Phật Tử. Tên chùa Vajiararama xuất phát từ vị Viện Trưởng sáng lập ra nó, Đại đức Mahanayaka Thera Vajiranana ở Pelene. Do đó thật chính đáng để nói về vị thạc đức Phật Giáo vĩ đại nầy người đã từng truyền cảm hứng cho hằng ngàn người cả trong nước Tích Lan và nước ngoài.

Đại đức Vajiranana sinh ngày 25 tháng 11 năm 1878 ở Pelene, một ngôi làng ở Weligama dưới xa thuộc vùng duyên hải phía Nam của Tích Lan. Thân sinh ngài là cụ ông Panditha Gunawardana, thân mẫu ngài là cụ bà Don Gimara Serasinghe. Ngài xuất gia vào ngày 20 tháng 7 năm 1893, lúc chỉ mười lăm tuổi. Ngài sớm được hướng dẫn Đạo Phật từ vị Mahathera- Giới Luật Sư -Siri Revata ở Weragampita là Vị Viện Trưởng ở Tự Viện Devagiri tại Kamburugamuwa (Phía Nam). Để học cao hơn, vào năm 1897, ngài học trường Phật Học Vidyodaya ở Maligakanda, Colombo dưới sự giảng dạy của hiệu trưởng Đại đức Nayakathera Siri Sumangala ở Hikkaduwe. Nhờ vị thầy uyên bác nổi tiếng nầy tận tình giảng dạy, Đại đức Vajiranana hoàn tất việc học năm 1900 và nhận được phần thưởng Syāmarāja Thyāgaya của vị Vua xứ Thái.

Vào thời đó một hội có tên là Dharma Samagama xây dựng một Pháp Đường trên con đường Vajira ở Bambalapitiya. Theo lời khuyên của Đại đức Mahathera Palita ở Tangalle, hội thỉnh Đại đức Vajira cư ngụ tại Pháp Đường nầy. Vào đầu thế kỷ mới, năm 1901, Đại đức Vajiranana tiếp quản nơi cư ngụ đó và bắt đầu sự nghiệp.

Đại đức Vajiranana chỉ chiếm dụng một phòng để cất giữ sách, trong lúc học trò ngài, kể cả Đại đức Narada dùng y của họ tuỳ tiện ngăn phòng cho thích hợp với họ. Chính từ những cái khởi đầu rất khiêm tốn như thế mà chùa Vajirarama đã bắt nguồn từ đó. Một vị đại thí chủ Muhandiram G. J. Silvan Kulatilaka của Bambalapitiya dâng một thư viện có hai phòng. Đến lúc đó Pháp Đường mới trở thành chùa Vajararama. Vào năm 1909, một tự viện nhỏ được xây lên. Như Đại đức Piyadassi nói: "Giảng dạy và hoằng truyền Phật- Pháp quan trọng đối với vị sư trẻ và đầy năng lực (Đại đức Vajiranana), hơn kiến tạo dinh thự."

Ngày nay chùa Vajirarama trở thành trung tâm nghiên cứu Phật Giáo có tiếng trên thế giới. Toạ lạc ngay trung tâm thành phố. Tự nó phát ra sức hấp dẫn riêng. Những khu vực thiêng liêng của nó đã lôi cuốn người từ khắp nơi trên thế giới vì danh tiếng của nó đã bay đi xa và rộng.

Cánh cửa của Phật Học Viện thiêng liêng nầy luôn để ngỏ. Hằng trăm nam nữ phật tử mặc đồ trắng hằng ngày quì đảnh lễ trước ngôi tháp uy nghiêm ở cửa ra vào chùa Vajirarama. Vào những ngày lễ Vesak, và những ngày khác có ý nghĩa về tôn giáo, Phật tử đến chùa khoảng vài ngàn. Vài người nam từ phương Tây đến như khách du lịch đến Hải Đảo Thiên Đường, và chỉ muốn ghé lại chùa Vajirarama, bỏ quần áo của họ ra và và vận y màu vàng nghệ. Họ cạo tóc, từ bỏ của cải và những thứ khác ở đời rồi đi khất thực quanh vùng hằng ngày, như những vị sư được xuất gia trong Giáo Hội của Đức Phật.

Chùa Vajirarama là nơi trú ẩn bình an trong mỗi ý nghĩa của từ. Đàn ông đã tìm thấy yên bình trong cuộc sống độc cư trong khuôn viên trong sáng nầy. Đây là quê hương của Đại đức Piyadassi . Đây là nơi tôi đã viếng thăm vào nhiều dịp tôi từ Gia- nã-đại về thăm quê nhà. Phật Tử nói rằng Đại đức Maha Nayaka Thera Vajiranana như đoá hoa có mùi hương dịu ngọt hấp dẫn những con ong. Cư sĩ và tu sĩ tấp nập đến đây để lắng nghe và thảo luận đạo với ngài. Ngài nổi tiếng là người thuyết giảng và diễn thuyết trước công chúng. Một nhà văn viết nhiều, ngài được công nhận như một thành viên hoàn hảo và nổi bật trong Giáo Hội (Maha Sangha).

Vào thời đó, các tu sĩ Phật Giáo thường thuyết pháp dài lê thê làm người nghe rất mỏi mệt. Đại đức Vajiranana phổ cập tư tưởng của những bài kinh ngắn -tối đa là một giờ, chừa thời gian cho thính giả tham gia hỏi và thảo luận. Ngài giữ địa vị nổi bật là người tu sĩ Phật Giáo đầu tiên thuyết giảng trên đài phát thanh Tích Lan và cũng trở thành nổi tiếng trong lãnh vực đó. Ngài cũng tổ chức nhiều lớp học cho tăng sĩ nghiên cứu Pháp và Luật. Theo truyền thống đó, đệ tử ngài, Đại đức Piyadassi là tu sĩ Phật Giáo đầu tiên thuyết pháp trên truyền hình.

Đại đức Piyadassi ở lại chùa Samarasinharama, gọi tên theo người sáng lập ra chùa nầy, vào những ngày đầu còn là vị sư nhỏ. Tại đó người học những bài kinh bằng tiếng Pali của Đức Phật và thuyết cho những người dân làng mộc mạc và con cái của họ. Người được gia đình Samarasinha ân cần hộ độ.

Học trò của Mahanayaka Thera là MahaThera Narada, Maha Nayaka Thera Pannasiha, Nayaka Thera Piyadassi , chư vị đại đức Mahanama, Sumanasiri, Rohana, Metteyya, Rahula, Soma, Kheminda, Sugatananda, Vipassi, Senananda, Gunasiri, Kassapa (trước kia là bác sĩ Cassius a. Pereire), Siridhamma, Nanamoli và Nanavira (cả hai là tu sĩ người Anh). Chư vị Đại đức Mahinda, Nagita, Visuddhalankara, Mahanaga và Nanapala cũng là những vị sư thường cư ngụ tại chùa Vajirarama.

Đại đức Vajiranana là phương tiện để thành lập những chi nhánh tự viện tại Tangalla, Udukawa, (Weligama), Ratnapura và Nuvara Eliya. Đại đức Vajira trở thành Anunayaka vào năm 1917 và Mahanayaka vào năm 1918 và viên tịch vào ngày 21 tháng 9 năm 1955 đáng dấu sự kết thúc một kỷ nguyên khác trong thời đại chúng ta.

Chân thành cám ơn Sư cô Huyền Châu đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, tháng 9-2007)

Hòa thượng Piyadassi, Vị Sứ giả Hòa bình

Cuộc đời và Thời đại

Kirthie Abeyesekera

Tu nữ Huyền Châu dịch

-12-

HỘI HỮU NGHỊ PHẬT GIÁO THẾ GIỚI

Đại Hội Phật Giáo Toàn Quốc Ceylon (ACBC) góp phần vô cùng to lớn cho cuộc phục hưng Phật Giáo. Bắt đầu là do Amadoris Mendis và Tiến sĩ C.A Hewavitarana khởi xướng. Cuộc họp khai mạc vào tháng 12 năm 1919 do D.B Jayatileke (sau nầy là Sir Baron) điều hành. Tổ chức nầy vẫn sống còn qua mấy thời kỳ hỗn loạn. Thời kỳ trước kéo dài đến năm 1930 và sau đó không hoạt động mãi đến năm 1939 khi Tiến sĩ G.P Malalasekera nắm quyền lãnh đạo, và truyền cho sức sống mới cho hội. Suốt trong thời kỳ đầu, ACBC hoạt động như bộ phận trung gian để nhập vào các Hội Phật Giáo Thanh Niên và những tổ chức Phật Giáo khác trong nước, và phục vụ như một công cụ để trình bày quan điểm Phật Giáo. Tuy nhiên, sau khi Tiến sĩ Malalasekera tiếp quản hội và tiếp thêm một nguồn sống mới.

