Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không
Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Cho nên phải hiểu được tinh tấn, tinh tấn nhất định phải từ ngay trong nhẫn nại mà được. Nếu như bạn không thể nhẫn, cái chữ tinh này bạn không cách gì làm được. Nếu bạn có thể nhẫn, thí dụ học kinh giáo, khi chúng ta còn trẻ, xem thấy Đại Tạng Kinh, hiện tại Đại Tạng Kinh nhiều rồi, không hiếm lạ, về trước rất khó xem thấy được một bộ, xếp lên nhiều đến như vậy, lật lật qua, mọi thứ đều muốn học, vậy làm sao có thể thành tựu? Cho nên lão sư nói với tôi, ngài nói hoằng pháp lợi sanh không phải là dễ, bạn không chỉ phải hiểu Phật pháp, bạn còn phải hiểu thế gian pháp. Thế gian pháp không hiểu thì bạn khế lý không khế cơ; bạn hiểu pháp thế gian, không hiểu Phật pháp thì khế cơ không khế lý, thì bạn làm không thành công. Lý cơ đều khế. Thế pháp Phật pháp đều hiểu thì rất khó. Ngài liền nói với tôi, anh thấy không nói thứ khác, Phật pháp chỉ nói bộ Đại Tạng Kinh này, pháp thế gian thì một bộ Tứ Khố Toàn Thư, cả đời này bạn có thể học được hết hay không? Chân thật không cách gì, vậy phải làm sao? Đại đức xưa nay hiểu rõ cái đạo lý này, điển tích quá nhiều học không hết, đem nó phân khoa ra, giống như trong đại học phân thành viện hệ, trong Phật pháp phân thành mười tông phái, mỗi một tông phái chọn lấy một số kinh điển làm thành chỉ đạo tu hành của họ. Trong mười tông phái Phật pháp ở Trung Quốc, đơn giản nhất là tông Tịnh Độ, kinh điển Tịnh Độ ít nhất, chỉ có năm kinh một luận, như các tông phái khác lướt qua các kinh điển thì rất nhiều, rất nhiều kinh luận không dễ gì học! Bạn có thể từ trong kinh điển so ra được trình độ của chính mình. Hoàn cảnh đời sống của chính mình, bạn còn phải nuôi chính mình, còn phải nuôi cả nhà, bạn có bao nhiêu thời gian để học tập? Để bạn chọn một môn chuyên tu, thứ khác bạn phải bóp bụng đem nó xả bỏ, nếu bạn không thể nhẫn thì không thể được, bạn phải thật đem nó buông bỏ, nhẫn nhục Ba La Mật, bạn phải có cái tâm nhẫn nại này. Phật Bồ Tát nói với chúng ta, Phật pháp cùng thế gian pháp không giống nhau, một kinh thông tất cả kinh thông. Phật pháp thông rồi, thế gian pháp cũng thông luôn, vì sao vậy? Không lìa tự tánh. Cái gì gọi là thông? Kiến tánh thì thông, chưa kiến tánh thì chưa thông. Chưa kiến tánh phải có lòng nhẫn nại rất lớn, một môn chuyên công, chính là tu một môn, đến lúc nào thì lướt qua các kinh điển khác? Thông rồi, chính là đến hôm nào khai ngộ, sau khi khai ngộ bạn vừa tiếp xúc thảy đều thông. Đây thật là không tốn tí sức nào, học không được! Cho nên bạn thấy chúng ta nói đến nhẫn, tại vì sao không thể nhẫn? Quy củ chưa giữ được tốt. Giữ quy củ chính là trì giới, bạn giữ quy củ bạn mới học được nhẫn, nhẫn mới có thể học được tinh tấn, bạn thấy liền xúc tiến giữ quy củ trì giới. Tại vì sao trì giới không tốt? Chưa buông xả. Buông xả là bố thí, chúng ta liền biết chúng ta học Phật phải học từ chỗ nào? Phải làm từ bố thí, phải làm từ trì giới. Ở phía trước bố thí, phía sau thì trì giới, nó có trước sau có thứ lớp. Tại vì sao chúng ta bố thí vẫn làm chưa tốt? Không có thành tâm thành ý mà tu bố thí, lại nói cho bạn nghe là bạn không hiểu nhân quả. Nếu như chân thật hiểu được nhân quả, giống như Liễu Phàm tiên sinh vậy, bạn thấy thiền sư Vân Cốc vừa nói với ông ấy, ông bỗng chốc liền tường tận, ông quay về thật làm, không chỉ mình ông thật làm mà người cả nhà cùng làm, cho nên ông liền hứa nguyện làm ba ngàn việc tốt. Việc tốt đều là lợi ích chúng sanh, không phải lợi ích chính mình. Thế nhưng ba ngàn việc tốt mười năm mới hoàn thành, bạn liền biết được khởi đầu thật là khó! Khi mười năm hoàn thành rất hoan hỉ, mời một vị pháp sư hồi hướng cho ông, ông học Phật, hồi hướng xong rồi lại hứa nguyện làm ba ngàn việc tốt, càng ngày càng tiến bộ, người vợ cũng giúp làm, bốn năm viên mãn. Bạn thấy lần thứ nhất ba ngàn việc mười năm viên mãn, lần thứ hai bốn năm. Bốn năm viên mãn cũng hồi hướng. Vào lúc này ông làm được tri huyện của huyện Bảo Đệ, đây là trong mạng của ông có, phước báo hiện tiền! Khi làm tri huyện, ông hứa nguyện làm mười ngàn việc tốt, vợ của ông liền nói với ông, ông phát tâm quá lớn, ông làm không được thì sao? Ông càng nghĩ càng lo lắng, buổi tối thấy một giấc mộng, thấy một thiên thần nói với ông, mười ngàn việc thiện của ông đã viên mãn rồi. Ông hỏi làm sao mà viên mãn? Thiên thần nói, ông làm huyện lịnh giảm thuế cho nông dân địa phương, ông vừa mới ra cái lịnh này, vậy thì viên mãn rồi. Khi mệnh lệnh vừa ban ra, khu vực này của ông không chỉ là mười ngàn nông dân, mỗi mỗi đều được lợi ích, vậy có được không? Việc này có thật vậy không? Ngày hôm sau thức dậy, cũng vừa lúc có một vị pháp sư đi qua chỗ ông, ông liền đem giấc mộng nói với pháp sư, ông hỏi có thể tin tưởng hay không? Pháp sư nói, có thể tin tưởng, không sai chút nào, khi ông vừa giảm thuế nông dân toàn huyện đều được lợi ích, chân thật là viên mãn. Bạn thấy ông có quyền trong tay, vừa khởi ý niệm thì mười ngàn việc thiện liền được viên mãn. Bạn không có được cái duyên này, mười ngàn việc thiện bạn phải làm bằng cách nào? Cho nên nói nơi cửa quan dễ tích đức, một chánh sách của họ là một chánh sách tốt, không làm gì mà công đức rất lớn! Nếu như là một sai lầm, không có lợi cho chúng sanh, thì ngay trong một niệm của họ, cái ác chưa làm cũng đã là không được, cái ý niệm đó không chỉ là mười vạn việc ác, cho nên việc này chúng ta cần phải hiểu rõ. Như vậy từ hai phương diện này mà quán sát, chúng ta liền biết được chúng ta bắt tay vào từ chỗ nào, cần phải từ nơi hiện tại y theo cổ thánh tiên hiền, giáo huấn của chư Phật Bồ Tát, chỉ đạo chúng ta đi một con đường quay về tự tánh. Trước tiên nỗ lực cắm ba cái gốc này, sau đó y theo giáo huấn của Văn Thù Phổ Hiền. Con đường này là đại đạo, "Vọng Tận Hoàn Nguyên". Cái đoạn này chúng ta học tập đến đây.
Đoạn phía sau là đoạn lớn thứ ba, muốn nói với chúng ta ba loại châu biến, chỗ này rất ý nghĩa, đoạn này người hiện tại xem là khoa học, là khoa học trong kinh Hoa Nghiêm nói.
Kinh văn: "Tam, thị tam biến giả, vị y tiền nhị dụng, nhất nhất dụng trung, phổ châu pháp giới, cố vân biến dã".
Đây là đoạn lớn thứ ba của thiên văn chương này. Đoạn thứ nhất nói với chúng ta bản thể, bản thể của vũ trụ vạn hữu, đoạn thứ hai là nói nương bản thể mà khởi lên hai loại tác dụng. Phía trước chúng ta đã học qua, tác dụng thứ nhất chính là vũ trụ xuất hiện, tác dụng thứ hai thì ta xuất hiện, tông môn thường nói "mặt mũi trước khi cha mẹ chưa sanh ra", ta xuất hiện. Tiếp theo nói cho chúng ta nghe "tam biến", thị. "Thị" chính là hiển thị, nó vốn dĩ chính là như vậy, thế nhưng phàm phu chúng ta mê hoặc không hề quán sát được chính ngay trước mắt, Phật không hề nói với chúng ta vẫn là như vậy, vì chúng ta nói ra thì vẫn là như vậy. Việc này các vị nhất định phải hiểu được, hiểu được chính là giác ngộ, không hiểu được thì gọi là mê hoặc, nhà Phật cũng gọi là vô minh. Ngày nay chúng ta rất hiếm được, nhờ vào từ bi của Phật Đà, đem chân tướng của vũ trụ nhân sanh vì chúng ta nói ra. Tuy vì chúng ta nói ra, chúng ta biết rồi, loại biết này gọi là giải ngộ, chúng ta tường tận rồi, thế nhưng chúng ta không có được thọ dụng, vì sao vậy? Không phải chính mình thân chứng thì không có được thọ dụng. Phật thân chứng rồi, các pháp thân Bồ Tát cũng thân chứng, họ có được thọ dụng, đến lúc nào chúng ta cũng có thể thân chứng thì cái thọ dụng này chúng ta liền đạt được. Nói thân chứng, Phật ở trên lý nói được rõ ràng, nói được tường tận, chỉ cần bạn buông xả thì bạn liền chứng được.
Tôi nhớ lại lúc tôi 26 tuổi, lần đầu tiên đi gặp đại sư Chương Gia, lúc đó vừa mới tiếp xúc Phật pháp cũng không quá hai tháng, có duyên, có một người bạn giới thiệu tôi đi gặp đại sư Chương Gia. Câu đầu tiên tôi thỉnh giáo với đại sư ngài, tôi nói tiên sinh Phương Đông Mỹ giới thiệu Phật pháp cho tôi, tôi biết được nó thù thắng, biết được nó là đỉnh cao nhất của triết học thế giới, có phương pháp gì có thể làm cho chúng ta rất nhanh khế nhập vào được hay không? Tôi đưa ra câu hỏi như vậy, đại sư Chương Gia không lập tức trả lời tôi mà nhìn vào tôi, tôi cũng nhìn ngài, đợi đại sư ngài khai thị. Cứ như vậy mà nhìn hết nửa giờ đồng hồ, trong nửa giờ đồng hồ hoàn toàn bình lặng lại. Đến hai mươi mấy năm sau tôi mới hiểu ra phương pháp giáo học của đại sư Chương Gia, chúng ta trẻ tuổi bồng bột, nói hơi khó nghe một chút là tâm khí bao chao, hỏi vấn đề lớn đến như vậy làm sao có thể tiếp nhận? Sau mười mấy hai mươi năm chúng ta mới biết được, thế xuất thế gian pháp bạn muốn chân thật đạt được thì bạn phải tâm bình khí hòa, bạn mới có thể học được, tâm khí bao chao không học được thứ gì, cho dù lão sư giảng cho bạn nghe được rất rõ ràng cũng chỉ là gió thoảng qua tai. Nghe rồi có chút ấn tượng nhưng không có thọ dụng, cho nên lão sư làm cho tôi định lại, tâm tình ổn định lại nói với tôi "nhìn được thấu, buông được xuống". Cho nên ngày nay chúng ta đọc Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán, đây là nhìn thấu, sau khi nhìn thấu rồi thì buông xả, bạn liền vào cảnh giới, liền khế nhập. Buông xả cái gì? Đối với tất cả pháp thế xuất thế gian, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, đem ba loại phiền não lớn này thảy đều buông xả, đó gọi là gì? Gọi là thành Phật. Năm xưa Thích Ca Mâu Ni Phật ở dưới cội Bồ Đề buông xả rồi, đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Một ngàn bốn trăm năm trước vào triều nhà Đường Trung Quốc, đại sư Huệ Năng buông xả, ngài ở trong thất phương trượng của ngũ tổ Hoằng Nhẫn, nửa đêm canh ba nghe lão hòa thượng giảng kinh Kim Cang, giảng đến "ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm" thì ngài buông xả, vừa buông xả thì chứng đắc. Bạn thấy, không khó! Phàm phu thành Phật cần bao nhiêu thời gian? Một niệm, vọng niệm của bạn chuyển thành chánh niệm thì liền thành Phật. Tại vì sao chúng ta tu hành khổ đến như vậy? Không buông xả được! Tại vì sao không thể buông xả? Trên kinh Phật thường nói "nghiệp chướng quá sâu nặng", phiền não tập khí quá sâu, đã nuôi thành thói quen, ngạn ngữ gọi là "thiếu thành nhược thiên tánh, tập quán thành tự nhiên". Chúng ta không phải là thiếu thành, đời đời kiếp kiếp trôi lăn trong sáu cõi, từng đời từng đời ô nhiễm, ô nhiễm đến quá nghiêm trọng, biết được chính là buông xả, thế nhưng chính là không thể buông xả.
