Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không
Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Vào thời đại hiện tiền này chọn lựa pháp môn, ngoài Tịnh Độ ra bạn còn chọn pháp gì? Tịnh Tông còn có năm kinh một luận, sáu môn bài khóa đều học chưa hẳn có thể học tốt, phải nên làm như thế nào? Trong sáu môn chọn ra một môn, một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu, phải giống như pháp sư Cụ Hành vậy, bạn sẽ thành tựu, bạn có thể xả bỏ được sạch trơn. Ở trong truyện ký nói, ông trước khi vãng sanh hai ngày, đem y bát của chính mình, người xuất gia thì có chút đồ này, đều mang đi bán hết, không còn bất cứ thứ gì, chỉ còn một bộ quần áo mặt trên người, dư ra thì thảy đều bán hết, bán đi để làm gì? Làm trai cúng đại chúng, mời mọi người trong chùa ăn cơm. Ngày hôm sau ông vãng sanh rồi mọi người mới biết, ông mời khách là cáo biệt để ông ra đi, không có bất cứ thứ gì, thật sạch sẽ, vì chúng ta chân thật làm ra "sanh không mang đến, chết không mang đi", khi bạn sanh ra không mang đến bất cứ thứ gì, khi chết cũng không mang đi được thứ gì, lưu lại một chút kỷ niệm, đó chính là quần áo mà ông mặc trên người. Thân thể hỏa thiêu rồi, quần áo thì còn nguyên, quần áo lưu lại để mọi người làm kỷ niệm, lưu lại một cái khánh, cái khánh thì ở trong viện bảo tàng của Vân Nam. Đây là chân thật giác ngộ, chân thật biết chọn lựa! Lão hòa thượng từ bi dạy ông một câu "Nam Mô A Di Đà Phật", sáu chữ này, ông thành công. Cho nên chúng ta nghĩ đến hoàn cảnh hiện tiền này, nếu chúng ta không lấy ông làm tấm gương, vẫn là mỗi ngày xen tạp như vậy, tương lai đại đức xưa thường nói "một tháng 30 ngày bạn làm sao trải qua?" Một tháng 30 ngày là hình dung, khi bạn lâm chung thì bạn phải làm sao? Cho nên chọn lựa pháp môn thì vô cùng quan trọng. Ngày nay ở vào thời đại này, thành tựu chính mình, thành tựu người khác, hiện tại giảng kinh nói pháp rất khổ cực, người khác chưa chắc tin tưởng, ở Đài Loan, ở trong nước còn xem là không tệ, còn có không ít người nghe, ở nước ngoài người không tiếp xúc văn hoá Trung Quốc, họ không nghe, họ không tin tưởng. Xã hội nước ngoài vẫn là tin Ki Tô nhiều, toàn thế giới tin Ki Tô giáo vượt hơn mười ức người, đây là một giáo phái lớn nhất. Ki Tô giáo, Thiên Chúa giáo hợp lại hơn mười ức người. Thế giới của A Rập là Hồi giáo, X Lam giáo, họ nói với tôi ở trên toàn thế giới đại khái cũng gần đến mười ức người. Nhân khẩu trên toàn thế giới hơn 60 ức người, hai giáo phái này chiếm một phần ba dân số. Phật giáo thù thắng, người có thể gặp Phật là với Phật có duyên, hy hữu khó gặp. Ở vào xã hội ngày nay, tấm gương tu hành ít, do vì khoa học kỹ thuật phát triển, kỹ thuật in ấn phát triển, có được kinh sách dễ dàng hơn ngày trước rất nhiều. Ngày trước thì quá khan hiếm, thế nên những kinh sách đó chân thật xem như pháp bảo, trân quý! Hiện tại bởi vì kỹ thuật in ấn phát triển, giá cả thấp, lượng lưu thông rất lớn, không hiếm lạ, không xem trọng. Vào lúc trước có một bộ Đại Tạng Kinh thì còn gì bằng, thấy được Đại Tạng Kinh liền lạy, hiện tại thì không còn thấy, không xem trọng, không tôn trọng đối với pháp bảo. Ngày trước đệ tử Phật nhìn thấy hình tượng Phật Bồ Tát như nhìn thấy người thật, họ có cái tâm cung kính như vậy, hiện tại cái hiện tượng này không còn xem thấy. Đây đều là hiện tượng suy, nguyên nhân Phật pháp suy. Chân thật phát tâm, phát tâm bồ đề, phải phát tâm hộ trì chánh pháp, bắt đầu làm từ đâu vậy? Bắt đầu làm từ chính mình, phải làm cho được hai câu này của Phật, ta có thể trì giới, ta có thể chịu khổ, thì bạn chân thật có thể hộ trì chánh pháp, chân thật có thể hoằng pháp lợi sanh. Nếu hai câu nói này không làm được thì khó, không phải là thật tu.
Trì giới, Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, Đệ Tử Quy, Thập Thiện Nghiệp Đạo phải thực tiễn được nó, biến thành tư tưởng hành vi của chính mình, đó gọi là chân thật trì giới. Có cái nền tảng này, lại học giới luật của người xuất gia hoặc là tại gia thì Phật pháp liền hưng, chúng ta mới xứng đáng được với Phật Bồ Tát, mới xứng đáng được với tổ sư đại đức đời đời truyền lại. Mỗi ngày đọc kinh, vừa rồi tôi mới nói chọn lựa một môn, năm kinh một luận, mọi mặt đều giảng đến là Kinh Vô Lượng Thọ, cho nên Kinh Vô Lượng Thọ là khái luận của Tịnh Tông, Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh là bổ sung nói rõ bộ phận trọng yếu trong Kinh Vô Lượng Thọ, A Di Đà Kinh là tiện ở tu trì, đó là cương yếu, cho nên thông thường ngày nay chúng ta gọi là phần tử tri thức, chọn lựa bộ kinh nào là tốt nhất? Kinh Vô Lượng Thọ. Nếu như người tuổi tác lớn từ 60 tuổi trở lên, bạn muốn hỏi tôi chọn bộ kinh nào, tôi liền khuyên bạn chọn lấy A Di Đà Kinh. Tuổi tác quá lớn, chúng ta nắm lấy cương yếu của Tịnh Tông, một câu A Di Đà Phật niệm đến cùng thì thành tựu. Nếu như bạn từ 80 tuổi trở lên, tôi chỉ khuyên bạn một câu "Nam Mô A Di Đà Phật", không nên học bất cứ kinh gì, vì sao vậy? Ngày tháng không còn dài, không cần phải học kinh giáo, kiên định tín tâm, một câu Phật hiệu niệm đến cùng. Chúng ta xem thấy rất nhiều người thành tựu, họ chính là một câu Phật hiệu. Bạn thấy đồ đệ của pháp sư Đế Nhàn, người thợ vá nồi, cũng là một câu A Di Đà Phật, cũng không hề biết chữ, không nghe qua kinh ngày nào, cũng là chịu khổ là then chốt, quá khổ, quá đáng thương, họ đã nếm mùi vị khổ của nhân gian trong sáu cõi, cho nên cái tâm lìa khổ khẩn thiết. Ngày nay đời sống của chúng ta rất dồi dào, không hề cảm thấy khổ, không biết lìa khổ, cái hoàn cảnh này không tệ mà, không có cái tâm lìa khổ, cho nên công phu của chúng ta không thể nào so sánh được với họ. Họ thì chịu khổ đến cùng cực.
Người thợ vá nồi cùng pháp sư Đế Nhàn là bạn từ thuở nhỏ, cùng lớn lên trong thôn trang nhỏ. Đế lão được xem là rất tốt, hoàn cảnh gia đình cũng khá, có đi học, về sau xuất gia làm pháp sư, vào lúc đó cũng có chút danh tiếng nhỏ. Người bạn thuở nhỏ này thì không có đi học, bần cùng khốn khổ cùng cực đến tìm ngài, tìm ngài xin cùng xuất gia với ngài, quá khổ rồi. Pháp sư Đế Nhàn nói, vào lúc đó ông ấy hơn 40 tuổi rồi, ông xuất gia, năm thời công phu của người xuất gia ông không thể học thuộc, ông không thể nào ở trong chùa, giảng kinh thì ông không biết chữ, thì ông làm sao mà học? Nói thế nào ông cũng không đi, quyết định xuất gia. Sau cùng Đế lão đành phải nói với ông một điều kiện, ngài nói nếu ông thật muốn xuất gia với tôi, tôi phải đưa ra một điều kiện với ông. Ông ấy nói không vấn đề, bất cứ điều kiện gì của ngài tôi cũng đồng ý. Đế lão nói tốt, tôi thế phát cho anh, anh không nên ở trong chùa, Đế lão tìm một cái chùa hoang ở dưới quê, chùa đó đã hoang phế không có người ở, tìm một chùa hoang như vậy, bảo ông ở một mình nơi đó, chỉ dạy ông một câu Nam Mô A Di Đà Phật, niệm mệt rồi thì nghỉ ngơi, nghỉ khỏe rồi thì niệm tiếp. Ông chân thật nghe lời. Đế lão tìm một tín đồ ở gần đó chăm sóc đời sống cho ông, tìm một bà cụ, cũng là một Phật giáo đồ chân thành, mỗi ngày nấu cho ông hai bữa cơm, ông ăn cơm giặt quần áo có người chăm sóc, ông chỉ chuyên niệm A Di Đà Phật, niệm mệt rồi thì nghỉ ngơi, không kể ngày đêm, niệm mệt rồi thì nghỉ ngơi, nghỉ khỏe rồi thì lập tức niệm tiếp, ba năm thì biết trước giờ vãng sanh. Khi vãng sanh thì đứng mà ra đi, còn đứng được ba ngày. Bà cụ phát hiện sư phụ chết rất kỳ lạ, chưa từng nghe qua người ta đứng mà chết, bà thấy vị sư phụ này đứng mà chết, vội vàng phái người đi thông báo cho pháp sư Đế Nhàn. Vào lúc đó giao thông không thuận tiện, phải đi bộ, một lần đi về mất ba ngày. Pháp sư Đế Nhàn đến xem thấy rất là tán thán, thành tựu này của ông, hiện tại Phương trượng trụ trì danh sơn bảo sát cũng không thể bằng ông, pháp sư hoằng pháp lợi sanh cũng không bằng ông. Chân thật thành tựu. Các vị thử nghĩ xem, hai câu nói này của Thế Tôn ông làm được rồi. Ông nghe lời, y giáo phụng hành đó chính là trì giới. Chịu khổ, lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy ông làm được rồi, cho nên ông thành công rồi. Việc này là đầu năm dân quốc, cách với chúng ta không xa lắm, đây đều là tấm gương tốt cho chúng ta.
Hai năm gần đây, tôi phần nhiều thời gian đều ở HongKong. HongKong cách Thẩm Quyến rất gần, dường như là ba năm trước, ở Thẩm Quyến có một cư sĩ trẻ tên là Hoàng Trung Xương, nghe tôi giảng kinh, giảng đến pháp môn niệm Phật, những người vãng sanh ngày trước đều là không vượt quá ba năm, có người hỏi tôi: “pháp sư à, những người niệm Phật này có phải là ba năm cũng là thọ mạng vừa đến phải không?”. Tôi nói với anh ấy không thể nào, làm gì có việc trùng hợp như vậy? Mỗi một người niệm Phật ba năm thì vãng sanh, thọ mạng của họ đều đến, làm gì có việc này, một hai người thì có thể, người như vậy thì không thể nào, đó là do nguyên nhân gì? Công phu thành tựu rồi, không cần tuổi thọ nữa, họ liền ra đi, vậy thì mới có thể nói được thông. Công phu thành tựu rồi nhưng họ không đi, đó là gì vậy? Họ cùng chúng sanh có duyên, muốn giúp đỡ những chúng sanh này, thành tựu những chúng sanh này, nên họ có thể ở thêm vài năm nữa. Công phu thành tựu rồi, chính là thông thường chúng ta gọi là sanh tử tự tại, họ muốn ra đi lúc nào thì đi ngay lúc đó, họ muốn ở thêm mấy năm họ cũng không chướng ngại, là một quan hệ như vậy. Nếu như không phải vì chúng sanh thì không ai mà không vãng sanh. Các vị đọc qua Kinh Di Đà, Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Quán Vô Lượng Thọ, thế giới Cực Lạc tốt đẹp dường nào, bạn tùy lúc đều có thể ra đi, bạn có thể không đi sao? Làm gì có loại đạo lý này, đây là việc không thể nào, khẳng định sẽ đi sớm một chút, vậy mới có thể nói được thông. Hoàng Trung Xương nghe được những sự việc này, ông liền làm thí nghiệm, ông liền thử nghiệm xem ba năm có thành công không? Bế quan ở Thẩm Quyến, nhờ cư sĩ Tiểu Lợi hộ trì ông, hai năm mười tháng, còn kém hai tháng mới tròn ba năm, ông biết trước giờ ra đi, khi đi không bị bệnh, ngồi mà vãng sanh, tướng lạ hy hữu, ba mươi mấy tuổi thành công. Cái thí nghiệm này nói với chúng ta, việc này là thật, không phải là giả, chỉ cần bạn chịu buông bỏ, bạn đích thực đối với thế gian này không còn lưu luyến, không còn vướng bận, tâm của bạn định, tâm thanh tịnh, trì danh niệm Phật, bạn có thể được niệm Phật Tam Muội. Niệm Phật Tam Muội cạn gọi là công phu thành khối, công phu thành khối là gì? Trong tâm của bạn thật có Phật, ngoài câu Phật hiệu ra trong tâm không có bất cứ thứ gì, cũng chính là chúng ta thường nói, không có bất cứ thứ vướng bận nào, vọng niệm đều không có, chỉ có một ý niệm "A Di Đà Phật", cho dù niệm hay là không niệm, trong tâm thật có đây gọi là công phu thành khối, đây gọi là sơ cấp sự nhất tâm bất loạn, vừa mới đạt đến, thế nhưng công phu này thì có thể tự tại vãng sanh, huống hồ công phu cao hơn. Công phu cao hơn thì phẩm vị không như nhau, công phu như vậy vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, cõi phàm thánh đồng cư, cho nên người xưa thường hay nói với chúng ta, bao gồm đại sư Thiện Đạo, đại sư Thiện Đạo là tổ thứ hai của Tịnh Độ Tông chúng ta, người triều nhà Đường, tương truyền ngài là A Di Đà Phật tái sanh. Ngày trước lão cư sĩ Lý Bĩnh Nam nói với tôi, Đại sư Thiện Đạo nói thì chẳng phải là chính miệng của Phật A Di Đà nói hay sao? Ngài nói cái gì? Pháp môn này vạn người tu vạn người vãng sanh, không có người nào lọt lại, tại vì sao vào ngày nay một vạn người niệm Phật chân thật có thể vãng sanh, lão sư Lý nói chỉ có hai ba người, đây là do nguyên nhân gì? Không hề chân thật y giáo phụng hành, không phải bạn tu không thành công, do bạn không tuân thủ ba điều kiện để vãng sanh là Tín Nguyện Hạnh.
Thật tín, nếu bạn chân thật tin tưởng, thì bạn sẽ không còn tin tưởng danh vọng lợi dưỡng của cái thế gian này, bạn sẽ không tin tưởng những thứ này, bạn sẽ không còn tin tưởng công danh phú quý gì đó của cái thế giới này, đều là giả, không phải là thật, cho nên đem danh vọng lợi dưỡng công danh phú quý xả được sạch trơn, biết được cái gì là thật? "A Di Đà Phật", một câu Phật hiệu này là thật, nhớ Phật niệm Phật hiện tiền đương lai nhất định thấy Phật là thật, trong lòng họ có câu này, ngoài câu này ra không có bất cứ thứ nào, làm sao mà họ không vãng sanh chứ? Tâm của họ cùng với tâm của A Di Đà Phật là như nhau, nguyện cũng giống như nguyện của Phật, hạnh cũng giống như hạnh của Phật, quyết định thành tựu. Đây chân thật là có trí tuệ, đây chính là "Nhất Thiết Chủng Trí" mà trong Đại thừa thường gọi. Nhất thiết chủng trí là đại Bồ Tát tu. Người tu Tịnh Độ chúng ta có thể buông bỏ thân tâm thế giới một câu A Di Đà Phật niệm đến cùng, đó chính là Nhất Thiết Chủng Trí. Vừa vãng sanh đến thế giới Tây Phương Cực Lạc, Nhất Thiết Chủng Trí liền khởi tác dụng, khi vừa đến thế giới Cực Lạc liền nâng lên rất cao. Chúng ta tuy là niệm Phật đến công phu sơ cấp, công phu thành khối, khi vãng sanh hào quang Phật chiếu đến bạn trước, Phật quang chiếu đến chính là 48 nguyện của A Di Đà Phật gia trì bạn, khi vừa gia trì thì làm cho phẩm vị của bạn liền lên cao. Nếu như căn tánh lanh lợi, thiện căn phước đức bạn sâu dày, sẽ nâng lên đến cõi Thật Báo Trang Nghiêm, nếu như căn tánh bạn kém một chút, cũng sẽ được nâng lên đến cõi Phương Tiện Hữu Dư. Cõi Phương Tiện Hữu Dư là Sự Nhất Tâm Bất Loạn, cõi Thật Báo Trang Nghiêm là Lý Nhất Tâm Bất Loạn, trong kinh giáo đem những việc này nói được rất rõ ràng, rất tường tận, cho nên chính chúng ta có thể đạt đến được trình độ đẳng thứ ra sao, chính mình rõ ràng tường tận, thông suốt thấu đáo. Thế duyên phải xả, không nên để ở trong lòng, thế duyên phải tùy duyên, tất cả tùy theo chúng, không luận là thiện duyên, là ác duyên, đều không nên để ở trong lòng, đều là việc tốt, đều là đến để thành tựu chúng ta. Có rất nhiều người ngay một đời thành tựu, họ có nghịch duyên nhiều, thuận cảnh ít, ác duyên nhiều, thiện duyên ít, vì sao vậy? Để chính mình không còn tham luyến đối với thế gian này, ý niệm lưu luyến cái thế gian này dần dần buông xuống xả bỏ, chuyên tâm lấy Tịnh Độ, đó chính là chuyên tâm Tịnh Độ, mỗi niệm cầu sanh Tịnh Độ, mỗi niệm hy vọng thân cận Di Đà. Đây là một lão sư tốt, trong cả thảy vũ trụ, ngài là một người rất đáng được chúng ta tin nhờ, cho dù chúng ta tạo tác rất nhiều tội nghiệp, năm nghịch mười ác, ngài sẽ không trách cứ chúng ta, ngài vẫn là từ bi đến tiếp dẫn. Tội nghiệp có nặng hơn, chỉ cần bạn có thể sám hối, Phật Bồ Tát liền nhiếp thọ bạn, nên gọi là "lãng tử quay đầu vàng không đổi". Quá khứ tạo tác các tội nghiệp do mê hoặc điên đảo mà làm, chúng ta luôn phải kiên định tín tâm, tin tưởng tánh người vốn thiện, chư Phật Như Lai biết được tánh người vốn thiện, bạn vốn dĩ là Phật, trên kinh Hoa Nghiêm nói rất hay "tất cả chúng sanh vốn dĩ là Phật". Tất cả chúng sanh là bao gồm ngạ quỷ, súc sanh, địa ngục, làm sao mà các ngài không chăm sóc chứ? Thực tế mà nói Phật cách chúng ta rất gần, do chính chúng ta cách Phật quá xa. Những chân tướng sự thật này, bạn phải làm cho rõ ràng, làm cho tường tận, thì Tín Nguyện Hạnh, tín nguyện mới sanh khởi. Bạn thật tin, thật nguyện, biết được A Di Đà Phật cùng quan hệ của chính mình cũng giống như cha con vậy, cũng giống như mẹ con vậy, cha mẹ làm gì mà không thương yêu con cái chứ? Con cái có hư hỏng hơn nhưng chỉ cần quay đầu. Đây là thật, một chút cũng không giả.