Tiến sĩ Malalasekera, một học giả và nhà văn nổi tiếng, một người có nhân cách lãnh đạo. Mặc dù vóc người tương đối nhỏ, nhưng có tri thức vĩ đại. Ông là một trong số những người phản đối kịch liệt rằng Đạo Phật là tôn giáo tiêu cực luôn thấy mặt tiêu cực trong đời sống. Là một nhà diễn thuyết trước công chúng và là nhà văn, ông lập đi lập lại lời tuyên bố công khai rằng Đạo Phật là một động lực mạnh, kịch liệt chống vô minh và luôn cảnh giác và sẵn sàng bảo vệ Chân Lý.

Dưới sự lãnh đạo truyền cảm hứng của Tiến sĩ Malalasekera, ACBC bắt đầu những hoạt động tôn giáo và xã hội khắp nước, và góp phần lãnh đạo vững mạnh trong cuộc đấu tranh cho những quyền lợi Phật Giáo trong một nước đã từng bị thực dân Thiên Chúa Giáo thống trị trong 300 năm. Đem ánh sáng của ACBA đi khắp hải đảo, tổ chức những buổi mít ting công cọng và thâu thập tin tức. Hội trình bày những bản báo cáo về những hoạt động Phật Giáo; hội dự kiến bản tường thuật sinh động về việc Phật Tử cam chịu sự thờ ơ không quan tâm của Chính Phủ; nó gợi lên ý thức chung về những quyền lợi và các đặc ân mà Phật Tử Sinhala được phong tặng, nhưng đã từng bị chối từ. Tập trung chú trọng vào ruộng đất và tự viện do các vị vua đời xưa dâng cúng cho Giáo Hội (Maha Sangha) đã từng bị Chính Phủ tiếp quản trong suốt thời kỳ thực dân đô hộ. Nhấn mạnh sự can thiệp của Chính phủ trong những vấn đề nên được Giáo Hội (Maha Sangha) điều hành. Suốt trong kỷ nguyên Độc Lập, ACBC cũng giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp quản nhiều trường học tư thục cho Nhà Nước.

Trong số danh sách những người lãnh đạo Phật Giáo của đất nước gây ấn tượng mạnh là các vị Chủ Tịch của ACBC như F.R.Senanayaka, C.W.W.Kannangara, S.R. Wijemanne, P.de.S.Kularatne, Henry Amasasuriya, Sir Lalitha Rajapakse, Jinadasa Samarakkody, Sir Senarat Gunawardana, Albert Edirisinghe, Tiến sĩ. M.B.Ariyapala, Đại Tá Ranatunge, Tiến sĩ K.T.W. Sumanasuriya và Dudley Gunasekera. ACBC bắt đầu chỉ một vài tổ chức, ngày nay có hơn 300 hội sát nhập trong khắp đất nước Tích Lan.

Sự thành đạt quan trọng nhất của ACBC là thành lập Hội Hữu Nghị Phật Giáo Thế Giới. Sự tín nhiệm chủ yếu để khởi đầu tổ chức quốc tế nầy phải đi với Tiến sĩ Malalasekera người đầu tiên có ý tưởng và thực hiện theo cho đến khi có kết quả. Hội Hữu Nghị Phật Giáo Thế Giới (WFB) được thành lập vào tháng Vesak năm 1950. Buổi lễ khai mạc được tổ chức tại Kandy, Kande Udarata, hay Mahanuvara, Cố Đô Cao Nguyên của Tích Lan, thủ phủ của các triều đại Sinhala. Nơi gặp gỡ của các đại biểu đến họp là ở trong khuôn viên những thánh thất của chùa Phật Nha- Dalada Maligawa. Các đoàn đại biểu từ 26 nước trên thế giới đại diện cho Phật Giáo Nguyên Thuỷ, Đại Thừa và Tây Tạng tham dự cuộc họp lịch sử. Các nước đại diện gồm có Anh, Mỹ, Phần Lan, Dar-es-Salaam ở Phi Châu, Nhật Bản, Singapore và dĩ nhiên Miến Điện, Thái Lan Lào và Campuchia.

Tờ báo do Hội Nam Thanh Niên Phật Giáo Colombo xuất bản, phát ra sự kiện nầy như một sự kiện độc nhất vô nhị có ý nghĩa vĩ đại trong lịch sử Phật Giáo, cũng độc nhất vô nhị trong lịch sử thế giới. Vì một cuộc hội họp như thế từ xưa đến nay chưa bao giờ được tổ chức.

Chư vị Đại đức Mahanayaka Thera của các Hệ Malwatta và Asgiriya chủ toạ đoàn cuộc họp lịch sử, trong lúc quyết định thành lập Hội Hữu Nghị do Nugawela, một cư sĩ bảo quản Xá Lợi Nha Thiêng- Diyawadane Nilambe trước đây đã chính thức đề nghị. Quyết định yêu cầu những đoàn đại biểu như những Phật Tử đại diện một phần năm nhân loại, để đem lại sự thống nhất và đoàn kết giữa chư Phật Tử trên thế giới, cố gắng hết sức để gìn giữ và thực hành Giáo Lý của Đức Phật, và có thể là những tấm gương toả sáng đức tin sống động, tất cả mọi người nổ lực dốc hết sức mình để làm cho người ta biết đến tính cao thượng siêu phàm của Học Thuyết của Đức Phật hầu tinh thần phục vụ ôn hoà và hy sinh có thể toả khắp thế giới, truyền cảm hứng và ảnh hưởng đến mọi dân tộc của mọi lứa tuổi và mọi đất nước, hầu có thể có hoà bình và hoà hợp giữa con người và hạnh phúc cho tất cả chúng sanh.

Sau cuộc họp mặt khai mạc, ngày 26 tháng 5, một cuộc mít tinh công cọng được tổ chức tại Trường Đua Colombo để chào mừng các đại biểu. Thủ Tướng Tích Lan- Ngài D.S. Senanayake chủ toạ cuộc mít tinh, trong lúc Nội Vụ Trưởng- Ngài S.W.R.D.Bandaranaike đọc diễn văn khai mạc. Chủ đề trung tâm của những buổi thảo luận kỹ lưỡng được tổ chức tại YMBA, do Ông Ernest de Silva, Chủ Tịch YMBA chủ trì, được phản ảnh trong một câu đơn giản: "Lối sống Phật Giáo chinh phục thế giới" bằng ví dụ đầu tiên, và sau đó, làm cho lời Phật dạy được khắp thế giới biết đến.Tờ báo The Buddhist nói sau khi đã bàn kỹ: "Có cảm tưởng rằng nhằm mục đích nầy mọi nổ lực được thực hiện để đem lại sự thống nhất và đoàn kết giữa Phật Tử, khiến cho những thành viên của hội hữu nghị rộng khắp thế giới có thể đóng góp phần của họ trong việc đẩy mạnh hoà bình và hạnh phúc của thế giới một cách hữu hiệu và có ý nghĩa thích hợp với trách nhiệm của họ.

