Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán

Tôi từ năm 1977, đến HongKong giảng kinh, nghe được rất nhiều người niệm Phật, lão pháp sư Đàm Hư thường hay nói người HongKong đều rất quen thuộc. Ông nói một người bạn học của ông, đồ đệ của pháp sư Đế Nhàn, ông là học trò của pháp sư Đế Nhàn, cho nên cũng xem là sư huynh đệ, có một người vá nồi, cũng là đứng mà vãng sanh, niệm Phật ba năm, biết trước giờ chết, vãng sanh còn đứng ba ngày để pháp sư Đế Nhàn đến giúp ông làm hậu sự. Lão pháp sư Đế Nhàn bội phục đến cùng cực, thường hay dùng ông để làm tấm gương tốt, khuyên mọi người niệm Phật. Niệm Phật không gì khác hơn, chân thật niệm Phật ba năm thành tựu không biết là có đến bao nhiêu người, trong đây chỉ có một bí quyết chính là “Buông Bỏ Vạn Duyên”. Phàm hễ niệm Phật không thành tựu đều là không buông bỏ được, do vì không thể buông bỏ nên bạn bị hại thê thảm, làm cho bạn phải luân hồi sáu cõi, hại bạn phải đoạ ba đường ác, việc này không thể không biết. Bạn có bằng lòng tiếp tục đoạ ba đường ác không? Thành thật mà nói, nếu không kiên dũng cầu chánh giác, tức là không tha thiết một lòng niệm Phật, nhân ba đường ác ngày ngày tạo, quả của ba đường ác làm sao mà không nhận? Chúng ta liền ở chỗ này biết được, dùng cái gì để cúng dường tất cả Chư Phật Như Lai? Cụ thể khẳng định mà nói, chính là dùng pháp môn niệm Phật, chính mình chuyên niệm A Di Đà Phật cầu sanh Tịnh Độ, cũng khuyên người khác chuyên niệm A Di Đà Phật cầu sanh Tịnh Độ, có học kinh giáo hay không, không hề gì. Tác dụng của kinh giáo là gì? Là khuyên chúng ta, giúp chúng ta phá mê khai ngộ, đoạn nghi sanh tín, tác dụng ở ngay chỗ này. Nếu như chúng ta có thiện căn, tin tưởng đối với pháp môn Tịnh Độ, tin tưởng đối với A Di Đà Phật, vậy thì không cần kinh giáo. Nếu không tin tưởng thì mới nghiên cứu kinh giáo, đem nó làm cho rõ ràng, làm cho tường tận, tín tâm xây dựng, tác dụng của kinh giáo ở ngay chỗ này. Chúng ta tin tưởng rồi mà bạn còn nghiên cứu kinh giáo thì liền sanh ra chướng ngại, kinh giáo biến thành cái gì? Sở tri chướng, cho nên trên Kinh Kim Cang Phật nói “pháp còn nên xả, huống hồ phi pháp”. Pháp đó là gì? Phật pháp. Phật pháp bạn cũng phải đem nó xả đi, như Thích Ca Mâu Ni Phật năm xưa thị hiện cho chúng ta xem, ngài 19 tuổi ra đi cầu học, mãi đến 30 tuổi, 12 năm cầu học, cái cầu là pháp, sau cùng phải đem pháp đó xả bỏ mới đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh. Nếu ngài không đem những gì đã học trong 12 năm triệt để buông bỏ thì ngài không thể khai ngộ, vì sao vậy? Sở tri chướng. Việc này phải nên hiểu. Cái xã hội hiện đại này động loạn, thật gọi là thế giới đại loạn. Chúng ta gặp phải rồi, thường hay có rất nhiều người nói, chúng ta rất bất hạnh sinh vào thời đại động loạn, không có thiện tri thức, không có Phật Bồ tát đến giúp chúng ta. Cách nghĩ này là sai lầm. Phật Bồ tát bất cứ lúc nào giờ nào cũng đang tồn tại, chỉ là chính bạn tâm khí bao chao bạn không nhận biết. Người chân thật tu hành, tông môn có một câu nói bạn biết mà: “người chân thật biết tu thì cảnh giới nào cũng đều là cảnh giới tốt, người như thế nào cũng đều là người tốt”. Cái gì gọi là biết? Cổ thánh tiên hiền chúng ta đã nói với chúng ta “ba người đi ắt có thầy ta”, bạn hiểu được ý nghĩa của câu nói này thì bạn liền biết. Ba người đi là những ai? Một người là chính mình, một người thiện, một người ác. Người thiện là người tốt, họ dạy chúng ta học tốt, chúng ta cố gắng học theo họ, họ là người tốt. Người ác cũng là người tốt, những việc làm ác của họ để ta thường phản tỉnh, phản tỉnh lại xem ta có làm hay không? “Có thì sửa đổi, không thì khích lệ”, cho nên họ cũng là người tốt, họ làm cũng là việc tốt, họ từ phản diện để dạy ta, người thiện từ chánh diện để dạy ta, đều là thầy tốt, cho nên bất cứ cảnh giới nào bạn đều có thể thành tựu. Nếu như bạn chính mình mê rồi, hồ đồ rồi, xem thấy người thiện bạn không bằng lòng học với họ, xem thấy người ác bạn còn ghét bỏ, còn mắng họ vài câu, hoặc giả là bạn học xấu theo họ, đó gọi là không khéo học, không biết học. Khi biết học rồi thì chân thật là người người đều là người tốt, mọi việc đều là việc tốt, một chút cũng không sai, tất cả chúng sanh đều là Phật Bồ tát. Ai có thể làm đến được? Trên kinh Hoa Nghiêm, Thiện Tài Đồng Tử làm được. Bạn thấy ngài đi tham phỏng 53 vị thiện tri thức, 53 vị này là người thế nào? Chính là ngày nay chúng ta gọi là nam nữ già trẻ, các ngành các nghề. Chúng ta từ sáng sớm thức dậy đến tối đi ngủ, chúng ta đã tiếp xúc được đó gọi là cái gì? Gọi là 53 tham. Bạn cả ngày xem thấy được người tốt thì bạn học theo chỗ tốt của họ, người xấu thì bạn phản tỉnh sám hối nghiệp chướng của chính mình, thì bạn chẳng phải thành tựu rồi sao? Năm mươi ba tham không phải là lợi riêng cho Thiện Tài Đồng Tử, mà đều ở ngay trước mặt mỗi một người chúng ta, chỉ là bạn biết hay không biết. Nếu biết thì bạn chính là Thiện Tài Đồng Tử, ngay đời này bạn viên mãn thành Phật. Nếu bạn không biết, để lỡ ngay trước mắt, bạn vẫn là đang tạo nghiệp, gặp được người thiện sanh tâm hoan hỉ cũng tạo nghiệp, gặp được người ác sanh tâm chán ghét vẫn là đang tạo nghiệp, cái đạo lý này không thể không hiểu.

Hôm nay chúng ta xem đến ngay chỗ này, “cúng dường tất cả Chư Phật Như Lai”, bạn liền biết được bạn làm thế nào để tu cúng dường. Y giáo tu hành là thật cúng dường.

“Phóng đại quang minh vô hữu biên”. “Quang minh” là trí tuệ, là từ bi, là tổng cương lĩnh của tất cả Phật pháp, phổ chiếu tất cả chúng sanh. Quan Thế Âm Bồ tát ngàn mắt ngàn tay, cái ngàn mắt đó chính là phóng đại quang minh chiếu kiến. Thiên thủ chính là đại từ bi, đưa tay ra cứu giúp, đến giúp đỡ cho họ, “độ thoát chúng sanh cũng vô hạn”. Đó đều là nói ra một nguyên tắc.

Hai câu nói phía sau nói được cụ thể hơn: “Thí giới nhẫn tấn cập thiền định, trí tuệ phương tiện thần thông đẳng”, đó là mười Ba La Mật trên kinh Hoa Nghiêm nói. Trên kinh nói được rất cụ thể: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, phương tiện, Ba La Mật. “Đẳng” dùng hai chữ “thần thông” để đại biểu, đại biểu là nguyện Ba La Mật, lực Ba La Mật, trí Ba La Mật. Trên kinh Hoa Nghiêm nói Bồ tát mười độ, đó là mười đại cương lĩnh tự hành hoá tha của Bồ tát. Trên kinh Hoa Nghiêm nói với chúng ta: “một tức tất cả, tất cả là một”, nó hàm dung châu biến. Thí dụ nói bố thí, trong bố thí thì có trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, phương tiện, ngoài ra chín Ba La Mật đều ở trong bố thí. Nói trì giới thì sao? Vậy bố thí, nhẫn nhục, tinh tấn cũng đều ở trong đó. “Một tức tất cả, tất cả là một”, một và tất cả không hai, nó là viên mãn, nó thì không thể phân khai. Dùng loại phương pháp này, vì tất cả chúng sanh phục vụ. Phục vụ là trước chính mình tu để cảm hoá người khác, quyết không phải yêu cầu người khác mà chính mình không làm, đó là không thể thành tựu, người khác không thể tin tưởng. Nếu như là thứ tốt thì bạn nhất định phải làm trước, bạn nhất định phải thành công trước, bạn chính mình không làm mà giới thiệu cho người khác làm, người khác không tin tưởng, họ sẽ lắc đầu, vậy thì chưa chắc gì là thứ tốt. Thứ tốt thì nhất định là bạn chính mình phải thành tựu trước. Cho nên chư Phật Như Lai độ hoá chúng sanh thì trước tiên chính mình phải thành Phật, sau đó cho bạn xem thấy, sau khi tiếp xúc rồi, bạn cảm thọ, bạn phục sát đất, bạn cam tâm tình nguyện theo ngài học tập, cho nên giáo học của các ngài thành công, nguyên nhân là gì? Ngài đã làm được, sau đó ngài mới nói đến. Người đời sau chúng ta dạy học, nhiệt tâm dạy học thế nào đều không thành công, không phải không nhiệt tâm, thật nhiệt tâm nhưng không thành công, vì sao vậy? Chính mình không phải làm như vậy, họ hoài nghi, bạn nhiệt tâm đối với họ, họ còn ở một bên khởi lên hoài nghi, ông này rốt cuộc là có dụng ý gì? Ý đồ của ông này là gì? Có phải muốn hại ta không? Họ càng nghĩ càng điên đảo, càng nghĩ càng lo sợ, thì họ làm sao dám theo bạn học? Cho nên Thế Tôn chư Phật Bồ tát thị hiện tấm gương cho chúng ta, làm ra điển phạm cho chúng ta. Dụng ý này rất sâu, chúng ta phải tỉ mỉ thể hội.

Học tập nhất định phải tuân thủ một nguyên tắc của cổ thánh tiên hiền, đó là chân lý, vĩnh hằng bất biến, chính là “một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu”. Phật pháp không như thế pháp, một môn thông rồi thì tất cả đều thông, cho nên pháp môn bình đẳng không có cao thấp. Bạn chỉ chọn pháp bạn ưa thích, chọn pháp bạn cảm thấy rất dễ dàng thành tựu, vậy thì đúng rồi, thì khế cơ, không nhất định phải học với người khác. Cho nên Phật nói tám vạn bốn ngàn pháp môn, pháp môn nào cũng đều có thể thành vô thượng đạo, đều có thể thành Phật. Chúng ta đối với tất cả pháp môn đều phải tôn kính, đều phải tán thán, nhưng chính mình chỉ học một thứ. Thiện Tài làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng ta xem, pháp môn ngài chọn lựa chính là niệm Phật tu Tịnh Độ, đối với các pháp môn khác ngài cũng lướt qua, học rộng nghe nhiều, tuy lướt qua ngài tuyệt nhiên không tu, vẫn là chuyên tu Tịnh Độ, không hề bị các pháp môn khác nhiễu loạn, đó là công phu rất cừ khôi, vì sao vậy? Một lòng một dạ chuyên tu một môn là định, học rộng nghe nhiều là huệ. Bạn hỏi tôi thứ gì cũng đều biết, tôi không có thứ nào không biết, thế nhưng chính tôi vẫn là kiên trì một môn của chính tôi, ngài nói với chúng ta một phương pháp như vậy. Đặc biệt là thời đại hiện đại này, do vì giao thông thuận tiện, tin tức lưu thông, toàn thế giới đã chân thật biến thành như một cái thôn, sự việc của một nhà nào có việc xảy ra chúng ta thảy đều biết. Hiện tại gọi là đa nguyên văn hoá, chúng ta ở thế gian này mặt tiếp xúc càng ngày càng lớn, chúng ta đối với chủng tộc khác nhau, văn hoá khác nhau, tín ngưỡng khác nhau, bạn không thể không lướt qua. Bạn muốn qua lại với những người này thì cần phải lướt qua, trừ khi bạn không qua lại với họ, không qua lại với họ thì không cần phải hiểu, nếu qua lại với họ thì nhất định phải hiểu được. Nếu như bạn không có định lực thì bạn sẽ học loạn, thì sẽ học tạp, vậy thì sẽ rất bất lợi cho bạn, cho nên bạn cần phải có sức định, định lực kiên định bạn tu bổn môn của chính bạn, sau đó đồng thời có thể học tập những học thuật khác, học rộng nghe nhiều, như vậy là tiện lợi, tự hành hoá tha. Lại nói được thiết thật một chút, bạn có thể giúp đỡ thế giới này, hoá giải xung đột, xúc tiến xã hội an định hoà bình, việc này là cần thiết, cho nên đều cần phải có giới định huệ mới có thể thành tựu. Thế nên chỗ này nói ra mười độ, mười độ này vẫn là đơn giản thiết yếu nêu ra thôi. Chúng ta luôn là phải nhất cử tam tiện, mỗi một điều đều phải giới thiệu một chút.

MƯỜI BA LA MẬT.

Thứ nhất, bố thí.

Trước tiên chúng ta từ sáu Ba La Mật trong đại thừa giáo đã nói. Trong sáu Ba La Mật, trước tiên nói bố thí, mười độ trước tiên nói bố thí. Cái thứ nhất là “Đàn na”, đó là tiếng Ấn Độ, tiếng Phạn gọi là Đàn na, tiếng Hoa gọi là bố thí, Trung Quốc chúng ta phiên dịch nó ra là bố thí. Bố thí có hai loại, cũng có trong đại thừa giáo nói ba loại. Ba loại là trong pháp bố thí triển khai ra, lại mở hai loại, trong hai loại pháp bố thí cũng bao gồm ngay trong đó, pháp thí, vô uý thí bao gồm ở trong đó.

Thứ nhất là “tài thí”, tài bố thí. Trong tài bố thí chúng ta xem thấy: “Vị dĩ ẩm thực y phục, điền trạch trân bảo, cập nhất thiết tư thân chi cụ tất năng thí chi”. Tài vật, con người sống ở thế gian, giúp đỡ chúng ta những thứ cần thiết để nuôi thân đều gọi là “tư thân chi cụ”, không có thứ nào là không thể bố thí. Ý nghĩa của điều này vô lượng vô biên, không có cùng tận. Tài có thể nói từ xưa đến nay, chỉ cần là người có ai mà không thích tài? Thích tài nhưng chúng ta có thể có được tài hay không? Người kiến tánh không cần, vì sao vậy? Trong tự tánh có tài bảo tròn đầy, họ không cần thiết, họ nhờ tự tánh, như thế giới Cực Lạc và thế giới Hoa Tạng đều không cần đến, quá nhiều quá phong phú. Thế nhưng chúng sanh ở trong sáu cõi thì không được, chúng sanh sáu cõi hoàn toàn mê mất đi tự tánh, mê mất đi tự tánh thì phải nhờ vào tu đức thì bạn mới có thể có được. Cho nên người Trung Quốc hiện tại cùng người ngoại quốc đều nói vận mạng, việc này không phải không có đạo lý. Trong mạng của bạn có bao nhiêu tài phú là do mạng đã chủ định, bạn không thể không tin tưởng.

Đại sư Ấn Quang cả đời cực lực đề xướng có ba quyển sách. Ba quyển sách này, thực tế ra mà nói, đều không phải của Phật giáo, cũng có thể nói đều là của Phật giáo, nó không phải kinh Phật. Quyển thứ nhất là Liễu Phàm Tứ Huấn. Nếu bạn có thể đọc thông Liễu Phàm Tứ Huấn, thì bạn liền biết được “một bữa ăn một ngụm nước đều là do tiền định”, một chút cũng không giả. Khi tiên sinh Liễu Phàm còn trẻ, gặp được một tiên sinh đoán mạng rất cao minh. Khổng tiên sinh đoán mạng cho ông rất chuẩn xác, mẹ của ông liền mời Khổng tiên sinh đoán cho Liễu Phàm nhiều năm, vận mạng cả đời, thọ mạng trong mạng của ông. Thọ là có nhất định, có định số, ông chỉ có 53 tuổi. Mỗi năm ông thu nhập bao nhiêu tài vật? Đó nói thu nhập. Ông là người đi học đi thi cầu công danh, ông thi đỗ được gì, ông có thể làm đến được chức vị như thế nào? Trong những năm tháng đó xếp đặt cho ông rõ ràng tường tận, mỗi năm khi đối chiếu với sự tiên đoán thì hoàn toàn chính xác, ý niệm của ông liền vắng lặng, không nghĩ tưởng bất cứ thứ gì, vì sao vậy? Ông có nghĩ cũng không ích gì, cho nên khi ông đến thăm Thiền sư Vân Cốc, ông cùng với Thiền sư Vân Cốc ngồi trong thiền đường hết ba ngày ba đêm. Thiền sư có công phu có sức định, tiên sinh Liễu Phàm cũng ngồi hết ba ngày ba đêm, cũng không khởi lên một ý niệm. Thiền sư Vân Cốc cũng rất bội phục ông, hỏi ông “anh tu là loại công phu gì?”. Thiền sư nói một người phàm thì không thể nào làm được ba ngày ba đêm không khởi một ý niệm. Tiên sinh Liễu Phàm nói lời thành thật với ngài, tôi không có thứ công phu nào, mạng của tôi đã bị Khổng tiên sinh đoán định, nghĩ cũng là vọng tưởng, cũng không ích gì, chi bằng không nghĩ. Thiền sư Vân Cốc cười thật to, ông nói ta tưởng rằng anh là thánh hiền, thì ra anh vẫn là một phàm phu. Cho nên tôi gọi tiên sinh Liễu Phàm là phàm phu tiêu chuẩn, chúng ta đều không hợp tiêu chuẩn này. Phàm phu tiêu chuẩn họ không nghĩ bất cứ thứ gì, trong mạng đã đoán định rồi. Trong mạng của bạn là ai định cho bạn? Là do trong đời quá khứ bạn đã tạo ra. Thí dụ nói tiền tài, tiền tài do đâu mà có? Do đời quá khứ tu tài bố thí, bạn tu được nhiều, ngay đời này của bạn tài khố sẽ rất đầy đủ, trong đời quá khứ bạn tu bố thí được ít thì tài khố trong mạng của bạn sẽ không nhiều, sự việc chính là như vậy.