Hạnh, hạnh chính là thay đổi tự làm mới, triệt để thay đổi tự làm mới là gì? Chỉ một câu A Di Đà Phật, không nghĩ ngợi bất cứ thứ khác, không còn để ở trong lòng nữa, đó chính là bạn chân thật triệt để quay đầu. Hành như vậy chỉ cần ba năm không ai không thành tựu. Bạn nói tôi không có hoàn cảnh, tôi còn phải làm việc, không làm việc thì tôi không có cơm ăn, hoặc là còn phải nuôi cả gia đình, vậy thì phải làm sao? Pháp môn niệm Phật không hề có xung đột với công việc, công việc cứ làm, trong tâm có Phật thì có thể thành công. Ở phía trước tôi từng nói qua với các vị một công án, hiện tại chúng ta gọi là chuyện xưa, việc của ngày trước, là thật, không phải là giả. Khi tôi ở Cựu Kim Sơn, phải là việc của 15 năm trước, không xa, có một vị Cam Thái Thái, một lão cư sĩ. Những năm đầu khi tôi mới học Phật thì quen biết bà, bà cũng là học trò của lão sư Lý, khi đến Hoa Kỳ thì gặp mặt, bà lớn tuổi hơn tôi, là người đồng tuổi với mẹ tôi, bà cũng vãng sanh rồi. Bà nói cho tôi nghe bà có một người bạn, ngày trước đều ở Đài Loan, con cái đến Hoa Kỳ đi học tốt nghiệp rồi kết hôn ở Hoa Kỳ luôn, sau đó sanh ra một cháu nội. Con trai con dâu viết thư cho bà, mời bà đến Hoa Kỳ giúp chúng chăm sóc cháu nội và làm việc nhà, mỗi ngày làm hai bữa cơm, bởi vì con trai con dâu đều đi làm, cho nên chúng sáng sớm ăn cơm sáng liền ra đi, buổi trưa không trở về, buổi tối mới về, mỗi ngày làm cơm sáng cùng cơm tối. Khi đứa lớn lên đi học, cũng là sáng sớm đi tôi về, trong nhà chỉ có một mình bà. Bà cũng là một câu Phật hiệu không hề gián đoạn, không có người nào biết, khi vãng sanh đi cũng không nói với người trong nhà, người trong nhà cũng không biết lúc nào thì bà ra đi. Chỉ là buổi sáng sớm hôm đó, lão thái thái không dậy để nấu cơm sáng, con trai con dâu của bà cảm thấy kỳ lạ, lão thái thái đời sống rất quy củ, tại vì sao ngày hôm nay không thức dậy? Cửa phòng vừa mở ra, thì thấy bà ăn mặc rất chỉnh tề, mặc áo tràng lam, trên tay cầm một xâu chuỗi, ngồi xếp bằng trên gường, gọi bà bà không trả lời, khi bước đến gần xem thì bà vãng sanh rồi, cũng không biết là ra đi vào lúc nào. Lão thái thái có lưu lại di chúc, còn may sẵn hiếu phục cho con trai con dâu và cháu nội rồi, không biết là bà đã may vào lúc nào, đều may sẵn để ở trên gường, di chúc giao phó phải lo hậu sự ra làm sao. Bạn xem, thật là tuyệt đẹp. Bà ở Hoa Kỳ không phải là ở không nhàn rỗi, là đến để làm việc. Làm việc không ngại niệm Phật, không ngại thành tựu. Bà niệm Phật người trong nhà không biết, sau khi vãng sanh rồi thì mới biết. Ở Hoa Kỳ bà cũng không đến đạo tràng, cho nên tâm của bà định. Thành tựu chính mình là thành tựu người khác, con trai con dâu cháu nội trong nhà xem thấy lão thái thái như vậy, đây là thật không phải là giả, loại ra đi này có mấy người có thể làm được? Cam Lão thái thái, một số đồng tu bè bạn đều đến xem, sau khi xem rồi không ai không tán thán, không ai không lễ bái, đối với người tu hành mà nói tăng thêm lòng tin, để cho những người tu Tịnh Độ này sau khi thấy rồi đoạn nghi sanh tín, làm ra để cho bạn xem; đối với người trong nhà của bà là một sự khải thị rất lớn, bạn có nên học Phật hay không, bạn có muốn có thành tựu như lão thái thái không? Đặc biệt ở xã hội hiện tại này chúng ta, bạn thấy vừa bị bệnh thì đến bệnh viện, ở trong bệnh viện khổ cực dường nào? Tỉ mỉ mà quán sát, chúng ta liền cảm thấy lo sợ, thiết bị trị liệu có tốt hơn cũng phải chịu hết mọi dày vò, không luận là nhục thể hay là tinh thần, bạn nói xem khổ dường nào? Nếu chúng ta không bằng lòng chịu cái khổ này, thì phải niệm Phật để được tự tại, biết trước giờ ra đi, tự tại vãng sanh, khi vãng sanh không bị bệnh, nói đi thì đi, đi được trong sạch nhẹ nhàng, giống như pháp sư Cụ Hành vậy. Loại công phu đó chúng ta rất ngưỡng mộ, cũng hy vọng có thể làm được, bạn nói xem tự tại dường nào, tốt dường nào, không phiền phức người khác chút nào, hậu sự chính mình đều lo xong. Chọn lựa loại này, cố gắng nỗ lực tu hành, đây mới là thành tựu có tình trí. Chính mình thành tựu mới có thể thành tựu người khác, chính mình không có thành tựu, nói cho người khác nghe, khuyên dạy người khác, người khác vẫn là có nghi hoặc. Đặc biệt là phiền não tập khí quá nặng, đời sống giàu sang trước mắt không chịu xả bỏ, đây là đại chướng ngại, không luận là ở hoàn cảnh nhân sự, ở hoàn cảnh vật chất, luôn có tham luyến, luôn có không thể buông xả, sự việc này phiền phức sẽ to. Cho nên người xưa, không luận tại gia xuất gia, đều rất xem trọng tham học. Tham học là cái gì? Để cho bạn ra đi xem qua, nghe nhiều hơn, tiếp xúc nhiều hơn, vì sao vậy? Đều rõ ràng rồi thì bạn mới có thể chân thật nhìn thấu, thì bạn mới có thể chân thật buông xả. Cội nguồn của tham học là từ đâu vậy? Tôi nghĩ có thể chính là Thích Ca Mâu Ni Phật, trước khi xuất gia đi ra du ngoạn, khi ra ngoài đi du ngoạn, xem thấy sanh lão bệnh tử thì giác ngộ, cho nên đi tham học dụng ý chủ yếu chính ngay chỗ này, xem nhiều cái thế gian này, người khổ nhiều, người vui ít. Người vui khi bạn vừa tiếp xúc họ, bạn liền biết được họ tuyệt nhiên không có vui, những việc vướng bận trong lòng của họ quá nhiều, người đại phú đại quý buổi tối không thể ngủ ngon giấc, mỗi ngày đều phải uống thuốc ngủ. Nếu như bạn hiểu rõ rồi, cái thế gian này thật không có mùi vị, chân thật làm đến được, đối với tất cả cảnh duyên của thế gian sẽ không còn khởi tâm động niệm, chân thật là nhìn thấu, tham học dụng ý chân thật chính ngay chỗ này. Cho nên tôi nghĩ cái duyên khởi này, phải chính là Thích Ca Mâu Ni Phật đi dạo bốn cửa thành, ngài chân thật có thể thấy được thống khổ của thế gian, nghĩ đến chính mình cũng không thể tránh khỏi, làm thế nào giải quyết? Chỉ có tu hành, chỉ có "Vọng Tận Hoàn Nguyên", vấn đề gì bạn cũng đều giải quyết. Đại từ đại bi giúp đỡ chúng sanh khổ nạn thế gian, cảm ứng tương thông với tất cả chúng sanh, tùy tâm ứng lượng, vậy thì được đại tự tại, đây gọi là thật học, đây gọi là chân thật thành tựu.
Chọn lựa các pháp môn khác thì thật khó, gặp được Tịnh Tông đó là may mắn, có thể chân thật tin tưởng không có chút hoài nghi thì kinh giáo là xếp ở hàng thứ hai. Nếu như đối với Tịnh Độ còn có hoài nghi, vẫn không thể buông xả đối với thế duyên, kinh giáo Tịnh Độ sẽ giúp đỡ cho bạn rất lớn. Phải nỗ lực học tập, học kinh giáo là đoạn nghi sanh tín, mục đích chính ngay chỗ này, nó là tiền phương tiện của tu hành, cho nên Phật pháp nói Tín Giải Hành Chứng. Nghiên cứu kinh giáo là Tín Giải, chân thật hiểu được rõ ràng, hiểu được tường tận rồi thì làm. Sau khi bạn làm thì chứng quả. Vãng sanh chính là chứng.
Kinh văn: “Hoa Nghiêm Kinh vân. Nghiêm tịnh bất khả tư nghì sát, cung dưỡng nhất thiết chư Như Lai, phóng đại quang minh vô hữu biên, độ thoát chúng sanh diệc vô hạn, thí giới nhẫn tấn cập thiền định, trí tuệ phương tiện thần thông đẳng, như thị nhất thiết giai tự tại, dĩ Phật Hoa Nghiêm Tam Muội lực, y thử nghĩa cố, danh Hoa Nghiêm Tam Muội dã".
Trong cái đoạn lớn này đại sư nêu ra thực tế, thí dụ thực tế, để chúng ta hiểu được tự tại dụng. Đây là mười nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền, mười Ba La Mật của Bồ Tát Văn Thù làm thế nào thực tiễn tự tại, ứng dụng ở ngay trong cuộc sống thường ngày của chúng ta, để khởi tâm động niệm lời nói việc làm của chúng ta đều có thể tương ưng với mười nguyện và mười độ, đó chính là Viên Minh Tự Tại Dụng. Đương nhiên đây là pháp thân Bồ Tát mới có thể làm được, ở trong đây bao gồm vượt qua tám vạn bốn ngàn tế hạnh, đây là chân thật bất hư. Ngày nay chúng ta là đang ở vị phàm phu, đang ở sáu đường, xem thấy đại hạnh đại nguyện của Bồ Tát, chúng ta rất ngưỡng mộ, rất ngưỡng vọng, chúng ta học bằng cách nào? Mười độ, mười nguyện phía trước đều giản lượt học qua, chúng ta xem qua trong Giáo Thừa Pháp Số nói đến mười Ba La Mật của kinh Hoa Nghiêm, đây là đơn giản nhắc nhở chúng ta một chút. Khóa mục tu học của Bồ Tát chính là mười điều này, cùng với Thế Tôn trong kinh giáo thường nói Thập Thiện Nghiệp Đạo, chúng ta xem thấy trong Thập Thiện Nghiệp Đạo, mười pháp này là pháp nhân thiên, Thanh Văn Bồ Đề, Duyên Giác Bồ Đề, cho đến Vô Thượng Bồ Đề, đều là lấy mười pháp này làm căn bản, mười pháp này triển khai ra là vô lượng pháp môn, đều không lìa khỏi mười độ này. Trên kinh Hoa Nghiêm nói mười khóa mục tu hành của Bồ Tát, từ bố thí trì giới mãi đến Phương tiện Nguyện Lực Trí cũng là như vậy. Tất cả chư Phật Như Lai, pháp thân Bồ Tát ứng hóa ở trong mười pháp giới, không luận là dùng cái thân gì, không luận là diễn nói pháp môn nào, không có thứ nào là không viên mãn, triển hiện ra là mười nguyện, mười độ. Chúng ta tuy là phiền não tập khí rất nặng, chúng ta không làm được, chúng ta có thể xem thấy được lối đi này thì rất không tệ rồi.
Kinh Hoa Nghiêm trước tiên là dạy chúng ta giải ngộ, chính là dạy chúng ta nhìn thấu, trước tiên nhìn thấu sau đó mới học tập. Học tập thì sao? Học tập chính là buông xả. Trong mười điều này, trước tiên chúng ta sơ lược giới thiệu qua, sau đó nghiên cứu chúng ta làm thế nào học tập. Việc này rất quan trọng.
Điều thứ nhất, Bố thí Ba La Mật. "Đàn Na" là bố thí. "Kinh Vân" chỗ này là Phật đã nói ra ở trên kinh Hoa Nghiêm. "Bồ Tát vi linh chúng sanh tâm mãn túc cố, nội ngoại tất xả đẳng". Ý nghĩa của chữ đẳng rất sâu, không có bờ mé, không có cùng tận. "Vi linh chúng sanh tâm mãn túc cố", cái tâm lượng này bao lớn! Tất cả chúng sanh ở trong xã hội hiện tại này của chúng ta mà nói, chúng sanh hiện tại đều ham muốn danh lợi, tâm của họ có thể đầy đủ chăng? Nên gọi là tham mà không chán. Bồ Tát chân thật có thể làm cho họ được đầy đủ, dùng cách gì để giúp họ đầy đủ? Dùng pháp Bố Thí, đem chân tướng vũ trụ nhân sanh nói cho họ nghe rõ ràng, nói cho tường tận, đem chân tướng sự thật của nhân quả ba đời nói cho họ nghe rõ ràng, nói cho tường tận, họ liền hoát nhiên đại ngộ. Chân tướng vũ trụ nhân sanh là gì vậy? Là tướng có tánh không, sự có lý không, quả báo liên tục, đây là chân tướng của vũ trụ nhân sanh. Nếu như bạn biết được những chân tướng sự thật này thì cái tham sân si mạn đó, phiền não tập khí này tự nhiên liền hóa giải. Lý hiểu rõ rồi, buông xả là chân thật đầy đủ, phiền não buông xả rồi, buông xả chân thật đầy đủ, đầy đủ cái gì? Trí tuệ đầy đủ, đức hạnh đầy đủ, năng lực đầy đủ, tướng hảo cũng đầy đủ. Làm thế nào đầy đủ? Tự tánh vốn sẵn đầy đủ. Vào lúc đó sáu cõi không có, mười pháp giới cũng không, bạn thấy được cảnh giới là cõi Thật Báo Trang Nghiêm của chư Phật Như Lai, bạn ở nơi đó sẽ không khởi tâm động niệm, thọ dụng đầy đủ. Khởi tâm động niệm thì liền hỏng, vì sao vậy? Khởi lên chướng ngại, cho nên không khởi tâm động niệm thì thật khiến cho chúng sanh được đầy đủ. Họ dùng phương pháp gì vậy? Trong ngoài đều xả. Câu phía sau vô cùng quan trọng, phía trước là mục đích, câu phía sau là phương pháp, mỗi một điều là hai câu, bên trên là mục đích, phía dưới là phương pháp, dùng phương pháp gì có thể khiến cho tất cả chúng sanh đầy đủ? Trong ngoài đều xả, chính là trong ngoài thảy đều buông xả, trong thì buông xả thân tâm, ngoài là buông xả thế giới, thân tâm thế giới vạn duyên buông bỏ, đây gọi là bố thí Ba La Mật, xả được thật sạch sẽ, vì sao vậy? Không xả được sạch sẽ thì tự tánh tâm thanh tịnh của chúng ta không thể hiện tiền. Tự tánh tâm thanh tịnh, ở trong Đàn Kinh đại sư Huệ Năng nói được rất hay, "bổn lai vô nhất vật". Bạn còn có một vật thì tự tánh tâm thanh tịnh liền không thể hiện tiền, trong tự tánh tâm thanh tịnh, trí tuệ đức năng tướng hảo cũng không thể hiện tiền, bạn nói xem có nên buông bỏ hay không? Phải nên!
Buông xả thật khó, nếu như bên cạnh có một thiện tri thức, bạn có bất cứ thứ gì, họ xem thấy rồi đều sẽ cần cầu với bạn, đây là một thiện tri thức chân thật là thiện tri thức. Bạn có được tiền tài, họ cần, bạn có được danh lợi, họ cũng cần, bất cứ thứ gì họ cũng cần, đây thật là thiện tri thức, vì sao vậy? Bạn không buông xả không được, bạn nhất định phải buông xả, vào lúc này bạn phải có trí tuệ, bạn không thể nói, tâm tham của họ vì sao mà nặng vậy, ta cùng ở chung với họ thì còn gì nguy hại hơn, tất cả sở hữu họ thảy đều muốn hết. Không có thiện tri thức như vậy giúp đỡ, bạn không thể thành tựu. Tôi gặp được thiện tri thức như vậy, cho nên tôi cảm ân, thiện tri thức này chính là Hàn Quán Trưởng. Bà hộ trì tôi 30 năm, tôi cảm ân, cúng dường mười phương đưa đến chỗ tôi, bà đều nhận hết. Vào lúc đó có một cái Thư Viện, bà là Quán trưởng của thư viện, bao gồm tất cả cúng dường đều quy về thường trụ. Ban đầu trong lòng cũng có chút cảm thấy khó chịu, thế nhưng ngày ngày ở trên kinh giáo Phật giảng nói rất hay, ta không thể không buông xả, có một người nhất định muốn, bà thứ gì cũng muốn, cho nên chúng tôi ở chung với nhau 30 không có xung đột. Bà muốn làm lãnh đạo Quán trưởng của thư viện thì để cho bà làm, danh cũng để cho bà, lợi cũng để cho bà, quyền lực cũng để cho bà, bà muốn quản lý đạo tràng, cho nên tôi vui ở chỗ không quản người, không có quyền quản, không quản việc, cũng không có quyền đi quản việc, không thể quản tiền, tôi đem nhân sự, danh phận, quyền lực thảy đều buông xả, đều xả bỏ, mới có được chút thành tựu này. Chúng ta quay đầu lại xem, có rất nhiều những đồng tu, tôi không nói người tại gia mà nói những người xuất gia, khi vừa có đạo tràng, muốn quản người, muốn quản việc, muốn quản tiền, vậy đạo nghiệp của họ thì sao? Đạo nghiệp của họ sẽ không còn, vĩnh viễn sẽ không thể nâng lên, nguyên nhân chính ngay chỗ này. Cho nên nhận biết việc này rất khó, gặp được một người như vậy, có bất cứ thứ gì vừa đến trước mặt thì bà mang đi hết, hỏi cũng không hỏi bạn, chân thật thiện tri thức thành tựu tôi. Nếu như trong lòng bạn khởi lên tâm oán hận tâm không vừa lòng, thì bạn lập tức bị thoái chuyển, bạn thấy tham sân si mạn của bạn thảy đều khởi lên, đọa lạc rồi, đọa lạc đến ba đường. Người thế gian dường như không hề xem thấy, đó là thiện tri thức chân thật, cho nên trong lòng chính chúng ta phải tường tận, phải rõ ràng, phải sanh cái tâm cảm ân, bà thành tựu tôi. Mới đầu bởi vì phiền não tập khí quá nặng, đương nhiên có khó chịu, nhưng ba năm, năm năm, mười năm, hai mươi năm, tâm bình khí hòa, không hề có việc gì, vì sao vậy? Bình thường vậy, mỗi ngày đều như vậy, dần dần thì bình thường, đến sau cùng ngay đến ý niệm cũng không khởi lên, chúc mừng bạn, bạn thành thành tựu rồi.
Phải xả được sạch trơn, đó mới gọi là bố thí Ba La Mật. Thế xuất thế gian tất cả pháp thảy đều là giả, không có thứ nào là thật, chỉ là việc xấu, chướng ngại bạn, bạn cần nó làm cái gì? Có người giúp bạn nhận lấy thì thật là khó được!