Nhiều quyết định được thực hiện để đem lại sự đoàn kết và thống nhất Phật Giáo ở cuộc họp khai mạc. Trong số đó là: 1. Lá cờ có sáu màu là cờ Phật Giáo ở khắp mọi nơi; 2. Bánh Xe Pháp (Dharma Cakra) là biểu tượng Phật Giáo; và 3. Lễ Vesak –Ngày Đức Phật được Phật tử khắp nơi tổ chức vào ngày rằm tháng tư (âm lịch)

Hội Hữu Nghị Phật Giáo Quốc Tế có hai người kiệt xuất phục vụ giúp dự thảo Bản Hiến Chương của Hội: Tiến sĩ B.R.Ambedkar, Bộ Trưởng Luật pháp của Ấn độ - người đã dự thảo Bản Hiến Pháp Ấn Độ và U Chan Htoon đã thảo Bản Hiến Pháp Miến Điện. Tiến sĩ Ambedkar nổi tiếng nhất trong cuộc đấu tranh không nao núng chống lại hệ thống đẳng cấp của Ấn Độ và các quyền lợi của những tầng lớp tiện dân- Harijans- mà Mahatma Gandhi gọi là "Con chiên của Chúa" Như Đại đức Piyadassi sau nầy mới nói, cuộc vận động của tiến sĩ Ambedkar nhằm chấm dứt hệ thống đẳng cấp tàn bạo của Ấn Độ gần như tạo ra một giới Phật tử làm cho họ có thể bước vào các ngôi đền Ấn giáo do những người Bà La Môn điều khiển mà trước đó họ bị ngăn cấm.

Một điều đáng tin rằng không có chỗ nào phân biệt đẳng cấp hay các tầng lớp xã hội khác nhau trong Đạo Phật. Đại đức Piyadassi đã gặp Tiến sĩ Ambedkar ở Baranasi, Ấn độ, vài tháng trước khi ông mất vào ngày 6 tháng 12 năm 1956.Tiến sĩ Ambedkar đã nói với Đại đức Piyadassi rằng điều cần nhất là xây dựng pháp đường cho những người Ấn có thể đến và lắng nghe lời dạy của Đức Phật Sakyamuni ở cuộc họp. Khi Tiến sĩ Ambedkar từ trần, chính Đại đức Piyadassi đã viết cho nhà in Tích Lan về cái chết bi thảm và không đúng thời của Tiến sĩ Ambedkar.

Tích Lan có vinh dự được chọn là cơ quan đầu não đầu tiên của Hội Hữu Nghị Phật Giáo. Sau đó là Miến điện và Thái- Lan chia niềm vinh dự nầy. Tiến sĩ Malalasakera là chủ tịch đầu tiên của Hội Hữu Nghị Phật Giáo -một tước hiệu hoàn toàn xứng đáng với ông. Ông giữ chức vụ nầy mãi cho đến năm 1958. Trong số những vị chủ tịch khác là U Chan Htoon của Miến Điện và Công Chúa Thái Poon Pismai Diskul và Tiến sĩ Sanya Dharmasakti. Từ ngày khánh thành, hội tổ chức được hai mươi hội nghị ở Nhật, Miến điện, Nepal, Thái Lan, Campuchia, Ấn độ, Mã Lai Á, Losaneles, Hàn Quốc và Tích Lan.

Ngày nay, Hội Hữu Nghị Phật Giáo có 108 cơ sở địa phương ở 37 nước và mỗi lục địa trên thế giới. Bộ phận thế giới có tầm vóc tư vấn với UNESCO, đại diện quan điểm Phật Giáo về những vấn đề liên quan đến giáo dục, văn hoá và thông tin liên lạc. Hội Hữu Nghị Phật Giáo tham gia nhiều hoạt động và dự án của những tác nhân Liên Hiệp Quốc. Hội cũng dụng đến nhiều biện pháp khác nhau trong những công việc xã hội và nhân đạo.

Khi Hội Hữu Nghị Phật Giáo được thành lập vào năm 1950, lúc đó Đại đức Piyadassi đang ở trong thời gian mạnh khoẻ nhất trong đời người, 36 tuổi và trong mười sáu năm xuất gia như một tu sĩ Phật giáo. Ngay từ khi bắt đầu vận động thành lập, người tự xem mình có liên hệ mật thiết với tổ chức nầy và đã tham gia vào nhiều hoạt động của hội. Người phát biểu tại các cuộc hội nghị, cả trong nước và ngoài nước.

Nhà báo, Nemsiri Mutukumara viết: "Đại đức Piyadassi đi Nepal, vùng đất mặt trời mọc, nơi sinh của Bồ Tát Hoàng Tử Siddhartha, cùng với Maha Thera Narada, một vị sư người Nepal, Đại đức Amritananda, Tiến sĩ Ratnasuriya và Tiến sĩ M.B. Ariyapala của trường Đại Học Tích –Lan, vạch đường trở về cho những vị sư bị đuổi trở về Kathmandu."

Đại đức Piyadassi viếng thăm lại Nepal nhiều lần và vào năm 1986 tham dự hội nghị tổng quát lần thứ 15 của Hội Hữu Nghị Thanh Niên Phật Giáo. Được biết nhiều ở Nepal, người ở lại lâu hơn để lưu giảng các bài thuyết pháp đạo đức và những cuộc nói đạo đặc biệt. Vào dịp viếng thăm nầy, Đại đức Piyadassi tham gia một sự kiện đáng nhớ khi người khánh thành một tổ chức Phật Giáo mới cho vùng Jambudipa- Hội Phật Giáo Nam Á nhằm Hợp Tác Địa Phương –BSAARC- tại Trường Đại Học Tribhuvan ở Kantipur, Kathmandu.

Nemsiri Mutukumara, là Chủ Tịch Hội Hữu Nghị Thanh Niên Phật Giáo nói rằng từ khi bắt đầu Hội Hữu Nghị Phật Giáo Thế Giới vào năm 1950, Đại đức Piyadassi đã từng hợp tác với nó. Vào hội nghị lần thứ 10 của hội được tổ chức tại Colombo vào năm 1972, Đại đức Piyadassi hướng dẫn Ngũ Giới cho giáo đoàn quốc tế vào lúc khai sinh ra Hội Hữu Nghị Phật Giáo của Thanh Niên Thế Giới, được tổ chức tại Sảnh Đường của Hôi Phật Giáo Thanh Niên tại Colombo.

Gíao pháp của Đức Phật phổ biến khắp mọi nơi. Không giới hạn địa lý hay tư tưởng hệ. Không trói buộc trong tín điều lễ nghi. Không giới hạn trong một chủng tộc hay đất nước đặc biệt nào. Chính trong tinh thần nầy mà Đại đức Piyadassi đã định hướng cuộc đời người.

Chính trong tinh thần phổ quát của Đạo Phật nầy và với ý thức tự hy sinh mà người đã đem Giáo Lý nầy đi khắp tận bốn phương trời, hơn là chỉ ngồi thiền trong giới hạn chật hẹp ở chùa.

Nhà báo Sumana Saparamadu viếng khắp Indonesia vào năm 1983, khi Đại đức Piyadassi đang ở đó dự những buổi lễ Vesak được tổ chức tại Borobudur. Tờ The Ceylon Daily News của ngày 13 tháng 6 năm 1983 đã đăng bài báo cáo của cô ta. Đây là vài câu trích dẫn: "Từ nền thứ hai của Borobudur, tôi xem đoàn diễu hành đang đi phía dưới- tu sĩ lẫn cư sĩ từ khắp nước Indonesia và từ các nước Phật Giáo láng giềng, họp lại tại ngôi chùa có từ thế kỷ thứ tám để làm lễ Vesak được tổ chức lần đầu tiên. Đi đầu cuộc diễu hành là Hoà Thượng Piyadassi, cao, chính trực và nổi bật... một cái gì đó làm tôi xúc cảm sâu sắc. Tôi tự hào là tôi cũng là người Tích- Lan.

"Tôi đang ở trên nền thứ tư khi đoàn diễu hành đi qua. Đại đức Piyadassi tay cầm chiếc lọ có hai cành hoa hồng, đang tụng bài Từ Bi Kinh trong khi người đang bước đi, nhìn thẳng tới trước, không biết hay không để tâm đến những giọt mồ hôi đang rỉ ra và lăn xuống má người."

-13-

CHUYỆN CỦA NGƯỜI LỮ HÀNH

Hai năm sau, vào năm 1985 Đại đức Piyadassi ở Thuỵ điển, tiếng la khóc từ Indonesia xa xôi, một nơi khác trên thế giới tiếp tục được người viếng thăm do Hội Phật Giáo Tích Lan -Thuỵ Điển bảo lãnh. Thuỵ Điển có tiếng là hưởng thụ mức sống có tiêu chuẩn cao nhất thế giới, tuy nhiên cũng nổi tiếng có tỷ lệ tự tử cao nhất thế giới.