Tôi 26 tuổi tiếp xúc Phật pháp, lão cư sĩ Chu Kính Vũ tặng cho tôi cuốn sách đầu tiên chính là Liễu Phàm Tứ Huấn. Sau khi tôi tiếp xúc, xem qua một lượt rất ưa thích, tôi liền liên tiếp xem qua 30 lượt, đại khái thời gian hơn một tuần, xem qua hơn 30 lượt, rất là cảm động, đau xót ngậm ngùi giọt lệ cứ lăn dài, cảm đến thế nào? Tâm bệnh của tiên sinh Liễu Phàm tôi đều có đủ, ông có tôi thảy đều có đủ. Tiên sinh Liễu Phàm còn có rất nhiều cái hay, nghĩ lại chính tôi không thể sánh được, chính tôi vẫn chưa có được, còn kém xa so với ông. Ngay lúc đó tôi biết được cái gì? Biết được vận mạng là có thể thay đổi, ông ấy có thể đổi, tôi cũng có thể đổi, tôi phải học ông thay đổi vận mạng, bởi vì mạng của tôi không bằng ông ấy. Thọ mạng của ông ấy là 53, thọ mạng của tôi chỉ có 45, ngắn hơn ông. Ông có thể làm một huyện lịnh nhỏ, trong vận mạng của tôi không có quan ấn, cũng chính là chủ quan nhỏ nhất, một trưởng thôn một lý trưởng cũng đều không có phần, không có quan ấn, không có phần, chỉ có thể làm thuộc hạ của người khác, thừa hành. Tài khố của tôi thì sao? Tài khố trống không, cho nên đã bần còn tiện, nói một lời nói khó nghe là mạng gì vậy? Là mạng hành khất, mạng của người ăn xin. Tôi tin tưởng việc này. Trong đời quá khứ không có tu, không thể trách người. Đọc qua Liễu Phàm Tứ Huấn, về sau tiếp xúc Phật pháp học Phật, rất là may mắn tôi gặp được đại sư Chương Gia, đại sư Chương Gia nói với tôi phải tu! Tu bố thí, tôi không có tiền thì lấy cái gì để bố thí? Lão sư nói với tôi: “con có một hào hay không?” Tôi nói: “Một hào thì có”. Một đồng thì sao? Một đồng cũng có thể có, nhiều nữa thì không thể được. Lão sư nói: “Con từ một hào một đồng mà bắt đầu bố thí”. Tôi đi làm, thật làm, cho nên chúng ta xem thấy chùa miếu, năm xưa đó là việc của 60 năm trước, trong chùa có người in kinh, dùng một quyển tập nhỏ quyên tiền, mọi người cùng góp một ít tiền để in kinh thì tôi xuất ra một hào hai hào, họ đều nhận, bao nhiêu họ cũng nhận. Phóng sanh, tôi biết được tôi sát nghiệp rất nặng, tạo ra tội nghiệp rất nặng, sau khi nghe qua Phật pháp thì ăn trường chay, hy vọng làm nhiều việc phóng sanh để chuộc tội, cho nên liền phóng sanh, tôi cũng tận tâm tận lực bỏ ra một đồng, bỏ ra vài hào, đích thực là dùng tâm chân thành để làm. Về sau thu nhập dần dần nhiều lên, nhiều thì làm nhiều hơn, toàn tâm toàn lực mà làm. Về sau lão sư Lý khuyên tôi học giảng kinh giáo, giảng kinh giáo gọi là gì? Gọi là pháp bố thí, thầy nói việc này chuyển đổi vận mạng sẽ chuyển được rất nhanh. Chúng tôi ở Đài Trung, lão sư Lý xem tướng mạo của học trò rất mỏng rất đoản mạng, tướng không có phước báo, đều khuyên họ đến học giảng kinh, nói việc này tu phước rất nhanh, vì sao vậy? Học giảng kinh là bố thí pháp, phải dùng tinh thần của chúng ta, dùng thể lực của chúng ta, dùng tinh thần, dùng thể lực đó gọi là nội tài, nội tài bố thí, cho nên bố thí tài bố thí pháp thảy đều có. Đó là lão sư thương xót những học trò này. Tôi cũng là một trong những người đó, thế nên về sau xuất gia, đại khái cũng giảng được không ít năm, vận mạng dần dần thay đổi lại. Đến năm 45 tuổi dường như tôi giảng kinh đã giảng được mười mấy năm rồi, tôi 33 tuổi bắt đầu ra giảng kinh, đã giảng 12 13 năm. Năm 45 tuổi bị một trận bệnh. Vào năm đó ở chùa Đại Giác Cát Long giảng Kinh Lăng Nghiêm, lão Hoà Thượng Cát Hạ An Cư Linh Nguyên bảo tôi đến giảng Lăng Nghiêm, giảng được hơn một tháng thì bị bệnh, trong lòng tôi biết rất rõ thọ mạng đã đến rồi, tôi cũng không cầu tuổi thọ, thọ mạng đến rồi thì sao? Chuẩn bị vãng sanh, cho nên tôi cũng không tìm bác sĩ, tôi cũng không uống thuốc, bác sĩ chỉ có thể trị bệnh, không thể trị mạng, thọ mạng đến rồi, cho nên tất cả buông bỏ, một lòng niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Niệm qua hơn một tháng thì khỏi bệnh. Hết bệnh thì tiếp tục giảng kinh, cái cửa ải này đã vượt qua. Đến năm thứ hai gặp được Cam Châu Hoạt Phật, vị này cũng là bạn cũ, ông cũng là học trò của đại sư Chương Gia, ông bảo tôi đến ngồi bên cạnh. Chúng tôi rất tôn kính đối với ông, gọi ông là Phật gia. Ông nói với tôi, bình thường chúng tôi ở sau lưng chú nói về chú. Tôi hỏi nói việc gì? Nói con người của chú rất thông minh, rất tiếc là đoản mạng lại không có phước báo. Tôi nói việc này có thể nói ngay trước mặt, không cần phải nói sau lưng, chính tôi biết được tôi có thể tiếp nhận, tôi sẽ không trách người đâu. Ông nói, chú trong những năm qua, mười mấy năm giảng kinh hoằng pháp công đức rất lớn, vận mạng của chú đã được thay đổi rồi. Ông nói, thọ mạng của chú rất dài, phước báo cũng rất lớn. Vào lúc đó, thành thật mà nói, không có phước báo, thọ mạng thì vừa vượt qua được cái ải này, thế nhưng thật là không có phước báo. Phước báo đến cuối đời, cuối đời đã học Phật, tôi học Phật đến năm nay là 58 năm rồi, giảng kinh dạy học 51 năm, đến cuối đời dường như có được chút phước báo, đó đều là do tu mà được. Đó chính là nói vận mạng là chính mình tạo, cho nên vận mạng chính mình có thể thay đổi, chỉ cần bạn hiểu được đạo lý, hiểu được phương pháp, như lý như pháp, bạn sẽ thay đổi vận mạng của bạn, là thật không phải là giả. Tiên sinh Liễu Phàm có thể thay đổi, tôi đã thay đổi được, tôi đổi lại còn thù thắng hơn ông. Bạn xem thọ mạng của ông 53 tuổi, ông kéo dài tuổi thọ, ông sống đến 74 tuổi thì chết, kéo dài được hơn 20 năm; tôi 45 tuổi năm nay đã 83 tuổi rồi, tôi vượt qua ông quá nhiều, cho nên ở một phương diện nào, tôi đều vượt lên trước, đều vượt hơn so với ông. Khi mới khởi bước thì thua kém xa cụ ấy rất nhiều, hiện tại có thể vượt trước, đó là gì vậy? Đó là do gặp được Phật pháp, gặp được thiện tri thức, chúng ta chân thật biết chính mình, tuyệt đối không có đầu cơ tính toán mà có thể thành tựu, chính mình nhất định phải nỗ lực tu hành, tu bố thí.

Bố thí tài được tiền tài, bố thí pháp được thông minh trí tuệ, bố thí vô uý được khoẻ mạnh sống lâu. Cái vô uý này chính là cứu khổ cứu nạn của Bồ tát Quán Thế Âm, xem thấy chúng sanh có khó khăn thì toàn tâm toàn lực giúp đỡ họ, ngoài ra chúng ta quyết tâm chọn lấy trường chay, đó chính là bố thí vô uý, vì sao vậy? Bạn không còn ăn thịt chúng sanh nữa, không còn kết oan thù với tất cả chúng sanh hữu tình nữa, đó thuộc về bố thí vô uý. Hiểu được cái đạo lý này thì chính mình có thể được khoẻ mạnh sống lâu, cho nên muỗi kiến chúng ta quyết định không nên sát hại chúng, nó đến quấy nhiễu chúng ta, chích trên thân chúng ta một mũi đó là gì? Nó chỉ đến ăn một bữa, chúng ta vui vẻ hoan hỉ cúng dường nó một bữa, ăn no rồi thì nó đi thôi. Nếu như không bằng lòng cho nó, đuổi nó đi thì được rồi không nên giết nó, nó không phải tội đáng chết. Cho nên phải có lòng thương yêu tất cả chúng sanh, quyết định không nên kết oán thù với tất cả chúng sanh. Đó là nói ba loại bố thí.

Thứ hai là pháp Bố thí. “Vị tùng chư Phật cập thiện tri thức”, nghe nói thế gian xuất thế gian thiện pháp, dùng tâm chân thành chuyển nói cho họ nghe, chúng ta chính mình học tập được, hoan hỉ mà dạy cho người khác, khuyên bảo người khác. Trong đây cái quan trọng nhất là lấy mình làm gương, chính bạn thật đã làm được thì người khác liền tin tưởng, chính bạn không làm được thì người khác sẽ không tin tưởng. Thế xuất thế gian pháp đều như vậy, trước tu chính mình sau đó mới ảnh hưởng người khác.

Tôi học Phật, nhận sự dạy bảo của đại sư Chương Gia, vào lúc đó tôi chưa xuất gia, ngài khuyên tôi xuất gia, cho nên con đường xuất gia của tôi là do đại sư ngài chọn cho tôi. Chọn lựa này rất tốt, tôi rất cảm kích ngài. Khi xuất gia ngài dạy tôi phải học Thích Ca Mâu Ni Phật, cho nên tôi đọc truyện ký của Thích Ca Mâu Ni Phật. Cả đời Thích Ca Mâu Ni Phật giảng kinh dạy học, chính mình không có đạo tràng, cả đời không xây đạo tràng. Ngài có phước báo, ngài không như chúng ta không có phước báo, muốn xây đạo tràng không có năng lực, cũng không có hộ pháp giúp đỡ, Thích Ca Mâu Ni Phật thì có, quê hương của chính ngài là hoàng tộc, muốn xây đạo tràng thì quá dễ. Về sau giảng kinh nói pháp, trong đệ tử quy y có 16 vị quốc vương, đó đều là đại phú trưởng giả, rất nhiều, cho nên Thế Tôn muốn xây dựng đạo tràng dễ như trở bàn tay, thế nhưng ngài không làm như vậy, để cho người sau một tấm gương rất tốt, chân thật có thể buông bỏ, triệt để buông bỏ, đó là tấm gương tốt nhất cho chúng ta. Tuy là cả đời tôi không có đạo tràng, thế nhưng dường như phước báo lớn hơn Thích Ca Mâu Ni Phật một chút, vì ngài ở trong rừng cây, nửa ngày ăn một bữa, dưới gốc cây ngủ một đêm, tôi mỗi ngày ở cái phòng cũng không tệ, đại khái là sau 50 tuổi, phương diện đời sống còn có người chăm sóc, không luận là đến nơi nào, đều có đồng tu cư sĩ ở nơi đó chăm sóc. Đó đều là dựa vào chính mình phải chăm chỉ nỗ lực mà tu tập, cho nên ngay trong một đời toàn tâm toàn lực dùng ở trên kinh giáo.

Lão sư dạy ta nhìn thấu buông bỏ, nhìn thấu là trí tuệ, buông bỏ là công phu, buông bỏ giúp chúng ta nhìn thấu. Tại vì sao bạn không nhìn thấu? Bởi vì bạn không chịu buông bỏ. Cho nên sơ học, phàm phu sơ học sáu đường bắt đầu làm từ đâu? Bắt đầu từ buông bỏ. Bạn có thể buông bỏ, bạn liền được tâm thanh tịnh, bạn liền có thể nhìn thấu; sau khi nhìn thấu lại giúp cho bạn buông bỏ, cho nên đó là nhìn thấu giúp cho buông bỏ, buông bỏ giúp cho nhìn thấu, hai phương pháp này hỗ trợ lẫn nhau. Từ sơ phát tâm đến Như Lai địa, bạn xem đến Bồ tát Đẳng giác còn phải buông bỏ, buông bỏ cái gì? Một phẩm sanh tướng vô minh sau cùng, cái đó buông bỏ rồi họ liền chứng được Phật quả cứu cánh viên mãn. Đó là bí quyết tu hành trong nhà Phật. Tôi rất may mắn, ngày đầu tiên gặp mặt lão sư, ngài liền truyền cho tôi. Tôi nửa hiểu nửa không, tôi thỉnh giáo với lão sư, nhìn thấu, buông bỏ dường như hiểu được một chút ý nghĩa, phải bắt tay vào từ đâu? Ngài liền nói với tôi bố thí, ba loại bố thí, nhất định không được bỏn pháp, học được thứ gì phải hoan hỉ nói cho người khác nghe, càng quan trọng hơn là làm một tấm gương tốt cho người khác, “học vi nhân sư, hành vi thế phạm”.

Trong đại thừa giáo còn có loại bố thí thứ ba là bố thí vô uý. Chúng ta đọc Phổ Môn Phẩm, trên kinh đều nói Bồ tát Quan Thế Âm là bậc bố thí vô uý, trong Bồ tát, ngài là vị bố thí vô uý cứu cánh nhất viên mãn nhất, ngài cứu khổ cứu nạn. Ngay trên Kinh Vô Lượng Thọ đều nói với chúng ta, chúng ta học Phật, đặc biệt là đồng tu tu Tịnh Độ, gặp phải tai nạn nghiêm trọng, vào lúc này có thể một lòng niệm Nam Mô Quán Thế Âm Bồ tát, đều có thể được giải thoát, đó là Thế Tôn ở trong kinh giáo dạy cho chúng ta. Vậy chúng ta hiện tại, ở vào xã hội trước mắt, chân thật là có rất nhiều tai nạn, nhất là từ trên mạng, từ phát thanh viên truyền hình truyền đến, hiện tại ôn dịch cảm cúm phổ biến. Những ôn dịch này đều rất là nghiêm trọng, tổ chức y tế thế giới đã đưa ra cảnh báo, nói loại bệnh độc này hiện tại vẫn chưa có vacxin trị liệu, người bị loại bệnh này xác xuất tử vong rất cao, cho nên họ rất sợ bạo phát quy mô lớn, trở thành tai nạn toàn cầu, tai nạn lớn, hy vọng mọi người thận trọng đề phòng. Vậy người học Phật chúng ta, phương pháp đề phòng tốt nhất chính là niệm Phật. Chúng ta phải có lòng tin đối với Phật, đoạn tất cả ác, tu tất cả thiện, thường trụ ở nơi tâm thanh tịnh liền sẽ không cảm nhiễm, cho dù cảm nhiễm cũng không có chút lo sợ nào, niệm A Di Đà Phật, hoặc niệm Quán Thế Âm Bồ tát, tôi nghĩ hai ba ngày thì khỏi, không việc gì, không nên lo sợ. Kỳ thật tôi cũng thường hay nói, rất nhiều người bệnh đau chết thật đáng thương, không phải bệnh làm cho họ chết, do họ sợ mà chết. Thí dụ như ung thư, ung thư là bệnh rất thông thường, người ta vừa nghe bị ung thứ là rất lo sợ, bị ung thư hù chết, bị bệnh hù chết chiếm hết 89%, cho nên bệnh tuyệt nhiên không đáng sợ, cái đạo lý này không thể không hiểu.

Gần đây tiến sĩ Giang Bổn Thắng của Nhất Bản có một buổi diễn giảng ở Cao Hùng, ông nói thí nghiệm nước mười mấy năm. Tôi còn khuyên một số đồng tu đến nghe ông giảng. Nước là khoáng vật, nó hiểu được lòng người; chúng ta dùng tâm thiện đối với nó, kết tinh của nước thí nghiệm ra rất đẹp rất xinh sắn, chúng ta dùng cái tâm bất thiện đối với nó, phản ứng của nó sẽ rất là xấu. Bạn hiểu được cái đạo lý này thì bạn liền biết được, chúng ta dùng tâm thanh tịnh, dùng thiện tâm để đối đãi với những tế bào tật bệnh ở trong thân thể của chúng ta, nó liền sẽ chuyển biến tốt, nó tự nhiên sẽ biến tốt. Tâm tình của chúng ta nếu như là rất bất thiện, tế bào tốt trong chúng ta cũng sẽ biến thành tế bào bệnh độc, cái đạo lý này phải hiểu. Cho nên trung y cổ xưa của Trung Quốc nói, tất cả căn gốc bệnh là gì? Chỉ có hai chữ, một cái là khí, một cái là hoả. Khí chính là cái gì? Sanh khí, phát hoả, đó là hết thảy căn nguyên của bệnh tật. Nếu như bạn không tức giận, không phát hoả, cho dù bị bệnh cũng hai ba ngày thì hết rồi, không việc gì! Cho nên không nên lo sợ, không nên chấp trước, vạn nhất không nên tức giận, không oán trời trách người. Nếu như gặp được tai nạn, chúng ta thành tâm thành ý sám trừ nghiệp chướng, sám hối nghiệp chướng, đoạn ác tu thiện, chúng ta thường nói giữ tâm tốt, nói lời hay, hành động tốt, làm người tốt, thì không có thứ bệnh nào. Đó là phương pháp rất quan trọng. Loại phương pháp này chúng ta thường hay giảng cho người khác nghe, chúng ta chính mình làm như vậy cũng là bố thí vô uý. Không nên ăn thịt chúng sanh, nếu như nói không ăn thịt chúng sanh có vấn đề đối với sức khoẻ thân thể chính mình, tôi có thể hiện thân làm tấm gương cho các vị. Tôi 26 tuổi học Phật thì bắt đầu ăn chay, đến năm nay đã ăn được 58 năm rồi, tôi không bị bệnh, đây chính là điển hình tốt nhất đặt ở ngay đây. Ăn chay mới chân thật khoẻ mạnh, hà tất phải ăn thịt chúng sanh, phải kết oan thù với chúng sanh? Có người nói với tôi, thế nhưng lời nói này cũng không dễ nói, nói ra thì sao? Người ta nói bạn đang mê tín, người này nói với tôi tin tức gì vậy? Chính là ôn dịch, những ôn dịch này là những chúng sanh bị hại đến báo thù, cho nên họ liền nói với tôi, họ nói ngài sẽ không bị cảm nhiễm, vì sao vậy? Ngài không có kết oán thù với chúng sanh. Chúng ta từ rất sớm đã chọn lấy ăn chay, không ăn thịt chúng sanh rồi, hơn nữa thường hay phóng sanh, thương yêu chúng sanh, chúng sanh không có oán thù với chúng ta. Đó là đến để báo thù, người kém khuyết lòng từ bi thì phải nên chú ý, dễ dàng bị cảm nhiễm.

Cho nên bố thí rất là quan trọng, chúng ta muốn tiền của thì phải tu tài bố thí; muốn thông minh trí tuệ phải hiểu được bố thí pháp, không luận là thế pháp là Phật pháp, hoan hỉ mà truyền dạy cho người khác; muốn chính mình khoẻ mạnh sống lâu thì phải hiểu được tu bố thí vô uý, nó là một loại bố thí. Ba loại ý nghĩa này đều đầy đủ, đó là chúng ta phải nên biết.

Thứ hai, trì giới.

Thứ hai, “Thi la”, đó là tiếng Phạn, dịch thành ý Trung văn gọi là “tánh thiện”. “Vị hảo thiện đạo, bất tự phóng vật”. Phóng vật chính là rất tuỳ tiện, không tự phóng vật chính là mọi việc đều rất nỗ lực, rất cẩn thận, căn cứ ý nghĩa này để phiên dịch, phiên dịch là Thi La. “Chánh dịch chỉ đắc”, ý của chỉ đắc là “chỉ ác hành thiện”, chỗ này là từ trên mặt chữ mà dịch, phía trước là từ trên ý nghĩa để phiên dịch. Chỉ ác đắc thiện, đó là đem tinh thần nghĩa thú của giới nói ra với chúng ta. Phía sau nói “hựu phiên vi giới”. Hiện tại thực tế mà nói, chúng ta gọi là giới thì dùng được rất nhiều. “Vị giới năng phòng chỉ thân khẩu sở tác chi ác dã”, giới luật bạn thủ trì nghiêm khắc, nó có thể giúp cho bạn thân không tạo nghiệp, khẩu không tạo nghiệp. Thân chúng ta ở trong mười giới, không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, đó là thuộc về thân, khi bạn có thể giữ gìn thân không tạo ba loại nghiệp nặng này. Miệng thì không vọng ngữ, không hai lưỡi, không ác khẩu, không thêu dệt, vậy thì miệng của bạn thiện. Bạn xem, trong mười giới đó là giới luật cơ bản, đó là đại giới quan trọng, cho nên giới có thể ngừa quấy dứt ác, thế nên ở trong Phật pháp nói đến giới luật, thường hay nói cho chúng ta nghe tam tụ tịnh giới.