Thứ hai là trì giới. Bạn thấy việc thứ nhất buông xả, không buông xả thì trì giới không tốt, giới sẽ không thanh tịnh, bạn chân thật có thể buông xả thì giới của bạn liền thanh tịnh. Thứ hai, "Thi La Ba La La Mật". Thi La là tiếng Ấn Độ, ý nghĩa chính là trì giới; Ba La Mật là tiếng Phạn, ý nghĩa chính là viên mãn, ý nghĩa của viên mãn, bố thí viên mãn, trì giới viên mãn. Kinh vân: "Bồ Tát Cụ Trì Chúng Giới Nhi Vô Sở Trước Đẳng". Giới đến lúc nào thì viên mãn? Không chấp trước là viên mãn, bạn có chấp trước thì giới của bạn không viên mãn. Vậy chúng ta biết được, với tất cả pháp, thế xuất thế gian tất cả pháp đều không chấp trước, vậy thì bạn chứng được A la hán. A la hán kiến tư phiền não thảy đều đoạn hết không còn vướng mắc, siêu việt sáu cõi luân hồi, sáu cõi không còn, giới luật này liền thanh tịnh, liền viên mãn. Cho nên chúng ta chính mình nghĩ đến Phật pháp, khi tôi mới bắt đầu học Phật, đại sư Chương Gia nói với tôi, vào lúc đó tôi vẫn chưa xuất gia, đại sư ngài nói với tôi "Phật pháp trọng thật chất không trọng hình thức". Câu nói này rất quan trọng, không cần so bì từng chút trên hình thức, Thích Ca Mâu Ni Phật năm xưa ở đời không cần nhiều hình thức như vậy. Trọng thật chất, thật chất là từ trong nội tâm buông xả vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, thì bạn liền thành Phật, trong “Tự Tánh Viên Minh Thể” của bạn đầy đủ, vô lượng trí tuệ đức năng thảy đều hiện tiền. Cho nên sơ học chúng ta, phàm phu phiền não tập khí rất nặng, chúng ta nhất định phải y theo tiêu chuẩn của giới luật tu sửa hành vi sai lầm của chính mình. Những năm gần đây, chúng ta cũng có thể hội tương đối sâu, tại vì sao chúng ta trì giới không được tốt? Nhà Phật nhập môn là tam quy ngũ giới, tam quy cũng là giới gọi là tam quy giới, thọ rồi nhưng không làm được, tại vì sao không làm được? Vì sao người xưa có thể làm được, người hiện tại thì không làm được, nguyên nhân này do đâu? Trước khi thọ giới vẫn có tiền phương tiện, cũng chính là nói thọ giới là có điều kiện, không phải không có điều kiện, bạn vừa đến thì liền có thể thọ tam quy ngũ giới, hiện tại chân thật là như vậy, không có điều kiện, chỉ cần bạn chịu bái sư, sư phụ liền lập tức truyền thụ tam quy ngũ giới cho bạn, mặc kệ bạn có thể giữ được hay không, cứ truyền cho bạn. Thọ rồi mà làm không được thì gọi là danh tự, xuất gia là danh tự Tỳ Kheo, tại gia là danh tự Ưu Bà Tắc, có danh không có thực. Có danh không có thực, lời nói này thì thật là khó nghe, là giả không phải là thật, vì sao vậy? Điều kiện không đủ.
Hôm qua chúng ta học tập qua, Thế Tôn dặn bảo các đệ tử phải bắt đầu học từ đâu? Học từ Tịnh Nghiệp Tam Phước. Tịnh Nghiệp Tam Phước điều thứ nhất không phải Phật pháp, các vị nên biết điều thứ nhất là thế gian pháp, điều thứ hai mới là Phật pháp, là pháp tiểu thừa, điều thứ ba là pháp đại thừa, đó chính là Phật pháp xây dựng ở trên nền tảng của pháp thế gian. Thế pháp không học được tốt thì làm sao có thể học Phật? Trong thế pháp cho các vị thấy qua "hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp", có làm được hay không? Những thứ này thảy đều làm được mới có thể thọ tam quy ngũ giới, thọ tam quy ngũ giới rồi thì chân thật là thiện nhân. Trên Kinh khi Phật vừa mở miệng thì nói là "thiện nam tử, thiện nữ nhân", cái thiện đó có điều kiện, chính là "hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp", bạn thảy đều làm được, bạn là thiện nam tử, thiện nữ nhân. Bốn câu này làm thế nào để thực tiễn? Trong tiểu thừa giáo, kinh luận tiểu thừa nói rất nhiều, không học tiểu thừa thì làm sao được! Thế nhưng Phật giáo Trung Quốc gần hơn một ngàn năm gần đây không học tiểu thừa, cho nên tiểu thừa giáo của Nam Dương cùng đại thừa giáo Trung Quốc có hơn một ngàn năm mâu thuẫn, đến ngày nay vẫn chưa giải mở. Người tiểu thừa không thừa nhận đại thừa, cho rằng đại thừa không phải Phật nói, Trung Quốc là Phật pháp đại thừa thì xem thường tiểu thừa, cho tiểu thừa là nhỏ hẹp, có hơn một ngàn năm mâu thuẫn. Đại thừa, Tiểu thừa đều là Phật truyền dạy, đều là anh em, cùng đồng cha mẹ mà anh em bất hòa, bạn nói xem trong lòng người lớn khó chịu dường nào, làm sao xứng đáng được với Phật Bồ Tát! Người Trung Quốc không học tiểu thừa là vì sao vậy? Trung Quốc dùng Nho dùng Đạo để thay thế tiểu thừa, chân thật có thành tựu. Thế nhưng đến thời đại này của chúng ta, quá khứ hơn một ngàn năm không học tiểu thừa, thế nhưng cũng không học Nho, cũng không học Đạo giáo, vậy thì phiền phức này không nhỏ rồi, căn bản trong pháp đại thừa không thể thành tựu được gì, nhiều nhất là Phật pháp ở trên miệng trên hình thức thì đều làm được, không có gốc. Có một số cũng rất khó được, ngay trong đồng tu của tôi có, cả đời viết ra rất nhiều sách, rất nhiều trước tác, cũng có tên tuổi tương đối nhưng khi chết thì không tốt, vẫn không bằng một bà lão niệm Phật, người ta còn biết trước giờ ra đi, còn có thể đứng mà vãng sanh, ngồi mà vãng sanh. Những vị đại pháp sư giảng kinh nói pháp có rất nhiều trước tác này, khi ra đi còn có bệnh khổ, thậm chí khi ra đi bất tỉnh nhân sự, chính là hồ đồ, ngây dại, người này niệm Phật không thể vãng sanh. Chúng ta từ xưa đến nay nói đến ngũ phước, năm loại phước, "ngũ phước lâm môn". Trong năm loại phước này cái thứ nhất là có tiền tài, cái thứ hai là thông minh trí tuệ, cái thứ ba là khỏe mạnh sống lâu, cái thứ tư là con cái nhiều, cái thứ năm là chết được tốt, việc này thì quan trọng nhất. Khi chết được tốt, đầu óc tỉnh táo không có chút nào hồ đồ, rõ ràng tường tận mà đi, thì khẳng định họ quyết không đọa vào ba đường ác. Bạn nói xem, một người rất tường tận thì làm sao họ có thể biến thành súc sanh ngạ quỷ chứ? Không thể nào. Khi ra đi như thế nào thì họ đến ba đường ác? Mơ mơ hồ hồ, thậm chí khi ra đi không hề nhận biết người thân của chính mình, con cái của chính mình, khi gặp mặt hỏi "ngươi là ai", vậy thì xong rồi, ngay đến con cái của chính mình cũng không nhận ra. Cái hiện tượng này rất nhiều, chúng ta thấy được rất nhiều. Khi ra đi bệnh khổ, đó là nghiệp chướng hiện tiền, cho nên khi nghĩ đến việc này, thì bạn liền biết được việc này thật đáng sợ cỡ nào. Sự việc này sẽ xảy ra ngay trên chính bản thân chúng ta thì chúng ta phải làm sao? Nếu muốn không có chết khổ, vậy phải thật tu, không thật tu thì bạn không làm được, phải nỗ lức sám hối nghiệp chướng, phải nỗ lực y giáo phụng hành, chúng ta mới có thể giống như những người niệm Phật vãng sanh ở quá khứ được, biết trước giờ ra đi, khi ra đi không có bệnh khổ, đây là chân thật thành tựu.
Trong việc này quan trọng nhất là không cầu sống lâu, cái điểm này rất quan trọng, 60 70 tuổi là được rồi, trên 80 tuổi thì quá già, chính mình không thể chăm sóc chính mình, hoàn toàn nương vào người khác, vậy nếu người khác đó đều là oan gia trái chủ thì việc này thì thật là phiền phức. Cho nên chúng ta xem thấy trong Vãng sanh truyện, xem thấy trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, đại khái phần nhiều đều là trước 70 tuổi. Sống lâu, phước báo lớn thì được! Thật có thiện hữu chăm sóc họ, chân thật người thiện, họ kết nhiều cái duyên thiện, khi già rồi, khi vãng sanh có rất nhiều thiện tri thức đến giúp đỡ họ. Nếu như bình thường không biết kết duyên với người, khi lâm chung đến không có người chăm sóc bạn thì bạn phải làm sao? Bác sĩ y tá không đáng tin! Việc này chúng ta phải thấy được rõ ràng, đều phải nghĩ tường tận. Hiện tại cái thân thể này vẫn còn khỏe, phải nỗ lực chăm chỉ lo hậu sự, việc này quan trọng hơn bất cứ thứ gì. Sau 60 tuổi phải nên đem việc này làm thành một việc lớn ngay trong đời này của chính mình, có thể đến kịp hay không? Vẫn đến kịp. Bạn xem thấy người xưa phần nhiều đều là ba năm thì thành tựu rồi, thời gian quá dài chúng ta không nắm chắc, thời gian ba bốn năm đương nhiên là không thành vấn đề. Việc này quan trọng hơn bất cứ thứ gì.
Cụ túc chúng giới, thật buông xả, thật không chấp trước. Chỉ có thật buông xả, chỉ có không chấp trước, bạn mới cùng chúng sanh kết thiện duyên. Bạn không chịu buông xả, bạn có chấp trước nghiêm trọng, bạn sẽ khởi lên xung đột với người khác. Ở ngay trong cuộc sống thường ngày, chỉ cần tỉ mỉ bạn có thể thấy được rõ ràng, cho nên chỉ có người chân thật tu hành không giống như người thông thường.
Thứ ba là "Sằn Đề Ba La Mật", nhẫn nhục. "Kinh Vân" đều là trên kinh Hoa Nghiêm nói “Bồ Tát tất năng nhẫn thọ nhất thiết chư ác vô động dao đẳng”, đây là nêu ra nghịch cảnh ác duyên. Ở Trung Quốc, người xưa thường nói "nhân sanh bất như ý sự thường bát cửu", làm gì có được nhiều việc vừa ý như vậy. Việc không vừa ý thường đến tám chín phần, nếu không thể nhẫn thì làm sao trải qua ngày tháng? Nhẫn nhục Ba La Mật, từ sáng sớm thức dậy đến chiều tối đi ngủ, chúng ta gặp được tất cả người sự vật, thuận cảnh thiện duyên phải nhẫn. Nhẫn cái gì? Không khởi tham ái, việc này ít, phần nhiều thì nghịch cảnh ác duyên phải nhẫn, không sanh sân hận, đây là công phu tu hành. Công phu chính là bạn ở ngay trong cuộc sống thường ngày, làm việc đối nhân xử thế tiếp vật, tu cái gì? Tu tâm bình khí hòa, việc này phải nhờ vào công phu nhẫn nhục, nhẫn nhục viên mãn mới có thể đạt đến. Tâm bình khí hòa là tốt, vì sao vậy? Bạn sanh trí tuệ, không sanh phiền não, bạn tích công đức, không hư công hạnh, bạn tích công bồi đức. Nếu như chân thật có thể gìn giữ được ba năm, năm năm, tám năm, mười năm thì bạn khai trí tuệ, chân thật giống như trên kinh luận thường nói "phiền não nhẹ, trí tuệ thêm lớn", như vậy thì ngay đời sống này của bạn khẳng định là hạnh phúc mỹ mãn. Đây là từ trong nhẫn nhục Ba La Mật mà có.
Nhẫn nhục làm thế nào tu? Phía sau có mấy chữ này hay, "vô động dao đẳng", vậy đối với người tu Tịnh Độ thì càng thù thắng hơn, thường hay nghĩ đến cái gì? Thế giới Cực Lạc là quê hương của ta, nhà ở Tây Phương, A Di Đà Phật là đại gia trưởng của nhà chúng ta, chư thượng thiện nhân là bạn lành người thân của chúng ta, chúng ta đến cái thế gian này là để tham quan du lịch, tham quan du lịch thì hà tất cho là thật? Không luận là thuận cảnh, thiện duyên, ác duyên, qua vài ngày thì đi rồi, liền rời khỏi rồi, không luận cảnh giới gì hiện tiền đều không động tâm, thường hay nghĩ đến nhà ở Tây Phương, vậy thì bất cứ việc gì bạn đều có thể nhẫn, đều không hề để ở trong lòng, nhất là ngay hiện tiền chúng ta ở ngay trong thời đại đầy bất an này. Rất lâu rồi tôi không tiếp xúc với truyền hình, không xem truyền hình, không nghe phát thanh, tạp chí, báo chí, chí ít có đến 45 năm không tiếp xúc, cho nên tâm tương đối bình lặng một chút, vì sao vậy? Ngày ngày bình an vô sự, chân thật là người người đều là người tốt, mọi việc đều là việc tốt. Thế nhưng có một số đồng tu, họ cũng rất là tốt bụng, tiết lục ra những tin tức trọng yếu mang đến cho tôi xem, một tuần lễ sẽ có một hai lần đưa đến cho tôi xem. Những tin tức này phần nhiều đều là tin tức của tai nạn, báo cáo của các nhà khoa học, báo cáo của tổ chức vệ sinh thế giới, tin tức gần đây phần nhiều đều là ôn dịch, băng của Nam Bắc Cực tan nhanh. Sau nguy cơ của Kim Dung, các nhà khoa học nói với chúng ta, đến nguy cơ thiếu lương thực, nước uống. Hải dương của toàn thế giới, sông ngòi bị ô nhiễm nghiêm trọng, tương lai nguồn nước sẽ trở thành nỗi lo, con người sẽ thiếu nước uống. Thổ nhưỡng bị ảnh hưởng phân bón thuốc trừ sâu nghiêm trọng, thổ nhưỡng đều biến thành có độc, không thể trồng trọt được, thì nguy cơ thiếu lương thực sẽ xảy ra. Việc này không phải là mê tín. Tuy là mọi người đều biết đây là những nguy cơ, thế nhưng hiện tại không thể thay đổi, trồng trọt vẫn cứ dùng phân hóa học, dùng thuốc trừ sâu, nước thải công nghiệp vẫn cứ để nó chảy vào sông ngòi, tạo thành nước ô nhiễm, chảy vào biển cả, nước của biển cả cũng bị ô nhiễm. Cảnh báo của các nhà khoa học là thật, nếu như không giác ngộ, cái địa cầu không bao lâu nữa sẽ không còn thích hợp để con người cư trụ. Lời nói này rất nghiêm trọng, hiện tại trên địa cầu mỗi năm, đây là báo cáo của các nhà khoa học, đều có rất nhiều động vật bị tuyệt chủng, vì sao vậy? Hoàn cảnh địa lý này không còn thích hợp để chúng sinh tồn. Như hiện tại rõ ràng nhất là nhiệt độ của địa cầu ấm dần lên, băng của Nam Bắc Cực tan chảy rất nhanh, trước mắt thấy Gấu Bắc cực, chim cánh cụt có thể sẽ bị tuyệt chủng, chúng không thể sinh tồn. Chúng ta xem thấy có rất nhiều động vật trên thế giới này, đặc biệt là động vật, rất rõ ràng, còn có thực vật dần dần biến mất trên thế giới này, sẽ không còn nữa, từ từ sẽ đến loại người, bạn nói xem việc này có phiền phức không! Có thể cứu được không? Còn cứu được, thế nhưng người thông thường tin khoa học, không tin tưởng Phật pháp, khoa học thì không cách gì cứu, Phật pháp có thể cứu, thế nhưng họ không tin tưởng.
Phật pháp có nền tảng lý luận rất kiện toàn, cái nền tảng này là gì vậy? Trong kinh Đại thừa thường nói "tất cả pháp từ tâm tưởng sanh". Nếu như những người sống trên địa cầu này, trước tiên bắt đầu từ những đồng tu học Phật chúng ta, chúng ta yêu cầu, họ không tin tưởng, chúng ta tin tưởng, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, cảnh tùy tâm chuyển. Cảnh là núi sống đất đai, hoa cỏ cây cối, nó tùy theo tâm chuyển, tâm của ai chuyển? Tâm của ta. Chúng ta phải cố gắng ghi nhớ câu nói này. Tâm của ta phải thanh tịnh, tâm của ta phải lương thiện, tâm của ta phải chân thành, tâm của ta phải từ bi, vậy núi sống đất đai, hoa cỏ cây cối đều biến thành rất tốt đẹp. Nếu như chúng ta giữ cái tâm tham sân si mạn, khởi tâm động niệm tổn người lợi mình, vì danh vì lợi không từ thủ đoạn vậy thì hỏng rồi, hoàn cảnh bên ngoài thảy đều đổi xấu. Như thí nghiệm nước của Tiến sĩ Giang Bổn Thắng, đây là thật, không phải là giả. Mấy hôm trước ông đã diễn giảng ở Cao Hùng, tôi tin tưởng có một số đồng tu chúng ta đã nghe qua. Cho nên tâm địa của chúng ta thiện lương thanh tịnh, hoàn cảnh bên ngoài đều biến chuyển. Đối với hoàn cảnh lớn một chút, ông đã làm thực nghiệm, ông làm cái thực nghiệm đó tôi biết rõ, ở hồ Tỳ Bà của Nhật Bản, đây là một cái hồ rất lớn trong nước Nhật Bản, có một khúc quanh nhỏ, khúc quanh này là nước ao tù, hơn 20 năm qua mùi hôi khó ngửi, nước rất dơ bẩn, có sóng không bình lặng. Ông đến làm thí nghiệm, tìm 150 người, mời một vị Hòa thượng, ông nói với tôi, mời một vị Hòa Thượng hơn 90 tuổi dẫn mấy người này đến khúc quanh bên hồ đó, mọi người đem tất cả tạp niệm buông bỏ, một lòng chuyên niệm, niệm cái gì? "Nước hồ trong sạch rồi", họ chỉ niệm như vậy, dùng ý niệm của chính mình, "nước hồ trong sạch rồi", hơn 150 người ở bên cạnh hồ đó niệm qua một giờ đồng hồ, sau ba ngày nước hồ quả nhiên trong sạch, không còn mùi hôi, nước bình lặng như kính. Ông chụp hình đưa cho tôi xem. Trước khi cầu nguyện thì là như vậy, sau khi cầu nguyện thì hoàn toàn thay đổi. Duy trì được nửa năm, bạn thấy một lần kỳ nguyện thì trong sách được nửa năm, nếu như mỗi ba tháng kỳ nguyện một lần thì nơi đó sẽ mãi mãi trong sạch. Ông làm ra một cái thí nghiệm như vậy, làm được rất thành công. Cho nên ý niệm giải quyết được rất nhiều nguy cơ, ý niệm có thể làm được, việc này bạn không thể không tin tưởng. Những đạo lý này đều ở ngay trong thiên văn chương mà chúng ta đang học tập, "Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán", bạn chân thật có thể đem vọng tưởng, phân biệt, chấp trước triệt để buông bỏ, cái thế giới này liền thay đổi. Thay đổi thành thế nào? Biến thành thế giới Cực Lạc, biến thế giới Hoa Tạng. Thế giới Hoa Tạng cùng thế giới chúng ta có gì khác biệt không? Không có gì khác biệt, chỗ khác nhau là lòng người của nhân dân ở nơi đó tâm thiện. Thích Ca Mâu Ni Phật vì chúng ta giới thiệu, chúng ta phải ghi nhớ, thế giới Cực Lạc đều là bực thượng thiện đến cư ngụ một nơi! Vậy thế giới này hiện tại chúng ta, đều là người thượng ác đến cự ngụ một nơi, việc này chẳng phải như vậy sao! Núi sông đại địa là như vậy, lòng người thiện thì nó biến thành thiện, mọi thứ đều tốt đẹp không kém khuyết chút nào, lòng người của chúng ta bất thiện, nên mọi thứ đều bất thiện, đạo lý chính ngay chỗ này. Cho nên nhẫn nhục thì quá quan trọng, chỉ có bất cứ việc gì cũng đều có thể nhẫn, tâm của chúng ta mới thanh tịnh, không thể bị cảnh giới bên ngoài dao động. Chúng ta không dao động, bên ngoài núi sông đại địa liền tùy theo ý niệm của chúng ta mà chuyển tốt, nhất là không được sân si. Hiện tại người trong xã hội này đều có bệnh, hơn nữa còn bệnh rất nặng, bệnh từ do đâu mà ra vậy? Lưu Thiện Nhân nói về bệnh rất hay, ông nói một ngàn loại bệnh, căn nguyên chung của nó không ngoài hai chữ, một chữ khí và một chữ hỏa, bạn sân hận, bạn phát hỏa. Hỏa là gì vậy? Tức giận, luôn không rời khỏi hai căn gốc này. Nếu như người có thể gìn giữ mãi mãi không nổi nóng, không tức giận, thân thể của bạn sẽ không có bất cứ thứ bệnh gì. Chỉ cần bạn học được cái điểm này, thân thể của bạn liền khỏe mạnh. Thế nhưng bên ngoài có hoàn cảnh mê hoặc bạn làm cho bạn tức giận, đó là gì vậy? Đó là oan gia trái chủ của bạn đến gây phiền phức cho bạn, bạn cũng rất nghe lời, vừa muốn bạn tức giận thì quả nhiên bạn liền tức giận, cơn giận liền nổi lên, bạn bị lừa rồi, bạn bị thiệt thòi rồi. Bạn biết được cái chân tướng sự thật này rõ ràng tường tận rồi, thì ra họ đến muốn ta tức giận, ta vẫn cứ không tức giận, ta vẫn cười híp mắt với họ, hân hoan vui vẻ. Cho nên bất cứ người nào cũng không thể tổn hại bạn, ai tổn hại bạn? Chính mình tổn hại mình. Người ta đến tổn hại bạn là dùng phương pháp gì vậy? Là bảo bạn tự sát, bảo bạn tức giận, bảo bạn phát hỏa, bảo bạn bị bệnh. Bạn không biết được chân tướng sự thật, nếu bạn hiểu rõ được chân tướng sự thật, họ có dẫn dụ ta thế nào, đến gạt ta, ta đều như như bất động. Đây gọi là thật nhìn thấu, thật buông xả.