Vào lúc Đại đức Piyadassi viếng thăm, Thuỵ Điển được nói có hơn 6.000 Phật Tử. Helena Renwell, một nhà báo, gặp Đại đức viếng thăm vào lúc Thuỵ Điển đang trong mùa hạ.

"Người ắt hẳn chú ý đến vẻ đẹp quanh người và thưởng thức mùa hạ ở Thuỵ Điển của chúng tôi,"cô viết cho tờ The Ceylon Daily News, và người quả là một Phật Tử thuần thành, chắc chắn ý thức rằng mọi vật người thấy đều vô thường và chẳng bao lâu sẽ đổi lốt khác." Đời là thế, tư tưởng Phật Giáo vang vọng trong cô ta: "Chỉ như những đoá hoa tươi trên bàn thờ Phật đã héo tàn trước khi chiều buông xuống, đời sống của chúng ta cũng tàn và diệt như thế."

Helena Renwell trích lời Đại đức Piyadassi: "Đạo Phật là tôn giáo -tự bạn-làm-lấy," cách diễn đạt nghe hiện đại một cách triệt để từ miệng người, cô ấy nói. "Thật dễ, để mình bị ông sư có bề ngoài đơn giản nầy lừa. Sư là một người hiện đại có năng lực trí tuệ. Sư đã từng du lịch khắp thế giới nhiều lần... điều khác biệt là sư đã thoát khỏi hầu hết những rắc rối ở đời mà chúng tôi cũng như những người khác còn vướng trong đó".

Renwell diễn giải cách trình bày lời Phật dạy của Đại đức Piyadassi: "Đức Phật là một người trí tuệ. Ngài đã phân tích con người và những mong ước, những nỗi lo buồn và thất vọng của con người. Rồi ngài tìm ra con đường thoát khỏi chúng nhờ sự trợ giúp của tỉnh giác... Đạo Phật là đạo tâm lý nhất trong tất cả các tôn giáo... .Hệ thống đó nghe có ý nghĩa tầm thường. Đạo Phật cũng là khoa học của tình thương không có tội lỗi nào."

Renwell nói rằng Đại đức Piyadassi ở Thuỵ Điển không phải để cải người ta theo Đạo Phật. "Người chỉ muốn chia sẻ với chúng tôi vài điều về thái độ của người đối với cuộc đời. Người tập trung quanh người các Phật tử, các tín đồ Thiên chúa giáo, Do Thái giáo và Hồi giáo. Cô ấy nói: "Lắng nghe vị sư nầy như tắm nước lạnh sau một ngày làm việc bận rộn." Một nhà văn Thụy Điển thích thú khi nhớ Đại đức Piyadassi nói rằng vài người nghĩ thật "điên" khi ngồi dưới đất, xếp bàn, dường như không làm gì. "Hãy nhìn con gà ấp trứng," Đại đức Piyadassi đã nói "Phải chăng nó không làm gì cả?"

Vào năm 1985, cùng năm Đại đức Piyadassi viếng thăm Thuỵ điển, huynh trưởng của người Đại đức Mahanayaka Thera Pannasiha ở Madihe đang ở Toronto vào một trong những chuyến đi hai năm của người đến Phương Tây. Vị sư đáng kính nầy thường đi để giúp những người Tích Lan sống ở nước ngoài duy trì tôn giáo và trào lưu văn hoá với quê cha đất tổ. Thật ra, trong tất cả những bài giảng của ngài trong những chuyến đi đó, ngài nhấn mạnh nhu cầu duy trì ngôn ngữ và văn hóa của chính mình - Phật Tử Tích Lan.

Ngài là Người Thành Lập, Chủ Tịch, Giám Đốc Trung Tâm Đào Tạo Tăng Sĩ- Sri Vajiranana Dharmayatana- ở Maharagama. Ngài cũng là tác giả của cuốn Peace Through Tolerance and Co-Existences trong đó vị sư uyên bác nầy đã giải thích có tính học thuật những điểm trọng yếu của Phật-Pháp: giới: sīla; định: samādhi và tuệ: pañña.

Lời nói đầu cho cuốn sách được trình bày tỉ mỉ và tài tình của Đại đức Pannasiha uyên bác do vị sư đệ Đại đức Piyadassi viết. Trích từ lời nói đầu của Đại đức Piyadassi."Cách đây hơn chín mươi năm, Tướng Sherman nói: ‘Tôi mệt mỏi và bệnh vì chiến tranh. Hào quang của chiến tranh đều chỉ là ảo tưởng... .chiến tranh là địa ngục.’ Hơn một trăm năm trước đó, Benjamin Franklin đã nói: "Không bao giờ có chiến tranh tốt và hoà bình xấu.’ Một trăm năm trước nữa, John Milton tuyên bố: ‘Nhằm mục đích gì mà chiến tranh không dứt và vẫn tiếp tục xảy ra.’

Hai ngàn năm trước Milton nữa, Sử học gia Thucidides, trong cuốn Sử của ông thấy rằng ‘chiến tranh là điều tệ hại, tất cả chúng ta biết đó là điều gì và thật là vớ vẫn tiếp tục liệt kê tất cả những bất lợi liên quan trong đó.’ Và, hai ngàn năm trước nữa, Đức Phật Siddharth Gotama, Hoàng tử Hoà Bình - Santirāja, cách đây gần hai mươi sáu thế kỷ gỉang bài kinh nầy đến bài kinh khác nhằm mục đích chỉ ra tai hại của chiến tranh.

"Chiến tranh, lại là phương pháp để buôn bán bằng bạo lực, bây giờ bản thân chiến tranh là mậu dịch. Nhiều hãng sản xuất vũ khí và chất độc giết người có lợi kếch sù, vài hãng trong đó được dùng để trả cho những người ủng hộ của "chiến tranh nầy và chiến tranh khác’và luôn có lời biện hộ và điểm chuẩn mới để đe doạ những kẻ chống đối."

Đại đức Piyadassi tiếp tục "Thời mà khi các nước tin vào phương thuốc rằng nếu bạn muốn hoà bình, bạn phải chuẩn bị cho chiến tranh. Nhưng một cuộc khảo sát phổ biến các sự kiện trên thế giới suốt trong vài thập kỷ vừa qua sẽ chứng minh tính vô hiệu của phương thuốc nầy. Một phương thuốc chắc thật sẽ trong ánh sáng những gì Đức Phật Gotama đã tuyên bố cách đây hơn 2.500 năm:

‘Nếu ai lấy oán báo thù

Oan oan tương báo thiên thu hằng sầu

Từ tâm, định luật nhiệm mầu

Lấy ân báo oán còn đâu oán thù’ (Kinh Pháp Cú, kệ số 5)

Đây là thông điệp mà Đại đức Piyadassi đang đem đến thế giới bị chiến tranh tàn phá và người mệt lữ rả rời trong nhiều lần hoằng pháp. Một lữ hành như Đại đức Piyadassi có nhiều chuyện kỳ lạ để kể hơn những chuyến du hành của Thuyền Trưởng Cook. Vị sư lữ hành có quá nhiều kinh nghiệm ở trong nhiều nước trên thế giới mà chính người nên viết một cuốn sách về những chuyến lữ hành của người.

Trong số những bài nói đạo của người, người chia sẻ những kiến thức và trí tuệ của Phật Pháp với mọi người đến giao tiếp với người, người cũng có thời gian để liên hệ đến một sự kiện khôi hài nào đó, nhớ lại một giai thoại hay chia sẻ kinh nghiệm nào đó lúc người ở trong một nước xa lạ giữa những người xa lạ.

Vào chuyến du hành lần thứ nhì vượt khỏi những bến bờ của Tích Lan vào năm 1958, người đi bằng tàu chạy bằng hơi nước. Đến hải cảng Tilbury của Anh quốc, người được một nhà báo tháp tùng, máy ảnh đeo trên vai tìm kiếm đề tài để viết. Môt tu sĩ Phật Giáo, vận y, mang bình bát bên vai trái và cầm chiếc dù Miến trong tay phải, dường như là một mục tiêu hay. Nhà báo bấm máy sau khi được người cho phép. Bức ảnh xuất hiện trên tờ báo Luân đôn ngày hôm sau. Từ hải cảng, Đại đức Piyadassi đi tắc xi về Tự Viện Phật Giáo Luân Đôn, lúc đó toạ lạc tại số 10, Công viên Ovington ở Knightsbridge. Bây giờ Tự Viện nầy toạ lạc tại Công viện Avenue Bedford, Chiswick, Luân đôn.

