Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán

Chấp trước gọi là kiến tư phiền não. Kiến là kiến giải, chính là bạn thấy sai rồi; tư là tư tưởng, bạn nghĩ sai rồi, cách nghĩ của bạn quyết không thể chính xác, cách nhìn của bạn cũng là sai lầm, đấy là sáu cõi. Sáu cõi là gì? Pháp giới nhất chân trong cõi Thật Báo bị vặn cong rồi, biến hình rồi. Như chúng ta có cái chướng ngại này, cảnh giới bên ngoài thảy đều biến sắc, biến hình, vốn thiện biến thành bất thiện, bạn xem thấy tự tánh tùy thuận, tự tánh thật tế mà nói có bị chướng ngại hay không? Không thể chướng ngại, chúng ta dùng cái thí dụ này bạn có thể thấy được rất rõ ràng, nó không thể chướng ngại được. Tuy không chướng ngại được mắt của chúng ta, chính là không có chướng ngại tự tánh, cũng không chướng ngại pháp tướng, hay nói cách khác, không liên quan gì với pháp tánh pháp tướng. Tự cho rằng có cái thứ này tồn tại, đây là gì vậy? Chúng ta nói được thô một tí, tự tư tự lợi, danh vọng lợi dưỡng, tham sân si mạn, chính là những thứ này. Các vị tỉ mỉ mà suy xét, bạn đi truy cứu thử xem, tự tư tự lợi ở chỗ nào? Bạn nơi thân thể này mà tìm, tìm trong mỗi tế bào không thể tìm ra, bạn không thấy được nó, bạn không nắm được nó, thậm chí bạn cũng không thể nghĩ ra nó. Cái thứ này hại chúng ta, phải làm như thế nào mới giải quyết được sự việc này? Không nghĩ thì không việc gì. Phật đích thực có phương tiện khéo léo của ngài.

Việc thứ nhất bạn không nên nghĩ đến thân thể. Thân thể không phải là thật, cho nên trên Kinh Kim Cang nói rất hay "không ngã tướng, không nhân tướng, không chúng sanh tướng, không thọ giả tướng". Thọ giả là cái gì vậy? Thời gian, nói với bạn, thời gian cùng không gian đều là giả, căn bản không tồn tại. Cái lý cùng sự này nói được rất sâu, nó là thật, đều là một loại khái niệm trừu tượng hư vô bồng bềnh, bạn sống ở ngay trong đó, chân thật gọi là tự thắc dây trói mình, bạn không thể thoát ra được, cho nên Phật Bồ Tát cho sáu cõi gọi là khổ hải. Khổ hải vô biên, quay đầu là bờ, chỉ cần bạn chịu quay đầu, không còn nghĩ nữa, việc đầu tiên không nên chấp trước cái thân này là ta. Có thể nói vô lượng vô biên phiền não đều là từ trong chấp trước này mà ra.

Cái sai lầm nghiêm trọng thứ hai là đối lập, trên kinh Phật gọi là biên kiến. Đối lập với người, đối lập với việc, đối lập với tất cả vạn vật, có tôi, có anh, có anh ấy thì đối lập, có đối lập thì có mâu thuẫn, có mâu thuẫn thì có xung đột, thì sai rồi, oan uổng rồi. Không có đối lập, ở trong Hoa Nghiêm đây là Đại thừa, trong pháp nhất thừa Phật nói với chúng ta, cả thảy vũ trụ cùng với chúng ta là một thể, giống như cái thân thể của chúng ta là cả một vũ trụ. Ta là cái gì? Ta là một tế bào trong thân thể. Thân thể chúng ta rất nhiều tế bào, tế bào cùng tế bào có phải là đối lập hay không? Vậy khi vừa đối lập thì phiền phức to. Không đối lập. Tế bào bạn không dễ gì thể hội, khí quan thì dễ dàng. Bên ngoài mắt tai mũi lưỡi, bên trong thì ngũ tạng lục phủ, không như nhau, nó có đối lập hay không? Nếu nó vừa đối lập thì người liền bị bệnh, nghiêm trọng thì phải tử vong. Nó là hài hòa, hòa thuận, nó là một thể. Răng cùng với đầu lưỡi, khi không cẩn thận răng cắn phải đầu lưỡi, đầu lưỡi bị cắn rách ra, đầu lưỡi cùng răng có đối lập hay không? Cần phải báo thù hay không? Không có, vì sao vậy? Một thể. Biết được là một thể, một thể hòa thuận thì thân thể khỏe mạnh sống lâu. Nếu như thân thể mắt đều đối lập, con mắt tốt, lỗ tai bị điếc thì tàn phế rồi. Mỗi một khí quan đều đệ nhất thì người này khỏe mạnh. Trên địa cầu chúng ta có nhiều quốc gia đến như vậy, hơn 100 quốc gia, mỗi mỗi đối lập, cho nên xã hội trên địa cầu này phiền phức liền đến. Nếu như bỏ đi đối lập, mọi người hòa thuận cùng sống với nhau, đây không phải là thế giới hòa bình hay sao? Người người đều hưởng phước, cho nên nhân sanh hạnh phúc. Vì vậy chỗ này Phật nhắc nhở chúng ta hằng thuận. Thuận là tánh đức, giống như tự tánh vậy, không luận chúng ta khởi lên một ý niệm gì, khởi ý niệm nó liền biến hóa, tùy bạn biến thế nào, nó bất biến, nó có thể tùy theo bạn biến. Như Đạo gia đã nói "thượng thiện nhược thủy", thượng thiện là đại thánh, người minh tâm kiến tánh, họ giống như nước vậy, bạn là hình vuông, nước chảy vào chỗ bạn thì biến thành hình vuông, bạn là hình tròn, nước chảy vào chỗ của bạn thì hiện thành hình tròn, nó có thể tùy thuận, nó không có chút chấp trước nào, nó cũng không có phân biệt, cho nên chúng ta phải nghĩ đến tánh đức là viên mãn đến như vậy, không luận chúng sanh phân biệt chấp trước thế nào, nó không chấp trước. Kiến tánh, người kiến tánh thì không chấp trước, thì không phân biệt, người chưa kiến tánh thì phân biệt chấp trước, cho nên người kiến tánh có thể hằng thuận chúng sanh. Bạn tạo tác ra tội nghiệp cực trọng, đọa A Tỳ Địa Ngục nó cũng tùy thuận bạn, bởi vì A Tỳ Địa Ngục cũng là tự tánh hiện, lìa khỏi tự tánh thì không có pháp tướng, thì không có tướng.

Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức, đây là hạng người nào vậy? Đây là Phật, đây là Pháp Thân Đại Sĩ. Trong kinh Hoa Nghiêm hạng người nào làm được? Từ sơ trụ Bồ Tát trở lên thảy đều làm đến được. Pháp giới bốn thánh trong mười pháp giới nói hằng thuận vẫn còn có chỗ làm không được, có thể thuận nhưng không viên mãn, không cứu cánh, đến Pháp Thân Bồ Tát thì cứu cánh viên mãn, thảy đều có thể hằng thuận, hành thiện có thể thuận, tạo ác cũng có thể thuận. Tuy có thể thuận, trên hình tướng tùy thuận, trong lòng thì không hề dao động. Chỗ này phía sau khi giảng đến bốn đức thì sẽ giảng tỉ mỉ, gọi là tùy duyên diệu dụng, trong diệu dụng chính là thị hiện cái diệu dụng này. Chúng sanh giác ngộ, diệu dụng ở ngay trong đời sống thường ngày, chưa từng gián đoạn bao giờ, tại vì sao chúng ta không hề phát hiện ra? Vì nghiệp chướng quá nặng. Cho nên học Phật, tu hành quan trọng nhất là tu cái gì? Tiêu nghiệp chướng, không gì khác, nghiệp chướng tiêu trừ rồi thì quay về tự tánh. Nghiệp chướng làm thế nào tiêu trừ? Bạn thấy phía trước đã học qua nguyện thứ tư "sám trừ nghiệp chướng", cũng có chỗ thì gọi là "sám hối nghiệp chướng". Nghiệp là gì vậy? Nghiệp là tạo tác, ngay khi tạo tác gọi là việc, sau khi tạo xong thì gọi là nghiệp, cái nghiệp này có thiện có ác. Chướng là gì vậy? Chướng ngại bạn minh tâm kiến tánh, chướng ngại bạn quay về tự tánh. Trên đề kinh này chúng ta nói "Vọng Tận Hoàn Nguyên", cái vọng của bạn không tận thì cái chướng của bạn sẽ tồn tại, thì bạn không thể Hoàn được Nguyên. Cái Nguyên này chính là tự tánh, thông thường trong đại thừa giáo gọi là minh tâm kiến tánh, nó chướng ngại bạn minh tâm kiến tánh. Kiến tánh thì gọi là thành Phật. Đó là nghiệp chướng. Nếu như chúng ta chân thật giác ngộ tường tận rồi, ta có nghiệp chướng, chỗ này trong Phật pháp gọi là giải ngộ. Ngộ có hai loại, giải ngộ nhất định là ở trước, chính là bạn giác ngộ, sau khi giác ngộ phải sám hối, sau khi sám trừ nghiệp chướng đó gọi là chứng ngộ. Đây là thật, không phải là giả. Chứng ngộ bạn mới có được thọ dụng. Thọ dụng như thế nào? Như trên kinh Hoa Nghiêm đã nói, bạn thảy đều có được. Bạn xem, phàm phu chúng ta cư ngụ trên địa cầu này, phàm vi đời sống rất nhỏ, nếu như chúng ta không có thông tin, công cụ giao thông không thuận tiện, phạm vi đời sống của chúng ta còn nhỏ hẹp hơn. Xã hội thời xưa, ở một cái khu nho nhỏ, đến già chết cũng không qua lại. Hiện tại nhờ bởi truyền thông phát triển, giao thông thuận tiện, phạm vi đời sống của chúng ta mở rộng đến mức độ nào vậy? Cũng chẳng qua chỉ là một cái địa cầu, hiện tại vẫn không thể đến các tinh cầu khác để du lịch. Có không ít các nhà khoa học đang động não việc này, muốn đến các tinh cầu khác để thăm viếng, để du lịch, có nên hay không? Phải nên. Có nên nghĩ như vậy hay không? Cái cách nghĩ này là vọng tưởng. Nếu như bạn có thể quay về với tự tánh, phạm vi đời sống của bạn liền mở rộng, rộng đến mức độ nào vậy? Tận hư không, khắp pháp giới là không gian đời sống của chúng ta, bạn muốn đến mười phương thế giới để du lịch, để thăm viếng có cần phải dùng công cụ giao thông hay không? Không cần thiết. Nếu như ngày nay chúng ta chế tạo ra những cơ khí, máy móc, làm những công cụ này thì cũng giống y như trên địa cầu này của chúng ta vậy, phá hoại hoàn cảnh sinh thái tự nhiên, nó sẽ sanh ra tác dụng phụ. Chân thật là từ lúc khoa học kỹ thuật phát triển, công thương nghiệp, nông nghiệp của chúng ta, rất nhiều ngành sản xuất đều có thể sản xuất ra số lượng lớn, làm cho sinh thái tự nhiên đều bị phá hoại. Chúng ta phải rất bình lặng mà tư duy quan sát, mà phán đoán, khoa học kỹ thuật rốt cuộc mang đến cho chúng ta lợi hay là hại? Ta rất bình lặng để mà quán sát, mang đến cho chúng ta mười phần lợi, mang đến cho chúng ta tại hại đến 90 lần, các vị thử nghĩ xem có phải như vậy không? Nếu như không có những khoa học kỹ thuật tiên tiến này, địa cầu của chúng ta nhất định không xấu đến như thế này. Thế giới ngày cùng từ do đâu mà ra? Cũng từ khoa học kỹ thuật phát triển mà ra, phá hoại hết cả thảy hoàn cảnh sinh thái tự nhiên, đem giáo dục luân lý, đạo đức, nhân quả của cổ thánh tiên hiền thảy đều lơ là, bỏ đi, tin tưởng khoa học, không còn tin tưởng cổ thánh tiên hiền. Thế nhưng chúng ta có mấy câu ngạn ngữ nói rất hay "không tin lời người xưa, chịu thiệt ngay trước mắt". Bạn đem giáo dục luân lý, đạo đức, nhân quả thảy đều bỏ đi hết, bạn tin vào các nhà khoa học, đến ngày tàn của thế giới ngay trước mắt chẳng phải là chịu thiệt ngay trước mắt hay sao? Đời sống vật chất dường như là đầy đủ hơn, tốt hơn so với quá khứ, thế nhưng đời sống tinh thần không có, con người sống ở thế gian này có cảm giác bất an, đây là một hiện tượng đáng sợ đến dường nào!

Bạn đến cái thế gian này là để làm gì? Ngày trước người cư trụ trên địa cầu này tiếp nhận giáo dục thánh hiền, đến cái thế gian này là nâng cao linh tánh của chính mình, dường như là đến để học tập, nâng cao đức hạnh của chính mình, tích công bồi đức, tin tưởng sáu cõi luân hồi. Sáu cõi luân hồi là thật, không phải là giả, người Trung Quốc chúng ta thường nói "thân có sanh diệt, linh hồn không có sanh diệt". Bạn ngay đời này tạo tác có báo ứng, thiện có thiện quả, ác có ác báo, nghiệp nhân quả báo không hề sót lọt, bạn không thể thoát ra khỏi cái vòng luân hồi này, bạn phải chịu quả báo ở trong đó. Bạn làm thế nào đối với người thì người làm thế đó đối với bạn, bạn đối đãi với súc sanh thế nào thì súc sanh cũng sẽ hồi báo bạn. Tại vì sao có thiên tai? Tại vì sao có nhân họa? Tại vì sao có ôn dịch? Đó đều là thuộc về quả, quả ắt có nhân, nhân là cái gì? Nhân là người tạo. Khởi tâm động niệm, lời nói việc làm, tạo tác ra đều là bất thiện, cảm ứng chính là thiên tai nhân họa. Chúng ta khởi tâm động niệm, cây cối hoa cỏ có biết hay không? Chúng ta khởi tâm động niệm, sơn hà đại địa có biết hay không? Chúng ta khởi tâm động niệm, cái ghế cái bàn có biết hay không? Thảy đều biết, không thứ nào không biết. Ở trên kinh Phật nói với chúng ta, chúng ta nghe không hiểu. Những loại thực vật, khoáng vật này chúng không có tri giác, thì làm sao chúng biết được? Những năm gần đây tiến sĩ Giang Bổn Thắng làm thí nghiệm nước có cống hiến rất lớn đối với người học Phật chúng ta. Mấy tuần lễ trước, ông có một buổi diễn giảng ở Cao Hùng chúng ta. Ông đặc biệt đến thăm tôi, chúng tôi cũng là bạn quen biết nhiều năm, phòng thí nghiệm ở Tokyo của ông tôi đã tham quan qua hai lần, là chân thật, không phải giả. Ông dùng nước để làm thí nghiệm, phát hiện nước biết nhìn, biết nghe, hiểu được ý của người. Tôi nói với ông, ở trên kinh Phật nói (ở phần tiếp theo phía sau chúng ta sẽ học đến, chúng ta sẽ học đến ở phần thứ ba), tinh thần cùng vật chất là một thể, không thể phân khai, có tinh thần nhất định có vật chất, có vật chất nhất định có tinh thần. Nước là vật chất, tự tánh của nó, bổn tánh của nó cùng với tự tánh bổn tánh của chúng ta là một không phải là hai. Tự tánh có kiến văn giác tri, tánh đức có “sắc, thanh, hương, vị". Ông thí nghiệm ra nước có kiến văn giác tri. Tôi nói với ông, căn cứ Phật đã nói trên kinh, bất cứ vật chất nào đều có kiến văn giác tri, ông đem thí nghiệm của ông mở rộng ra, thí nghiệm cây cối hoa cỏ, xem nó có thể câu thông được với người không. Chủng loại như nhau, đồng thời nuôi dưỡng trong bồn, trồng trong hai cái bồn, ông dùng để làm thí nghiệm, một bên thì cho nó một tin tức tốt, ta thích ngươi, ta yêu thương ngươi, bên kia thì ta hận ngươi, ta chán ghét ngươi. Kết quả bên đây cho nó một tín hiểu tốt, nó lớn lên rất xanh tốt, bên kia ngày ngày cho nó tín hiệu xấu, dần dần bị khô héo hết, sau hai ba tháng thì rất rõ ràng, thực vật đều có thể cảm ứng. Khoáng vật từ ngay trong nước thí nghiệm ra. Tôi nói với ông ấy, hiện tại ông chỉ thấy được sắc tướng, nhưng nó còn có diệu âm, nó còn có diệu hương, còn có mỹ vị, ông còn chưa thí nghiệm ra. Tôi khích lệ ông ấy, ông còn phải nỗ lực thêm. Cái thí nghiệm này cho chúng ta một cái khải thị gì? Cái khải thị này rất lớn, nếu như chúng ta đã chân thật giác ngộ rồi, thì ra núi sông đại địa đều có linh tánh, khởi tâm động niệm của chúng ta đều có cảm ứng đối với nó, vậy chúng ta gắng sức có ý niệm tốt, không nên có ý niệm ác thì tai hại tự nhiên thảy đều không có.

Tại vì sao có động đất? Tại vì sao có bảo tố? Tại vì sao nhiệt độ địa cầu ngày một nâng lên cao? Ý niệm của chúng ta không trong sạch, chúng ta có tham sân si mạn. Thích Ca Mâu Ni Phật đã nói rất rõ ràng trên hội Lăng Nghiêm, nạn nước từ đâu mà có? Từ lòng tham, những người cư trụ thế giới trên địa cầu này, tham lam không có chỗ dừng thì bị nước dìm hết. Sân hận, tức giận rất lớn, lòng sân hận rất nặng, lòng đố kỵ rất nặng thì có nạn lửa. Nhiệt độ địa cầu nâng cao là thuộc về lửa, hạn hán là thuộc về hiện tượng của nạn lửa, núi lửa bùng phát. Nạn gió là do ngu si mà ra. Động đất là trong lòng có oán khí bất bình mà chiêu cảm đến, gọi là ngạo mạn. Cho nên Phật nói rất hay, "cần tu Giới Định Huệ, diệt trừ Tham Sân Si", thì tai hại tự nhiên liền không còn. Người người hiểu được cái đạo lý này, thì khởi tâm động niệm lời nói việc làm đều tương ưng với tánh đức. Tánh đức là thuần tịnh thuần thiện. Hiện tại chúng ta có thể nói, thế giới Tây Phương Cực Lạc, thế giới Hoa Tạng có khác biệt gì với địa cầu chúng ta hay không? Không có, hoàn toàn không có khác biệt. Tại vì sao Thích Ca Mâu Ni Phật giới thiệu cho chúng ta hoàn cảnh thế giới Cực Lạc đẹp đến như vậy? Thế giới này của chúng ta là ngũ trược ác thế, hiện tại trược ác đến cùng cực, ôn dịch nghiêm trọng, hiện tại ôn dịch phát sinh ra từ trên thân động vật, vì sao vậy? Không phải động vật đến đây báo thù người sao? Các người ăn chúng như thế nào, các người giết hại chúng thế nào, bạn dùng thủ đoạn gì để đối phó chúng, chúng hồi báo chính là ôn dịch. Cho nên cái thế gian này, người và người, người và động vật, người với thực vật, người với núi sông đại địa, thảy đều là oan oan tương báo. Đây mới là chân tướng sự thật, khoa học kỹ thuật không thể quan trắc được. Phật nói ra cho chúng ta, Phật dựa vào đâu để nói ra? Phật dựa vào Định Huệ, trong thiền định sâu ngài thấy ra được. Thiền định có thể đột phá không gian duy thứ, trong thiền định thấy được quá khứ, hiện tại, vị lai, đây không phải là giả, không phải mê tín, bạn tu thiền định, bạn liền có thể thấy được. Cái gì là thiền định? Tâm thanh tịnh chính là thiền định, cho nên nhà Phật có tám vạn bốn ngàn pháp môn (pháp là phương pháp, môn là lối đi), tám vạn bốn ngàn pháp môn chính là nói tám vạn bốn ngàn loại phương pháp khác nhau, lối đi khác nhau, tu cái gì? Thảy đều tu thiền định, lìa khỏi thiền định không phải Phật pháp, cốt tủy của Phật pháp chính là thiền định. Nhân giới được định, nhân định khai huệ. Huệ là gì vậy? Huệ là thông đạt tường tận, tường tận cái gì? Tường tận chân tướng sự thật. Đại thừa giáo, đặc biệt là thật tướng các pháp trong Bát Nhã đã nói, chân tướng của vũ trụ nhân sanh ở ngay trong thiền định không có chút chướng ngại nào, nhìn thấy được rõ ràng tường tận, trong sáu cõi đều không ngoài là oan oan tương báo.