Loại thứ nhất là “nhiếp luật nghi giới”, chính là có điều khoản, luật tạng trong Đại Tạng Kinh, có văn bản qui định rõ ràng. Phổ biến nhất, đặc biệt là dạy bảo sơ học, gọi là Tam quy ngũ giới, cho nên ngũ giới là căn bản của hết thảy giới luật. Tỳ Kheo giới, Tỳ Kheo ni giới, Bồ tát giới, tại gia xuất gia, đều đem sát đạo dâm vọng định là bốn trọng giới, đó là phổ biến. Những điều này đều thuộc về luật. Nghi là oai nghi, cũng chính là đi đứng nằm ngồi của chúng ta đều phải làm tấm gương tốt nhất cho đại chúng xã hội. Thế Tôn cũng từng điều từng điều chế định cho chúng ta, muốn chúng ta cần phải tuân thủ. Oai nghi giống như cái gì? Giống như hiện tại chúng ta đã nói qui củ Đệ Tử Quy, nhất cử nhất động đều có qui củ, cho nên Đệ Tử Quy là thuộc về oai nghi. Giảng đến chỗ này, Thế Tôn nói với chúng ta, ở Trung Quốc cổ thánh tiên hiền cũng dạy bảo chúng ta, nếu như không có giới luật thì không có Phật pháp, những kinh điển này của Phật biến thành học thuật, biến thành Phật học, là một loại học vấn để nghiên cứu ở thế gian, không có liên quan gì với ngôn hạnh sinh hoạt của chính chúng ta, Phật pháp liền bị diệt. Diệt rồi không phải không có kinh Phật, mà là không có người y giáo phụng hành, không có người trì giới, thì Phật pháp không còn. Nếu như không có lễ thì sẽ không có Nho. Nho đại biểu văn hoá truyền thống 5000 năm Trung Quốc chúng ta. Sách Nho có hay không? Có! Hiện tại ở Đài Loan, nhất là những năm gần đây, Thương Vụ Ấn Thư Quán đã in “Tứ Khố Toàn Thư”, Thế Giới Thư Cục Ấn “Tứ Khố Hội Yếu”, “ Đại Tạng Kinh” cũng lưu hành rất phổ biến ở Đài Loan, in qua rất nhiều lần, đều có, cũng là đem nó làm thành học vấn để nghiên cứu. Trường học đi nghiên cứu cái thứ này, không hề có liên quan với tư tưởng lời nói việc làm thường ngày của chúng ta, hoàn toàn cách ly, gốc truyền thống văn hoá Trung Quốc không còn, bị bứng gốc, cho nên tạo thành xã hội động loạn, do đó tạo thành vô lượng vô biên vô số xung đột, nguyên nhân căn bản chính ngay chỗ này, chúng ta không thể không biết. Chúng ta giác ngộ, chúng ta tường tận. Chân thật hiểu rõ, chân thật giác ngộ thì phải lập chí, thì phải phát tâm kế tục huệ mạng Phật, đó là chân thật hộ trì chánh pháp Như Lai. Người khác không làm thì tự ta làm, ta phải thật làm.

Phải làm từ chỗ nào? Phải làm từ căn bản. Căn bản là cái gì? Căn bản của Phật chính là Thập Thiện Nghiệp Đạo, trước tiên áp dụng mười thiện. Mười thiện chính là vừa rồi mới nói, giới luật phía trước bảy điều: không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không ác khẩu, không hai lời, không thêu dệt, không tham, không sân, không si, đó là thật làm. Chúng ta phải kế thừa giáo huấn truyền thống của tổ tông. Vì tiếp nối tuyệt học của thánh giáo, vì thiên hạ khai mở thái bình, chúng ta cần phải học lễ, học lễ nghĩa. Lễ nghĩa bắt đầu học từ đâu? Từ Đệ Tử Quy. Đệ Tử Quy là lễ nghĩa cơ bản. Hai thứ này phải chân thật học cho tốt, chân thật đem nó học cho có được thọ dụng, trong đó còn có một bài khoá rất quan trọng là Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, hoặc giả dùng Văn Xương Đế Quân Âm Trắc Văn, đó là gì vậy? Giáo dục nhân quả. Nếu như không thể thâm tín nhân quả, thì Thập Thiện Nghiệp cùng Đệ Tử Qui, cảnh giới trước mắt e rằng sẽ không giữ được mà còn bị dao động. Người tin sâu nhân quả thì như như bất động, vì sao vậy? Biết được cái gì? Biết được trong mạng có thì có bỏ đi cũng không mất, trong mạng không có thì có dùng phương pháp gì cũng không thể có được, cho nên khi đại sư Ấn Quang còn ở đời, cả đời toàn tâm toàn lực đề xướng giáo dục nhân quả. Ngày nay chúng ta hiểu được ý nghĩ của ngài, cứu vãn xã hội ngày nay, ngoài tin sâu nhân quả thì không còn cách nào. Tôi đối với thăng quan phát tài, cái tâm này từ sớm đã chết mất, tại vì sao chết mất? Tin tưởng nhân quả. Đoán mạng nói cho tôi không phải một người, rất nhiều người đoán cho tôi, trong mạng không có quan ấn, vậy thì tôi không cần phải làm quan, con đường này chết rồi; trong mạng không có tài khố, thì tôi không muốn phát tài, muốn cũng là không tưởng, khởi vọng tưởng, tài không phải do muốn mà có, cho nên bù đắp vào cái việc này, thầy giáo dạy tôi tu bố thí, tu ba loại bố thí. Sau khi học Phật mới hiểu được một sự việc lớn nhất của đời người là trung thực niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, đó mới gọi là một hiểu trăm hiểu. Bạn không thể sanh Tịnh Độ bạn tiếp tục luân hồi sáu nẻo thì thật là phiền phức, đời đời kiếp kiếp tương báo lẫn nhau, không hề ngừng dứt, việc này chân thật là đáng sợ. Cho nên bạn chân thật tin tưởng, chân thật buông bỏ, bạn liền được đại tự tại. Xã hội tuy là động loạn nhiều, phức tạp, người niệm Phật chúng ta có thể không bị quấy nhiễu, chính mình ngoài ra tìm một nơi vui thú. Sau khi tôi học Phật, phải nên có thể nói chí ít có đến 45 năm tôi không hề xem báo chí, không xem tạp chí, không xem truyền hình, những phát thanh văn nghệ thảy đều đoạn tuyệt, vì sao vậy? Bởi vì những thứ này từ trước lão sư Phương đã nói với tôi, những thứ này ô nhiễm nghiêm trọng. Chúng ta không thể bảo nó ngừng lại, chúng ta không có cái quyền này, thế nhưng cho dù nó làm thế nào, lưu thông, xuất bản, phát thanh, chúng ta có quyền không xem. Cái quyền này tôi có, báo chí ngày ngày ra nhiều như vậy, tôi không xem, truyền hình của bạn phát sóng một ngày từ sớm đến tối 24 giờ, tôi không xem không nghe, nơi chính tôi ở không có máy truyền hình, việc này chính tôi có thể làm được. Bảo hộ tâm thanh tịnh của chính mình, không bị những quấy nhiễu này, việc này rất là quan trọng. Nếu như ngày ngày xem qua những thứ này, vậy thì phiền não của bạn sẽ to, nếu bạn muốn tu tâm thanh tịnh tu Tịnh Độ thì không dễ dàng, nó đang phá hoại tâm thanh tịnh của bạn, nó là chuyên môn phá hoại Tịnh Độ, việc này không thể không biết.

Cho nên trì giới thì rất là quan trọng, nhiếp luật nghi giới rất quan trọng. Chúng ta trong những năm qua, toàn tâm toàn lực đang đề xướng, chúng ta chính mình cũng nỗ lực học tập, Nho Thích Đạo ba cái gốc này. Ba cái gốc này bắt đầu học từ đâu? Bạn muốn biết thứ nào là quan trọng nhất? Chính là nhân quả quan trọng nhất. Nhân quả phải bắt đầu học từ đâu? Tốt nhất từ Du Tịnh Ý Công Ngộ Táo Thần Ký, Liễu Phàm Tứ Huấn, bắt tay vào từ hai thứ này. Đó là đại sư Ấn Quang cả đời đề xướng, chân thật là dùng tâm ở ngay chỗ này, ngài đến là cứu vãn tai nạn thế gian hiện tiền. Không có giáo dục nhân quả thì học Phật không tốt, học Nho cũng không tốt, cho nên cái này để làm nền tảng. Bạn có được cái nền tảng này, học tốt Thập Thiện Nghiệp Đạo, học tốt Đệ Tử Quy. Sau khi định đặt tốt ba cái nền tảng này, bạn học lễ của Nho, bạn học giới của Phật đều không có vấn đề, bạn sẽ từng bước từng bước hướng lên trên, ở ngay trong một đời thành thánh thành hiền, là có thể làm đến được. Bạn phải có nền móng, tại vì sao có người thật là ham học mà cả đời không thể thành tựu? Do họ xem thường đi cái gốc, tuy là hiếu học nhưng họ không có nền tảng, không hề ở trên nền tảng mà hạ công phu, cho nên nhất định phải ở trên nền tảng nhân quả mà ra sức.

Tôi lần này trở lại Đài Loan trị bệnh Nha Chu, có thể ở bên đây vài tháng, có duyên phận khuyên bảo truyền hình vệ tinh Hoa Tạng, tôi hy vọng họ có thể mở hai tiết mục, chuyên môn giảng nhân quả, chuyên môn giảng Đa Nguyên Văn hoá, đoàn kết tôn giáo, đoàn kết chủng tộc, hoá giải xung đột, xúc tiến xã hội an định hoà bình. Việc này là quan trọng! Phát thanh viên phải nên tuyên truyền cho nhiều. Ngày trước tôi ở Đài Loan, gặp được hai vị cảnh quan, cảnh quan cao cấp, hiện tại họ đều đã về hưu rồi. Có một vị là Vương Lệ Dân, có rất nhiều đồng tu Đài Loan biết, ông chuyên giảng Liễu Phàm Tứ Huấn, giảng được mấy mươi năm, cho nên tôi muốn mời ông lên đài truyền hình rõ ràng tường tận giới thiệu cho mọi người Liễu Phàm Tứ Huấn. Còn có một vị cảnh quan Hoàng Bá Lôi, ông là một Phật giáo đồ kiền thành, rất có lòng. Ông nói với tôi, ông thu thập hình án sáu mươi, bảy mươi năm gần đây của Đài Loan, án kiện hình sự chính là những án kiện giết người, nguyên nhân chân thật phá được án, 80% trở lên phá án là do người bị hại thác mộng cho những an viên, những quan viên cảnh quan, hoặc giả dựa vào người dẫn người đi tìm thi thể để phá án. Đó là chuyện ngàn vạn lần chính xác, con người chết rồi không phải là hết, chết rồi họ còn muốn báo thù, còn muốn giải oan. Cho nên tôi muốn mời ông đến đài truyền hình để chia xẻ cho chúng ta chân tướng án kiện hình sự sáu mươi, bảy mươi năm qua ở Đài Loan, để mọi người biết được không nên hại người. Bạn hại chết họ rồi, linh hồn của họ không chết, họ còn có oán hận, đời sau khi gặp được rồi, họ phải tính sổ với bạn, cứ như vậy đời đời kiếp kiếp tương báo lẫn nhau, không hề ngừng dứt, bạn nói xem thống khổ dường nào! Tôi mời ông đến đài truyền hình hiện thân nói pháp, ông đối với sự việc này nói được rất thấu triệt, giảng được rất rõ ràng. Chúng ta chân thật hiểu được nhân quả báo ứng, lòng người liền định lại, không dám dính vào tội lỗi. Cho nên giáo dục nhân quả là nền tảng, là căn bản, căn bản của căn bản. Các nơi khác có người không tin tưởng, nói đó là nói mê tín, ở Đài Loan thì không như vậy. Ở khu vực Đài Loan này bạn vừa nói việc này thì mọi người đều biết, ngày trước báo chí tạp chí đều đã có đăng rồi, người thật việc thật, xảy ra ngay khu vực của chúng ta, người khác không tin tưởng, chúng ta tin tưởng! Ở Đài Loan, người người đều đem ba cái nền tảng này học cho tốt, Đài Loan chính là thế giới Cực Lạc, Đài Loan có thể chân thật làm đến được những gì người thời xưa đã nói “tối không đóng cửa, đi đường không nhặt của rơi, nước đầy lễ nghĩa, xã hội hài hoà”, vì toàn thế giới vào thời vô cùng động loạn làm ra một tấm gương an định tốt nhất, chỉ cần áp dụng Nho Thích Đạo, làm được không khó. Cho nên Nhiếp Luật Nghi Giới nhất định phải tuân thủ.

Ngoài những giới luật có văn tự có điều khoản ghi chép này ra, còn có rất nhiều sự việc Thế Tôn không nói, thế nhưng có rất nhiều việc thiện có nên làm hay không? Có những việc bất thiện có nên đoạn dứt hay không? Đương nhiên phải đoạn, đương nhiên phải học, tốt thì phải học, ác thì phải đoạn, cho nên trong Tam Tụ Tinh Giới, cái thứ hai gọi là “Nhiếp Thiện Pháp Giới”. Thí dụ nói bạn hút thuốc, hút thuốc thì trong giới luật không có, cho nên rất nhiều người thậm chí người xuất gia đều hút thuốc, việc này không phạm giới, trong giới luật không có. Thuốc là có lợi ích gì cho sức khoẻ không? Tôi ở nước ngoài xem thấy quảng cáo, bán thuốc lá cũng đều làm ra quảng cáo, thuốc lá có hại cho sức khoẻ, họ nói được rất rõ ràng, đã là có hại đối với sức khoẻ, vậy thì chúng ta phải nên chừa bỏ. Còn có rất nhiều thiện pháp, trên giới luật không có viết, chỉ cần là có lợi ích cho chính mình, có lợi ích đối với chúng sanh, chúng ta đều phải nên làm. Điều khoản giới luật tất nhiên là có hạn độ, điều khoản không nhiều, cho nên tổng nguyên tắc Phật nói với chúng ta đoạn ác tu thiện, nên có câu rằng “không làm các điều ác, vâng làm các điều thiện”, phải hiểu được cái nguyên tắc này.

Loại thứ ba gọi là “Nhiêu Ích Hữu Tình Giới”. Từ 2003 đến năm nay là bảy năm, tôi làm đại biểu Đại học Úc Châu tham gia mười mấy lần hội nghị hoà bình thế giới. Việc này đối với người học Phật chúng ta mà nói, cái việc này là có thể không cần phải làm, vì sao vậy? Không phải bổn phận của chúng ta, bổn phận của chúng ta là giảng kinh dạy học, là khuyến thiện. Đó là một cơ duyên ngẫu nhiên, trường học tìm đến tôi, tôi cùng đại học và giáo thọ học viện Hoà bình tổ chức hai lần tọa đàm, họ rất thành ý, kiên định yêu cầu tôi tham dự công tác này, tôi liền đáp ứng họ. Tôi thường hay nói tôi không giữ bổn phận, thế nhưng Thích Ca Mâu Ni Phật còn có một điều khai duyên, đó gọi là gì? Nhiêu ích hữu tình giới. Những hoạt động hoà bình quốc tế mục đích chủ yếu của nó chính là hoá giải xung đột xúc tiến xã hội an định thế giới hoà bình, đó là nhiêu ích hữu tình, cho nên tôi tham gia còn có thể nói được thông, hiểu được trong giới luật có cái điều như vậy, phàm hễ việc gì chân thật có lợi ích đối với chúng sanh, khi họ không làm đến được, chúng ta có thể giúp cho họ một tay, đây là việc phải nên làm. Thế nhưng tôi làm, tôi cũng không phải toàn diện mà làm, tôi làm là có mức độ, tôi để mọi người biết được, để cho những bạn bè toàn thế giới tham dự công tác hoà bình chân thật nhận biết Nho Thích Đạo của truyền thống Trung Quốc chân thật có thể hoá giải xung đột, mang đến cho xã hội an định hoà bình, dùng phương pháp của Trung Quốc, ở phương tây cũng có, đông tây phương phải kết hợp. Phương tây là cái gì? Tôn giáo, trong tôn giáo có giáo huấn của luân lý, có giáo huấn của đạo đức, có giáo huấn của nhân quả, đem những kinh văn này tiết lục ra để thúc đẩy thực tiễn, áp dụng toàn dân, cùng ba nền tảng Nho Thích Đạo truyền thống của Trung Quốc khúc điệu khác nhau diễn bày như nhau, có thể cứu thế giới. Mọi người đều hiểu rõ, đều giác ngộ thì tôi không làm nữa, tôi liền quay đầu lại, tôi muốn đi bế quan, vào trong núi, trung thật niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Cho nên không phải tôi vĩnh viễn làm cái công tác này, đại khái công tác này của tôi cũng rất sớm kết thúc. Nếu như nhanh, cuối năm nay thì sẽ kết thúc, nếu như chậm một chút thì năm tới nhất định sẽ kết thúc. Tôi còn có một lần hoạt động mô hình lớn nữa, vì sự việc này tôi đã biên tập thành một quyển sách “Tôn Giáo Thế Giới Là Một Nhà”, trong đây có mười tôn giáo. Trong kinh điển của mười tôn giáo, liên quan với giáo dục luân lý, giáo dục đạo đức, giáo dục nhân quả, tôi đem nó chép ra. Các vị nếu như vừa xem đại thể là như nhau, cho nên tôn giáo chân thật là một nhà, học chính mình cũng có thể học được của người khác, trong đây có Nho Thích Đạo, các tôn giáo khác trong đây đều có.

Bức vẽ này rất có ý nghĩa, bức vẽ này là bia đá, ở chùa Thiếu Lâm Trung Quốc, cái bia này là được khắc mới lại, chiếu theo cái bia cũ mà khắc mới ra, bia nguyên thuỷ là thời đại Túc Tông nhà Đường, vào thời đó họ làm ra. Đường Túc Tông là con trai của Đường Minh Hoàng. Đường Minh Hoàng rất nổi tiếng, nói ra mọi người đều biết, con trai của Đường Minh Hoàng. cái bia này cách chúng ta chí ít hơn 1300 năm, trên bức hoạ ngay giữa là bức hoạ, đó là một đầu người, chánh diện mà nhìn là Thích Ca Mâu Ni Phật, từ hai bên xem một là Khổng Tử, một là Lão Tử, đây chính là nói tam giáo là một nhà. Trên tay ôm một quyển sách là Cửu Lưu, Cửu Lưu là học phái, bạn xem ở Trung Quốc đã nói đa nguyên văn hoá, tam giáo cùng học thuật là một nhà, rất có ý nghĩa. Hiện tại tôi đem cái này nêu lên, hy vọng học thuật tôn giáo toàn thế giới là một nhà, chúng ta đến giúp đỡ thế giới này hoá giải xung đột, hướng đạo hoà bình. Hoà bình an định thì mọi người mới có đời sống hạnh phúc mỹ mãn. Xung đột quá nhiều, từ gia đình đến xã hội, các tầng lớp ở mọi nơi đều có xung đột, đó là một việc rất là đáng sợ, cho nên chúng ta có thể cống hiến một chút sức lực, đây cũng là việc phải nên làm. Do đó ở trong trì giới, chúng ta liền nghĩ đến “Nhiếp Luật Nghi Giới”, nhà Phật gọi là Tam Tụ Tịnh Giới, đó mới là nói được viên mãn.

Cho nên hiện tại chúng ta học Phật phải mở rộng tâm lượng ra, nhất định phải khẳng định phải nhận biết Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, Văn Xương Đế Quân Âm Trắc Văn là giới luật, Liễu Phàm Tứ Huấn, Du Tịnh Ý Công Ngộ Táo Thần Ký, ban đầu nhất cần phải nhìn thấu, chân thật nhìn thấu được chân tướng sự thật của nhân quả, sau đó cải tạo vận mạng. Phải thay đổi từ chỗ nào? Phải từ Đệ Tử Quy, từ Thập Thiện Nghiệp Đạo mà bắt tay vào, hiệu quả sẽ rất là rõ ràng, sau đó niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, công phu mới có lực. Hiện tại chúng ta cảm thấy học Phật, niệm Phật công phu không có lực, do nguyên nhân gì? Vọng niệm quá nhiều, tâm quá loạn, quá phiền thì bạn không thể tịnh lại được. Chúng ta tham quan rất nhiều trường học, trường cao đẳng, phát hiện học trò tâm không thanh tịnh, tâm không thanh tịnh thì không học được thứ gì, thế pháp còn như vậy, huống hồ Phật pháp. Từ ngay chỗ này để chúng ta nghĩ lại, giáo dục trẻ thơ thời xưa Trung Quốc đáng để cho chúng ta tư duy, đáng để chúng ta phản tỉnh, trẻ nhỏ ba bốn tuổi thì nó đã rất đoan trang ổn định. Hiện tại học sinh đại học hai mươi mấy tuổi tâm khí bao chao thì chúng làm sao học được thứ gì?