Thứ tư là "Tỳ Lợi Da Ba La Mật", dịch thành ý Trung văn là tinh tấn. Kinh nói rằng "Bồ Tát phổ phát chúng nghiệp tu mị giải đẳng". Tinh là không tạp, không loạn, tấn là không thoái, hai chữ này liên kết lại thì quá thù thắng. Hiện tại người thế gian chúng ta cầu tiến bộ, thế nhưng họ không tinh. Đồng tu học Phật chúng ta, tại gia xuất gia, có rất nhiều người cầu tiến bộ, tại vì sao không thành tựu? Họ là tạp tấn, họ là loạn tấn, cho nên nhiều năm đến nay không có thành tựu. Tinh tấn chính là người xưa Trung Quốc nói "một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu", đó gọi là thật tinh tấn. Bồ Tát vì chúng ta biểu hiện phổ độ chúng sanh, tùy tâm ứng lượng, chúng ta tỉ mỉ quán sát đó gọi là thật tinh tấn, họ làm ra tấm gương tốt để cho chúng ta xem. Vì sao họ có thể tinh tấn? Họ không vì danh, họ không vì lợi, họ không vì chính mình, họ không có chính mình, mỗi niệm vì chúng sanh khổ nạn, mỗi niệm đều đang giúp chúng sanh giác ngộ. Họ chân thật làm được, không luận là ngôn ngữ, không luận là hành vi, hành vi là biểu diễn, việc này trên kinh nói "vi nhân diễn thuyết". Diễn là biểu diễn, làm ra tấm gương cho người xem, thuyết là nói rõ, người khác xem thấy tấm gương của bạn sẽ thỉnh giáo với bạn, bạn sẽ giải thích tỉ mỉ cho họ. Giáo hóa chúng sanh phải đem diễn đặt ở hàng đầu, bạn thấy là diễn thuyết, không phải là thuyết diễn. Thế Tôn năm xưa ở đời, 49 năm đều là ở nơi đó biểu diễn cho chúng ta xem, diễn cái gì vậy? Diễn mười Ba La Mật, diễn mười đại nguyện vương, chúng ta nói thiết thực hơn một chút, bạn tỉ mỉ mà quán sát, bạn thử nghĩ xem tôi nói có đúng hay không? Ngài ở đó diễn Đệ Tử Quy, ngài ở nơi đó diễn Cảm Ứng Thiên, ngài ở nơi đó diễn Thập Thiện Nghiệp Đạo. Chư Phật Như Lai, Bồ Tát, A la hán, tổ sư đại đức trụ thế chính là làm cái sự việc này, mấy mươi năm như một ngày, không một ngày nào giãi đãi, đây là tinh tấn. Không buông xả thì làm sao được? Không buông xả mà dạy người thì người không tin tưởng. Ngày nay xã hội này Phật pháp suy rồi, trong nhà Phật, pháp sư không làm ra tấm gương tốt để cho mọi người xem, cái quan hệ này quá lớn, ngay người thế gian đều nêu ra "học vi nhân sư, hành vi thế phạm".
Hai câu nói này, đại khái khoảng mười mấy năm trước, cũng sắp gần 20 năm, tôi xem thấy ở Bắc Kinh. Tôi lần đầu thăm viếng đại học sư phạm Bắc Kinh, phó hiệu trưởng của họ tiếp đón tôi, tôi xem thấy bên ngoài giảng đường lớn của họ có một tấm bảng, bên trên viết hai câu "học vi nhân sư, thân vi thế phạm". Ngay lúc đó tôi xem thấy hai câu này, tôi liền nói với hiệu trưởng là hai câu nói này chính là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh. Ông liền ngẩn người ra, ông hỏi phải vậy không? Tôi nói đúng vậy, một bộ kinh Hoa Nghiêm chính là hai câu nói này. Sau đó tôi đem cái chữ "thân" của họ đổi thành chữ "hành", nó vốn dĩ là chữ thân của thân thể, tôi đem nó đổi thành chữ "hành", trường học cũng tiếp nhận. "Hành vi thế phạm", ý nghĩa của chữ hành tương đối rộng hơn chữ thân, phải làm ra kiểu dáng cho người xem mới được. Cho nên chính chúng ta có trách nhiệm, người học Phật tại gia phải làm ra gương mẫu cho người học Phật tại gia, người học Phật xuất gia phải là ra tấm gương cho người học Phật xuất gia, cái đạo tràng nhỏ này của chúng ta phải làm tấm gương cho tất cả đạo tràng thì Phật pháp mới có thể hưng vượng lên. Người hiện tại lơ là đi luân lý đạo đức nhân quả một khoảng thời gian tương đối dài, cho nên chúng ta tự hành hóa tha đều có độ khó nhất định. Làm thế nào đột phá được cái độ khó này? Đó chính là phải làm ra tấm gương, việc này quan trọng.
Phật pháp không rời đời sống, Phật pháp không rời công việc, vậy thì bạn liền biết đời sống là Phật pháp, công việc là Phật pháp, đối nhân xử thế tiếp vật không có thứ nào không phải là Phật pháp. Phật pháp là sống, linh động hoạt bát. Ở trong gia đình, đối với cha mẹ bạn làm ra con cái hiếu thuận, trong Tịnh Nghiệp Tam Phước việc đầu tiên là hiếu dưỡng cha mẹ, bạn phải làm ra hiếu đạo. Chồng vợ đối đãi với nhau, chồng thì phải làm tốt trách nhiệm người chồng, vợ thì phải làm tốt bổn phận làm vợ, anh thương em kính, làm thế nào thực tiễn ở trong gia đình? Tịnh Nghiệp Tam Phước thực tiễn ở trong gia đình, Thập Thiện Nghiệp Đạo thực tiễn ở trong gia đình, bắt tay vào từ chỗ nào? Việc này phải ghi nhớ, nhất định phải từ Cảm Ứng Thiên, Đệ Tử Quy, Thập Thiện Nghiệp Đạo, tuần tự không được đảo ngược. Trước học tập thuận tiện, chúng ta nói làm nóng thân giống như vận động vậy, khi vào sân vận động thì phải làm nóng thân trước, làm nóng thân dùng cái gì? Liễu Phàm Tứ Huấn, Du Tịnh Ý Công Ngộ Táo Thần Ký, bạn dùng hai loại này xây dựng nền móng; lại học Cảm Ứng Thiên, học Thập Thiện Nghiệp Đạo, vậy thì thiết thực, bạn chân thật học được cái cần học. Có được nền móng tốt như vậy, bạn ở trong Phật pháp tùy tiện chọn lấy một bộ kinh luận, "một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu", nhanh thì ba năm, chậm thì sáu bảy năm cũng sẽ gần được, thì bạn có thành tựu tương đối. Chính mình thành tựu tất nhiên có thể cảm hóa người, việc trước tiên bạn cảm hóa người cả nhà, nếu như nói người nhà của bạn đều không thể cảm hóa, bạn làm sao có thể dạy người khác? Việc đầu tiên chính là người cả nhà, gia hòa vạn sự hưng. Ở trong đạo tràng trước tiên bạn phải cảm động đồng tu trong đạo tràng này, một người thật làm liền sẽ cảm động bạn đạo đồng tu của mình. Không thể cảm động người, vấn đề không phải ở người khác, vấn đề ở chính mình không tu được tốt. Chính mình thật tu được tốt thì làm gì mà không cảm động được người khác chứ! Đây gọi là thật tinh tấn. Tinh tấn thì sau đó liền có thiền định.
Thứ năm là thiền định Ba La Mật. Kinh Vân: "Bồ Tát ư dục vô tham, chư thứ đệ định tất năng thành tựu đẳng". Phật pháp tu hành cốt tủy chính ở thiền định, lìa khỏi thiền định không phải Phật pháp, bạn thấy Thế Tôn ở trong kinh giáo vô số lần dạy bảo chúng ta "nhân giới được định, nhân định khai trí tuệ", tu học Phật pháp mục tiêu sau cùng là khai trí tuệ. Trí tuệ từ do đâu mà ra? Trí tuệ từ thiền định mà ra. Thiền định từ do đâu mà có? Thiền định từ trì giới mà được. Nếu như trì giới không có được thiền định, trì giới liền biến thành phước báo, biến thành phước báo trời người. Tại vì sao trì giới rất tốt mà họ không thể có được thiền định, đặc biệt là ở vào thời đại hiện tại này của chúng ta, vì sao vậy? Người trì giới quá ít, cho nên đặc biệt cung kính đối với người trì giới, đặc biệt tán thán đối với người trì giới, khi vừa cung kính, vừa tán thán, họ liền biến thành cống cao ngã mạn, liền cảm thấy chính mình rất cừ khôi rồi, cao nhân bậc nhất, người khác đều không bằng như ta, bạn thấy người này không giữ giới, người kia phá giới, trong lòng họ thường hay nghĩ đến những việc này nên không thể được định, thế là giới đó của họ là biểu hiện bên ngoài, họ không phải là thật, công phu của họ bị hỏng hết. Không nên cho rằng nghịch cảnh sẽ chướng ngại bạn, thuận cảnh chướng ngại bạn còn lợi hại hơn so với nghịch cảnh. Bạn vốn dĩ tu cũng không tệ, bị người khác vừa tán thán, vừa cúng dường, liền bị mê hoặc, liền bị hồ đồ, đây là việc vô cùng đáng sợ, bất cứ một người thành công nào đều phải đột phá cái cửa ải này. Tán thán thì thế nào? Tán thán thì sanh tâm hỗ thẹn, thường hay nghĩ ta còn kém xa so với Bồ Tát so với Phật, tâm ngạo mạn sẽ không sanh khởi, bạn mới không thoái chuyển, không nên so với người thông thường. Bạn thấy mình trì giới, người kia không trì giới, ta mạnh hơn người đó nhiều, cái ý niệm này không phải là ý niệm tốt, cái ý niệm này thảy đều phá hỏng hết công hạnh của chính mình, cho nên phải hướng đến tổ sư mà so, phải hướng đến Phật Bồ Tát mà so.
Ngay chỗ này nói rất hay: "Ư Dục". Dục là dục vọng, trong dục vọng có tài, sắc, danh, thực, thuỳ, năm dục, quyết định không có tham luyến. Tôi có thấy qua, chân thật là một vị hòa thượng tốt, tôi tôn kính ông từ trong nội tâm, ông không tham tài, ông không tham sắc, ông cũng không tham ăn, cũng không tham mặc, nhưng có một tâm bệnh tham danh, người khác tán thán ông, ông hoan hỉ, hỏng chính ngay chỗ này, phá hoại hết công hạnh của chính mình, rất đáng sợ! Do đó không nên nếm phải chút danh vọng lợi dưỡng. Thế nhưng bạn ở ngay trong cuộc sống thường ngày thường hay gặp, khi gặp rồi bạn phải có tâm cảnh giác cao độ, bạn không thể không ứng phó với nó, bởi vì trong Phật pháp dạy chúng ta, Bồ Tát ở nơi nào đều khiến cho tất cả chúng sanh sanh tâm hoan hỉ, hằng thuận chúng sanh, tùy hỉ công đức, thế nhưng chính mình phải có cảnh giác cao độ, phải có một giới tuyến, thuận cảnh thiện duyên không có tâm tham luyến, nghịch cảnh ác duyên không có tâm oán hận, cũng chính là mỗi giờ mỗi phút biết được giữ gìn tâm bình đẳng, tâm thanh tịnh của chính mình. Việc này là quan trọng. Trên đề Kinh Vô Lượng Thọ, bạn thấy "thanh tịnh bình đẳng giác", đó là nhân của Bồ Tát tu thành Phật đạo. Chúng ta nên biết, thanh tịnh bình đẳng giác mới là chân thật đáng quý, thứ này thì không thể xả bỏ, các thứ khác thảy đều có thể buông xả. Nếu như đối với năm dục sáu trần có chút tham luyến, không buông xả được, cái định này sẽ không có, họ tu không thành công, buông xả cái này họ mới có thể tu định. "Chư thứ đệ định", cái định này trước tiên từ nền tảng, Tứ Thiền Bát Định phải bắt đầu từ chỗ này. Người niệm Phật chúng ta niệm một câu "A Di Đà Phật" cũng là tu định, việc này phải nên biết, đây là cái điểm rất thù thắng, ở vào lúc nào vậy? Khi ở trong thuận cảnh có một ý niệm tham khởi lên thì "A Di Đà Phật", đánh mất đi cái ý niệm này, quay về với A Di Đà Phật; nghịch cảnh ác duyên hiện tiền, trong lòng có một chút không vui, phải mau niệm "A Di Đà Phật". Việc này đại đức xưa thường hay nói "không sợ niệm khởi, chỉ sợ giác chậm". Ý niệm khởi lên là tập khí của bạn, khẳng định bạn sẽ khởi lên, thế nhưng khởi lên mà để nó tiếp tục phát triển, cái phiền phức này sẽ to, vậy thì bạn liền tạo nghiệp. Một cái vọng niệm khởi lên, không cần lo, cái vọng niệm thứ hai, cái vọng niệm thứ ba liền biến thành nghiệp chướng, cho nên cái vọng niệm thứ hai liền đổi thành "A Di Đà Phật", dùng câu "A Di Đà Phật" đánh bạt hết tất cả những dục niệm khác, đây gọi là biết niệm Phật. Từ sớm đến tối như vậy mà niệm, niệm đến mấy năm, thông thường nói ba năm thì gần được, bạn liền có năng lực đề kháng những tạp niệm dục vọng này, công phu của bạn mới thành tựu.
Tứ Thiền Bát Định là thiền định thế gian, lại hướng lên trên, cái định thứ chín, Cửu Thứ Đệ Định là A la hán chứng được, siêu việt sáu cõi, hướng lên trên đều là nương vào thiền định, cho nên Bồ Tát có 51 giai đoạn, chính là đẳng cấp của thiền định không như nhau, bạn càng hướng lên trên cao thì phẩm vị của bạn cũng nâng lên trên, cho nên chúng ta nói chân tướng của vũ trụ nhân sanh, đến thứ đệ định nào mới có thể chứng được? Cái chứng đắc này không quá khó hiểu, chúng ta nói phát hiện, ý nghĩa là như nhau, đến thứ đệ định nào bạn phát hiện được, bạn thấy được chân tướng của vũ trụ, bạn chính mắt xem thấy? Phật ở trên kinh nói với chúng ta là Bồ Tát Bát địa. Năm mươi mốt thứ đệ, Bát Địa là tầng thứ mấy vậy? Tầng thứ 48. Bạn thấy Thập Tín, Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, đây là bốn mươi, lại thêm vào Bát Địa là 48, như tòa lầu lớn, 52 tầng lầu lớn, đến tầng thứ 48 thì bạn thấy được vũ trụ làm thế nào mà phát sanh, sinh mạng từ do đâu mà có, bạn thảy đều thấy hết. Cho nên Phật pháp là khoa học, muốn bạn thân chứng, nghe Phật nói thì không tính, bạn chính mình cần phải leo lên đến tầng lầu 48 bạn mới xem thấy, càng lên trên cao thì càng thấy rõ ràng, tầng thứ 48 là bạn vừa xem thấy được. Bồ Tát Bát Địa gọi là bất động địa. Đây là chư Phật Bồ Tát giáo huấn chân thật đối với tất cả chúng sanh, Phật Bồ Tát không hề nói con nghe lời ta nói thì được rồi, Phật Bồ Tát không phải vậy, đây là chỗ mà Phật pháp không giống với các tôn giáo khác. Phật pháp là dạy bạn cầu chứng, Tín Giải Hành sau đó Chứng. Nếu bạn không chứng ngộ, bạn chỉ nghe nói, đó gọi là trộm nghe nói bừa, không liên quan gì đối với cảnh giới của chính bạn, cần phải chân thật đi làm. Cái hành này chính là trong "Luận Ngữ", Phu Tử đã nói "học nhi thời tập chi". Tập chính là hành, bạn phải đem cái đã học được làm cho được, làm cho được ở ngay trong cuộc sống thường ngày, làm cho được trong công việc, trong đối nhân xử thế tiếp vật bạn thật được thọ dụng. Từ chỗ này mà xem thì Phật pháp là khoa học, từ trên lý luận mà nói thì Phật pháp là triết học, không mê tín chút nào. Bạn y theo phương pháp này mà tu tập, tu sửa sai lầm của chính mình, mười điều này là tiêu chuẩn, dùng cái tiêu chuẩn này tu sửa sai lầm của chính mình, chúng ta mới chân thật có thể đạt được lợi ích thực tế, đó là nhân sanh hạnh phúc mỹ mãn đích thực. Ngày nay chúng ta nói đến nhân sanh hạnh phúc mỹ mãn là hữu danh vô thực, người nước ngoài gọi là chân thật mỹ huệ cũng là hữu danh vô thực. Thông qua học tập của Phật pháp, chân thật có chân thiện mỹ huệ, chân thật có hạnh phúc mỹ mãn. Cho nên chúng ta niệm Phật là phương pháp tu định thuận tiện nhất, việc này không có lão sư chỉ đạo cũng được, cũng có thể thành công. Trong Phật pháp có rất nhiều pháp môn, có hai môn là rất khó khăn, một là thiền, một là mật, không có lão sư chân thật tốt chỉ đạo thì rất dễ dàng xảy ra lỗi lầm. Cái lỗi lầm này gọi là trước ma, gọi là tẩu hỏa nhập ma. Lão sư chân thật có tu có chứng, người thông thường chúng ta gọi là có thần thông, bạn tu hành đến cảnh giới nào họ đều biết, đều thấu rõ, khi bạn sắp gặp phải sự việc, họ liền có phòng phạm, họ giúp đỡ bạn, cho nên dễ dàng trước ma. Pháp môn niệm Phật này là ổn định vững chắc, được Phật lực gia trì, quyết định sẽ không bị ma ám. Nếu như không y theo những quy củ trong kinh giáo mà tu hành, cũng có ma ám, đây là nói người niệm Phật ít bị, rất ít. Niệm Phật bị ma ám tôi cũng thấy qua, không khéo dụng tâm. Cho nên không luận học bất cứ thứ gì, trước tiên phải đem cái lý hiểu rõ ràng, phương pháp biết được tường tận, sau đó đi làm thì thuận bườm xuôi gió. Đây là nói người căn tánh thông thường, không thể nào không biết, chỉ có hai loại người mà ngày trước lão sư đã nói qua, họ không cần phải học. Một loại gọi là thượng thượng căn, họ vừa nghe liền thông suốt, không có thứ nghi hoặc nào, họ sẽ không bị ma ám. Loại người thứ hai là hạ ngu, hạ ngu họ thành thật, dạy họ làm như thế nào như thế nào, thì cả đời họ không thay đổi phương hướng, loại người này rất dễ dàng thành công. Ngày hôm qua tôi đã giới thiệu cho các vị pháp sư Cụ Hành, đó là người hạ hạ căn, người thợ vá nồi đồ đệ của lão hòa thượng Đế Nhàn cũng là người hạ hạ căn, họ thành công rất là thù thắng, họ chịu nghe lời, họ không hoài nghi, dạy họ một câu A Di Đà Phật niệm đến cùng, trong lòng của họ chính là một câu "A Di Đà Phật", ngoài A Di Đà Phật ra không có bất cứ thứ gì, niệm ba năm thành công, bạn thấy, biết trước giờ vãng sanh, tự tại vãng sanh thật thù thắng! Hai loại người này thật là dễ dạy, khó dạy nhất là loại nửa mùa, cao không cao, thấp không thấp, giống như những người chúng ta đây thật là khó dạy. Thích Ca Mâu Ni Phật 49 năm giảng kinh thuyết pháp, vì cái gì? Chính vì những người này, việc này phải nên biết, loại người này là chiếm đại đa số, vậy thì phải cố gắng mà học, phải làm cho thông những đạo lý này, đoạn nghi sanh tín, tín tâm chân thật sanh khởi, thật tin tưởng, không hoài nghi, sau đó y giáo phụng hành liền sẽ có thành tựu. Cho nên Thiền định là cốt lõi của tu hành, định đến trình độ nhất định thì trí tuệ khai mở, cho nên tầng thứ của định, định nhỏ thì khai trí tuệ nhỏ, định lớn thì khai trí tuệ lớn, 51 giai tầng, càng hướng lên trên sức định càng sâu, trí tuệ càng cao.