Đến hôm sau, khi người đi tản bộ đến Victoria và Viện Bảo Tàng Albert cạnh Tự Viện Phật Giáo Luân Đôn. "Một cô gái xinh đẹp cản tôi lại và chỉ hình tôi trong tờ báo rồi hỏi có phải là tôi không," Đại đức Piyadassi hồi tưởng. Khi người trả lời phải, cô ấy nói cô mong được nói chuyện với tôi. Hôm sau, cô ấy gọi điện đến Tự Viện nầy. Cô nói cô là người Gia- nã- đại xuất thân trong một gia đình sung túc và cô cũng có khả năng đi du lịch nước ngoài ngắn ngày mấy lần. Cô kể với vị sư nầy cô đã có mọi thứ cô cần, nhưng không tin rằng cô sung sướng hạnh phúc. Cô hỏi "Sư có thể giúp tôi không?"

Sau đó, Đại đức Piyadassi tụng bài Từ Bi Kinh (Karaniya Metta Sutta). Người tụng kinh giọng du dương có ảnh hưởng đặc biệt đến cô. Vị sư nói với cô về tham ái - tanha - và nhu cầu thoát khỏi tham muốn. "Tránh tham vọng, bỏ bớt những vật sở hữu của cô. Đối đầu với những thăng trầm của cuộc đời với tâm gan dạ và dõng mãnh," Người đã cố vấn cho cô như vậy. Cô ấy cảm ơn vị sư hết lời và xin phép rời tự viện.

Vào một dịp khác ở Luân đôn, một người Ý (Giáo sư Sapi Francesco) đến viếng Đại đức Piyadassi và nói về một nhóm đang quan tâm đến thiền. Họ xây nhà trên những ngọn đồi của Monte Bianco gần Milano và người Ý nầy đến viếng thăm vị sư nầy và mời về nhà đó. "Hồi đó, cũng như bây giờ, tôi là người mạo hiểm," Đại đức Piyadassi hồi tưởng. Sau đây là nguyên văn lời người kể chuyện như thế nầy: "Tôi nhận lời mời và đi Berlin. Ở ga tàu lửa một người đàn ông ăn mặc nhếch nhác cẩu thả, thấy tôi vận y và đầu cạo nhẵn, lại gần muốn đánh tôi. Bạn tôi và tôi khó lắm mới tránh được người đó. Bạn tôi đưa tôi lên tàu đi La Mã, và từ đó đi Milano nơi tôi được người mời ra đón. Chúng tôi đi trong xe ba tiếng đồng hồ và đi hai lần cáp treo lên đỉnh núi. Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy tuyết. Cả miền đầy tuyết phủ. Đó là mùa hạ, nhưng tuyết phủ hoài. Tôi được biết cư dân ở đây thích trượt tuyết, đó là thú tiêu khiển của họ.

"Khi chúng tôi đến thì trời đã tối. Lát sau, họ mời tôi vào dùng bửa ăn tối. Bàn chất đầy thức ăn và những chai rượu. Họ ngạc nhiên khi tôi bảo họ tôi không dùng sau giờ trưa. Họ nói "Sư chắc hẳn đói," Tôi bảo họ đang muốn dùng ngay vì những tuyến nước bọt của họ đang tiết dịch vị. Tôi nói tuyến nước bọt của tôi nằm im, biết ra rằng tôi không dùng gì vào buổi tối. Đó toàn là tâm lý. Tôi bảo họ "Đó là cuộc đời của tu sĩ Phật Gíao Nguyên Thủy.’"

Hôm sau, Đại đức Piyadassi được Milano đi cùng từ đỉnh núi tuyết phủ của Monte Bianco. Từ đó, người đi Marseilles ở Pháp bằng tàu lửa và người phải ở lại đêm trong một khách sạn chờ chuyến tàu thuỷ khởi hành vào ngày kế đó. Người không có một đồng dính túi hiểu theo nghĩa đen. Những người mời đã trả trước tiền khách sạn và đã sắp đặt xe tắc xi đưa người đến hải cảng. Theo lời yêu cầu của người, họ đưa cho người một bản ghi chú bằng tiếng Ý và tiếng Pháp rằng người là lữ hành không tiền,"

Chuyến tàu lửa từ Milano xuyên qua đông nam của nước Pháp và tây bắc của nước Piyadassi phong cảnh rất đẹp. Khi đến ga Marseilles, một người khuân vác chạy đến để mang túi xách của người, nhưng vôi quay đi, khi thấy bản ghi chú người mang. Một người bạn đồng hành, thấy bản ghi chú, nói với một khách sạn gần đó và chỉ đường cho người. Đại đức Piyadassi tặng ông ấy một chiếc khăn tắm như là vật để nhớ. Trước đây, trong lúc đi tàu lửa, Đại đức Piyadassi phải đổi xe lửa tại Ventigilia. Khi người khuân vác thấy bản ghi chú nói rằng ông là lữ hành không tiền, người khuân vác xin một điếu thuốc lá. Vị sư trả lời, "Không, Tôi không có điếu nào," và biếu ông ấy một bánh xà phòng. Người khuân vác mỉm cười và khiêng hành lý giúp người.

Trên tàu lửa, sư gặp một cặp vợ chồng, họ nói với sư khách sạn sẽ cho sư một tách cà phê cho bửa điểm tâm sáng và họ dâng sư vài lát bánh mì của họ.

"Tôi ở lại đêm trong một khách sạn,"

Đại đức Piyadassi hồi tưởng "Ngày kế đó, tắc xi đưa tôi đến bến tàu. Tôi lên tàu và thở phào nhẹ nhỏm."

Lời Tuyên Bố Huyền Bí

Nhưng một lời tuyên bố huyền bí theo sau vị sư nầy như sóng của con tàu, Đại đức Piyadassi hồi tưởng: "Tối hôm đó khi ở trên đỉnh núi tuyết phủ của Mont Blanc, sau bửa ăn tối, tất cả mọi người ngồi tại chiếc bàn lớn và luận đạo. Sau đó vài người chơi nhạc Bethoven, và tôi đọc kinh paritta bằng tiếng Pali (kinh Hộ Trì) cho họ được yên vui. Tất cả mọi người đều hoan hỷ. Đoạn người trưởng nhóm, Huynh Emman (Tiến sĩ. Bianca), tuyên bố một điều lạ và huyền bí. "Thế giới sẽ tận thế vào ngày 14 tháng 7 năm 1960. Tất cả mọi người đều chết ngoại trừ hai nhóm người: một nhóm ở trên Mont Blanc và nhóm khác ở Tây Tạng. Chỉ 7000 người sẽ được cứu rỗi trong nhân loại." Dĩ nhiên, tôi không đồng ý và từ chối thảo luận vấn đề nầy và ngày hôm sau tôi đi về Tích Lan. Đó là vào năm 1958.

"Sau đó vào tháng 7 năm 1960 một bản tường thuật lời tuyên bố của Emman xuất hiện trong tờ báo Daily Sketch in Luân đôn. Một sinh viên của tôi thời đó sống ở Luân đôn đã thấy bản tin có ảnh của tôi và gởi mảnh báo đó cho tôi. Tôi viết lá thư sau đây cho Chủ Bút của tờ Daily Sketch.

*

Kính gửi Chủ Bút Daily Sketch,

Thưa Ông,

Mới đây tôi thấy tấm hình của Huynh Emman (Tiến sĩ Bianca) người tuyên bố tận thế trong số báo ngày 13 tháng 7 năm 1960, xảy ra ở Mont Blanc trong nhà người Ý với hai người khác, một, tu sĩ Phật Giáo. Lời chú thích nói:’Cao trên sườn đồi Tiến sĩ Bianca, ở giữa, ngồi thiền với hai tín đồ, một tu sĩ Phật Giáo. Có một cộng đồng tương tự ở Tây Tạng.’

