Hòa thượng Piyadassi, Vị Sứ giả Hòa bình - Cuộc đời và Thời đại

PHỤC HỒI TÌNH HỮU NGHỊ

Từ Hoa Thịnh Đốn, Đại đức nầy đến Toronto được cộng đồng Phật Giáo Việt Nam trải thảm đỏ chào đón nồng nhiệt như đã dự định tổ chức lễ Vesak rất phong phú vào năm 1992. Cử chỉ người Việt tôn trọng Đại đức Piyadassi như là một vị khách chính yếu đáp lời mời của cộng đồng để thay thế vai trò có ý nghĩa được nguyên Đại đức Thera Narada đầu tiên vận động cho hoà bình lâu dài trong những năm qua ở Việt nam bị chiến tranh tàn phá.Trong nhiều năm Đại đức Narada ở đất nước nầy được nổi tiếng nhờ thông điệp nhân từ và khoan dung đối với tất cả chúng sanh. Suốt trong nhiều thời kỳ ngài cư ngụ tại đất nước nầy thường có Đại đức Piyadassi kết hợp cùng, người sau nầy tiếp tục sự nghiệp hoằng pháp mà Đại đức Narada đã khởi đầu và kết bạn với nhiều người Việt trong cộng đồng Phật Giáo Việt Nam.

Vào chuyến hoằng pháp thế giới thứ mười ba, người hướng dẫn nhiều buổi luận Đạo và các khoá thiền ở Đại Tự Viện Toronto và trong gia đình của những người Tích Lan sống ở nước ngoài đang sắp hàng chờ dâng cúng vật thực cho người độ và lắng nghe vài bài kinh Hộ trì. Diễn thuyết ở cuộc họp của Hội Trinh Nữ Lớn Tuổi Visakha Vidyalaya ở Toronto do Shiranee Dias chủ toạ, Đại đức Piyadassi kêu gọi các em trưởng thành ở Gia-nã-đại nên nhớ đến di sản và truyền thống văn hoá của các em. Người nhấn mạnh đến tầm quan trọng của tiếng Sinhala. Người nói về quan hệ giữa cha mẹ và con cái và bổn phận tôn kính Giáo Pháp của Đức Phật. Người làm xúc động khi đề cập đến những giá trị truyền thống của việc tôn kính cha mẹ, thầy cô giáo và những người lớn tuổi- việc thực hành nầy đang khô chết nhanh là dấu hiệu suy thoái của kỷ cương đang phát triển ở cả hai phương Tây và Phương Đông. Chính những người lãnh đạo tinh thần như Đại đức Piyadassi cứu sống những giá trị lâu đời trong lúcchúng đang hấp thụ những điều tốt nhất của Thế Giới Mới và tư tưởng hiện đại.

"Các con luôn ở xa quê hương của các con. Các con bận rộn với nhiều việc khác nhau. Nhưng hãy cố gắng tranh thủ đôi chút thời giờ để chiêm nghiệm và hành thiền," Người thúc giục. Được ban tặng cho khả năng nói những điều hợp thời đúng lúc, Đại đức Piyadassi nhìn thẳng tới trước có nguy cơ cho những người Tích Lan sồng ở nước ngoài trình bày ra những khí hậu khác nhau khi ở nước ngoài. Người nhấn mạnh nhu cầu cần có "vệ sinh tâm linh" nhờ đó tâm con người có được sức mạnh và năng lực. Người nói về thế giới vật chất mà chúng ta đang sống trong đó. "Chúng ta phải học để phân biệt giữa ‘kiến thức’ và trí tuệ’, người nói."Kiến thức có thể vay mượn hay có được từ sách vở, từ các buổi diễn thuyết, từ truyền hình và truyền thanh. Nhưng trí tuệ xuất phát từ "hiểu đúng’ nhờ thiền tuệ, được chứng tỏ nhiều như vậy trong Phật Pháp."

Người chú ý đến vài người không phải người Tích Lan trong thính giả, Đại đức Piyadassi thường có cơ hội quan sát có sự hiểu nhầm khái niệm trong tâm người Tây phương rằng Đạo Phật dành cho những ẩn sĩ hay yogi. Người nói: "Điều sai lầm nầy phải được chỉnh lại. "Đạo Phật là không gì xa hơn sự thật, là triết lý năng động và thực tiễn có thể áp dụng vào những thực tại của cuộc đời." Người quán sát.

Bằng một trong những sự kiện đó cùng xảy ra trong đời, chỉ như lúc gia đình tôi đang ổn định trong một ngôi nhà mới của chúng tôi ở Toronto, Đại đức Piyadassi đang ở Toronto vào chuyến hoằng pháp của người. Thật là phúc lành cho gia đình tôi có cơ hội dâng cúng vật thực cho người tại tư gia chúng tôi. Đó chính là cuộc họp mặt đầu tiên của chúng tôi sau nhiều năm, và cách Tích Lan hằng ngàn dặm. Đó cũng là bắt đầu một chương khác trong cuốn sách, bắt đầu năm 1968 khi Đại đức Piyadassi trở về quê hương sau chuyền hoằng pháp đầu tiên của người.

Đại đức Piyadassi được gia đình cô Trần Minh Châu dâng cúng vật thực tại nhà trước lễ Vesak ít ngày; thể theo lời yêu cầu của người, tôi cũng được mời tham dự luôn. Sau đó cô nầy đại diện Phật Tử ở Toronto đọc bài diễn văn chúc mừng ở buổi lễ Vesak năm 1992.

Đó là lần đầu tiên tôi viếng thăm một gia đình người Việt. Đạo Phật thấm sâu trong tâm khảm của họ biểu lộ rõ ngay ở một phần của phònh khách đã được dẹp sang một bên cho phòng thờ. Tôi ngắm nhìn những hình Phật đẹp trong nhà đó, nhưng điều thu hút sự chú ý của tôi là tấm chân dung của nguyên Đại đức Thera Narada đáng kính. Đó là bức hình của Đại đức Narada, vị sư đầu tiên đem nguồn cảm hứng cho tôi học Phật Pháp như khi còn là một cậu bé, mở ra một câu chuyện truyền cảm của di sản Đạo Phật.

Cô rơm rớm nước mắt xúc động nhớ lại rằng lúc mười ba tuổi là một nữ sinh ở Sài gòn, khi Đại đức Narada viếng Kỳ Viên Tự, lần đầu tiên cô được ngài hướng dẫn tinh thần. "Cha mẹ tôi đã nghe về ‘vị sư tuyệt vời’nầy và họ muốn tôi gặp ngài. Tôi vẫn nhớ rõ buổi gặp gỡ đó. Ấn tượng đầu tiên của tôi về ngài cũng ‘tuyệt vời’. Tôi nhớ hôm đó là tối thứ bảy, và là buổi nói Đạo bằng tiếng Anh của người được dịch sang tiếng Việt. Người từng nói về mối quan hệ bổn phận làm con- một đề tài luôn ở trong tâm ngài. Ngài hoàn toàn quyến rũ... bình thản... người ta cảm thấy kính sợ trong sự hiện diện uy nghi của ngài." Cô nhớ rất rõ buổi gặp mặt đó cách đây đã ba thập niên.

Cô nói tiếp "Điều hấp dẫn những ai đến liên hệ với Đại đức Narada là vẻ hấp dẫn của lòng tốt và giọng nói du dương của ngài." Gia đình họ Trần nầy trở thành đệ tử ngoan đạo của Đại đức Narada, ngài đặt cho Minh Châu pháp danh là "Metta"và cha mẹ cô là "Sumetha" và "Thusitha" như họ được nhiều người biết từ đó trở đi.

Cô nhớ lại "Trước hết chúng tôi thọ Tam Quy từ Đại đức Narada và đọc Ngũ Giới" Cô kể tôi rằng những chuyến thường viếng thăm Việt Nam của Đại đức Narada đã có sự thay đổi đầy ý nghĩa "đức tin theo truyền thống của người đông phương vào việc thực hành Phật Giáo". Cô nói thêm rằng: Càng ngày Phật tử Việt Nam càng được những khía cạnh tri thức và triết lý ảnh hưởng hơn là nghi thức tế lễ. Nhiều người Việt Nam trước đây hành đạo Cao-đài một hình thức Phật Giáo giống Bắc Tông, chấp nhận Phật Gíao Nguyện Thuỷ theo sự lý giải của Hệ Phái Nam Tông của Đại đức Narada. Năm sau, vị Đại đức nầy mang xá lợi Phật đến và được tôn trí ở Vũng Tàu nơi đây ngôi tháp đầu tiên được dựng lên ở Việt Nam. Hơn 50.000 người Việt thuộc khoảng hai mươi lăm hệ phái có tín ngưỡng khác nhau, đã tham dự buổi lễ trọng đại nầy. Cuộc vận động Phật Giáo kế tiếp đó của Đại đức Narada trong nước Việt Nam bị chiến tranh tàn phá bây giờ thành lịch sử.