Phật có phương tiện khéo léo giúp chúng ta, bạn không thể đem ba loại phiền não lớn này thảy đều buông xả thì bạn buông xả từng loại một, từng cái từng cái mà buông. Buông xả chấp trước thì bạn liền thành A la hán, buông xả phân biệt thì bạn chính là Bồ Tát, buông xả khởi tâm động niệm thì bạn liền thành Phật. Khởi tâm động niệm là vọng tưởng. Đây gọi là đại khai cửa phương tiện, chúng ta khế nhập từng tầng từng tầng, A la hán cũng giống như vào cửa, cửa lớn của Phật pháp bạn bước vào rồi, vào cửa rồi, chứng A la hán thì vào cửa, chưa chứng A la hán thì ở ngoài cửa, bạn vẫn chưa vào cửa, việc này nhất định phải biết. Nâng cấp lên đến Bồ Tát thì bạn đăng đường rồi, Bồ Tát đăng đường rồi. Buông xả khởi tâm động niệm thì bạn vào nhà rồi, thì viên mãn rồi. Đây là pháp phương tiện. Pháp phương tiện chúng ta vẫn là không được, chúng ta có thể đem chấp trước buông bỏ hay không? Tôi học nhiều năm như vậy có thể nói với mọi người, phân biệt chấp trước tan được chút ít mà thôi, chưa hoàn toàn buông xả. Hoàn toàn buông xả là thánh nhân, không phải phàm phu. Bạn xem, A la hán siêu việt sáu cõi, sáu cõi không còn. Phật thì sao? Phật siêu việt mười pháp giới, không chỉ sáu cõi không còn, mười pháp giới cũng không có, trụ pháp giới nhất chân, trụ cõi Thật Báo Trang Nghiêm. Chúng ta hiểu rõ được cái đạo lý này, phải nỗ lực học tập, ở ngay trong cuộc sống thường ngày buông bỏ phân biệt, chấp trước, vọng tưởng thì làm không được, việc đó không được, không nên ở nơi đó mà nghĩ thì chỉ là ở nơi phân biệt chấp trước. Thường hay nghĩ đến buông xả, mỗi năm buông xả nhiều hơn một chút, công phu này rất tốt rồi, thì rất có tiến bộ, cũng chính là trên kinh thường nói "phiền não nhẹ, trí tuệ lớn". Phiền não của bạn mỗi năm một nhẹ đi, trí tuệ của bạn mỗi năm một thêm lớn, đây chính là hiện tượng rất tốt. Phiền não nhẹ, trí tuệ lớn, tu hành đích thực càng hướng lên trên thì dường như tốc độ càng nhanh, thông thường gọi là công phu. Công phu chính là buông xả, khó nhất là vào mười năm đầu, rất không dễ gì đột phá. Mười năm phía trước đột phá rồi, công phu của mười năm sau so với mười năm trước nhất định phải siêu vượt rất nhiều, càng hướng về sau thì càng dễ dàng, cũng giống như là mấy số vậy cấp, càng hướng về sau thì càng nhanh, cũng phải thật làm, thật làm chính là thật buông xả. Buông xả từ chỗ nào? Tôi trong lúc giảng giải cũng thường hay khuyên bảo các đồng tu, chính tôi cũng là làm như vậy, buông bỏ khống chế đối với tất cả người sự vật, buông bỏ chiếm hữu đối với tất cả người sự vật, đây là phiền não rất nghiêm trọng, bao gồm tất cả phiền não đều là từ chỗ này mà sanh ra, căn gốc của phiền não. Chúng ta phải bắt tay vào từ gốc, phải ghi nhớ Bồ Tát Phổ Hiền dạy chúng ta "hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức" thì tốt, công phu của chúng ta liền sẽ không ngừng nâng lên cao.
Nếu như nghĩ phàm phu chúng ta thân nghiệp chướng sâu nặng, nếu muốn ở ngay trong đời này có được thành tựu, ra khỏi sáu cõi luân hồi là thành tựu, ra khỏi mười pháp giới là đại thành tựu, có biện pháp gì hay không? Có! Phật Bồ Tát từ bi đến cùng tột, truyền cho chúng ta pháp môn niệm Phật, bạn chân thật có thể tin tưởng, chân thật không hoài nghi, y theo pháp môn này mà tu hành, ngay một đời này quyết định vãng sanh thế giới Cực Lạc, thân cận A Di Đà Phật, không chỉ siêu việt sáu cõi, mười pháp giới cũng siêu việt. Đây là chúng sanh phàm phu sáu cõi chúng ta nghiệp chướng sâu nặng cả đời có thể viên thành Phật đạo, thành tựu thù thắng, cùng Thích Ca, cùng Lục Tổ là như nhau, chỉ có pháp môn này, ngoài pháp môn này ra không tìm ra được pháp môn thứ hai. Kinh Hoa Nghiêm đến sau cùng, Bồ Tát Phổ Hiền mười đại nguyện vương cầu sanh Cực Lạc, chúng ta từ ngay chỗ này liền có thể thể hội được, thế giới Cực Lạc thù thắng đến như vậy, cho nên luôn phải ghi nhớ, kinh phải nghe, càng nghe càng hoan hỉ, càng nghe càng tăng thêm ý niệm vãng sanh của chúng ta. Tín tâm vãng sanh của chúng ta không đủ, nguyện tâm không đủ, thường hay nghe kinh thì sẽ bổ túc cho chúng ta, vì sao vậy? Đối với chân tướng sự thật càng ngày càng rõ ràng, càng ngày càng tường tận, đây là hiện tượng của đại tự nhiên, là tự tánh vốn sẵn đầy đủ, ở trong đây không có bất cứ nhân tạo nào, cũng không có bất cứ chủ tể nào. Ba loại châu biến, bạn thấy "y tiền nhị dụng, nhất nhất dụng trung phổ châu pháp giới", hai loại tác dụng lớn này, loại lớn thứ nhất là tác dụng của hiện tượng vật chất, loại lớn thứ hai là tác dụng của hiện tượng tinh thần. Hiện tượng tinh thần là nói chính mình, cũng chính là tác dụng của tâm lý, hoàn cảnh bên ngoài là tác dụng của vật lý. Tâm lý cùng vật lý đều là từ tự tánh biến hiện ra, cho nên thể của nó chính là tánh đức. Tánh đức chỉ là một, trên kinh Hoa Nghiêm nói "tình dữ vô tình đồng viên chủng trí” chính là căn cứ vào sự thật này mà nói ra. Tình là hữu tình, chính là hiện tượng tinh thần, vô tình chính là nói thế giới của vật chất, hiện tượng của đại tự nhiên, cũng là tự tánh biến hiện ra, cho nên hữu tình cùng vô tình đồng viên chủng trí. Hữu tình tác dụng vô lượng vô biên, hữu tình tác dụng ý niệm của chúng ta, ý niệm của chúng ta cái này tiếp cái khác, niệm trước diệt rồi niệm sau liền sanh ra, cái này tiếp nối cái kia không hề ngừng dứt, buổi tối ngủ nghỉ cũng không hề ngừng nghỉ. Nếu như nó dừng lại vậy thì chúc mừng bạn, vừa dừng lại thì sao? Vừa dừng thì liền làm Phật rồi, chỉ có thành Phật là dừng rồi, thì không khởi tác dụng. Bởi vì cái tác dụng này cho nên mới có hiện tượng của sáu cõi luân hồi, mới có hiện tượng của mười pháp giới, nó vừa dừng lại sáu cõi mười pháp giới liền không còn, cho nên nó chưa từng dừng lại. Thân người chết rồi, thân chết là việc bình thường, thân chết rồi nhưng linh hồn không chết, hay nói cách khác, tác dụng tinh thần của bạn không dừng lại, tác dụng tinh thần không dừng lại thế giới bên ngoài nó có thay đổi, nó có biến hóa, nó không tiêu mất, nó tồn tại. Khoa học gia nói với chúng ta vật chất bất diệt, trong kinh đại thừa nói với chúng ta tinh thần bất diệt, đều là thật, không hề giả, tinh thần cùng vật chất vĩnh viễn không thể phân ra, vĩnh viễn không thể tách ra, việc này chúng ta trong lúc giảng giải đã học tập qua nhiều lần. Tác dụng của tinh thần, vừa rồi mới nói, mỗi niệm nối nhau, vô lượng vô biên, tác dụng của hiện tượng vật chất cũng là vô lượng vô biên, cũng là mỗi niệm nối nhau, cho nên phát sanh của hiện tượng từ nơi đâu mà ra? Là từ ý niệm mà sanh ra, có niệm liền có, không có niệm thì không có.