Năm 1977, tôi lần đầu đến HongKong giảng kinh, ở Đài Loan thì đây là lần đầu tôi ra nước ngoài, tiếp nhận lời mời của đồng tu HongKong giảng Kinh Lăng Nghiêm. Lần đó đã giảng hết bốn tháng, thời gian ở HongKong tương đối dài. Hai tháng đầu ở Cửu Long, Thư Viện Phật Giáo Trung Hoa, đạo tràng của pháp sư Đàm Hư xây dựng, hai tháng sau đó ở tại giảng đường Quang Minh Lam Đường Đạo HongKong, đạo tràng của lão hòa thượng Thọ Giả. Lúc đó lão hòa thượng Thọ Giả di dân đến Newyork, Hoa Kỳ. Về sau tôi đến Hoa Kỳ gặp ông rất nhiều lần. Vị lão pháp sư này chuyên học Hoa Nghiêm, ông viết kinh Hoa Nghiêm, mỗi ngày đều viết, rất phấn đấu. Tôi không biết ông viết có được viên mãn hay không, nhưng ông rất có thể mấy chục năm ngày ngày đều viết. Ông viết bộ kinh này dường như tặng cho phòng triển lãm của Newyork, tặng cho phòng triển lãm để bảo tồn. Trên đại điện Quang Minh giảng đường có một câu đối, lão hoà thượng viết, có thể cảnh tỉnh cho mọi người. Bên kia câu đối là "chồng vợ là duyên, có thiện duyên, có ác duyên, oan oan tương báo", câu đối bên đây là "con cái là nợ, có đòi nợ, có trả nợ, không nợ không đến", đáng để cảnh tỉnh con người. Đây là nói gì vậy? Quan hệ người với người. Hiện tại chúng ta học Hoa Nghiêm rồi, chúng ta biết được quan hệ người với cây cối hoa cỏ, quan hệ của người với núi sông đại địa, quan hệ của người với cả thảy vũ trụ, con người còn có mối quan hệ với sinh vật tầng thứ không gian khác càng sâu thẳm hơn. Việc này trên kinh Phật nói được thấu triệt, nói rõ với bạn những mối quan hệ này. Đây chính là luân lý. Luân lý là nói quan hệ. Đạo đức là nói những mối quan hệ khác nhau này, chúng ta làm thế nào hòa thuận cùng sống với nhau, đây là thuộc về đạo đức. Thế nhưng luân lý đạo đức cần phải có nhân quả làm nền tảng, bạn hiểu được những nghiệp nhân quả báo này, bạn khởi tâm động niệm đều sẽ thiện, vì sao vậy? Thiện thì được quả báo tốt mà! Ta tốt với người, người tốt với ta, ta không tốt với người thì người nhất định sẽ không tốt lại với ta, sau cùng chịu thiệt vẫn là chính mình, cái đạo lý này phải hiểu. Chúng ta gặp phải nghịch cảnh, gặp phải ác duyên, người khác đối với ta không tốt, ta phải biết, cái quả này nhất định có cái nhân trước, lúc trước ta nhất định không tốt với họ, cho nên hiện tại gặp lại, họ có loại thái độ này đối với ta. Vậy phải làm sao? Ta phải đối tốt lại với họ hơn, cái gọi là oan gia nên giải không nên kết. Sinh mạng là vĩnh hằng, con người là không chết, việc này phải nên biết, thân chết linh hồn của bạn không chết, bạn đổi cái thân thì lại đến. Cái chân tướng sự thật này bạn phải hiểu rõ. Cho nên con người ở thế gian, nhiệm vụ, mục đích thứ nhất của chúng ta là gì? Đem tất cả oán kết trong đời quá khứ hóa giải hết, phải xây dựng tốt mối quan hệ. Lần này chúng ta đến nhân gian không uổng phí, phải học pháp thân Bồ Tát, chư Phật Như Lai hằng thuận chúng sanh như vậy không có điều kiện, ta có thể tùy thuận, đây là thật học. Nhất định muốn y theo cách nghĩ của mình, cách làm của mình thì không thể được, cho dù họ bất thiện cũng phải hằng thuận, dù là làm ra rất ác vẫn tùy thuận họ vậy, tùy họ mà cũng hằng thuận, cũng là thuận họ, chúng ta rút lui, không cùng làm ác theo họ thì được rồi, họ làm thế nào không nên phê bình họ, không nên can thiệp, để tùy họ làm. Họ tạo tác những ác nghiệp này, sau cùng họ phải nhận lấy quả báo, khi họ nhận lấy quả báo thì họ sẽ tỉnh ngộ ra, cái ác báo đó sẽ giúp cho họ giác ngộ. Cái ác báo đó có thể là Phật Bồ Tát thị hiện ra, làm cho họ quay đầu. Đó chính là việc tốt. Quay đầu thì họ sẽ chân thật muốn học tốt. Muốn học tốt, nghĩ lại quá khứ đã gặp qua những người và sự vật này, người nào đó, bạn xem, tôi làm ác, họ rời xa tôi, họ không phê bình tôi. Họ sẽ nghĩ đến đây là một người tốt, họ muốn đi tìm bạn, đến học tập với bạn, vậy thì bạn có thể dạy họ. Với chúng sanh chúng ta kết thiện duyên, không kết ác duyên, cái điểm này rất quan trọng, cho nên hằng thuận đây là trí tuệ chân thật, không có trí tuệ thì không làm được.

Hằng thuận, trong đối lập khốn khổ gian nan cực trọng đều không có nghi hoặc, đều không có ác niệm, vì sao vậy? Bởi vì pháp thân Bồ Tát, các ngài đều không khởi tâm không động niệm, cho nên họ chân thật có thể làm đến được. Nếu như chúng ta muốn học hằng thuận thì cần phải buông bỏ thành kiến, phải bỏ đi quan niệm chủ quan của chúng ta, nghiêm giữ qui củ của đạo đức. Những điều này ở trên Đệ Tử Quy gần như đều có, cho nên nói Đệ Tử Quy là giáo dục của cổ thánh tiên hiền chúng ta, bộ đại tập thành để thực tiễn ngay trong cuộc sống thường ngày. Chân thật muốn cải tạo vận mạng của chúng ta, hy vọng ngay một đời này chúng ta có thể đạt đến được hạnh phúc tràn đầy, thì nỗ lực học Đệ Tử Quy, nỗ lực học Cảm Ứng Thiên, học Thập Thiện Nghiệp Đạo, đây là ba nền tảng của Nho Thích Đạo. Trong ba cái gốc này quan trọng nhất chính là nhân quả. Trước nhà Thanh, tiên sinh Châu An Sĩ có một trước tác gọi là An Sĩ Toàn Thư, lưu thông rất rộng trong Phật môn chúng ta. Đại sư Ấn Quang nói với chúng ta, đây là một bộ sách tốt nhất trong thế kỷ gần đây nhất, đại sư ngài gọi là "Thiên Hạ Đệ Nhất Kỳ Thư". Tiên sinh An Sĩ nói ra hai câu nói rất hay: "Người người tin nhân quả thì thiên hạ được bình an vậy, người người không tin nhân quả thì thiên hạ đại loạn vậy". Các vị thử nghĩ xem, thế giới ngày nay hỗn loạn là do nguyên nhân gì? Không tin nhân quả. Trung Quốc 5000 năm trước, ngay đến người nước ngoài đều bội phục, thời gian 5000 năm dài đến như vậy, quốc gia lớn như vậy, nhân khẩu nhiều như vậy, họ có thể làm được thịnh trị dài lâu, không tìm được nước thứ hai trên thế giới. Do nguyên nhân gì tạo thành xã hội tốt đẹp như vậy? Tuy là họ có thay triều đổi ngôi nhưng thời gian đều không dài, một ông vua lên ngôi thông thường là năm năm thì chế lễ làm nhạc, xã hội liền hồi phục trật tự, khi hồi phục rồi thì chí ít có một trăm năm đến một trăm năm mươi năm thái bình thạnh thế, việc này thấy rõ trong lịch sử. Dựa vào cái gì? Xin nói với các vị dựa vào tin sâu nhân quả. Cho nên giáo dục luân lý đạo đức phải thực tiễn, nó là thật không phải là giả. Nếu như không tin tưởng nhân quả, Đệ Tử Quy cùng Thập Thiện Nghiệp Đạo chỉ làm ở bề ngoài, không thiết thực, không phải làm từ trong nội tâm. Nhân quả có thể giúp cho người chân thật làm từ trong nội tâm, bởi vì họ hiểu được nhân quả thông cả ba đời, họ sẽ nghĩ đến đời sau. Cái tâm đó là thuần thiện, cho nên việc này rất quan trọng.

Hằng thuận phải làm từ chỗ nào? Chân thật người xưa chúng ta dạy rất hay, phải làm từ hiếu thuận cha mẹ, phải có tâm thuận cha mẹ, phải có chí thuận cha mẹ, cha mẹ đều hy vọng con cái tốt, phải có thể tùy thuận. Thế nhưng hiện tại ngay trong tùy thuận phải có trí tuệ mới có thể tùy thuận được như lý như pháp. Giáo dục luân lý đạo đức của Trung Quốc chúng ta đã bỏ mất đi gần một thế kỷ rồi, hiện tại người trẻ tuổi không biết, cha mẹ của chúng cũng không biết, ông nội bà nội của chúng cũng không biết, thậm chí đến ông cố nội vẫn có thể không biết, đại khái cao tổ thì biết được, biết được sự việc này, vậy họ dạy bạn, kỳ vọng đối với bạn thì không như nhau. Hiện tại cha mẹ ông bà nội của bạn có thể hy vọng đối với bạn là gì? Phát tài, kiến được tiền, việc này quan trọng, đây chính là phương hướng mục tiêu của họ. Sai rồi! Giá trị quan của người xưa không ở nơi danh lợi, mà ở đức hạnh, dạy bạn phải làm người tốt, hiển tổ vinh tông, làm nở mặt nở mày, giá trị quan của họ hoàn toàn khác. Giáo dục mấy ngàn năm trước của người Trung Quốc đều là tôn sùng nhân nghĩa, Hán Võ Đế nhận kiến nghị của Đổng Trọng Thư, lấy học thuyết của Khổng Mạnh làm một điển phạm để giáo dục toàn dân quốc gia. Khổng Tử nói cái gì? Không Tử nói Nhân, "nhân giả ái nhân", Mạnh Tử nói Nghĩa, “nghĩa giả tuần lý", nghĩa chính là khởi tâm động niệm, hành động việc làm hợp tình hợp lý hợp pháp, đây gọi là nghĩa. Người người đều có lòng yêu người, yêu người thì sẽ không hại người, người người đều nói nghĩa thì sẽ không phạm pháp, sẽ không làm những việc sai lầm. Năm ngàn năm này thái bình thạnh thế, là dùng hai chữ Nhân Nghĩa này mà dạy ra, dùng cái này để làm trung tâm, xoay quanh trọng tâm "hiếu để trung tín, lễ nghĩa liêm sĩ, nhân ái hòa bình", do như vậy mà dạy ra được. Con người do dạy mà tốt. Một trăm năm gần đây, Mãn Thanh mất nước, dân quốc thành lập, mọi người đều xem thường giáo huấn của tổ tông, xem thấy những văn minh khoa học kỹ thuật của người nước ngoài rất ngưỡng mộ, truy cầu một cách mù quáng. Ngày nay chúng ta gặp phải khổ nạn như vậy, nguyên nhân chính ngay chỗ này, không thể không biết.

Tôi rời khỏi Đài Loan 12 năm, lần này trở lại là khám răng, mấy tháng gần đây ăn thức ăn cảm thấy không thuận tiện, vừa kiểm tra thì phát hiện bệnh nha chu nghiêm trọng, cần phải có thời gian điều trị. Sau khi trở lại đi thăm một số bạn cũ, đồng tu cũ, rất là hoan hỉ. Những năm gần đây, chúng ta ở hải ngoại cũng là duyên phận, gọi cơ duyên, duyên phận, không gặp được không cần đi cầu, cầu chính là phan duyên. Sau khi gặp rồi, đáng làm thì phải nên làm, Phật pháp là "từ bi vi bổn, phương tiện vi môn". Nếu như đối với dân tộc quốc gia, đối với an nguy của thế giới có được cái cơ duyên này, thì làm ra một chút cống hiến, đây đều là việc nên làm, không luận xuất gia tại gia đều nên làm, cho nên khi gặp được, đây là tổ chức hòa bình thế giới của Liên Hiệp Quốc, tham dự những hội nghị này, đây cũng là việc mà chính chúng ta cũng không hề nghĩ đến. Sau sự kiện 11 09, xã hội xung đột rất là nghiêm trọng, làm thế nào để hóa giải? Làm thế nào hồi phục được xã hội an định hòa bình? Đây là việc lớn, không phải việc nhỏ. Sau khi chúng ta tham dự, ở phương diện này mà lưu ý, mà tư duy, mà quán sát, tìm ra nguyên nhân căn bệnh ở chỗ nào. Cho nên nghĩ đến ngày trước chúng ta có thời gian an định dài lâu là dựa vào cái gì? Dựa vào giáo dục luân lý, dựa vào giáo dục đạo đức, dựa vào giáo dục nhân quả, cũng may mà trong giáo dục truyền thống của chúng ta có ba cái gốc Nho Thích Đạo. Ba cái gốc Nho Thích Đạo hiện tại không còn, Nho Thích Đạo tuy có mà không có gốc, cho nên Nho Thích Đạo cũng không khởi lên được tác dụng, Nho Thích Đạo biến chất rồi. Nói về phương diện tốt thì nó biến thành học thuật, phương diện không tốt thì nó biến thành mê tín, đây là nguy cơ nghiêm trọng, cho nên chúng ta tích cực đề xướng, phải cứu được ba cái gốc này. Phải làm từ đâu vậy? Nhất định phải làm từ ngay bản thân mình, y giáo tu hành. Trong Đệ Tử Quy nói đến 113 sự việc, nói ra cương mục rất đơn giản, mỗi một sự việc nếu triển khai ra thì vô lượng vô biên. Cũng giống Thập Thiện Nghiệp Đạo trong Phật pháp đã nói, mười điều, đây là mười tổng cương, trong mỗi một điều đều có mười điều, mười nhân mười thành một trăm, trong mỗi một điều đều có một trăm điều, cho nên Tiểu thừa đem Thập Thiện Nghiệp Đạo triển khai ra chính là ba ngàn oai nghi, Bồ Tát Đại thừa đem Thập Thiện Nghiệp Đạo triển khai ra liền biến thành tám vạn tế hạnh. Trên kinh Hoa Nghiêm nói "một là tất cả, tất cả là một", vậy bạn liền biết được Đệ Tử Quy vừa triển khai ra cùng tám vạn tế hạnh của Bồ Tát không hề khác nhau, cho nên ba loại này là một thể có thể kết hợp. Xã hội hiện tại phải đặc biệt chú trọng giáo dục nhân quả, nhất định phải biết sinh mạng là vĩnh hằng, người là không chết, thân thể này hủy diệt thì đổi lấy một thân thể khác, cái thân thể này không phải là ta, chỉ là sở hữu của ta, cũng giống như quần áo vậy, quần áo dơ rồi rách rồi thì bạn đổi một bộ khác. Cùng một đạo lý như vậy, thân thể dùng mấy mươi năm rồi không còn sử dụng tốt nữa thì đổi một cái khác, không nên tham sống sợ chết, hân hoan hoan hỉ mà đổi cái thân thể này. Hoan hỉ đổi cái thân này thì càng đổi càng tốt, nếu như khủng khiếp lo sợ thì càng đổi càng xấu, vậy thì phiền phức lớn rồi. Những chân tướng sự thật này không thể không biết, không thể không tường tận.

Nguyện thứ mười, "Phổ giai hồi hướng".

Điều này chính là đem tất cả công đức sở tri sở tu sở hành của chúng ta mở rộng ra, rộng lớn đến tận hư không, khắp pháp giới, vậy thì giống như pháp thân Bồ Tát vậy. Hồi hướng ba chỗ, đây chính là giá trị quan mà ngày nay chúng ta hay nói. Chúng ta không phải là cầu thăng quan phát tài, tất cả mục tiêu từ thăng quan phát tài, cái giá trị quan này thật là quá nhỏ, hơn nữa thế nào? Bạn hưởng thụ quá ngắn, sau khi đổi một thân thể bạn không mang đi được, không mang đi được bất cứ thứ gì, sanh không mang đến, chết không mang đi. Phàm hễ không mang đi được, chúng ta không cần phải suy nghĩ đến nó, ở ngay trong một đời này có rất tốt, không có cũng rất tốt, không cần khởi cái tâm lo lắng này. Có thể mang đi được thì phải hết sức xem trọng. Đức hạnh có thể mang đi được, trí tuệ có thể mang đi được, bạn tạo ra nghiệp tập có thể mang đi được, việc này không thể không lưu ý. Cho nên Phật dạy chúng ta, việc thứ nhất, "hồi hướng Bồ Đề". Bồ Đề là cái gì? Trí tuệ. Phật Bồ Tát ở ngay trong đời sống này, họ muốn là cái gì? Họ muốn khai trí tuệ, trí tuệ có thể mang đi được, đây là thứ chân thật.

Thứ hai là "hồi hướng chúng sanh". Tốt! Giúp đỡ tất cả chúng sanh lìa khổ được vui, mỗi niệm đều có thể xả mình vì người. Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng ta, ngài xuất thân là vương tử, nếu như không xuất gia, không học Phật, ngài kế thừa vương vị của cha, ngài là vua của một nước, làm một vị quốc vương, có thể chăm sóc nhân dân của một nước là không tệ rồi, làm một vị vua tốt, nhưng ngài xả bỏ, ngài xuất gia đi làm Phật. Phật là ý gì? Người Trung Quốc chúng ta gọi là thánh nhân, người Ấn Độ gọi là Phật. Ngài làm một thầy giáo, phạm vi cống hiến phục vụ của ngài càng lớn hơn, không chỉ một nước của ngài, cho nên thân phận của Thích Ca Mâu Ni Phật chúng ta phải tường tận. Dùng thuật ngữ của người hiện tại mà nói, ngài là thân phận gì vậy? Ngài rõ ràng là một nhà làm giáo dục xã hội, dùng lời nói hiện tại lại thêm vào là nhà làm giáo dục xã hội đa nguyên văn hoá, cả đời ngài làm giáo dục, không làm gì khác. Sau khi khai ngộ thì bắt đầu dạy học, 79 tuổi viên tịch, giảng kinh nói pháp 49 năm không một ngày nào gián đoạn, một người cũng dạy, hai người cũng dạy, chỉ cần bạn chịu học, ngài tuyệt đối không bòn pháp. Học trò của ngài không phân quốc tịch, không phân tôn giáo tín ngưỡng, không phân chủng tộc, cũng không phân văn hóa, người đến không cự tuyệt, người đi thì không lưu giữ, giáo học đa nguyên văn hoá. Bản thân cả đời vì chúng ta thị hiện chức vụ một nhà giáo, ngài là thân phận như vậy, việc này phải hiểu cho tường tận. Ngài không phải là thần, ngài cũng không phải là tiên, ngài là người, dùng lời nói hiện tại thì thân phận của ngài là một người làm công tác nghĩa vụ giáo dục xã hội đa nguyên văn hoá, ngài dạy học không nhận học phí. Cả đời làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng ta, trì giới, khổ hạnh, nửa ngày ăn một bữa, dưới gốc cây ngủ một đêm, cả đời không xây dựng đạo tràng, không có đạo tràng. Khi sắp ra đi, lâm chung ở dưới gốc cây, không phải ở trong phòng nhà, mà ở trong rừng cây, ở nơi hoang vắng. Điều này nói với chúng ta chân thật buông bỏ. Người thế gian này muốn tranh, ngôi vua là mọi người muốn tranh, ngài có được mà cũng không cần, nói với chúng ta có cái còn cao cả, còn cao thượng hơn thứ này, có cái cống hiến đối với nhân loại càng to lớn hơn so với thứ này. Làm quốc vương chỉ cống hiến cho người một nước, ngài xuất gia hành đạo giáo hóa chúng sanh, cống hiến đến toàn thế giới, ảnh hưởng đến ngày hôm nay, bao nhiêu người trên toàn thế giới vẫn còn học theo ngài. Cái mà ngài dạy cho chúng ta là chân thật giải quyết được vấn đề. Chúng ta chăm chỉ nỗ lực, vấn đề của chính mình được giải quyết, luân hồi sáu cõi có thể giải quyết. Nếu như chí nguyện của bạn càng cao, bạn có thể giải quyết được vấn đề của mười pháp giới, bạn có thể ở ngay trong một đời này quay về với pháp giới nhất chân, có thể làm được, không phải không làm được. Quay về đến pháp giới nhất chân, bất cứ tai nạn gì đều không có, quay về đến thuần tịnh thuần thiện, đó là báo độ của chư Phật, cõi Thật Báo Trang Nghiêm, thông thường chúng ta cũng gọi là pháp giới nhất chân. Đây là mục tiêu ngưỡng vọng của người học Phật. Chúng ta ở thế gian này không nghĩ đến chính mình, bao gồm tất cả cống hiến cho tất cả chúng sanh, hồi hướng chúng sanh, không vì chính mình, giúp đỡ tất cả chúng sanh lìa khổ được vui.