Vào ngàu 14 tháng 7 năm 1967, nhân ngày sinh lần thứ bảy mươi của Đại đức Narada, ngài viết vào cuốn sách của ngài Đức Phật và Phật Pháp: "Tặng Metta, cô học trò Việt Nam nhỏ nhất và giỏi nhất, đã tận tâm hộ độ sư và có đức tin mạnh trong việc học Phật Pháp và Pali. Gắng sống với lý tưởng của Đạo Phật và là phúc lành cho đất nước con - Với tâm Từ, Narada." Nhớ làm sao cô học trò nhỏ nầy săn sóc ngài khi ngài đang đau nhức vì cơn sốt thuỷ đậu nghiêm trọng đang điều trị ở Bệnh Viện Sài gòn. Đại đức Narada viết thêm "Để tỏ lòng biết ơn hầu con nhớ mãi khi con tự nguyện chăm sóc sư lúc đang bệnh nặng và như thế cứu sư sống." Cuốn sách nầy đã đi cùng với gia đình họ Trần nầy từ Việt Nam qua Gia-nã-đại và bây giờ được trang trí trong phòng thờ của họ.

Khi cô Trần Minh Châu rời Việt Nam đi Gia-nã-đại để nghiên cứu học tiếp vào năm 1971, cùng đi với cô là ba cô gái trẻ, bà con của cô, Oja, Lila và Chandra. Trước khi khởi hành ở Sài Gòn, họ được Đại đức Piyadassi ban phước, bất cứ khi nào Đại đức Piyadassi viếng Montreal người cũng viếng thăm họ. Như thế mắc xích được làm ở Sài gòn giữa gia đình họ Trần nầy và Đại đức Piyadassi được duy trì, cũng duy trì mắc xích giữa gia đình họ Trần nầy và Đại đức Narada.

Bấy giờ tôi mới có thể hiểu rõ lòng tận tuỵ và tôn kính của gia đình họ Trần nầy tổ chức để tiếp đón Đại đức Piyadassi. Gia đình nầy dâng cơm cho Đại đức Piyadassi với lòng tôn kính sâu sắc, tất cả mọi người trong gia đình hoan hỷ chờ đến phiên cậu hay cô phục vụ vị sư nầy, kể cả cha mẹ của cô bấy giờ đã 85 và 87 tuổi, họ đã đi từ Montreal đến Toronto cốt để dự những buổi lễ nầy.

Sau khi Đại đức Piyadassi độ xong, người ngồi chơi với gia đình nầy và vui với lòng hiếu khách của gia đình Việt Nam. Tôi chiêm nghiệm làm sao cô Trần Minh Châu (Metta) và chồng cô (Damita) trở thành ngọn đèn lãnh đạo trong cộng đồng Phật Giáo Việt Nam ở Toronto, làm sao họ nuôi dưỡng và xúc tiến nền văn hoá và các truyền thống Việt Nam ở thế giới mới, Minh Châu đối xử với cha mẹ cao tuổi của cô với lòng thương kính như thế nào. Rõ ràng rằng thái độ nầy đã từng được Đại đức Narada truyền lại khi người luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của bổn phận làm con phải có tình thương và lòng tôn kính đối với cha mẹ. Hai cậu con trai của họ là Thamo và Tinno.

Nguyên Đại đức Narada đáng kính đã gây ấn tượng vào gia đình họ Trần nầy và những Phật Tử Việt Nam khác ở Toronto quá rõ để nhận thấy trong buổi lễ cung đón vị Đại đức Piyadassi đến dự những buổi lễ Vesak ở Toronto vào năm 1992. Đại đức Piyadassi tự duy trì những mắc xích thân cận trong tinh thần đoàn kết với Tích Lan và Việt Nam quá mạnh do vị tiền bối nổi tiếng và đáng kính của người đã rèn nên. Thật đáng tin rằng những vị sư tiên phong như qúi vị Đại đức Narada và Piyadassi, mà những cộng đồng thế giới được đem lại gần nhau hơn nhờ giáo lý phổ biến của Phật Pháp.

-19-

THỜI GIAN ĐỂ CHIÊM NGHIỆM

Trong chương trình kín mít, Đại đức Piyadassi bay đến Calgary, Gia-nã-đại cho khoá thiền ba ngày. Từ đó, người lại đi Edmonton để nói đạo. Trong lúc ở Edmonton, Đại đức Piyadassi đột nhiên phát đau ở vùng bụng nhiều cơn và phải bay trở về Los Angeles nơi đó người được nhâp vào Trung Tâm Y Học Miền Nam California của Trường Đại Học. Vị Đại đức nầy may mắn hợp với cách điều trị ở đó. Sau khi hoàn tất kiểm tra y học, một tuần sau đó,người được xuất viện . Đại đức Piyadassi giải thích:

"Tôi cảm thấy đau trong dạ dày. Khi tôi bay đến Los Angeles nơi tự viện của tôi, tôi đáp chuyến bay đi Vancouver. Cơn đau vẫn tiếp diễn và tôi không thích gì cả thậm chí sô đa. Biết rằng tôi phải làm thủ tục nhập cảnh và làm sáng tỏ thuế má. Tôi báo cho Phi Công Trưởng rằng tôi cần ông giúp ở Vancouver. Ông đã sắp xếp cho tôi đi tiếp chuyến bay khác từ Vancouver đến Los Angeles. Cơn đau vẫn dai dẳng. Tôi du hành bằng kiên nhẫn và quyết tâm. Từ Phi trường Los Angles tôi được đưa đến tăng viện North Beachwood Drive. Hôm sau lúc 3 giờ rưỡi chiều, tôi vào bệnh viện. Một giờ sau, không có thuốc gì, cơn đau dạ dày của tôi tự nhiên dứt. Tuy nhiên, những xét nghiệm y khoa vẫn tiếp tục đến nửa đêm. Ngày kế tiếp, tôi được đưa lên tầng thứ chín đến phòng mổ, ở đây tôi nộp một bản xét nghiệm đầy đủ."

Viết từ Tự Viện Phật Giáo Los Angeles vào ngày 20 tháng 6 về việc vào bệnh viện của người, Đại đức Piyadassi nói: "Tôi đang tự hỏi về hoá đơn xét nghiệm y khoa vì tôi không có bảo hiểm sức khoẻ. Tôi giải thích với những người điều hành bệnh viện rằng tôi là một người du hành, một tu sĩ Phật Giáo sống với vài người bạn ở Los Angeles, rằng tôi không làm thuê, nhưng tôi phục vụ miễn phí như là một tu sĩ Phật Giáo." Bênh viện hủy mọi viện phí cho người. Đại đức Dhammarama ở Ahangama, viện trưởng của Tự Viện nầy đứng ra chịu trách nhiệm cho người.

Sau khi xuất viện, Đại đức Piyadassi trông coi những khoá thiền ở Costamesa, một thành phố nhỏ gần Los Angeles nơi một tuần sau, người hướng dẫn cúng dường ngày rằm tháng sáu ở Tự Viện Phật Giáo Los Angeles. Người được mạng truyền thanh Los Angeles mời trong nhóm thảo luận cùng với các đại diện của Công giáo La Mã, Thiên Chúa Giáo và Hồi Giáo. Chủ đề buổi thảo luận là "Hạnh Phúc". Những người nghe dự phần thảo luận qua điện thoại để hỏi. Người trung gian của chương trình truyền thanh yêu cầu Đại đức Piyadassi sẵn sàng cho những cuộc thảo luận quan trọng sắp đến, kể từ khi "những quan điểm Phật Giáo là hữu ích và thú vị"

Nhưng căng thẳng về lịch trình bận rộn phát hiện hiệu năng làm việc của Đại đức Piyadassi. Sắp xếp thời gian lại cho chuyến du hành thế giới lần thứ mười ba sắp hết gồm Nam Hàn, Úc, Nhật Bản và Singapore, vị Đại đức nầy trở về Đại Tự Viện Toronto để nghỉ vài ngày, ở đây tôi có khả năng viếng thăm người hầu như hằng ngày.

Đại đức Piyadassi kể tôi "Trong đời tôi, tôi ít chịu đau nhưng ở trong bệnh viện, tôi trải qua đủ kiểu đau," người nói khi người nhớ lại kinh nghiệm ở Trung Tâm Y Khoa Los Angeles. "Tôi thấy tôi mất dần năng lực rồi sau đó nó từ từ trở lại cho phép tôi tiếp tục sự nghiệp hoằng pháp." Trong lúc nói lời cảm tạ và chia phước đến tất cả những người đã săn sóc người trong khi bệnh, người đặc biệt nhắc đến những người điều hành bệnh viện đã huỷ bỏ tất cả viện phí cho vị du tăng nầy.