Tôi viết thư nầy báo ông rằng "tu sĩ Phật Giáo đó"chính là tôi nhưng tôi không phải là thành viên của phái Emman" cũng không phải là tín đồ của Huynh Emman. Tôi là người theo Đức Phật. Tấm hình đó không phải mới chụp, nó được chụp vào ngày 19 tháng 8 năm 1958, cách đây hai năm khi tôi viếng thăm trại theo lời mời của Huynh Emman trên Mont Blance. Lúc đó tôi ở Tự Viện Phật Giáo số 10, Công viên Ovington, Knightsbridge, Luân đôn trong chuyến hoằng pháp châu Âu.

Lời mời nói: "Sư phải ban kiến thức cho chúng tôi hầu chúng tôi tỏ lòng kính trọng của chúng tôi đến sư. Kiến thức của sư xưa cổ, và chính cái rất cổ xưa đã cho sư nhiều trí tuệ.’ Tôi nhận lời mời và đến Ga tàu lửa Milan vào ngày 9 tháng 8 năm 1958, ở đây những thành viên của ‘phái Emman ‘ gặp tôi. Rồi chúng tôi đi đến Mont Blanc, tôi ở lại đây hai đêm. Đêm đầu tiên tôi tụng kinh của Đức Phật và nói về Đạo Phật rồi trả lời những câu hỏi của họ. Ngày hôm sau, theo lời yêu cầu của Huynh Emman, tôi phải đứng chụp hình với Huynh Emman và một người khác (Giáo sư Sapi Francesco). Nhiều hình nầy xuất hiện trong tạp chí tiếng Ý Candido trong tờ báo ngày 14 tháng 7 năm 1958.

Sự kiện đáng chú ý nhất trong thời gian tôi viếng thăm là lời tuyên bố bây giờ của Huynh Emman rằng thế giới sẽ tận thế vào ngày 14 tháng 7 năm 1960 cho tất cả ngoại trừ hai nhóm người, một ở Mont Blanc và nhóm khác ở Tây Tạng. Huynh Emman ngồi dựa vào phông có đèn điện nhiều màu, và trong lời tuyên bố, ông nói ‘Chỉ 7.000 người sẽ được cứu rỗi trong nhân loại.’ Khi tôi không đồng ý với ông, tôi đã không tán thành ‘í kiến sáng tạo’ của ông rồi thuyết cho họ về tâm từ (Metta) và khuyên họ hành thiền về tâm từ thay vì nghĩ về tận thế. Vào ngày 11 tháng 8, như đã hứa, họ chuẩn bị chuyến đi Marseilles cho tôi từ đó tôi đi tàu về Ceylon, quê hương tôi.

Tôi tin cậy, trong sự công bằng đối với tôi, ông sẽ xuất bản lá thơ nầy trong tờ báo đáng tin cậy của ông.

Cám ơn Ông,

Maha Thera Piyadassi

Chùa Vajirarama, Colombo, Ceylon

*

Những cuộc mạo hiểm sau đây mà Đại đức Piyadassi kể lại cho thấy làm sao vị sư nầy đi suốt cuộc đời: gặp những những điều không mong đợi với tâm xả đối với chính sư, nhưng quan tâm đến người khác: "Tôi ở Stokholm, Thuỵ Điển, vào chuyến hoằng pháp theo lời mời của Giám Mục Địa Phương của Nhà Thờ Thiên Chúa Giáo Liberal cho năm nước Scăn-di-na-vi-an và bạn tôi ủng hộ Henning Sjostrum. Khi ông ấy nghĩ tôi cần tiêu khiển một chút, ông ấy sắp đặt cho tôi đi chuyến tàu một ngày trên chiếc tàu không có mái che, chở khoảng 200 khách du lịch. Thật là một ngày đẹp trời cho tôi ngoạn cảnh, nhất là khi chiếc tàu chạy ngang qua lối đi có mái vòm che cho tới bến.

"Hành khách xuống tàu và đi đến tiệm để dùng trưa. Bởi tôi có mang hộp cơm trưa theo, tôi tự do thả bộ dọc theo bờ biển, thưởng thức sự yên tĩnh sau khi rời khỏi vùng du lịch. Sau đó tôi chú ý đến một chiếc thuyền đẹp do hai người đàn ông chèo. Tôi dừng lại và hỏi chuyện họ. Khi biết rằng họ đang chèo thẳng tới Stockholm, tôi hỏi liệu tôi có thể đi theo họ không. Họ đồng ý ngay và tôi hoan hỷ xuống thuyền, mừng tránh được chiếc tàu đông người đó.

"Chiếc thuyền bóng mướt, lướt sóng chạy nhanh. Hai người bạn đều đồng tình im lặng và tôi -một người khách bất ngờ, thật là thú vị. Nhưng niềm vui đó chóng qua khi tôi được báo rằng họ phải dừng lại một nơi trước khi đến Stockholm. Henning sẽ nghĩ gì khi chiếc tàu du lịch đó đến và ông không thấy tôi trong chiếc y vàng dễ nhìn nhận ra? Người đàn ông đó ắt phải lo lắm! Nhưng tàu cập bến, tôi có thể điện báo cho Henning biết, giải thích tình thế, và đề nghị sẽ gặp ông tại viện bảo tàng.

"Chúng tôi đến Stockholm, chiếc thuyền cập bến trong một nơi vắng vẻ, và hai người đàn ông bắt đầu xếp gọn đồ đạc của họ. Điều gây ấn tượng cho tôi nhất là cách họ hạ lá quốc kỳ xuống mà không để nó rơi, rồi cẩn thận xếp và gói nó lại. Tôi nghĩ về mấy người Tích Lan có thái đô bất kính đối với lá quốc kỳ mang đầy ý nghĩa của dân tộc.

"Tôi cám ơn hai thuyền nhân và bắt đầu cuộc đi bộ đến con đường cái. Có lần ở đó, tôi có thể trở về Stockholm chỉ bằng đi nhờ xe. Vì vậy tôi bắt đầu tụng bùa của tôi, vũ khí của tôi-Từ Bi Kinh (Karaniya Metta Sutta). Tôi không bị thất vọng, liền có một chiếc xe hơi dừng lại, xem xét tôi và quyết định trường hợp xác thực của tôi không phải du sĩ từ Ấn độ đi không có mục đích. Họ cũng ân cần đưa tôi đến ngay viện bảo tàng. Tôi thấy nơi Hennings đứng và thấy ông nhẹ hẳn người khi ông thấy tôi nhô đầu lên khỏi chiếc xe hơi"

Vào năm 1993, theo lời thỉnh cầu của nguyên Tổng Thống Tích Lan, Ranasinha Premadasa, Đại đức Nayaka Thera Piyadassi bắt đầu những hoạt động tôn giáo và văn hoá tại Tự Viện Sambodhi tại Vijerama Mawatha, Colombo. Tổng Thống Ranasinha Premadasa là chủ tịch thành lập Tự Viện Sambodhi. Ngày nay bà Hema Premadasa là chủ tịch và Ông Ratnasiri, nguyên thị trưởng Colombo là thư kí‎ danh dự.

Ông U. N Gunasekera đã hoàn tất xây dựng rất phóng khoáng những sảnh đường cần thiết cho hoạt động tôn giáo nhờ ngân sách của mẹ ông (H. M.Gunasekera). Ngày nay mấy trăm đoàn đến Tự Viện nhằm các hoạt động xã hội và tôn giáo.

Tự Viện Sambodhi cung ứng phòng cho những thành viên của Giáo Hội (Maha Sangha) ở kể cả quí sư ngoại quốc.

Mỗi chuyến hoằng pháp thế giới bắt đầu từ Tích Lan, mỗi lần chấm dứt người lại trở về Quê Mẹ. Nhưng công việc mà người bắt đầu ở Tích Lan vẫn tiếp tục trong suốt thời gian người vắng mặt. Để công nhận là một tổ chức Đại đức Piyadassi lập tờ báoThe Daily News của Tích Lan cống hiến vào cột chủ bút của báo phần Parahita:

CÔNG VIỆC CỦA PARAHITA

Nhằm mục đích giúp người nghèo, người cần và sinh viên có tài năng sống trong điều kiện thiếu thốn, Đại đức Nayaka Thera Piyadassi thành lập Tổ Chức Parahita.

Tự Viện Sambodhi của vùng Vijerama Mawatha ở Colombo, Đại đức Piyadassi là cố vấn của Tự Viện đó, là người đầu tiên chủ xướng mọi hoạt động tôn giáo và xã hội được tổ chức và đem ra hành động.