Cái gì là lìa cứu cánh khổ, đắc cứu cánh lạc? Phật ở trên kinh giáo nói với chúng ta, khổ từ nơi đâu mà đến? Khổ từ mê hoặc điên đảo mà ra, bởi vì bạn không hiểu rõ đối với chân tướng sự thật, bạn nghĩ sai rồi, bạn thấy sai rồi, bạn làm sai rồi, liền có quả báo bất thiện hiện tiền, cho nên sáu cõi luân hồi từ do đâu mà ra? Do ác nghiệp của chính mình mà biến hiện ra, chính mình tạo ra, không phải người khác tạo ra một cái sáu cõi luân hồi để bạn chịu, không có cái đạo lý này. Phật nói rất rõ ràng, sáu cõi là do vọng tưởng, phân biệt, chấp trước biến hiện ra, cũng giống như nằm mộng vậy, mộng từ do đâu mà ra? Không phải do người khác chế tạo, bạn có mộng đẹp, bạn có ác mộng, đều là do chính mình tạo. Cho nên Phật nói với chúng ta, mười pháp giới là chính mình tạo, sáu cõi là chính mình tạo, ba đường địa ngục vẫn là chính mình tạo, làm sao bạn có thể oán người khác? Vậy thì Tịnh Độ chư Phật vẫn là chính mình tạo, bạn tường tận rồi, ta không ưa thích cái cảnh giới ác này thì ta không nên tạo ác, ta ưa thích thế giới thanh tịnh vậy thì bạn tu Tịnh Độ, bạn tu cái nhân gì thì quả báo như thế đó xuất hiện, nghiệp nhân quả báo không hề sót lọt. Cho nên giúp đỡ chúng sanh lìa khổ được vui, phương pháp cứu cánh nhất, triệt để nhất là giúp bạn giác ngộ. Dùng phương pháp gì vậy? Dạy học, cho nên cả đời Thích Ca Mâu Ni Phật dạy học. Dạy học mới là từ bi cứu tế chân thật, bạn ở trên vật chất giúp đỡ người khác, người ta không có ăn tặng cho một ít đồ ăn, không có quần áo mặc tặng cho họ quần áo mặc, giải quyết khó khăn hiện thực cho họ, không thể vĩnh viễn giúp họ giải quyết, đó không phải là cứu tế chân thật. Giúp cho họ giác ngộ là chân thật cứu tế họ. Họ có năng lực rời khỏi sáu cõi, có năng lực rời khỏi mười pháp giới, có năng lực quay về tự tánh tâm thanh tịnh, quay về cõi Thật Báo Trang Nghiêm, đây mới chân thật gọi là cứu tế. Sáu cõi là biển khổ, cho nên chúng ta phải nỗ lực mà phản tỉnh, mà tư duy, mà quán sát, con người ngay trong một đời này là khổ nhiều hay là vui nhiều? Chúng ta bình lặng mà tư duy liền có thể nghĩ ra, khổ quá nhiều, vui rất ngắn ngủi, trong vui có khổ, trong khổ có vui, đây là chân tướng sự thật. Làm thế nào thoát ra được cái biển khổ này? Phật nói với chúng ta phải dựa vào trí tuệ, có trí tuệ bạn mới có chọn lựa, bạn hiểu được làm thế nào để chọn lựa. Khóa mục phía sau, lực Ba La Mật, cái lực này chính là nói năng lực, năng lực chọn lựa, trong đây chúng ta phải nỗ lực học tập.

Chúng ta ở trong cái xã hội hiện tiền này, chúng ta chọn lựa cái gì? Giáo học của Thích Ca Mâu Ni Phật 49 năm, nội dung rất là phong phú, ngài là tùy người mà ban giáo, cũng giống như một bác sĩ trị bệnh cho người bệnh vậy, tên bệnh rất nhiều, mỗi một người bị bệnh không như nhau, cho nên thầy thuốc ra toa thuốc cho mỗi loại bệnh cũng không như nhau, tùy bệnh cho thuốc, thuốc đến thì bệnh khỏi, đây là thầy thuốc giỏi, phương thuốc hay. Hiện tại thầy thuốc chúng ta không như vậy, thầy thuốc như Thích Ca Mâu Ni Phật không có. Lưu lại kinh điển là gì vậy? Là phương thuốc mà ngày trước ngài ra toa cho người khác, cho nên kinh điển là phương thuốc cũ, chúng ta mở ra, xem có đúng bệnh của chúng ta hay không? Rất khó nói. May mắn nếu đúng, chúng ta y pháp môn này mà học thì khai ngộ, thì thành Phật. Nếu không đúng thì phiền não thật to rồi, không đúng thì có hại, uống lộn thuốc rồi. Uống sai thuốc thì thế nào? Bệnh không những không khỏi mà còn nặng thêm, bạn nói xem vậy có đáng sợ không? Cho nên Phật mới nói một câu "Phật pháp không người nói, tuy có trí cũng không thể hiểu", nhất định phải tìm người để dẫn dắt bạn, đó là người thế nào? Người tái sanh, chân thật có tu, có học, có chứng, đây là tốt nhất. Thời trước những tổ sư đại đức này, các ngài đều chứng quả, cho nên nhờ các ngài đến giúp cho bạn, giúp bạn chọn lựa không đến nỗi sai lầm quá lớn, chúng ta chính mình thì rất khó. Thế nhưng Phật rất từ bi, không có năng lực chọn lựa, chọn lấy A Di Đà Phật thì nhất định không sai, cái pháp này thì tuyệt diệu. phương thuốc "A Di Đà Phật" này bất cứ loại bệnh nào cũng đều có thể trị khỏi, quyết định không có tác dụng phụ, đây đích thực là từ bi đến tột điểm.

Sau cùng "hồi hướng thật tế". Đó chính là trên đề kinh chúng ta "Vọng Tận Hoàn Nguyên". Hoàn nguyên hoàn đến nguyên điểm chính là tự tánh, minh tâm kiến tánh, đây là mục tiêu cuối cùng của chúng ta. Phật dạy chúng ta chính là dạy chúng ta quay đầu, quay về đến nguyên điểm, đó là cứu cánh viên mãn Phật.

Thứ chín, Lực Ba La Mật.

Thông thường trong Đại thừa giáo có một giải thích đơn giản, "hành tư trạch lực dữ tu tập lực dã, vị tư duy chư pháp nhi tu tập chi dã". Chỗ này cũng nói ba loại, Lực độ cũng nói ba loại, trong chú giải đơn giản này đã nói ra hai loại, một cái chính là Tư Trạch Lực, một cái là Tu Tập Lực, ngoài ra còn có một loại gọi là Biến Hóa Lực, có ba loại này.

Có nguyện, vậy thì mới có thể có lực, nếu như không có nguyện thì không thể phát khởi được lực. Chúng ta học Phật, có không ít đồng tu tu hành đều trải qua năm tháng rất dài. Tôi từ lúc nghe Phật pháp đến hôm nay là 58 năm rồi, thời gian của 58 năm này không phải là ngắn, giảng kinh dạy học cũng đã 51 năm, ở trong mười Ba La Mật, chúng ta có được một chút lực nào không? Không thể nói không có, thực tế mà nói là không đủ, kém thật quá xa. Trong người xưa, chúng ta xem thấy trong Cao Tăng Truyện, xem trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, xem trong Ngũ Đăng Hội Nguyên, thời gian dài đến như vậy, cho dù không thể chứng quả cũng có đại ngộ, không phải đại triệt đại ngộ cũng đến cảnh giới đại ngộ, cho nên không thể so với người xưa, so với người xưa thì chúng ta rất là hổ thẹn. Nhờ vào 51 năm dạy học giảng kinh không có gián đoạn, cho nên có một chút lực độ. Chúng ta xem thấy trong kinh giáo, giải thích của đoạn kinh này, cái gì gọi là Tư Trạch Lực? Đây chính là nói tư duy chọn lựa tất cả pháp môn mà được cái lực này, chúng ta có chọn lựa hay không? Có chọn lựa. Đại sư Chương Gia dạy cho tôi, đó là tổng nguyên tắc khế nhập Phật môn, khế nhập chính là chứng quả, bí quyết là gì vậy? Là nhìn thấu, là buông xả, đây là tổng nguyên tắc, tổng phương hướng, tám vạn bốn ngàn pháp môn, không luận một pháp môn nào, không có pháp nào mà không thành tựu, vậy tại sao chúng ta không thể có được thành tựu? Chúng ta chọn lựa quá nhiều, kinh giáo không phải một môn, tu hành cũng không phải một môn, nên gọi là "một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu", cái chọn lựa này liền có lực, học tập cũng liền có công phu, chúng ta lơ là cái điểm này.

Lão sư là Bồ Tát tái sanh, hiện tại chúng ta hiểu rõ, chúng ta phải đến hơn nửa thế kỷ sau mới hiểu được rõ ràng, lão sư là gì vậy? Lão sư hằng thuận chúng sanh, không miễn cưỡng bạn, chân thật chúng ta chính mình hồi tưởng lại, năm xưa tuổi trẻ hai mươi mấy tuổi rất hiếu thắng, nếu lão sư không thể tùy thuận chúng ta, yêu cầu nghiêm khắc đối với chúng ta, người xưa nói "nghiêm sư xuất cao đồ", chúng ta không phải là khóa trình đó, lão sư thật vừa nghiêm khắc, hạn chế nghiêm khắc, chúng ta liền đi mất, không học với họ. Ở khu vực này rất nhiều pháp sư, rất nhiều cư sĩ đại đức, thầy hạn chế quá nghiêm thì tôi liền đi đến người khác, cho nên giáo học của lão sư, xích độ mở rộng, mở ra rất rộng lớn, đó thật là phải nhờ vào vận may của chính mình, xem bạn ở ngay trong quá trình tu học nhiều năm có thể ngộ nhập hay không? Tôi cũng rất cảm kích lão sư, tôi là một người không thành tài, lão sư dùng loại phương tiện khéo léo này. Phật Bồ Tát cũng bảo hộ tôi, cho tôi được thọ mạng dài đến như vầy, tôi mới có được chút ngộ nhập. Nếu như tuổi thọ tôi ngắn, thật đúng như ngày trước tiên sinh đoán mạng đã nói, 45 tuổi thì thọ mạng hết rồi, vậy thì tôi không cách gì vào được cảnh giới của hiện nay, đây là Tam Bảo gia trì tuổi thọ dài lâu. Sự việc này cũng không phải là mỗi một người đều có thể cầu được, tôi không có cầu trường thọ, cũng không có cầu phước báo, chỉ là một lòng một dạ đem tâm dùng ở nơi kinh giáo, trọng điểm vẫn là dùng ở nơi Tịnh Độ, tôi chân thật quay về Tịnh Độ vào 20 năm trước. Ở vào năm 30 tuổi, tuy là lão sư Lý đem pháp môn Tịnh Độ giới thiệu cho tôi, khuyên tôi tu hành Tịnh Độ, tôi tiếp nhận, tôi tin tưởng, thế nhưng lực độ của hạnh nguyện không đủ. Tại vì sao không đủ? Nhận biết không thấu triệt đối với Tịnh Độ, rất là ngưỡng vọng đối với kinh giáo đại thừa, "Hoa Nghiêm", "Pháp Hoa", "Lăng Nghiêm", "Pháp Tướng Duy Thức", mỗi môn đều có hứng thú, mỗi môn đều muốn học, hiếu học, vậy có sai không? Hiện tại xã hội này thông thường người ta nói, vậy không tệ, việc tốt không phải là việc xấu, thế nhưng ở trong Lực độ mà nói, cái lực này không thể sanh ra. Cái lực này phải làm thế nào? Nhất định phải một môn thâm nhập. Bạn chọn quá nhiều thì không được, nhất là chọn lựa những kinh giáo đại thừa này, kinh giáo đại thừa này rất sâu rất rộng, không có thiện tri thức chân thật dẫn dắt, chính mình muốn nhập môn thì nhất định có khó khăn. Thế Tôn ở trong đại kinh là kinh Hoa Nghiêm, đại luận là Đại Trí Độ Luận đều nói "Phật pháp không người nói, tuy có trí cũng không thể hiểu", đây là Phật pháp không có thiện tri thức dẫn dắt. Người thông minh trí tuệ thế gian này không cách gì dạy bảo bạn, vì sao vậy? Người thông minh trí tuệ thế gian không thể buông bỏ chấp trước, vậy thì họ liền có chướng ngại nhất định đối với kinh giáo. Đây là thật, không phải là giả. Hiện tại tôi hoàn toàn tường tận, buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì họ liền thành Phật, vậy tất cả kinh giáo họ không cần phải học, tự nhiên liền quán thông. Ngày nay đi đến đâu để tìm người này, tìm người đem vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thảy đều buông bỏ? Không thể tìm ra, đừng nói ba loại chướng ngại đều buông bỏ bạn tìm không ra, mà buông bỏ một loại cũng tìm không ra. Một loại là chấp trước, chấp trước buông bỏ rồi người này là A la hán, con người này thành được chánh giác, chúng ta ngay trong một đời này cũng tìm không ra. Đừng nói A la hán, lại giáng thấp xuống một chút, giáng xuống đến thấp nhất là Tu Đà Hoàn, Tu Đà Hoàn là sơ quả tiểu thừa, ở trong kinh Hoa Nghiêm là Bồ Tát Sơ Tín Vị, có tìm được hay không? Không tìm được, vì sao vậy? Tu Đà Hoàn, tiêu chuẩn này trên Kinh Kim Cang nói "vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng", bạn đi đến đâu để tìm? Nếu như còn có ngã tướng, chấp trước cái thân này là ta, cách nghĩ của ta, cách nhìn của ta, đó là phàm phu, vậy không phải là Tu Đà Hoàn. Tu Đà Hoàn quyết định không có cách nghĩ của ta, cách nhìn của ta. Tu Đà Hoàn không còn chấp trước cái thân này là ta, phá được thân kiến, không còn đối lập với tất cả người và sự vật, trong nội tâm buông bỏ đi thứ này rồi, không còn đối lập với tất cả chúng sanh, không còn mâu thuẫn với tất cả chúng sanh, xung đột không còn, bạn đến nơi đâu để tìm được một người như vậy? Cho nên người quý tự tri, phải có sáng suốt tự tri.

Trong lúc giảng dạy tôi thường hay nói qua với các vị, tôi nói ra là lời thật, căn tánh của tôi là căn tánh trung hạ, không phải là người thượng căn, người thượng căn nếu như thông qua học tập 58 năm thì chân thật là cao tăng đại đức, thật có đại thành thành tựu, đích thực là có thể làm đến được sanh tử tự tại, cho nên người này không thể không tự tri. Tôi căn tánh trung hạ, lão sư có trí tuệ, có phương tiện khéo léo để dạy bảo, thông qua thời gian dài đến như vậy, học tập cuối cùng hiểu rõ ra, cho nên tôi khuyên người còn khẩn thiết hơn so với lão sư của tôi năm xưa khuyên tôi, thật chịu nghe thì thành tựu của bạn nhất định siêu vượt hơn tôi. Việc này là thật, không giả chút nào. Tôi không có tâm đố kỵ, tôi hy vọng người khác đều tốt hơn tôi, tôi là tiêu chuẩn thấp nhất, chúng ta liền có tin Phật, không nên xem tôi quá cao, phải xem tôi ở mức thấp nhất, Phật pháp chúng ta liền hưng vượng lại, thế giới này của chúng ta liền được cứu, tôi là người mức độ thấp nhất. Cho nên chúng ta tư duy, chúng ta chọn lựa, giảng đến chỗ này quá quan trọng, tư duy chọn lựa tuyệt đối không phải là một tiêu chuẩn, vì sao vậy? Con người, bạn xem Thế Tôn trong kinh điển dạy bảo chúng ta, ngài đem phân ra làm ba căn thượng trung hạ, căn tánh không như nhau, cho nên ngài mở ra tám vạn bốn ngàn pháp môn, ngài mở ra vô lượng pháp môn để cho bạn chọn lựa, chỉ có thể chọn một môn, bạn không thể đồng thời chọn lựa hai môn, thiệt thòi của chúng ta là ở chỗ nào vậy? Chính là khi vừa chọn lựa thì chọn quá nhiều môn. Bạn thấy tôi những năm đầu khi mới ra giảng kinh, đại khái lúc đó khoảng 40 tuổi, tôi một tuần lễ giảng năm môn. Năm môn bài khóa đều khác nhau, mỗi ngày đều là giảng kinh, thế nhưng không như nhau, mỗi lần đến thứ hai thì giảng kinh Hoa Nghiêm, thứ ba thì Kinh Vô Lượng Thọ, thứ tư thì giảng Kinh A Di Đà, thứ năm giảng Kinh Kim Cang, thứ sáu giảng Kinh Địa Tạng, cứ như thế mà giảng. Vào lúc đó tại vì sao giảng như vậy? Cũng bị ảnh hưởng của lão sư Lý, lão sư nói người hiện tại làm việc rất bận rộn, mỗi ngày đến nghe kinh không thể làm được, họ không cách nào làm được, cho nên lão sư Lý ở Đài Trung 38 năm, lão sư ngài mỗi một tuần giảng một ngày, chính là thứ tư cố định, cố định nơi chốn, cố định thời gian, cứ đến sáu giờ tối thứ tư mỗi tuần thì bạn đến thư Viện Từ Quang để nghe ngài giảng kinh từ sáu giờ đến tám giờ, hai giờ đồng hồ, 38 năm như một ngày, mỗi tuần đều như vậy. Giảng một lần trong tuần, cho nên họ có thể phân phối tốt thời gian làm việc của chính mình, lưu lại thời gian để nghe kinh, bởi vì tuần lễ có một lần, họ sẽ không kém khuyết bài giảng, bạn giảng mỗi ngày thì họ sẽ không có thời gian đến nghe, cho nên vào lúc đó tôi mỗi một tuần giảng năm ngày, mỗi ngày giảng một loại kinh, bạn ưa thích nghe Hoa Nghiêm thì thứ hai đến, ưa thích nghe Pháp Hoa thì thứ ba đến, tôi giảng như vậy. Tôi tuyệt nhiên không yêu cầu mọi người phải ngày ngày đến nghe kinh, bạn trong một tuần lễ chọn một môn, bạn một môn thâm nhập, tôi dùng là phương pháp này. Chính tôi thì ngày ngày giảng, ngày ngày giảng là chính mình luyện tập, đây cũng là lão sư thường hay nói, giảng kinh phải rèn luyện mỗi ngày. Lão sư ngài nêu ra thí dụ, vào thời xưa, ngạn ngữ gọi là "quyền bất ly thủ", người học võ thì phải ngày ngày rèn luyện, người học ca hát thì ngày ngày phải luyện giọng, "khúc bất ly khẩu, quyền bất ly thủ". Giảng kinh cũng là như vậy, không thể rời khỏi giảng đài, bạn mới có thể học được thành công. Thế nhưng chúng ta vào lúc đó nghĩ, một tuần lễ chỉ giảng một kinh thì quá ít, đến năm nào mới có thể luyện được thành? Cho nên liền nghĩ ngày ngày lên giảng đài, ngày ngày lên giảng đài thì thính chúng liền có vấn đề, cho nên thính chúng bạn một tuần lễ chỉ cần đến nghe một kinh thì được rồi. Tôi mở sáu bảy môn không giống nhau, việc này rất náo nhiệt, đôi bên đều rất hoan hỉ, nhưng hoàn toàn trái ngược với Tư Trạch Lực này, cũng trái ngược với Tu Tập Lực, tinh thần ý chí của chúng ta không thể tập trung ở một điểm. Đến ngày nay chúng ta hoàn toàn hiểu rõ, tôi không hy vọng người khác học tôi.