"Nhiều người bạn và những người ủng hộ đều khuyên tôi nên rút ngắn thời gian hoằng pháp và về quê hương," người quan sát và nói "nhưng tôi phải hoàn tất công việc hoằng pháp. Để tôi chết trong công việc nầy". Tuy nhiên, vào tuổi tám mươi, Đại đức Piyadassi về chùa Vajirarama sau một chuyến đi lâu ngày ở miền Nam Tích Lan và Sabaragamuwa. Sáng hôm sau ngày 27 tháng 9 năm 1994, người nhuốm bệnh và nhập viện Cardiology, Colombo. Đại đức Piyadassi nói: "Bác sĩ P.N.Thenebadu định bệnh tôi rất tốt. Tôi vui vì không phải là nhồi máu cơ tim. Sau bốn ngày, Bác sĩ cho tôi xuất viện và khuyên tôi nên tiếp tục uống thuốc thay vì phẩu thuật. Điều gây ấn tượng nhất cho tôi là phong cách nhã nhặn tử tế của bác sĩ khi tiếp xúc với bệnh nhân. Nhân viên rất lịch sự, nhã nhặn và kiên nhẫn vô cùng. Phòng ốc rất ngăn nắp và sạch sẽ. Tôi cám ơn tất cả và chia phước nhiều đến các bác sĩ, các i tá trưởng, các cô i ‎ tá và những người phục vụ đã săn sóc tôi."

Trong thời gian hiện nay trên ban Giám Đốc của Hội đồng Phát Thanh Tích Lan cũng như ban Cố Vấn các Chương Trình Phật Giáo, người cũng ở trong chức vụ Giám Đốc của Trường Đại Học Phật Giáo và Pali, và nhà xuất bản Phật Giáo (BPS) Kandy. Người nói "Hoằng pháp là sứ mạng cuộc đời tôi, những gì tôi đã học từ thầy tôi; tôi đã từng có khả năng chia sẻ với thế giới."

TÌNH DỤC VÀ ĐỘC THÂN

Một người truyền đạt thông tin tuyệt vời có khả năng lắng nghe cũng như diễn đạt, người chuyển dịch tuệ giác hướng nội sâu thẳm của người thành Phật Pháp trong ngôn ngữ dễ hiểu đối với người đời. Đại đức Piyadassi sử dụng từ ngữ giản dị dễ hiểu để truyền đạt kiến thức của người. Người nói: ngôn ngữ không có giá trị trừ phi nó cùng đi với trí tuệ. Không giống những giảng sư sáng giá khác đánh mất chính họ trong diễn đạt dài dòng, vị Đại đức nầy thu hút người nghe đến với người bằng lực hút từ sâu thẳm bên trong phát ra. Người là người yêu mến của quần chúng và đến với họ thay vì chờ họ đến với người. Đó là lý do người nêu lên trong thế giới, mang ngọn đuốc học tập, toả ánh sáng cho những ai đang ở trong bóng tối.

Nhiều vị học giả nổi bật đã nhắc đến Đại đức Piyadassi như "một trong những vị sư Phật Giáo diễn đạt lưu loát và được ưa chuộng nhất của Tích Lan" và như là "một học giả có tư tưởng Phương Tây cổ điển và hiện đại." qua nhiều cuốn sách người viết, người đã từng nhấn mạnh sức sống mãnh liệt của Đạo Phật và sự thích đáng thực tiễn của nó và ý nghĩa hiện hành trong thế giới ngày nay. Ví dụ, trong cuốn The Spectrum of Buddhism, người trình bày Giáo lý, "không phải như một Học Thuyết cổ xưa, mà như là con đường sống và phổ biến để giải thoát cho nhân loại."

Đại đức Piyadassi được công nhận như một trong những vị sư Phật Giáo xuất sắc nhất của thế giới, một người thuyết giảng sinh động và rất nổi tiếng và là một nhà hoằng pháp (Dharmaduta) không mệt mỏi. Trong những năm phục vụ Đạo Pháp lâu dài, người từng đại diện Tích Lan trong các cuộc hội nghị văn hoá và tôn giáo quốc tế. Đã từng du hành rộng khắp trong bảy mươi nước trên tất cả các lục địa của thế giới, người tiếp tục đem thông điệp của Đức Phật đến Phương Đông và Phương Tây.

Vì vậy có đôi chút lo lắng khi tôi đến gặp người trong lúc người nghỉ tại Đại Tự Viện Toronto về chủ đề độc thân đối với tu sĩ Phật Giáo. Tình dục và độc thân không phải là những vấn đề thường được thảo luận giữa giới tu sĩ và cư sĩ ở Tích Lan. Mặc dù giới cư sĩ rất hiếu kỳ muốn biết về việc độc thân của giới tu sĩ, có sự miễn cưỡng khi nói chuyện cởi mở về vấn đề nầy.

Đại đức Piyadassi nói: Sự thoả mãn tình dục chủ yếu là vấn đề của tâm. Đời sống của một tu sĩ khác hẳn đời sống của một cư sĩ. Đó là lý do tại sao người nhấn mạnh ở trong đời, mà không lệ thuộc đời." Đam mê tình dục thường là vấn đề cơ hội, nó không phát sanh trong trường hợp của một vị sư không thường hoà nhập với xã hội hay không trà trộn với những người khác giới tính.

"Khi bạn tách khỏi tình dục, thì nhu cầu đó không phát sinh," người quán sát. Người nói rằng trong những giáo phái Phật giáo nào đó, như Zen, Hàn Quốc và Tây Tạng, những giới luật của tu sĩ một thời hoàn toàn chính thống, bị buông lỏng dần. Vì vậy, bây giờ tranh luận thường xảy ra về vấn đề tình dục và hôn nhân trong những giáo phái nầy, không phải trong Nguyên Thuỷ. Những giáo phái Thiên Chúa Giáo cũng vậy; ngày càng thách thức những học thuyết nhà thờ về độc thân đối với các linh mục.

"Xuất gia" là thực sự tự hy sinh, và lòng mong muốn làm vậy nên rõ ràng dứt khoát nếu điều đó mang quả tốt lành. Đây không phải là khoá học mà tất cả mọi người có thể tham gia; vì bỏ lại đằng sau những sự hấp dẫn của cuộc đời và đời sống nhục dục thì không phải là chuyện dễ. Điều nầy có thể không thể được đối với tất cả mọi người khi tự cắt bỏ khỏi cuộc đời và tất cả những gì nắm giữ trong đời. Và Đức Phật không mong tất cả những người tin theo ngài đều trở thành tu sĩ." "Xuất gia là việc khó; từ bỏ gia đình sống đời vô gia đình; tìm thấy niềm vui thích trong đó cũng là việc khó."

Đại đức Piyadassi nói thêm: "Giới trau dồi cuối cùng của Chánh Nghiệp là ngăn ngừa có cử chỉ thái độ tình dục sai lầm. Điều cần thiết là tự kiềm chế hay hơn là những bài thuyết giáo hay sách báo về vấn đề nầy."Vị Đại đức nầy nói rằng "tình dục được Đức Phật mô tả như một sự thôi thúc mạnh nhất trong con người. Nếu người đó trở thành nô lệ cho sự thôi thúc đó, ngay cả một người hùng mạnh nhất cũng trở thành yếu đuối; thậm chí một bậc thánh có thể rơi từ đỉnh cao xuống mức thấp. Sự thôi thúc tình dục, đặc biệt trong thanh niên, là lửa cần nắm cẩn thận. Nếu ai không suy nghĩ chính chắn và tự chế, thì có thể gây ra tai hại không lường được. Không có lửa nào như lửa dục. Những đam mê không khô chết: chúng bùng cháy lên."

Diễn giải chi tiết về vấn đề độc thân của tu sĩ, Đại đức Piyadassi quán sát rằng một tu sĩ Phật Giáo sống đời sinh hoạt theo thường lệ hằng ngày. Tu sĩ đi trên con đường, từ bò đời thế tục và không bị quấy rầy bởi những điều bên ngoài.