Thế Tôn hỏi Bồ Tát Di Lặc "tâm hữu sở niệm", trong tâm phàm phu chúng ta có ý niệm, cái ý niệm này rất thô, chúng ta chính mình không biết được chân tướng, Phật hỏi Bồ Tát Di Lặc trong cái ý niệm này có mấy niệm? có mấy tướng? có mấy thức? Lời hỏi này rất hay, người thông thường không thể hỏi ra, không phải là người tái sanh họ làm sao có thể biết được việc này? Chính là một niệm của bạn, trong một niệm có mấy cái tướng? Tướng là gì vậy? Hiện tượng vật chất, chính là vũ trụ. Có mấy cái thức? Thức chính là hiện tượng tinh thần, thức chính là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, chính là thứ này. A lại da là vọng tưởng, Mạt na là chấp trước, ý thức là phân biệt, bạn có những thứ này thì nó liền có A lại da thức. A lại da thức là mê, không phải giác ngộ. Mê nặng chính là sáu đường, mê được nhẹ là pháp giới bốn thánh, cho nên nhà pháp tướng Duy Thức nói "chuyển thức thành trí" thì thành Phật rồi, liền thoát khỏi mười pháp giới. Chuyển A lại da thành Đại Viên Cảnh Trí, chuyển Mạt na thành Bình Đẳng Tánh Trí, chính là chấp trước, bạn không chấp trước thì bình đẳng rồi. Bạn không phân biệt gọi là Diệu Quán Sát, chính là Diệu Quán mà trên kinh Phật nói, chuyển tám thức thành bốn trí. Cho nên Bồ Tát Di Lặc trả lời Thế Tôn đó chính là nói với chúng ta, tâm của chúng ta có ý niệm, ý niệm cực kỳ vi tế, một khảy móng tay, cái khảy móng tay này thời gian rất ngắn, ngài nói trong cái khảy móng tay có "ba mươi hai ức trăm ngàn niệm". Số tự đơn vị này là trăm ngàn, một trăm cái ngàn là mười vạn, 32 ức thêm mười vạn là 320 triệu, một khảy móng tay có 320 triệu niệm vi tế, ý niệm cực kỳ vi tế, phàm phu chúng ta khởi một ý niệm, trong đó có 320 triệu ý niệm vi tế. "Niệm niệm thành hình", Phật hỏi có mấy cái tướng, mỗi niệm đều có hiện tượng vật chất, chính là nói một khảy móng tay có 320 triệu hiện tượng vật chất. "Hình giai hữu thức", chính là trong một niệm có 320 triệu hiện tượng tinh thần. Trả lời là cái ý này. Đây là một khảy móng tay, vậy chúng ta một giây có thể khảy được mấy lần? Tôi đại khái một giây có thể khảy được bốn lần, lại nhân lên bốn, nhân lên bốn chính là 1280 triệu. Ta dùng giây để làm đơn vị, trong một giây có 1280 triệu ý niệm, mỗi niệm có hiện tượng tinh thần, mỗi niệm có hiện tượng vật chất. Phật ở trong kinh điển đại thừa nói với chúng ta những hiện tượng này, cái tướng phía trước không phải là cái tướng phía sau, cái niệm phía trước không phải là cái niệm phía sau, mỗi niệm không như nhau, mỗi niệm không giống nhau. Cũng như chúng ta xem điện ảnh vậy, xem hình ảnh trong màn bạc điện ảnh vậy, đó là do đèn chiếu phim tốc độ rất nhanh, làm cho cái nhìn của chúng ta bị lóa đi, chúng ta ngộ nhận cho rằng đó là thật, tốc độ của nó bao nhanh? Một giây đồng hồ mới có 24 tấm. Một giây đồng hồ là 24 tấm phim mà chúng ta đã bị mê rồi, không hề biết, hiện tại Phật nói với chúng ta cả thảy vũ trụ của chúng ta, một giây đồng hồ có bao nhiêu tấm phim vậy? Một giây đồng hồ có 1280 triệu tấm phim, bạn làm sao biết được đây là giả? Không hề biết. Vậy Phật nói lời nói này, Bồ Tát Di Lặc nói việc này có thể tin được hay không? Phật pháp là khoa học cao đẳng, khoa học là nói mang ra chứng cứ, Phật pháp là dạy bạn mang ra chứng cứ, dạy bạn cái gì? Dạy bạn thân chứng. Tốc độ nhanh đến như vậy, bạn phải có sức định như thế nào thì bạn mới có thể cảm nhận được tốc độ nhanh này? Gọi là tâm thanh tịnh, đang tu định. Phật ở trên kinh Hoa Nghiêm nói với chúng ta, Bồ Tát Bát Địa họ liền thấy được, họ liền chứng được. Đây là khoa học, đây không phải là giả, công phu của bạn chưa đến thì bạn chưa chứng được, nhất là loại chấn động vi tế này, tâm của bạn quá thô, lơ là qua loa bạn không thể cảm nhận được, tâm của bạn thanh tịnh đến trình độ nhất định, đến Bồ Tát bát địa thì bạn liền cảm nhận được nó đang động. Càng hướng lên trên thì càng rõ ràng hơn, đến Cửu địa, Thập địa, Thập nhất địa chính là Đẳng giác, Thập nhị địa chính là viên mãn, càng ngày càng tường tận. Đây là cảnh giới mà bạn thân chứng, Phật pháp không phải dùng máy móc để dò tìm, không phải từ trong số lý mà suy đoán ra, nó là từ trong thiền định mà phát hiện ra, từ trong thiền định thấy được khởi nguồn của vũ trụ, thấy được khởi nguồn của sinh mạng. Cảnh giới trong định, Phật gọi đây là cảnh giới hiện lượng, đây không phải là suy đoán, không phải là lý tưởng, là ở trong định đích thân thấy được, cảm xúc được, không sai chút nào. Cho nên từ trên sự mà nói, Phật pháp là khoa học cao đẳng, từ trên lý mà nói thì là triết học cao đẳng. Khi tôi còn trẻ, cùng học triết với Phương tiên sinh, thầy Phương đem Phật pháp giới thiệu cho tôi và nói là “Phật pháp là triết học cao nhất của khoa học toàn thế giới", sau khi chúng ta học được hơn 50 năm, phát hiện được không chỉ là khoa học đỉnh cao, hiện tại biết được là khoa học cao nhất. Khoa học cũng đang nghiên cứu, những vấn đề này vẫn chưa có kết luận, cho nên khởi nguồn của vũ trụ trong khoa học cùng triết học đều là đặt dấu hỏi, có rất nhiều cách nói nhưng đều không thể làm cho người ta tâm phục khẩu phục, cho nên những nhà khoa học, nhà triết học này rất đáng tiếc là không tiếp xúc qua Phật pháp, sau khi tiếp xúc qua Phật pháp sẽ có sự giúp đỡ rất lớn đối với họ, mở ra cho họ một còn đường mới, con đường minh tâm kiến tánh. Hiện tượng là như vậy mà phát sanh, phát sanh ra từ tự tánh.
Tự tánh không có đối lập, trong tự tánh không có lớn nhỏ, trong tự tánh không có thật giả, trong tự tánh không có trước sau. Không có trước sau chính là không có thời gian, không có lớn nhỏ thì không có không gian, cho nên thời gian cùng không gian đều là giả, thời gian không gian từ chỗ nào mà ra? Từ trong phân biệt chấp trước mà ra. Nếu như bạn buông bỏ phân biệt chấp trước thì thời gian cùng không gian đều không có, cho nên trong Phật pháp gọi là thần thông, thiên nhãn thông có thể thấy được quá khứ, có thể thấy được vị lai. Vì sao có thể thấy được quá khứ vị lai? Bởi vì họ không có thời gian, đột phá được chướng ngại của thời gian. Thời gian không gian đột phá thì thế giới Cực Lạc ở chỗ nào vậy? Thế giới Cực Lạc chính ngay trước mắt, chính ngay chỗ này, tức ngay lúc đó bạn liền thấy được! Có thể thấy được, hiện tại chúng ta phân biệt chấp trước rất nghiêm trọng, chướng ngại mất đi bản năng của chúng ta. Bản năng, các vị phải ghi nhớ, tuyệt nhiên không phải không có, không phải mất đi, là có, nhưng vì hiện tại có chướng ngại, chỉ cần đem chướng ngại bỏ đi thì bản năng liền hiện tiền, thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, túc mạng, thần túc thảy đều hiện tiền. Thần túc thông chính là đột phá không gian duy thứ, không có xa gần. Nếu như bạn có thần túc thông, bạn muốn đi đến Hoa Kỳ, ý niệm của bạn vừa khởi thì đã đến Hoa kỳ rồi, bởi vì không có cự ly. Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, cho nên tính chất của nó chính là châu biến pháp giới. Từ ba loại châu biến, chúng ta liền lập tức thể ngộ được, nhân quả ngay chỗ này sanh ra.
Nhân quả là chân thật, không phải là giả, "vạn pháp giai không, nhân quả bất không", nhân quả từ lúc nào mà có? Từ khi khởi nguồn của vũ trụ, cũng chính là một niệm bất giác mà ra, bởi vì một niệm bất giác chính là nhân, hiện tượng vật chất, cùng hiện tượng tinh thần xuất hiện là quả, chẳng phải là nhân quả hay sao? Đây là nhân quả thứ nhất, nhân quả thứ nhất đó là nhân không có nhân trước, cho nên nó là giả. Phật nói rất hay, bên trên thêm chữ vọng, vọng tưởng, cái tưởng thứ nhất không có nhân gọi là vọng tưởng, từ trong vọng tưởng mà sanh ra thế giới tinh thần, thế giới vật chất làm gì là thật chứ? Cho nên Phật nói vạn pháp giai không, bạn hiểu được sát na sanh diệt, bạn liền có thể thể hội được, sát na sanh diệt thì làm gì nó là thật chứ? Cho nên đại sư Huệ Năng nói "bổn lai vô nhất vật, hà xứ hữu trần ai?". Ngài vốn dĩ nói "hà xứ nhạ trần ai", tôi đổi đi một chữ, hà xứ hữu trần ai, không hề có. Con người có thể giải ngộ được cái đạo này, đây là chư Phật Bồ Tát dạy chúng ta, chúng ta hiểu rõ rồi, từ trong đây hiểu rõ rồi, từ nơi lão sư có được cái tin tức này, chúng ta liền rất vui lòng mà buông xả, đối với độ khó của buông xả sẽ giảm nhẹ đi rất lớn, vì sao vậy? Hiểu rõ chân tướng sự thật, vốn dĩ không có, bạn buông cái gì? Bạn muốn buông xả cũng là giả, nó vốn dĩ không có, vốn dĩ không có bạn cho là có, bạn cho là có nên buông xả, chính là cái ý này. Khi bạn vừa buông xả, thực tướng các pháp liền hiện tiền, tướng của thực tướng như thế nào vậy? Cũng giống như ba đoạn phía trước nói "hiển nhất thể, khởi nhị dụng, thị tam biến". Hiển nhất thể, khởi nhị dụng, thị tam biến đây chính là chân tướng sự thật, chân tướng của vũ trụ nhân sanh, giảng được rõ ràng tường tận, thông suốt thấu đáo. Lão sư Phương nói Phật kinh là triết học đỉnh cao của triết học trên toàn thế giới, không sai, chín chữ này đã giảng rất rõ ràng, hiện tượng tinh thần cũng giảng được rõ ràng, chín cái chữ này, đây là đỉnh cao nhất của khoa học và triết học.
Phía sau chúng ta xem tiếp ba loại châu biến này. Cái thứ nhất, "nhất trần phổ châu pháp giới biến". Đây là nêu ra thí dụ để nói, ở trong hoàn cảnh, nhỏ nhất là vi trần. Vi trần mắt thịt chúng ta không nhìn thấy, Phật học dùng cái danh từ này, giống như hiện tại khoa học nói phân tử, nói nguyên tử, nói điện tử, nói hạt tử, họ dùng những danh từ này, trong Phật pháp thì dùng "trần". "Trần" có đẳng cấp lớn nhỏ không như nhau, từ lớn nói duyên khởi, chính là mắt thịt chúng ta còn có thể thấy được. Phật nói Ngưu Mao Trần, lông của trâu rất thô, đầu nhọn của sợi lông này, trên đầu nhọn của lông trâu có một hạt vi trần, nó không thể rơi xuống, ở trên đầu của lông trâu, hạt bụi này gọi là Ngưu Mao trần. Chúng ta biết được, vật với vật đều có lực hút, cho nên nó lớn, lông trâu lớn, hạt bụi đó nhỏ hơn so với lông trâu, cho nên nó ở trên đầu lông trâu mà không bị rơi xuống. Phật dùng cái này để làm nền tảng, sau đó nói đem hạt bụi trên lông trâu phân làm bảy phần, một phần bảy thì lại càng rất nhỏ, một phần bảy thì gọi là Dương Mao trần, lông dê mịn. Người Trung Quốc dùng viết lông viết chữ, dùng lông dê, hạt bụi trên đầu sợi lông dê, lớn nhỏ của nó là một phần bảy của bụi lông trâu. Bụi lông dê lại phân tiếp ra một phần bảy gọi là Thố Mao trần. Lông thỏ thì càng mịn, bụi lông thỏ lại phân ra làm một phần bảy gọi là Thủy trần. Nhà vật lý học biết được, mật độ của nước không lớn, trong nước có khoảng không, hạt bụi này có thể đi lại tự do trong đó không có chướng ngại gọi là thủy trần, cái này thì mắt thịt không thể thấy được. Thủy trần lại phân làm một phần bảy gọi là kim trần. Kim là kim thuộc, vàng, bạc, đồng, thiết, mật độ kín này lớn, thế nhưng vẫn còn có khoảng không, nó có thể ở trong khoảng không đó không có chướng ngại, chính là kim thuộc không có chướng ngại, nó có thể tự do thông qua, không có chướng ngại. Bụi này rất nhỏ, đây gọi là kim trần. Kim trần vẫn có thể phân, lại phân tiếp làm một phần bảy gọi là vi trần, chỗ này nói "nhất trần" gọi là vi trần. Vi trần phàm phu chúng ta không nhìn thấy được, thiên nhãn thiên nhân trong sáu cõi cũng không thấy được, thiên nhãn của A la hán có thể thấy được, A la hán có thể thấy được vi trần. Vi trần này vẫn có thể phân, lại phân làm bảy phần gọi là Sắc Tụ Cực Vi. Sắc Tụ Cực Vi lại phân tiếp làm bảy phần gọi là Cực Vi Chi Vi thì không thể phân nữa, phân nữa thì không còn. Cực Vi Chi Vi gọi là Lân Hư Trần, nó là hàng xóm với hư không, dường như nó chính là hư không. Đây là cách nói trong Phật kinh. Ngày nay khoa học gia nói đến vật chất nhỏ nhất, nói đến hạt cơ bản, nói đến Mac, có phải trên kinh Phật nói Cực Vi Chi Vi không? Rất là khó nói, nếu như đem nó phát hiện ra có thể gọi là vi trần, chúng ta có thể nói được thông, vi trần lại phân tiếp ra là Sắc Tụ Cực Vi, Cực Vi Chi Vi thì cái này e rằng khoa học vẫn chưa phát hiện ra, bởi vì cái hiện tượng đó có thể là một hiện tượng là hoặc có hoặc không, không thể nói nó có cũng không thể nói nó không có, là cái hiện tượng như vậy. Phật nêu cái này để làm thí dụ, một vi trần, Cực Vi Chi Vi đây là một trần, đây là nhỏ nhất trong y báo, chánh báo. Chánh báo là thân người chúng ta, dùng thân thể người Phật thường nói đến vi tế là đoạn lông, lông tơ trên người, đầu nhọn đoạn lông, nói đoạn lông hoặc là nói lỗ chân lông chính là cái nhỏ nhất trong chánh báo. Hiện tại Phật không nói chánh báo, nói y báo, cái nhỏ nhất trong y báo, cũng giống như trong khoa học của chúng ta hiện tại gọi là hạt cơ bản Mac, nói giống như thứ này. Cái thứ này là gì vậy? Chính là một vi trần, phổ châu pháp giới. Phổ là phổ biến, một hạt vi trần cùng cả đại vũ trụ là một không phải là hai, dường như đại vũ trụ rút gọn lại liền biến thành một vi trần, một vi trần triển khai ra là đại vũ trụ. Chúng ta còn nói một cái thu, một cái giãn, kỳ thật thu và giãn không có, nó vốn dĩ chính là như vậy, nó cũng không có thu, cũng không có giãn ra, nó chính là như vậy. Chỗ này khó hiểu, thật không dễ hiểu, vì sao vậy? Nó là tự tánh, trong tự tánh không có lớn nhỏ, tự tánh hiện tướng có lớn nhỏ, thế nhưng tự tánh chính mình không có lớn nhỏ, cho nên cái tướng của nó hiện thực tế mà nói cũng không có lớn nhỏ, việc này rất là khó hiểu.