Hoằng dương Phật pháp đại thừa, tôi hiện tại vẫn là mỗi niệm không quên. Cư sĩ Trần Thái Quỳnh thành lập một đài truyền hình Hoa Tạng Vệ Tinh, đài truyền hình này là do cô lập, trong đó chuyên phát sóng tiết mục tôi giảng kinh. Tôi giảng qua cho cô mấy lần, vẫn không thể được thỏa đáng, tôi hy vọng cũng có thể phát sóng tiết mục của những pháp sư đại đức khác, ở đài truyền hình này đồng thời phát ra, không nên chuyên phát một mình tôi, tận khả năng có thể đan xen niệm Phật vào khoảng thời gian trống, hoặc những thứ không liên quan giảm ít, hoàn toàn làm thành phòng học giáo học Phật giáo, mở thêm vài môn, mời thêm vài vị pháp sư, đề xướng một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu, như vậy đối với việc hoằng dương Phật pháp đại thừa sẽ khởi lên hiệu quả nhất định.

Nói đến chọn lựa pháp môn, chọn lựa hành môn, đây là trí tuệ. Thứ nhất phải xem thiện căn phước đức của chính mình, cũng chính là nhất định phải y theo căn tánh của chính mình thì bạn tu học sẽ dễ dàng khế nhập, phải thích hợp trình độ của bạn, chọn loại kinh giáo quá sâu quá cao thì khi tu học quá khó khăn, vậy thì rất khó có được hiệu quả. Đồng thời còn phải thật dụng, học là phải dùng được, nếu như cái đã học mà không thể sử dụng được thì biến thành huyền học, ở mình ở người đều không có lợi ích thực tế, cho nên cái điểm này rất quan trọng. Hôm nay thử nghĩ xem chính mình khuyết điểm nhất là cái gì? Trong xã hội hiện tại cần thiết nhất là cái gì? Nhất định phải từ chỗ này mà bắt tay vào. Thế Tôn vì chúng ta chỉ đạo nguyên tắc rất hay, chúng ta không có lưu ý, không tỉ mỉ thể hội, không tuân theo giáo huấn, cho nên chúng ta lãng phí rất nhiều thời gian quí báo mà không có lực. Những năm gần đây, chúng ta cũng đi khắp thế giới, đồng tu mỗi một nơi chúng ta đều tiếp xúc qua, có được một tổng kết, chính là đồng tu xuất gia lơ là đi Sa Di Luật Nghi, đồng tu tại gia thì lơ là Thập Thiện Nghiệp Đạo, cho nên cho dù là lão tu hành, như tuổi tác giống như tôi đây, tôi thấy được rất nhiều, hơn 80 tuổi, nói niệm Phật vãng sanh có tin tức gì hay không? Nói lời thành thật, không có người nào nắm chắc. Cái vấn đề này nghiêm trọng! Vậy còn người tu các pháp môn khác, bạn có khai ngộ hay chưa? Có được định hay không? Đều là vấn đề. Đó chính là người xưa nói, đại đức xưa nói, hơi thở này không trở lại thì phải làm sao? Thở ra không hít vào thì mất đi thân người, có lại được thân người vậy thì không phải là việc dễ dàng. Chúng ta biết nghiệp nhân thứ nhất trong sáu cõi, ở cõi người phải giữ năm giới, trung phẩm mười thiện, chúng ta có thể làm đến được cái tiêu chuẩn này không? Năm giới tu được tốt, mười thiện có thể đến được trung phẩm, cũng chính là nói mười thiện đang khảo thí, có thể đạt đến được bảy tám chục phần trăm, đây là trung phẩm. Thượng phẩm là tròn đầy, 95 % trở lên là thượng phẩm, là cõi trời, sanh thiên. Nếu như chúng ta chính mình cảm thấy mười nghiệp thiện của chúng ta không đến được bảy tám chục phần trăm, thì đời sau đi đến ba đường. Đây là chúng ta nhiều năm đến nay, ở khắp nơi trên thế giới xem thấy được hiện tượng. Tôi nhiều năm nay giảng kinh dạy học, liền nghĩ đến cái vấn đề này, tại vì sao có thể xảy ra cái hiện tượng này? Loại hiện tượng này chỉ có ở thời hiện đại, ở vào trước thế hệ tôi, thời đại của thầy tôi thì mạnh hơn so với chúng ta, họ thật làm, chúng ta làm không bằng như họ, không luận là giải môn hành môn đều không bằng. Đời trước nữa của lão sư thì sao? Tu được càng tốt hơn. Cứ như thế mà xem, có được một cái kết luận, đời sau không bằng được như đời trước, cái phiền phức này sẽ lớn. Ở thế hệ của chúng ta đến mức thấp nhất, nếu kém hơn chúng ta nữa thì không thể có được thân người. Cái vấn đề này thì rất là nghiêm trọng, tỉ mỉ mà đi quán sát, do nguyên nhân gì tạo thành? Chọn lựa pháp môn có vấn đề. Thực tế ra mà nói, những lão sư trên chúng ta một đời, nếu như nghiêm khắc đối với chúng ta mà nói, nói được rất rõ ràng, rất tường tận, chúng ta có thể tiếp nhận, không nói được rõ ràng, không có yêu cầu nghiêm khắc. Nếu sau chúng ta một đời mà dùng phương pháp yêu cầu nghiêm khắc thì không thể nào, xã hội hiện tại pháp luật không cho phép, chú trọng đến nhân quyền, nói đến tự do, bạn không thể hạn chế người. Vấn đề này thì càng khó khăn, cho nên xã hội hiện tại này, cha mẹ không thể giáo huấn con cái, lão sư không thể dạy học trò, thậm chí đến trường học cũng vậy. Đây là thật, không phải là giả. Học trò cho điểm thầy giáo, thầy giáo này dạy có được tốt hay không, để học trò bỏ phiếu, nếu như học trò nói thầy giáo này dạy không tốt, học kỳ sau trường học sẽ bỏ đi vị thầy giáo đó không mời nữa, thế là thầy giáo vì vấn đề cơm áo phải nịnh học trò, phải nói tốt học trò, vậy thì có thể dạy tốt được hay không? Cho nên thầy giáo ở trong trường là để kiếm cơm, học trò ở trong trường là để kiếm văn bằng, đôi bên đều kiếm. Việc này không phải là hiện tiền, ở vào nửa thế kỷ trước, tôi học Phật rất nhiều đồng tu đều biết, tiên sinh Phương Đông Mỹ giới thiệu, khi tôi theo thầy Phương lúc đó tôi 26 tuổi, 58 năm trước, thầy Phương thường hay nói với tôi, trường học ngày nay "thầy giáo không giống thầy giáo, học trò không giống học trò", cho nên chính thầy thường nói, chúng tôi dạy học ở trong trường, làm cái ngành nghề này gọi là "làm hại con em". Đây là nói thật lòng! Tôi muốn đến trường để nghe bài giảng của thầy, thầy không cho tôi đến nghe, bởi vì tôi thật muốn học, thật muốn học thầy nói đến trường không học được, cho nên thầy rất từ bi, rất là hiếm có, chủ nhật mỗi tuần dành cho tôi hai giờ đồng hồ, dạy một buổi học ở trong nhà của thầy, tại bàn tròn nhỏ ở phòng khách trong nhà thầy, một thầy giáo và một học trò cứ như thế mà học. Tôi nằm mộng cũng không dám nghĩ, ngài có thể từ bi đến như vậy. Về sau nghĩ lại vì sao vậy? Tôi với thầy không hề quen biết, không thân không quen, vì sao ưu đãi đến như vậy? Không gì khác hơn là cung kính đối với lão sư, tôn sư trọng đạo. Việc này cha mẹ dạy từ nhỏ, biết được hiếu thuận cha mẹ, biết được tôn sư trọng đạo, cho nên về sau tôi nghĩ, có thể lão sư ở trường học dạy học nhiều năm đến như vậy rất ít gặp được một học trò tôn sư trọng đạo, cho nên sau khi gặp được thì thầy không bỏ rơi, xem thấy tôi là một trang giấy trắng, rất muốn học, chưa học qua, đây là tiên nhập vi chủ, cho nên không để tôi đến trường học. Đến trường học có thể học hư, đến trường học quen biết nhiều lão sư, quen biết nhiều bạn học thì loạn lên, bao chao, cho nên lão sư ngài rất có trách nhiệm của người dạy học, chỉ tôi một con đường. Đây là loại sư thừa của chúng ta thời xưa, cho nên đây là vận may của tôi, còn nếm được chút cạnh duyên của sư thừa, không gì khác hơn chính là tôn trọng đối với lão sư, tôn trọng đối với học tập, chịu nỗ lực học tập.

Chúng ta cố gắng phản tỉnh kiểm điểm, vấn đề là ở chỗ nào? Vấn đề xảy ra ở lơ là giáo dục nền tảng, cho nên người xưa thành tựu chính là giáo dục nền tảng tốt. Trước chúng ta một đời đều là xuất thân từ học tư thục, chân thật là nghiêm sư xuất cao đồ, từ nhỏ nhận qua giáo huấn nghiêm khắc. Lão sư Lý lớn hơn tôi 39 tuổi, đại sư Chương Gia cũng lớn hơn tôi 39 tuổi, lão sư Phương lớn hơn tôi khoảng hơn 20 tuổi, sắp gần 30 tuổi. Tuổi tác như tôi sanh ra ở nông thôn, còn học qua tư thục một thời gian ngắn, không dài, nhỏ tuổi hơn tôi thì không còn tư thục nữa, đổi thành trường học ngắn hạn, khóa trình hoàn toàn thay đổi. Tôi nếm được một ít giáo dục này. Cho nên nghĩ đến giáo dục nền tảng, giáo dục cơ bản là quan trọng. Chúng ta hiện tại người thời đại này không còn, trước họ một đời, cha mẹ của họ có thể cũng không được học như vậy. Bạn thấy tôi 83 tuổi, chỉ có học được khoảng hai năm, người 80 tuổi thì không có cơ hội, có thể là không có học qua tư thục, hoàn toàn không hiểu đối với việc này. Vấn đề này nghiêm trọng cỡ nào! Cho nên tôi liền nghĩ đến, nếu như không bắt tay vào từ căn bản thì không thể được, nhất định phải tu từ căn bản. Căn bản là ba cái gốc Nho Thích Đạo, phải từ chỗ này mà bắt tay vào thì mới được. Gốc của nhà Nho là gốc của gốc, chúng ta chọn lấy Đệ Tử Quy. Đệ Tử Quy thực tế mà nói, không phải dạy cho trẻ nhỏ học, không phải dạy cho chúng học thuộc, làm thế nào để dạy cho trẻ nhỏ vậy? Dạy trẻ thơ, cha mẹ đem 113 sự việc trong Đệ Tử Quy phải làm cho được ở ngay trong cuộc sống thường ngày, để trẻ thơ từ nhỏ khi sanh ra, mắt của chúng mở ra, chúng biết nhìn, chúng biết nghe, chúng đã bắt đầu đang bắt chước, đang học tập, cho nên cha mẹ lời nói cử chỉ hoàn toàn thực tiễn Đệ Tử Quy, chúng nhìn thấy mỗi ngày, chúng nghe được mỗi ngày, chúng đến ba tuổi, một ngàn ngày cắm sâu căn gốc này. Đệ Tử Quy chúng cũng không nhận biết, cũng không biết đọc, nhưng tất cả trong Đệ Tử Quy chúng hoàn toàn hiểu được, chúng đều đang học, cho nên ngạn ngữ xưa chúng ta mới nói "ba tuổi thấy tám mươi, bảy tuổi thấy trọn đời", việc này có đạo lý. Hiện tại lời nói này nói không thông, hiện tại ba tuổi làm sao thấy được tám mươi? Nên giáo dục nền tảng là phải trước ba tuổi, từ mới sanh đến ba tuổi trong một ngàn ngày này, đây là giáo dục cơ bản. Hiện tại chúng ta kém khuyết việc này. Giáo dục luân lý đạo đức, đó là trẻ nhỏ năm sáu tuổi đi học, trẻ nhỏ thông minh, có đứa năm tuổi thì đi học, vào tư thục, học Tam Tự Kinh, học Thiên Tự Văn, những khóa mục này là một bộ dạy học trò nhỏ, thầy giáo dạy cho bạn đọc (khi đến 12 tuổi thì thầy giáo giảng cho bạn nghe), dạy bạn học thuộc Tứ Thư, Ngũ Kinh, Thập Tam Kinh, học thuộc những thứ này, bởi vì trước 12 tuổi sức nhớ rất tốt, lợi dụng ưu thế này của bạn, đem những cái nên học thuộc, những giáo trình này thảy đều học xong, không giảng giải, chỉ bảo bạn học thuộc.

Học thuộc, người xưa thật có một bộ phương pháp trắc nghiệm sức nhớ của bạn, đó chính là nói một thiên khoa văn này có sáu bảy trăm chữ, dạy bạn nhìn biết đọc, đọc mười lần bạn liền có thể nhớ lại, bạn liền dùng cái tiến độ này, mỗi ngày học thuộc bảy trăm chữ. Nếu như không có cái năng lực này, giảm ít hai trăm chữ, năm trăm chữ xem bạn đọc qua mười lần, mười lần thì có thể thuộc, liền đọc được. Lấy việc này để làm tiêu chuẩn, đây xem là thiên phú cao, trên năm trăm chữ là thiên phú cao, không có cái năng lực này thì hạ xuống bốn trăm chữ, ba trăm chữ, đến thấp nhất là một trăm chữ. Căn tánh kém một chút, tiến độ của bạn chính là mỗi ngày một trăm chữ, mười biến thì họ có thể đọc thuộc, sau đó học bao nhiêu biến? Học một trăm biến, đây là ít nhất. Thông minh lanh lợi một chút, thầy giáo xúc tiến họ học thuộc một trăm biến; nếu như khờ một chút, sức nhớ kém một chút đọc hai trăm lần, phải học thuộc! Hơn nữa mỗi ngày khi vào lớp, đem bài hôm qua ôn tập lại, phải đọc thuộc qua, cái phía trước đã học đều đọc thuộc qua rồi mới học cái mới, học tiếp một cái đoạn mới, cách dạy là như vậy. Cách dạy này thì cả một đời họ sẽ không quên. Khi chúng tôi cùng học với lão sư Lý, vào lúc đó lão sư ngài đã hơn 70 tuổi rồi, viết văn chương dẫn chứng kinh điển không cần tra cứu tham khảo tài liệu, ông hoàn toàn ghi nhớ, học thuộc qua lúc nhỏ. Lão sư nói với tôi, có lúc còn bị đánh, còn quỳ trên đá sỏi, lão sư thật nghiêm khắc, cho nên cả đời thầy, bạn thấy, dẫn cứ kinh điển tùy tiện viết ra, không cần phải đi tra cứu tham khảo tư liệu, thầy thuộc đến như vậy. Hiện tại đều không nhận qua huấn luyện này, tìm một thiên văn chương nào đó bạn phải đi tìm tư liệu, tìm rất khổ cực, may mà hiện tại kỹ thuật in ấn phát triển, thuận tiện, thư viện đầy đủ, tìm thứ gì cũng có. Lúc trước không tìm ra nhiều sách như vậy, nếu bạn không học thuộc lòng thì làm sao? Ai trong nhà có nhiều sách đến như vậy? Không có, trong nhà mà có thư viện thì gọi đó là đại phú hộ, không phải là nhà người thông thường. Cho nên cổ thánh tiên hiền chúng ta, lão tổ tông chúng ta rất xem trọng đối với giáo dục, rất tường tận đối với giáo dục, có trí tuệ, cho nên chân thật dạy thế hệ sau, bắt đầu từ lúc nào vậy? Dạy từ khi mang thai. Người Trung Quốc chú trong thai giáo. Hiện tại người nước ngoài dùng phương pháp khoa học cũng chứng thật, thai giáo là rất có đạo lý. Trẻ nhỏ thời gian ở trong thai chúng có cảm giác, khởi tâm động niệm của cha mẹ chúng đều có cảm giác, chúng đều có ảnh hưởng, nuôi thành tính cách của chúng, quan trọng đến như vậy. Do vì chúng ta ngày nay xem thường đi loại giáo dục này, chúng ta cũng không cách gì có thể lập lại, chỉ có miễn cưỡng, chúng ta chính mình phải nỗ lực mà bổ túc, việc này rất cần thiết.