Vào một thời đàm đạo buổi chiều khác của chúng tôi, Đại đức Piyadassi chia sẻ với tôi những ký ức về anh trai của người, ông Munidasa, đã qua đời vào ngày 19 tháng 1 năm 1987 thọ 75 tuổi. Ông không gia nhập tăng đoàn, nhưng chọn sống đời độc thân để chăm sóc cha mẹ. Một Phật Tử chân chánh, ông sống đời giản dị, luôn hài lòng với những gì hiện có và luôn giúp người nghèo và người cần. Ông là người có ích vô cùng cho Đại đức Piyadassi bằng cách giúp quan hệ một số lượng lớn thơ từ cái nào cần được trả lời, bằng cách giúp chuẩn bị cho chuyến đi và bằng cách xử lý vô số những vấn đề khác

Đại đức Piyadassi kể tôi: "Tôi đã từng thấy hằng trăm người trút hơi thở cuối cùng và thuyết hằng trăm bài giảng đạo để xoa dịu những người bị mất người thân. Nhưng cái chết của anh tôi đã đem cho tôi đến nỗi đau buồn sâu thẳm. Tôi nhận ra lý do nầy vì nỗi buồn thương như thế là tôi và của tôi. Đó là một sự trói buộc. Như Đức Phật đã chỉ ra quá rõ, tất cả các pháp, sống động hay bất động đều vô thường, và Khổ, sầu và bi não cũng vô thường. Tất cả đều trôi qua: vẻ đẹp của đoá hoa, tiếng hót líu lo của chim muông, tiếng kêu vo ve của ong hay vẻ huy hoàng của mặt trời lặn. Một ngày nào đó tất cả đều phải chết và chính cái chết đó là sự kiện chắc chắn của cái mà chúng ta gọi là cuộc đời. Hiểu ra điều nầy đã giúp tôi rất nhiều và lúc đó tôi có khả năng thấy rằng nỗi buồn của tôi giảm đi rất nhiều và rồi dứt luôn. "Tất cả cuộc họp mặt đều chấm dứt lúc chia tay" (Samyogā Viyogantā).

Đó là buổi sáng thứ tư trời se lạnh ở Toronto khi Susantha Peeris đón Đại đức Piyadassi tại Đại Tự Viện Toronto. Vị sư nầy, thức dậy sớm, đã làm lễ theo thông lệ ở chánh điện rồi. Ngày 8 tháng 7 năm 1992 là ngày có ý nghĩa: Vị Đại đức nầy đã đạt đến một cái mốc khác trong đời người- sinh nhật lần thứ 78 của người.

Tôi đi cùng với Đại đức Piyadassi và Susantha khi chúng tôi bắt đầu lái chiếc xe hơi khoảng 90 phút đến Waterford nơi đây vị sư sẽ ở cho ngày sinh nhật của người. Tôi ngồi ở ghế trước, với Susantha ở tay lái. Đại đức Piyadassi ngồi ở ghế sau, thường vói tới trước để nói chuyện với chúng tôi. Người không phải là một trong những ẩn sĩ thích sống một mình đó; người là người thương yêu của quần chúng. Bất cứ ở đâu, người chia sẻ mình với người khác- khái niệm lý tưởng về dāna: chia sẻ. Người có khả năng nói về bất cứ đề tài gì và không có đề tài nào là quá nhỏ đối với người. Từ những tầm cao cả của triết lý và tôn giáo tỷ giảo, người có thể bỏ xuống để tham gia vào cuộc nói chuyện, dù tầm thường không đáng kể gì của chúng tôi.

Người ý thức tốt về những gì đang xảy ra trong thế giới. Không giống mấy vị sư đã từ bỏ cuộc đời mà sống trong vỏ bọc êm ả, nói vậy, Đại đức Piyadassi không thiển cận. Người du lịch có mùa trong nhiều khí hậu, đi với mắt tỏ và tai thính. Người cảnh giác đáng kể và ghi nhận những gì được nói quanh người. "Càng đi tôi càng học về nhiều điều thất thường của cuộc đời,"người nói. Người thường lập lại, "Tôi là một công dân của thế giới."

Susantha chơi máy nghe nhạc gắn trong xe. Đại đức Piyadassi hỏi liệu ông có đĩa lama gee nào không - những bài hát của thiếu nhi. Susantha nhanh nhẹn tìm ra một đĩa. Bài hát đầu tiên là Rosamale, natuve katu. Vị Đại đức nầy hoà theo bài hát và hát trong giọng du dương như tụng kinh. Đó là bài hát dễ thương mà thiếu niên Phật Tử Sinhala đã học. Lời bài hát rất đơn giản

"Rosa male natuve katu

Vana bambaro, ohoma hitu,

Natuva nove, mala simbimi,

Mama lamayo, peni urami."

Bé cảnh báo chú ong rong chơi rằng, hoa hồng có nhiều gai trên cành và đừng nên đến. Chú ong trả lời, "Tôi không định bay đến với cành đó. Tôi ngửi hương và hút nhụỵ hoa."

Đại đức Piyadassi hồi tưởng Ananda Samarakoon, tác giả của bài quốc ca của Tích-lan và sáng tác nhiều bài hát cho các em, và về Saranagupta Amerasinghe, một nhạc sĩ và ca sĩ nổi tiếng khác đã đem nhạc ông vào các trường Phật Giáo như Ananda,Nalanda, Visakha Ananda Balika, Anula và Museaus.

Susantha và vợ ông Sumithra có một ngôi nhà đẹp ở Waterford, một thành phố nhỏ. Susantha gởi từ Badulla, thành phố chính của tỉnh Uva. Ông đã theo học trường St. Joseph, Colombo.Sumithralà học trò cũ của trường Visakha Vidyalaya, xuất thân từ gia đình Phật Giáo có truyền thống ở Eheliyagoda. "Đại đức Piyadassi có ảnh hưởng rất lớn đối với tôi." Susantha nói không cần mất nhiều thời gian để chấp nhận Giáo lý Đạo Phật. "Tôi nhận thấy Phật Pháp thực tiễn hơn và thích hợp với cách suy nghĩ của tôi," Susantha nói. Bây giờ gia đình Peeris ở Waterford yên tĩnh có một phòng thờ có mái vòm nơi đây mỗi buổi chiều tối gia đình Peeris cúng Phật và tụng kinh Hộ trì.

Đại đức Piyadassi viếng gia đình Susantha và Sumithra bất cứ khi nào người ở Gia-nã-đại. Họ là trong số những người hô độ chính ở Gia-nã-đại và tiên phong trong mọi sinh hoạt Phật Giáo ở Toronto.

Họ đã thâu nhiều đĩa của Đại đức Piyadassi đọc kinh Hộ Trì và nói Đạo trên đài truyền thanh và truyền hình ở Tích Lan. Tôi hoan hỷ khi ở trong gia đình Peeris vào ngày sinh nhật thứ 78 của Đại đức Piyadassi. Chúng tôi dâng vật thực đến vị sư nầy. Điều ngạc nhiên sắp đến.

Sau khi người độ xong, Sumithra bước đi tay bưng đĩa bánh sinh nhật, hát" Chúc mừng sinh nhật ngài, Lành thay." Trên cái bánh có bảy ngọn nến. Rõ là Đại đức Piyadassi xúc động. Niềm xúc động hiện rõ trên gương mặt người. Theo lời yêu cầu tha thiết của Sumithra, người cắt một miếng bánh và dùng. Chúng tôi cũng làm vậy.

Tối hôm đó tất cả chúng tôi họp lại trong phòng thờ để dâng đèn. Lúc đó Đại đức Piyadassi dẫn kinh và sau đó chúng tôi nghe một trong những đĩa nói đạo của người được thâu lại.

"Thực tế của ngày sinh nhật là rằng ngày kết thúc cuộc hành trình đến gần hơn,"Đại đức Piyadassi trầm ngâm khi chúng tôi nói chuyện trễ vào đêm hôm sinh nhật lần thứ 78 của người. Chí mấy tuần trước, vị sư nầy đang bệnh nằm ở bệnh viện Los Angeles, rồi ngay khi có đủ sức, người lại ra đi để tiếp tục công việc hoằng pháp. Ở Tích Lan, vào ngày sinh nhật của người, người yêu cầu những người hộ độ người, bố thí cho bệnh nhân ở bệnh viện thay vì dâng quà sinh nhật cho người. Chính người cũng dâng vật thực và vật dụng đến Maha Sangha.

Vào buổi sáng ngày sinh nhật của người chúng tôi rời Đại Tự Viện Toronto, Đại đức Piyadassi nhận điện từ ông Đại Sứ Tích Lan ở Nhật Bản, C. Mahendran. Đại đức Piyadassi ắt hẳn đã ở Nhật Bản vào ngày sinh nhật của người, theo lịch trình từ đầu. Tuy nhiên, vì người phải đổi lịch trình chuyến đi lại do nằm viện nên vẫn còn ở Toronto.

Tổng Thống Tích Lan, Ranasinghe Premadasa, tin rằng Đại đức Piyadassi đã ở Tokyo, nhớ ngày sinh nhật người và gọi điện đến tư gia của ông Đại Sứ để chúc mừng sinh nhật vị sư nầy. Nghe Mahendran báo Đại đức Piyadassi đã thay đổi kế hoạch, vị Tổng Thống nầy yêu cầu ông liên lạc với vị sư nầy rằng "Bạch với Đại đức Piyadassi," Tổng Thống nầy đã nói với ông Đại sứ ở Tokyo "rằng tôi không quên ngày sinh nhật của ngài, và rằng chúc ngài an khang và trường thọ."