Khi tôi còn trẻ ưa thích đọc gia huấn của tiên sinh Tăng Quốc Phan, gia thư. Tiên sinh Tăng Quốc Phan đối với con cháu của ông, vô số lần yêu cầu họ ổn định, học chậm rãi. Hiện tại chúng ta gọi là tốc độ, nói hiệu suất, người xưa Trung Quốc hoàn toàn tương phản với hiện tại, nói ổn định chậm rãi thì không dễ gì sai lầm. Động tác quá nhanh, trên thực tế có rất nhiều chỗ chúng không có suy nghĩ cho chu đáo, sau đó sai trái về sau thật không thể tưởng tượng được. Việc này hiện tại rất nhiều người vẫn không thể nào thể hội được. Chúng ta hiện tại tương đối dễ dàng nhận biết được cái điểm này, trong Đệ Tử Qui cũng có nói, làm việc không nên quá vội vàng, vội vàng thì dễ xảy ra sai lầm, xảy đến sơ suất. Bước đi của người Trung Quốc chậm rãi hơn người nước ngoài, thế nhưng người nước ngoài những khoa học kỹ thuật phát triển đến ngày nay, đi đến phía trước thì đi đến chỗ huỷ diệt, tốc độ quá nhanh thế giới sẽ huỷ diệt. Tốc độ quá nhanh thân thể chúng ta sẽ huỷ diệt, đó là thật. Trường thọ đích thực là phải ổn định, ngay trong chậm rãi mà cầu được, thân thể khoẻ mạnh sống lâu có liên quan rất lớn đối với việc này. Cho nên người hiện tại thân thể nhiều bệnh, bệnh nhiều có liên quan đến việc này, tốc độ của họ quá nhanh, họ quá vội vàng, nói lời nói hơi khó nghe, quá hấp tấp, cho nên họ sanh bệnh. Tâm họ thanh tịnh an định ôn hoà, thì họ làm sao mà bị bệnh? Không thể nào có. Đây đều là có quan hệ mật thiết với trì giới. Cho nên trì giới của chúng ta, nhất định phải từ Cảm Ứng Thiên, Đệ Tử Quy, Thập Thiện Nghiệp, thứ tự như vậy mà tu học, nhất định phải dùng nhân quả để định đặt căn gốc của chúng ta, chúng ta mới có thể sản sanh hiệu quả không thể nghĩ bàn.

Thứ ba, nhẫn nhục.

Trên Kinh Kim Cang Phật nói với chúng ta: “Nhất thiết pháp đắc thành ư nhẫn”. Cái nhất thiết pháp này phạm vi bao hàm rất rộng lớn, không luận là tất cả pháp thế gian hoặc giả là tất cả pháp xuất thế gian, có thể nói là không hề khác nhau, đều là do nhẫn mà được thành tựu. Loại hiện tượng tự nhiên này, trong nhà Phật gọi là pháp nhĩ như thị, đó chính là tánh đức. Việc nhỏ thì phải có lòng nhẫn nại nhỏ mới có thể thành tựu, sự việc càng lớn thì càng phải có nhẫn lực lớn mới có thể thành tựu. Chúng ta xem qua trong đại thừa giáo nói như thế nào? “Phạm ngữ sằn đề, Hoa ngôn nhẫn nhục”, thực tế mà nói là ý nghĩa của sự nhẫn nại, dịch thành ý nghĩa Trung văn chính là nhẫn. Năm xưa, những pháp sư dịch kinh xem thấy người Trung Quốc không giống như người phương tây, người Trung Quốc xem rất nặng đối với chữ nhục, chấp trước kiên cố, chúng ta gọi là chấp trước. “Chấp” chính là cố chấp, “trước” chính là dính mắc, đối với cái hiện tượng này có sự chấp trước kiên cố, cho nên dùng cái danh từ chấp trước này, chính là dính mắc kiên cố. Dính mắc thì đã sai rồi, dính mắc cái gì? Chính là nhục, người xưa Trung Quốc thường nói “sĩ khả sát bất khả nhục”. Sĩ là một người có học, hiện tại chúng ta gọi là phần tử tri thức, phần tử tri thức chặt đầu không hề gì, không hề sợ, nhục mạ thì không được, quyết định không thể chịu được sự sỉ nhục, cho nên pháp sư dịch kinh nói, người Trung Quốc chấp trước nghiêm trọng như vậy đối với sỉ nhục, vì vậy nhẫn chính là nhẫn nhục, nhục có thể nhẫn, vậy còn thứ gì mà không thể nhẫn? Cho nên nhữnng đại đức dịch kinh liền khắc ý lấy cái chữ này, nhắc nhở người Trung Quốc, không có thứ nào mà không thể nhẫn, nhẫn mới có thể thành tựu.

Phía sau nói nhẫn có hai loại, một cái là Sanh Nhẫn, một cái là Pháp Nhẫn, có hai loại như vậy. Cái gì gọi là Sanh Nhẫn? “Vị ư cung kính cúng dường trung bất sanh kiêu dật”, đó là một loại. Loại thứ hai là “ư sân mạ đả hại trung bất sanh oán hận”. Đây đều là thuộc về phương diện nhân sự, chúng ta nói phương diện này trước, việc này rất khó nhẫn. Cung kính cúng dường, chúng ta thường nói gặp được thiện tri thức, hoàn cảnh tốt xứng ý vừa lòng, thuận cảnh thiện duyên. Thiện duyên là nói người tốt, đều là người bạn ưa thích, hoàn cảnh tốt, tất cả xứng ý vừa lòng, bạn ở trong đó không sanh kêu ngạo. Dật là phóng dật, kiêu là kiêu mạn, có quan hệ mật thiết với tham luyến, có thể ở trong hoàn cảnh tốt như vậy mà không khởi tham luyến? Điểm này rất quan trọng, nếu như ở trong thuận cảnh thiện duyên khởi tham luyến thì phiền não liền lớn, lớn ở chỗ nào vậy? Bạn không lìa khởi được hoàn cảnh đó, bạn ưa thích cái hoàn cảnh đó, tham ái cái hoàn cảnh đó, thế nhưng thọ mạng của bạn có hạn, sau khi chết rồi, người học Phật chúng ta đều biết có luân hồi, sau khi chết rồi đi đến nơi đâu? Đến bất cứ nơi đâu tuyệt đối không phải do vua Diêm La đem bạn đưa đi, vua Diêm La có hay không? Có! Là có sự việc này. Vua Diêm La căn cứ vào ý nghĩ của chính bạn, ông ấy dựa vào cái gì để phán bạn đi đến đường nào? Bạn ưa thích đến đường nào, ông ấy liền phán cho bạn đi đến nơi đó. Ưa thích cái gì? Ưa thích tham luyến, không nỡ lìa bỏ, không nỡ lìa bỏ cái nhà, nghề nghiệp cả đời của bạn vẫn không tệ, không có tạo tội nghiệp gì lớn, đời sau lại được thân người, thì đến nơi đâu vậy? Lại đến nhà của bạn, làm con cháu trong nhà, làm con cái của con cháu bạn, lại biến thành người một nhà, vì sao vậy? Họ tham luyến đối với cái nhà này. Nếu như là người xuất gia thì phiền phức, người xuất gia thì ở trong chùa, trong chùa thì không có nam nữ hôn phối, vậy thì phải làm sao? Họ không lìa khỏi được nơi đây, trong chùa thì có chuột, có gián, có kiến, họ liền đầu thai vào đó, họ không chịu lìa bỏ nơi đó, cho nên phiền phức lớn! Do đó Phật Đà mỗi giờ mỗi phút nhắc nhở chúng ta, thuận cảnh thiện duyên quyết định không thể có tâm tham ái. Ngay chỗ này gọi là “kiêu dật”, tôi nói tham luyến thì dễ hiểu.

Hành động tham luyến chính là kiêu mạn phóng túng, không luận ở hoàn cảnh nào, gia đình cũng tốt, đối với sự nghiệp của bạn cũng tốt, khi nào thuận tâm thì phải có cảnh giác cao độ. Phải nên biết con người ở thế gian này, đời người chân thật là duyên hợp rồi duyên tan, mọi người có thể cùng ở với nhau là duyên phận, duyên hợp thì có mặt ở nơi đây, duyên tan thì sẽ không có mặt nơi đây. Như chúng ta ở nơi đây cùng nhau học tập “Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán”, hai giờ đồng hồ này bạn thấy chúng ta nhiều người như vậy, từ bốn phương tám hướng đến cái giảng đường này, đó là hợp; cái hội này giảng hai giờ đồng hồ giảng xong thì chúng ta tản ra. Duyên hợp duyên tan, khi hợp thì không sanh tham luyến, khi tan thì cũng không bi thương, mãi mãi gìn giữ tâm bình thường của bạn. Bình là bình đẳng, không khởi sóng động, thường là vĩnh viễn giữ gìn cái tâm bình lặng đó của bạn, tâm thanh tịnh không khởi sóng động, trong nhà Phật có một danh từ gọi là Tam muội, cũng gọi thiền định. Cho nên thiền định không nhất định ngồi chéo chân quay mặt vào vách, thiền định chân thật chính là mỗi giờ mỗi phút đều giữ gìn tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, đó là chánh định, nên gọi là đi đứng nằm ngồi đều ở trong định. Vào được cảnh giới này, trong Phật pháp gọi là thánh nhân, đó là Phật Bồ Tát, vậy thì không phải là người thông thường. Người thông thường luôn là có tâm tư, tâm tư luôn là không tránh khỏi tham sân si mạn, những phiền não này đang làm chủ.

Trái lại, nếu như ở trong nghịch cảnh, cái hoàn cảnh đó rất là không tốt, bạn rất không ưa thích, gặp phải ác duyên, ác duyên là hoàn cảnh nhân sự, gặp được những người đó đều là chính bạn chán ghét, bạn không thể cố gắng cùng sống hòa thuận, vào lúc này phải làm sao? Trong lúc bị đánh mắng không sanh oán hận, biết được đây cũng là duyên hợp, đó là duyên gì? Đó là duyên bất thiện, thuận cảnh thiện duyên đó là duyên tốt, nếu trái ngược lại thì không phải duyên tốt, thế nhưng nó cũng phải hợp, khi nhân duyên gặp thì quả báo vẫn phải chịu. Người khác dùng tâm sân hận đối với chúng ta, dùng ác khẩu thêu dệt đối với chúng ta, thậm chí đánh mắng hãm hại, vào lúc này quan trọng nhất là không sanh tâm oán hận, vì sao vậy? Trong đại thừa giáo Trung Quốc, tổ sư đại đức thường hay trắc nghiệm học trò, dùng lời hiện tại mà nói chính là khảo thí, khảo nghiệm bạn, thường hay nhắc nhở chúng ta, bạn “biết không”? Ý nghĩa của hai chữ này rất là sâu, trong câu nói này bao hàm cả nghĩa sâu là nhìn thấu, là buông bỏ. Bạn “biết không”? Bạn nhìn thấu hay chưa? Bạn buông bỏ hay chưa? Nhìn thấu cái gì? Chân tướng sự thật, gọi là oan gia đối đầu, không phải oan gia thì không thể cùng nhau, oan gia tụ hội thì không tránh khỏi sân hận báo thù. Chúng ta ở trong loại hoàn cảnh này, người khác mắng nhiếc chúng ta, chúng ta có tức giận hay không? Đặc biệt là vô duyên vô cớ, hoặc giả là họ hiểu lầm đối với chúng ta, chúng ta sẽ cảm thấy rất là oan ức. Cảm thấy oan ức thì liền có oán hận trong đó, từ trong oán hận sanh tâm báo thù, sự việc này phiền não liền lớn, đời đời kiếp kiếp về sau oan oan tương báo lẫn nhau không hề kết thúc, đời sau mãnh liệt hơn đời trước, cho nên không phải oan gia thì không tụ hội. Thế nên Phật nói với chúng ta “oan gia nên giải không nên kết”, đó là bạn giác ngộ. Chúng ta đối đầu với những oan gia này, quan trọng nhất là phải hiểu được cái gì? Hóa giải, không nên kết oán nữa, hy vọng ngay đời này gặp được, cái sổ nợ này sẽ trả hết ngay đời này. Đó là thông minh, đó là trí tuệ chân thật. Cho nên nếu như chúng ta gặp phải, nhất định phải biết được nhẫn nhục, họ sỉ nhục ta, ta phải có thể nhẫn chịu, hóa giải hết cái oán kết này. Chân thật là người tu hành thì không chỉ là không có lòng oán hận, không có lòng báo thù, mà còn phải khởi lên cái tâm cảm ân, tâm cảm tạ họ. Tại vì sao phải cảm tạ họ? Bởi vì họ dùng hành vi thái độ này đối xử với ta, ta có thể hoan hỉ nhẫn chịu, công phu nhẫn nhục của chính mình được nâng cao, không có công phu nhẫn nhục này thì không làm được, chứng minh bạn nhẫn nhục đến được trình độ nhất định, cũng như nói họ đến để thử nghiệm ta, ta thông qua rồi, vậy ta có nên cảm kích đối với thầy giáo hay không? Cho nên câu nói “biết không” của tổ sư đại đức, bạn xem ý nghĩa bao sâu! Nếu như khi bạn biết rồi, không chỉ thuận cảnh không sanh tham luyến, nghịch cảnh không sanh sân hận, phiền não tập khí của bạn liền dần dần thật buông bỏ. Nếu bạn không thông qua khảo nghiệm này, bạn làm sao biết được công phu của bạn được chín muồi?

Chúng ta nhớ lại ở trong “Trúc Song Tùy bút” của đại sư Liên Trì, trong đó ghi lại một câu chuyện, đó là người thật việc thật. Có một vị tu hành ở trong núi sâu, phải có đến hai mươi – ba mươi năm không xuống núi, tu được rất tốt. Tín đồ tôn kính cúng dường đối với ông, lễ thỉnh mời ông xuống núi giảng kinh hoằng pháp, ông liền đi. Lần này xuống núi, khi vừa xuống núi gặp được tín đồ cung kính cúng dường, ông liền sanh ra kiêu ngạo phóng dật, chính là ngay chỗ này vừa nói, công phu liền thoái chuyển, chúng ta gọi là chưa qua được khảo nghiệm. Trong núi sâu cách biệt với bên ngoài, tâm hạnh rất thanh tịnh, vừa bước vào thế giới muôn màu không qua khỏi khảo nghiệm, tâm liền động. Đại sư Liên Trì cũng quen biết ông, khi gặp mặt ông ngài liền nói, ngài nói có một người như vậy, tu hành trong núi sâu rất nhiều năm, sau khi vừa bước vào hồng trần thất bại thảm hại, ông đến hồng trần để độ chúng sanh, cuối cùng lại bị chúng sanh độ đi mất. Người kia liền hỏi người đó là ai vậy? Đại sư Liên Trì liền nói, tôi nói chính là lão huynh! Câu nói này làm ông tỉnh thức.

Giống như sự việc này từ xưa đến nay có rất nhiều, cho nên hiện tại tu hành thành công khó, có mấy người có thể vượt qua được danh vọng lợi dưỡng, khảo nghiệm? Danh vọng lợi dưỡng, tài, sắc, danh, thực, thuỳ bày ra trước mặt mà không động tâm, có được mấy người chứ? Lại có được mấy người ở trong nghịch cảnh, bị oan uổng, bị sỉ nhục mà không có lòng sân hận, không sanh oán hận không có báo thù, có mấy người có thể làm được? Cho nên thật đã “biết” rồi thì tâm địa của họ vĩnh viễn thanh tịnh, ở trong thuận cảnh thanh tịnh, trong nghịch cảnh vẫn là thanh tịnh, họ sanh ra cái tâm gì vậy? Mãi mãi sanh ra cái tâm cảm ân báo ân, vì sao vậy? Học trò đi học ở trường, khi tôi còn trẻ đi học trung học, thầy của tôi ngày ngày vừa lên lớp là sát hạch, khảo nghiệm bạn mỗi ngày, xem bạn có tiến bộ hay không. Vậy người tu hành chúng ta có phải vậy hay không? Đúng vậy! Bạn xem từ sớm đến tối, bạn xem thấy tất cả mọi người, tất cả mọi việc, tất cả mọi vật, đó chẳng phải đang khảo bạn hay sao? Thuận cảnh, bạn khởi lên tham luyến, bạn thi không đạt tiêu chuẩn; nghịch cảnh gặp người khác mắng bạn vài câu, sỉ nhục bạn một chút bạn liền sân giận, bạn liền oán hận, bạn đều là được điểm không mà đi. Mỗi ngày thi mỗi ngày không tiến bộ, không những không tiến bộ hơn nữa còn thoái lui, mức độ thoái lui rất nhanh. Sanh khởi tham luyến, sanh khởi oán hận, cho dù trì giới trì được rất nghiêm, có công phu không? Không có công phu, làm gì là người nghiêm trì tịnh giới mà khởi lòng tham, có thể khởi lòng sân hận? Chính mình giới luật giữ được rất tốt, dường như rất đúng pháp, xem thấy người này không giữ giới, người kia phá giới thì trong lòng liền rất không vui, tùy ý phê bình, loại thái độ này nói rõ sự giữ giới đó của họ là giả, không phải là thật. Bạn xem, Đại sư Huệ Năng đã nói trong Đàn kinh: “Nếu là người chân thật tu hành sẽ không thấy lỗi thế gian”. Người chân thật trì giới, tất cả thiện ác của thế gian này họ có thấy hay không? Nếu như nói không thấy thì con mắt của họ có vấn đề, họ nhìn thấy, họ nhìn thấy thì thế nào? Họ không để ở trong lòng, đó gọi là không thấy lỗi thế gian, thấy mà không thấy, nghe mà không nghe, không để ở trong lòng, tâm là thanh tịnh, là bình đẳng, cho nên đối với tất cả chúng sanh, thiện duyên cũng tốt, ác duyên cũng tốt, đều là bình đẳng lễ kính tán thán. Trong tán thán đó, ngôn hạnh thiện thì tán thán, ngôn hạnh không thiện thì không nói, nhiều nhất mỉm cười là xong. Ý vị trong đây sâu rộng, chúng ta luôn phải thấu hiểu, phải biết làm thế nào để học tập.

Trong “Chư Kinh Yếu Tập” có nói ba loại nhẫn hạnh, chính là nhẫn nhục tu hành. Thứ nhất là, ý nghĩa phía sau cùng với điều này là như nhau. Gặp phải một số ác duyên, gặp phải người độc hại thậm chí cắt xẻo, như nhẫn nhục tiên nhân gặp phải Ca Lợi Vương cắt xẻo thân thể. Trên kinh Phật vận dụng câu chuyện này rất nhiều, nói được rất tường tận ở trong Kinh Đại Niết Bàn, nói ra tỉ mỉ câu chuyện này, trên Kinh Kim Cang chỉ nói sơ lược. Nhẫn Nhục Tiên Nhân là tiền thân của Thích Ca Mâu Ni Phật, khi Thích Ca Mâu Ni Phật còn đang tu Bồ Tát đạo chưa thành Phật, tu nhẫn nhục Ba La Mật. “Nhẫn mà người không thể nhẫn”, thông thường người không thể nhẫn thì ngài có thể nhẫn được, trên thực tế là chư Phật Như Lai thị hiện loại hình tướng này để cho chúng ta xem, để khởi phát cho chúng ta, để chúng ta xem thấy loại hành trì này của các ngài, chúng ta chính mình sâu sắc mà phản tỉnh, mà giác ngộ, phải học tập với các ngài. Khó nhẫn có thể nhẫn, không có gì không thể nhẫn, chỉ cần bạn có thể xem nhẹ một chút tất cả pháp thế xuất thế gian, không nên khẩn trương như vậy. Ở trên kinh trong thiên văn chương này của chúng ta, tổng đề mục là “Pháp giới Viên Minh Tự Tại Dụng”, đó là nói ai vậy? Nói đến Pháp Thân Đại Sĩ. Họ hoàn toàn thấu suốt giác ngộ đối với thật tướng của vũ trụ, “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng, tất cả hữu vi pháp như mộng huyễn bào ảnh”, họ có chấp trước hay không? Không chấp trước! Họ có phân biệt hay không? Không phân biệt! Không những không có phân biệt chấp trước, mà khởi tâm động niệm cũng không có, cho nên họ viên mãn mười Ba La Mật. Chúng sanh có cảm, Phật Bồ Tát liền có ứng, cảm ứng tương thông này là như vậy. Rất giống như thí nghiệm của tiến sĩ Giang Bổn Thắng vậy, bạn xem nước không khởi tâm động niệm, chúng ta khởi tâm động niệm có cảm, nó liền có ứng. Chúng ta dùng một thiện niệm thì bạn xem cái kết tinh của nó đẹp cỡ nào! Chúng ta dùng một ác niệm đối với nó thì kết tinh sẽ rất là xấu. Tiến sĩ Giang Bổn Thắng đã làm thí nghiệm mười mấy năm, ngày ngày đang làm, đó là thật, không phải là giả.