Thứ sáu là Bát Nhã Ba La Mật. Kinh vân: "Bồ Tát thiện quán chư pháp đắc thật tướng ấn, phổ nhập trí môn đẳng". Trong đây cái chữ thiện này là rút gọn, thiện là cái gì? Họ biết, họ biết nhìn, phàm phu chúng ta không biết nhìn. Quán chính là quán sát, chúng ta ngày ngày xem thấy các pháp này, thấy thiên không, đặc biệt là ở buổi tối, khi trời trong sáng tỏ, bạn có thể thấy hệ ngân hà, nhìn thấy ngoài hệ ngân hà, những vì sao, đó là những vũ trụ, có thể xem thấy núi sông đại địa, cây cối hoa cỏ, vô số chúng sanh, sáu căn của chúng ta có thể tiếp xúc được. Chúng ta xem thấy cái gì? Đều là như mộng như huyễn, không biết được thật tướng. Thật tướng chính là chân tướng. Chúng ta nhìn thấy đó là giả tướng. Bồ Tát họ biết nhìn, họ nhìn thấy được chân tướng, chân tướng của tất cả các pháp. Chân tướng là cái gì? "Đương thể tức không, liễu bất khả đắc". Như Bồ Tát Di Lặc đã nói một cái khảy móng tay, thời gian này rất ngắn, có 32 ức trăm ngàn niệm, mỗi niệm thành hình, hình đều có thức, đây là "thiện quán chư pháp đắc thật tướng ấn". Chữ ấn ngay chỗ này là cái ý khẳng định, người Trung Quốc gọi là ấn định, họ xem thấy được chân tướng. Chúng ta có thể nói, có thể xem thấy được cái tướng chân thật này là từ Bồ Tát Bát Địa trở lên, Thất Địa trở xuống thì không thể thấy được thật tướng, chỉ nghe Phật nói, tầng thứ càng cao thì đối với Phật đã nói càng có lòng tin, quyết định không có hoài nghi. Phàm phu chúng ta tâm hạnh không định, nghe Phật nói rồi thì có hoài nghi, có phải thật vậy hay không? Chúng ta không biết nhìn, chúng ta đem những huyễn tướng ngay trước mắt đều xem là chân thật. Đều xem là chân thật thì liền sanh ra hiện tượng gì? Sanh ra khống chế, sanh ra chiếm hữu, tâm bệnh liền xảy ra. Nếu như bạn muốn biết chân tướng sự thật, là một mảng không, vạn pháp giai không nhân quả bất không, thì đối với tất cả hiện tượng bạn sẽ không có ý niệm khống chế, sẽ không có ý niệm chiếm hữu, vậy thì liền giống với chư Phật Bồ Tát, như vậy mới có thể phổ nhập trí môn, dùng lời của chúng ta mà nói, khởi tâm động niệm lời nói việc làm đều là trí tuệ, không sanh phiền não, sanh trí tuệ, không sanh phiền não. Sanh trí tuệ là nâng cao cảnh giới chính mình, sanh trí tuệ làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng sanh, phổ độ chúng sanh. Trong mười Ba La Mật, cái thứ sau này là Thật Tướng Bát Nhã, phía sau bốn điều "phương tiện, nguyện, lực, trí" là từ trong điều này mà triển khai ra, cũng chính là khởi dụng của Bát Nhã Ba La Mật, nó dùng ngay trong cuộc sống thường ngày, dùng ngay trong công việc thường ngày, dùng trong đối nhân xử thế tiếp vật, cho nên nó gọi là quyền trí, cũng gọi là thiện xảo phương tiện.
Thứ bảy là Phương Tiện Ba La Mật. Kinh vân: "Bồ Tát giáo hóa chúng sanh tùy kỳ tâm lạc hiện thân thuyết pháp đẳng". Chúng sanh có cảm, Bồ Tát liền có ứng. Những Bồ Tát này là pháp thân Bồ Tát, không phải là Bồ Tát trong mười pháp giới, mà là Bồ Tát trong pháp giới Nhất Chân, trên Kinh Kim Cang gọi họ là Chư Phật Như Lai. Bạn xem khi vừa mở đầu Bát Nhã Ba La Mật đạt đến rồi, thì đạt được trí tuệ chân thật, tâm đại từ bi tự nhiên liền sẽ sanh khởi lên, tâm đại từ bi sanh ra khởi tác dụng. Tác dụng là gì? Tác dụng chính là giáo hóa chúng sanh. Giáo hóa chúng sanh nhất định phải hiểu được khế cơ, vậy thì bạn phải tùy theo tâm của chúng sanh, bạn không thể tùy theo chính mình, phải thuận theo họ, phải nên hiện ra cái thân gì thì liền hiện ra cái thân đó, không có cái thân tướng nhất định, cũng không có định pháp có thể nói. Nói pháp phải xem chúng sanh có tâm bệnh gì, có những gì mà họ nghĩ sai, họ nói sai, họ làm sai, bạn đem sai lầm đó của họ cải đổi tu sửa lại đó gọi là pháp, cho nên Phật không có pháp gì đáng nói, Phật nói ra là do bạn có tâm bệnh, bạn có sai lầm, bạn trái ngược với tự tánh, Phật dạy bạn quay về với tự tánh, đây chính là Phật pháp. Đề mục của thiên văn chương này gọi là "Vọng Tận Hoàn Nguyên", đây chính là nói pháp, giúp đỡ bạn hoàn nguyên, giúp đỡ bạn quay về tự tánh. Quay về tự tánh chính là chứng được Phật quả cứu cánh viên mãn, làm cho tự tánh của bạn vốn dĩ đầy đủ vô lượng trí tuệ, vô lượng đức năng tướng hảo thảy đều hiện tiền, là cái ý nghĩa này. Bạn đạt được là tất cả viên mãn. Tất cả viên mãn là trong tự tánh vốn sẵn có, không phải Phật ban cho bạn, Phật không cho bạn thứ gì cả, Phật chỉ dạy bạn hồi đầu, vỗn dĩ đều là chính mình có. Cái đạo lý này phải hiểu. Chân thật hiểu rõ rồi, tâm chân thật cảm ân của chúng ta liền sanh khởi lên, Phật là từ bi đến như vậy, chúng ta mê mất đi tự tánh, ngài giúp chúng ta tìm lại tự tánh, chính là cái ý như vậy, cho nên gọi là phương tiện Ba La Mật. Chúng ta ở ngay trong cuộc sống thường ngày phải chú ý, phải học tập, ở ngay chỗ này phải đặc biệt chú ý, phải hiểu được tùy tâm chúng sanh, tùy tâm ứng lượng. Lượng là cái gì? Trình độ của họ, trình độ của họ không cao, bạn nói quá cao, họ nghe không hiểu; trình độ của họ rất cao, bạn lại nói quá thấp, họ không muốn nghe, đây gọi là quán cơ; hoặc là bạn nói ra những điều mà họ không thích nghe thì họ nghe không lọt vào tai, nhất định phải xứng cơ; còn phải xem họ ưa thích nghe pháp gì, dùng phương tiện khéo léo, như vậy bạn mới có thể chân thật thành tựu được chúng sanh.
Thứ tám là Nguyện Ba La Mật. Kinh Vân: "Bồ Tát thành tựu nhất thiết chúng sanh cúng dường nhất thiết chư Phật đẳng". Trước tiên bạn phải nên biết, tất cả chúng sanh thực tế mà nói chính là chư Phật Như Lai. Phàm phu chúng ta mê rồi, không biết được, Phật Bồ Tát biết được, chúng sanh vốn dĩ là Phật, họ không phải là Phật thì họ làm sao có thể thành Phật được, làm gì có loại đạo lý này. Họ vốn dĩ là Phật, cho nên thành Phật thì không khó. Bồ Tát Mã Minh ở trong Khởi Tín Luận nói với chúng ta "bổn giác vốn có, bất giác vốn không". Ngày nay chúng ta bất giác, chúng ta mê. Mê hoặc bất giác vốn dĩ không có, trong tự tánh không có, bổn giác vốn có, bổn giác vốn có đương nhiên có thể hoàn nguyên, bất giác vốn không thì đương nhiên có thể lìa khỏi, liền có thể buông xả, chỉ cần bạn chịu buông xả, vấn đề lập tức được giải quyết. Cho nên Nguyện rất quan trọng, Bồ Tát Phổ Hiền dùng mười đại nguyện vương để giúp chúng ta, vậy thì mục đích của mười nguyện này là thành tựu tất cả chúng sanh. Cái thành tựu này chính là giúp đỡ tất cả chúng sanh chứng được Phật quả viên mãn, đây gọi là thành tựu. Dùng phương pháp gì vậy? Dùng cúng dường tất cả chư Phật. Các vị phải nên ghi nhớ, phía trước đã nói "tất cả chúng sanh chính là tất cả chư Phật", tất cả chư Phật chính là tất cả chúng sanh, cái ý này nghe hiểu được hay không? Giúp đỡ chúng sanh phải xem họ như là Phật để đối đãi, mới chân thật có thể làm được, vì sao vậy? Tâm chân thật cung kính, chỉ có tâm cung kính chân thật thì bạn mới có thể cảm động chúng sanh, khi tiếp xúc với chúng sanh thì chúng sanh liền hồi đầu. Tại vì sao Phật độ chúng sanh có hiệu quả thù thắng như vậy, mau chóng như vậy? Pháp thân Bồ Tát độ chúng sanh, chúng sanh có ương ngạnh hơn, nghe họ vừa giáo hóa liền hồi đầu, liền giác ngộ, nguyên nhân gì? Chân thành. Cái gì gọi là chân thành? Bạn có thể xem chúng sanh như là Phật, tâm liền thành. Hiện tại thông thường người giáo hóa chúng sanh tại vì sao không nhận được hiệu quả? Họ là phàm phu, căn tánh của họ rất kém, loại ý niệm này bạn làm sao có thể dạy tốt được họ? Phật có thể dạy tốt chúng sanh không gì khác hơn, chính là trong tâm Phật cho là "đó là Phật, họ mê rồi", con người đó là người tốt, họ uống rượu uống say rồi nổi tửu phong, họ không phải người xấu, phải mau giúp họ mau tỉnh lại thì chẳng phải tốt rồi sao? Từ ngay chỗ này mà thể hội, bản lĩnh của Phật Bồ Tát chính ngay chỗ đó. Vốn dĩ cái bản lĩnh này chúng ta cũng có, rất tiếc là chúng ta chưa dùng được, cho nên công lực giáo hóa chúng sanh của chúng ta không bằng các ngài, vấn đề chính ngay chỗ này. Phật Bồ Tát dùng những phương pháp này, những cách thức này, chúng ta phải tỉ mỉ mà quán sát, phải nên học tập, bí quyết của các ngài là chính mình khiêm tốn, tôn trọng người khác, cho nên con người rất dễ dàng cảm hóa.
Thứ chín là Lực Ba La Mật. Kinh Vân: "Bồ Tát cụ thâm tâm lực vô hữu tạp nhiễm đẳng". Cái lực này làm thế nào thành tựu? Chúng ta ở ngay trong đó liền học được, không có tạp nhiễm thì Thâm Tâm Lực liền thành tựu, bạn có năng lực nâng cao linh tánh của chính mình, bạn có năng lực giúp chúng sanh phá mê khai ngộ, loại đức năng này là chúng ta chân thật kỳ vọng có thể đạt được. Trong kinh này nói đơn giản dễ hiểu, chỉ cần không có tạp nhiễm. Bạn thấy chúng ta học tập chỉ cần không tạp, ở ngay trong đời sống thường ngày không nên ô nhiễm tập khí không tốt. Cái gì gọi là Thâm Tâm? Tâm hiếu thiện hiếu đức gọi là Thâm Tâm. Mỗi một người chúng ta đều hiếu thiện hiếu đức, tại vì sao Thâm Tâm Lực không thể hiện tiền? Bởi vì có tạp có nhiễm, tạp niệm của chúng ta quá nhiều. Nhiễm là gì vậy? Nhiễm là tham sân si mạn, tự tư tự lợi, đây là ô nhiễm. Tạp niệm nhiều, lại thêm những tập khí ô nhiễm này, cho nên tuy có Thâm Tâm mà tâm hiếu thiện hiếu đức không thể phát khởi, thậm chí tâm thương yêu cũng không thể phát khởi, ta làm sao yêu người chứ? Ta làm sao mà sám hối? Tâm sám hối không thể sanh khởi, đều là Thâm Tâm vô lực. Bởi vì có tạp nhiễm, chính là cái nguyên nhân này. Chúng ta có thể trừ bỏ tạp nhiễm thì Thâm Tâm liền có lực, tâm từ bi của bạn liền có thể hiện tiền, tâm bác ái, tâm hỗ thẹn, tâm sám hối của bạn đều có thể sanh khởi.
Sau cùng, thứ mười là Trí Ba La Mật. Kinh Vân: "Bồ Tát tri nhất thiết pháp chân thật, tri nhất thiết Như Lai lực đẳng". Như Lai Lực chính là mười lực mà thông thường hay nói, trên quả Địa Như Lai có mười loại đại lực, chỗ này Bồ Tát không thể sánh được. Bồ Tát biết được tất cả pháp chân thật, Phật nói với chúng ta tất cả pháp là hư vọng, chỗ này vì sao bỗng nhiên xuất hiện cái chân thật? Chân vọng không hai. Trước tiên nói với bạn là hư vọng, bạn không nên chấp trước, sau đó nói với bạn chân vọng là một không hai, bạn còn khởi lên ý niệm Chân Vọng thì sai, đến khi nào vậy? Khi chân vọng không thể được, tà chánh không thể được, nhiễm tịnh không thể được, thiện ác không thể được, sanh tử niết bàn không thể được, thì bạn thật biết được tất cả pháp chân thật. Cảnh giới này cao. Bạn ở trong đời sống thường ngày trí tuệ nhạy bén, bạn thấy ứng dụng được thật là khéo léo, ứng dụng được thật là viên mãn, đây gọi là Bồ Tát mười độ. Trong kinh nói mười độ, nói lục độ, tuy có giản lược, không giống như nhau, trên thực tế trong lục độ bao gồm mười độ, nói tỉ mỉ là mười độ, nói giản lược là lục độ, không tăng không giảm.
Phía trước, chúng ta đã học đến đoạn lớn thứ hai "y thể khởi nhị dụng”, trong cái đoạn này, chúng ta biết được khởi nguồn của vũ trụ cùng sinh mạng. Vũ trụ là hoàn cảnh lớn của chúng ta, ngay từ sát bên thân chúng ta. Chỗ này nói sinh mạng là nói chính mình, chính mình từ nơi đâu đến? Vũ trụ làm thế nào hình thành? Sự việc này từ xưa đến nay là vấn đề lớn, đều không có cách gì đem nó làm cho rõ ràng, làm cho tường tận, học giả chuyên gia xưa nay trong và ngoài nước không ngừng đang tìm tòi. Năm xưa khi Thích Ca Mâu Ni Phật còn ở đời, nhà triết học, nhà tôn giáo của Ấn Độ xưa đối với vấn đề này có lý giải đến trình độ nhất định, việc này có thể nói là ở trên cái địa cầu này các quốc gia chủng tộc khác đều không đạt đến trình độ cao đến như vậy. Họ dùng phương pháp gì để đạt đến? Có thể nói là dùng công phu thiền định sâu, bởi vì thiền định có thể đột phá được không gian duy thứ, thế nhưng công lực thiền định của họ không thể đạt đến được Tịnh Độ chân thật, đạt đến phân nửa thì cho là viên mãn, không cách nào nâng được lên cao. Họ phát hiện ra vấn đề gì? Phát hiện trời Tứ Không của Vô Sắc Giới. Đây không phải là tưởng tượng, cũng không phải là dùng số học để suy đoán, mà từ trong định thấy được. Cảnh giới từ trong định thấy ra được, trong Phật pháp đại thừa gọi là cảnh giới hiện lượng, cũng giống như mắt thịt hiện tại chúng ta thấy được vậy, chân thật đến như vậy, không phải suy đoán, cũng không phải nghe người khác nói lại, mà là chính mình thân chứng. Chúng ta biết được, phong trào tu thiền của người Ấn Độ rất thịnh, không chỉ các nhà tôn giáo tu thiền định, đây là Ba La Môn cổ xưa họ tu được Tứ Thiền Bát Định, hiểu lầm Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Thiên chính là khởi nguồn của vũ trụ.
Chúng ta tưởng tượng ở Trung Quốc, lão tổ tông của chúng ta không có danh từ của thiền định, không có cái gì gọi là Tứ Thiền Bát Định, dường như cũng đạt đến được cảnh giới này. Trong sách xưa của chúng ta có ghi chép, mở đầu của vũ trụ gọi là hỗn độn, "hỗn độn sơ khai, càn khôn thỉ điện", trong Ấu Học Quỳnh Lâm vừa mở đầu liền dùng mấy câu nói này. Mấy câu nói này hình dung, rất giống Tứ Không Thiên của người Ấn Độ nói, tình hình của Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Thiên rất giống với tình hình này, hiểu lầm nơi đó chính là khởi nguồn của vũ trụ. Đây gọi là cảm, cảm ứng, chúng sanh cùng Phật Bồ Tát cảm ứng tương thông, đây chính là cảm, Phật liền đến ứng. Cái cảm này là công phu chính mình tu hành đạt đến cái cảnh giới này, thấy được cái cảnh giới này, hiểu lầm cho là khởi nguồn của vũ trụ, cái ý niệm này cảm đến Phật, Phật phải xuất hiện đến cái thế gian này. Đây gọi là chúng sanh căn tánh chín muồi, họ có được cái trình độ này, phải nói với họ đây là sai lầm, sức định của bạn không đủ, cần phải hướng lên trên cao. Tầng thứ công phu của họ mới đến được tầng thứ tám, gọi là thiền định thế gian, chưa ra khỏi được sáu cõi luân hồi. Sức định này nâng lên trên cao là định thứ chín, "Cửu Thứ Đệ Định" thì ra khỏi Tam giới, có tìm được khởi nguồn của vũ trụ hay không? Vẫn không, còn kém rất xa. Định thứ chín siêu việt sáu cõi luân hồi, đạt được chánh giác. Bồ Tát là Chánh đẳng chánh giác, Phật là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Vậy Chánh đẳng chánh giác ở vào lúc nào vậy? Cũng là pháp giới bốn thánh, Phật cùng Bồ Tát trong pháp giới bốn thánh là Chánh đẳng chánh giác, A La Hán cùng Bích Chi Phật là chánh giác, cần phải minh tâm kiến tánh siêu việt mười pháp giới thì là chư Phật Bồ Tát, Bồ Tát này là pháp thân Bồ Tát, không phải Bồ Tát thông thường. Cõi Thật Báo hiện tiền mới là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, đó chính là Phật, thành Phật rồi, trong thiền tông Trung Quốc nói rất hay, "minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật", đây là thật không phải là giả. Kiến tánh thành Phật là siêu việt mười pháp giới, vào lúc này mới thấy được khởi nguồn của vũ trụ, tuy thấy được nhưng mơ mơ hồ hồ không rõ ràng. Làm sao họ thấy được? Họ đã buông xả khởi tâm động niệm rồi, bạn thấy, cái sức định này sâu! Không luận ở trong cảnh giới nào, họ chân thật có thể làm đến được không khởi tâm không động niệm, vậy thì phân biệt chấp trước đương nhiên không có. Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thảy đều có, đây là phàm phu sáu cõi. Sáu cõi cho dù đến Tứ Thiền Bát Định, tu đến định thứ tám, họ chưa buông xả, chỉ là khống chế, chưa buông xả, khống chế tạm thời. Khống chế cái gì? Khống chế cái chấp trước, khởi tâm động niệm phân biệt vẫn là rất nghiêm trọng, cho nên họ không nhìn thấy, không cách gì kiến tánh. Kiến tánh cần phải đem khởi tâm động niệm buông xả, chân thật làm đến được không khởi tâm không động niệm, đây mới gọi là đại định, đây mới gọi là tự tánh vốn định. Bạn thấy đại sư Huệ Năng, tổ thứ sáu, khi minh tâm kiến tánh ngài báo cáo với hòa thượng Hoằng Nhẫn, ngài nói "nào ngờ tự tánh vốn không dao động". Cái vốn không dao động này chính là tự tánh vốn định, không hề động, đây thật kiến tánh rồi. Sự việc này chúng ta đang học tập, trong giảng đường cũng giảng rất nhiều.