Vào lúc viết trang nầy, vào ngày 1tháng 5 năm 1993, một tin khủng khiếp về việc tàn sát Tổng Thống Premadasa, người lãnh đạo đất nước, chỉ mới vài tháng trước, đã chúc Đại đức Piyadassi an khang, trường thọ, đã bị bom cài đặt tàn phá chung quanh làm tan nát thân ông, một tổn thất lớn cho cuộc đời con người, cùng với mục tiêu chính của kẻ phá hoại. Những nhà chính trị sử gia sẽ tường thuật những sự kiện về cuộc đời và cái chết của Premadasa. Bị nói xấu nhiều trong đời, ông là chủ đề của tranh luận về cái chết. Shakespeare viết: "Điều xấu mà người ta làm ám ảnh họ; điều tốt thì bị chôn vùi cùng với xương cốt họ" Cũng sẽ như vậy đối với vị cựu lãnh đạo đất nước nầy.

Bốn ngày sau ngày sinh nhật lần thứ 78 của người, Đại đức Piyadassi trở về Los Angeles và từ đó đi Nhật Bản vào ngày 14 tháng 7. Ở đó người là khách riêng của người bạn cũ, Ông Đại sứ Mahendran ở Tokyo. Ở Tokyo, thủ đô của Nhật bản, người là khách đặc biệt ở buổi lễ tưởng niệm ngày mất của Đại đức Nichidatsu Fujii, tại chùa Nippon Zen của Tokyo vào ngày 16 tháng bảy.

Đại đức Fujii, cũng được biết là Fujii Guruji, đã sống đến 99 tuổi và là người thành lập chùa Nippon được biết là Nipponzan Myohoji. Một vị sư nổi tiếng, ngài bắt đầu kiến tạo các chùa Hoà Bình ở Nhật Bản, Ấn độ và Tích Lan. Ở Tích Lan, người ở gần Sri Pada (Đỉnh Núi Adam- nơi có dấu chân Đức Phật), và một nơi khác ở Walapane trong Huyện Kandy. Đại đức Piyadassi đã tham dự ngày sinh nhật thứ 90 của ngài.

Ở buổi lễ, Đại đức Piyadassi đã đọc kinh Từ Bi Karaniya và thuyết pháp tán dương việc phục vụ Đạo Phật của Đại đức Fujii, người có khoảng 200 đệ tử là tăng sĩ ở Nhật Bản và khoảng 50 đệ tử ở các nước khác.

Đại đức Piyadassi sau đó rời Tokyo vào ngày 20 tháng 7 để viếng thăm Nam Hàn khoảng mười ngày như là khách của Ông Đại Sứ Tích Lan, Lalith Pedris, con trai của một công nhân và ân nhân Phật Giáo nổi tiếng. Ở Nam Hàn, Đại đức Piyadassi, Đại đức Piyadassi được Trường Tốt Nghiệp Tam Tạng (TGS) Il-Boong- thủ đô của Nam Hàn- phong tặng tước hiệu Tripiṭakācārya. Danh hiệu Giáo Phẩm nầy nghĩa là "Tam Tạng Sư" được trao tặng cho người vào một buổi lễ trọng đại ngày 27 tháng 7.

Vị Sangha Nayake thuộc giáo phái Chegyo, Đại đức Seo Kyung Bo, Phó Tiến sĩ chủ toạ buổi lễ, tường thuật với hội đồng quan khách rằng tước hiệu nầy được phong tặng cho Đại đức Piyadassi "nhằm công nhận những năm người cống hiến và lãnh đạo hoà bình thế giới bằng Đạo Phật." Tiến sĩ Bo cũng là Hiệu Trưởng của Trường Tốt Nghiệp Tam Tạng (TGS), của Trường Đại Học American Zen (Khu Trường Seoul), và Chủ Tịch của Hội Hữu Nghị Phật Giáo Thế Giới (Trung Tâm Hàn Quốc).

Đại đức Piyadassi nổi bật độc nhất vô nhị là nhân vật thạc đức Phật Giáo đầu tiên của Tích- Lan nhận tước hiệu nầy. Hai nước khác được danh dự nhận tước hiệu nầy là Ấn độ và Nhật Bản. Đại đức Piyadassi nói rằng tước hiệu nầy được phong tặng cho người là một chứng cớ hiển nhiên "để tỏ lòng tôn kính vô cùng trong đó toàn thể Maha Sangha của Tích –Lan được tổ chức ở Hàn Quốc."

Trong thời gian lưu lại Nam Hàn, Đại đức Piyadassi, trong lịch trình kín mít, viếng thăm Hội Tiếng Nói An Tịnh- một tổ chức chuyển dịch những ấn phẩm của nhà Xuất Bản Phật Giáo (BPS) sang tiếng Hàn để phát hành miễn phí ở Hàn Quốc nơi Phật Tử Bắc Tông ngày càng trở nên quan tâm đến Phật Giáo Nguyên Thuỷ.

Trong lúc ở Hàn Quốc, Đại đức Piyadassi cũng tổ chức một loạt những buổi luận Đạo, nói đạo và phỏng vấn ở Trung Tâm Phật Giáo Quốc Tế Đèn Hoa Sen- một phong trào tuyên truyền Phật-Pháp tích cực. Một buổi diễn thuyết do người tặng tại nơi cư ngụ của ông đại sứ, những ông đại sứ Phật Giáo khác, các vị giáo sư đại học và nhân viên Liên Hiêp Quốc ở Hàn Quốc đến tham dự. Đại đức Piyadassi cũng có cơ hội viếng thăm các Đại Tự Viện khác ở Seoul theo chương trình do tổng lãnh sự danh dự ở Seoul của Tích Lan, ông Han Kap Chin, sắp xếp. Người viếng thăm một ngôi chùa cổ ở Popchusa, nổi tiếng có một tượng Phật bằng đồng lớn nhất thế giới, an toạ giữa những ngọn đồi xanh tươi trong rặng núi Sumi.

Trong buổi nói chuyện trên Mạng Lưới Truyền Thanh Hàn Quốc, Đại đức Piyadassi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục thế hệ trẻ về cuộc đời và giáo pháp của Đức Phật- "những phương diện đạo đức, tâm lý và trí thức của tôn giáo hơn là chỉ thắp hương và tụng kinh. Người thúc giục giáo sĩ và cư sĩ phải có tinh thần cảnh giác nghiêm trọng hơn đối với thế hệ mới lớn khỏi bị sụp đổ do những ảnh hưởng bên ngoài. Vị sư nầy cảnh giác rằng Đại Hàn đã trở thành nơi đắc địa cho những tác giả Phúc Âm đến từ Hoa kỳ, muốn thanh niên Hàn Quốc cải đạo.

Đại đức Piyadassi hồi tưởng rằng người đã viếng thăm Hàn Quốc lần đầu tiên vào năm 1965 trên đường người trở về Tích Lan từ Trung Tâm Nghiện Cứu Tôn Giáo Thế Giới của Trường Đại Học Harvard, người đã từng được học bổng từ Nền Tảng Châu Á. Kể từ đó, người thực hiện nhiều cuộc viếng thăm các nước, theo lời người, "rằng đất nước xinh và con người cũng đẹp."

Giai đoạn cuối của chuyến hoằng pháp thứ mười ba đã đưa người đến Singapore và đến nhiều thành phố ở Úc gồm Camberra, thủ đô, Perth, Sydney và Melbourne, trước khi trở về Tích Lan vào tháng 10 năm 1992. Chuyến đi bàn luận hết mọi mặt nầy mất mười hai tháng.

Vào tháng 11 cùng năm nầy, tôi viếng thăm Nhật Bản để sưu tầm tài liệu cho cuốn sách nầy. Đại đức Piyadassi liên lạc với ông Đại Sứ Tích Lan Mahendran ở Tokyo liên quan đến chuyến viếng thăm có dự định của tôi. Ông Đại Sứ mau mắm dành một lá thơ mời tôi là khách của ông ở tại nơi cư ngụ của đại sứ. Đó là chuyến đi đầu tiên của con tàu đến Vùng Đất Mặt Trời Mọc, và lần đầu tiên tôi gặp Mahendran, người đã từng là người hộ độ và bạn Đại đức Piyadassi từ năm 1967 khi Mahendran còn là Thư Ký đầu tiên của Phái Đoàn Tích Lan ở Ghana.

Ông Đại Sứ hồi tưởng chuyến viếng thăm của Đại đức Piyadassi đến Ghana hai mươi lăm năm về trước, và làm sao ông thuyết phục vị sư nầy ở lại ba tháng ở nước đó. Trong chuyến hoằng pháp thế giới đầu Đại đức Piyadassi đã đi khắp đất nước nầy để nói đạo. Những câu hỏi được đặt ra là: Người vô thần đang làm gì trong nước Thiên Chúa Giáo? Và tại sao không có Thượng Đế trong Đạo Phật?