Pháp tánh, phía trước chúng ta đã học Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể, đó là pháp tánh. Trong pháp tánh không có hiện tượng vật chất, cũng không có hiện tượng tinh thần, cho nên hiện tượng tinh thần, hiện tượng vật chất đều là giả, “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, nó làm sao có thể khởi tâm động niệm, làm sao có thể có phân biệt chấp trước? Đó mới gọi là chính xác. Chư Phật Bồ Tát ứng hóa ở mười pháp giới, trên hình tướng không hề khác gì với chúng ta, mặc áo ăn cơm, học tập làm việc không hề khác nhau, trên thực tế cốt cách thì hoàn toàn không như nhau, cho nên gọi là tùy duyên diệu dùng. Tùy duyên là chúng sanh có cảm thì ta có ứng, cái cảm ứng này là tùy duyên, diệu dùng ở đâu vậy? Ở ngay trong cuộc sống thường ngày các ngài không khởi tâm không động niệm, đó là Phật, không phân biệt, không chấp trước đó là Bồ Tát, vậy chúng ta thì sao? Chúng ta ở ngay trong tác dụng, khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, cho nên gọi là phàm phu. Trên hình tướng của chúng ta, họ diệu mà chúng ta không diệu, cho nên họ lúc nào cũng có thể cảm thọ, ta thứ gì cũng kỳ kèo, so đo từng ly, không hề nhường nhịn chút nào, đó gọi là tạo nghiệp. Tạo nghiệp thì có báo ứng, liền có nhân quả, đời đời kiếp kiếp vướng bận không rõ, bạn xem, nhiều khổ. Cho nên trong kinh đại thừa Phật dạy chúng ta, phải học Bồ Tát tùy duyên diệu dụng thì bạn an vui không gì bằng, hòa trong hồng trần với tất cả chúng sanh, trên hình thức bên ngoài bạn không hề thấy điều gì, thế nhưng người biết nhìn thì rõ ràng tường tận. Người biết nhìn là thế nào? Trong thuận cảnh không tham luyến, trong nghịch cảnh không sanh sân hận, từ ngay chỗ này có thể thấy ra được. Nếu như nghiêm trọng hơn một chút, người khác khinh khi bạn, xem thường bạn, hủy báng bạn, vũ nhục bạn, hãm hại bạn, bạn cũng có thể nhẫn chịu, cũng không có oán hận, cũng không có ý niệm báo thù, không chỉ không có tâm báo thù, không có ý nghĩ oán hận, vừa rồi mới nói, người chân thật tu hành là ngày ngày đang tiếp nhận khảo nghiệm, ngày ngày nâng cao cảnh giới của chính mình. Cảnh giới càng cao bạn nhận sỉ nhục càng nghiêm trọng, bạn gặp nạn sẽ càng khổ. Mỗi ải đều vượt qua, vậy chúc mừng bạn, bạn thành Phật rồi. Cho nên Nhẫn Nhục tiên nhân cái ải sau cùng là bị Ca Lợi vương cắt xẻo thân thể.

Ca Lợi là tiếng Phạn, dịch thành ý Trung văn chính là hôn quân vô đạo, người Trung Quốc chúng ta gọi là bạo quân, ông ấy là vua, đó không phải là ông vua tốt, là một ông vua ác, bạo chúa không thông tình người không nói lý. Gặp phải sự việc như vậy, đó thật gọi là vô duyên vô cớ, ông ấy cảm thấy không vui thì liền đem người ta giết đi. Giết còn không phải dùng một dao giết chết, gọi là xử tử lăng trì, chính là dùng dao từ từ mà cắt, cắt thịt ra từng miếng từng miếng, cắt đến khi chết thôi. Chịu lăng nhục đến như vậy, Nhẫn Nhục Tiên Nhân nói với vua Ca Lợi, tương lai ta thành Phật người ta độ đầu tiên là ông, cho nên Thích Ca Mâu Ni Phật thị hiện thành Phật lần này, người đầu tiên được độ chứng quả A la hán là Kiều Trần Như Tôn Giả, tiền thân của Kiều Trần Như Tôn Gia là vua Ca Lợi. Bạn thấy Nhẫn Nhục Tiên Nhân không những không oán hận, không những không báo thù, mà còn rất cảm tạ ông ấy, ta tương lai thành Phật sẽ độ ông trước. Đó là chính xác, Phật không độ người vô duyên. Cái duyên này có thiện duyên, có ác duyên. Thiện duyên ác duyên ở trong mắt của Phật Bồ Tát đều bình đẳng được độ, cái duyên nào chín muồi thì độ trước, Phật vì để báo ân. Đó là để chúng ta xem để chúng ta học tập, chúng ta phải nên học tập như vậy. Sát hại cũng không bằng xử tử lăng trì thảm khốc như vậy, ngài có thể tiếp nhận, có thể chịu được, cho nên Thích Ca Mâu Ni Phật thành Phật trước. Trong hiền kiếp tên Phật xếp thứ tự, Thích Ca Mâu Ni Phật là vị Phật thứ năm, tên xếp sau Phật Di Lặc, do vì vua Ca Lợi cắt xẻo thân thể, viên mãn nhẫn nhục Ba La Mật nên tiến lên trước, cho nên ngài tiến lên trước thành vị Phật thứ tư. Bồ Tát Di Lặc thì sao? Di Lặc hiện tại là Bồ Tát, tương lai sau khi Thích Ca Mâu Ni Phật thì ngài tiếp theo thành Phật, hai ngài đã thay đổi vị trí, ngài tiến lên trước. Nhẫn Nhục Tiên Nhân cảm kích ông ấy là có đạo lý, giúp cho ngài thành tựu trước, chúng ta có thể thể hội được cái ý này không? Thể hội được cái ý này, bạn gặp phải nghịch cảnh ác duyên, bạn sẽ không có chút lòng oán hận, bạn sẽ có lòng cảm ân, vì sao vậy? Có được cơ hội tiến lên thành tựu trước, do họ cho ta, họ đến khảo ta, ta vượt qua được cái ải này, không có lòng oán hận. Cho nên trên kinh nói “mỗi ngày là ngày tốt, mỗi giờ là giờ tốt”, hai câu nói này đặc biệt dùng ở vào cái thời đại hiện đại này. Chúng ta hiện tại vào cái thời đại này, các vị biết thiên tai nhân họa khác thường triền miên, chúng sanh cư trụ ở trên cái địa cầu này khổ không nói ra lời, chúng ta gặp phải rất nhiều người bị đào thải ở trong hoàn cảnh này. Người chân thật tu hành gặp được hoàn cảnh này là hoàn cảnh tốt, đó là gì vậy? Trắc nghiệm lớn, không phải là trắc nghiệm nhỏ, khảo thí lớn, bạn có thể thông qua từng ải, chẳng phải bạn tiến lên thành tựu trước hay sao? Cho nên nói người người là người tốt, mọi việc là việc tốt, vấn đề là chúng ta phải dùng lòng chân thành để đối nhân xử thế, phải dùng tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm trí tuệ, tâm từ bi, học Chư Phật Như Lai vĩnh hằng bất biến, không luận là ở thiện duyên hay ở ác duyên, là thuận cảnh hay là nghịch cảnh, quyết định phải gìn giữ. Chân thật có thể làm được thì quyết định được oai thần Tam bảo gia trì, gặp hoàn cảnh khó khăn hơn bạn cũng có thể vượt qua. Khổ là phải nhận, phải nên nhận chịu, lấy khổ làm thầy.

Thế nên trên cái thế giới hiền tiền này có tai nạn nghiêm trọng, suy thoái kinh tế hiện tại vẫn chưa kết thúc, khoa học gia vì chúng ta đưa ra cảnh báo, tiếp theo sẽ có nguy cơ lương thực, nguy cơ năng lượng, tiếp theo còn có nguy cơ nước sạch, phiền phức rất nhiều, cũng rất có khả năng xảy ra ôn dịch nghiêm trọng, việc này rất là khủng khiếp. Tai nạn do con người làm ra chính là đại chiến thế giới lần thứ ba, cái thứ này bạo phát ra chính là “tiểu tam tai” mà trên kinh Phật nói. Tiểu tam tai là nói chiến tranh hạt nhân, chiến tranh sinh hóa. Gặp phải cái hoàn cảnh như vậy, đối với người tu hành của chúng ta mà nói, chúng ta phải nên ứng đối như thế nào? Người chân thật tu hành xem thấy hoàn cảnh bốn bề không đúng thì phải làm sao? Gia công niệm Phật, cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc. Đây là việc tốt. Nếu như không phải ở ngay trong hoàn cảnh này, chúng ta sẽ xem nhẹ đi việc niệm Phật, không cần lo, thời gian còn rất dài từ từ mà niệm. Hiện tại xem thấy hoàn cảnh này không được rồi, không cố gắng công phu thì không được, nhắc nhở chúng ta nỗ lực niệm Phật, giúp chúng ta sớm một ngày vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, đến thế giới Cực Lạc để làm Phật. Hoàn cảnh này vậy có tốt không? Quá tốt rồi, ngàn năm mới gặp. Đó là thật, không phải là giả. Cho nên bạn nói con người rốt cuộc là thiện hay là ác? Rất khó nói, hoàn cảnh cũng rất khó nói, hoàn toàn xem chính chúng ta dùng cái tâm như thế nào, dùng thái độ như thế nào để ứng đối. Biết thì không có thứ nào không tốt, thuận cảnh nghịch cảnh, thiện duyên ác duyên không có thứ nào không tốt, tất cả đều tốt, không biết thì sao? Không biết thì không có hoàn cảnh nào tốt, bạn sẽ không tìm ra được cái tốt. Từ trên mặt này chúng ta cũng có thể sâu sắc thể hội được, trên kinh Phật thường hay nói “cảnh tùy tâm chuyển”, hoàn cảnh bên ngoài là giả, là thiện là ác, là thuận là nghịch, đều là từ nơi tâm chính ta mà chuyển biến. Tâm nếu như thiện thì nghịch cảnh cũng thiện, ác duyên cũng thiện; nếu tâm không thiện thì thiện duyên cũng không thiện, thuận cảnh cũng không thiện, bạn làm sao có thể trách bên ngoài? Bên ngoài không việc gì, đó mới là chân lý. Cho nên cái Sanh Nhẫn này là nói hoàn cảnh đời sống của chúng ta, hoàn cảnh nhân sự cùng hoàn cảnh vật chất.

Thứ hai nói Pháp nhẫn, gọi là lạnh nóng gió mưa đói khát các pháp, khi bị não hại có thể an có thể nhẫn, không sanh sân hận lo buồn, đây là nghiêng nặng về phương diện tai hại tự nhiên. Thế nên Thích Ca Mâu Ni Phật Thế Tôn năm xưa còn ở đời đã làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng ta, việc này rất là hiếm có. Tôi thường hay nghĩ, ngài xuất thân từ một vương tử, trong Phật pháp chúng ta thường nói “giàu sang học đạo khó”, Thích Ca Mâu Ni Phật là quý tộc, người giàu sang, ngài có thể xả, ngài có thể buông bỏ, ngài buông bỏ làm một khổ hạnh Tăng, nửa ngày ăn một bữa, dưới gốc cây ngủ một đêm, toàn bộ tài sản là ba y một bát, cả đời không thay đổi. Ngài làm ra cho chúng ta xem, chân thật là khó nhẫn có thể nhẫn, khó làm có thể làm, có thể trải qua đời sống như vậy thì không có bất cứ tai nạn gì.

Hiện tại tổ chức vệ sinh thế giới có một số nhà khoa học nhắc nhở chúng ta, họ biết được là do khoa học dùng số học mà suy ra, hiện tại địa cầu đã có nguy cơ rất nghiêm trọng, chúng ta thường hay nói địa cầu bệnh rồi, bệnh đã rất nghiêm trọng. Tại vì sao có bệnh? Là do những người cư ngụ ở trên địa cầu này không an phận, ngày ngày phá hoại đi hoàn cảnh tự nhiên hoàn cảnh sinh thái, cho nên địa cầu bệnh rồi. Chúng ta có đang làm công việc phá hoại địa cầu hay không? Chúng ta đều nói chúng ta không có, kỳ thật đều có phần. Phật nói cho chúng ta nghe nạn lụt, cái nhân tố thứ nhất là gì? Nguyên nhân thứ nhất là tham lam, lòng tham là nước. Nhân tố thứ nhất của nạn lửa là gì? Sân hận! Nạn gió, như cuồng phong, bão táp, lốc xoáy, nhân tố là gì? Ngu si. Tham sân si, đó gọi là ba độc phiền não. Nếu như không có tham sân si thì nước gió lửa, ba tai nạn này không có. Chúng ta thử nghĩ xem chúng ta có tham sân si hay không? Ngạo mạn, cống cao ngã mạn là nguyên nhân của địa chấn. Ngạo mạn là bất bình, cao thấp không như nhau, việc này dẫn khởi động đất. Trong Phật pháp gọi là thế giới bên ngoài, đều là khởi tâm động niệm của chúng ta mà biến hiện ra, cảnh tùy tâm chuyển, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh. Nếu như chúng ta tâm bình khí hòa, thật như trên kinh Phật đã nói “cần tu giới định huệ, diệt trừ tham sân si”, vậy thì cái thế gian này không có bất cứ thứ tai nạn gì. Thế nên hiện tại mọi người rất là lo lắng, chính là khí hậu của địa cầu thay đổi, nhiệt độ địa cầu không ngừng nâng cao, cái ảnh hưởng này quá lớn, đặc biệt rõ ràng là Nam Bắc cực, nhiệt độ tăng cao thì băng của Nam Bắc cực tan chảy, tuyết tụ trên núi cao chảy ra. Cái vấn đề này nghiêm trọng. Băng của Nam Bắc cực nếu tan chảy hết, khoa học gia nói với chúng ta nước biển sẽ dâng cao đến 50m, thành thị duyên hải thảy đều không còn, đều bị chìm trong nước. Sự việc này hiện tại khoa học không cách gì giải quyết. Tuyết đóng trên núi tuyết núi cao tan chảy, rất nhiều con sông nguồn nước đầu nguồn bị cạn kiệt, như sông Trường Giang Hoàng Hà của Trung Quốc nuôi sống bao nhiêu người, nếu như một khi nguồn nước của Trường Giang Hoàng Hà bị cạn hết, hết nguồn nước, Trung Quốc có một tỷ ba dân số, tôi thấy chí ít có hơn phân nữa số người thiếu hụt nguồn nước. Không có nước uống thì phải làm sao? Ngũ cốc cùng các giống khác cần phải có nước nó mới có thể sanh trưởng, nếu như không có nước, mảng xanh liền biến thành sa mạc, đó mới là đại tai nạn chân thật. Nếu như chúng ta có thể nhận biết rõ ràng, hiện tại nếu hiểu được làm thế nào dự phòng, làm thế nào để cứu vãn, Phật Bồ Tát nói với chúng ta, nếu như chúng ta đều có thể học như Thích Ca Mâu Ni Phật nửa ngày ăn một bữa, đời sống đơn giản, không nên ham muốn mỹ vị, quyết định không ăn thịt chúng sanh, không còn kết ác duyên với tất cả chúng sanh nữa, hóa giải oán hận, đó mới là biện pháp trị gốc. Ăn uống của chúng ta càng đơn giản càng tốt, càng đơn giản cũng là càng khỏe mạnh, ăn chay, nấu nước thì xong, có thể ăn rau xanh thì càng tốt, không thể ăn rau xanh trụng qua nước thì được rồi, không cần phải nấu lẩu trưng hầm, không cần thiết. Như vậy dần dần quen lần, khi ở trong đại tai nạn thì bạn dễ dàng sinh tồn. Hiện tại phải làm ngay, cần phải làm cho ruột già dần dần biến đổi lại, có thể thích ứng với hoàn cảnh ác liệt nhất. Phòng hoạn tất nhiên là tốt, nghĩ lại loại phương thức đời sống đó khi năm xưa Thích Ca Mâu Ni Phật còn ở đời, đối với tất cả tai nạn không có lo sợ, không có khủng khiếp. Ngài đã làm ra tấm gương tốt cho chúng ta xem, chúng ta càng nghĩ càng có đạo lý, chân thật gọi là đại từ đại bi.

Ngoài hai loại nhẫn này ra, trong đại thừa giáo còn có một loại tu hành pháp nhẫn. Chúng ta tu hành, nếu như bạn không có lòng nhẫn nại thì bạn không thể thành tựu. Đại đức xưa đối với một người học phải khảo nghiệm, chính là khảo họ có thể nhẫn nhục hay không. Vào khoảng 50 năm trước, tôi giảng qua “Thiền Lâm Bảo Huấn” ở Gia Nghĩa, một nơi cạnh bên núi A Lý, ở nơi đó có một cái chùa Thiền Lâm, vào lúc đó họ vừa mới xây xong, tìm tôi đến giảng kinh, Chùa Thiền Lâm. Tốt quá, vậy nên tôi giảng “Thiền Lâm Bảo Huấn”. “Thiền Lâm Bảo Huấn” đều là câu chuyện, bên trong có một câu chuyện, cũng nhiều năm rồi tôi cũng không có xem lại quyển sách này, gần như là đã quên hết, may mà quyển sách này lưu thông ở Đài Loan rất rộng, tùy lúc đều có thể tìm được, các vị đều có thể lật xem thử. Tôi nhớ lại có một câu chuyện như vầy, có một vị lão hòa thượng xem thấy có một học trò trẻ tuổi, học trò này sẽ có thành tựu, thông minh hiếu học, rất hiếm có, thế là ông khảo nghiệm học trò, dùng phương pháp gì vậy? Dùng thái độ rất ác liệt đối với học trò, dường như là rất chán ghét, rất không ưa, vừa gặp mặt liền quát mắng, liền mắng học trò, nhục mạ học trò, thế nhưng học trò này rất cung kính đối với lão hòa thượng này, đều có thể nhẫn chịu. Có một lần lão hòa thượng rửa chân, đem nước rửa chân tạt vào mình anh ấy. Sau khi tạt nước xong lão hòa thượng bỏ đi, anh ấy cũng không giận. Sau cùng lão hòa thượng nổi giận đuổi đi, khi giảng kinh nói pháp không cho phép đến nghe, anh không còn cách nào, anh không thể bước vào trong giảng đường, anh ở bên dưới bên ngoài cửa sổ lắng nghe, nghe từ đầu đến cuối không bỏ đi. Trong lòng lão hòa thượng biết rõ. Đến sau cùng truyền pháp, mọi người đều không biết lão hòa thượng truyền cho ai, lão hòa thượng gọi anh, người quỳ bên ngoài đó vào đây, liền truyền pháp cho anh. Thì ra thời gian dài như vậy, lão hòa thượng ngày ngày quở mắng anh là xem anh nhẫn nhục, mỗi ngày khảo anh nhẫn nhục xem anh có thể vượt qua hay không, sau cùng anh vượt qua được, trở thành pháp tử của lão hòa thượng. Việc này rất có đạo lý, nếu như bạn không thể nhẫn thì bạn không thể thành tựu được cái gì, thành tựu của bạn chỉ là bề nổi, không phải thực chất, gặp phải cảnh giới bạn sẽ tùy theo cảnh giới chuyển, trong thuận cảnh bạn sẽ khởi tham luyến, trong nghịch cảnh bạn sẽ khởi oán hận, vậy thì bạn không thể thành tựu. Cho nên các vị xem qua kinh Kim Cang, trong kinh Kim Cang giảng Lục Độ, bố thí là nói được nhiều nhất, kế đến là nhẫn nhục, những cái khác chỉ là nói qua một cách sơ lược.