Đệ Tử Quy chúng ta nỗ lực học tập, bổ túc vẫn còn kịp, tuy là không dài lắm, bạn xem chỉ có 1080 chữ, nếu như nói một ngày học một trăm chữ, mười ngày thì bạn đã học xong rồi, chỉ cần mười ngày thì bạn có thể học xong, ở trong đó có 113 sự việc, chăm chỉ nỗ lực thực tiễn nó. Ngày trước chúng ta đã làm thí nghiệm qua ở Thang Trì, ba mươi mấy vị lão sư rất khó được, chỉ trong hai tháng họ thuộc lòng, đều làm được, sau đó bắt đầu dạy người khác, làm ra kiểu dáng để cho người xem, giáo dục này liền thành công. Cho nên những thầy giáo này trong hai tháng có thể thành tựu, chúng ta thêm vào gấp đôi là bốn tháng, hoặc là nửa năm, khẳng định làm được! Cho nên nghiêm khắc yêu cầu chính mình, cắm cái gốc này xuống. Có cái gốc của Đệ Tử Quy, sau đó cắm cái gốc Cảm Ứng Thiên. Cảm Ứng Thiên dài hơn một chút, Âm Trắc Văn ngắn hơn một chút. Âm Trắc Văn chỉ có hơn 700 chữ, trong đó có 78 sự việc, trong đó nói 78 điều, cũng giống như học Đệ Tử Quy vậy, thảy đều phải thực tiễn. Cảm Ứng Thiên, Văn Xương Đế Quân Âm Trắc Văn là thuộc về giáo dục nhân quả. Vậy tu học của hiện tại, tôi hiểu được ý của đại sư Ấn Quang, cả đời của đại sư ngài cực lực đề xướng giáo dục nhân quả. Tôi là năm 1977, lần đầu tiên đến HongKong giảng kinh, việc này là hơn 30 năm trước, ở tại Thư Viện Phật Giáo Trung Hoa Cửu Long. Thư viện này là do lão pháp sư Đàm Hư lập, khi tôi đến lão hòa thượng Đàm Hư đã viên tịch rồi, do học trò của ngài là pháp sư Sướng Hoài đến làm hội trưởng thư viện. Tôi ở nơi đó hai tháng, giảng Kinh Lăng Nghiêm. Trong thư viện thu tập sách của Hoằng Hóa Xã gần như là đầy đủ. Hoằng Hóa Xã chính là do pháp sư Ấn Quang thành lập, tất cả cúng dường cả đời của Ấn Tổ chỉ làm một sự việc này, in kinh lưu thông, ngài không làm thứ khác. Khi có tai nạn lớn ngài cũng có làm việc cứu tế, ngài trích ra từ ngân khoản in kinh để cứu tai, ngài xếp việc in kinh ở hàng đầu, bốn chúng cúng dường ngài không dùng một phân tiền, tất cả tiền có được đều mang đi in kinh, cho nên mở ra một Hoằng Hóa Xã, chính mình có một xưởng in ấn, bản xếp chữ thiết. Tôi ở Đài Trung học kinh giáo với lão cư sĩ Lý Bĩnh Nam, lão sư Lý là học trò của Ấn Tổ, ngài quy y với đại sư Ấn Quang, tiếp nhận đại sư Ấn Quang dạy thầy tu Tịnh Độ, cho nên khi thầy đến Đài Loan sáng lập Liên Xã Đài Trung đầu tiên ở Đài Trung, mở mang rộng lớn giáo huấn của lão sư, chính là giáo huấn của đại sư Ấn Quang. Cả đời Ấn tổ xem trọng nhất là giáo dục nhân quả, từ đâu mà thấy? Từ những sách đã in. Tôi thấy sách của Hoằng Hóa Xã, tôi thấy sách của đại sư ngài in là Liễu Phàm Tứ Huấn, Cảm Ứng Thiên Hội Biên, An Sĩ Toàn Thư, ba loại sách này tôi xem tờ bản quyền phía sau, in ra mấy mươi bản, mỗi một bản số lượng ít nhất là mười ngàn cuốn, nhiều nhất là năm mươi ngàn cuốn, mấy mươi bản! Tôi tính sơ qua số lượng đã in, chỉ ba loại sách Liễu Phàm Tứ Huấn, Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Hội Biên và An Sĩ Toàn Thư cũng sắp gần ba triệu cuốn! Vào lúc đó tôi vừa nhìn qua cái tờ bản quyền này tôi ngẩn cả người, lão hòa thượng cả đời, sau này ngài được tôn xưng là tổ sư đời thứ 13 Tịnh Tông, đối với Phật pháp không có hoằng dương nhiều đến như vậy, chúng ta đi xem qua số lượng in Phật kinh, một ngàn cuốn, hai ngàn cuốn, nhiều nhất là ba ngàn cuốn, tại vì sao in ra những loại sách này số lượng nhiều nhất một bản là năm mươi ngàn cuốn, hơn nữa lại không ngừng in ra? Tôi suy nghĩ hết hai tuần lễ, vì sao ngài có cách làm như vậy? Mới nghĩ đến giáo dục nhân quả, xem thấy An Sĩ Toàn Thư, Châu An Sĩ có hai câu nói rất hay "người người tin sâu nhân quả thì thiên hạ được bình an, người người không tin nhân quả thì thiên hạ đại loạn", tôi liền hiểu rõ, vì sao vậy? Hiện tại thế giới loạn, tại vì sao loạn? Không tin nhân quả, cho nên tin nhân quả quan trọng hơn Đệ Tử Quy, quan trọng hơn Thập Thiện Nghiệp Đạo. Tin tưởng nhân quả, Đệ Tử Quy cùng Thập Thiện Nghiệp Đạo thực tiễn, vậy chân thật là thiết thực, bạn thật lòng đang học tập. Nếu như không tin nhân quả, Đệ Tử Quy cùng Thập Thiện Nghiệp Đạo đều là biểu diễn, không phải là thật, có dáng vẻ bên ngoài, bên trong không phải vậy. Cho nên chúng ta mới chân thật thể hội được, dụng tâm của Ấn Tổ, ngài muốn cứu thế giới này, muốn cứu cái kiếp vận này. Đây là một đại kiếp nạn, chúng ta làm thế nào cứu chính mình? Làm thế nào giúp đỡ người khác? Ấn tổ cả đời làm ra tấm gương tốt như vậy cho chúng ta xem, "tin sâu nhân quả", phải học nhân quả, phải giảng nhân quả, ngày nay phải cực lực phổ biến rộng ở trên toàn thế giới, phải nói rõ tầm quan trọng của giáo dục nhân quả. Chúng ta thực tiễn ba cái gốc, nhất định phải biết giáo dục nhân quả là một cái gốc quan trọng nhất. Có cái này thì gốc của Nho, gốc của Phật mới có thể cắm được chắc; không có nhân quả, gốc của Nho cùng Phật đều không cách gì sanh khởi, không thể bén rễ, bạn nói xem quan trọng dường nào! Đây là ngày nay chúng ta gọi là trạch pháp. Chân thật học Phật, chân thật cầu tự độ, đồng tu tại gia, hy vọng người cả nhà chúng ta hòa thuận, gia hòa vạn sự hưng, ở vào thời đại này vẫn cứ có thể qua được đời sống hạnh phúc mỹ mãn, không phải không làm được, mà là có thể làm được.

Bạn cắm ba cái gốc này, thời gian bao lâu? Một năm đủ rồi. Trước tiên dùng thời gian nửa năm đọc Liễu Phàm Tứ Huấn. Liễu Phàm Tứ Huấn dẫn dắt chúng ta, nó nói đạo lý này, nói được rất tường tận. Tiên sinh Liễu Phàm chính mình vì chúng ta làm ra điển phạm, bắt tay vào từ nhân quả, công quá cách của ông chính là Cảm Ứng Thiên, y theo điều mục trong Cảm Ứng Thiên mỗi ngày phản tỉnh, có trái ngược thì lập tức sửa đổi, làm được rồi thì khích lệ chính mình, không nên quên đi mà tiếp tục làm, vậy thì đúng, từ chỗ này mà cắm gốc. Đệ Tử Quy là giáo dục luân lý đạo đức. Có những nền tảng này, bạn học tiếp Thập Thiện Nghiệp Đạo, đây là giáo dục Phật giáo, một chút cũng không khó. Bạn dùng thời gian một năm cắm cái gốc này rồi, sau đó bạn ở trong kinh luận đại thừa chọn ra một bộ, một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu, ngay trong một đời này bạn thành tựu! Chọn lựa Kinh Luận không nên ham thích quá cao, phải chọn lấy rất thiết thực, thực tế, ngay trong một đời này của ta chân thật có thể thành tựu, vậy thì đúng rồi.

Tôi mấy ngày gần đây giảng kinh này có nhắc đến một người, cư sĩ Hồ Tiểu Lâm ở Bắc Kinh. Tôi nghe nói ngày 4 tháng 5 gần đây, họ có một buổi luận đàm của các nhà xí nghiệp ở Thanh Đảo, trong đó ông có một buổi nói chuyện, nói đến quá trình tu tập của ông, chia sẽ cùng mọi người, nói được rất hay. Ông học Phật mới hai năm rưỡi, làm thế nào thành tựu? Chính là Tư Trạch Lực cùng Tu Tập Lực, ông chân thật đắc lực! Tôi rất bội phục ông, ông mạnh hơn so với tôi, ông nghe lời tôi nói. Tôi ngày trước rất nghe lời của lão sư nhưng không phải là 100%, tôi nghe lời của lão sư đại khái 90%, không đến được 100%, ông nghe lời tôi 100%, cho nên ông siêu vượt tôi. Hai năm rưỡi trước chúng tôi quen biết ở Singapore, ông gặp mặt tôi ở Singapore, hỏi tôi phương pháp tu hành, tôi liền giới thiệu ông đọc Kinh Vô Lượng Thọ. Ông hỏi cách đọc như thế nào? Tôi nói, trước tiên anh đọc ba ngàn biến, tâm của anh liền định. Ban đầu khi mới đọc ông cảm thấy rất khó khăn, thế nhưng ông kiên trì, ông có tâm bền bỉ, khi ông đọc đến hơn một ngàn biến, dường như dần dần khai ngộ, liền sáng tỏ, càng đọc càng hoan hỉ. Thực tiễn Đệ Tử Quy, đây chính là gì? Trì giới niệm Phật. Công phu mỗi ngày rất dài, cả buổi sáng ông không có đi làm, không làm việc, đọc kinh, niệm Phật. Ở gia đình công ty đối nhân xử thế tiếp vật hoàn toàn y theo tiêu chuẩn của Đệ Tử Quy, áp dụng thực tiễn, trong hai năm rưỡi này rất là khả quan. Kinh Vô Lượng Thọ ông vẫn nghe giảng, ông nghe đĩa giảng của tôi. Tôi giới thiệu ông Đại Kinh Giải của lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ, Kinh Vô Lượng Thọ Bạch Thoại Giải của lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ, ông có, tôi hỏi ông có xem không? Không xem, tại vì sao không xem? Ông nói, con một môn thâm nhập, con chỉ xem chú giải Kinh Vô Lượng Thọ của lão hòa thượng Tịnh Không, đĩa giảng Kinh Vô Lượng Thọ, những người khác đều không nghe. Việc này chuyên nhất hơn tôi! Khi tôi học tập kinh giáo ở Đài Trung, lão sư bảo tôi xem những chú giải tôi đều xem, ông có thể chuyên đến như thế nào? Tất cả thảy đều xả hết, chân thật một môn thâm nhập, các vị nói có được hay không? Được, ở trong đại thừa giáo trên lý luận không có vấn đề, một môn dễ dàng được định, ông không có vọng tưởng, định đến trình độ nhất định thì khai mở trí tuệ, nhân giới được định, nhân định khai huệ, ông hoàn toàn làm đúng, cho nên ông đạt được Lực độ. Đạt được Lực độ thì phía trước ông thảy đều đầy đủ. Việc này cũng giống như xây nhà vậy, một tòa nhà mười tầng, Lưc độ là tầng thứ chín, phía trước đương nhiên thảy đều có, ông không có thì làm sao ông có thể đơn độc xây tầng thứ chín. Cho nên hiện tại ông rất hoan hỉ, ở trên giảng đài, đem những kinh nghiệm tu hành của chính mình cống hiến cho mọi người làm tham khảo, người nghe đều rất cảm động.

Vì vậy chúng ta Tư Duy Chọn Lựa pháp môn, một môn thâm nhập, không nên cầu nhiều, nên gọi là "tham nhiều thì hỏng việc". Bạn một môn này thành tựu thì mỗi môn đều thông. Phật nói qua, Bồ Tát đã nói qua, tổ sư đại đức cũng thường nói "một kinh thông, tất cả kinh thông". Thông này là gì? Thông là kiến tánh, bao gồm tất cả thế xuất thế gian pháp đều là từ trong tự tánh lưu xuất ra, bạn tìm được đầu nguồn rồi thì làm sao bạn không thông, mọi thứ đều thông. Lý luận nền tảng xây dựng ngay chỗ này, bạn phải nên biết. Sau khi chọn lựa rồi then chốt là học tập, tu tập. Tu là học, học tập kinh giáo. Tập cái gì? Tập là đem kinh giáo mà bạn đã học được thảy đều dùng ngay trong đời sống, vậy thì biến thành diệu hạnh thù thắng, chân thật được lợi ích. Tôi nghe ông ấy trả lời câu hỏi trên giảng đài, họ chuyên môn có hai giờ đồng hồ, hai giờ đồng hồ khi vẫn chưa trả lời hết vấn đề, bên dưới yêu cầu có thể thêm chút thời gian được không? Hai người họ đều rất hoan hỉ, ông ấy cùng cư sĩ Chung Mao Sâm hai người, phải là có thời gian trên hai giờ đồng hồ, hỏi đáp rất hay! Từ ngay chỗ này có thể thấy ra được quyền trí của họ, chính là ứng đối, phương tiện huyền xảo, phá trừ nghi hoặc của đại chúng, đây là phải nhờ tập, then chốt nhất phải là đang tập. Tu học, kinh điển là tiêu chuẩn tuyệt đối, việc này bạn chính mình phải có nhận biết, phải khẳng định, tư tưởng hành vi của chúng ta phải đối chiếu với kinh điển, bạn đọc tụng chính là đối chiếu, đối chiếu không giống nhau thì bạn phải mau y theo tiêu chuẩn của kinh điển này tu sửa cách nghĩ của chính mình, tu sửa cách nhìn của chính mình, lại tu sửa cách làm của chính mình. Ngôn ngữ, hành vi sau khi tu sửa rồi phải chân thật thực tiễn, bạn phải thật áp dụng, bạn đem nó biến thành đời sống thường ngày, bạn đem nó dùng ở nơi công việc, dùng ở trong gia đình, gia hòa, cả nhà hòa thuận, trong cái gia đình này chân thật là cha từ tử hiếu, anh thương em kính, gia đình đó thật nhiều an vui! Cho nên gia hòa vạn sự hưng, đây là Phật dạy gia đình. Vận dụng ở trong công ty, người trong công ty từ trên xuống dưới tất cả những công nhân viên chức, mỗi mỗi đều nỗ lực làm việc, mỗi mỗi đều thực tiễn Đệ Tử Quy, đều học theo giữ tâm tốt, nói lời hay, làm việc tốt, làm người tốt, tiếng thơm của công ty nâng cao, trong xã hội không ai không kính phục, nghe nói bạn ở công ty nào đó đều có cái nhìn khác, ảnh hưởng đến giới xí nghiệp. Ông ấy diễn giảng lần này, đó là luận đàm các nhà xí nghiệp lần thứ hai do Thanh Đảo tổ chức, số người tham gia hơn 1200 người, đều là ông chủ của xí nghiệp, trong nước gọi là người số một, người số hai thì không tính, họ không nhận, họ chỉ nhận tổng sự trưởng, tổng giám đốc, hơn 1200 người, ảnh hưởng đến họ. Gia hòa, công ty xí nghiệp hòa, xã hội liền hài hòa.

Trung Quốc ngày trước, mấy ngàn năm thịnh trị dài lâu là dựa vào cái gì? Đương nhiên là dựa vào giáo dục. Giáo dục dùng phương pháp gì để thúc đẩy? Ảnh hưởng đến toàn xã hội là gia đình, cho nên nhà ngày trước đối với chúng ta khởi lên tác dụng rất lớn. Hiện tại nhà không còn, nhà của chúng ta hoàn toàn bị phá đi sau thế chiến lần thứ hai. Đây là tổn thất lớn nhất của chúng ta, truyền thống năm ngàn năm không còn, cho nên xã hội hiện tại loạn. Người Trung Quốc nói nhà là đại gia đình, không phân nhà, bạn xem qua tông phổ của thời trước, năm đời cùng ở chung. Một cái thôn trang, cái thôn trang đó chính là một gia đình. Bạn bước vào cái gia đình lớn của họ, họ có đại gia trưởng quản lý cái nhà lớn này, năm đời cùng ở chung. Trong nhà nhân khẩu ít cũng sắp gần 300 người, gia tộc lớn như vậy. Chúng ta gọi là một gia đình thông thường thì 50 người trở lại, nếu như nói gia tộc thạnh, số người đông đúc có đến bảy tám trăm người, trong lịch sử còn ghi chép có hơn một ngàn người, đó là tương đối ít. Chân thật là gia tộc hưng vượng, một gia đình chính là một xã hội, nó chính là một tổ chức, cho nên gia có gia đạo, có gia qui. Đệ Tử Quy là gia qui, người người phải tuân thủ. Có gia học, cũng chính là ngày nay chúng ta gọi là trường học con em, vào thời trước chính là tư thục, cho nên gia học, có gia nghiệp, sự nghiệp của gia đình họ, sự nghiệp sản xuất, bản hiệu cũ, tên tuổi xưa mấy trăm năm, con cháu nối tiếp nhau làm, càng làm càng tốt hơn. Đây là xã hội thời xưa của Trung Quốc. Cho nên gia học gia qui này nó khởi lên tác dụng rất lớn. Trong xã hội thì sao? Trong xã hội không có người ác, cho nên nhờ vậy mà thịnh trị dài lâu. Vì vậy Trung Quốc cổ xưa, các ngành các nghề trong xã hội, nghề nghiệp nào thoải mái nhất, an vui nhất, hạnh phúc nhất? Xin nói với các vị, đó là làm quan. Người làm quan thoải mái nhất, an vui nhất, vì sao vậy? Không có án kiện để xử, người người đều là người tốt, không có người gian phạm pháp, một tháng có một hai án kiện thì là rất nhiều rồi, người người đều là người tốt, không có việc làm. Không như hiện tại, hiện tại các ngành các nghề trong xã hội, khổ cực nhất chính là làm quan, án kiện xử không hết. Lần này tôi trở lại Đài Loan, viện trưởng viện tư pháp của chúng ta gặp tôi. Viện trưởng viện tư pháp nói với tôi vấn đề này, hiện tại án kiện quá nhiều, làm không hết! Án kiện hình sự một năm vượt qua hơn 150 vạn vụ, bình quân mỗi một tuần gần như có hơn hai ngàn vụ kiện, án kiện không xử hết, thật khổ sở! Do nguyên nhân gì? Không có nhà như trước, vào thời trước người người hiểu lễ thủ pháp, cho nên người làm quan rất thảnh thơi, bạn thấy rất nhiều tác phẩm văn học của chúng ta, "Cổ Văn Quán Chỉ" mọi người thường xem, trong đó có bao nhiêu thiên văn chương đều là của một số trưởng huyện thị, họ không có việc gì làm, mỗi ngày viết văn chương, làm thơ, du sơn ngoạn thủy, phần nhiều đều có bạn bè bên ngoài, đạo trưởng, pháp sư thường hay đến thăm viếng, họ có thời gian để tiêu khiển, hiện tại làm gì có thời gian? Đây chính là thời trước có nhà, có gia học, có gia qui, làm cho xã hội không có người xấu, con người đều được dạy tốt. Con người là do dạy được tốt, bạn phải cố gắng mà dạy họ. Hiện tại không có người dạy, ai đang dạy vậy? Truyền hình đang dạy, đường truyền quốc tế đang dạy, báo chí tạp chí đang dạy, nội dung dạy là gì? Các vị rõ hơn tôi, xã hội ngày nay làm sao không loạn? Giáo dục công năng lớn nhất là ngừa quấy dứt lỗi, cho nên giáo dục dạy cái gì? Dạy luân lý, dạy đạo đức, dạy nhân quả, lại hướng lên trên đó là số ít người, đó không phải là giáo dục toàn dân. Giáo dục toàn dân, ngoài giáo dục kỹ thuật nông nghiệp công nghiệp, gốc của nó là luân lý, đạo đức, nhân quả.

Luân lý dạy cái gì? Dạy bạn hiểu được quan hệ, quan hệ người với người. Lão tổ tông chúng ta đời đời truyền nhau ngũ luân, năm loại quan hệ lớn là quan hệ cha con, quan hệ vợ chồng, quan hệ anh em, quan hệ bạn bè, quan hệ vua tôi. Vua tôi là quan hệ của người lãnh đạo và người bị lãnh đạo mà bạn làm việc trong xã hội, quan hệ này bạn phải hiểu! Vậy thì trong Phật pháp không chỉ nói quan hệ của người, người quan hệ với đại tự nhiên, người quan hệ với hoa cỏ cây cối, quan hệ với núi sông đại địa, quan hệ với thiên địa quỷ thần. Thiên địa quỷ thần này, chính là trong khoa học hiện tại gọi là quan hệ với chúng sinh ở tầng không gian khác, đều phải xử lý tốt. Quan hệ người với người xử lý tốt, tiêu chuẩn này chính là đạo đức. Đạo đức chính là dạy đem quan hệ xử lý tốt, giữa người với người hòa thuận cùng ở, yêu thương lẫn nhau, tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, quan tâm lẫn nhau, chăm sóc lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau, bạn nói xem cái nhân gian này tốt đẹp dường nào. Xử lý tốt quan hệ của người cùng với đại tự nhiên, không phá hoại hoàn cảnh sinh thái của địa cầu. Hiện tại hoại hoàn cảnh sinh thái của địa cầu bị phá hoại, chính là chúng ta làm hư mối quan hệ với địa cầu, làm hư đi thì thế nào? Thì cái tai hại của tự nhiên liền xảy ra. Xử lý tốt quan hệ thì tai hại tự nhiên sẽ không còn, xử lý tốt mối quan hệ với người thì sẽ không có chiến tranh, nhân họa không còn, thiên tai không còn. Mở rộng hơn là xử lý mối quan hệ với những chúng sinh ở tầng không gian khác, là làm tốt mối quan hệ với thiên địa quỷ thần thì vũ trụ hài hòa. Nội dung giáo dục của người xưa chúng ta là những thứ này.