Đại đức Piyadassi trả lời rằng Đạo Phật không cần Thượng Đế vì nó có thể đứng vững trên chính nó và rằng nó có câu trả lời cho những bí ẩn của cuộc đời. Người bảo thính giả Ghana rằng Đạo Phật là câu trả lời cho những người trí thức cũng như những tầm cầu của người bình thường.

"Một phần đáng nhớ nhất của đời tôi là kết hợp với Đại đức Piyadassi," Mahendra quan sát "Người là sợi chỉ vàng trong đời tôi." Ông nói rằng cây Bồ Đề con được Đại đức Piyadassi trồng ở Ghana vào năm 1967, vẫn phát triển tốt. Ông cũng hồi tưởng những chuyến viếng thăm của Đại đức Piyadassi ở Trung Quốc vào năm 1980/81 khi Mahendra là ông Đại Sứ ở đó. Ông nhắc đến một người cư sĩ lãnh đạo - một Phật tử Trung Hoa, Zhao Pu Chu của Bách Khoa Tự Điển Phật Giáo.

Ông Đại Sứ Mahendra đã từng có trách nhiệm lớn trong việc thành lập Trung Tâm Phật Giáo Nhật- Tích ở Tokyo, chùa Phật Giáo Nguyên Thuỷ duy nhất trong hầu như toàn bộ chùa Bắc Tông ở Nhật Bản.

Mahendra là người theo Ấn Giáo, nói ông nhận thấy nhiều mắc xíxh gần gũi giữa Ấn Giáo và Phật Giáo. Là người Tamil, ông nói tiếng Sinhala lưu loát. Ông bắt đầu cổ vũ Phật Giáo Nguyên Thuỷ bằng tấm lòng, ông khởi mào phong trào quyên góp để xây dựng Trung Tâm, với một triệu yên hứa khả từ chính phủ Tích Lan.Điều đó đã từng là tình thế thôi thúc cộng đồng Bắc Tông Nhật Bản nhanh chóng kêu gọi các ngân quỹ phụ thêm cần khoảng 10 triệu Rupi, trị giá xây dựng trung tâm.

Vị sư cả hiện đang cư ngụ ở Trung Tâm là một vị sư Tích Lan, Đại đức Upatissa "Sangha Nayake của Nhật Bản" ở Banagala, trung tâm nầy cách Phi Trường Quốc Tế Narita của Tokyo bốn mươi lăm phút. Vào ngày tôi viếng thăm, sư đi vắng, đang ở Tích Lan liên hệ với ban điều hành của mười hai trường mẫu giáo thành lập những nơi khác nhau của Tích Lan nhờ Nhật Bản giúp. Những trường nầy cung cấp tài chính và giáo dục miễn phí giúp cho những sinh viên cần, do Phật Tử Nhật biếu tặng.

Tinh thần tiên phong và quyết tâm của Đại đức Upatissa được Tổng Thống Premadasa khen ngợi. Những mắc xích thân cận của người với Phật Tử Bắc Tông ở Nhật tăng cường mối quan hệ hữu nghị giữa hai nước. Trung Tâm Tokyo duy trì chính là do những ân nhân Nhật, đẩy mạnh những mối liên hệ văn hoá giữa hai nước Tích - Nhật. Mahendra cũng thấy nó như môi trường để trao đổi những học giả Phật Giáo và các học giả khác.

Đại đức Shojo Takayama, Giám Đốc Chính của Trung Tâm, nói Trung Tâm là một bằng chứng nhớ ơn của nhân dân Nhật đối với vai trò của Tích Lan trong Hội Nghị Cựu Kim Sơn năm 1951 khi TổngThống J.R.Jayewardene khởi xướng " từ bỏ việc chuẩn bị chiến tranh khỏi Nhật Bản."

Ông nói, việc tuyên bố đó dựa trên Giáo lý của Đức Phật rằng "hận thù không thể xoá bỏ bằng hận thù mà bằng tình thương" –khái niệm nầy được Jayewardene trình bày có tính thuyết phục ở Hôi Nghị Cựu Kim Sơn lịch sử. Nhờ kết quả thu được từ vị trí đó mà Tích –Lan đã lấy ở Hội Nghị Hoà Bình, Đại đức Takayama nói, Nhật Bản phục hồi được từ sự tàn phá khủng khiếp của chiến tranh, và đã có thể thịnh vượng về kinh tế và xã hội.

Takayama nói, "Ngày nay những người Nhật giàu có mang ơn người nghèo Tích Lan nhiều nhờ tấm lòng rộng lượng của họ năm 1951." Theo lời yêu cầu của Jayewardene trong nhiệm kỳ tổng thống của ông, Nhật thân tặng cho Bệnh Viện Jayewardene 1001 giường cho người dân Tích Lan, như bày tỏ sự tri ân. Vào năm 1991, chân dung của Jayewardene được khánh thành ở Yokohama, "để bày tỏ lòng tri ân của người Nhật cho sự đóng góp của ông đối với Hiệp Ước Hoà Bình."

Lịch sử Đạo Phật ở Nhật Bản bắt đầu năm 538 sau Công Nguyên. Khi vua của Paikche (hay Kudara, Hàn Quốc) phái sứ giả người đến tặng một hình Phật và những cuộn kinh cho Cung Điện Hoàng Đế của Đại Đế Kinmei. Điều nầy đánh dấu sự giới thiệu Đạo Phật vào Nhật Bản. Văn hoá và văn minh của Nhật phần lớn được cho là có ảnh hưởng lành mạnh của Đạo Phật. Những ngôi chùa Phật Giáo vào thời đó là những trung tâm xã hội quan trọng, và những tu sĩ là người lãnh đạo việc học mới.

Trong lịch sử hiện đại, Phật Giáo Nguyên Thuỷ được quảng bá ở Nhật Bản bắt đầu khúc quanh của thế kỷ khi Anagarika Dharmapala viếng thăm đất nước nầy. Từ đó trở đi, thường có một dòng những vị sư từ Tích Lan viếng thăm Nhật Bản đều đặn. Nổi bật trong số đó là Đại đức Piyadassi cũng bao gồm cả Nhật Bản.trong chuyến hoằng pháp đầu tiên của người.

-20-

TRONG VÙNG CHIẾN TRANH

Khi Tích Lan kỷ niệm 45 năm độc lập vào tháng 2 năm 1993, một đoàn đại biểu Phật Giáo trong vùng chiến tranh phía Bắc và Đông. Đó không phải là "đoàn truyền giáo đem hoà bình" trong nghĩa thông thường của nhóm từ. Nhưng trong đoàn hành hương đó có một thông điệp- thông điệp hoà bình và bất bạo động, khoan dung và hiểu biết, được chứng minh quá nhiều trong giáo lý Phật Giáo.

"Mỗi người phải bước đi yên vui thậm chí cho đến chết," Đại đức Piyadassi nói với những người ủng hộ người khi người rời chùa Vajirarama để dẫn đầu chuyến đi hành hương đầy nguy hiểm. Cùng đi với người là một vị sư khác ở chùa Vajirarama, Đại đức Kusaladhamma ở Daranagama.

Điều có ý nghĩa trong đoàn đại biểu do Đại đức Piyadassi dẫn đầu là người đã đang viếng thăm nhiều vùng miền Bắc Tích Lan mà mới đây, bị những kẻ chia rẻ Tamil dùng bạo lực ngăn cản đa số dân Sihala. Điều yêu cầu nầy bị để lại sau do bạo lực có vũ khí của quân đội. Việc nầy trên những lực lượng an ninh của quốc gia khước từ những nhóm quân đội và mở ra những vùng hầu được xem là vùng của tất cả công dân, không kể đến nguồn gốc đạo đức của họ.

Chuyến đi mạo hiểm đến Phía Bắc và Đông do Buddhika Kurukularatne, Nghị viện Quốc Hội, và Chủ Tịch Ambalangoda "Dshapremi Sanvidanaya", cũng đi cùng với quí sư, cùng cới Mitre Wettimuny, một người cư sĩ giảng thuyết và ít người khác. Mang theo hộp đựng những xá lợi của Đức Phật, hai vị sư viện dẫn ân phúc của chư thiên hộ trì cho những người đang chiến đấu bảo vệ đất nước, sự hợp nhất và chủ quyền của dân tôc.

Lễ Phật và lễ ở cây Bồ Đề được tổ chức ở Palali, Karainagar, Nagadipa, Vavuniya và Tantrimale. Phẩm vật cúng dường (pinkama) đầu tiên ở Căn Cứ Hải Quân Karainagar được hướng dẫn dưới sự lãnh đạo của Trung Tá Daya Sandagiri người tiếp nhận qúi sư và sau đó dẫn chư vị đến Tự Viện Nagadipa Rajamaha. Tại đây Quí khách tăng được dùng cơm thân mật với sư Viện Trưởng, Đại đức Nayake Thera Dhammakitti ở Brahmanawatte. Gần Sri Nagapasani Amman Hindu vị sư cả, Seva Sri Kirugal ở Balasundar tiếp đón quí sư nồng hậu và hướng dẫn buổi lễ cầu nguyện đặc biệt cho hoà bình và đoàn kết dân tộc.