Bố thí là tu phước, tu phước tu huệ, pháp bố thí là khai trí tuệ, tài bố thí là tu phước báo. Thế nhưng nhẫn nhục là có thể thành tựu, là có thể gìn giữ, cái bạn tu sẽ không bị mất đi. Bạn phải có thể nhẫn thì bạn có thể gìn giữ, bạn không thể nhẫn thì không giữ được cái bạn tu, đến lúc nó sẽ bị biến chất, cho nên cái đạo lý này không thể nào không hiểu. Nhưng cái đạo lý này rất sâu, chúng ta thấy xắp xếp của Lục Ba La Mật cũng là khải thị cho chúng ta rất lớn. Bạn xem, bố thí có phải là đang tu? Trì giới là thêm vào đức hạnh, nhẫn nhục mới có thể thành tựu, có thể nhẫn nhục mới có thể tinh tấn. Tinh tấn là gì? Một môn thâm nhập trường kỳ huân tu gọi là tinh tấn. Tinh tấn mới có thể được định, được định sau đó mới có thể khai trí tuệ. Sáu cửa là nói một sự việc, mắc xích nối mắc xích, rất rõ ràng, rất tường tận, nó không phải độc lập, nó là từng bước từng bước hướng lên cao, trí tuệ khai rồi thì thành Phật. Cho nên đang tu nhẫn nhục pháp, chúng ta nói đến tu học của Phật pháp, bạn không nhẫn thì làm sao có thể thành công? Giáo học của người xưa Trung Quốc, trẻ nhỏ từ nhỏ đã dạy nó nhẫn, phải tu công phu nhẫn nại, phải học vững vàng, đứa nhỏ này ở đạo nghiệp, học nghiệp, sự nghiệp mới có được thành tựu. Nếu như tâm khí bất bình thì làm sao chúng có được thành tựu? Vậy thì không thể. Cho nên cái điểm này chúng ta phải hiểu, sau đó chúng ta mới hoan hỉ mà học tập.

Kỳ thật tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng Như Lai, mọi người đều là bình đẳng, chân thật không có cao thấp, tại vì sao hiện tại chúng ta biến thành ra như thế này? Phật nói “chỉ bởi vọng tưởng, phân biệt, chấp trước mà không được chứng đắc”. Chúng ta là một niệm vọng động, đem tự tánh biến thành A lại da, từ trong A lại da xuất hiện ra vũ trụ vạn pháp, sinh mạng của chúng ta cũng đồng thời xuất hiện, cứ như vậy càng diễn càng phức tạp, không thể quay đầu. Kỳ thật quay đầu là rất dễ, mê mất đi tự tánh đã quá lâu. Phật Bồ Tát các ngài đã quay đầu, các ngài là người minh bạch, sau khi quay đầu ngài đến giúp chúng ta, hướng đạo chúng ta, quay về tự tánh, “Vọng Tận Hoàn Nguyên”. Hoàn Nguyên thì thành Phật, liền quay về tự tánh. Làm thế nào Hoàn Nguyên? Đó là vọng phải tận.

Vọng quá nhiều, Phật đem nó quy nạp thành ba loại lớn. Trên kinh Hoa Nghiêm nói vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, ba loại lớn này. Thông thường trong đại thừa giáo nói “Vô minh phiền não, Trần sa phiền não, Kiến tư phiền não”. Vô minh phiền não chính là vọng tưởng trên kinh Hoa Nghiêm nói, Trần sa phiền não chính là phân biệt trên kinh Hoa Nghiêm nói, Kiến tư phiền não chính là chấp trước mà trên kinh Hoa Nghiêm nói. Đây là ba loại lớn. Ba loại lớn này đều là vô lượng vô biên, tại vì sao có vô lượng vô biên? Chúng ta ở đoạn phía sau sẽ học tập đến, ba loại châu biến, thế nhưng chúng ta thật muốn học thì không gì khác hơn chính là buông bỏ, nếu bạn không buông bỏ thì bạn không thể quay đầu. Buông bỏ cái gì? Buông bỏ vọng tưởng, không có thứ nào không phải là hư vọng, đến một giai đoạn sau cùng đó là ngay đến Phật pháp cũng phải buông bỏ, vì sao vậy? Ngay trong tự tánh không có thứ này, cho nên trên kinh Kim Cang, Thế Tôn đem tin tức này tiết lộ cho chúng ta: “pháp còn nên xả, huống là phi pháp”. Pháp là Phật pháp, Phật pháp cũng phải đem nó xả bỏ, là giả không phải thật. Phật nói kinh, Phật kinh có thí dụ gọi là “Hoàng diệp chỉ đế”. Trẻ nhỏ đang khóc quấy rầy, người lớn đưa trước mặt chúng một chiếc lá cây màu vàng, nói với đứa nhỏ không nên khóc, con xem đây là vàng ròng, có thể đem đi đổi kẹo. Đứa nhỏ nghe rồi không khóc nữa, đó là mục đích đã đạt được rồi. Cho nên tất cả diệu pháp mà Thế Tôn đã nói trong 49 năm là chiếc lá vàng, việc này phải nên biết, bạn buông bỏ thì cái thật liền hiện bày, tự tánh liền hiện tiền.

Tự tánh là như thế nào? Một bộ kinh Hoa Nghiêm chính là dáng vẻ của tự tánh, nói ra được rất tường tận. Người Trung Quốc thích đơn giản, không thích lôi thôi. Đại sư Huệ Năng thị hiện thành Phật ở Trung Quốc hợp khẩu vị của người Trung Quốc, nói rất đơn giản, chỉ nói ra hai mươi chữ, hai mươi chữ đó mở rộng ra chính là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh. Tuyệt diệu! Tự tánh là cái gì? Tự tánh bản thể thanh tịnh, vốn không sanh diệt, vốn sẵn đầy đủ, vốn không dao động, năng sanh vạn pháp, hai mươi chữ này nói hết. Hai mươi chữ này chính là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh, chính là tận hư không khắp pháp giới, chân tướng của tất cả các pháp. Sau khi hoàn nguyên thì bạn triệt để tường tận, thì bạn thảy đều có được, Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm thảy đều có được, chứng được, ở đâu vậy? Thì ra chính ngay đời sống hiện thực, bạn ở ngay đời sống hiện thực được đại tự tại, vĩnh viễn không có phiền não, vĩnh viễn không có tai nạn, bạn chính mình thọ dụng cũng có thể giáo hóa chúng sanh, giúp cho người khác giác ngộ, giúp cho người khác quay đầu. Cho nên phàm phu nghiệp chướng sâu nặng, Phật có pháp phương tiện. Pháp phương tiện này cổ thánh tiên hiền chúng ta đã nói qua, cho nên tôi học Phật đến nay cũng gần 60 năm, hai năm nữa là 60 năm, tôi sâu sắc thể hội được, cổ thánh tiên hiền Trung Quốc chân thật cũng là Phật Bồ Tát tái sanh. Tại vì sao nói được hay đến như vậy? Làm thế nào chúng ta học tập mới có thể thành tựu? Bạn xem trên Tam Tự Kinh, Tam Tự Kinh là người xưa nói, cổ thánh tiên hiền nói “giáo chi đạo, quý dĩ chuyên”, chỉ có sáu chữ. Giáo học chi đạo quý chuyên quý tinh, việc này hoàn toàn giống như nguyên lý nguyên tắc Phật pháp đã nói, cho nên những người nói ra lời này, họ không phải Phật Bồ Tát vậy là ai? Tôi đã từng thỉnh giáo thầy tôi lão cư sĩ Lý Bĩnh Nam, tôi hỏi thầy cổ thánh tiên hiền Trung Quốc có phải là Phật Bồ Tát thị hiện hay không? Cụ ấy mỉm cười nói với tôi, thầy nói trên lý thì nói được thông nhưng trên sự thì không có chứng cứ, đó là thật, trên sự không có chứng cứ, chính họ không có nói ra họ là Phật Bồ Tát gì đó tái sanh, thế nhưng trên lý thì nói được thông. Vậy chúng ta liền hiểu được giáo học của Phật pháp cũng không ngoại lệ “một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu”, đó là gì vậy? Việc này họ phải nhẫn nhục, nếu bạn không thể nhẫn nhục thì có thể được hay sao? Vẫn chưa học thành thì muốn ra giảng kinh nói pháp, đức hạnh chưa thành tựu, không đi giảng kinh nói pháp còn tốt, còn trung thực, khi vừa đi giảng kinh nói pháp, hoặc giả giảng được hay một chút thì phiền phức đến, người khác tán thán bạn, cúng dường bạn, danh vọng lợi dưỡng tham sân si mạn của bạn liền nổi lên, hỏng hết. Đó là gì? Không thể nhẫn.

Tôi ở Đài Trung học kinh giáo với lão sư Lý, vào lúc đó tôi 32 tuổi, lão sư nói với tôi sau 40 tuổi mới có thể ra giảng kinh. Tôi ở Đài Trung trước sau 10 năm, phần nhiều thời gian ở tại thư viện Từ Quang, đó là Đạo Tràng lão sư Lý xây dựng. Vẫn chưa đủ 40 tuổi, học giảng kinh ở tại nhà giảng, trong đó có ba cái đạo tràng, thư viện, Liên Xã Đài Trung, còn có một cái chùa Linh Sơn, cho nên những học trò chúng tôi giảng kinh đều là ở ba nơi đó học tập. Ở dưới mắt của thầy giáo, sau 40 tuổi nơi khác mời mới có thể đi, trước 40 tuổi thì không thể đi, phòng phạm rất nghiêm. Có câu là “nghiêm sư xuất cao đồ”, thầy giáo tuy là rất nghiêm, những học trò như chúng tôi cũng chẳng cao được đến đâu, đó là nguyên nhân gì? Do không thể chuyên tinh, muốn học nhiều, muốn học rộng nghe nhiều. Thầy giáo tuy là hạn định chúng ta chỉ có thể học một bộ kinh, chúng ta trẻ tuổi không hiểu, lão sư ở qua Đài Trung 38 năm, giảng qua mười mấy bộ kinh, dạy chúng tôi hạn chế chúng tôi chỉ có thể học một thứ, chúng tôi không phục. Lão sư cũng không còn cách nào, hằng thuận chúng sanh, không kiên trì nguyên tắc của chính mình, hằng thuận những học trò như chúng tôi. Học trò muốn học nhiều ngài cũng mở rộng, thế nhưng vẫn có điều kiện, một môn học tốt rồi mới có thể học môn thứ hai, đó là nguyên tắc của ngài. Phải học được đến như thế nào vậy? Phải đến khi thầy đồng ý, cũng giống như phải trải qua khảo nghiệm, sự khảo nghiệm này chính là bạn học qua lên đài giảng kinh, bạn giảng sao thầy ở dưới đài nghe mà thầy cảm thấy được, gật đầu, như vậy bộ kinh này mới xem là học xong, bạn mới có thể học bộ thứ hai. Đó là không được đồng thời học hai thứ, đó là một nguyên tắc mà cả đời thầy kiên trì, quyết định không cho phép học hai thứ một lúc. Chúng ta thực tế mà nói, trong nhà Phật vẫn cứ không bồi dưỡng ra được nhân tài, cho nên những nguyên tắc này là một chút cũng không thể nào khai mở, phải nghiêm giữ mới chân thật có thể bồi dưỡng ra được nhân tài. Bạn không học, không học thì thôi vậy. Bạn muốn học, vậy thì phải giữ qui củ, như vậy mới có thể thành tựu. Thế nhưng thầy giáo không kiên trì đến mức thấp nhất, nếu kiên trì đến mức thấp nhất mà nói, Liên Xã Đài Trung phải có ra được vài người.

Sự việc này lão sư có nói qua với tôi, thầy rất cảm khái mà nói, học trò tìm thầy không dễ, có thể gặp không thể cầu, đến nơi đâu để tìm thầy giáo? Lão sư lại nói ngược lại, lão sư tìm học trò càng khó hơn, lão sư tìm học trò thế nào? Học trò truyền đạo của thầy còn khó khăn hơn so với học trò tìm thầy. Đó là thật, không phải giả. Người truyền đạo quá khó, cái thứ nhất là đức hạnh, cái thứ hai là trí tuệ, cái thứ ba là phải có phước báo, không có phước báo không được, cho nên Phật dạy đệ tử phước huệ song tu. Huệ tuy là rất quan trọng, vậy mà phước để ở phía trước. Bạn thấy người xưa, không luận là đạo tràng của tông phái nào, người học bước vào đạo tràng gọi là năm năm học giới, đó là gì? Năm năm tu phước. Tu phước chính là hiện tại chúng ta gọi là làm công quả, trong thường trụ làm công quả, làm năm năm. Sau khi làm xong năm năm bạn mới có thể làm thanh chúng để học tập, bước vào giảng đường học kinh giáo, thiền được thì ngồi thiền, niệm Phật đường thì niệm Phật. Năm năm đầu thì phải làm công quả, chúng ta hầu giúp người khác về sau mới có người chăm lo cho chúng ta, đó là rất công bằng. Hiện tại những qui củ này đều không còn, cho nên tất cả đều phải như lý như pháp. Như lý như pháp mà không có công phu nhẫn nhục thì không thể thành tựu, nhất là vào hiện đại Phật pháp suy đồi, người chân thật có lòng, người phát tâm Bồ Đề kế tục huệ mạng của Phật hoằng pháp lợi sanh, có đại nguyện như vậy, nếu bạn không có sự nhẫn nại lớn thì bạn sẽ không thể thành tựu. Có nhẫn nại lớn vẫn phải tuân thủ giáo huấn của đại đức xưa, chính là “một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu”, tâm của họ liền định.

Năm 2006 chúng tôi ở Paris, tổng bộ văn khoa Liên Hiệp Quốc tổ chức một hoạt động lớn, sau khi hội nghị này hoàn tất, luôn tiện tôi đến Luân Đôn. Từ Paris đến Luân Đôn là ngồi xe lửa, có một đường ngầm dưới biển, tham quan đại học Kiếm Kiều, đại học Luân Đôn. Trước đây tôi đã tham quan qua đại học Ngưu Tân, cũng có đại học Luân Đôn, đại học Luân Đôn đi qua hai lần, đó là trung tâm Hán học của Úc Châu. Tôi thăm khoa Hán Học của họ, cũng có dạy qua hai buổi học, cùng giao lưu với giáo thọ của họ, sâu sắc cảm nhận, thời đại của chúng ta thiếu kém nhân tài mũi nhọn, giáo thọ chuyên môn thì không có. Cho nên sau khi tôi trở về thường hay nghĩ đến, không nên có nhiều, chỉ cần mười người, không quá mười người, chí đồng đạo hợp chúng ta cùng nhau học tập, bế quan mười năm, mười năm mỗi một người chuyên học một môn, mỗi ngày đến báo cáo. Mười năm chuyên một môn thì nhất định thành tựu. Mười năm chuyên học kinh A Di Đà, sau mười năm họ chính là giảng Kinh A Di Đà đệ nhất thế giới, chính là một vị A Di Đà Phật sống. Nếu như họ không thể nhẫn nại mười năm chuyên học một thứ thì họ không thể có được thành tựu., Cho nên tu pháp nhẫn nhục là quan trọng hơn bất cứ thứ gì, bạn có thể thành tựu được đạo nghiệp đều dựa vào nhẫn nhục. Sau khi tôi đưa ra cách này thì có rất nhiều người đến tìm tôi. Sự việc này thực tế mà nói là việc không dễ dàng, bạn đến tìm tôi rất dễ, ở qua ba năm không vui thì đi, đạo tràng chẳng phải bị phá vỡ rồi sao? Mười năm bế quan không ra ngoài, ông mười năm này không thành được Phật mà thành bị bệnh thần kinh, vậy thì đặc biệt sai lầm, bạn không chịu nổi, cho nên không phải là một việc dễ dàng như vậy. Như phía trước tôi đã nói, nếu như thật muốn học, có thể học được thành công, chỉ cần bạn có quyết tâm. Bạn xem, từ xưa đến nay trong và ngoài nước, những tổ sư đại đức này, có người nào do người bồi dưỡng mà thành? Không có! Đều là tự học tự thành.

Hiện tại chúng ta lợi dụng khoa học đường truyền vệ tinh cùng nhau học tập, cũng giống y như ngày trước vậy, bạn hiểu được phương pháp này, cho nên hiện tại tôi cung cấp. Đồng tu của chùa Thực Tế Thiền ở Lô Giang, tôi khuyên bảo họ, hiện tại hoàn cảnh tu học của các vị rất an định, việc thứ nhất là không dễ gì gặp được duyên phận, ăn mặc đi đứng không cần phải lo, học bằng cách nào? Trước học nhẫn nhục, trước xây cái nền móng, cái nền móng này chính là ba cái gốc của Nho Thích Đạo, phải nỗ lực chăm chỉ thực tiễn nó, cũng chính là giáo dục nhân quả của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, bạn phải làm cho được, Đệ Tử Qui giáo dục luân lý đạo đức, lại thêm Thập Thiện Nghiệp nền tảng của Phật pháp đại thừa, ba thứ này là căn là gốc. Bạn đều đem nó xem thành giới luật, y giới được định, nhân định khai huệ, đó là nguyên tắc vĩnh viễn bất biến. Có được cái nền tảng này, nền tảng có thể đồng thời xây dựng, làm thế nào làm cho tâm của bạn định lại, gom nhiếp lại? Nghe kinh Hoa Nghiêm. Kinh Hoa Nghiêm chúng ta đã giảng được hơn 4000 giờ rồi, nếu như mỗi ngày nghe sáu giờ, ba năm vẫn nghe chưa hết. Ba năm mỗi ngày nghe sáu giờ kinh Hoa Nghiêm, không cần nghĩ đến nó, chỉ là liên tục nghe, không nên khởi vọng tưởng, hiểu cũng tốt, không hiểu cũng tốt, trái lại bạn nghe mỗi ngày, sau ba năm thì tâm của bạn định lại, nền tảng nơi giáo hạ bạn đã xây dựng. Sau đó không luận bạn học một môn kinh luận nào, bạn dụng công mười năm, bạn đều sẽ biến thành giáo thọ mũi nhọn một thời. Thành công hay không hoàn toàn ở chính mình không ở người khác. Cho nên có trí chân thật muốn học, đây là con đường thành công chân thật. Chỗ này là then chốt nhất, chính là chúng ta đã nói, phía trước nói, thuận cảnh nghịch cảnh không bị cảnh giới xoay chuyển, thiện duyên ác duyên đều không động tâm, một lòng hướng đạo, mỗi niệm đều tương ưng với kinh giáo. Hôm nay ta nghe kinh một ngày sáu giờ, có thể ở trong đây nghe hiểu một câu hai câu thì có thọ dụng, mỗi ngày đều có thể có một hai câu, ba năm sau cái gốc này kiên cố. Lúc nào thì ra ngoài hoằng pháp? Sau mười năm, không một ai không thành tựu, không khó. Người tuổi tác lớn, đối với học giáo giảng kinh hoằng pháp, đích thực tâm có thừa mà sức không đủ, vậy phải làm sao? Đến thế giới Tây Phương Cực Lạc để làm Phật, vạn duyên buông bỏ, một lòng niệm Phật, ba năm sẽ có thành tựu.