Khoa học cận đại phát hiện ra một việc rất kỳ diệu, gọi là Toàn Tức. Toàn là hoàn toàn, tức là tin tức, toàn tức cái khái niệm này, đây là cái ý gì vậy? Thí dụ dùng toàn tức chiếu phim để làm thí dụ, chúng ta dễ dàng hiểu, chiếu phim của toàn tức là dùng một loại khí cụ đặc thù để chiếu phim, dùng hai máy quay để quay. Chúng ta chụp lấy một tấm hình, cái tấm hình này nếu không dùng máy móc chúng ta không thể thấy được, không thấy được thứ gì trong tấm hình này, ở dưới bóng đèn chiếu thì hình người chụp được liền hiện ra. Một tấm hình chụp, bạn đem tấm hình này xé làm hai tấm, hình người này chẳng phải nát vụn rồi sao? Khi bạn ở dưới ánh đèn mà nhìn, hai tấm này đều là hoàn chỉnh, liền biến thành hai tấm; bạn lại đem nó xé thành bốn tấm, bốn tấm hình chụp, mỗi tấm đều viên mãn, đều là hoàn chỉnh, không chút hư rách nào; bạn đem nó cắt thành 100 tấm, cắt thành 200 tấm, mỗi tấm đều là hoàn chỉnh. Đây là khoa học cận đại phát hiện, gọi là toàn tức chiếu phim, nó là hoàn chỉnh. Chỗ này rất kỳ diệu, trên kinh Hoa Nghiêm nói chính là cái sự việc này, trong một hạt vi trần có tin tức của cả vũ trụ, bạn ở ngay trong thiền định sâu, Bồ Tát Bát Địa trở lên liền thấy được, trong vi trần có thế giới, thế giới không thu nhỏ, vi trần không phình to, ai có thể vào được? Đây chính là nói khoa học, bạn có thể chứng thật, bạn có thể bước vào để xem, tham quan vãng cảnh. Trên Hoa Nghiêm, Phật nói với chúng ta, Bồ Tát Phổ Hiền có thể bước vào được. Bồ Tát Phổ Hiền bước vào thế giới này, thế giới trong vi trần, vào trong thế giới này để tham phỏng mười phương chư Phật, cũng ở trong thế giới vi trần này hiện thân hóa độ chúng sanh, cảm ứng tương thông với chúng sanh mười pháp giới của thế giới trong vi trần. Vẫn phải ghi nhớ, trong vi trần có thế giới, trong thế giới lại có vi trần, trong thế giới vi trần lại có vi trần, trong hạt vi trần đó lại có thế giới, trùng trùng vô tận. Chỗ này bạn thấy khoa học triết học đều không thể nói đến được, trong khoa học mới phát hiện tin tức, toàn tức, mới phát hiện được cái thứ này, không hề nghĩ đến trong một vi trần có tin tức hiện tượng của cả thảy vũ trụ trong đó. Ngày nay chúng ta xem thấy khoa học kỹ thuật tiến bộ, một cái thẻ một con chíp rất nhỏ, vẫn chưa lớn bằng ngón tay út, trong đó có thể lưu được một bộ Đại Tạng Kinh, một bộ Tứ Khố Toàn Thư, cảm thấy rất là kinh ngạc. Nếu như ở trên Hoa Nghiêm nói, trong một hạt vi trần tích chứa tin tức của cả thảy vũ trụ, vậy thì làm sao có thể bì? Khoa học kỹ thuật của chúng ta kém quá xa. Trong một hạt vi trần tàng chứa tin tức của cả vũ trụ, còn có quá khứ, hiện tại, vị lai ở ngay trong đó, không có biên giới, rộng không có biên giới, sâu không có đáy. Đây là gì vậy? Đây là tự tánh, chính là phía trước chúng ta đã nói qua “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, bao gồm tất cả hiện tượng là thể biến hiện ra, biến hiện ra cái hiện tượng này. Trong mỗi hiện tượng như vi trần, đoạn lông, trong đó bạn đều có thể thấy được toàn thể vũ trụ, tự tánh thanh tịnh viên minh thể thảy đều ở trong đó, cho nên Phật thường nói, cái cảnh giới này gọi là không thể nghĩ bàn, bạn không cách gì nghĩ tưởng. Không thể nghĩ bàn, ý nghĩa này là một lời hai ý, chỉ cần bạn bất tư bất nghì thì bạn thấy được. Bất tư bất nghì là cái gì? Đem vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thảy đều buông bỏ. Bất tư bất nghì chính là khởi tâm động niệm, khởi tâm động niệm thì không thể thấy được, chúng ta liền mê rồi, tâm liền không thanh tịnh, cũng chính là chúng ta hiện tại gọi là tâm khí bao chao thì bạn không thể thể hội được. Chân buông xả hồi phục được tâm thanh tịnh, cái cảnh giới này liền hiện tiền. Cực diệu!
Một trần, bất cứ một trần nào đều phổ châu pháp giới, tin tức của khắp pháp giới hư không giới họ thông hết, một chút chướng ngại cũng không có, thông rồi. Chúng ta tưởng tượng, nếu như sự việc này là thật, chúng ta mới khởi tâm động niệm, bạn nói xem người đó có biết hay không? Họ có thể nhận được tin tức này, họ cái gì cũng biết, cũng giống như đường truyền internet vậy, ta khởi lên niệm thiện họ thảy đều biết, khởi lên niệm ác cũng biết, còn có cái gì có thể giấu được người? Không có, cho nên nếu như chúng ta giấu người khác, đó gọi là tự gạt mình gạt người. Chúng ta có thể lừa gạt chính mình, có thể lừa gạt những chúng sanh phiền não tập khí sâu nặng thôi, còn đối với người chân thật tu hành, người có định thì không cách gì lừa gạt được. Trong lục thông có tha tâm thông, tha tâm thông dường như xếp hàng thứ ba, trước tiên rất dễ dàng có được thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm. Tha tâm là trong tâm của người khác khởi lên ý niệm gì bạn liền biết. Túc mạng là biết được quá khứ vị lại của chính mình, vì sao có thể biết được? Bởi vì đột phá được thời không. Sau đó chính là thần túc thông. Thần túc thông là biến hóa, thiên biến vạn hóa. Sau cùng gọi là vô lậu. Vô lậu chính là thí dụ, chính là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của bạn thảy đều đoạn hết, ngày nay chúng ta gọi là vọng tận, vọng tận chính là lậu tận thông, thì hoàn nguyên, trở về với tự tánh, biết được phổ châu pháp giới. Chúng ta có nên động niệm hay không? Không nên, vì sao vậy? Động niệm thì sai rồi, trong tâm thanh tịnh không khởi một ý niệm, vậy thì đúng, làm việc thì sao? Làm việc chính là sự việc chỉ cần vừa hiện tiền, bạn vừa tiếp xúc, trong tự tánh của bạn trí tuệ liền hiện tiền, dùng trí tuệ để làm việc thì diệu, quyết không có sai lầm, quyết không có di chứng về sau. Chúng ta hiện tại làm việc, khởi tâm động niệm mà nghĩ tưởng thì sai rồi, dùng phiền não để làm việc, khởi tâm động niệm là phiền não, dùng phiền não mà làm việc thì làm gì không có sai lầm, làm gì mà không rước lấy thêm phiền não cho chính mình? Từ ngay chỗ này bạn liền biết được, chư Phật Bồ Tát là dùng trí tuệ để làm việc, không phải dùng phiền não để làm việc. Bắt đầu từ lúc nào vậy? Bắt đầu từ A la hán, bởi vì A la hán kiến tư phiền não đoạn rồi, họ còn có vọng tưởng, còn có phân biệt, thế nhưng ở ngay trong giai đoạn đó của họ, họ lấy trí tuệ làm chủ mà không phải lấy phiền não làm chủ. Trong sáu cõi thì không được, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Thiên vẫn là phiền não tập khí làm chủ, trí tuệ không hiện tiền. Việc này chúng ta phải nên biết.
Phía sau giải thích nói rõ đạo lý này gì, chỗ này cũng nói rất hay "nhất trần phổ châu pháp giới biến". Cái tốc độ này, không thể nói tốc độ, nó không có tốc độ cho nên nó châu biến, có tốc độ thì nó có thời gian, không có tốc độ thì không có thời gian, nó chính là châu biến, cho nên việc này phải hiểu. Ngày nay chúng ta gọi là tốc độ, khoa học gọi là tốc độ, rất xem trọng tốc độ, hiện tại phát hiện tốc độ rất nhanh là quang tốc, điện từ sóng tốc, tốc độ của sóng điện từ cùng quang tốc rất gần nhau, một giây cũng sắp gần 30 vạn cây số. Ngày nay chúng ta bao gồm tất cả điển khí, những thứ này đều là dùng tốc độ của sóng điện từ mới tạo thành. Màn hình ti vi của chúng ta ngày nay là tốc độ của sóng điện từ đang tổ hợp, không phải là thật, là huyễn tướng, cho nên Phật nói hiện tượng là mộng huyễn bào ảnh, "phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng", không thể xem là thật, bao gồm hiện tượng của thân thể, hiện tượng của tâm lý của chính chúng ta đều không phải là thật, chỉ cần bạn chân thật buông xả thì tâm thanh tịnh của bạn liền hiện tiền. Tâm thanh tịnh của bạn viên minh, tự tại đến như vậy, an vui đến như vậy, cho nên Bồ Tát pháp hỉ sung mãn, thường sanh tâm hoan hỉ. Hoan hỉ của họ từ đâu mà có? Từ trong tự tánh vốn dĩ là một mảng hoan hỉ, đó là tánh đức tự nhiên lưu lộ, đạo lý chính ngay chỗ này. Ngày nay chúng ta hiểu rõ cái đạo lý này, chúng ta phải đi con đường của Phật Bồ Tát, phải học tập với ngài, họ nơi nơi đều là làm ra tấm gương cho chúng ta xem, dùng lời hiện tại mà nói, là con đường hạnh phúc chân thật của nhân sanh, không chỉ trong lòng một ác niệm cũng không có, một niệm thiện cũng không có, thiện ác không có, nhiễm tịnh cũng không, bao gồm tất cả tương đối đều không có. Chúng ta nói thời gian nói không gian đều là nói tương đối, thảy đều không có, quay về với tự tánh, đó chính là nói thế giới Cực Lạc. "Tự tánh Di Đà, duy tâm Tịnh Độ", không phải là ở bên ngoài, ở đâu vậy? Chẳng phải ở ngay trước mặt hay sao? Chính ngay trong một vi trần, chính ngay trong một lổ chân lông, vậy có diệu hay không? Phía sau nói ra cái đạo lý này.