Ở Palali, các máy ảnh thể hiện thành công một người lính lễ bái những xá lợi thiêng của Đức Phật trong lúc Đại đức Piyadassi đọc kinh Hộ Trì. Tại đây Đại đức Piyadassi và những người khác được Thiếu Tướng Gemunu Kulatunge, người tổ chức chuyến đi có hướng dẫn của Kankesanturai, Alaveddi, Mailadi, Wasavilan, Telippalai, Keeramalai, Senthankulam và Madagal tiếp đón. Ở Karainagar, nhưng sĩ quan hải quân tham gia vào các buổi lễ đạo. Các nữ quân nhân kết hợp hoạt dộng đối tác với nam quân nhân để tiếp đón phái đoàn tôn giáo nầy.

Những hầm kiên cố dành cho khách viếng nầy và những đường bảo vệ trước, Đại đức Piyadassi gặp những toán quân nhân nầy. "Chúng ta đã từng nghe về các anh hùng trong sách sử, nhưng những anh hùng thực sự nầy là ở đây trong miền Bắc." Người thảo luận những viễn cảnh cải thiện điều kiện sinh hoạt của quân nhân chiến đấu trong cuộc chiến với những vị lãnh đạo quân sự.

Ở Vavuniya, người lãnh đạo quân đội miền Bắc, Thiếu Tướng Rohan Daluwatte và những sĩ quan quân đội khác tiếp đón chuyến hành hương nầy. Ở căn cứ Palali, vào ngày Độc Lập, 04 tháng 2 Đại đức Piyadassi và Đại đức Kusaladhamma hướng dẫn nhiều buổi lễ để cầu mong phước báu đến cho những vị anh hùng như Trung Tướng Denzil Kobbekaduwa, Thiếu Tướng Vijaya Wimalaratne và Đại Tá Hải Quân Jayamaha.

Từ Palali đến Karainagar, chư đại đức tăng bay bằng phản lực cơ không có cửa sổ. Đại đức Piyadassi nói "thay vì cửa sổ có nhiều sung máy với quân lính canh gác quanh họ." Từ tỉnh Phía Bắc, phái đoàn viếng thăm những thị trấn phía Đông của Batticaloa và Trincomalee, theo lời yêu cầu của Tướng Hamilton Wanasinghe, sĩ quan điều hành chung ở Anuradhapura- Chỉ Huy Những Chiến Dịch Kết Hợp căn cứ, sau nầy thư ký cho Bộ Quốc Phòng.

Nhà báo W.G. Gooneratne, báo cáo chuyến viếng thăm Tỉnh Phía Đông nói: "Những toán quân nhiệt tình và tận tuỵ, tạm thời cởi súng, mũ và giày của họ dẹp qua một bên để tham gia một loạt cúng dường vật dụng ở Batticaloa và Trincomalee. Chư Tăng ở Chùa Vajirarama, Colombo do Đại đức Nayake Thera Piyadassi dẫn đầu và được chư tăng ở Miền Đông trợ giúp, hướng dẫn những buổi lễ cúng dường nầy để ban phúc lành cho tất cả các thành viên quân đội, hải quân, không quân và cảnh sát."

Gooneratne báo cáo rằng tại Chùa Jayasumanarama ở Trincomalee, giáo sĩ Thiên Chúa Giáo, Ấn giáo và Hồi Giáo tiếp đón đoàn mang xá lợi Phật dài cả dặm.

Gooneratne nói "Cha Pius Pathmaraja, thành viên của Hội Đồng Hoà Bình Trincomalee nói rằng sự đoàn kết giữa các tôn giáo trong thị trấn đã nêu gương. "Chúng tôi làm việc trong sự liên lạc mật thiết với nhau." Cha nói với Đại đức Piyadassi. Những tiếng reo vang ‘Lành thay, Lành thay’ do những đoàn mang cờ Phật Giáo và hoa, vang dội thông điệp hoà bình và đoàn kết cho đất nước bị chiến tranh tàn phá nầy." Gooneratne báo cáo rằng Đại đức Piyadassi viếng các đường hầm kiên cố, các doanh trại và chiến hạm để ban phúc lành cho quân nhân bằng xá lợi của Đức Phật, "mang theo với người ba mươi ngàn mét chỉ Hộ Trì do 700 vị sư đọc tụng tại địa điểm lịch sử ‘Ruwanmalisaya ‘ ở Anuradhapura."

Các đoàn cũng tham gia những buổi luận đạo, dâng hoa và cùng bàn bạc. Ở Phi Trường Batticaloa, Đại đức Piyadassi và những người khác được Tướng Hamilton Wanasinghe, Thiếu Tướng Algama và Trung Uy‎ không quân Buwaneka Abeysuriya đón tiếp. Đại đức Piyadassi dâng hoa trước tiên đến cây Bồ Đề và tuyên bố khai mạc Bodhi Prakaraya mới xây kiến tạo ở căn cứ phi trường. Ở Batticaloa, cũng vậy, đoàn diễu hành có nhiều màu sắc rực rỡ dẫn đầu phái đoàn Phật Tử. Một cuộc chiêm ngưỡng xá lợi Phật đặc biệt được tổ chức tại "Mangalarama" ở Batticaloa nơi Đại đức Piyadassi và Đại đức Kusaladhamma hướng dẫn cúng dường Cây Bồ Đề và ban phúc lành cho các đội quân.

Thiếu Tướng Lucky Algama nói cuộc viếng thăm của chư tăng và những cư sĩ thuyết giảng giúp tăng trưởng đạo đức và tinh thần của các đội quân. Bài báo cáo tin tức của Gooneratne nói: "Đoàn (Pinkamma) dâng cúng vật dụng được trang hoàng với nhiều màu sắc rực rỡ nhất được tổ chức ở căn cứ Hải Quân Trincomalee, nơi hằng trăm thuỷ thủ vận y phục trắng tham gia một ngày dài đi diễu với những vật dụng cúng dường (Pinkamma). Thêm vào đoàn Pinkamma ở Tự Viện Tissa, dưới sự bảo trợ của Trung Tá Hải Quân Miền Đông, Đại Tá Hải Quân D.K.Dassanayake, Đại úy‎ (Thuyền Trưởng ) R. Wettewa và Đại uy‎ W.K.J. Karannagoda, Đại đức Piyadassi hướng dẫn lễ cúng dường và cho chiêm bái xá lợi trên chiến hạm Sagarawardana. Người cũng thuyết pháp vào dịp đó. Hai trăm thuỷ thủ bắt đầu khởi hành đi Karainagar trong chiến hạm giữa lúc chư tăng tụng kinh Hộ Trì. Phái đoàn Phật Giáo cũng viếng thăm nhiều làng ở trong huyện Trincomalee gặp các Phật Tử ở đây để bàn bạc những khúc mắc của họ.

Những sĩ quan sau đây cũng giúp Đại đức Piyadassi và Đại đức Kusaladhamma: Trung Tá Hải Quân Mohan Samarasekera, Trung Tá Prasanna Subasinha, Thiếu Tướng Parami Kulatunga và Janaka Perera, Trung Tá Ranjit de Silva và Gamini Hettiaracchi, Thiếu Tá Bhatiya Jayatilake, các Đại úy Ekanayaka và Anil Amarasekera và Trung úy U.T.Perera.

Cuộc chiến giữa miền Bắc và phần còn lại của Tích Lan, giữa Eelamists- những người tìm vùng đất riêng và phần còn lại của đất nước muốn phục hồi xã hội đa nguyên có nhiều chủng tộc có truyền thống lâu đời của nó, đã từng kế tục lâu đời. Nhưng nhiều người cảm thấy rằng nhiều ngọn gió thay đổi đang thổi qua đất nước nầy và hoà bình có thể lại đến hải đảo thân yêu nầy một lần nữa.

Bởi vì tất cả mọi sự đều phải thay đổi, chính trị và những nhà lãnh đạo được chọn, quần chúng chuyển đổi, các đảng chính trị đều chịu sự thay đổi. Ngày nay Tổng Thống của Nước Cọng Hoà Xã Hội chủ Nghĩa Dân Chủ Tích Lan là Chandrika Bandaranaike Kumaratunga, con gái của S.W.R.D.Bandaranaike và Bà Sirimavo Bandaranaika, cả hai đều là Cựu Thủ Tướng của Tích Lan. Em trai của bà là Anura Priyadarshin Bandaranaike một thời là Bộ Trưởng và nhà lãnh đạo phe đối lập. Sunethra, chị gái, sống không liên hệ đến chính trị. Khi còn nhỏ họ học tiếng Sihala và có huân tập Đạo Phật ở chùa Vajirarama, Colombo nơi Đại đức Piyadassi ngày nay là Giám Đốc Quản Trị (Vihara-adhikari).