Tôi còn nhớ, đại khái là 50 năm trước, tôi dạy học ở Phật Quang Sơn. Vào lúc đó Phật Quang Sơn là một mảng hoang sơn, chỉ có xây dựng một khu nhà, chính là Phật Học Viện Đông Phương. Vào lúc đó có hơn 100 học trò, đại khái có hơn 130 người, chúng tôi có mấy vị thầy giáo ở nơi đó đảm nhiệm dạy học. Tôi nhớ được có một hôm vào buổi tối, ánh trăng rất đẹp, chúng tôi ở bãi cỏ bên ngoài học viện, phía trước bãi cỏ có một cái hố to, về sau làm thành hồ phóng sanh, ở nơi đó đàm luận Phật pháp. Có một người làm việc lâu dài ở Phật Quang Sơn, anh là người đồng hương Tưởng Quân, anh cũng đi đến cùng chúng tôi. Chúng tôi liền mời anh ngồi xuống, anh nghe một hồi, anh kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện, là sự việc chính tại quê hương anh, người thật việc thật. Anh nói hàng xóm của anh có một lão thái thái, người rất là hiền lương, thần Phật không phân, bà thứ gì cũng lạy, lạy được rất nhiều năm. Trước đó ba năm bà cưới một cô dâu, cô dâu hiểu Phật pháp, liền khuyên bà không nên bái thần nữa, chuyên bái A Di Đà Phật, chuyên niệm A Di Đà Phật. Lão thái thái tiếp nhận, thật chịu làm, trong nhà thiết lập một Phật đường, mỗi ngày niệm A Di Đà Phật cầu sanh Tịnh Độ, niệm được ba năm. Hôm đó bà nói với con trai và con dâu là các con ăn cơm trước đi, mẹ phải đi tắm, không cần đợi mẹ. Người nhà rất hiếu thuận, chân thật là gia đình hạnh phúc, đều là đợi lão thái thái. Đợi được rất lâu cũng không thấy bà ra, bước vào xem thì bà thật có đi tắm, đến khắp nơi tìm thì tìm không thấy, gọi bà cũng không thấy trả lời, sau đó đến Phật đường nhỏ để tìm thì thấy bà đứng trước tượng Phật, bà tắm xong mặc quần áo sạch đẹp, mặc áo tràng tay cầm tràng hạt đứng ở trước Phật, gọi bà không trả lời, quan sát tỉ mỉ thì bà đã vãng sanh rồi, đứng mà vãng sanh. Đây là thật, không phải giả, cho nên anh ấy khuyên chúng tôi niệm Phật là tốt. Bạn xem, ba năm hiệu quả tốt như vậy. Chúng tôi đêm hôm đó là nghe anh nói pháp, chúng tôi rất cảm động. Tôi nhớ lại có một năm, hiệu trưởng đại học Trung Sơn Cao Hùng mời tôi có một buổi diễn giảng ở trường học, tôi nhắc đến sự việc này, ngay trong thính chúng còn có rất nhiều người nói với tôi họ cũng biết được sự việc này, là thật, không phải giả. Bạn xem, đây cũng chính là một môn thâm nhập, chính là một nhẫn nhục Ba La Mật. Bà có thể nhẫn, công phu của ba năm buông bỏ hết tất cả, thế pháp Phật pháp thảy đều buông bỏ, chỉ một câu A Di Đà Phật, bà ấy ba năm thành tựu. Bạn xem, không có bị bệnh, biết trước giờ chết, đứng mà ra đi. Tại vì sao bà không nói? Chúng ta có thể tưởng tượng được, vừa nói ra thì e rằng người trong nhà sẽ sanh ra chướng ngại, cho nên không nói. Sau khi đi rồi các vị nghĩ xem, ở quê Tưởng Quân, chúng ta nói lời nói này đại khái 50 trước, điển hình như thế này rất nhiều. Cho nên niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ không khó, trên kinh A Di Đà nói với chúng ta là bảy ngày, nếu một ngày, nếu hai ngày, nếu ba ngày, nếu bốn ngày, nếu năm ngày, nếu sáu ngày, nếu bảy ngày, cái bảy này là biểu thị viên mãn, nó không phải là định số, bạn có thể kiên trì đến cùng, quyết định không thay đổi, thì không có ai không thành tựu.

Cho nên trung niên trở lên, đặc biệt là sau 60 tuổi, phải học pháp môn này, pháp môn này quyết định thành tựu. Tại vì sao nói 60 tuổi về sau? Đó là lúc trước lão sư Lý thường hay nhắc nhở chúng tôi, trên địa cầu có xuân hạ thu đông, xuân sanh hạ trưởng, thu thâu đông tàn, đây là đối với thực vật mà nói. Con người cả đời cũng có xuân hạ thu đông, con người sanh ra đến 20 tuổi là mùa xuân của con người, 20 tuổi đến 40 tuổi là mùa hạ của con người, 40 tuổi đến 60 tuổi là mùa thu của con người, 60 tuổi đến 80 tuổi là mùa đông của con người. Mùa đông nên cất lại, hay nói cách khác, mùa đông nên trốn vào trong đất, bạn phải nên biết, cho nên sau 60 tuổi vậy phải lo thoái hưu, làm cái gì? Niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Công phu chân thật thành tựu rồi, công phu niệm Phật thành tựu, vãng sanh thế giới Cực Lạc, đi sớm một ngày cũng được, trễ vài ngày cũng được, gọi là sanh tử tự tại. Vậy thì các vị thử nghĩ xem, nếu như bạn công phu thành rồi, bạn bằng lòng đi sớm một ngày hay là vẫn muốn ở thêm vài năm? Khẳng định là đi sớm, ai bằng lòng trải qua thêm những ngày tháng khổ cực trên thế gian này? Đó là gì? Đó là không đi được nên đành phải chịu, thật đi được rồi tại vì sao không đi? Chỉ có một loại người, công phu họ thành tựu rồi, tại vì sao họ không đi? Ở nơi đây vẫn còn có người có duyên, họ muốn giúp cho những người đó, Phật độ người có duyên, có duyên với họ, họ khuyên bảo con người đó có thể tin có thể hiểu, có thể hành, có thể chứng, vậy thì cần phải giúp đỡ họ, “Phật thị môn trung, bất xả nhất nhân”. Nếu như không có duyên thì chính mình liền đi, cái đạo lý này phải nên hiểu. Cho nên sau 60 tuổi có thể nói là nỗ lực niệm Phật ba năm, đó là phước báo đệ nhất đẳng thế xuất thế gian, vì sao vậy? Phước báo thiên thượng nhân gian đều là giả, đều không phải thật, vãng sanh thế giới Cực Lạc thân cận A Di Đà Phật đó là thật, sanh đến Cực Lạc là vô lượng thọ, sanh đến thế giới Tây Phương Cực Lạc quyết định một đời thành Phật, tại vì sao không làm? Cho nên quí, quí ở một môn thâm nhập, cho dù mười năm thành tựu, bạn một bộ kinh này thông rồi thì các kinh khác cũng thông, các loại đều thông. Đại đức xưa nói với chúng ta: “một kinh thông, tất cả kinh thông”, một pháp môn thông thì vô lượng pháp môn đều thông, cho nên bạn có năng lực giáo hóa chúng sanh. Chúng sanh căn tánh không như nhau, bạn có thể quán cơ, bạn biết được căn tánh họ như thế nào, bạn biết được họ phải nên học pháp môn gì thì họ sẽ có thành tựu. Khi chính mình chưa có thành tựu mà giáo hóa chúng sanh thì khó, không biết căn cơ của chúng sanh. Cũng giống như một người bệnh, bạn chưa có học qua y học, bạn xem thấy người bị bệnh, bạn không biết được chứng trạng của họ, bạn đưa thuốc cho người ta uống rất có khả năng đã dùng sai. Uống sai thuốc có thể hại chết người, pháp môn sai rồi thì hủy hoại đi pháp thân huệ mạng của người khác. Cho nên không biết quán cơ, có một phương pháp là khuyên họ niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ thì quyết định không sai, pháp môn này gọi là trùm khắp ba căn, lợi độn gồm thâu, quyết định không sai, dùng các pháp môn khác thì không đáng tin, dùng pháp môn này thì nhất định đáng tin. Những đạo lý này chúng ta phải nên hiểu.

Kiên trì chính là nhẫn nhục Ba La Mật, cả đời ta một phương hướng, một mục tiêu, một bộ kinh, một câu Phật hiệu, làm gì mà không thành Phật chứ! Không thể thành tựu, nguyên nhân chân thật chính là tâm địa bạn dao động, lòng tin của bạn dao động, bạn không thể nào kiên trì đến cùng, bạn ham muốn các pháp môn khác, xem thấy pháp môn này cũng tốt, pháp môn kia cũng không tệ, mọi thứ đều muốn học, đến sau cùng thảy đều thất bại, quay về căn gốc mà nói là không thể nhẫn, các vị nhất định phải hiểu rõ. Hôm nay tôi ở ngay nơi đây cẩn trọng đặc biệt nhắc nhở mọi người, chúng ta học Phật phải học từ đâu? Kiên trì ba cái gốc Nho Thích Đạo. Ba cái gốc này phải bắt đầu làm từ đâu? Lấy cái nào làm trung tâm? Phải lấy Cảm Ứng Thiên làm trung tâm. Hôm nay tôi nói lời thành thật với mọi người, vì sao vậy? Cảm Ứng Thiên là nói nhân quả, chân thật tin tưởng nhân quả thì tâm của bạn liền định. Cũng giống như Viên Liễu Phàm tiên sinh vậy, ông tin tưởng nhân quả, tâm của ông định, vì sao vậy? Ông không có mong cầu, tại vì sao không cầu? Cầu cũng không được, trong mạng trong có thì có cầu cũng không được, trong mạng có thì quyết định có, trong mạng không có có dùng phương pháp gì cũng không thể có được, cho nên dứt khoát không mong cầu. Cái quan niệm này rất quan trọng. Sau đó là Đệ Tử Quy cùng Thập Thiện Nghiệp Đạo thì chân thật có được cái gốc. Nếu như không có Cảm Ứng Thiên, thì Đệ Tử Quy cùng Thập Thiện Nghiệp Đạo rất có thể chỉ là biểu hiện bên ngoài, có cái hình thức này, không có công phu thực chất. Chân thật hiểu được nhân quả báo ứng, “một bữa ăn một ngụm nước đều do tiền định”, thọ mạng con người dài ngắn phú quý bần cùng thảy đều có vận mạng.

Tôi có thể có được chút thành tựu đều nhờ lão cư sĩ Chu Kính Vũ, khi tôi còn trẻ, bộ sách đầu tiên ông tặng cho tôi chính là Liễu Phàm Tứ Huấn, tôi cảm kích vị lão nhân này, ông tiếp dẫn tôi vào cửa Phật. Khi ông tặng cho tôi quyển Liễu Phàm Tứ Huấn, năm đó tôi 26 tuổi, tôi liền liên tục xem qua ba mươi lần, đại khái hai ba tuần lễ thì xem xong ba mươi lần. Tâm bệnh của tiên sinh Liễu Phàm tôi đều có, những ưu điểm của ông tôi đều không có, cho nên lấy ông để đối chiếu lại chính mình thì tôi rất là hỗ thẹn, liền phát tâm thay đổi tự làm mới. Trong mạng tôi tài khố trống không, không có tiền, cho nên tôi không ý niệm muốn phát tài, cái niệm này liền bị cắt đứt; trong mạng không có quan ấn, cái ý niệm làm quan cũng cắt đứt; trong mạng của bạn không có, cầu cũng không được, hà tất phải vọng cầu! Cũng rất là hiếm có, lão sư của tôi là đại sư Chương Gia chỉ cho tôi một con đường, khuyên tôi xuất gia, tôi từ nơi nghề nghiệp này là do lão sư quyết định. Tôi tôn kính lão sư, tôi tin tưởng lão sư, con đường này đã đi đúng, dạy tôi học Thích Ca Mâu Ni Phật, cho nên cả đời tôi không có ý niệm xây đạo tràng, vì sao vậy? Tôi không có phước báo đó. Cả đời học Thích Ca Mâu Ni Phật du hóa ở nhân gian, nơi nào có duyên thì đến nơi đó, giảng kinh dạy học 51 năm rồi, 51 năm không có gián đoạn mỗi ngày đều giảng, việc này phải có công phu nhẫn nại. Cái này tôi từ nhỏ đã học tập, do cha mẹ dạy, cho nên phải cảm ân đối với cha mẹ, học được nhường nhịn, cả đời nơi nơi chúng ta đều là nhường người khác, chính mình có thể nhẫn, lợi ích đối với chính mình rất nhiều. Cho nên chúng ta hạ quyết tâm, một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu, cắm ba cái gốc này quyết định thành tựu.

Thứ tư, tinh tấn.

Phía trước chúng ta đã học qua nhẫn nhục, hôm nay giảng tinh tấn, trong đại thừa giáo gọi là Tỳ Lê Gia, tiếng Phạn gọi là Tỳ Lê Gia, dịch ra Trung văn là tinh tấn. Tinh thì không tạp, tấn thì không thoái, hai chữ này xem ra thì dễ dàng nhưng thực tế thì rất là khó làm. Ở trong đại thừa giáo, Thế Tôn thường hay nói với chúng ta, thiện căn Bồ tát chỉ có một. Thông thường Phật pháp chúng ta gọi là ba thiện căn, chính là nói tất cả chúng sanh, ba thiện căn chính là không tham, không sân, không si, đó là ba thiện căn, cũng chính là nói giống như thực vật vậy, nó có gốc thì nó sẽ sanh trưởng, nói rõ thế xuất thế gian tất cả thiện pháp từ do đâu mà sanh ra? Từ không tham, không sân, không si thì liền có thể sanh trưởng, ngược lại thì tham sân si gọi là ba độc, thế xuất thế gian tất cả pháp nếu tương ưng với ba độc thì khẳng định liền sẽ hư, đây là đạo lý nhất định. Bạn xem, nói được dễ dàng, nhưng bạn tỉ mỉ mà nghĩ thì ý nghĩa trong đó sâu rộng vô tận.

Người tu hành, người học Phật, mỗi giờ mỗi phút đem lời nói này nhắc nhở chính mình, phải xem xét khởi tâm động niệm lời nói việc làm của chúng ta tương ưng với cái gì? Nếu như tương ưng với tham sân si thì phải đoạ lạc, không luận làm bất cứ việc tốt nào, việc tốt thế xuất thế gian mà tương ưng với tham sân si gọi là tạo nghiệp, cho nên trong ngạn ngữ xưa có một câu nói “trước cửa địa ngục tăng đạo nhiều”, người xuất gia nhiều. Nếu như người xuất gia tất cả tu tập tạo tác các công đức chưa lìa khỏi tham sân si, vậy thì họ đang tạo ác nghiệp, tại vì sao có thể đoạ địa ngục? Vì sao có cái tội nặng đến như vậy? Họ tạo tác những tội nghiệp này, đó là tánh tội, tương ưng với tham sân si, bản thân họ chính là tội, do họ khoác lên mình chiếc áo của Phật. Đó là nói là xuất gia, còn tại gia thì sao? Họ được gọi là đệ tử của Phật, đệ tử Phật vẫn còn tham sân si, hay nói cách khác, phá hoại hình tượng của Phật pháp, để đại chúng xã hội xem thấy người học Phật mà là như vậy, vẫn là cứ khởi tham sân si đó hay sao? Phá hoại đi hình tượng của Phật giáo, phá hoại hình tượng Phật giáo cũng bằng phá hoà hợp Tăng, cũng bằng làm thân Phật ra máu. Nếu bạn có cách nhìn như vậy thì bạn liền biết được, tội của họ trong giới kinh thì liệt vào A Tỳ Địa ngục. Ngược lại mà nói, tương ưng với ba thiện căn không tham, không sân, không si, đó là đệ tử Phật chân thật, con người này chân thật đang học Phật.

Bạn xem, chúng ta đã học nhiều năm như vậy rồi, tuy là vẫn chưa chứng quả, thế nhưng ở phương diện tín giải hành đã có được nền tảng, đặc biệt là ở tín giải. Khai ngộ của Phật pháp có hai loại, một cái là giải ngộ, một cái là chứng ngộ. Chứng ngộ là thông qua hành, vậy thì hữu dụng, thật được thọ dụng. Chúng ta cũng xem là không dễ dàng, nhiều năm đến nay như vậy, ở trên giải ngộ đích thực có thành tích khả quan. Chúng ta hiểu rõ, chúng ta biết được vũ trụ nhân sanh là như thế nào hình thành, cũng hiểu rõ Phật pháp, bí quyết tu học của Phật pháp. Yếu đạo là cái gì? Là buông bỏ. Buông bỏ cái gì? Buông bỏ tham sân si, bắt đầu từ nơi đây. Thế Tôn dạy cho chúng ta trong tất cả kinh giáo, buông bỏ không chấp trước đối với thế xuất thế gian pháp. Chấp trước cái gì? Tham sân si là chấp trước, là tư phiền não trong Kiến Tư Phiền Não, cái này buông bỏ rồi thì bạn liền thành chánh giác. A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, chúc mừng bạn, bạn đã thành chánh giác. Chánh giác là A la hán, siêu việt sáu cõi. Vậy thì bạn phải nên biết, nếu bạn không buông bỏ tham sân si, thì bạn không thể ra khỏi sáu cõi luân hồi, buông bỏ tham sân si thì sáu cõi liền không còn. Sáu cõi luân hồi từ do đâu mà đến? Vốn dĩ là từ tham sân si mà ra, tham sân si không còn thì sáu cõi cũng không còn, cho nên A la hán không trụ ở trong sáu cõi, họ cao hơn một tầng so với chúng ta, họ trụ ở pháp giới bốn thánh, bốn tầng trên của mười pháp giới, pháp giới Thanh Văn đó là A la hán, pháp giới Duyên Giác, hai hạng này. Thanh Văn cùng Duyên Giác đều là thuộc về Chánh giác. Duyên Giác cao hơn Thanh Văn, hai hạng này đều là buông bỏ tham sân si. A la hán đã buông bỏ tham sân si, thế nhưng còn tập khí của tham sân si, tập khí chưa đoạn. Tập khí đoạn hết rồi thì là Bích Chi Phật, cho nên Bích Chi Phật không chỉ không có tham sân si, ngay đến tập khí cũng không có, tuy là không có tập khí tham sân si, thế nhưng họ còn có phân biệt.

Nếu họ buông bỏ luôn phân biệt, Bích Chi Phật buông bỏ luôn phân biệt, không còn phân biệt thì họ liền nâng cao cảnh giới, hướng lên trên cao một bậc là Bồ tát. Bồ tát là Chánh Đẳng Chánh Giác, lên một bậc! Phân biệt không còn thế nhưng họ có tập khí phân biệt, cho nên Bồ tát có tập khí phân biệt. Nếu như buông bỏ tập khí phân biệt, họ lại nâng lên một cấp, pháp giới Phật cao nhất trong mười pháp giới. Cho nên thành Phật, Phật có rất nhiều hạng Phật, bạn phải biết được họ thành được hạng Phật nào. Phật ở trong mười pháp giới vẫn chưa được, không ra khỏi mười pháp giới, siêu việt sáu cõi nhưng không ra khỏi mười pháp giới, vì sao vậy? Bạn xem, họ buông bỏ phân biệt, chấp trước, tập khí phân biệt chấp trước đều không còn, đây là Phật của mười pháp giới, nhưng họ có khởi tâm động niệm, đó là vọng tưởng. Buông bỏ khởi tâm động niệm, không khởi tâm không động niệm, ở trong thế xuất thế pháp làm được không khởi tâm không động niệm, họ liền ra khỏi mười pháp giới. Ra khỏi mười pháp giới mới là chân thật thành Phật, đi đến Pháp Giới Nhất Chân, cũng chính là sanh cõi Thật Báo Trang Nghiêm, chỗ này các vị phải nên biết. Trong mười pháp giới sáu cõi là cõi Phàm Thánh Đồng Cư, pháp giới bốn thánh là cõi Phương Tiện Hữu Dư. Mười pháp giới trong cõi Ta Bà này của chúng ta, pháp giới bốn thánh này là cõi Phương Tiện Hữu Dư của Thích Ca Mâu Ni Phật. Không khởi tâm không động niệm, họ liền nâng lên cõi Thật Báo Trang Nghiêm. Tất cả chư Phật đều có bốn độ, đến cõi Thật Báo Trang Nghiêm. Phật trong cõi Thật Báo Trang Nghiêm đó là Phật thật, không phải Phật giả, các ngài khởi tâm động niệm phân biệt chấp trước thảy đều buông bỏ, buông bỏ hết, thật tinh tấn, thế nhưng vẫn còn cái gì? Vẫn còn tập khí vô minh, tập khí vô thỉ vô minh, chính là tập khí của khởi tâm động niệm, cho nên họ có cõi Thật Báo Trang Nghiêm. Chỗ này chúng ta học tập kinh Hoa Nghiêm, chúng ta đích thực có nghiên cứu thâm nhập tương đối.