Kinh văn: "Vị trần vô tự tánh lãm chân thành vị, chân ký vô biên trần diệc tùy nhĩ".
Lời nói này rất hay. "Trần" là hiện tượng, bạn phải biết là bạn không cách gì tưởng tượng thời gian sinh diệt của nó, vì sao vậy? Thời gian sinh diệt của nó, một phần 1280 triệu trong một giây, đây là một giây, cũng chính là nói một giây thời gian nó sanh diệt đến bao nhiêu lần vậy? Đã có 1280 triệu lần. Bồ Tát Di Lặc nói cái hiện tượng này quá vi tế, không nên chấp trước, bạn không cách gì chấp trước nó, bạn không cách gì giữ lấy nó, lập tức liền không còn, quá nhanh. Hiện tượng vật chất như vậy, hiện tượng tinh thần cũng là như vậy, chúng ta ngày ngày đang khởi vọng tưởng, khởi tâm động niệm chẳng phải là oan uổng hay sao? Vì sao vậy? Thảy đều là giả, không liên quan gì với tự tánh, trong tự tánh hoàn toàn không có. Cho nên nó hiện tướng, Phật hỏi rất hay, trong một niệm này có mấy cái tướng? Bồ Tát Di Lặc nói "niệm niệm thành hình", hình chính là tướng, vi trần là tướng, "hình giai hữu thức", trong vi trần có kiến văn giác tri. Trong vi trần, ở trong sáu cõi, ngoài kiến văn giác tri ra còn có thọ tưởng hành thức, ở trong pháp giới nhất chân không có thọ tưởng hành thức, có kiến văn giác tri, việc này chúng ta hiểu rõ rồi. Nó xứng tánh, trần không có tự tánh, “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể” chính là tự tánh của nó, cho nên nó là "lãm chân thành lập", nó từ trong cái chân biến hiện ra. Cái "chân" này chính là thể, “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, đây là chân, tự tánh là chân. Tự tánh không phải tinh thần cũng không phải vật chất, tinh thần vật chất là từ nơi nó mà biến hiện ra. Biến hiện cũng không phải là thật, vì sao vậy? Vừa biến hiện lập tức liền mất đi. Hiện tại vì sao chúng ta thấy được dường như những thế giới này đều đang tồn tại? Đó là một ý niệm tiếp nối một ý niệm, nó không hề dừng, không có gián đoạn, cũng giống như chúng ta xem trên màn hình trong màn bạc ở phòng chiếu phim, kỳ thật nó đang không ngừng sanh diệt, chúng ta xem thấy cái hiện tượng này tồn tại giống như là thật. Bạn phải nên biết, hình ảnh trên màn bạc trong phòng chiếu phim một giây mới có 24 lần sanh diệt, hiện tại cái thế giới hiện thực này của chúng ta, trong một giây có 1280 triệu sanh diệt. Phật dạy cho chúng ta tế tướng, trong mỗi một lần sanh diệt đều có thành trụ hoại không, đây là nói tế tướng, 1280 triệu còn phải nhân làm bốn, đó chính là tế tướng, chính là thành trụ hoại không trong cái niệm đó. Trong một niệm có hiện tượng vật chất, có hiện tượng tinh thần, cái hiện tượng này đều có thành trụ hoại không, bạn càng đi quán sát thì càng vi tế, đây gọi là chư pháp thật tướng, chân tướng của vũ trụ nhân sanh. Tất cả pháp đều không có tự tánh, tự tánh chính là tự thể. Tự tánh chân thật, tự tánh chân thật chính là “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, là tự tánh của tất cả các pháp. Sau đó chúng ta từ ngay trong đây thể hội được, chúng ta cùng cả thảy vũ trụ, cùng tất cả chúng sanh đồng một thể, tôi cùng với bạn có quan hệ thế nào? Chúng ta đem thân thể của chúng ta thí dụ thành “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, ta là cái gì? Ta là một sợi lông tơ trên thân, bạn là cái gì? Bạn là một tế bào trên cái thân này, đều là không rời khỏi cái thân này, quan hệ này thật là mật thiết, làm sao có thể khởi tâm động niệm hại người khác? Hại người khác chẳng phải hại chính mình hay sao? Là một thể! Người thông thường chúng ta thường hay gặp một sự việc, tôi cũng gặp rất nhiều lần, răng cắn phải đầu lưỡi, đầu lưỡi bị rách chảy máu, đầu lưỡi có cần phải kháng nghị với răng chăng? có cần ôm oán hận không? có cần phải phục thù nó không? Tại vì sao không có oán hận, không có báo thù? Một thể. Hiểu rõ cái đạo lý này, chúng ta với tất cả người là một thể, với tất cả súc sanh cũng là một thể, với hoa cỏ cây cối vẫn là một thể, với sơn hà đại địa với cả thảy thái không đều là một thể, nói với bạn sâu hơn một chút, với tất cả chúng sanh trong rất nhiều không gian duy thứ khác nhau vẫn là một thể, cho nên Phật pháp nói với bạn cả thảy vũ trụ là có một cơ thể, cả thảy vũ trụ là chính mình, cái này không thể phân. Cả thảy vũ trụ như biển lớn, chúng ta là một giọt nước trong biển lớn, bạn cũng là một giọt nước trong biển cả, không hề rời khỏi biển lớn. Ai có thể rời khỏi tự tánh? Trên kinh đại thừa thường nói "tâm ngoài vô pháp, pháp ngoài vô tâm", cái tâm đó chính là tự tánh. "Chân ký vô biên, trần diệc tùy nhĩ", "chân" là tự tánh, tự tánh không có bờ mé, không có cùng tận, nhìn rộng thì không có bờ, nhìn xuôi thì không có đáy, không tìm được đáy. Trong vi trần có thế giới, trong thế giới đó lại có vi trần, trong vi trần lại có thế giới, trong thế giới lại có vi trần, đây là tự tánh, đây mới đem bí mật áo mật của chân tướng vũ trụ nhân sanh nói tường tận cho chúng ta rồi. Trên đề kinh nói "Hoa Nghiêm Áo Chỉ", áo mật của Hoa Nghiêm, lại dò tìm cái vấn đề này cho chúng ta. Tánh không có bờ mé, tánh không có đáy, từ tánh biến hiện ra trần cùng tánh như nhau, vì sao vậy? Thể của nó chính là tự tánh, cho nên nó cũng không có biên giới, nó cũng không có đáy, cho nên nó biến hiện ra bất cứ vật chất nhỏ nào, một sợi lông tơ, một lỗ chân lông trên thân thể con người chúng ta, một hạt vi trần trong hoàn cảnh bên ngoài, loại vi trần này mắt thịt chúng ta không thể nhìn thấy được, thiên nhãn cũng không thấy được, thậm chí nói pháp nhãn của Bồ Tát cũng không nhìn thấy. Bởi vì Bồ Tát có đẳng cấp, từ Thất địa trở xuống đều không nhìn thấy, Bát địa trở trên mới có thể nhìn thấy, họ chân thật chứng đắc rồi. Thất địa về trước là giải ngộ, Bát địa về sau là chứng ngộ, chân thật tường tận rồi. Bát địa trở lên có bao nhiêu người? Xin nói với các vị, vô lượng vô biên. Người mê rất nhiều, người ngộ cũng không ít, cái đạo lý này phải hiểu. Chúng ta ở trong thế giới Ta Bà này, trong cái đoàn thể nhỏ này thảy đều là mê, bạn đến thế giới Cực Lạc, cái đoàn thể đó họ mỗi mỗi đều ngộ, họ không mê. Cho nên thân cận chư Phật Như Lai, chư Phật Như Lai là tấm gương tốt nhất cho chúng ta, tấm gương đó của các ngài chính là thảy đều buông xả.
Phía sau dẫn kinh văn. Kinh vân phía trước chưa nói đến kinh gì thì thảy đều là kinh Hoa Nghiêm, như vậy chỗ này giảng là Hoa Nghiêm Áo Chỉ đều là giảng kinh Hoa Nghiêm.
Kinh văn: "Hoa Tạng thế giới sở hữu trần, nhất nhất trần trung kiến pháp giới, bảo quang hiện Phật như vân tập, thử thị Như Lai sát tự tại, chuẩn thử nghĩa cố, đương tri nhất trần phổ châu pháp giới dã".
Đây là đại sư viết ra thiên văn chương này dẫn kinh để làm tác chứng. Thế giới Hoa Tạng lớn, tuyệt đối không thể nói hệ ngân hà. Hiện tại chúng ta nói thế giới lớn là nói tinh hệ. Khi chúng ta còn trẻ, khi mới học Phật, bởi vì trong Phật kinh nói tam thiên đại thiên thế giới, chúng ta luôn cho rằng trên kinh nói một đơn vị thế giới là thái dương hệ, đây là một đơn vị thế giới, một ngàn cái đơn vị thế giới, một cái tinh hệ lớn gọi là tiểu thiên thế giới. Lấy tiểu thiên thế giới làm đơn vị, đại khái một ngàn cái tiểu thiên thế giới, một cái tinh hệ như vậy thì gọi là trung thiên thế giới, một ngàn cái trung thiên thế giới hợp lại thì gọi là đại thiên thế giới, cho nên gọi là tam thiên đại thiên thế giới, không phải đại thiên thế giới chỉ có ba ngàn cái, đại thiên thế giới là do tiểu thiên, trung thiên, đại thiên tổ hợp thành một cái tinh hệ như vậy, cho nên tam thiên đại thiên thế giới là một cái tinh hệ đại đơn vị, thông thường Phật ở trên kinh nói đây là giáo khu của một vị Phật. Vậy chúng ta hiện tại ở đại thiên thế giới này gọi là thế giới Ta Bà, giáo chủ là Thích Ca Mâu Ni Phật. Thích Ca Mâu Ni Phật có nhập diệt hay không? Không có, ở nơi đây chúng ta xem thấy ngài nhập diệt, bạn đến tinh cầu khác mà xem, ngài ở nơi đó ngày ngày giảng kinh nói pháp, ngài hiện thân rất nhiều, đến nơi nào đều có thể thấy được ngài, ở nơi đây thì thấy ngài sanh, ở nơi kia lại thấy ngài diệt, tùy duyên mà! Tùy chúng sanh tâm ứng sở tri lượng, không có sanh tử. Không có sanh tử nhưng thị hiện sanh tử, thảy đều là vì giáo hóa chúng sanh làm ra thị hiện như vậy, làm ra biểu diễn như vậy. Tam thiên đại thiên thế giới là vũ đài của ngài, hôm nay ở nơi đây lên đài, buổi tối lại xuống đài, ngày mai ở trên đài kia lại lên đài, bạn liền có thể xem thấy ra chân tướng của ngài. Trong kinh đại thừa thường nói "chư Phật Bồ Tát hữu bổn hữu tích". Bổn là chân thân của ngài, báo thân pháp thân của ngài, tích tướng. Tích tướng gọi là ứng hóa thân, ứng thân hóa thân của ngài. Ứng thân hóa thân có sanh có diệt, pháp thân báo thân không có sanh diệt, pháp thân là không sanh không diệt, báo thân có sanh không diệt, Phật như vậy, chúng ta mỗi người cũng đều như vậy. Chúng ta có pháp thân hay không? Có! Có báo thân hay không? Có! Hiện tại vì sao không thấy? Mê rồi, không phải không có, thật có, trước giờ chưa từng mất đi. Bạn hiểu rõ chân tướng sự thật này thì bạn không sợ chết, bạn cũng không tham sống, bạn cũng không sợ chết, bạn đem sanh tử này cũng giống như chư Phật Bồ Tát du hý nhân gian, vì sao vậy? Thân thể không phải là ta, thân thể là một công cụ để ta biểu diễn, ta ở nơi đây biểu diễn xong, không cần nữa, ta đến một vũ đài khác để biểu diễn lại có một bộ công cụ mới. Cho nên nói rõ với bạn, con người không có sanh tử, thế nhưng có nhân quả, cho nên khởi tâm động niệm lời nói việc làm phải nghĩ đến nhân quả, không nên kết oán với người.