Thân phụ của họ là S.W.R.D là người khởi xướng cuộc Cách Mạng Xã Hội đã mang lại cho thường dân một chỗ không thể thiếu trong đất nước của họ. Chính ông ta là người phục hồi Đạo Phật và ngôn ngữ Sinhala đưa đến vị trí nổi bật như trước kia của chúng. Những nguồn hy vọng nổi dậy rằng chính gia đình nầy, có truyền thống cống hiến cho đất nước quê hương của họ, sẽ là những người đem hoà bình cho đất nước, chấm dứt mọi xung đột và tranh chấp. Cùng với người con gái có bản tính như một chính khách nổi bật như thế như là một tổng thống, và với mẹ của cô, Sirimavo Bandaranaike được nhậm chức như là Thủ Tướng, một địa vị mà nhờ đó bà nổi tiếng trên thế giới; vì bà là người phụ nữ đầu tiên được chọn làm Thủ Tướng trên thế giới, Tích Lan có thể tốt đẹp trong quá trình ổn định hoà bình.

NGÔI BẢO THÁP Ở PALALAI

Trong một trong những chuyến viếng thăm của người đến đất nước Tích Lan bị chiến tranh tàn phá để gặp và nói chuyện với quân nhân, Đại đức Piyadassi cũng viếng thăm doanh trại ở Palalai nơi đây có một điện thờ và cây Bồ Đề để thực hành đạo của các quân nhân. Vài sĩ quan quân đội cao cấp bàn với Đại đức Piyadassi nhu cầu thành lập một ngôi tháp hoặc ngôi chùa và họ quá hăng hái đến nỗi họ đã vạch kế hoạch và chuẩn bị lễ đặt đá. Trong số những sĩ quan hiện diện có Thiếu Tướng Rohan Daluwatta.

Vị Đại đức Piyadassi nầy đang có ấn tượng rằng quân nhân đã sẵn sàng kinh phí để dựng tháp. Tuy nhiên sau khi lễ đặt đá chấm dứt, các sĩ quan tiến về Đại đức Piyadassi để tìm ra làm cách nào công việc dựng tháp kỳ diệu nầy có thể trở thành hiện thực.

Đại đức Piyadassi nhận ra những khó khăn của họ nghĩ cách để ngôi tháp được xây dựng lên, người đi với Thiếu Tướng Gemunu Kulatunga đến văn phòng ông và gọi điện đến Bà Hema Premadasa, phu nhân của Tổng Thống Tích Lan thời đó, Ranasinha Premadasa và giải thích cho bà về tầm quan trọng của việc dựng ngôi tháp tại Palalai cho các quân nhân sử dụng, và bà nên là người ủng hộ đầu tiên. Không một chút chần chừ bà sẵn sàng ủng hộ toàn bộ kinh phí cho Đại đức Piyadassi. Sau khi liên lạc với vị Chỉ huy quân đội Trung Tướng Hamilton Wanasinha kêu gọi ông ủng hộ, bà cùng với người bạn sẵn sàng ủng hộ, chuẩn bị gởi đến Palalai bằng chiến hạm mọi vật liệu xây dựng cần thiết. Sau đó không lâu ngôi tháp nầy được dựng lên và đỉnh tháp nhọn được gắn vào trên đỉnh nó.

Đại đức Piyadassi ban nhiều phúc lành cho bà Hema Premadasa và các bạn của bà đã đóng góp rất hào hiệp hầu đem lại thành công lớn cho nguyện vọng của Đại đức Piyadassi. Người cũng cám ơn lục quân và hải quân đã trợ giúp. "Bà Hema Premadasa đi vào lịch sử" Đại đức Piyadassi hân hoan nói. Ngày nay bà và con trai bà Sajith, theo bước chân của Cựu Tổng Thống Ranasinha Premadasa, đã bước vào vũ đài chính trị. Con gái Dulanjali Jayakody giúp cả mẹ và anh cô.

Thật không phải thường một vị sư Phật Giáo gần 79 tuổi bước vào nơi nghĩa đen là vùng chiến tranh. Phái đoàn Phật Giáo nầy thực hành các nghi lễ ở miền Bắc và miền Đông thể hiện ra bên ngoài triết lý Phật Giáo sâu sắc hơn nhiều những gì phái đoàn đang mang theo.

Suốt trong thời gian kéo dài sáu thập niên hay hơn, Đại đức Piyadassi đã từng đem lời Phật dạy đến cho hằng ngàn người trong nước cũng như ngoài nước. Người đã từng phấn đấu để thể hiện Giáo lý trong những thuật ngữ thích hợp, tương hợp với tư duy hiện đại. Người đã từng chỉ ra Phật Pháp khoa học biết bao và làm thế nào giáo pháp đó được ứng dụng một cách hữu hiệu trong việc tìm những giải pháp cho nhiều xung đột bên trong và bên ngoài đang quấy rầy nhân loại.

Người ta chỉ có thể hy vọng rằng sứ mạng do Đại đức Piyadassi dẫn đầu sẽ chuyển đến Miền Bắc và Miền Đông những kẻ gây ra sự tàn sát nhân loại vô nghĩa nầy Giáo Pháp của hoà bình và bất bạo động của Đức Phật.

Từng ghi nhớ nhu cầu hoà bình và hoà hợp, luôn nhấn mạnh sự căm ghét bạo động, cả trong nước lẫn nước ngoài, Đại đức Piyadassi đã cố gắng mang Thông Điệp của Đức Phật. Vào năm 1993 trong thiệp Vesak của người, người trích dẫn Kinh Pháp Cú, kệ 130

"Ai ai cũng sợ gươm đao

Người người mạng sống mong sao bảo toàn

Bụng ta hiểu bụng thế gian

Chớ nên giết hại xúi bàn giết nhau."

Đối diện ngọn núi Fuji lịch sử là ngôi bảo tháp Sarira thờ Đức Phật được xây dựng để cầu nguyện hoà bình và hạnh phúc cho nước Nhật Bản cũng như hoà bình cho cả thế giới. Ngôi bảo tháp nầy được gọi là Tháp Hoà Bình

Vươn thẳng lên bầu trời, nó cao 47 mét rưỡi. Đường lính của nó là 45 mét. Thánh địa rộng bao la của Bảo Tháp Hoà Bình trải rộng đến tám héc ta. Từ vùng nầy, người ta có thể thấy cảnh huy hoàng rực rỡ của chân núi Fuji. Trong tháp thờ và tàng trữ xá lợi thiêng của "Đức Phật Thích Ca Mâu Ni của Ấn Độ" vị đã để lại cho đời Học Thuyết Vô Hại của ngài- rằng tất cả mọi người nên sống hoà bình và hạnh phúc." Những viên xá lợi được tàng trữ như Kho Báu Quốc Gia trong Viện Bảo Tàng Delhi, được Jawaharlal Nehru lúc đó là Thủ Tướng của Ấn Độ lấy làm quà tặng cho Nhật Bản, hầu mong hoà bình được thiết lập lại ở Nhật Bản."

Ngày nay, cả thế giới đang ở trong tình trạng xung đột. Đó chính là dấu hiệu của những thời đại mà bất chấp hằng thế kỷ có tôn giáo và văn minh, con người vẫn còn man rợ và dụng đến những sách lược ở thời kỳ đồ đá để tàn sát nhau giành sự sống còn cho riêng mình. Ởnhững thời kỳ nầy, những người như Đại đức Piyadassi là những ngọn hải đăng của hy vọng và áng sáng, đem thông điệp của Đức Phật đến cho người khốn khổ. Ở mọi thời đại, Lời Phật dạy đều thù thắng. Học Thuyết của Ngài là không thời gian, Akaliko:

"Nếu ai lấy oán báo thù

Oan oan tương báo thiên thu hằng sầu

Từ tâm, định luật nhiệm mầu

Lấy ân báo oán còn đâu oán thù."

Khi Đại đức Piyadassi đứng trước thính giả và nói chuyện với họ, truyền đạt tư tưởng khiến, người lắng nghe mải mê chăm chú. Có một cái gì đó không định nghĩa được lôi cuốn họ lại với người. Khi chấm dứt, người mỉm cười, như người thường làm. Vào lúc kết thúc buổi nói chuyện, vào cuối buổi thuyết giảng và nói đạo, ở cuối thơ, vào lúc nói chuyện riêng, người không bao giờ quên nói vài lời mà thường lặp đi lặp lại đến cả ngàn lần.

"Chúc mọi người mạnh khoẻ. Cầu mong mọi người không gặp tai nại gì. Cầu chúc tất cả chúng sanh được yên vui và hạnh phúc!

Cầu mong tất cả Hạnh Phúc hằng đến với người".

-21-