Kiến tánh rồi hiện tại chúng ta không nói đến đời sống của cõi Thật Báo, cõi Thật Báo đời sống đó cách chúng ta quá xa, đó là thế giới Cực Lạc, đó là thế giới Hoa Tạng, là cõi nước của chư Phật. Hiện tại nếu chúng ta luận chúng ta hiện tiền, hiện tiền chúng ta ở cõi người trong sáu cõi. Thích Ca Mâu Ni Phật xuất hiện ở thế gian này là muốn giúp chúng ta giải quyết vấn đề, không phải giúp cõi Thật Báo, ngài xuất hiện ở nhân gian chúng ta chính là giúp nhân gian chúng ta giải quyết vấn đề. Nhân gian chúng ta cũng có thể hiểu rõ được cái đạo lý này. Làm thế nào hiểu rõ? Chư Phật Bồ Tát nói cho chúng ta nghe, chúng ta từ nơi miệng của các ngài đạt được những tin tức này, sau khi được rồi chúng ta tin tưởng, không có chút nghi hoặc nào. Loại tin này gọi là tin thánh ngôn lượng, Phật Bồ Tát là thánh nhân quyết không lừa dối chúng ta, không có lý nào lừa gạt chúng ta, cho nên lời nói của các ngài là lời chân thật, chúng ta tin tưởng, dựa vào thánh ngôn lượng mà chúng ta tin tưởng. Hiện tại chúng ta đã học nhiều năm như vậy, đối với sự việc nghe được tương đối nhiều, trong đại thừa giáo nói chúng ta cũng có thể khẳng định, đối với lời nói của Phật Bồ Tát không hoài nghi, là chân thật. Phật không phải là người thông thường, tuyệt nhiên không phải bảo chúng ta tin rồi thì tốt, tin rồi thì xong, không được, tin rồi thì phải làm sao? Bạn phải cầu chứng, bạn không đem nó chứng thật thì không gọi thật tin. Chúng ta nghe Phật nói, gọi là tin như thế nào? Gọi là chánh tín, chánh tín không phải mê tín. Thật tin là phải chính chúng ta đích thân xem thấy, đó chính là thật tin, đây không phải ta đích thân xem thấy, ta không xem thấy, ta tin tưởng lời của Phật nói, Phật không gạt chúng ta, đây là chánh tín, có lý luận làm y cứ, cho nên không phải là mê tín. Mê tín là ngay đến đạo lý cũng không hiểu, nói rồi bạn liền tin tưởng, đó gọi là mê tín. Phật đem những lý luận này giảng rõ ràng cho chúng ta nghe, có lý luận để nương vào, đây không phải là giả, có lý ắt có sự, có sự ắt có lý, chúng ta từ ở ngay chỗ này sanh tín, đây là chánh tín. Thế nhưng Phật muốn chúng ta thân chứng, thân chứng cái gì? Phải tu hành! Tu như thế nào? Phải giống như ngài vậy, buông xả chấp trước, không còn chấp trước đối với tất cả pháp thế xuất thế gian. Chấp trước rõ ràng nhất, người người đều có, ngay đến trẻ nhỏ vừa sanh ra bạn đi tỉ mỉ mà quán sát chúng cũng có, không phải không có, hiện tượng gì vậy? Hiện tượng của khống chế, hiện tượng của chiếm hữu. Trẻ nhỏ ba bốn tháng, chúng không biết nói chuyện, chúng không hiểu chuyện, vẫn chưa biết đi, còn bò trên đất, nếu như hai đứa bé gần bằng ở chung với nhau, bạn để một cục kẹo, hai đứa liền muốn tranh, liền muốn giành, lấy được thì vui vẻ, không lấy được thì liền khóc, vì sao vậy? Chúng có ý niệm khống chế, chúng có ý niệm chiếm hữu, chấp trước! Rất nhiều người hỏi tôi cái gì gọi là chấp trước? Bạn từ ngay chỗ này liền thấy được chấp trước,
Xin nói với các vị, chấp trước buông bỏ thì trong tất cả pháp thế xuất thế gian, không có ý niệm chiếm hữu, không có ý niệm khống chế. Thích Ca Mâu Ni Phật năm xưa ở đời làm ra tấm gương cho chúng ta xem. Từ lúc thị hiện kiến tánh, minh tâm kiến tánh, đại triệt đại ngộ mới 30 tuổi. Sau khi kiến tánh, ngài chân thật tất cả triệt để buông xả, từ nơi công việc dạy học, dạy cả một đời, 79 tuổi viên tịch, giảng kinh hơn 300 hội, nói pháp 49 năm, gặp được người đều giảng, vì sao vậy? Gặp được người đều có duyên, bạn không có duyên, bạn không thể gặp được họ, gặp được họ chính là có duyên, có một người cũng giảng, hai người cũng giảng, ba người cũng giảng, mấy trăm người, mấy ngàn người cũng giảng, không có ngày nào nghỉ ngơi! Phật vừa mở miệng ra nói, bạn đem nó ghi chép lại chính là kinh điển. Việc này một chút không giả. Giảng cái gì? Dạy tất cả chúng sanh lìa khổ được vui. Ngày nay thế gian này chúng ta quá khổ, đời sống quá khổ, phải nên biết khổ cùng vui là quả, trước tiên Phật từ nơi quả mà nói, vì sao vậy? Bạn ấn tượng sâu sắc, bạn rất dễ cảm động. Nói khổ báo trước mắt bạn, khổ từ đâu mà có? Khổ có nhân, cho nên trước nói quả sau nói nhân. Nhân là cái gì? Nhân là giác mê, giác là nhân của vui, mê là nhân của khổ, nếu như bạn muốn lìa khổ được vui, vậy thì bạn nên bỏ cái mê đi, bạn nên lấy cái giác, giác mà không mê là lìa khổ được vui, đây là chân thật giúp chúng ta giải quyết vấn đề. Việc này cũng là người xưa chúng ta biết được, cho nên tôi cảm thấy cổ thánh tiên hiền chúng ta chân thật là Phật Bồ Tát tái sanh, họ không phải là người thông thường. Vào lúc đó Phật giáo chưa truyền đến Trung Quốc, thế nhưng lão tổ tông chúng ta giáo huấn cho chúng ta quan niệm lý luận, phương pháp hành trì không hề khác gì với Phật pháp. Lão tổ tông chúng ta dạy bảo mọi người "kiến quốc quân dân, giáo học vi tiên". Học là cái ý gì vậy? Học chính là ý của giác, lão tổ tông chúng ta chú trọng phá mê khai ngộ, không hề khác gì với Phật nói. "Giáo học vi tiên" chính là phá mê khai ngộ, bạn mới chân thật lìa khổ được vui, cho nên Nhan Hồi nghèo cùng, ăn uống bằng ống tre vỏ bầu, bạn thấy ông nghèo đến mức độ nào? Ông ở nơi hẻo lánh, nếu các vị có cơ hội đến Đại Lục tham quan du lịch, bạn đến Khúc Phụ xem qua, xem thấy quê hương của Khổng Tử, xem qua quê hương của Nhan Hồi, thật nghèo! Ăn cơm, không có chén để ăn, dùng trúc bện thành cái rá, dùng cái đó để đựng cơm gọi là đan thực, uống nước không có ly để uống, dùng vỏ trái bầu, đan thực biểu ẩm hình dung đời sống vật chất của ông, rất gian nan, rất khổ cực, thế nhưng Nhan Hồi như thế nào? Nhan Hồi ngày ngày an vui không gì bằng, không luận ở nơi nào đều tươi cười rạng rỡ, ông không hề cảm thấy có chút khổ nào. Đây là gì vậy? Đời sống tinh thần phong phú. Cho nên vui không phải ở trong danh vọng lợi dưỡng, không ở đại phú đại quý, đại phú đại quý không thấy được có lạc thú, mà ở cái gì? Giác ngộ, họ giác ngộ rồi cho nên họ an vui. Giác ngộ cái gì? Giác ngộ tường tận đối với chân tướng vũ trụ nhân sanh, ta vì sao trải qua đời sống này, họ vì sao trải qua đời sống giàu sang cũng tường tận, đó là quan hệ nhân quả, cho nên Phu Tử nói "ngũ thập nhi tri thiên mạng", thấu hiểu rồi. Thấu hiểu cái gì? Nghiệp nhân quả báo, họ có tiền là do đời quá khứ họ bố thí tiền được nhiều, họ tu tài bố thí, ngay đời này họ được giàu sang, ta đời trước không có tu, không tu thì làm sao có được? Không thể nào, "trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu", cho nên nhìn thấy người giàu sang không ngưỡng mộ, họ an vui ở trong đó. Kỳ thật đời sống vật chất rất đơn giản, càng đơn giản càng an vui. Thích Ca Mâu Ni Phật còn khổ hơn so với Nhan Hồi, Nhàn Hồi còn có ống tre vỏ bầu, Thích Ca Mâu Ni Phật không có. Thích Ca Mâu Ni Phật mỗi ngày ra bên ngoài khất thực, là phải đi xin ăn, bạn thấy mức độ bần cùng so với Nhan Hồi còn cao hơn một bậc! Phật làm cho chúng ta xem, đây chính là vui không ở đời sống vật chất mà ở giác ngộ. Bạn thấy Phật một ngày từ sớm đến tối nhiều hoan hỉ, nhiều an vui, nhiều tự tại, thị hiện làm ra tấm gương cho đại chúng chúng ta xem. Vào lúc đó, người thông minh trí tuệ nhiều, xem thấy hành nghi đời sống của Thích Ca Mâu Ni Phật, từ ngay chỗ này người giác ngộ rất nhiều. Hiện tại chúng ta xem thấy không giác ngộ, tại vì sao vậy? Chúng ta không biết nhìn, mắt của chúng ta đều nhìn thấy tiền, đều nhìn thấy người phú quý đó tự tại an vui, người bần cùng đời sống rất gian khổ, không biết được khổ vui không liên quan đến việc này, đây không phải là nhân tố chân thật. Thế Tôn sống ở vào thời đại đó, dùng phương thức đó giúp cho rất nhiều người giác ngộ. Nếu Thế Tôn sống vào thời đại này, tôi tin tưởng ngài sẽ không ra ngoài khất thực, ngài ra ngoài khất thực cũng không có người nào giác ngộ, người ta vừa nhìn thấy học Phật phải ra ngoài xin ăn, thôi đi, không nên học, khẳng định là như vậy! Cho nên Phật giáo hóa chúng sanh là ứng cơ ban giáo, trình độ của bạn như thế nào, nên dùng phương thức gì để độ, Phật không có định pháp để dạy người, Phật dạy học là linh động hoạt bát, cần phải dùng phương thức gì giác ngộ bạn thì ngài liền dùng phương thức đó. Những phương pháp này do người mà khác, do thời mà khác, do nơi mà khác, cho nên trong kinh giáo thường nói "không có định pháp để nói", không phải nhất định, nhất định là phương pháp chết, phương pháp của Phật là hoạt bát.
Vậy ngày nay chúng ta, hiện tại con người ở trên thế giới này, ngày nay chúng ta gặp được Phật pháp đại thừa, chúng ta biết được khởi nguồn của vũ trụ, biết được ta từ đâu đến, ngày trước lời thoại đầu của tông môn là "mặt mũi vốn sẵn có trước khi cha mẹ sanh ra". Hiện tại chúng ta ở trong kinh Hoa Nghiêm hiểu rõ, đến cái thế gian này làm cái gì cũng rõ ràng rồi. Phật ở trên kinh đại thừa nói với chúng ta, bạn đến thế gian này để làm cái gì? Ngài dùng một câu nói “nhân sanh thù nghiệp", bốn chữ này thì nói rõ ràng, thì nói tường tận rồi. Bạn đến để làm cái gì? Bạn đến là để chịu nghiệp, trong đời quá khứ bạn tạo nghiệp thiện thì bạn đến hưởng phước, trong đời quá khứ bạn tạo nghiệp ác thì bạn đến chịu tội, sự việc chính là như vậy! Hưởng phước chịu khổ là nhân ngay trong đời quá khứ tạo, ngay đời này quả báo hiện tiền, chỉ là như vậy thôi. Câu nói này đã đem nghiệp nhân quả báo trong sáu cõi thảy đều nói ra hết. Đây không phải Phật pháp, đây là gì vậy? Đây là hiện tượng tự nhiên. Vậy thì Phật đến thế gian này giúp chúng ta, những chúng sanh này, giúp cái gì vậy? Giúp cho bạn giác ngộ. Giác ngộ thì tốt rồi, liền siêu việt, giúp đỡ bạn quay về tự tánh, chúng ta học cái bài khóa này đề mục gọi là "Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán", giúp chúng ta hoàn nguyên. Vọng là gì vậy? Tóm lại mà nói, vọng tưởng là vọng, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước đây đều là vọng, phải buông xả đi những thứ này, xả hết, xả được trong sạch thanh tịnh, bạn liền hoàn nguyên. Có một loại người rất lợi hại, họ nghe được lời giáo huấn của Phật, họ lập tức đem nó xả sạch hết, lập tức xả hết, xả hết liền thành Phật. Như Thích Ca Mâu Ni Phật làm ra tấm gương cho chúng ta xem, ngài 19 tuổi ra bên ngoài tham học, đến 30 tuổi đã học 12 năm, những gì của giới tôn giáo giới học thuật thảy đều học hết, sau khi học rồi thì sao? Đem những thứ đã học được buông xả, khi vừa buông xả thì minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật khi 30 tuổi. Kiến tánh chính là hoàn nguyên, hồi quy tự tánh, triệt để giác ngộ, vậy thì mới bắt đầu dạy học, chính mình chưa giác ngộ thì làm sao dạy học, làm sao có thể giúp người khác giác ngộ? Đã dạy 49 năm, không gián đoạn một ngày nào, ngài tích cực đến như vậy, không hề tiêu cực! Ngài là thân phận gì vậy? Dùng lời hiện tại mà nói ngài là chức nghiệp giáo sư, cả đời làm sự việc này, làm được rất nỗ lực, mà còn là nhà làm công tác nghĩa vụ, ngài không nhận học phí, "hữu giáo vô loại", cho dù bạn là người nước nào, cho dù bạn tín ngưỡng tôn giáo nào, chỉ cần bạn đến chỗ ngài, ngài đều dạy hết, hoàn toàn là "bình đẳng như nhau", giáo học bình đẳng, đó chính là hiện tại gọi là đa nguyên văn hoá. Dùng cái nhìn hiện tại của chúng ta xem Thích Ca Mâu Ni Phật thì ngài là một nhà giáo dục xã hội đa nguyên văn hoá, thân phận của ngài là người làm công tác nghĩa vụ giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa. Đồng tu học Phật chúng ta không thể không biết lão sư của chúng ta là thân phận gì. Chúng ta gọi Phật là lão sư, cho nên ngài không phải là thần, ngài không phải là chủ, ngài không phải tiên nhân gì đó, ngài là lão sư của chúng ta. Chúng ta gọi ngài là bổn sư, bổn sư là lão sư căn bản, lão sư thứ nhất. Bạn thấy chúng ta tự xưng là đệ tử, quan hệ của chúng ta với Phật là gì vậy? Là quan hệ thầy trò, phải làm cho rõ ràng. Quan hệ của chúng ta với Bồ Tát là gì? Bồ Tát là học trò của Phật, học trò ban đầu, chúng ta là học trò hiện tại, cho nên Bồ Tát là huynh trưởng của chúng ta, chúng ta và Bồ Tát là cùng một thầy giáo. Thế nhưng thành tựu của Bồ Tát rất thù thắng, chúng ta cũng có thể học tập với họ, họ cũng rất từ bi đến dạy bảo chúng ta, là huynh trưởng cũng phải giúp lão sư dạy học trò sơ học. Đây thuộc về luân lý, luân lý là nói quan hệ, cho nên luôn phải đem quan hệ này làm cho rõ ràng, làm cho tường tận.
Vũ trụ cùng ta từ đâu đến? Từ tự tánh biến hiện ra, chính là cái đoạn này nói "y thể khởi nhị dụng". Thể là “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, cái thể này chính là trong triết học gọi là bản thể của vũ trụ vạn hữu. Vũ trụ từ nơi nào đến? Là từ cái thể này mà biến hiện ra, Phật pháp gọi là chánh báo y báo. Chỗ này nói rất hay. Chánh báo là chỉ nói chính mình, không nói người khác, người khác là y báo của chúng ta, chính là chúng ta nương vào hoàn cảnh đời sống này. Trong cái hoàn cảnh này có hoàn cảnh nhân sự, có hoàn cảnh vật chất, có hoàn cảnh của đại tự nhiên. Trong hoàn cảnh đại tự nhiên, bao gồm hoàn cảnh không gian duy thứ khác, thiên địa quỷ thần, thảy đều là một cái thể này biến hiện ra, chính là đồng một thể, do cái thể này sanh ra hiện tượng. Hiện tượng ngàn vạn sai biệt, thể là một, khắp pháp giới hư không giới cùng ta đồng một thể. Trong tự tánh chúng ta cái đức thứ nhất, cái đức này hiện tại người nước ngoài gọi là ái, chỗ này nói được thông, trong Phật pháp gọi là từ bi, cổ thánh tiên hiền chúng ta gọi là "Thân ái", trong giáo học truyền của chúng ta gọi là "phụ tử hữu thân", loại thân ái của phụ tử, đây là cái đức thứ nhất trong tự tánh! Cho nên giáo dục của chúng ta, phương hướng mục đích quan niệm của giáo dục đều là từ phụ tử hữu thân, từ trên cái chữ "Thân" này mà được. Tại vì sao phải dạy? Hy vọng loại thân ái này cả đời đều có thể biến chất, đây là mục đích giáo dục của chúng ta. Mục đích thứ hai là hy vọng đem loại thân ái này mở mang rộng lớn, mở rộng như trong Đệ Tử Quy đã nói "phàm là người đều yêu thương". Tại vì sao phàm là người đều yêu thương? Đồng một thể. Phật thì nói được còn rộng hơn, không chỉ phàm là người đều yêu thương, mà tận hư không khắp pháp giới, người vật, cây cối hoa cỏ, núi sông đất đai, hiện tượng tự nhiên tất cả đều yêu thương, cho nên tình yêu của ngài thì rất rộng lớn, rộng hơn nhiều so với Đệ Tử Quy. Trên Đệ Tử Quy nói "phàm là người đều yêu thương", cây cối hoa cỏ không bao gồm trong đó, núi sông đất đai không bao gồm trong đó, hiện tượng đại tự nhiên không bao gồm trong đó. Phật pháp đều bao gồm hết! Bạn chân thật có yêu thương thì bạn sẽ không tổn hại nó, làm sao có thể hại người, làm sao có thể phá hoại cân bằng sinh thái tự nhiên! Phá hoại cân bằng sinh thái tự nhiên chính là không yêu thương đối với địa cầu, không yêu thương đối với cây cỏ, không yêu thương đối với núi sông đất đai, vấn đề này liền xảy ra. Ngày nay rất nhiều tai nạn hiện tiền, đây là do nguyên nhân gì? Chúng ta thử nghĩ xem, ở trên kinh điển Phật giới thiệu với chúng ta, hiện tại địa cầu mà nhân loại chúng ta cư ngụ cùng thế giới Tây Phương Cực Lạc, cùng thế giới Hoa Tạng không thể so sánh! Thế giới của người ta vì sao mà xinh đẹp đến như vậy? Tai nạn của thế giới này chúng ta vì sao mà nhiều đến như vậy? Thực tế mà nói, hoàn cảnh nhân sự từ trên lý mà nói, từ trên tánh mà nói là bình đẳng, thế giới Cực Lạc cùng thế giới của chúng ta không hề khác nhau, thế giới này chúng ta cùng thế giới Hoa Tạng cũng không hề khác nhau, tại vì sao trên sự có sự khác biệt lớn đến như vậy? Phật nói với chúng ta cư dân của thế giới Cực Lạc đều là "chư thượng thiện nhân câu hội nhất xứ", tâm của cư dân thế giới đó tốt, không chỉ nói tâm thiện, thượng thiện là tâm rất thiện. Thiện tâm biểu hiện ra chính là hành thiện, lời nói thiện, việc làm thiện, không có thứ nào không thiện, cho nên cảm được núi sông đất đai xinh đẹp như vậy, "chúng bảo trang nghiêm". Ngày nay cư dân trên địa cầu này của chúng ta, các vị nghĩ xem, tâm không thiện, lời nói không thiện, việc làm không thiện, việc làm ra đều bất thiện, cho nên cảnh giới bên ngoài cũng biến thành bất thiện. Tâm tham nặng thì có nạn nước, tham cùng nước có quan hệ. Tâm sân hận nặng thì núi lửa bùng phát, tâm sân hận có quan hệ với lửa. Ngu si nặng thì xuất hiện nạn gió, bảo táp, gió bảo, lốc xoáy xuất hiện. Tâm không bình, tâm có oán hận thì động đất xảy ra. Thế giới Cực Lạc không hề nghe có những tai nạn này, vì sao vậy? Người ở nơi đó không có những tâm niệm này, không có tham sân si, không có bất bình, ở nơi đó vĩnh viễn không có tai hại của tự nhiên. Cho nên, cái chương này quan trọng. Vào hiện tiền này chúng ta phải dùng cách nào, nhất là ở vào hiện tại tai nạn triền miên?