Kết oán là gì? Thân thể là giả, oán nếu như không thể hóa giải, đời sau kiếp sau gặp lại nhau vẫn phải báo thù, cho nên oan oan tương báo không hề ngừng dứt, việc này thì đáng lo. Hiểu được cái đạo lý này, ngay trong một đời này, nếu như có người kết oán với bạn, chúng ta biết được chúng ta không kết oán với họ, họ kết oán với ta là nghiệp nhân của đời trước, ở ngay trong đời này hóa giải, cho dù họ đối với ta như thế nào, hủy báng ta cũng tốt, nhục mạ ta cũng tốt, hãm hại ta cũng tốt, ta đều tiếp nhận, món nợ này xóa sạch, đời sau gặp mặt là bạn tốt, không có oán hận, không có báo thù thì hóa giải. Đây cũng là hành Bồ Tát đạo, làm một tấm gương tốt cho người thế gian. Người thế gian không thể nhẫn chịu, luôn có oán hận, luôn có báo thù, đây là sai lầm, tuyệt đối là sai lầm. Vừa rồi nói không biết được là một thể, là một thể thì làm gì báo thù? Biết được là một thể thì không còn có báo thù, không còn có oán hận, tâm của bạn nhiều an vui, tâm nhiều thanh tịnh, cho nên hiểu rõ chân tướng sự thật này quan trọng dường nào! Hiểu rõ chân tướng sự thật chính là đại sư Chương Gia dạy tôi nhìn thấu, sau khi nhìn thấu bạn mới chịu buông xả, bạn mới bằng lòng buông xả, bạn mới thật buông xả. Bạn không nhìn thấu thì buông xả là giả, không phải là thật, cảnh giới hiện tiền thì phiền não lại hiện tiền, thật buông xả thì cảnh giới hiện tiền không sanh phiền não mà sanh trí tuệ, việc này quan trọng hơn bất cứ thứ gì.
Trên kinh nói thế giới Hoa Tạng lớn. Khoảng 15 16 năm về trước, tôi ở Hoa Kỳ, liên hệ được với lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ ở Bắc Kinh, ông ở lại Hoa Kỳ một tháng, tôi cũng bận rộn giảng kinh khắp nơi không thể gặp mặt, chỉ thông qua điện thoại, ông tặng cho tôi cuốn chú giải của Kinh Vô Lượng Thọ do ông chính mình chú giải, chú giải được rất hay. Sau đó tôi đặc biệt đến Bắc Kinh để thăm ông. Chúng tôi lần đầu gặp mặt ở Bắc Kinh, đáng lẽ tôi phải đến nhà của ông để thăm viếng, không hề nghĩ đến ông lại đến trước, ông đến nhà nghỉ để thăm tôi, tôi rất là cảm kích, bởi vì tập tục của Trung Quốc, lễ tiết từ xưa đến nay, khách phải đến thăm viếng chủ nhà, không hề có lý nào chủ nhà lại thăm viếng khách. Chúng ta là khách đến, ông là người chủ, khách bái kiến chủ mới đúng, không hề nghĩ đến ông lại đến nhà nghỉ thăm tôi trước. Chúng tôi liền thảo luận một số khái niệm quan trọng trong Phật pháp, thí dụ nói tam thiên đại thiên thế giới, chúng ta đều cho rằng hệ ngân hà chí ít là một tiểu thiên thế giới, Hoàng lão nói với tôi không đúng, hệ ngân hà là gì? Ông nói hệ ngân hà là một đơn vị thế giới, vậy thì đại thiên thế giới sẽ rất to. Ông nói trên kinh nói, mặt trời mặt trăng đang xoay quanh núi Tu Di, núi Tu Di là gì? Chính là hệ ngân hà. Tôi nghĩ đúng. Thái dương hệ mang theo chín hành tinh lớn, đích thực là nó đang xoay quanh hệ ngân hà. Trung tâm của hệ ngân hà, người Trung Quốc chúng ta gọi là Hoàng Cực, ông nói đó chính là núi Tu Di. Trung tâm hệ ngân hà hiện tại khoa học gia biết được tương đối rõ ràng là lỗ đen, là dẫn lực rất lớn, ngay đến ánh sáng cũng bị nó hấp dẫn vào, hấp dẫn đi vào, ông nói đó chính là núi Tu Di. Liền chuyển đổi khái niệm của chúng ta lại, hệ ngân hà mới là một đơn vị thế giới, vậy chúng ta liền biết được, một ngàn cái hệ ngân hà mới là một tiểu thiên thế giới, một ngàn cái tiểu thiên thế giới là một cái trung thiên thế giới, một ngàn cái trung thiên thế giới là một đại thiên thế giới, vậy một cái đại thiên thế giới là có bao nhiêu cái đơn vị thế giới? Mười ức, mười ức cái hệ ngân hà mới là một đại thiên thế giới. Khoa học chúng ta ngày nay dò tìm vẫn không cách gì dò tìm đến. Mười ức hệ ngân hà phạm vi lớn như vậy, thế giới Hoa Tạng thì càng lớn, là tinh hệ lớn hơn. Chúng ta xem trên kinh Hoa Nghiêm nói, thế giới Hoa Tạng có hai mươi loại, chính là hai mươi tầng. Thế giới Ta Bà chúng ta, thế giới của Thích Ca Mâu Ni Phật ở tầng thứ mười ba, thế giới Cực Lạc cũng là ở tầng thứ mười ba, Hoa Tạng dường như là một tòa lầu lớn, chúng ta ở tầng thứ mười ba, thế giới Ta Bà là một tầng ở phía đông, thế giới Cực Lạc là một tầng ở phía tây, mà thế giới của cái tầng này thì to lớn không thể tả nổi, không chỉ là thế giới của hai vị Phật, quá nhiều quá đông, "Hoa Tạng thế giới sở hữu trần". Trần là cái gì? Một đơn vị nhỏ nhất trong vật chất, nhỏ đến không thể nhỏ hơn, trên thực tế ông nói "sở hữu trần". Hiện tại chúng ta có một chút khái niệm, Bồ Tát Di Lặc đã nói, một phần của 320 triệu trong cái khảy móng tay chính là chỉ cái hiện tượng vật chất này, trong cái hiện tượng vật chất này thì bao gồm cả hiện tượng tinh thần, hiện tại chúng ta hiểu được cái đạo lý này.
"Nhất nhất trần trung kiến pháp giới", vì sao vậy? Thể của nó là tự tánh, cho nên bạn ở trong cái tướng này thì thấy được tánh. Tánh ở chỗ nào vậy? Tánh không lìa khỏi tướng, tướng không lìa khỏi tánh, tánh tướng nhất như, tánh tướng không hai. Người chưa kiến tánh ngày ngày nghĩ cách để kiến tánh. Nếu như các vị xem qua công án của Thiền tông, tham thiền khổ cực! Vào thời xưa, hòa thượng Triệu Châu rất siêng năng, 80 tuổi đến khắp nơi tham học, tại vì sao? Chưa khai ngộ, chính là chưa kiến tánh, đến khắp nơi tham học, thỉnh giáo với người khác. Sau khi vừa giác ngộ thì ra "đầu đầu thị đạo, tả hữu phùng nguyên", mắt bạn nhìn thấy, tại bạn nghe, mũi ngửi, lưỡi nếm, thân thể tiếp xúc được không có thứ nào không phải! "Nhất nhất trần trung kiến pháp giới", đây là minh tâm kiến tánh, đây là cảnh giới của pháp thân Bồ Tát, ở trong kinh Hoa Nghiêm từ Sơ trụ trở lên chính là cảnh giới này, cho nên từ Sơ trụ trở lên là Phật thật, họ không phải là giả. Phật ở trong mười pháp giới, đại sư Thiên Thai nói được rất hay, gọi là Tương Tợ Tức Phật, không phải là thật, rất giống, tu được không tệ, tu được rất giống nhưng không phải là thật. Tại vì sao nói không phải là thật? Vì chưa kiến tánh. Tuy chưa kiến tánh, bên trong của họ cùng với bên ngoài, bên trong là nói tâm, tâm thanh tịnh, bên ngoài là nói tướng, rất giống Phật thật, Tương Tợ Tức Phật, tu được tốt! Chính là họ còn có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước của họ hoàn toàn không còn nhưng còn có khởi tâm động niệm, lúc nào buông bỏ được khởi tâm động niệm thì họ chính là Phật thật, đó chính là Sơ trụ pháp thân Bồ Tát, vì sao vậy? Họ ở trong nhất nhất trần trung kiến pháp giới. Chúng ta biết được, Phật ở trong mười pháp giới vẫn chưa ở trong trần thấy pháp giới, pháp thân Bồ Tát liền thấy được. Họ thấy được bao nhiêu tầng thứ là có quan hệ với vô thỉ vô minh phiền não tập khí, đây là khẳng định. Vô thỉ vô minh phiền não tập khí nặng, họ ở nhất nhất trần trung kiến pháp giới có thể thấy được một tầng thứ, hai tầng thứ, ở tầng thứ sâu thẳm họ vẫn chưa thấy được. Trần trung kiến pháp giới, vô minh tập khí mỏng, sức định được càng sâu, họ có thể thấy được pháp giới trong vi trần, trong pháp giới lại có vi trần, trong vi trần lại có pháp giới, đó là người có sức định sâu, chính là người phiền não tập khí mỏng, xem thấy được đáy, xem thấy được gốc, phải nên chính là Thế Tôn nói từ Bát địa trở lên, ngài nói là triệt để tường tận, sơ trụ thì triệt để tường tận, việc này cần phải hiểu. Trong triệt để còn có mức độ sâu cạn khác nhau, đến cứu cánh triệt để đó là diệu giác vị, từ Bồ Tát 51 giai đoạn trở lên gọi là Diệu giác, đó gọi là cứu cánh triệt để, hoàn nguyên, hoàn toàn hoàn nguyên rồi, giống như biển lớn, sâu rộng vô tận, thảy đều dung nhiếp. Chúng ta thí dụ một giọt nước biển ở trong biển lớn, nó cùng với biển lớn không có phân biệt, giọt nước này hàm nhiếp cả biển lớn, vô lượng tin tức sâu rộng trong đó thảy đều hàm nhiếp ở ngay trong đó. Pháp giới chính là pháp tánh, kiến pháp giới chính là minh tâm kiến tánh, ở chỗ nào thấy được? Ngay trong mỗi trần, trên thân thể thì nói mỗi một lỗ chân lông, mỗi một đoạn tóc, chân thật là như vậy.