Xe lăn được cấp cho người khuyết tật, kể cả những người phục vụ an ninh để làm cho họ sinh hoạt dễ dàng hơn và thoải mái hơn một chút. Súc vật được bảo vệ khỏi bị giết và được cho những người dân quê nghèo chăm sóc để có thu nhập hữu ích. Những thành viên của Tổ Chức Parahita đi đến các làng gặp những người đang cần và cung cấp cho họ những nhu cầu cơ bản.

Để cải thiện và tăng cường đời sống tinh thần và tâm linh của người dân, khuyên giữ giới và các lớp hành thiền được sắp xếp tại Tự Viện Sambodhi. Những hoạt động nhiều ích lợi như thế nhằm đem lại lợi ích và hạnh phúc cho nhân loại được thực hiện với sự trợ giúp của Đại đức Kusaladhamma ở Daranagama, thường trú tại Tự Viện Sambodhi. Thanh Niên của Trường Học Pháp Ngày Chủ Nhật Vajirarama cũng hợp tác và trợ giúp một phần để thực hiện thành công những dự án phục vụ tôn giáo và xã hội. Ông Mithra Wettimuny hướng dẫn các lớp thiền.

Tổ Chức Parahita là hội từ thiện được công nhận miễn phí thu nhập. Những người ủng hộ rất hoan hỷ góp phần vào những công việc xã hội và tôn giáo của Tổ chức Parahita. Những ai muốn kết hợp trong những chương trình nầy có thể gọi điện thoại số 689307 và liên lạc với Đại đức Kusaladhamma của Tự Viện Sambodhi hay Đại đức Piyadassi, Vajirarama, Colombo, số 584202. Chủ Tịch của Tổ chức Parahita là Ông Kusil Gunasekera, Thư Kí, Ông.Sunil Wickrematuga và Thủ Quỹ, Ông P.V.Ratnapala.

-14-

CHÍNH KHÁCH TRƯỞNG

Tích Lan đang trong thời kỳ đen tối khi tôi đáp xuống phi trường Katunayake vào giữa tháng 7 năm 1989. Lệnh giới nghiêm đang ban hành khắp nước. Nhưng đen tối tầm thường và sâu thẳm hơn là tình trạng u sầu ảm đạm mất hy vọng của cả hải đảo, đã một thời được biết là thiên đường đã bị đẩy xuống vực. Phe Janata Vimukti Peramuna (JVP) đã tháo gông cùm của chế độ khủng khiếp. Chiến lược đe doạ loạn thần kinh do Cao Uỷ Chỉ huy của nó đã có hiệu quả trên người dân bất lực chống đối vụ tàn sát và cố tình phá hoại chính quyền luật pháp và trật tự đã què quặt trầm trọng. Tàn sát xảy ra khắp mọi nơi.

Bệnh viện, cơ quan nhà nước, khu thương mại, nhà băng, trường học và các viện công và tư khác đều thực sự khựng lại trong các lệnh, có ý làm ra vẻ, từ Phe Cao Uỷ Chỉ Huy JVP. Dân chúng lẫn lộn không biết phải theo lệnh nào- Lệnh của JVP hay lệnh của Giới Chức Phải Thi Hành Nhà Nước chẳng hạn Những Lực Lượng An Ninh và Cảnh Sát.

Những ai nghi ngờ không tuân mệnh lệnh của JVP biến mất trong đêm. Tình trạng rối loạn và hỗn độn xảy ra khắp nơi. Ban đêm những tiếng súng vang rền trên bầu trời. Lệnh giới nghiêm sai người đi giành nhà dân vào buổi tối để đêm ở lại trong nỗi lo sợ. Sau những cánh cửa lớn và cửa sổ đóng chặt một cách chu toàn, người ta thì thầm lo sợ kể những chuyện bí mật nghe lén được. Trộm cắp và cướp bóc là lệnh ban ngày, trong lúc những lực lượng luật pháp và chỉ huy vẫn không giúp gì.

Trong thời kỳ rối rắm đó, người dân Tích Lan lại tìm chỗ nương nhờ trong tôn giáo. Nhiều người đi chùa, nhà thờ và đền thường xuyên hơn trước để kiếm tìm phúc lành cho niềm tin của họ. Trong các gia đình Phật Tử, thường tụng kinh hộ trì vào buổi tối và sáng. Quí ngài như Đại đức Piyadassi xuất hiện trên đài truyền thanh và truyền hình, để ban phước cho dân chúng và cho đất nước và bàn luận về bất bạo động và tâm từ (metta). Cuốn Kinh Hộ Trì của Đại đức Piyadassi (Pirith Potha) trình bày lời giải thích rõ ràng của kinh Hộ trì được tụng đọc trong các chùa và tại các tư gia- thỉnh thoảng đem lại hiệu quả vô cùng to lớn.

Không nghi ngờ gì suốt trong những ngày đen tối đó nhiều Phật Tử được an ủi và khuây khoả khi đọc kinh, hành thiền và lắng nghe lời quí sư của nước nhà góp phần to lớn trong việc duy trì sự tỉnh táo sáng suốt của dân tộc đang bị những lực lượng xấu tấn công.

Trên cuộc hành trình về quê hương đến Torornto, tôi viếng thăm chùa Phật Giáo Sri Lankarama (Sri Lankarama Buddhist Temple) ở đường St. Michael ở Singapore, nơi một trong những vị sư cư ngụ tại đó, Đại đức Udita Thera ở Galle, chỉ tôi quanh chùa đã bỏ ra nhiều triệu đô la xây dựng dự án sắp hoàn tất. Đại đức Piyadassi đã ở đó tháng tư trước, và đã bỏ ra một tháng suốt trong những ngày đầu xây dựng chùa nầy cách đây nhiều năm. Người nói "Tôi nói đạo hằng ngày cho các thiện tín- những người lễ cúng Phật (Buddha puja) và các lễ khác. Đại đức Piyadassi cũng tổ chức các lễ đọc kinh hằng ngày do các người hộ độ chùa tài trợ, khoảng 90% trong số họ là người Hoa. Trong những chuyến hoằng pháp thế giới vị Đại đức nầy thường ghé qua Singapore.

Tôi được Tự Viện Singapore tặng một tượng Phật bằng đồng thanh trước khi rời Tích Lan để đi Gia-nã-đại vào năm 1975. Tượng Phật đẹp và sáng trong ngồi bên cạnh bàn viết của tôi. Lá cờ Tích Lan khẻ lay động vẻ kiêu hãnh sau bức tượng.

Vào tháng 2 năm 1990 khi tôi trở về Tích Lan, lúc đó là "Thiên Đường Tìm Lại". Nhóm JVP đã dừng hoạt động. Dân chúng đi lại tự do, thở dễ hơn, và hăm hở dẹp quá khứ tiêu điều sau lưng họ. Tổng Thống Premadasa được ca ngợi đã phục hồi vẻ bề ngoài của hoà bình và bình thường, nhưng dĩ nhiên đất nước biết ơn nhất là người đã bắt bọn đầu đảng JVP - Bộ Trưởng Quốc Phòng, Ranjan Wijeratne, đáng buồn thay, một năm sau đó,1991 ông gặp kết cuộc thảm thương trong tay của bọn khủng bố.

Đại đức Piyadassi kính mến tôi khi người chấp nhận lời tôi mời tự nguyện chủ trì buổi khai mạc cuốn sách đầu tiên của tôi, Among My Souvenirs, ở Thư Viện công cộng Colombo vào ngày 8 tháng 2 năm 1990. Đại đức Piyadassi là một nhân vật áp đặt trong số nhiều nhà báo kỳ cựu của Tích Lan- nhiều người trong họ là bạn đồng hương của tôi- sĩ quan cảnh sát, bạn bè trong gia đình và những người ủng hộ đều tham dự buổi khai mạc.