Nếu như không còn tập khí khởi tâm động niệm, xin nói với các vị, cõi Thật Báo Trang Nghiêm cũng không còn, sau cùng còn lại là cảnh giới gì? Gọi là cõi Thường Tịch Quang, chính là Thường Tịch Quang. Thường Tịch Quang là cái gì? Thường Tịch Quang chính là tự tánh của chính chúng ta, chính là quốc sư Hiền Thủ viết ra đoạn thứ nhất của thiên văn chương này “Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể”, cảnh giới này liền xuất hiện, gọi là Chân Như Bổn Tánh. Minh tâm kiến tánh là kiến cái gì? Chính là kiến cái này, đó gọi là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, ở trong cõi Thật Báo, đó là buông bỏ được khởi tâm động niệm, không khởi tâm không động niệm, thế nhưng tập khí của khởi tâm động niệm, rất không dễ gì đoạn được. Tuy là đều là ở trong cõi Thật Báo, cho nên cõi Thật Báo cũng có ba bậc chín phẩm, đây là Tịnh Độ tông chúng ta nói, ở trong kinh Hoa Nghiêm nói trong cõi Thật Báo Trang Nghiêm có 41 giai đoạn. Bồ tát Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập hồi hướng, Thập Địa, Đẳng giác, những vị thứ này do đâu mà có? Là do tập khí vô thỉ vô minh dày mỏng không như nhau, từ ngay trên đây mà nói.

Hơn nữa tập khí của vô thỉ vô minh không cách gì đoạn được, các vị thử nghĩ xem cách đoạn như thế nào? Bạn muốn đoạn lại không phải khởi tâm động niệm rồi hay sao? Họ không khởi tâm không động niệm thì họ dùng phương pháp gì để đoạn? Cho nên ở trong cái tình hình này, ở trong pháp đại thừa thường hay dùng “vô công dụng đạo”, trong tông môn cũng có câu nói “thử xứ trước bất đắc lực”, bởi vì bạn vừa dùng lực thì liền có phân biệt chấp trước, thì bạn liền hướng xuống đoạ lạc, chỗ này không có dùng lực, để nó tự nhiên rồi sẽ đoạn mất, thời gian lâu dần sẽ mất hết. Cho nên người xưa dùng bình đựng rượu để thí dụ nói cho chúng ta nghe về đoạn tập khí. Tập khí phiền não vô thỉ vô minh cũng giống như là rượu, bình rượu đựng đầy rượu, đổ rượu ra hết, chà rửa sạch sẽ, một giọt cũng không có, đích thực là sạch sẽ, nhưng ngửi vào thì vẫn còn mùi vị. Đó gọi là tập khí, cái này thì không cách gì trừ sạch. Mở nắp bình ra để yên đó nửa năm một năm, khi ngửi lại thì sẽ không còn, qua thời gian thì tự nhiên sẽ không còn, bạn không cần phải nghĩ cách làm gì đó để trừ nó, vậy thì không thể, không có cách nào. Thời gian dài bao lâu thì cái tập khí này mới hoàn toàn không còn? Trên kinh nói “qua ba đại A Tăng Kỳ kiếp thì không còn”. Ba đại A Tăng Kỳ kiếp không phải nói người tu hành thông thường chúng ta, là nói cho người đã phá một phẩm vô minh chứng một phần pháp thân, cũng là trên Kinh Hoa Nghiêm chứng được Viên giáo Sơ trụ, vào lúc này là bắt đầu ba đại A Tăng Kỳ kiếp, bất cứ công phu nào đều không thể dùng. Tuy là mang theo tập khí vô thỉ vô minh nồng hậu nhưng không chướng ngại trí tuệ thần thông đạo lực của họ, không hề khác biệt với cứu cánh viên mãn Phật, họ liền có năng lực. Chỗ này nói Viên Giáo Sơ Trụ Bồ tát, họ liền có năng lực, ở mười pháp giới chúng sanh có cảm họ liền có thể ứng, đáng dùng thân gì để độ thì ngài liền hiện ra thân đó để đó, đó là cảm ứng. Trong thế gian chúng ta, bạn xem trong Đệ Tử Quy, cách xưng hô: “phụ mẫu hô, ứng vật hoãn”, hô ứng, ở trong Phật pháp đó là nói pháp thân Bồ tát, cảm ứng. Cảm ứng là tự nhiên, hô ứng vẫn có phân biệt chấp trước vẫn có khởi tâm động niệm, cảm ứng thì không có. Điều này rất khó hiểu! Cho nên quá khứ đã từng có người hỏi qua, Bồ tát Đẳng Giác đoạn dứt cái phẩm vô minh cuối cùng, quay về được cõi Thường Tịch Quang, họ còn có trở lại hay không? Chúng sanh có cảm họ có còn trở lại hay không?

Chúng ta xem thấy thí nghiệm nước của tiến sĩ Giang Bổn Thắng thì liền hiểu rõ, có đến hay không? Đến! Vì sao mà các ngài không đến chứ! Tại vì sao phải đến? Đại sư Huệ Năng đã nói qua, Đại sư Huệ Năng khi minh tâm kiến tánh nói với chúng ta, tự tánh vốn tự đầy đủ. Đó là cái gì? Trạng thái của Thường Tịch Quang vốn tự đầy đủ, chúng sanh có cảm các ngài đương nhiên liền có ứng. Bạn xem nước, nước là khoáng vật, nó không có khởi tâm động niệm, nó không có phân biệt chấp trước, nó có thể thấy, có thể nghe, có thể hiểu được cái ý của người, chúng ta dùng ý thiện đối với nó, bạn xem hồi đáp của nó, hiện ra cái kết tinh rất đẹp, dùng ác ý đối với nó thì kết tinh cho ra rất là xấu, là cảm ứng tự nhiên. Pháp vốn như vậy. Cho nên từ trong cái thí nghiệm này chúng ta liền có thể khẳng định, một chút cũng không hoài nghi, Thường Tịch Quang có cảm ứng. Ngày nay chúng ta đọc qua thiên văn chương của quốc sư Hiền Thủ, phía sau cái đoạn này chính là nói Tam biến, ba loại châu biến liền nói ra được cái sự việc này. Tự tánh có ẩn hiện hai mặt. Khi không khởi tâm không động niệm, ngay đến tập khí khởi tâm động niệm cũng không có, đó là Thường Tịch Quang. Thế nhưng chúng sanh của mười pháp giới khởi tâm động niệm thì Thường Tịch Quang liền có ứng, cái ứng này chính là năng sanh vạn pháp, năng sanh vạn pháp là ứng! Cho nên nếu như bạn biết, ở trong tất cả vạn pháp, bạn tùy thời đều có thể ngộ nhập tự tánh, hay nói cách khác, tùy lúc tùy nơi đều có thể thành vô thượng đạo, có thể giúp cho bạn thành vô thượng đạo, đây gọi là pháp môn đệ nhất. Có pháp nào mà không phải là đệ nhất pháp! Pháp pháp đều là pháp đệ nhất, cho nên ở trên Kinh Kim Cang Phật nói “pháp môn bình đẳng, vô hữu cao hạ”, vấn đề chính là bạn biết hay không? Nếu như khi bạn biết thì mỗi môn đều là đi đến Vô Thượng Đạo, đều là giúp bạn chứng được vô thượng Phật quả. Thế nhưng trong đây sợ nhất là xen tạp, cho nên Phật mới nói chướng ngại lớn nhất của Bồ tát là hoài nghi. Bồ tát chỉ có một thiện căn, cái thiện căn này gọi là Tinh tấn. Chúng sanh chúng ta là ba cái thiện căn, bạn tu Bồ tát đạo, đương nhiên ba thiện căn đó bạn liền viên mãn, thì bạn sẽ không tham, không sân, không si, bạn đều đoạn hết, sau khi đoạn hết thì chỉ có một thiện căn vĩnh viễn giữ gìn lấy chính là tinh tấn, chỉ một hướng đi Tát Bà Nhã Hải. Tát Bà Nhã là tiếng Phạn, đó chính là tự tánh. Người Trung Quốc chúng ta nói “chỉ ư chí thiện”, Tát Bà Nhã có cái ý nghĩa chỉ ư chí thiện này, trở về với tự tánh. Cho nên tinh tấn rất quan trọng, người tu hành chúng ta nếu như có thể nắm được cái chữ này, khẳng định ngay trong đời này thành Vô Thượng Bồ Đề. Hai cái chữ này làm thế nào nắm lấy?

Ngày trước tôi giảng đến chỗ này, tôi thường hay nghĩ đến vị đồ đệ của lão hoà thượng Đế Nhàn, người thợ vá nồi, ông nắm được, rất lợi hại, niệm Phật ba năm thì liền thành Phật, đứng mà vãng sanh, biết trước giờ chết đứng mà vãng sanh, không hề bị bệnh. Sau khi đi rồi còn đứng hết ba ngày, đợi sư phụ của ông là lão hoà thượng Đế Nhàn đến lo hậu sự cho ông. Lão Hoà Thượng Đế Nhàn thường hay tán thán ông đã làm ra tấm gương tốt cho mọi người. Con người này không biết chữ không có đi học, cả đời làm nghề vá nồi vá chén. Nghề nghiệp này hiện tại không có, loại nghề nghiệp này lúc tôi còn nhỏ thời kỳ kháng chiến vẫn còn, ngay trong khoảng thời kỳ kháng chiến, ở làng quê nông thôn, nồi bị bể, chén bể, tách bị bể đều không nỡ bỏ đi, gặp được người vá nồi vá chén, ông có thể đem nó vá lại, sau khi vá rồi có thể dùng tiếp. Đời sống này rất là gian khổ. Lúc nhỏ ông và pháp sư Đế Nhàn là bạn cùng chơi thời thơ ấu, cũng là sanh ra lớn lên ở một thôn trang. Gia cảnh của lão pháp sư Đế Nhàn tương đối tốt hơn một chút, cho nên về sau ông đến trường, ông được đi học. Người bạn này của ông gia cảnh khó khăn, làm việc đồng án, từ nhỏ không có đi học, khi lớn lên học lấy một nghề như vậy để duy trì cuộc sống, khổ nói không ra lời. Về sau pháp sư Đế Nhàn xuất gia, ông đi tìm ngài. Sau tìm được ngài rồi, ông nói với pháp sư Đế Nhàn là ông muốn xuất gia. Pháp sư Đế Nhàn nói ông không nên nói đùa, đã hơn 40 tuổi rồi còn xuất gia gì nữa, cứ ở qua vài ngày, tôi đưa sẽ ông trở về. Ông năn nỉ không xuất gia không được. Pháp sư Đế Nhàn khó xử, vì sao vậy? Ông xuất gia, việc thứ nhất là ông phải học năm thời khoá công phu, ông ở trong chùa, một chữ cũng không biết, tuổi tác lớn như vậy năm thời khoá công phu làm sao mà học cho thuộc? Năm thời khoá công phu không thuộc thì ông không thể ở trong chùa miếu được. Học giảng kinh cũng không được, thời gian học tập đã qua rồi, ông nhất định phải nương tựa. Sau cùng pháp sư Đế Nhàn nghĩ ra một cách, ngài nói tôi có một điều kiện, ông có thể đáp ứng hay không? Ông đồng ý thì tôi nhận ông xuất gia, nếu ông không đồng ý thì ông nên đi về. Ông ấy nói ngài nói đi, tôi đều đồng ý, ngài dạy tôi làm như thế nào thì tôi làm như thế đó. Người thành thật, ông là một loại người thành thật. Hoà thượng Đế Nhàn nói tốt, ông tuân thủ điều kiện của tôi, tôi cạo đầu cho ông, ông không nên ở trong chùa, ở trong chùa người ta sẽ xem thường ông, ông chính mình sẽ cảm thấy khó chịu. Vào lúc đó họ ở nơi Ninh Ba Triết Giang, dưới quê còn có rất nhiều chùa nhỏ không có người ở, chùa rách không có người ở. Hòa thượng nói, tôi tìm một cái cho ông ở, ông nên ở trong cái chùa nhỏ đó, tôi sẽ tìm một hai tín đồ ở gần đó, ông chỉ niệm một câu “Nam Mô A Di Đà Phật”, chỉ một câu này, niệm mệt rồi thì ông nghỉ ngơi, nghỉ ngơi xong rồi thì ông tiếp tục niệm. Ngài chỉ dạy một phương pháp như vậy. Ngài nói tương lai ông sẽ có được điều rất tốt. Con người này thành thật, cũng không cần hỏi được cái tốt gì, ngài dạy tôi niệm một câu Nam mô A Di Đà Phật thì tôi niệm, cũng rất tốt. Niệm mệt rồi thì nghỉ ngơi, nghỉ ngơi xong rồi thì tiếp tục niệm, chỉ dạy một pháp môn như vậy. Ông thật nghe lời, ba năm không ra khỏi cửa, ở trong chùa nhỏ đó ba năm không ra khỏi cửa, chỉ niệm một câu “Nam mô A Di Đà Phật”, chân thật ông niệm được thành công.

Lão Đế Nhàn tìm được một bà cụ ở dưới quê cũng là một người học Phật, giặt quần áo cho ông, nấu cho ông hai bữa cơm, sáng sớm thì là ông tự lo, buổi trưa buổi tối thì bà cụ lo cơm nước cho ông. Một hôm nọ ông nói với bà cụ, ông nói ngày mai buổi trưa bà không cần phải đến nấu cơm cho tôi, tôi đi vào thành một chút để thăm mấy người bạn. Đến ngày hôm sau ông thật có đi vào thành, đi thăm một số bạn bè thân thích, buổi tối quay trở về. Sau khi trở về lại nói với bà cụ, ngày mai không cần phải nấu cơm cho tôi. Trong lòng bà cụ nghĩ, sư phụ ba năm không ra khỏi cửa, thành thật niệm Phật, hôm nay đi vào thành một vòng, có thể ngày mai lại có người mời ông ăn cơm nên cũng không để ý. Thế nhưng đến ngày mai bà cụ không an tâm, đi qua xem thử, xem thử sư phụ có phải lại đi khỏi? Kết quả khi vào chùa xem sư phụ, thấy sư phụ đứng ở trước tượng Phật, gọi ông cũng không trả lời, tỉ mỉ mà quan sát thì chết rồi. Bà giựt thót cả người, từ trước đến giờ chưa nghe nói người chết đứng mà chết, cho nên vội vàng đi thông báo, vì còn có vài vị hộ pháp. Mọi người vừa đến xem, vừa xem thì thấy sư phụ này thật cừ khôi, bạn xem, đứng mà ra đi không hề bị bệnh, khẩn cấp phái người đi thông báo pháp sư Đế Nhàn. Vào lúc đó không có phương tiện giao thông, phải đi bộ, từ nơi ông ở đi vào thành đến chùa Quán Tông, vừa đi vừa về hết ba ngày. Họ đem việc người thợ vá nồi đứng mà vãng sanh nói với pháp sư Đế Nhàn, pháp sư Đế Nhàn lập tức đi đến, đi đến mất ba ngày, xem thấy ông ấy thật đang đứng nơi đó, tay nắm được rất chặt, có tro dính trên tay. Khi mở tay ông ấy ra, trên tay còn có tám đồng tiền đại dương, trên tay ông còn nắm lấy một nắm tiền, nên nghĩ ra đại khái lúc trước làm nghề vá nồi ông cũng kiếm được chút ít tiền, bởi vì chùa rách không có nơi để cất giữ nên cất nó trong đống tro. Số tiền này đem ra để làm gì? Pháp sư Đế Nhàn nghĩ nhất định là giúp lo hậu sự cho ông, lo việc mai táng cho ông. Bạn xem, ông chính mình rất rõ ràng tường tận, không làm phiền sư phụ. Pháp sư Đế Nhàn rất là tán thán. Con người này là gì? Đây gọi là thật tinh tấn, một câu, một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu, một chữ cũng không biết, không có bất cứ một năng lực nào, thế nhưng ba năm thật đến thế giới Tây Phương Cực Lạc để làm Phật, không có người nào có thể sao sánh được. Đây là việc chân thật không hề giả dối!

Hôm qua tôi có nói đến bà cụ ở quê hương của Tưởng Quân, cũng là niệm A Di Đà Phật được ba năm, bà cũng là đứng mà ra đi, đây là việc xảy ra ở khu vực Cao Hùng của chúng ta đây. Do đây có thể biết, chỉ cần hiểu được tinh, tinh là quyết định không thể xen tạp, tinh chính là quyết định không thoái. Phương pháp này của pháp sư Đế Nhàn rất hay, không phân ngày đêm, niệm mệt rồi thì nghỉ ngơi, nghỉ ngơi xong rồi thì lập tức niệm, công phu này không gián đoạn, ba năm thì thành tựu. Cái thành tựu này thì rất là thù thắng, đó gọi là thật tinh tấn.

Trong đại thừa giáo thông thường nói, ở ngay chỗ này có hai loại tinh tấn. Một cái là thân tinh tấn, “vị nhược cần tu thiện pháp, hành đạo lễ tụng, dữ phu giảng thuyết, bất tự phóng dật dã”, đây là thân tinh tấn. Hai là tâm tinh tấn, “vị nhược cần hành thiện đạo, tâm tâm tương tục, bất tự phóng dật dã”. Không phóng dật chính là không dám tùy tiện. Người tu hành thành công không có gì khác, như thành tựu của người thợ vá nồi, thành tựu của bà cụ ở quê hương Tưởng Quân chúng ta, đều là vì chúng ta hiện thân nói pháp.

Lão Hoà Thượng thường hay nói một câu chuyện về thành tựu của một người xuất gia phơi đèn sáp. Đó là một người thành thật, sau khi xuất gia ở trong chùa làm hương đăng. Hương đăng là người chăm lo đại điện, khi lên điện Phật thì đốt đèn đốt hương, thầy hương đăng chăm lo việc này. Người thông thường xem thấy ông rất là ngu si, không có trí tuệ, con người rất chất phác. Trời tháng sáu, khi trời nóng, có người nói đùa với ông: “Thầy hương đăng ơi! ông xem, mọi người đều đem quần áo ra phơi, những số đèn sáp của thầy, hương và đèn sáp cũng nên mang ra phơi đi chứ, không phơi thì bị đóng mốc”. Bạn xem, ông rất chất phác, liền đem hết đèn sáp mang ra ngoài phơi. Khi phơi đến buổi chiều thì dầu của sáp đều chảy hết, chỉ còn lại cái dây tim, sáp đã chảy hết. Buổi tối khi lên điện, việc này liền xảy ra phiền phức, không có đèn sáp để đốt, ông liền lấy tim sáp đốt lên. Việc này thầy Duy Na duyệt chúng vừa xem thấy, hỏi là việc gì vậy? Ông liền nói ra, hôm nay có người bảo ông đem sáp ra phơi, ông liền mang ra phơi không ngờ lại biến thành ra như thế này. Thầy Duy Na cũng hết ý kiến, lắc đầu, liền báo cáo với lão hoà thượng, ngài xem vị hương đăng này như vậy còn có thể dùng được không? Lão hoà thượng rất từ bi, cảm thấy con người này rất hiếm có, chất phác đến như vậy. Lão hoà thượng liền nói với ông là con đừng làm hương đăng nữa, ngày mai ta đưa con đến chùa A Dục Vương, con đến nơi đó để bái Xá Lợi Phật, một ngày lạy 3000 lạy, con lạy ba năm. Hơn nữa còn có người nói đùa với ông là ông lạy Xá Lợi được ba năm tương lai ông sẽ làm đại pháp sư. Chính ông cũng cho là thật sẽ làm được pháp sư. Thầy Duy Na nói, tương lai ông sẽ giảng kinh nói pháp, tôi sẽ làm Duy Na cho ông. Ông liền thật đi lạy Xá Lợi, ông không có vọng niệm, chân thật là ông không có phân biệt, không có chấp trước, bảo ông làm gì thì ông làm vậy. Lạy được ba năm ông thật khai ngộ, ông viết một bài kệ bảo người đưa cho lão hoà thượng xem. Lão Hoà Thượng vừa xem, thật có trí tuệ, về sau như thế nào vậy? Thật mời ông đến giảng kinh, ông còn lên đài giảng kinh giảng được rất hay. Vị Duy Na đó rất hỗ thẹn, phải làm Duy Na như ông đã nói, ông thật đã làm Duy Na. Những câu chuyện này được ghi ở trong “Ánh Trần Hồi Ức Lục”. Cho nên vị pháp sư phơi đèn sáp này về sau ông thật đã khai ngộ, ông biết làm thơ, ông biết viết kệ, đây là gì vậy? Tinh tấn! Thân tinh tấn, tâm tinh tấn, ông thật đã làm được.