Bình thường tôi không xem báo chí, báo chương tạp chí, phát thanh truyền hình, tôi cũng đã có gần 45 năm không tiếp cận qua, cho nên thế giới của tôi là thanh tịnh, thế giới của tôi là thái bình, tôi không việc gì, hôm nay rất bình an, không hề nghe nói có việc gì. Thế nhưng chúng ta có một số đồng tu, họ làm phát thanh, từ trên mạng tải xuống cho tôi xem những tin tức quan trọng này, tôi mới biết được cái thế giới còn có nhiều sự việc rất phiền phức. Bạn xem cái báo cáo này, ngay trong đây tôi dùng viết đỏ để đánh dấu, "Âu Liên Thời Báo", nguy cơ của tâm lý còn đáng sợ hơn kinh tế. Đây là chân thật, không phải là giả. Những hội tập này trong đây còn có nói một chuyên đề, khí hậu địa cầu này thay đổi, trong một trăm năm thay đổi rất lớn, 30% loại động thực vật phải bị tuyệt chủng, trong đây có động vật, có thực vật. Còn có một sự việc đáng chúng ta quan tâm, báo Quyền Uy nói, năm nay toàn cầu người bị nạn đói kéo dài con số vượt qua mười ức. Cư dân trên địa cầu là sáu mươi ức, mười ức là một phần sáu dân số, ngay trong sáu người có một người không có cơm ăn. Nguy cơ lương thực, nguy cơ nguồn nước, đây là sự việc mọi người đều rất là quan tâm. Còn có một sự việc đáng sợ, đại khái hiện tại rất nhiều người đều biết "loại dịch cúm mới". Những tin tức này là thật, không phải là giả. Có phương pháp gì cứu hay không? Có phương pháp, thế nhưng thông thường người ta không tin tưởng, thông thường người ta tin tưởng khoa học, khoa học đối với những tai nạn này bó tay hết cách. Hiện tại nghiêm trọng nhất chính là nhiệt độ của địa cầu không ngừng nâng cao, sự việc này rất là đáng sợ, nhiệt độ lên cao thì khí hậu cả thảy địa cầu sẽ thay đổi. Thí dụ năm nay là noãn đông, đồng tu đông bắc nói với tôi, họ trồng tiểu mạch cần phải có khí hậu lạnh giá mới có thể sanh trưởng, khí hậu ấm đi, thu hoạch tiểu mạch chỉ có phân nửa, họ nói với tôi có thể mất đi 60%, thí dụ nói một mẫu đất, ở vào năm trước khí hậu bình thường nó có thể sanh trưởng, thí dụ nói có 100 tấn lúa mạch, năm nay chỉ có thể thu được 40 tấn, bạn thấy hụt giảm bao nhiêu? Cứ như vậy thì sản lượng lương thực giảm đi rất lớn. Xã hội chúng ta cần phải lo đến vấn đề lương thực. Nhiệt độ nâng cao sẽ tạo thành vấn đề lớn về nguồn nước, băng của Nam Bắc Cực tan ra, nước biển dâng cao, thành phố duyên hải đều sẽ chìm trong nước biển. Hiện tại mọi người đều biết, gấu bắc cực cần phải sống trong khí hậu băng tuyết thì chúng mới có thể tồn tại, sau khi nước biển ấm lên băng liền tan ra, thì chúng không cách gì tồn tại, cho nên hiện tại các nhà khoa học nói với chúng ta, gấu bắc cực có thể bị tuyệt chủng, chim cánh cụt cũng không thể tồn tại. Đại tai nạn! Sau nguy cơ của Kim Dung có nguy cơ lương thực, có nguy cơ nguồn nước, có nguy cơ năng lượng, việc này thật phiền phức. Hiện tại còn có một tổ chức vệ sinh thế giới nói với chúng ta dịch cúm mới, nửa năm đầu sắp qua rồi, hiện tại là tháng năm, loại bệnh này truyền thanh loan tin rất mau, chúng ta không cảm thấy có sự uy hiếp nào, thế nhưng tổ chức vệ sinh thế giới nhắc nhở chúng ta là cuối năm này, vào đầu năm tới sẽ rất ác liệt, dự tính mức độ cảm nhiễm là ngay trong ba người sẽ có một người bị cảm nhiễm, toàn thế giới 60 ức người, một phần ba là 20 ức. Đây không phải là chuyện đùa, loại bệnh độc này rất hung, hiện tại tổ chức vệ sinh đang quán sát chặt chẽ, sợ cái gì? Sợ nó khi kết hợp với loại bệnh độc khác sẽ biến thành nặng hơn, biến thành nặng thì càng đáng sợ hơn, không có vacxin để điều trị, họ muốn chúng ta cẩn thận đề phòng. Đây cũng là nói qua mấy câu mà thôi, làm cách nào để đề phòng? Người học Phật chúng ta biết, tâm thanh tịnh quan trọng. Chúng ta học Phật nhiều năm như vậy, ngay trong mấy mươi năm, chúng ta cũng thường hay nhắc nhở mọi người, tâm thanh tịnh chính là cách thức chân thật để tránh bệnh độc. Bạn tâm thanh tịnh thì thân thể bạn tự nhiên có kháng thể tránh ôn dịch, tâm thanh tịnh, tâm từ bi có thể giải độc, cho dù bạn bị truyền nhiễm cũng không có quan hệ gì, tâm địa của bạn từ bi thanh tịnh, truyền nhiễm hai ba ngày thì không hề gì, tự nhiên liền hóa giải. Việc này người phải tin tưởng mới được, họ không tin tưởng thì không còn cách nào. Cho nên chúng ta xem thấy nhiều tai nạn đến như vậy, chúng ta học những Phật pháp này nếu có thể ứng dụng ngay trong đời sống, có thể giúp chúng ta hóa giải những tai nạn này, đây là thật, không phải là giả. Chỗ này có một số báo cáo, lần đầu luận đàm văn hoá khang kiện Trung Quốc kết thúc viên mãn, được hoan nghênh nhiệt liệt, đây là ngày 17 tháng 04 ở Trùng Khánh Tứ Xuyên, lấy văn hoá Trung Hoa cùng sức khỏe thân tâm làm chủ đề, mở cái luận đàm này. Trong đây nói văn hoá truyền thống Trung Quốc có rất nhiều sự trợ giúp đối với xã hội hiện tại có nhiều tai nạn như vầy.
Có một số tai nạn như mấy năm trước, những tin tức này truyền đến, chúng ta phát khởi Pháp Hội Tiêu Tai Hộ Quốc, đề xướng Trung Phong Tam Thời Hệ Niệm, đến khắp nơi làm. Tôi ở Trung Quốc đại lục cũng phát khởi, vốn dĩ chúng ta chỉ muốn làm 49 ngày, bảy lần bảy bốn mươi chín, có người nói với tôi là 49 ngày không đủ, tôi hỏi vì sao vậy? Họ nói tai nạn quá nghiêm trọng, thời gian quá dài. Tôi hói thời gian bao lâu? Chí ít ba năm. Vấn đề này nghiêm trọng vậy thì phải làm sao? Hy vọng pháp sư đề xướng làm 100 thất. Vốn dĩ chúng ta làm bảy lần bảy, họ muốn làm 100 cái thất, 100 thất là 700 ngày, tôi liền thương lượng phương trượng hòa thượng của chùa, như vậy có được không? Việc này từ trước chưa từng làm qua, từ trước đến giờ pháp hội chưa từng làm qua 700 ngày, chỉ 49 ngày, nhiều nhất là 100 ngày thì nhiều lắm rồi, lần này làm 700 ngày. Những chúng xuất gia trong chùa đều hưởng ứng. Tôi nói vậy thì tốt, đây là việc tốt, đây không phải là việc xấu, liền phát khởi 700 ngày. Hiện tại pháp sư Ngộ Đạo đang làm chủ sám, đã làm sắp gần phân nửa rồi. Bảy trăm ngày phải làm hai năm, cũng có rất nhiều nơi hưởng ứng, ngay đến nước ngoài cũng có, thế nhưng phải nên biết, đây là trị ngọn, không phải là trị gốc. Trị ngọn là gì vậy? Có thể làm cho tai nạn này chậm lại một chút, giảm nhẹ một chút hoặc là đẩy lùi về sau một chút, nhưng vấn đề không thể giải quyết. Làm thế nào mới có thể trị gốc? Trị gốc chính là lòng người hướng thiện, đoạn ác tu thiện, đó mới gọi là trị gốc, những tai nạn này chân thật liền hóa giải, liền không còn. Chúng ta hiểu được cái đạo lý này, người khác không tin thì chúng ta không nên nói qua những vấn đề này. Trước tiên độ chính mình, chúng ta chính mình chân thật hiểu rõ đạo lý này, đoạn tất cả ác, tu tất cả thiện làm từ ngay chính mình, tai nạn của chính chúng ta liền hóa giải. Tai nạn của chính chúng ta liền hóa giải rồi thì chúng ta có thể giúp người khác, liền ảnh hưởng người khác. Tu hành, tu thiện nhất định phải làm từ chính mình, phải làm từ ngay nhà mình, ta làm tốt rồi, ta ảnh hưởng người cả nhà, người cả nhà mà không ảnh hưởng được thì ta làm chưa được tốt. Lão tổ tông của chúng ta dạy bảo chúng ta, "hành hữu bất đắc, phản cầu chư kỷ", ta làm chưa được tốt, ta không thể ảnh hưởng người cả nhà ta, ta phải tiếp tục chăm chỉ nỗ lực.
Ở Trung Quốc dùng chính mình ảnh hưởng người cả nhà, tấm gương tốt nhất, biểu mẫu thành công nhất là Nghiêu vương, đại Thuấn của thời xưa. Mẫu thân đại Thuấn chết, phụ thân cưới một mẹ kế, cũng sanh ra em trai. Người kế mẫu này rất chán ghét ông, mỗi giờ mỗi phút đều muốn nghĩ cách hại chết ông. Ông không hề nghĩ đến kế mẫu của ông có cái dã tâm độc ác đến như vậy, ông chỉ nghĩ đến chính mình làm con cái vẫn chưa làm được tốt, ông chỉ nghĩ đến việc này, cho nên chỉ ba năm làm cho kế mẫu cảm động, phụ thân của ông cũng cảm động. Gia hòa vạn sự hưng, cả nhà hòa thuận liền cảm động xóm làng chung quanh. Quốc vương lúc đó là Nghiêu vương, việc này truyền đến tai của Nghiêu vương, có một người tốt đến như vậy, rốt cuộc là thật hay là giả? Nghiêu vương có đến chín người con, để cho con của ông làm bạn với Thuấn, quán sát hành trì bên ngoài của ông. Vua Nghiêu có hai người con gái gả cho ông, xem ông bên trong có phải thật có loại tâm hạnh chân thành này hay không? Về sau con cái của Nghiêu vương báo cáo với ông, đây là một người tốt chân thật, "trong ngoài như nhau, lời nói việc làm như nhau". Việc này thật hiếm có, cho nên Nghiêu vương liền mời ông ra giúp vua trị vì quốc gia, đến sau cùng đem ngôi vị giao cho ông. Việc này nói rõ cái gì? Tất cả đều phải làm từ ngay chính mình thì bạn mới có thể làm được thành công. Tôi tin tưởng việc này, trên mạng cũng rất nhiều, các vị thường hay tiếp xúc, xem thấy nhiều hơn tôi, hiểu được sâu sắc hơn tôi.
Hiện tại vấn đề này làm sao hóa giải? Ở ngay chỗ này Phật dạy chúng ta, chúng ta làm thế nào ở ngay trong giai đoạn nhân gian hiện tiền này làm cho tư tưởng, kiến giải, ngôn hạnh của chúng ta đều có thể tương ưng được với tánh đức, đây mới là chân thật Phật dạy. Chúng ta học được rồi, khẳng định mỗi giờ mỗi phút nâng cao cảnh giới của chính mình, vậy thì an vui ngay trong đó, đó chân thật là "học nhi thời tập chi, bất diệc duyệt hồ", chân thật an vui! Cái vui của Nhan Hồi người biết được không nhiều, an vui của Thích Ca Mâu Ni Phật người biết được càng ít hơn. Cả đời Thế Tôn giáo hóa chúng sanh an vui không biết mệt, không hề mệt mỏi, không luận bất cứ lúc nào bạn đi tìm ngài, ngài đều tiếp kiến, quyết định không hề cố ý tránh mặt, đây là vì cái gì? Đây là chân thật yêu thương người, anh đến tìm tôi, tôi làm gì mà không giúp đỡ anh chứ! Phật chỉ có một tâm nguyện, cũng giống như cha mẹ đối với con cái vậy, mong con thành người, Phật hy vọng tất cả chúng sanh đều sớm ngày thành Phật, đều quay về tự tánh, ở cái thế gian này, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm đều là làm ra tấm gương tốt nhất cho xã hội. Giới luật chính là tấm gương tốt nhất. Những năm gần đây chúng ta đề xướng Đệ Tử Quy chính là tấm gương tốt nhất, thế nhưng chúng ta biết chúng sanh phiền não tập khí sâu nặng, học tốt vẫn xem là không khó, giữ gìn được cái tốt đó thì không phải dễ! Gặp được cảnh giới bên ngoài, thuận cảnh thiện duyên thì tốt, bạn có khởi tâm tham hay không? Bạn có khởi ý niệm khống chế chiếm hữu hay không? Khi nó vừa khởi thì xong rồi, bạn lại trở lại sáu cõi. Nếu như là nghịch cảnh ác duyên, bạn có khởi lên sân hận hay không? Bạn có oán hận hay không? Thậm chí còn báo thù, vậy thì diễn biến thành sáu cõi luân hồi, đời đời kiếp kiếp oan oan tương báo không hề ngừng dứt. Việc này khó! Nếu có thể cả đời giữ gìn được là việc rất không dễ, dựa vào cái gì? Dựa vào giáo học, mà trong giáo học quan trọng nhất là giáo dục nhân quả. Đây là đối với đại đa số người, trong xã hội đại đa số là người bình phàm, chỉ số ít là người kiệt xuất, cho nên người thượng thượng căn là số ít, người căn tánh trung hạ là nhiều nhất. Đối với người căn tánh trung hạ, phải dùng giáo dục như thế nào mới có thể sanh ra được hiệu quả chân thật? Có thể sanh ra được hiệu quả chân thật, đó chính là giáo dục chân thật, giáo dục tốt nhất.
Sự việc này đại sư Ấn Quang khải thị cho chúng ta rất lớn, đây là một vị đại đức bật nhất trong Phật môn gần đây ở Trung Quốc. Ngày trước lão sư Lý nói với tôi, ngay trong 100 năm gần đây, những tổ sư đại đức, có người nào mà không bị người khác phê bình? Thật là đều có, có người tôn trọng họ, có người tán thán, cũng có người hủy báng phê bình họ, chỉ riêng có đại sư Ấn Quang bạn chỉ nghe có tán thán đối với ngài, không hề nghe nói có hủy báng, không hề nghe nói có phê bình, đây là đức hạnh chân thật. Lão nhân cả đời khiêm tốn, cả đời khổ hạnh, không có người biết, người quản lý Tàng Kinh Các ở núi Phổ Đà, cho nên công việc của ngài mỗi ngày chính là xem kinh, trông coi lầu kinh tạng. Người đi xem kinh tạng cũng không nhiều, ngài chính mình trái lại có cơ hội đi xem kinh, 70 tuổi mới bị người phát hiện, có mấy người cư sĩ đích thực có đức hạnh có học vấn, họ đến tứ đại danh sơn để bái sơn, thỉnh thoảng gặp pháp sư Ấn Quang ở nơi lầu kinh tạng, thỉnh giáo Phật pháp với ngài, thấy khẩu khí ngài bất phàm nên khởi lên tâm cung kính quy y với ngài, thỉnh giáo với ngài. Pháp sư Ấn Quang dùng thư tín để giải đáp, họ xem thấy rất hay, liền đem những lá thư này cho đăng trên báo chí tạp chí, như vậy mà có rất nhiều người biết đến ngài, đến núi Phổ Đà thỉnh pháp với ngài. Bảy mươi tuổi mới nổi tiếng, 80 tuổi viên tịch, lão pháp sư ngài hoằng pháp lợi sanh chỉ có mười năm, chân thật như người xưa đã nói "hậu tích bạt phát", cái sức mạnh này quá lớn, ngài tích được quá dầy! Bạn thấy im lặng không nghe thấy 70 năm, sau cùng bị người phát hiện, cho nên mọi người cùng theo học tập với ngài càng ngày càng đông, càng ngày càng cảm thấy lời giảng của ngài là thật, cho nên cuối đời tiếng tăm địa vị nổi lên, cúng dường cũng nhiều. Thế nhưng lão pháp sư cả đời đều giữ lấy "lấy khổ làm thấy, lấy giới làm thầy", đem những cúng dường này làm một việc in kinh kết duyên, làm pháp cúng dường, ngài đem số tiền đó đi mở một cái xưởng in, thành lập một cơ cấu gọi là Hoằng Hóa Xã ở chùa Báo Quốc Tô Châu, chính mình có xưởng in để in kinh, bản in đẹp, có thể nói bản in đẹp nhất thời cận đại, hiệu đính rất cẩn thận, rất xem trọng đến giấy in ấn.