Lại hướng lên trên, đó là số ít người, gọi là phần tử tri thức cao cấp, đó là gì vậy? Triết học cùng khoa học. Triết học cùng khoa học trong Phật kinh đều đạt đến đỉnh cao. Hiện tại trên thế giới này, triết học cùng khoa học không giải quyết được vấn đề, cách giải quyết vấn đề đều ở trong kinh Hoa Nghiêm. Ngày nay chúng ta đọc đến Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hòan Nguyên Quán, trong đây chính là triết học cao nhất, khoa học cao nhất. Bạn thấy khi vừa mở đầu là giảng cho chúng ta duyên khởi của vũ trụ, khởi nguồn của sinh mạng, vũ trụ cùng ta đồng thời sanh ra, không có trước sau, cho nên Phật giảng kinh dùng rất nhiều thí dụ, thí dụ thường dùng nhất, nhiều nhất chính là "mộng huyễn bào ảnh", Phật dùng thí dụ nằm mộng là nhiều nhất, thí dụ việc nằm mộng này rất có đạo lý. Bạn nghĩ khi bạn nằm mộng, chúng ta đều có kinh nghiệm nằm mộng, trong mộng có núi sông đại địa hay không? Có. Trong mộng có ta hay không? Các vị nghĩ xem, có hôm nào bạn nằm mộng trong mộng không có ta? Không có ta thì không có mộng, khẳng định có ta, có ta mới có mộng. Cùng đồng một đạo lý này, cả thảy vũ trụ, có ta mới có vũ trụ, không có ta thì không có vũ trụ, cũng giống y như nằm mộng. Mộng là ảnh thu nhỏ khởi nguồn vũ trụ. Phật nêu ra thí dụ này rất hay, làm thế nào khởi nguồn? Tự tánh là nguồn gốc, tự tánh là không sanh không diệt, cho nên chúng ta đoạn mở đầu học là “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, chỗ này chính là trong triết học gọi là bản thể của vũ trụ vạn hữu, nó năng sanh, năng hiện, năng biến, vậy cả thảy vũ trụ là sở sanh, sở hiện, sở biến. Bản thể này là tự tánh. Tự Tánh nó không phải vật chất, nó cũng không phải tinh thần, nó tồn tại, thế nhưng bạn không cách gì biết được nó, bạn không thấy được, không nghe được, sờ không được, nghĩ cũng nghĩ không ra, nó thật có, năng sanh vạn pháp. Làm thế nào sanh? Việc này khoa học cũng phát hiện ra, từ sóng động, cái sóng động này là ý niệm, là sóng động của tâm, sóng động của tâm lý, cực kỳ vi tế, vi tế đến chúng ta không cách gì quán sát. Làm thế nào mới có thể quán sát được? Phải làm cho tâm định lại, định đến trình độ nhất định, bạn có thể cảm thọ được cái sóng động vi tế đó, vũ trụ cùng sanh ra với ta. Ở trên Phật kinh nói, phải có sức định thế nào? Bồ Tát Bát Địa. Bát Địa là bất động địa. Bồ Tát Bát Địa mới có thể cảm giác được tồn tại của A lại da thức. Cái này từ trên lý mà nói là triết học cao đẳng, từ trên sự mà nói là khoa học cao đẳng. Phật pháp, cái môn học vấn này chân thật là rất tuyệt diệu, lão sư của tôi là tiên sinh Phương Đông Mỹ bội phục năm vóc sát đất đối với triết học Phật kinh. Tôi học Phật là cùng học tập với thầy, từ triết học mà vào cửa. Thầy nói với tôi, Thích Ca Mâu Ni Phật là nhà triết học vĩ đại nhất thế giới, triết học Phật kinh là đỉnh cao nhất của triết học thế giới, học Phật là hưởng thụ cao nhất của nhân sanh, tại vì sao chúng ta không làm? Tôi chọn lựa cái môn này chính là nhờ mấy câu nói này của lão sư, hưởng thụ cao nhất của nhân sanh, câu nói này thật cảm động lòng người! Năm đó tôi 26 tuổi, cho nên cả đời tôi cảm khích lão sư, nếu không có lời nói này, tôi vĩnh viễn sẽ không biết. Tiếp xúc đến kinh điển đại khái khoảng hai tháng thì tôi quen biết đại sư Chương Gia. Lão sư Phương là dạy triết học, Phật học xem là một giáo trình của ông, đại sư Chương Gia là chuyên gia, chuyên môn Phật học, cho nên ngài cũng rất từ bi giống như lão sư Phương vậy, mỗi một tuần dạy cho tôi thời gian hai giờ đồng hồ. Tôi theo ngài ba năm, nền tảng Phật học của tôi là do ngài kiến tạo. Khi đại sư ngài vãng sanh, lão cư sĩ Châu Kính Vũ giới thiệu tôi quen biết với lão sư Lý ở Đài Trung. Lão sư Lý khuyên tôi học giảng kinh, tôi theo học với lão sư Lý 10 năm. Ba vị lão sư đều rất từ bi, cho nên tôi học Phật không có đi một đoạn đường oan uổng, thế nhưng không phải là người thượng thượng căn, cho nên thành tựu không lớn. Không thể nói không có thành tựu, thành tựu không lớn, chính tôi cũng rất an ủi, tôi biết được làm thế nào nâng cao chính mình. Nếu như thiên mệnh có thể cho tôi kéo dài thêm vài năm nữa, tôi sẽ nâng lên được cao, vì sao vậy? Hiện tại hiểu rõ lý, phương pháp tường tận, hiện tại chính là Tu Tập Lực mà chính ngay chỗ này đã nói, tôi đang nâng lên trên. Vì vậy các đồng tu nhất định phải biết, bạn không thể nâng lên là bởi vì bạn không có gốc, ai mà không muốn nâng cao? Có muốn nâng thế nào cũng không thể nâng lên, vì không có gốc. Trong bồn hoa, hoa cắm được rất đẹp, mấy ngày thì khô chết vì không có gốc. Bạn nhất định phải nên biết, Cảm Ứng Thiên, Đệ Tử Quy, Thập Thiện Nghiệp Đạo, đây là gốc. Bạn có những thứ này, hiện tại chúng ta thật hiểu rõ rồi, kinh điển chọn một môn. Số người chọn lựa bộ kinh này nhiều nhất, xưa nay trong ngoài nước người thành tựu thù thắng không gì bằng, bạn phải biết là bộ kinh nào? Phật Thuyết A Di Đà Kinh, người chọn lựa rất nhiều, y theo bản kinh này, người thành tựu quá nhiều quá đông.

Hôm nay có một đồng tu tải từ trên mạng xuống một phần tư liệu cho tôi, "Cụ Hành Thiền Nhân Tu Hành Lượt Truyện". Pháp danh của ông là Cụ Hành, ông không phải là thiền nhân, ông là đệ tử của lão hòa thượng Hư Vân, không biết chữ, xuất thân rất khổ cực, về sau thân cận với lão hòa thượng Hư Vân, làm công dài lâu ở trong đạo tràng, làm qua mấy năm mọi người rất hoan hỉ đối với ông, vì sao vậy? Vì ông làm việc rất chăm chỉ, rất ít nói chuyện, người rất thành thật. Lão hòa thượng xem trọng ông. Khi Chùa Chúc Thánh truyền giới, ông thỉnh cầu với lão hòa thượng là ông muốn xuất gia, lão hòa thượng đồng ý, cạo đầu cho ông. Bởi vì ông không biết chữ, làm công vất vả, vì vậy lão hòa thượng truyền cho ông một câu "Nam Mô A Di Đà Phật". Sau khi ông tiếp nhận câu này xong, ông làm việc không gián đoạn niệm Phật, khi không làm việc cũng niệm Phật không gián đoạn, niệm được mấy năm thỉ thành công, biết trước giờ để vãng sanh, vãng sanh rồi dùng lửa gì để thiêu? Dùng lửa Tam Muội Tự Tánh. Ông ngồi xếp bằng ở nơi đó, dùng lửa Tam Muội thiêu toàn thân thể của chính mình thành tro, quần áo không hề bị cháy chút nào, trên tay cầm một cái khánh dẫn chúng, cán của cái khánh cháy hết, cái khánh thì vẫn còn, dùng lửa Tam Muội, cho nên khi ông vãng sanh thiêu cháy chính mình phát sáng, ánh sáng rất lớn. Người bên ngoài cho rằng chùa bị cháy, đều đến xem. Đây không phải là lửa của nhân gian! Khi vãng sanh 49 tuổi, chân thật công phu. Lão hòa thượng Hư Vân sau khi xem thấy ông toàn bộ thảy đều thiêu cháy hết, khi thân thể cháy hết rồi mà vẫn không tan ra, vẫn giữ nguyên hình trạng của người, lão hòa thượng lạy ông, chúc phúc ông, ông chân thật thành tựu, sau đó lấy cái khánh gõ lên ba tiếng, nói với ông là ông có thể đi rồi, vào lúc đó toàn thân đều tan ra, liền biến thành than. Trong cái thiên văn chương này chép rất rõ ràng, đây là gì vậy? Một môn thâm nhập, một môn của ông chính là một câu A Di Đà Phật thì thành công, không cần nhiều, bất cứ việc gì trong chùa cũng làm, tận lực làm việc, việc khó khăn, người khác không muốn làm thì ông làm, không có một lời oán thán nào, vì mọi người phục vụ, đi đứng nằm ngồi chỉ một câu Phật hiệu, đây chân thật gọi là một môn thâm nhập, không cần đến Kinh mà thành công. Các đồng tu đi tìm, ngày trước có tư liệu này. Hòa Thượng Đế Nhàn nói người thợ vá nồi, bạn thấy đó cũng là niệm Phật ba năm, chỉ một câu A Di Đà Phật, niệm ba năm biết trước giờ ra đi đứng mà vãng sanh. Vị Cụ Hành này công phu rất cao, nếu ông không được niệm Phật Tam Muội thì ông không thể có được lửa Tam Muội để thiêu hóa, chính là khẳng định ông đã được niệm Phật tam muội, nếu không thì ông không có được cái năng lực này. Người thợ vá nồi vẫn chưa đến được niệm Phật Tam Muội, ông vẫn còn nhờ lão hòa thượng giúp ông lo hậu sự. Đây đều là tấm gương tốt cho chúng ta! Ông xuất thân từ nông thôn nghèo cùng khốn khổ, vào lúc đó không còn đường để đi, vào trong chùa cầu lão hòa thượng, trong chùa các vị có cần người làm công hay không, tôi đến làm công thay cho các vị, chỉ cần có cơm ăn thì được rồi, không có đãi ngộ, thế mà có được thành tựu lớn như vậy. Việc thứ nhất, xuất thân rất khó khăn cùng khổ, ông biết được mùi vị khổ của kiếp người, sau khi biết được cái pháp môn này, quyết định không xả bỏ, nỗ lực niệm đến cùng, giống y như người thợ vá nồi vậy. Lão hòa thượng Đế Nhàn dạy ông một câu A Di Đà Phật, bảo ông cứ như vậy mà niệm, ông không cần phải hỏi, không cần phải nghĩ, niệm mệt rồi thì nghỉ ngơi, nghỉ ngơi khỏe rồi thì niệm tiếp, ông niệm được ba năm thì thành công. Cụ Hành, con người này, về mặt phước báo không lớn hơn so với người thợ vá nồi, người thợ vá nồi còn có người hầu hạ ông, giúp ông nấu cơm, giúp ông giặt quần áo, chăm sóc ông, Cụ Hành thì không có, ông ở trong chùa chăm sóc mọi người, thế nhưng làm việc là làm việc, niệm Phật vẫn niệm Phật, không hề chướng ngại, như vậy thì quá cừ khôi. Ông không còn chút tham luyến đối với cái thế gian này, không còn lưu luyến, hòa thuận tôn trọng đối với mọi người, bởi vì chính ông cảm thấy không có thứ nào có thể so sánh được với người, vĩnh viễn giữ lấy thấp hèn, giữ cái bổn phận này, cho nên ông biết được tôn trọng người khác, vì mọi người toàn tâm toàn lực phục vụ, không sợ khó, không sợ khổ, thời gian mấy năm thì thành công. Ông là biết trước giờ chết, bởi vì lão hòa thượng muốn xây một cái tháp để tro cốt, gọi là tháp Phổ Đồng, ông khiên đá ghép tường xây cái tháp đó, làm việc rất là phấn khởi, cười tim híp nói với lão hòa thượng Hư Vân, vào lúc đó đã xuất gia là “sư phụ ơi! cái tháp này sau khi xây xong, con đến giử cái tháp này có được không vậy?” Lão hòa thượng vừa nghe xong ngẩn người ra, đây là thiền cơ, chính là nói sau khi ông xây tháp xong, ông chết sẽ ở trong tháp đó. Lão hòa thượng không nói lời nào, ông liên tiếp hỏi "có được không ạ? có được không ạ?". Sau cùng lão hòa thượng trả lời được rồi, đồng ý ông, cốt của ông để vào trong tháp đầu tiên. Người khác nghe lời nói này không hiểu, lão hòa thượng vừa nghe liền hiểu rõ, đó chính là biết trước giờ chết, chính mình an bài cho chính mình. Cho nên lực của tu tập thì rất quan trọng.

Tu hành có được thành tựu hay không then chốt ở đâu vậy? Then chốt ở chỗ bạn có thể buông bỏ được hay không. Bạn đối vời thế gian này không luận là người sự việc, có chút nào tham luyến thì bạn không cách nào, không thể làm được. Phải triệt để buông bỏ! Bạn thấy người ta tu hành thời gian đều không dài, ngày trước tôi đọc qua "Tịnh Độ Thánh Hiền Lục", đọc "Vãng Sanh Truyện", tôi rất cảm động, đại đa số người trong đó vượt hơn phân nửa trở lên đều là ba năm thành công, cho nên vào lúc đó lúc tôi giảng kinh thường hay có người hỏi tôi, họ nói trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, Vãng Sanh Truyện, có rất nhiều người niệm Phật ba năm thì vãng sanh, có phải là thọ mạng của họ hết rồi? Hỏi tôi cái vấn đề này, tôi nghĩ không phải, làm gì mà trùng hợp vậy? Một hai người thì có thể, làm sao mà nhiều người đến như vậy? Không phải là thọ mạng hết, công phu của họ thành tựu thì thọ mạng không cần nữa, như vậy mới có thể nói được thông, mới có thể nói được tròn đầy. Công phu đủ rồi, người thợ vá nồi cũng là công phu đủ rồi, thành công rồi, Cụ Hành cũng là công phu thành tựu rồi, không cần lưu luyến ở thế gian này, khi đi hiện ra cái tướng lạ, đó chính là hoằng pháp lợi sanh, chứng minh sự thật này để mọi người xem thấy. Họ có thể làm được, người người đều có thể làm được, vấn đề là bạn có chịu làm hay không? Họ có được cái sở trường là gì? Họ làm việc cực nhọc trong tự viện, họ không có thứ gì, không có vướng bận. Chúng ta thì những thứ cần dùng quá nhiều, bạn không thể xả bỏ nó, bạn còn tham luyến nó, sự việc này phiền phức quá lớn. Cho nên Thích Ca Mâu Ni Phật cả đời làm ra tấm gương cho chúng ta, tài sản của cả đời ngài chính là ba y một bát, không có tự viện, Thích Ca Mâu Ni Phật không có xây tự viện, không có vướng bận, không có tích lũy, buổi tối ở chỗ nào vậy? Dưới gốc cây, "dưới gốc cây ngủ một đêm, nửa ngày ăn một bữa", không có bất cứ vướng bận nào. Đây là làm ra tấm gương tốt để cho chúng ta xem, cho nên đây là giúp chúng ta tu hành công phu thành tựu, có chút nào vướng bận thì xong rồi, thì công bị mất hết. Đạo tràng, tự viện của người xuất gia, bạn có lưu luyến đối với tự viện này, có vướng bận không nỡ rời bỏ, sau khi bạn chết rồi không thể vãng sanh, đi đến nơi đâu vậy? Bạn cũng chưa tạo qua tội nghiệp gì lớn, phần nhiều là đến đường súc sanh, trong tự viện không có nam nữ giao phối, bạn không có được thân người, trong chùa có chuột, trong chùa có con gián, thì đầu thai vào loài này, vẫn là ở trong tự viện không thể lìa khỏi, rất nhiều! Có một số tự viện nuôi chó nuôi mèo thì nơi đó liền có, những người xuất gia ở trong chùa đã qua đời, họ đến đường súc sanh thì họ đầu thai, vẫn là đến để giữ cái chùa đó. Vì vậy Phật nói với chúng ta, phải xả, phải buông bỏ, không nên có chút nào lưu luyến. Người đọc sách học giáo, thu tập một số kinh sách cũng rất phiền phức, nếu như những điển tích này được bạn xem thành pháp bảo, bạn không nỡ lìa khỏi, tương lai sau khi chết vẫn đi đến chỗ sách đó. Trong sách có con gì? Trong sách có mọt sách, cho nên được cái loại thân đó, không lìa khỏi sách đó, bạn nói xem có oan uổng hay không? Chúng ta làm thế nào để chọn lựa? làm thế nào bảo chúng ta công phu đắc lực?

Loại thứ ba là "Biến Hóa Lực", phương tiện khéo léo, thân thông biến hóa, giúp đỡ người khác giác ngộ, thuộc về cái loại này. Phạm vi của loại này rất rộng, chúng ta giảng đến đoạn phía sau, trong Thị Tam Biến, Xuất Sanh Vô Tận chính là cái ý này. Đây là cái gì vậy? Đây là khởi tác dụng của trí tuệ, trí tuệ khởi tác dụng chính là thần thông! Không chỉ bạn tiếp dẫn chúng sanh là tùy cơ ứng biến, mỗi ngày bạn tiếp xúc tất cả người sự vật, không nhất định cái duyên gì xúc động, bạn bỗng nhiên khai ngộ, bạn minh tâm kiến tánh! Thế nhưng việc này cần phải có được hai loại lực phía trước thì bạn mới có thể có được loại thứ ba. Bạn có loại năng lực này thì liền rộng độ chúng sanh. Hiện tại cái thế giới này, do vì luân lý, đạo đức, nhân quả, giáo dục của Phật giáo bỏ mất quá lâu rồi, con người hiện tại mê tín khoa học, nói cái thứ này là mê tín, là tôn giáo, đây là chướng ngại lớn nhất, nghiêm trọng nhất, cho nên giáo hóa chúng sanh phải đặc biệt hiểu được thân giáo, chúng ta chính mình làm ra để cho người khác xem, người ta mới có thể tin tưởng. Như Cụ Hành đã làm ra để cho chúng ta xem, khi đi thì phóng quang, người ở ngoài mấy dặm khi xem thấy đều vội mau chạy đến đạo tràng, cho rằng đạo tràng đã bị lửa cháy, vậy mới chân thật cảm động lòng người. Lửa Tam Muội đốt thân, quần áo không cháy, đây là sự việc không thể nghĩ bàn, làm cho người chính mắt xem thấy, bạn còn lời gì để nói hay không! Là một người không biết chữ, là một người mà bị người người đều xem thường, ông chỉ cần có một câu Phật hiệu mà thành tựu lớn đến như vậy. Lão hòa thượng Hư Vân đảnh lễ ông ba lạy. Đây là lấy xuống từ trên internet, chúng ta in ra nhiều bản có thể kết duyên với người, đây là tấm gương tốt. Chúng ta phải nỗ lực, ông ấy có thể làm được, chúng ta cũng có thể làm được; phải nhìn thấu, phải buông bỏ thì thành công rồi.

Mời xem Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hòan Nguyên Quán, kinh văn tờ thứ năm, xem từ hàng sau cùng. Cái đoạn này là đoạn lớn hai trong Hoàn Nguyên Quán, nói "Pháp giới viên minh tự tại dụng". Trong đoạn lớn thứ nhất, đại sư vì chúng ta nói rõ bản thể của vũ trụ, ở trong cái đoạn này giảng cho chúng ta "Bản Thể Khởi Dụng".

Khởi dụng cái thứ nhất chính là khởi nguồn của vũ trụ, cái thứ hai chính là chúng ta, khởi nguồn của chính mình, chính là nói ta từ chỗ nào đến. Trong cái tác dụng này, bản thể khởi tác dụng, ở ngay chỗ này, khiến chúng ta thường hay nghĩ đến, Thế Tôn nói pháp, ở trong rất nhiều kinh luận thường hay dùng để làm thí dụ, thí dụ dùng đến rất nhiều đó là nói "mộng huyễn bào ảnh". Tuy là nói ra bốn chữ, quan trọng nhất chính là mộng. Mỗi một người chúng ta đều có kinh nghiệm nằm mộng. Phía sau là "huyễn bào ảnh", đều là bổ trợ, quan trọng nhất chính là nói một chữ mộng để làm thí dụ. Đích thực vũ trụ cùng nhân sanh này, nhân sanh là nói cá nhân, đích thực là một cảnh mộng, cùng nằm mộng không hề khác nhau. Thời gian mộng thì rất ngắn, rất nhanh thì tỉnh lại, việc này thì thời gian tương đối dài, rất không dễ gì tỉnh lại. Sau khi tỉnh lại, bạn liền có thể phát giác ra, cùng nằm mộng đích thực không gì khác nhau, nhất là chúng ta nghĩ đến nằm mộng, các vị chính mình bình lặng mà tư duy, có lần nào nằm mộng mà trong mộng không có mình? Có ai có cái kinh nghiệm này không? Không thể có, nằm mộng, trong mộng nhất định có chính mình, có núi sông đất đai, có cây cối hoa cỏ, có rất nhiều chúng sanh. Vũ trụ cùng duyên khởi của chính chúng ta rất giống với sự việc này, cho nên Thế Tôn thường hay dùng việc này để làm thí dụ, để chúng ta từ ngay trong thí dụ giác ngộ. Trong đây quan trọng nhất chính là nói rõ, vật chất cùng tinh thần đồng thời xuất hiện, không có trước sau, giống như chúng ta nằm mộng vậy, trong mộng nhất định có ta, có núi sông đất đai đồng thời xuất hiện. Trong cái đoạn này là nói chánh báo, chính là nói chính mình, nên gọi là pháp giới viên minh tự tại dụng. Phía sau nói rõ với chúng ta, đây gọi là Hoa Nghiêm Tam Muội, đây chính là nói "Quảng Tu Vạn Hạnh Xưng Lý Thành Đức, Phổ Châu Pháp giới Nhi Chứng Bồ Đề", là nói cho chúng ta nghe sự việc này. Cái đoạn kinh văn này của chúng ta cũng dùng không ít thời gian cùng nhau huân tu.