Tôi lần đầu trở lại Đài Loan, rất hiếm có là gặp được tiến sĩ Giang Bổn Thắng người Nhật Bản, đây là từ trong sự thực nghiệm nước. Tôi gặp ông nhiều lần, như là bạn cũ, đến Cao Hùng ông đến thăm tôi trước, chúng tôi cùng nhau ăn cơm trưa, ăn cơm xong ông đi diễn giảng. Ông là một nhà khoa học, ông không dám tiếp xúc tôn giáo, vì sao vậy? Sợ người nói ông mê tín, ông có kỵ húy này, nhưng lần đầu gặp mặt, khi tiếp xúc tôi vẫn không biết ông có loại tình huống này, tôi hoàn toàn dùng những gì trong kinh Hoa Nghiêm để nói với ông. Tôi nói thực nghiệm của ông là trên kinh Hoa Nghiêm đã nói, ông có thể dùng phương pháp của khoa học để chứng minh ra nó, đó chính là cái gì? Trong vật chất có hiện tượng tinh thần, "niệm niệm thành hình, hình giai hữu thức”, kiến văn giác tri là thức, ông có thể đem nó thí nghiệm ra là việc rất có ý nghĩa, rất khó được, ông đã chứng minh được những gì Phật nói trên kinh. Ông rất là kinh ngạc, vì sao trên kinh Phật có? Tôi nói trên kinh Phật có, nói tường tận hơn so với ông, bởi vì hiện tại ông đã thí nghiêm ra được nó, nó có kiến văn giác tri, có thọ tưởng hành thức, đây là trắc nghiêm mà ra, thế nhưng trong hiện tượng trình hiện ra, nó có bốn loại hiện tượng mà ông mới có một loại, còn ba loại ông vẫn chưa thể trắc nghiệm ra. Ông nói ba loại đó là gì? Tôi nói sắc, thanh, hương, vị. Sắc ông nhìn thấy ra được, hiện tượng thấy ra được đó là sắc, nó có diệu âm, nó có âm thanh, nó có hương vị chính là diệu hương, nó có vị, ba thứ này ông vẫn chưa thực nghiệm ra được, ông vẫn phải nỗ lực. Ông ấy rất kinh ngạc, trong Phật giáo giáo có cái thứ diệu như vậy? Tôi nói đúng vậy, ông mới nếm được chút cạnh ngoài, vẫn còn kém rất xa. Như vậy ông mới sanh ra hứng thú đối với tôn giáo, vậy mới tiếp xúc tôn giáo, đem kinh điển tôn giáo cũng mang đi thực nghiệm, đồ án đều rất xinh đẹp, về trước ông không dám dùng thứ này. Tôi lại nói với ông không chỉ là nước mà bất cứ vật chất nào, hoa cỏ cây cối, bùn cát đất đá, không có thứ nào mà không có kiến văn giác tri, thảy đều có. Tôi nói ông có thể đem phạm vi thực nghiệm này mở rộng ra, ngoài nước ra các thứ khác cũng như vậy, không hề khác gì với nước, ông hãy tỉ mỉ mà quán sát, mà nghiên cứu. Như vậy hứng thú của ông liền sanh khởi, cũng đã làm thực nghiệm, hơn nữa thực nghiệm này ở Đài Loan, ở Nhật Bản rất phổ biến. Tôi nghe nói có rất nhiều học sinh nhỏ, chúng đều tự mình đến làm thực nghiệm, trong cái lồng để hấp ra bánh bao, cùng đồng một cái lồng hấp ra, lấy ra hai cái để làm thí nghiệm, hai cái đặt ở hai bên cửa, một cái bánh bao ngày ngày nói với nó là ta rất là thích ngươi, ta rất yêu thích ngươi, ngươi ăn rất là ngon, cái để bên kia thì nói ta rất chán ghét ngươi, ta không ưa thích ngươi. Sau một tuần lễ, cái mà được nói tốt, cho nó một tin tức tốt, cái bánh bao này khi ngửi ra rất dễ chịu, rất thơm; còn cái mà ngày ngày mắng nó, ngày ngày cho nó tin tức không tốt, cái bánh bao này nổi mốc hư rã ra, biến thành màu đen, mùi vị rất khó ngửi. Chỗ này nói rõ, bánh bao cũng hiểu được ý của người, nó cũng có thể thấy, cũng có thể nghe, giống như nước, nó đều có thể. Nước có thể, bánh bao cũng có thể. Còn có người dùng chuối, ở trên cây bẻ xuống hai trái chuối, đem nó đi thí nghiệm cũng như vậy, thảy đều thực nghiệm ra được, vậy có gì hiếm lạ đâu? Chứng minh trên kinh Phật đã nói, bạn thấy "nhất nhất trần trung kiến pháp giới", trong tất cả vật chất đều có hiện tượng tinh thần. Ngày nay chúng ta nói "duy tâm duy vật" đều là sai lầm, bạn chỉ ở bên cạnh, không biết được trong vật có tâm, trong tâm có vật, nó không ly khai, nó là một không phải là hai. Chúng ta từ ngay chỗ này liền có thể thấy ra được.
Trong kinh điển Phật dạy chúng ta nguyên tắc tu hành quan trọng. Tiểu thừa Tu Đà Hoàn đây là bước khởi đầu, đại thừa trong kinh Hoa Nghiêm, Bồ Tát sơ tín vị là năm thứ nhất. Nếu như chúng ta đem Thập tín thí dụ cho tiểu học, Thập trụ chính là trung học, Thập hồi hướng chính là đại học, Thập địa thì giống như nghiên cứu sinh, Đẳng giác thì giống như lớp Tiến Sĩ, vậy Thập tín Sơ tín chẳng phải là tiểu học năm thứ nhất hay sao?
Tiểu học năm thứ nhất bạn làm thế nào có được? Thảy đều là buông xả. Phật nói với chúng ta, bạn có thể đem kiến phiền não trong Kiến tư phiền não (kiến là kiến giải sai lầm, chính là cách nhìn sai lầm), bạn đem nó buông xả, bạn liền có thể chứng đắc, bạn chính là Tu Đà Hoàn, sáu loại năng lực của bạn liền hồi phục hai cái, chính là thiên nhãn và thiên nhĩ. Bạn hồi phục rồi, bạn có thể thấy được những thứ người khác không thấy được, bạn có thể nghe được những âm thanh người khác không nghe được, bạn có được cái năng lực này. Chúng ta phải chú ý, Phật dạy chúng ta làm thế nào để học? Buông xả cái gì? Buông xả năm loại kiến giải sai lầm.
Loại thứ nhất là "thân kiến". Không nên chấp trước cái thân này là ta. Thân là cái gì? Thân là sở hữu của ta, không phải là ta, cũng giống như quần áo vậy, quần áo là sở hữu của ta, không phải là ta, quần áo mặc dơ rồi ta đổi bộ khác, cái thân thể này không còn sử dụng tốt nữa thì ta đổi một thân thể, cho nên thân thể không phải là ta, việc này rất quan trọng, như vậy thì bạn sẽ không vì cái thân thể này mà đi tạo nghiệp, nó không phải là ta.
Loại thứ hai là "biên kiến". Biên kiến là đối lập, đây là bao gồm tất cả phiền não, bao gồm tất cả cội gốc của lỗi lầm tội nghiệp. Bạn thấy “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, hiện tượng hiện ra không lìa khỏi tự tánh, bạn liền thấy ra trong đây là hài hòa, tánh tướng hài hòa. Nếu như đối lập, đối lập thì không hòa, cho nên chúng ta từ chỗ nào mà học? Chúng ta không đối lập với người, họ đối lập với ta, ta không đối lập với họ. Từ đối lập nâng lên chính là mâu thuẫn, mâu thuẫn nâng lên cao chính là xung đột, xung đột nâng lên cao chính là đấu tranh, đấu tranh nâng lên cao liền biến thành chiến tranh. Sai lầm! Phật dạy chúng ta những thứ này phải đoạn dứt, phải đem nó đoạn dứt từ ngay gốc. Ngày nay cả thế giới hỗn loạn, căn nguyên của loạn ở chỗ nào? Chính là đối lập. Nếu như mỗi một người đem ý niệm đối lập hóa giải, thế giới lập tức liền hài hòa, xã hội an định, thế giới hòa bình, chẳng thể thực tiễn được hay sao? Phật dạy chúng ta đây là bước khởi đầu, đây không phải là công phu cừ khôi gì, đây là bài khóa học tập tiểu học năm thứ nhất của Phật pháp.
Lại tiếp tục buông xả thành kiến. Thành kiến có thành kiến trên nhân, có thành kiến trên quả. Thành kiến trên nhân, danh từ Phật học gọi là "giới thủ kiến", thành kiến trên quả gọi là "kiến thủ kiến", đây là Phật nêu ra rất cụ thể. Không nên có thành kiến, không có thành kiến thì chúng ta liền tùy duyên, có thành kiến thì sẽ sanh khởi khống chế, chiếm hữu, đây là ý niệm sai lầm. Người không có thành kiến sẽ không có ý niệm chiếm hữu, sẽ không có ý niệm khống chế, trong lòng họ thật tự tại, tâm họ thật thanh tịnh.
Loại sau cùng bao gồm tất cả sai lầm là Tà Tri Tà Kiến, phải đem nó buông bỏ, như vậy bạn liền chứng được quả Tu Đà Hoàn, nếu như học đại thừa thì bạn chính là Bồ Tát Sơ tín vị mà trên kinh Hoa Nghiêm đã nói. Vị thứ này tuy là rất thấp, vừa mới vào cửa, thế nhưng khi vừa mới vào cửa chính là thánh nhân, không phải là phàm phu, vì sao vậy? Họ không thể thoái chuyển, trong tam bất thoái gọi là Vị bất thoái, chính là họ sẽ không còn thoái đọa vào ba đường ác, bảo đảm bạn ở thế gian này tuy không ra khỏi sáu cõi luân hồi nhưng đời sống của bạn là thiên thượng nhân gian, sẽ không còn đến ba đường, bảo đảm bạn không đến ba đường. Chúng ta liền biết được, bảo đảm không đọa ba đường là pháp bảo như thế nào vậy? Chính là nhìn thấu chính mình, thân không phải là ta, buông bỏ đối lập, buông bỏ thành kiến, buông bỏ tri kiến sai lầm thì được rồi, đây là tiểu qua trong Thanh Văn. Cái thành tựu này thì rất không thể nghĩ bàn, nếu như có cái thành tựu này, phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ thì chắc chắn được đi, không chỉ sanh Tịnh Độ phẩm vị cao, họ không ở cõi Phàm Thánh Đồng Cư, bởi vì họ đã không còn là phàm phu, họ là thánh nhân, sanh đến thế giới Cực Lạc sanh vào đâu vậy? Sanh cõi Phương Tiện Hữu Dư, cảnh giới lập tức được nâng cao.
Chúng ta học Phật phải từ chỗ này mà tu tập, phải làm ngay chỗ này, thật nâng cao, không nên nói cõi Phàm Thánh Đồng Cư tôi phẩm vị trung thượng thì được rồi, vậy thì chí lượng của bạn quá nhỏ, bạn vẫn chưa chắc có thể đạt đến. Lão tổ tông chúng ta thường nói "thủ pháp ư thương, cẩn đắc ư trung", mục tiêu của ta ở cõi Phương Tiện Hữu Dư, nếu như vạn nhất không thể đi được thì ta vẫn còn cõi Phàm Thánh Đồng Cư, nếu như ta chỉ đem mục tiêu định vào cõi Phàm Thánh Đồng Cư có thể là không thể đi được, cho nên mục tiêu phải định cao một chút. Chí ít tôi cảm thấy phải nên dùng Tu Đà Hoàn làm thành mục tiêu truy cầu cả đời chúng ta, trong kinh Hoa Nghiêm là Bồ Tát Sơ tín vị, phải nỗ lực. Tôi cảm thấy không phải rất khó khăn, thật đem nó buông xả, không còn xem trọng cái thân thể này, không còn xem trọng cái sinh mạng, mọi người đem nó xem thấy rất nặng, khởi tâm động niệm vì người khác, không phải vì chính mình, đây chính là nhìn thấu thân kiến. Chỗ tốt của nó, tác dụng của nó là không còn vì chính ta nữa, khởi tâm động niệm vì người khác, ta sống ở thế giới này là vì người khác, vì Phật pháp. Hộ trì Phật pháp phải làm bằng cách nào? Vì người khác làm ra tấm gương tốt chính là hộ trì Phật pháp, người ta vừa nhìn thấy như vậy, đây là đệ tử Phật, đáng được người tôn kính đến như vậy, đáng được người học tập với họ, phải làm ra tấm gương tốt, không thể làm ra tấm gương xấu. Buông bỏ đi đối lập, buông bỏ đi thành kiến, mỗi ngày buông một ít, làm được tám năm, mười năm đại khái liền thành công. Phải thật buông xả, không nên có chút bỏn xẻn. Tham lận là phiền não đệ nhất, không có thì ta muốn có được, có thì không xả được, không buông được, đây là phiền não đệ nhất, cho nên Phật dạy chúng ta bố thí. Bố thí phá san tham, hoan hỉ bố thí, bố thí được sạch trơn, làm cho tánh đức của chúng ta lộ ra chút quang minh. Cái điểm quang minh này rất có thọ dụng, bạn ở trong trần trung kiến pháp giới chính là kiến tánh. Bạn thấy đó, kiến tánh rồi, trong tánh bạn thấy được cái gì? Bạn thấy được bảo quang hiện Phật như vân tập, Phật nhiều hơn so với chúng sanh, vô lượng vô biên chư Phật Như Lai, đó đều là quá khứ vô lượng kiếp tu thành, những chư Phật Như Lai này như vân tập, tụ hợp lại với nhau.