Khi Chủ Tịch của Công Ty đầu Tư Lake House, Ranjit Wijewardena, ông chủ cũ của tôi, trình ra ba cuốn đầu tiên của cuốn sách, lâp tức tôi biếu một cuốn cho Đại đức Piyadassi sau khi tôi cúi chào người như thói quen. Trong bài nói của người, Đại đức Piyadassi nói về những nguồn gốc của làng tôi- Dowa, người nói tôi luôn viếng thăm vào chuyến trở về quê, ăn "Sinhala hale bath và herali." Người nói rằng mặc dù tôi đã nhập cư vào Gia-nã-đại, tấm lòng tôi luôn hướng về quê nhà. Người nói về nhà văn có năng khiếu và có tài không từng qua đại học, không có bằng cấp và chẳng có tiếp đầu ngữ hay tiếp vĩ ngữ vào tên của ông. Vị sư đã làm xúc động sâu hơn khi nói với thính giả rằng hôm đó là ngày sinh nhật của tôi.

Vào lần viếng thăm đó tôi cũng được một đặc ân nữa là gặp J.R.Jayewardene, nguyên Tổng Thống Tích Lan. Những nhà sử học tương lai sẽ báo cáo những thành công và thất bại của J.R. Jayewardene. Ông cùng với Sir Percy Spencer, là kiến trúc sư của dự án Colombo 1950. Cuộc đời chính trị của ông gắn liền với nhiều thành tựu.

Nhưng trong cuốn sách nầy, đề cập đến sự đóng góp của J.R.Jayewardene cho Hiệp Ứơc Hoà Bình Nhật Bản tại Hội Nghị Cựu Kim Sơn năm 1951 phải tiếp tục báo cáo. Trong bài diễn văn lịch sử đọc trước Hội Nghị Liên Hiệp Quốc ông đoạt giải quán quân nêu bật giáo lý Phật Giáo về lòng từ bi là nguyên nhân đưa đến chủ quyền, bình đẳng và nhân phẩm của Nhật Bản:

Chúng tôi ở Ceylon may mắn rằng chúng tôi không bị xâm lược, nhưng tai hoạ gây ra bởi không tặc, bởi đặt những đoàn quân rầm rộ dưới sự Chí Huy Đông Nam Á, và bởi giết người - bằng cách rút mủ cao su- một trong những hàng hoá chính, khi chúng tôi là những người sản xuất cao su thiên nhiên cho các nước Đồng Minh, phong tước cho chúng tôi để yêu cầu rằng tai hoạ như vậy gây ra nên được sửa đổi. Chúng tôi không có ý định làm vậy, vì chúng tôi tin vào lời bậc Đại Sư mà thông điệp ngài đã làm cao thượng đời sống của vô số người Châu Á, rằng "Chỉ có tình thương xoá bỏ hận thù." Chính bằng thông điệp của Đức Phật, Bậc Đại Sư, Người Sáng Lập Đạo Phật, đã trải làn sóng nhân đạo xuyên khắp Nam Á, Miến Điện, Lào, Campuchia, Thái Lan, Indonesia và Ceylon và cũng đến các nước phía bắc qua dãy Hy mã lạp sơn vào Tây Tạng, Trung Quốc và cuối cùng Nhật Bản, mà thắt chặt chúng tôi lại với nhau trong hằng trăm năm với phong tục có văn hoá và di sản chung. Nền văn hoá chung nầy vẫn tồn tại, như khi tôi thấy vào chu‎yến viếng thăm Nhật Bản tuần rồi, trên đường tôi đi dự hội nghị, và từ người lãnh đạo Nhật Bản, Các Bộ Trưởng của Nhà Nước, cũng như những công dân, từ những vị tu sĩ trong chùa, tôi thu thập được ấn tượng rằng người Nhật nói chung vẫn còn ảnh hưởng bởi bong dáng của Bậc Đạo Sư của Hoà Bình và mong muốn theo ngài. Chúng tôi phải cho họ có cơ hội thực hiện điều đó.

Mục đích của hiệp ước lúc đó, là làm cho Nhật Bản tự do, để cho nước Nhật phục hồi càng nhiều càng tốt, để thấy sự phục hồi cho đến lúc cô ta làm được như vậy, cô ta thỉnh mời sự giúp đỡ của các lực lượng thân hữu để bảo vệ cô, và rằng không có sự bồi thường nào bị cô ta bắt ép làm hại đến nền kinh tế của cô.

Hiệp ước nầy hào hiệp như nó công bằng đối với một kẻ thù bị đánh bại. Chúng tôi dang tay hữu nghị đến Nhật Bản và tin cậy rằng với sự chấm dứt chương nầy trong lịch sử nhân loại, những trang cuối của nó chúng tôi viết hôm nay, và với sự bắt đầu một trang mới đầu tiên, cùng chung hưởng nhân cách trọn vẹn của đời sống con người trong hoà bình và thịnh vượng.

John Foster Dulles, kiến trúc sư Mỹ nói với H.B.W.Abeynaike về Hiệp Ước Hoà Bình Nhật, lúc đó tờ báo Liên Hợp của Ceylon tương ứng với Nữu Ước nói: "Ông của bạn là một người anh hùng của hội nghị."

Danh tiếng của J.R.Jayewardene không những chỉ như là một chính trị gia và chính khách. Ông còn là một diễn giả nổi tiếng có khả năng nói về Đạo Phật và Triết Lý Phật Giáo cho thính giả quốc tế. Ông là tác giả của cuốn Some Sermons of The Buddha (1940), Buddhist Essays (tiếng Anh và Sinhala), Buddhism and Marxism (1959), Buddhism and Marxism (1957), Buddhism and Marxism and Other Essays (xuất bản lần thứ ba 1957). Ông cũng đã từng là người được Tín Nhiệm Trông Coi Việc Điều Hành Của Ngân Quỹ của Anagarika Dharmapala và Thư Ký của Ngân Qũy Hội Nghị Phật Giáo Tam Tạng (1940-1947).

Vào tháng 4 năm 1991, tôi gặp lại J.R.Jayewaedene trong tư gia ông tại Ward Place. Những lo âu và tin đồn về sức khoẻ của người thọ bát tuần đã được trình bày trên báo, vì vậy tôi hỏi ông cảm thấy thế nào. Một người đàn ông có tính khôi hài độc đáo mà những điếu văn trong Quốc Hội và các Hội Nghị Thế Giới đã từng được tô điểm với tài dí dỏm châm chọc của ông. Câu trả lời của J.R.Jayewardene có tính cách riêng. Ông trích lời Mark Twain: "Những chuyện về cái chết của tôi sẽ được thổi phồng rất vĩ đại."

Thực sự, ông quá khoẻ đến nỗi ông đang chuẩn bị đi Nhật Bản, đến Hội Giao Lưu Văn Hoá Châu Á ở Yokohama nơi chân dung ông không bị che mất "để diễn tả lòng tri ân chân thành của nhân dân Nhật về việc ông góp phần vào Hiệp Ước Hoà Bình đã ký bốn mươi năm trước."

Chân dung của ông đã từng được điêu khắc vào phiến đá trong những hoa viên của Daibutsu nơi có một tượng Phật bằng đồng lớn nhất Nhật Bản trong đền thờ Kamakura, được tin đã tồn tại trên một ngàn năm. Trong số những viên chức cao cấp hiện tại là Tiến Sĩ. Najime Nakamaru, Giáo Sư Emeritus của Trường Đại học Tokyo, và Takuji Kato, một thành viên của Nghị Viện Nhật.

Vào chuyến đó Jayewardene thuyết giảng hai lần- một lần ở Kyoto về đề tài "Asoka, Đại Đế của Ấn Độ", và lần khác ở Tokyo bàn về "Đạo Phật ở Tích Lan và Nhật- Bản".

Trong lúc tôi đang viếng thăm, Nguyên Tổng Thống hồi tưởng lại thái độ đầy thiện chí của người Nhật trước đây. Vào năm 1979, năm sau ông tuyên thề như là một Chủ Tịch Hành Chánh được bầu lần đầu tiên ở Tích Lan, ông gặp Thủ Tướng Nhật ở Tokyo. "Ông cần gì ở chúng tôi?" Thủ Tướng hỏi ông.

"Cho tôi một bệnh viện," Jayewardene trả lời. Khi Thủ Tướng quan sát rằng một bệnh viện lớn nhất Nhật đã tặng cho đến nay là một bệnh viện có một ngàn cái giường cho Việt nam, Jayewardene nói với ông, "Cho tôi một ngàn lẻ một cái giường." "Kết quả lời đối thoại ngẫu nhiên đó là Bệnh Viện Sri Jayawardenepura, nơi đây "một giường đã được dành cho tôi," Jayewardene châm biếm.

-15-