Thứ mười, Trí Ba La Mật.

Trong mười Ba La Mật, phía trước chín loại chúng ta đã học qua rồi, hôm nay học loại thứ mười là Trí Độ. Trong kinh Đại thừa có một tiểu chú "Tu Tự Lợi Lợi Tha Chi Nhị Trí Giả". Tự lợi phải Trí tuệ, Lợi tha cũng phải trí tuệ. Trí Độ cùng loại thứ sáu phía trước là Bát Nhã Độ có cái gì khác biệt? Chỗ này có giải thích "dữ tiền chi đệ lục sở dĩ dị giả", khác nhau với độ thứ sáu. "Bỉ vi quán không lý chi trí tuệ", đây chính là nói Bát Nhã Ba La Mật thứ sáu phía trước, là trí tuệ quán lý không. Ở chỗ này trí độ thứ mười, "thử vi chiếu hữu tướng chi trí tuệ dã", việc này không như nhau. "Cố nhị độ tương đối", nhị độ chính là thứ sáu cùng thứ mười, hai thứ này so sánh lại xem, thứ sáu là Huệ độ, thứ mười là Trí độ, việc này không như nhau. Trong lúc giảng giải chúng ta thường hay nói căn bản trí cùng hậu đắc trí, thứ sáu phía trước là căn bản trí, thực trí, cái điều "Trí độ" này là hậu đắc trí, là quyền trí, cũng chính là nói trí tuệ ứng dụng ở ngay trong cuộc sống thường ngày, đây thuộc về trí độ. Thế nhưng không có Căn bản quyết định không có Hậu đắc, chỗ này rất là quan trọng. Căn bản thông thường chúng ta giảng sáu Ba La Mật, Bát Nhã Ba La Mật, đem bốn điều phía sau "Phương Tiện, Nguyện, Lực, Trí" thảy đều ở ngay trong Bát Nhã Ba La Mật, chính là quy nạp ở một điều. Nói mười Ba La Mật chính là đem Bát Nhã Ba La Mật triển khai ra, nó có thể có dụng, thể gọi là Bát Nhã Ba La Mật, tác dụng thì phân ra Phương Tiện, Nguyện, Lực, Trí.

Hôm nay chúng ta giảng Trí. Trí thông thường cũng nói ba loại, thứ nhất là "Vô Tướng Trí", loại thứ hai là "Thọ Dụng Pháp Lạc Trí", loại thứ ba là "Thành Thục Hữu Tình Trí", đó là giúp đỡ người khác, cho nên có tự thọ dụng, có tha thọ dụng, pháp lạc trong tự thọ dụng. Pháp lạc thực tế mà nói, chính là Nhất Thiết Chủng Trí chúng ta thông thường gọi trong ba loại trí tuệ. Chúng ta chỉ riêng nói Phật, Phật có ba loại giác, ba loại trí, có Nhất Thiết Trí, có Đạo Chủng Trí, có Nhất Thiết Chủng Trí. Pháp Lạc Trí chỗ này chính là Nhất Thiết Chủng Trí, pháp thân Bồ Tát mới có, trong mười pháp giới như pháp giới bốn thánh có Tương tợ, không có chân thật, vì sao vậy? Chưa có chứng đắc Bát Nhã Ba La Mật, chúng ta đương nhiên ở ngay trong giai đoạn hiện tiền tu học, toàn là thuộc về cảnh giới tương tợ, cảnh giới tương tợ cũng có thể làm cho chúng ta đạt được đời sống hạnh phúc mỹ mãn, có thể thấy được hạnh phúc mỹ mãn của nhân gian vẫn là phải có trí tuệ, không có trí tuệ không được. Nói đến trí tuệ thì cần phải là chuyển phiền não thành Bồ Đề, đặc biệt là chúng ta ở phía trước đã học Nguyện Lực, không phát nguyện không được. Nguyện chính là ngay trong một đời này của chúng ta phải có phương hướng, phải có mục tiêu, nhân sanh liền có giá trị, liền có ý nghĩa, cuộc đời này của chúng ta không bị luống qua. Chọn lựa phương hướng mục tiêu phải có trí tuệ. Hôm qua chúng ta học Lực, có Tư Trạch Lực, Tu Tập Lực, chúng ta làm thế nào chọn lựa pháp môn, làm thế nào để học tập mới có thể đạt được loại sức mạnh này. Cái lực này là thù thắng không gì bằng.

Trước tiên nói Trạch pháp, chúng ta là tự lợi lợi tha đồng thời đều phải quan tâm, tuy nhiên ở trong Phật pháp Đại thừa, đặc biệt là Hoa Nghiêm nói với chúng ta chân tướng của sự thật là gì? Ngay trong vũ trụ, tướng có tánh không, sự có lý không, cho nên những hiện tướng này, bạn tường tận đối với bản chất của nó, bạn liền có thể buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Có thể buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, trong hiện tướng khởi lên tác dụng gọi là diệu dụng. Phía sau chúng ta sẽ học đến bốn đức, điều thứ nhất chính là Tùy Duyên Diệu Dụng, đó là ai? Người nào làm ra điển phạm cho chúng ta, biểu diễn cho chúng ta xem? Pháp thân Bồ Tát, chư Phật Như Lai, các ngài tương thông giao cảm với chúng sanh mười pháp giới, chúng sanh có cảm, họ liền có ứng, đáng dùng thân gì để độ thì hiện ra thân đó để độ. Đáng dùng thân gì là nói cảm ứng. Cảm là chúng sanh trong mười pháp giới, cảm có hiển có ẩn, ứng cũng có hiển cũng có ẩn, đáng dùng thân gì để độ, cái ứng này là cảm ứng, không phải là phải nên dùng thân gì, phải nên dùng thân gì thì đã có phân biệt chấp trước rồi. Không có phân biệt, chấp trước, cho nên ứng thân là thân cảm ứng, chúng sanh ưa thích hiện ra cái thân gì thì hiện ra thân đó. Pháp thân Bồ Tát đều là minh tâm kiến tánh, đều là đã phá vô minh phiền não, cho nên họ ở trong tất cả các pháp, trong tất cả thế xuất thế gian pháp quyết định không có khởi tâm động niệm. Khởi tâm động niệm còn không có thì làm gì có phân biệt, chấp trước? Đây là người chân thật giác ngộ. Mười pháp giới, Thánh nhân trong pháp giới bốn thánh, trong pháp giới bốn thánh có Phật, có Bồ Tát, có Duyên Giác, có Thanh Văn, những người này họ cũng sẽ vào trong sáu cõi để ứng hóa. Chúng sanh sáu cõi có duyên có cảm với họ, họ cũng liền đến, thế nhưng họ đến ứng không giống như pháp thân Bồ Tát, bởi vì vô thỉ vô minh của họ vẫn chưa đoạn, vẫn còn khởi tâm động niệm; Phân biệt, chấp trước là không còn, là đoạn mất rồi, rất có khả năng vẫn còn tập khí của phân biệt, không như pháp thân Bồ Tát, trong sạch thanh khiết như vậy, cho nên Phật ở trên Kinh Lăng Nghiêm nói "tùy chúng sanh tâm, ứng sở tri lượng". Cái ứng này nói rõ ràng rồi, tùy tâm ứng lượng, quyết không phải Phật Bồ Tát khởi tâm động niệm. Xem thấy dáng vẻ này của bạn, ta phải hiện ra cái thân gì để đến độ bạn là chính mình còn nghĩ tưởng, khi vừa nghĩ thì biến thành phàm phu rồi, họ liền bị đọa lạc rồi, cho nên không có đạo lý này. Trong việc này rất khó lý giải, rất khó hiểu, chính là cái chân tướng sự thật này, họ đích thực là không có khởi tâm động niệm. Không có khởi tâm động niệm thì làm sao có thể giao cảm tương thông với chúng sanh? Đây là bởi vì tánh đức, trong tự tánh vốn dĩ đầy đủ trí tuệ đức năng như vậy, đức hạnh, năng lực họ vốn dĩ đầy đủ. Sự việc này chúng ta không hề biết, người kiến tánh thì biết. Trong thiền tông Trung Quốc đại sư Huệ Năng, tổ sư đời thứ sáu, khi ngài minh tâm kiến tánh báo cáo với tổ thứ năm là hòa thượng Hoằng Nhẫn, đem cái kiến tánh của ngài nói ra, tuy là chỉ nói ra 20 chữ nhưng rất viên mãn. Việc thứ nhất nói với chúng ta, Tự tánh là thanh tịnh; việc thứ hai nói Tự tánh là không sanh không diệt, là vĩnh hằng; việc thứ ba là Tự tánh vốn tự đầy đủ, đó chính là nói mọi thứ đều tròn đầy, trí tuệ là tròn đầy, đức hạnh là tròn đầy, năng lực là tròn đầy gọi là vạn đức vạn năng, tướng hảo là tròn đầy, không có thứ nào kém khuyết; câu thứ tư là tự tánh vốn không dao động; câu sau cùng là năng sanh vạn pháp. Vạn pháp là gì vậy? Vũ trụ, sinh mạng, ta từ nơi đâu đến? Vũ trụ từ nơi đâu mà có? Từ Tự tánh sanh ra. Sanh chính là ý của hiện, khi nó không sanh, nó vốn tự đầy đủ, vốn tự đầy đủ gọi là ẩn, năng sanh vạn pháp gọi là hiển. Như chúng ta xem truyền hình vậy, chúng ta tắt truyền hình đi, bạn nói trong đó có hình ảnh hay không? Có, bạn không nhìn thấy, nó ẩn, vốn tự đầy đủ, chúng ta vừa bấm nút thì hình ảnh hiện ra, năng sanh vạn pháp, hiện ra, cho nên khi hiện, bạn không thể nói nó có, khi ẩn thì không thể nói nó không. Bạn nói có thì sai, bạn nói không cũng sai, cũng có cũng không cũng sai, chẳng có chẳng không cũng sai, cho nên nói "mở miệng thì sai, động niệm thì quấy", bạn nói không được, bạn nghĩ cũng không được, bạn vừa nghĩ cũng sai, họ không nghĩ, chính là nói họ không khởi tâm động niệm. Nghĩ là khởi tâm động niệm, phân biệt, chấp trước, họ không có, đây là tự tánh, minh tâm kiến tánh. Kiến tánh thì gọi là thành Phật, việc thành Phật này thì là thật thành Phật, không phải là giả, vì sao vậy? Việc thành Phật này là siêu việt mười pháp giới. Trong Đại thừa giáo thường nói "phá một phẩm vô minh, chứng một phần pháp thân" là cái ý này, họ chứng một phần pháp thân. Pháp thân chính là Tự tánh, họ kiến tánh rồi. Vào hơn 2000 năm trước, từ Thích Ca Thế Tôn đến chúng ta hiện tại, ngay trong hơn 2500 năm này, không luận là ở nước ngoài hay là ở trong nước, người tu hành đạt đến cảnh giới này không ít. Ở Trung Quốc, bạn xem trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, chỉ riêng nói Tịnh Độ, bạn xem Cao Tăng Truyện, Cao Sĩ Truyện là nói cư sĩ, Thiện Nữ Nhân Truyện là nói nữ chúng tu học tại gia, Tỳ Kheo Ni Truyện, bạn đi xem những sách này, người tu hành chứng quả đạt đến cảnh giới này chí ít cũng có mấy ngàn người. Mấy người này là gì? Mấy người này đi làm Phật, họ tu hành thành công. Vì sao họ có thể thành công? Đây là nói đến phải dùng trí tuệ mà chọn lựa pháp môn.

Vào thời đại chúng ta hiện tại, hiện tiền chúng ta là ở vào thời đại loạn thế, lịch sử toàn thế giới không tìm ra cục diện hỗn loạn giống như ngày nay, chúng ta sanh vào thời đại này có tốt không vậy? Không thể nói tốt, cũng không thể nói xấu, vấn đề đều ở chính mình. Nếu như chính chúng ta ở trong thời đại này mà giác ngộ, vậy thì rất tốt, nếu như mê ở trong thế giới này thì không tốt. Mê ở trong cái thế giới này thì theo sóng trôi nổi. Cái thời đại này tư tưởng con người hỗn loạn, giáo huấn của cổ thánh tiên hiền, luân lý đạo đức đều không tin tưởng. Tôn giáo thì cho rằng nó là mê tín, không chỉ không bằng lòng tu học mà còn cực lực bài bác giáo huấn của cổ thánh tiên hiền, họ nói đó là quá khứ quá xa xưa rồi, không hợp với thời đại hiện tại, cũng muốn đem nó bỏ mất, đây là nguyên nhân xã hội hiện thực hỗn loạn. Chúng ta sanh vào thời đại này, thời đại này tốt, chỗ tốt đối với chúng ta là rất dễ dàng giác ngộ. Giống như trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ, khi gia đình Phu Nhân Vi Đề Hy gặp biến cố, con trai phản nghịch bất hiếu nên giác ngộ, không còn muốn ở thế gian này nữa, thỉnh cầu Thích Ca Mâu Ni Phật nói cho bà là có một cõi nước Phật an lạc thanh tịnh hay không, con chỉ muốn sanh đến bên đó, không muốn ở cái thế giới này trải qua đời sống thống khổ. Chúng ta ngày nay sanh ra ở thế giới này, gặp phải những khổ nạn còn nghiêm trọng hơn rất nhiều lần so với Phu Nhân Vi Đề Hy lúc đó, có thể không cảnh giác sao? Cảnh giác đầu tiên là "chọn lựa pháp môn". Phu Nhân Vi Đề Hy yêu cầu Thích Ca Mâu Ni Phật nói cho bà, ở nơi nào có cõi nước thanh tịnh, đây chính là chọn lựa pháp môn. Thích Ca Mâu Ni Phật, bạn có cảm, Thế Tôn liền có ứng, Thế Tôn hiện ra ngay trước mặt bà, đem mười phương cõi nước chư Phật, dùng thần lực của ngài biến hiện ra ngay trước mặt của bà để bà chính mình thấy. Sau khi bà thấy rồi, việc đó cũng giống như hiện tại chúng ta xem truyền hình vậy, mỗi một cõi nước Phật hiện ra cho bạn, bạn chính mình xem, bà chọn lấy thế giới Cực Lạc, thế giới Cực Lạc của A Di Đà Phật. Chọn rất hay, Thế Tôn tán thán. Bà liền hỏi con phải tu bằng cách nào mới có thể vãng sanh đến thế giới Cực Lạc của A Di Đà Phật? Phật dạy bà, bạn thấy trước tiên dạy bà tu học như thế nào? Trước tiên dạy bà "Tịnh Nghiệp Tam Phước". Tịnh Nghiệp Tam Phước là nền tảng, không chỉ là nền tảng vãng sanh Tịnh Độ, lời của Phật nói được rất trọng, chúng ta phải ghi nhớ, ba điều đó là tịnh nghiệp chánh nhân của ba đời chư Phật, thảy đều bao gồm. Ba đời là đời quá khứ, đời hiện tại và đời vị lai, bao gồm chúng ta hiện tại. Nếu bạn muốn tu học có thành tựu, cần phải đầy đủ ba điều này. Hiện tại chúng ta học Phật, thực tế mà nói, quên mất đi ba điều này, xem thường đi, không thật tu, cho nên nói bạn tu hành không thể nói bạn không dụng công, không thể nói bạn không nỗ lực, bạn cũng rất tinh tấn, thế nhưng cả đời bạn không có thành tựu, do nguyên nhân gì? Thế Tôn nói ra ba điều quan trọng đến như vậy, chánh nhân tịnh nghiệp của ba đời chư Phật, làm sao bạn có thể xem thường?

Điều thứ nhất nói thiện thế gian có bốn câu "hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp", đây là thiện thế gian. Chúng ta mở quyển kinh ra "Thiện nam tử, thiện nữ nhân", cái thiện đó là có điều kiện, làm được bốn câu này mới gọi là Thiện Nam tử, Thiện nữ nhân, nếu như không làm được bốn câu này thì không phải, vậy bạn không thể học Phật, bạn học Phật đem Phật kinh xem thành một loại học vấn để nghiên cứu, bạn không có được thọ dụng, vì bạn không làm được. Cho nên tôi nói bốn câu nói này chính là Trung Quốc chúng ta từ xưa đến nay, truyền thông văn hoá Trung Quốc cũng không ngoài Nho Thích Đạo ba giáo, đây là nền tảng. Nho Thích Đạo ba giáo là pháp căn bản, bạn nói xem quan trọng dường nào! Làm sao bạn có thể xem thường! Cần phải học từ ngay chỗ này. Vào quá khứ một thế kỷ trước, người Trung Quốc đời đời kiếp kiếp đều là có cách học như vậy, chỉ có thế kỷ này, sau khi Mãn Thanh mất nước, xã hội khu vực này chúng ta động loạn, xem thường bỏ mất đi việc này, cho nên hiện tại chúng ta có tu như thế nào, có hành như thế nào đều không có tin tức gì, tâm của chúng ta không thể định lại.

"Hiếu dưỡng cha mẹ" làm sao tu? Đệ Tử Quy của nhà Nho chính là dạy ta làm thế nào hiếu dưỡng cha mẹ, làm thế nào phụng sự sư trưởng, đều ở trong Đệ Tử Quy. Trong Đệ Tử Quy nói cho chúng ta 113 sự việc, đây là nêu ra. Những thí dụ này bạn hiểu rồi, thì bạn liền thông hiểu hết thảy, có thể nêu một biết ba, bạn ở ngay trong cuộc sống thường ngày, bất cứ nghi nan tạp chứng nào bạn thảy đều giải quyết được.

"Từ tâm bất sát", đây là nói cảm ứng, nói nhân quả. Đạo gia “Thái Thượng Cảm ưng Thiên”, “Văn Xương Đế Quân Âm Trắc Văn” nói được tường tận.

Câu sau cùng là "tu thập thiện nghiệp", “Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh". Trong Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh Phật nói ra mười điều, đó là nghiệp thiện: "không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không hai lưỡi, không ác khẩu, không thêu dệt, không tham, không sân, không si", nói ra mười điều. Mười điều này là tổng cương lĩnh, mười điều này khi triển khai ra ba ngàn oai nghi Tiểu thừa, bạn xem từ mười điều biến thành ba ngàn điều; Bồ Tát Đại thừa càng cừ khôi hơn, Bồ Tát Đại thừa đem mười điều này vừa triển khai ra là tám vạn bốn ngàn tế hạnh, tám vạn bốn ngàn tế hạnh quy nạp lại chính là mười điều, mười điều triển khai ra là tám vạn bốn ngàn tế hạnh. Việc này phải nên hiểu, hiểu được rồi thì bạn liền sẽ dùng Đệ Tử Quy, liền sẽ dùng Cảm Ứng Thiên. Đệ Tử Quy 113 điều, vừa triển khai ra chính là tám vạn bốn ngàn tế hạnh, một tức tất cả, tất cả chính là một. Thích Ca Mâu Ni Phật cả đời 49 năm nói ra tất cả kinh giáo thảy đều thực tiễn ở trong mười nghiệp thiện. Mười nghiệp thiện viên mãn tròn đầy bao gồm vô lượng pháp môn, không chỉ tám vạn bốn ngàn, mà vô lượng pháp môn, chúng ta phải tường tận cái đạo lý này.