Vào năm 1977, lần đầu tiên đến tôi HongKong giảng kinh, nơi chốn giảng kinh chính ở Thư Viện Phật pháp Trung Hoa Cửu Long HongKong. Thư viện này là do lão pháp sư Đàm Hư thành lập. Khi tôi đến HongKong thì lão Pháp sư Đàm Hư đã qua đời rồi, chưa thấy mặt ngài, ở trong thư viện xem thấy ngài thu tập rất nhiều sách xuất bản của Hoằng Hóa Xã, đối với tôi mà nói cũng có nhân duyên đặc biệt. Lão sư của tôi là lão cư sĩ Lý Bĩnh Nam, thầy quy y với đại sư Ấn Quang, Tịnh Độ của lão sư Lý là đại sư Ấn Quang truyền cho ngài, cho nên ngài thành lập liên xã ở Đài Trung, cả đời hoằng dương pháp môn Tịnh Độ, truyền thừa học tập từ đại sư Ấn Quang, cho nên chúng ta có cái nhân duyên này, đối với sách của Hoằng Hóa Xã đặc biệt có một phần cảm tình. Khi tôi rảnh rỗi, mỗi ngày ở nơi đó xem. Lần đó ở HongKong hết bốn tháng, phát hiện một việc không thể nghĩ bàn, đó chính là đại sư ngài đem Liễu Phàm Tứ Huấn, An Sĩ Toàn Thư, Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Hội Biên, ba loại này in ra số lượng rất nhiều, số lượng của mỗi bản đó đều là năm ngàn cuốn, mười ngàn cuốn, in hết mấy mươi bản. Khi tôi xem các sách khác, những kinh luận sách thiện này in rất nhiều nhưng đều là một ngàn cuốn hai ngàn cuốn, nhiều nhất là ba ngàn cuốn, hơn nửa bản in ra không nhiều, có một bản, có hai bản. Ba loại sách này đã in mấy mươi bản, tôi khái lượt thống kê qua, vượt qua ba triệu bản. Ở vào thời đại đó in ra số lượng lớn đến như vậy, tôi cảm thấy kinh ngạc, đây là một nhất đại tổ sư trong nhà Phật chúng ta, ba loại sách này đều không phải là sách Phật giáo. Bốn gia huấn của tiên sinh Viên Liễu Phàm gọi là Liễu Phàm Tứ Huấn là của nhà Nho, ông dùng công quá cách là Cảm Ứng Thiên của Đạo giáo, Thái Thượng Cảm Ứng Thiên là của Đạo giáo, Phần đầu của An Sĩ Toàn Thư, số lượng chiếm đến hơn một phần hai một chút, Văn Xương Đế Quân Âm Trắc Văn cũng là của Đạo giáo, gọi giáo dục nhân quả; phía sau là trước tác của Châu An Sĩ, Vạn Thiện Tiên Chất không sát sanh, Dục Hải Hồi Cuồng đoạn dâm dục, chương sau cùng khuyên mọi người niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Đại sư Ấn Quang xưng tán quyển sách này, đây là kỳ thư đệ nhất thiên hạ vào thời cận đại. Ngài cho in số lượng nhiều đến như vậy, cho nên tôi liền suy nghĩ ngài tại vì sao phải làm như vậy? Phật kinh thì số lượng không nhiều đến như vậy. Ngài cả đời niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, đến sau cùng chúng ta cũng biết, thân phận của người dần dần bộc lộ, là Bồ Tát Đại Thế Chí của thế giới Tây Phương Cực Lạc tái sanh, tại vì sao phải làm như vậy? Sau khi chúng ta học Phật nhiều năm bỗng nhiên khai ngộ, ngài đến để cứu thế giới này, thế giới này có tai nạn lớn, dùng cái gì cứu? Giáo dục nhân quả, người chân thật hiểu được nhân quả sẽ thành tâm thành ý cải lỗi tự làm mới, có người nào không muốn tốt? Tốt cái gì? Phải tâm tốt, nhân tốt mới có quả báo tốt, tâm hạnh của bạn bất thiện, muốn cầu tốt thì làm gì được tốt chứ? Cho nên người chân thật biết được nhân quả trước sau, nên gọi là "một bữa ăn một ngụm nước đều do tiền định", "thiện hữu thiện quả, ác hữu ác báo", vậy thì chúng ta nhất định không nên làm việc xấu, vì sao vậy? Làm việc xấu bất lợi đối với chính mình. Trong mạng bạn không có tài, bạn dùng thủ đoạn phi pháp lấy được tiền của, có gì tốt hay không? Không gì tốt, tai nạn liền đến, không có cái mạng này! Thí dụ bạn làm quan, bạn làm đến cấp nào đều là trong mạng chú định, trong mạng không có tầng thứ cao đến như vậy mà bạn có được rồi thì đại khái khi có được sẽ không đến nửa năm thì chết rồi, bạn không có được. Cho nên người chân thật hiểu được việc này, tiên sinh Liễu Phàm được Khổng tiên sinh đoán mạng đoán định rồi, rất chuẩn xác, ông tin tưởng, cả đời ông không còn cầu được danh vọng lợi dưỡng, trong hai mươi năm mỗi năm ông tham gia thi cử được chức danh thứ mấy, mỗi năm được bao nhiêu bổng lộc, cùng với Khổng tiên sinh đoán không sai chút nào, cho nên ông không nghĩ đến việc gì, cùng với thiền sư Vân Cốc ngồi ở trong thiền đường hết ba ngày ba đêm, một ý niệm cũng không có. Thiền sư Vân Cốc rất bội phục, một người phổ thông ba ngày ba đêm không khởi một ý niệm, đây là công phu rất cao, ngài liền hỏi ông tu như thế nào? Tiên sinh Liễu Phàm thành thật nói: “Tôi không tu hành, mạng tôi chỉ là bị người đoán định rồi, tôi nghĩ cũng không ích gì, cho nên không cần nghĩ”. Thiền sư Vân Cốc nghe rồi cười lớn lên, ta vốn dĩ cho rằng anh có công phu của thánh nhân, thì ra anh vẫn là một phàm phu tục tử. Tiên sinh Liễu Phàm hỏi, vì sao gọi là phàm phu tục tử? Cả đời anh 20 năm qua đều bị vận mạng trói buộc, không có chút nào thay đổi thì anh là phàm phu. Cho nên bạn hiểu được, con người chân thật tin tưởng vận mạng, tin tưởng nhân quả, nhất định sẽ không dám làm việc xấu. Cho nên dạy học, chúng ta nói đến luân lý, nói đến đạo đức, phải lấy nền tảng của nhân quả, luân lý đạo đức là thật không phải là giả. Nếu như không có nền tảng của nhân quả, đạo đức này là không thật, rất dễ rơi vào hình thức, người Trung Quốc chúng ta gọi là ngụy quân tử, không phải là thật, hiểu được nhân quả thì đó là thật, cho nên có Đệ Tử Quy có tốt không? Tốt! Đệ Tử Quy cũng cần phải có nền tảng của nhân quả, đó là thật, khi không có nhân quả có thể vượt qua được khảo nghiệm hay không? Người ta vừa tán thán, vừa cung kính, vừa cúng dường, tham sân si mạn của bạn liền khởi lên thì xong rồi, bạn chính là giả không phải là thật. Nếu như là thật, làm được có tốt hơn người khác tán thán chính mình vẫn là khiêm tốn, ta làm vẫn là chưa đủ tốt, vậy thì đúng! Vì sao không đủ tốt chứ? Phải cố gắng hỏi lại chính mình, người ta cung kính, tán thán, cúng dường vậy còn có động tâm hay không? Còn có động tâm, còn có khởi niệm, vậy thì vẫn không đủ tốt. Nếu như khởi lên ngạo mạn, khởi lên tham sân, mọi người đều tán thán ta, bạn không tán thán tôi thì tôi không vui đối với bạn, loại sự thật này chính là khó tránh. Cho nên một người tu hành phải có thể vượt qua được khảo nghiệm, ai khảo nghiệm bạn? Cảnh giới khảo nghiệm bạn, năm dục sáu trần trên thế giới này khảo nghiệm bạn, danh vọng lợi dưỡng đang khảo nghiệm bạn, bạn có thể không động tâm không? Ấn Tổ trái lại có một diệu pháp, ngài có một pháp, cái pháp này là gì vậy?
Tôi đã đến thăm viếng qua Linh Nham Sơn Tự ở Tô Châu, xem thấy phòng thất của lão hòa thượng, phòng thất của ngài rất nhỏ, trong cái phòng nhỏ này rất đơn giản, đều giữ lại nguyên trạng khi lão hòa thượng còn tại thế, một Phật đường nhỏ, một cái bàn Phật, cái bàn lớn hơn cái bàn này của chúng ta một chút, chỉ cúng một tôn tượng A Di Đà Phật, không quá cao, một cặp đèn sáp, một cái lư hương, một ly nước, ngoài ra không có bất cứ thứ gì. Phía sau Phật tượng lão hòa thượng chính mình viết một chữ "chết". Ngài dùng phương pháp này, ngày ngày xem cái chữ này, ngày ngày nghĩ đến cái chữ này, "ta sắp phải chết rồi", bạn còn có cái gì để tham luyến? Sanh không mang đến chết không mang đi, người thường hay nghĩ đến cái chết thì sẽ buông bỏ đối với danh vọng lợi dưỡng, nếu nghĩ ta vẫn còn có ngày mai, ta còn có năm tới thì phiền phức liền đến. Không có nghĩ đến ngày mai hay năm tới, qua một ngày thì tính một ngày, một ngày hôm nay không thể luống qua, vì sao không thể luống qua? Thành thật niệm Phật thì không luống qua, Phật hiệu quên mất, vẫn ở trong năm dục sáu trần khởi tâm động niệm vậy thì luống qua, trống không. Đây là Ấn Tổ chính mình vì chúng ta làm ra một tấm gương. Thời đại đó của ngài không giống như thời đại hiện đại này của chúng ta, thời đại đó tuy là nói văn hoá truyền thống dần dần suy yếu, vẫn là rất giống như vậy. Tôi đến Đài Loan là Dân Quốc thứ 38, vào lúc đó nhân khẩu Đài Loan là 600 vạn người. Họ chất phác! Chúng ta đến nơi đây đất khách quê người, hỏi đường đi tìm bạn bè, không luận là hỏi ở nơi nào, hỏi đến người nào đều rất thân thiện, không chỉ chỉ rõ đường đi cho bạn, sợ bạn không biết đường đi họ còn dẫn bạn đi một đoạn. Hiện tại thì không còn, hiện tại bạn hỏi người họ không thèm để ý bạn, bạn liền thấy cái phong tục này, nhân tình kém quá xa rồi! Khu vực Đài Loan này vẫn xem là không tệ, vẫn rất khó được, tất nhiên là người học Phật nhiều, người nghe kinh nhiều, rất khó được đó là rất khảng khái rất rộng lượng hoan hỉ bố thí. Bố thí thì có phước báo! Cho nên nguy cơ của Kim Dung, chuyển fax đến, có rất nhiều người hỏi tôi, tôi nói người Đài Loan không cần phải lo sợ, không nên để cái việc này ở trong lòng, vì sao vậy? Vì các vị có phước báo nên không liên quan. Đây là Phật nói, tiền tài từ nơi đâu mà đến? Bố thí mà có, càng thí càng nhiều. Nước ngoài vì sao mà xảy ra? Người nước ngoài không chịu bố thí, khi ngày lễ, ngày sinh nhật tặng bạn một đóa hoa là không tệ rồi, viết một cái thiệp đó là lễ vật to lớn, không giống như chúng ta.
Cho nên đây là việc chúng ta phải biết, sau khi chúng ta hiểu rõ chân tướng sự thật, việc thứ nhất phải biết, khắp pháp giới hư không giới cùng chính mình là một thể, phải bồi dưỡng tâm yêu thương của chính mình. Nhất định phải làm từ trong nhà, yêu cha mẹ, yêu anh em, yêu vợ con cái, yêu bà con làng xóm, phải bắt tay vào từ chỗ này. Sau đó chân thật làm đến "phàm là người đều yêu thương", không phân quốc gia không phân chủng tộc, cũng không phân tôn giáo tín ngưỡng, tâm yêu thương thanh tịnh bình đẳng, vì sao vậy? Biết được chúng ta là đồng một “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”. Phải học tập khiêm tốn, bạn xem Thích Ca Mâu Ni Phật rất khiêm tốn, bạn xem Khổng Tử, Mạnh Tử rất khiêm tốn, đây là tánh đức. Phải học tập tôn trọng người khác, tôn trọng người khác chính là tôn trọng chính mình, xem thường người khác chính là xem thường chính mình, cái đạo lý này phải hiểu. Học tập quan tâm người khác, chăm sóc người khác, hợp tác lẫn nhau, cái thế giới này của chúng ta dần dần liền tiếp cận với thế giới Tây Phương Cực Lạc. Làm thế nào dạy người? Tự hành chính là hóa tha, chúng ta chính mình làm được tốt chính là dạy người khác, chính mình không làm tốt mà muốn dạy người khác thì không thể nào! Cho nên tự hành hóa tha là một thể, hóa tha phải từ tự hành mà làm. Thích Ca Mâu Ni Phật làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng ta, bạn thấy ngài trước khi triển khai giáo học, ngài chính mình tự hành, vì chúng ta thị hiện tám tướng thành đạo, 30 tuổi mới bắt đầu dạy người, trước 30 tuổi thành tựu trí tuệ đức tướng của chính mình, cho xã hội đại chúng tấm gương tốt nhất. Trong kinh giáo quan trọng nhất, ngài cũng rất cụ thể nêu ra với chúng ta cương yếu của tu tập. Phía trước chúng ta đã học qua, mười độ của Bồ Tát Văn Thù, mười nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền, trong mười độ, bốn độ phía sau là "phương tiện, nguyện, lực, trí", đó chính là trí tuệ chân thật, ứng dụng ở ngay trong cuộc sống thường ngày linh động hoạt bát, nó không phải phiền não mà là trí tuệ, trí tuệ viên mãn, trí tuệ tự tại, ở trong đây xem thấy vui. Trí tuệ từ đâu mà ra? Trí tuệ từ tâm thanh tịnh mà ra, tâm thanh tịnh là thiền định, tâm bạn không thanh tịnh thì trí tuệ từ đâu mà có? Do đây có thể biết, chúng ta ở ngay trong cuộc sống thường ngày đối nhân xử thế tiếp vật tu cái gì? Tu tâm thanh tịnh, không thể rời khỏi hoàn cảnh hiện thực. Trong hoàn cảnh đặc biệt là hoàn cảnh nhân sự, vào hiện tại chúng ta chú trọng đời sống vật chất, hoàn cảnh vật chất, hoàn cảnh tốt, mỗi ngày bạn gặp được người đều là người thiện, đều là người tốt, đều rất quan tâm đối với bạn, bạn đối với hoàn cảnh sinh hoạt của bạn có tham luyến hay không? Nếu như có tham luyến, có khống chế, có chiếm hữu, sự việc này phiền phức, bạn sanh phiền não rồi. Bạn có thể đem những thứ này buông xả hết, ta sống một ngày toàn tâm toàn lực vì mọi người phục vụ, trong phục vụ không luận là hạng mục nào, phải có chủ thể, có trung tâm không thay đổi, giúp cho bạn giác ngộ, dùng vô số phương tiện khéo léo giúp đỡ bạn tỉnh ngộ lại, đây chính là Phật pháp, đây chính là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm. Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm không phải ở trong kinh này, bản kinh là một khải thị, Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm là tự tánh của chúng ta. Trong tự tánh vốn đầy đủ trí tuệ Bát Nhã, ứng dụng ngay trong cuộc sống thường ngày chính là mười Ba La Mật của Bồ Tát Văn Thù đã nói, mười đại nguyện vương của Bồ Tát Phổ Hiền, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm, niệm niệm viên mãn, hạnh hạnh viên mãn, đây là thật không phải là giả. Tâm thanh tịnh hiện tiền thì trí tuệ liền hiện tiền. Trí tuệ không phải học mà được, mà chính bạn có sẵn. Hiện tại tâm không thể định lại, không thể định lại là do nguyên nhân gì? Chúng ta chưa học đến tinh tấn. Bạn thấy hiện tại cái thế giới này mọi người cầu tiến bộ, mọi người đều có ý niệm cạnh tranh, cũng giống như ngày ngày đang tiến bộ, thế nhưng nó không tinh, vì sao vậy? Bạn nghĩ quá nhiều, bạn xen tạp quá nhiều, biến thành cái gì? Tạp tấn, loạn tấn, là ngày ngày có tiến bộ, ngày ngày có phiền não, càng tiến bộ phiền não càng nhiều, chẳng phải là hiện tượng này hay sao? Hiện tại hiện tượng xã hội chính là như vậy. Cho nên Phật pháp gọi tinh tấn, tinh là cái gì? "Một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu". Không luận là đời sống vật chất hay đời sống tinh thần, đều phải cầu đơn thuần, càng đơn giản càng tốt, càng đơn giản thì càng khỏe mạnh. Thí dụ như ăn uống, đặc biệt là nhà người giàu có ngày ngày chú trọng đến cái ăn, ăn đến cả thân bệnh hoạn. Bạn thấy người nông phu nghèo trong thôn xóm, đầu năm đến cuối năm chỉ ăn có một thứ, thân thể khỏe mạnh, có thể sống hơn 100 tuổi, hơn 100 tuổi vẫn còn xuống ruộng trồng lúa, là chân thật không phải là giả. Tôi ở Úc Châu, nơi ở của chúng ta không xa với nông thôn, chúng ta cũng thường hay đi đến nơi đó, bởi vì họ rất hoan hỉ đối với Phật giáo. Người ở trong đó người trẻ có đến hơn 80 tuổi, người tuổi cao hơn 100 tuổi, tự mình lái xe, tự mình xuống ruộng trồng lúa, đời sống rất là thanh đạm. Ở nơi đó họ chú trọng đến cái gì? Đời sống đơn thuần, chân thật là ngày nào cũng làm việc không hề ngơi nghỉ, đời sống có quy luật, họ tiếp xúc Phật pháp thì vô cùng hoan hỉ, tinh tấn! Bạn thấy trâu dê cả đời chúng chỉ ăn cỏ, thân thể khỏe mạnh, con người chúng ta ngày ngày đều muốn thay đổi, kết quả cả thân bệnh hoạn. Phải tỉ mỉ quán sát, chân thật khỏe mạnh thì tâm thanh tịnh rất quan trọng, tâm từ bi rất quan trọng.
Bạn muốn thật cầu phước báo, bạn phải hoan hỉ bố thí. Tiền từ do đâu mà đến? Từ bố thí mà đến, thế nhưng bạn tu tài bố thí không nên nghĩ đến ta muốn được phước báo, cái tâm đó không tốt, tiền tài nhiều rồi sẽ mang đến cho bạn rất nhiều phiền phức, thế nhưng bạn bố thí tài thì nhất định được tiền tài, có thí thì có được, có được rồi thì phải làm sao? Được rồi thì phải đem nó ra bố thí hết, cho nên nhà Phật gọi là xả đắc. Xả đắc là hai ý nghĩa, bạn xả nhất định có đắc, sau đó lại đem cái có được tiếp tục xả, vậy thì bạn thật có trí tuệ, phước báo của bạn vĩnh viễn không hưởng hết! Cho nên phải biết được cái đạo lý này, phải thật làm. Thông minh trí tuệ cũng là mọi người muốn, đó là quả, nhân là cái gì? Pháp bố thí, bạn biết rồi quyết không bòn pháp, hoan hỉ dạy cho người khác, chỉ cần người chịu tiếp nhận, bạn liền hoan hỉ hân hoan mà dạy họ. Pháp bố thí tăng trí tuệ, không tăng phiền não. Vô úy bố thí là nhân, khỏe mạnh sống lâu là quả, khi người khác có khổ nạn thì giúp đỡ họ, giúp đỡ họ hóa giải khổ nạn, làm cho họ thân tâm được an ổn. Chỗ này chúng ta chọn lấy ăn chay chính là bố thí vô úy, không còn sát hại chúng sanh, khỏe mạnh sống lâu. Tôi không cầu khỏe mạnh sống lâu, tôi hiểu được cái đạo lý này, tôi nói phải nên. Trước khi chưa học Phật, khi còn trẻ tôi ưa thích săn bắn, giết không ít chúng sanh, biết được tạo nghiệp rất nặng, cho nên vừa tiếp xúc Phật pháp tôi lập tức liền ăn chay, 58 năm rồi! Về trước cảm thấy hối hận đối với những chúng sanh bị giết hại, cho nên ngay đời này tôi tương đối xem trọng phóng sanh, những việc khác tôi đều không làm. Tôi học in kinh bố thí với đại sư Ấn Quang, hết thảy cúng dường mang đi in kinh. Làm thêm hai sự việc, khi còn trẻ phóng sanh, lại thêm một việc chính là bố thí thuốc thang, bạn thấy hiện tại bị bệnh rất thống khổ, nhất là người bần cùng, không có thuốc thang thì phải làm sao? Cho nên chúng ta có năng lực thì bố thí thuốc thang, trong bệnh việc quyên một ít tiền, chỉ định làm phí thuốc thang cho người nghèo khổ. Tôi ở Úc Châu trong một cái thành phố nhỏ, có một bệnh viện công lập, bởi vì thành phố nhỏ cư dân không nhiều, đại khái chỉ có tám chín mươi ngàn người, chỉ là một cái thành phố nhỏ, mỗi năm tôi tặng cho họ 120 vạn tiền Úc, chính là mỗi tháng 10 ngàn, chỉ định làm phí thuốc thang, giúp cho người nghèo khó, đây là bố thí vô úy, cho nên cái quả báo này chính là khỏe mạnh sống lâu. Hoan hỉ giúp đỡ người khác, không luận bạn đến nơi nào đều sẽ có người khác giúp đỡ bạn, bạn nói xem an vui dường nào! Cho nên giúp người lấy niềm vui làm gốc, đây là thật không phải là giả.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