Ngày nay chúng ta muốn học Phật, muốn ở ngay trong một đời này thành tựu, chúng ta làm thế nào để chọn lựa? Đọc xong Tịnh Nghiệp Tam Phước điều thứ nhất này, điều thứ hai là "Thọ trì Tam Quy, cụ túc chúng giới, bất phạm oai nghi". Điều thứ hai có ba câu. Thọ là tiếp thọ, trì là gìn giữ, Tam quy là gì vậy? Quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, đây là cái ý gì vậy? Người vào thời xưa hiểu, không vấn đề gì, người hiện tại không hiểu. Năm xưa khi tôi đọc Lục Tổ Đàn Kinh, xem thấy có một đoạn, năm xưa khi Lục tổ còn tại thế, vì tất cả đại chúng truyền thụ Tam quy, văn đọc không giống như hiện tại. Hiện tại chúng ta học Phật là tìm một sư phụ, sư phụ truyền cho bạn Tam quy giới, nói với bạn quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, thế nhưng Lục tổ ở trong Đàn Kinh không phải nói như vậy, câu phát thệ của ngài là "quy y Giác, quy y Chánh, quy y Tịnh", không như nhau. Phật Pháp Tăng ý nghĩa chính là Giác Chánh Tịnh. Chỗ này làm cho chúng ta nghĩ đến khi đại sư Huệ Năng còn tại thế, Phật giáo truyền đến Trung Quốc đại khái khoảng 1700 năm, từ thời đại sư Huệ Năng đến hiện tại chúng ta có 1400 năm, pháp truyền lâu rồi, dần dần nó biến chất rồi, cho nên đại sư Huệ Năng vào lúc đó không dùng quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, ngài không nói như vậy, ngài nói quy y Giác, quy y Chánh, quy y Tịnh, chỗ này khiến chúng ta nghĩ đến vào lúc thời Đường triều đó đã có người mê hoặc những danh tướng này nên sanh ra hiểu lầm đối với Phật pháp, cho nên ngài thẳng thắn dùng ý nghĩa của Trung văn để giảng. Đây là chính xác, khế lý khế cơ. Tam quy là cái ý gì? Quy y Phật là giác mà không mê, chúng ta từ mê hoặc điên đảo quay đầu lại nương vào giác ngộ, đây gọi là quy y Phật. Quy y Pháp, Pháp là chánh tri chánh kiến, chúng ta từ tà tri tà kiến quay đầu lại nương vào chánh tri chánh kiến, đây gọi là quy y Pháp. Quy y Tăng, Tăng là ý nghĩa của thanh tịnh, sáu căn thanh tịnh không nhiễm một trần, đây là người xuất gia. Thích Ca Mâu Ni Phật năm xưa còn ở đời làm ra tấm gương tốt nhất để cho chúng ta xem. Chúng ta nghĩ đến quy y Tăng, chính là từ ô nhiễm, ô nhiễm tinh thần, ô nhiễm vật chất quay đầu lại, nương vào tâm thanh tịnh, đây chân thật gọi là tiếp nhận dạy bảo của lão sư, phải giữ gìn không mất. Chúng ta khởi tâm động niệm, lời nói việc làm, có phải là tương ưng với Giác Chánh Tịnh hay không, có phải thật là từ mê tà nhiễm quay về nương vào Giác Chánh Tịnh hay không? Vậy mới chân thật là quy y, đó không phải là giả. Đây là tổng cương lĩnh tu học của Phật pháp, tổng phương hướng, tổng mục tiêu, bạn xem, bạn vừa vào cửa Phật, lão sư liền truyền thọ cho bạn. Chúng ta tiếp nhận rồi, có phải ở ngay trong cuộc sống thường ngày khởi tâm động niệm đều nghĩ đến Giác Chánh Tịnh hay không? Nếu như chúng ta vẫn là mê, mê mà không giác, vẫn là tà mà không chánh, tư tưởng của chúng ta tà, ngôn hạnh của chúng ta cũng tà, tâm của chúng ta không thanh tịnh, thân của chúng ta cũng không thanh tịnh, khởi tâm động niệm là tự tư tự lợi, là tham sân si mạn, đó là không thanh tịnh, chúng ta không hề quy y. Nếu nói chúng ta có tam quy, tam quy của chúng ta là trái ngược lại, tam quy của chúng ta là quy mê, quy tà, quy nhiễm, vậy thì sai rồi. Mê tà nhiễm thì tiền đồ là tối đen, mê tà nhiễm là ba đường ác, đời sau được thân người đều thành vấn đề, cho nên không có mười thiện phía trước bạn liền không có cách gì thọ trì tam quy. Điều kiện gì Phật sẽ truyền thọ tam quy cho bạn? Điều kiện thứ nhất phía trước bạn làm được, “hiếu dưỡng phu mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp” bạn làm được rồi, Phật liền truyền thụ tam quy cho bạn, đem tổng mục tiêu phương hướng truyền cho bạn, bạn liền hướng theo phương hướng này, hướng theo mục tiêu này, gìn giữ không thể vượt khỏi. Làm thế nào mới có thể hoàn thành? Câu phía sau giảng "cụ túc chúng giới, bất phạm oai nghi". Chúng giới là tiêu chuẩn của Giác Chánh Tịnh. Bạn làm thế nào thì Giác, làm thế nào thì là Mê? Đệ Tử Quy là tiêu chuẩn, Cảm Ứng Thiên là tiêu chuẩn, Thập Thiện Nghiệp Đạo là tiêu chuẩn, lại vào sâu hơn kinh tạng của Đại thừa, đây mới là đệ tử chân thật. Bạn có được cái nền tảng rồi, bạn có thể nhập môn.

Sau khi nhập môn thì hướng lên trên cao, đến điều sau cùng "phát bồ đề tâm, thâm tín nhân quả, tụng đọc đại thừa, khuyến tấn hành giả", đây là điều thứ ba. Cái điều này là đại thừa. Thanh Văn, Duyên Giác, tâm Bồ Đề vẫn chưa phát khởi, bạn chỉ cần vừa phát tâm Bồ Đề liền siêu vượt Thanh Văn, Duyên Giác. Trong đây "thâm tín nhân quả" không dễ hiểu, những năm đầu khi tôi mới bắt đầu học Phật, câu này đã gây ra nghi hoặc rất lớn đối với tôi, vì sao vậy? Nếu nó đặt ở câu thứ nhất thì tôi không chút hoài nghi nào, nó đặt ở câu thứ ba thì tôi liền có vấn đề, vì sao vậy? Ba điều này các vị phải nên biết, điều thứ nhất là thiện Nhân Thiên, điều thứ hai là thiện Tiểu thừa, điều thứ ba là thiện Đại thừa. Đại thừa là Bồ Tát, Bồ Tát còn không tin nhân quả hay sao? Vấn đề liền xảy ra, nói tin sâu nhân quả đối với Bồ Tát, Bồ Tát vẫn còn không tin đối với nhân quả hay sao? Có, thật có, không tin đối với việc gì? Niệm A Di Đà Phật cầu sanh Tịnh Độ không tin tưởng, câu tin sâu nhân quả là chuyên môn nói cái sự việc này. Trong kinh điển đại thừa Phật đã nói rất nhiều, có rất nhiều Bồ Tát có nghi hoặc đối với việc này, cho nên Thế Tôn vì ứng cơ nói pháp, nói tám vạn bốn ngàn pháp môn, nói vô lượng pháp môn để cho bạn chọn lựa, bạn ưa thích một pháp môn nào thì bạn nương theo pháp môn đó mà tu học, chỉ cần bạn không thay đổi phương hướng, không thay đổi mục tiêu, quyết định có thể thành tựu, cho nên "một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu", bạn sẽ có thành tựu. Tại vì sao đặc biệt giảng pháp môn niệm Phật? Bởi vì thành tựu của pháp môn niệm Phật rất nhanh, không luận là người nào, "ba căn đều nhiếp, lợi độn đều thâu", pháp môn này còn gì bằng không! Các pháp môn khác không phải người thông thường đều có thể thành tựu, nhất định phải phù hợp thiện căn phước đức nhân duyên của họ thì họ mới có thể tu học. Không như Tịnh Độ, Tịnh Độ chỉ cần bạn tin tưởng, chỉ cần bạn phát nguyện, bạn tin tưởng cái sự thật này là chân thật, không phải là giả. Việc thứ nhất tin tưởng Thích Ca Mâu Ni Phật không gạt ta, việc thứ hai tin tưởng Tây Phương chân thật có thế giới Cực Lạc, thật có Phật A Di Đà, A Di Đà Phật đích thực đã từng phát ra 48 lời đại nguyện, tiếp dẫn mười phương thế giới tất cả chúng sanh có duyên. Chúng sanh có duyên chính là chịu niệm Phật bằng lòng vãng sanh đây chính là có duyên. Cho nên tin sâu không hoài nghi đối với việc này, vậy thì họ quyết định một đời thành tựu. Tu các pháp môn khác một đời rất khó thành tựu, pháp môn này một đời được thành tựu. Có rất nhiều Bồ Tát ngay trong tâm của họ nghĩ đến cái pháp môn này, pháp môn rất dễ dàng, rất mau lẹ, rất ổn định, vậy thì thật tốt! Thế nhưng chư Phật nói ra pháp môn này họ lại nửa tin nửa nghi, làm gì mà có việc dễ dàng đến như vậy? Việc quá dễ dàng, không thể nghĩ bàn, quá dễ dàng thì trái lại không tin tưởng, sanh ra hoài nghi vấn đề này thì nghiêm trọng, cho nên trong Đại thừa giáo Phật thường nói "nghi là chướng ngại lớn nhất của Bồ Tát", vì vậy đem cái nghi này để trong căn bản phiền não. Căn bản phiền não là tham sân si mạn nghi, nghi là gì vậy? Chính là hoài nghi pháp môn Tịnh Độ, không phải nói thứ khác, cái nghi khác không phải là vấn đề lớn, pháp môn này nếu là vừa nghi thì cơ hội tốt nhất cả đời này của bạn đã bị bỏ lỡ rồi, lần sau thì không biết là đến đời nào kiếp nào mới gặp lại. Lời trên kinh nói chúng ta phải tin tưởng, "trăm ngàn muôn kiếp khó được gặp", thỉnh thoảng gặp được, gặp được rồi lòng tin không đủ, bạn thấy đáng tiếc cỡ nào, để lỡ qua ngay trước mặt. Ai tin tưởng thì người đó thành tựu, chính ngay đời này thành tựu. Pháp môn này phải tu thời gian bao nhiêu lâu? Thông thường nói đại khái là ba năm, bạn xem trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, Vãng Sanh Truyện, niệm Phật ba năm biết trước giờ ra đi, chân thật vãng sanh, tướng lạ hi hữu, chân thật ra đi, họ không hề bị bệnh, đứng mà ra đi, ngồi mà ra đi, bạn thấy thật tự tại, thật tốt đẹp!

Hai ngày hôm trước, tôi xem thấy một văn kiện, về trước tôi chưa từng nghe qua. Núi Kê Túc ở Vân Nam, nơi đó tôi đã đi qua vài lần, chùa Chúc Thánh đạo tràng của lão hòa thượng Hư Vân tôi cũng đi tham quan qua. Chính ngay trong chùa đó có một người xuất gia, đồ đệ của lão hòa thượng Hư Vân, con người này rất đáng thương, không biết chữ, sanh ra ở nông thôn làm công để duy trì cuộc sống. Khi 20 tuổi, vào một năm đói khổ không có thu nhập, đời sống rất khốn khó, không có ai thuê ông làm công, thì ông thật là đáng thương, ông không có cơm ăn, nghe nói trong chùa của lão Hòa Thượng Hư Vân đang xây chùa, xây chùa thì đương nhiên phải cần công thợ, ông liền tìm đến chùa đó. Ông nói con chỉ cần có cơm ăn thì được rồi, cho con chút cơm ăn con ở nơi đây làm công cho ngài, giúp các ngài xây chùa, làm công thợ. Ông thành thật, siêng năng, cho nên ở trong chùa mọi người ai cũng thích ông. Ông làm ở trong chùa bốn năm, xây dựng một năm đại khái đều hoàn thành, lão hòa thượng truyền giới, ông liền phát tâm xuất gia, mong cầu lão hòa thượng nhận ông. Lão hòa thượng xem thấy người này rất tốt, rất ít nói, bất cứ việc khổ cực nào cũng làm, người khác không chịu làm thì ông đi làm, hơn nữa còn làm được rất tốt, tu khổ hạnh, không có đi học, không biết chữ, lão hòa thượng truyền cho ông pháp gì để tu vậy? Chỉ dạy ông niệm A Di Đà Phật, chỉ truyền thụ cho ông một câu "Nam Mô A Di Đà Phật", dạy ông niệm. Ông liền học thuộc, không luận làm bất cứ việc gì Phật hiệu không rời khỏi miệng, khi không làm việc Phật hiệu trong lòng không dứt. Niệm được vài năm, trong chùa lão hòa thượng sửa một cái tháp Phổ Đồng, chính là tháp để tro cốt người xuất gia tu hành trong chùa vãng sanh, ông cũng tham gia sửa tháp, mỗi ngày khuân đá xây tường, ông cũng giúp để làm. Khi sắp xây xong, ông nói với lão hòa thượng: “sư phụ! sau khi làm xong cái tháp này, con vào giữ tháp có được không?” Lão hòa thượng nghe rồi trong lòng chấn động, lời nói này, trong lời nói có lời, ông xây rồi ông liền vãng sanh, ông muốn mình là người đầu tiên vào tháp. Hư Lão nghe rồi không trả lời ông, ông lại nói có được không vậy? Lại hỏi thêm "có được không?". Lão hòa thượng nói, được thôi! Khi người khác nghe dường như chỉ là lời nói đùa, nhưng ông nói là thật, khi xây xong tháp, ông chính mình tọa hóa, ông cũng không nói với bất cứ một người nào, ông ở phía sau chùa, tìm một vài bó cỏ chất đống lên, ngồi trên đống cỏ xếp bằng ngồi tĩnh tọa, ông hỏa thiêu dùng lửa gì vậy? Dùng lửa Tam Muội, việc này không phải nhân gian, thật không dễ dàng! Công phu của ông nếu như không đạt đến niệm Phật Tam Muội thì ông không thể nào dùng được lửa Tam Muội để thiêu thân. Niệm Phật Tam Muội là gì? Là nhất tâm bất loạn, công phu này rất cao! Ở trong chùa không có người nào xem trọng ông, khi ra đi thì thù thằng như vậy. Lão hòa thượng đảnh lễ ông. Lửa Tam Muội đốt toàn thân thể thành than, quần áo thì còn nguyên, quần áo không hề bị cháy, các vị thử nghĩ xem đây là công phu gì? Tuy là đã cháy thành than vẫn là giống y như người sống, trên thực tế đã thiêu thành than rồi, trên tay cầm một cái khánh, cái cán khánh bằng gỗ đã cháy thành than rồi, cái khánh thì còn, cái khánh bằng đồng. Cho nên lão hòa thượng triệu tập đại chúng, mấy ngàn người đến xem, lão hòa thượng lấy cái khánh ông cầm trên tay gõ lên ba tiếng, chúc phúc cho ông nói "thầy yên tâm, thầy có thể đi rồi", thì thân thể của ông lập tức đổ xuống biến thành tro cốt. Tro cốt đựng vào trong cái hủ, ông là người thứ nhất được để vào tháp, thật đúng khi tháp xây xong ông là người đầu tiên được để vào. Bạn thấy đây là công phu gì? Đây là người chân thật niệm Phật! Lão Hòa Thượng Hư Vân là đạo tràng Thiền Tông, dạy cho người học trò này thì dạy pháp môn niệm Phật, vì sao vậy? Thứ khác thì ông không thể biết được. Pháp môn niệm Phật ở trên kinh điển Phật nói, ở trong Kinh Đại Tập nói pháp môn niệm Phật là "Vô Thượng Thâm Diệu Thiền", bạn phải tin tưởng mới được! Bạn hoài nghi không tin tưởng thì không cách nào. Đây là việc mà chúng ta nghe qua, từ xưa đến nay những người niệm Phật vãng sanh, đứng mà ra đi, ngồi mà ra đi, chúng ta nghe qua thì rất nhiều, thấy thì cũng có, cũng thấy qua, nhưng như ông mà ra đi như vậy, dùng lửa Tam Muội của chính mình mà thiêu thân, việc này chúng ta chưa nghe nói qua. Lúc đó Đốc quân Vân Nam, người lãnh đạo ở nơi đó, quân phiệt, sự việc này là vào đầu năm dân quốc, Đường Kế Nhiêu nghe được tin tức này, đây là lão hòa thượng Hư Vân thông báo cho ông ấy, ông mang người cả nhà của ông già trẻ lớn nhỏ đều đến xem, tán thán, quá hiếm lạ! Tại vì sao thân thể bị cháy hết mà quần áo thì không hề gì, quần áo không hề bị cháy sờn chút nào? Việc này thật là kỳ quái! Thiêu thành tro rồi mà vẫn không đổ, ông vẫn ngồi yên ở nơi đó, đến khi lão hòa thượng tiễn ông, người cả nhà Đường tiên sinh cùng với lão hòa thượng đảnh lễ ba lạy đối với pháp sư Cụ Hành, lão hòa thượng đánh lên ba tiếng khánh thì thân ông mới đổ xuống. Lúc đó tin tức báo chí của tỉnh Vân Nam, những ký giả đó đều đến phỏng vấn, được đăng lên bản tin đầu trang. Việc này làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng ta xem.

Thành tựu của ông có bí quyết, bí quyết gì vậy? Nhất tâm bất loạn. Trên Kinh Di Đà đã nói, niệm Phật công phu là gì? Công phu chính là nhất tâm bất loạn, tâm không điên đảo, không chỉ là khi lâm chung ra đi không điên đảo, ngay trong cuộc sống thường ngày, mặc áo ăn cơm, làm việc thù đáp qua lại, tâm đều không điên đảo. Tâm thế nào gọi là không điên đảo? Tương ưng với Giác Chánh Tịnh, tương ưng với A Di Đà Phật, tương ưng với 48 nguyện của A Di Đà Phật thì tâm không điên đảo. Vậy chúng ta nghĩ xem, chúng ta ở ngay trong cuộc sống thường ngày, khởi tâm động niệm nghĩ đến cái gì? Không chỉ là chúng ta quên mất hạnh nguyện của Phật, ngay đến danh hiệu của Phật cũng quen mất luôn, vậy làm sao có thể thành tựu? Cho nên, người ở thế gian này, Thế Tôn giáo huấn đối với chúng ta đích thực là chân thật không hư dối. Trước khi Phật diệt độ, dạy bảo đệ tử đời sau làm thế nào học Phật, ngài đã nói hai câu "lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy", hai câu nói này rất trọng yếu. Tại vì sao tâm của chúng ta là tán loạn? Tại vì sao pháp sư Cụ Hành có được thành tựu trác tuyệt đến như vậy? Chính vì ông từ nhỏ chịu khổ quá nhiều rồi, từ nhỏ đã mất hết cha mẹ, chân thật là một cô nhi, không hề có đi học, không biết chữ, làm công nhỏ, làm công nhỏ là thiếu niên, chúng ta gọi là đồng công. Ông 20 tuổi mới gặp lão hòa thượng Hư Vân, lão hòa thượng nhận ông ở trong chùa để làm công, "lấy khổ làm thầy", ông biết được nhân gian khổ, không có lưu luyến đối với nhân gian, vì để tìm cuộc sống phải làm đến được mọi người ưa thích, toàn tâm toàn lực làm việc vì người khác phục vụ, không nơi nương tựa, đây là nguyên nhân ông chân thật có được thành tựu. Cho nên người không có nơi nương tựa nghĩ đến tương lai ta phải làm thế nào? Không nương vào chính mình, không thể nương vào người nào được, đặc biệt là ở trong cái xã hội hiện tại này, nếu bạn bị bệnh rồi thì ai chăm sóc bạn? Thân bằng quyến thuộc của bạn nhiều thì được, có người chăm sóc bạn, nếu như bạn là một cô nhi, bạn bè người thân không có ai cả, lúc đó thì bạn phải làm sao? Bạn chính mình không thể không phấn đấu, không thể không thật làm, toàn tâm toàn lực nương vào Phật. Phật thật linh, Phật chân thật giúp đỡ bạn, thành tựu bạn. Đây là làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng ta.