Trong Phật kinh thường hay có chữ "vân", chữ “vân” này hàm nghĩa rất sâu, “vân” là cái gì? Hiện tại chúng ta thể hội càng sâu, vì sao vậy? Đi du lịch ra bên ngoài ngồi phi cơ, phi cơ xuyên qua tầng mây, mây có hay không? Không thể nói nó có, cũng không thể nói nó không có, cho nên vân ở trong Phật kinh là đại biểu cho hiện tượng này, cũng là đại biểu cho ý này, nói với bạn bao gồm tất cả vạn sự vạn vật cũng giống như là mây vậy, xem thấy dường như là có nhưng trên thực tế là không có, chúng ta nhìn xa thì có, ngồi trên phi cơ bay lên thì không có, cho nên trên kinh dùng cái chữ này rất nhiều. Chúng ta phải hiểu được nghĩa thú mà Thế Tôn nói pháp, để chúng ta ở ngay chỗ này mà giác ngộ. Chỉ cần bạn kiến tánh, bạn liền thấy được tánh đức tự nhiên lưu lộ. Lưu lộ ra chánh báo là "hiện Phật", y báo là "bảo quang". Thế giới Cực Lạc bao gồm tất cả vật chất đều là vô lượng trân bảo hợp thành, thế giới này chúng ta là đất cát, đá cuội, kỳ thật đất cát, đá cuội cũng là tánh đức, cũng là tự tánh biến hiện, thất bảo lưu ly của thế giới Cực Lạc vẫn là tự tánh biến hiện. Tại vì sao nơi đó biến ra được tốt đẹp đến như vậy, còn ở nơi đây chúng ta biến được kém như vậy? Bạn phải hiểu rõ cái đạo lý này, người ở nơi đó mỗi mỗi đều là người thiện, Thích Ca Mâu Ni Phật vì chúng ta giới thiệu, nói cái thế giới đó đều là bậc thượng thiện về ở một nơi, cho nên bất cứ thứ gì cũng biến tốt, nghĩ lại những người ở trên địa cầu của chúng ta là người thượng ác cùng tụ hội với nhau, cho nên biến thành xấu. Những thứ này, vật chất này là tùy tâm biến hiện ra, cho nên Phật nói "tất cả pháp từ tâm tưởng sanh", lại nói "cảnh tùy tâm chuyển". Cảnh là thế giới vật chất bên ngoài, là tùy theo lòng người của chúng ta mà chuyển biến, tâm của chúng ta tốt thì mọi thứ đều tốt, tâm của chúng ta không tốt thì mọi thứ cũng đều không tốt, bạn phải hiểu rõ cái đạo lý này. Chúng ta muốn cứu vãn cái địa cầu này, hiện tại địa cầu bệnh rồi, rất nghiêm trọng, có rất nhiều tin tức chuyển đến nói cái địa cầu này sẽ có tai nạn lớn, chúng ta có sợ hay không? Không sợ, tâm vừa chuyển đổi vật chất hoàn cảnh bên ngoài đều thay đổi, chân thật là như vậy.
Từ thí nghiệm của tiến sĩ Giang Bổn Thắng về thay đổi của kết tinh nước đã làm chứng minh khoa học cho chúng ta, đặc biệt ông ở một khúc quanh của hồ Tỳ Bà làm một lần thí nghiệm rất thành công. Khúc quanh này chứa nước hơn 20 năm, nước rất dơ, mùi vị rất khó ngửi, họ làm thí nghiệm ở khúc quanh này, đại khái khoảng hơn 150 người, đem tất cả vọng niệm buông xả, dùng tâm chân thành, mọi người chỉ niệm câu cầu chúc, niệm cái gì? Nước hồ trong sạch rồi. Hơn 100 người cùng nhau niệm, chỉ niệm một câu như vậy, niệm qua một giờ đồng hồ, đại khái đến ngày thứ ba nước hồ chân thật trong sạch, mùi khó ngửi không còn, duy trì được nửa năm. Ngày nay thế giới này tai nạn nhiều đến như vậy, nếu như người cư trụ trên địa cầu này đều hiểu được cái đạo lý này, dùng thành tâm thành ý của chúng ta, địa cầu của chúng ta thay đổi tốt, địa cầu hồi phục bình thường, nó liền sẽ hồi phục bình thường, thế nhưng mọi người không hiểu, không chịu khởi lên ý niệm. Đồng tu học Phật của chúng ta phải nên có cái ý niệm này, cái ý niệm này tuy là của số ít người chúng ta, nhưng số người ít cũng có thể sanh ra sức mạnh nhất định. Phật giáo đồ trên toàn thế giới, chúng ta phải thường nghĩ đến địa cầu hồi phục bình thường, địa cầu thay đổi tốt, từ ngay chính chúng ta đoạn ác tu thiện, chúng ta chính mình thật làm, đây chính là trị gốc. Chúng ta chỉ là chúc phúc như vậy, trong tâm chúng ta vẫn là có phiền não tập khí, đó chính là trị ngọn, làm thế nào mới có thể trị gốc? Phải làm từ ngay bản thân mình, tôi chính mình chân thật đoạn ác tu thiện, y theo kinh giáo để tu tập, gốc ngọn đều kiêm thì tai nạn liền không còn, ôn dịch gì cũng không còn. Hy vọng đồng tu chúng ta chăm chỉ nỗ lực, chúng ta liền thấy được bảo quang, thấy được Như Lai.
"Thử thị Như Lai sát tự tại", "chuẩn thử nghĩa" chính là căn cứ vào cái đạo lý này, chúng ta biết được "nhất trần phổ châu pháp giới".
Kinh văn: "Nhị giả nhất trần xuất sanh vô tận biến, vị trần vô tự thể khởi tất y chân, chân như ký cụ hằng sa chúng đức, y chân khởi dụng diệc phục vạn sai".
Ở trong cái đoạn lớn này, hiển thị tất cả pháp có ba loại châu biến. Cái châu biến này là không có hạn lượng, từ trên không gian mà nói nó không có bờ mé, từ trên thời gian mà nói nó không có mở đầu kết thúc, bất cứ một pháp nào đều đầy đủ. Đây là cảnh giới không thể nghĩ bàn. Tại vì sao có cái hiện tượng này? Đều là nêu "nhất trần", nêu lên thí dụ này. Phía trước, điều thứ nhất "nhất trần châu biến pháp giới", ở chỗ này loại thứ hai là "nhất trần xuất sanh vô tận". Sanh chính là sanh khởi. Trong nhất trần này xuất sanh vô tận, ý nghĩa của lời nói này chúng ta phải biết nghe. Bạn thấy hiện tại vũ trụ này của chúng ta làm thế nào hình thành? Vi trần tụ hợp, trên Kinh Kim Cang nói rất hay. Khoa học gia hiện tại cũng dùng cái phương pháp này, đem vật chất phân tách, phân tách đến sau cùng thì biến thành hạt tử, hạt quắc, cái thế gian này bao gồm tất cả pháp từ trên vật lý mà nói, chính là những vật chất này tổ hợp mà thành, chúng ta nói phương trình tổ hợp không như nhau, cho nên có ngàn vạn sai khác, ngàn vạn sai khác khi nói đến gốc rễ của nó chính là một vi trần. Cái đạo lý này chúng ta phải bình lặng mà quán sát, khoa học gia chỉ thấy đến chỗ này, còn Phật nhãn thì không như vậy. Trên Kinh Bát Nhã nói, Phật có năm nhãn tròn sáng, vậy thì nhìn mọi vật hoàn toàn khác, ngài nhìn thấy được thấu triệt, ngài mới chân thật thấy được chân tướng. Bồ Tát tuy là có thể thấy được nhưng không thể nào thấy được tường tận như Phật, pháp nhãn của Bồ Tát đẳng giác còn kém một bậc so với Phật nhãn của Như Lai. Trên kinh là dùng thí dụ để nói, Bồ Tát đẳng giác cũng giống như cách lưới thấy trăng. Lưới là loại tơ rất mỏng, loại tơ lụa rất mỏng, gần như là trong suốt, vẫn là có cách một lớp. Đến cứu cánh quả địa mới không có chướng ngại. Hiện tại chúng ta biết được, loại chướng ngại đó của họ là tập khí vô thỉ vô minh, tuyệt nhiên không phải là có chướng ngại thật, thế nhưng chỉ cần có tập khí tồn tại, đương nhiên cũng sẽ khởi tác dụng, nhưng cái tác dụng này phàm phu chúng ta quyết định không thể thấy được, nó quá vi tế.
Trong một hạt vi trần có thế giới, trong mỗi hạt vi trần đều có thế giới, đều có vũ trụ, đây là ý nghĩa chân thật của xuất sanh vô tận. Thế nhưng cái thế giới này không phải là thật, thế giới làm sao mà biến hiện ra? việc này chúng ta nhất định phải nhớ lấy phía trước đã nói, vũ trụ từ nơi đâu mà có? Vũ trụ là từ tự tánh biến hiện ra. Tự tánh là từ nơi đâu mà có? Tự tánh không có lai khứ, tự tánh không có nhân quả, nó chính là như vậy, bất sanh bất diệt, cho nên nó là thật, chân thật chỉ có cái này gọi là nhất chân, bao gồm tất cả hiện tượng đều là từ nó biến hiện ra. Cho nên đại sư Hiền Thủ, thiên văn chương này trong Phật pháp được xem là luận, tông kinh luận, căn cứ vào đạo lý mà Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh đã nói, vì chúng ta nói ra khởi nguồn của vũ trụ nhân sanh, phía sau còn có hai đoạn, dạy chúng ta phải làm thế nào quay về tự tánh, việc này không thể nào ít. Nếu như bạn nói ra chúng ta không có cách gì chứng đắc thì vẫn là uổng phí, cho nên phía sau có "ngũ chỉ lục quán", đó là giúp chúng ta hoàn nguyên, vậy mới gọi là viên mãn.
Khởi nguồn chúng ta biết được là một tự tánh, vũ trụ là một tự tánh, không có cái tự tánh thứ hai. Tự tánh là thanh tịnh, không có ô nhiễm, tự tánh là không sanh không diệt, tự tánh vốn đầy đủ tất cả pháp. Tất cả pháp chân thật là vô lượng vô biên, vô số vô tận, đây là thật không phải là giả. Đạo lý gì vậy? Bởi vì tất cả pháp này là từ trong ý niệm mà biến hiện ra. Chúng ta không nói nhiều, chỉ nói cái địa cầu này, địa cầu hiện tại, nhà khoa học nói với chúng ta, họ thống kê hiện tại đại khái có khoảng 67 ức người, có 67 ức nhân khẩu. Mỗi một người từ sớm đến tối có bao nhiêu cái ý niệm? Nhiều người đến như vậy, ý niệm đều không giống nhau. Phật nói ý niệm cho chúng ta, giảng nói rất tỉ mỉ, một khảy móng tay có 32 ức trăm ngàn niệm, mỗi niệm hình thành, hình giai hữu thức, cho nên họ nghĩ không đồng, tướng thì không như nhau, tác dụng thì không giống nhau. Chúng ta đọc đến đoạn kinh văn này nghĩ không thông, luôn có một đạo lý, Phật nói những việc này luôn là có một lý, cái sự này mới có thể nói được thông. Lý là lý của sự, sự là sự của lý, nó luôn là có căn cứ lý luận. Căn cứ ý luận không sai, phía trước đã nói qua, tự tánh vốn sẵn đầy đủ, không có thứ nào kém khuyết. Chúng ta vẫn không thể nào thể hội, cho nên tôi liền nghĩ lại, chúng ta lúc nhỏ chơi ống vạn hoa, cùng với câu này Phật nói trên kinh rất giống. Trên bàn tôi, mấy đồng tu để cho tôi một ống vạn hoa, cái ống vạn hoa này chuyển động, bạn thấy bên trong có ba miếng kính mỏng, một số giấy vụn màu sắc khác nhau để trong đó, bạn cứ chuyển, bạn từ nơi lổ trên đầu ống mà nhìn thấy đồ hình của nó, bạn chuyển động một ngày, bạn không thể tìm ra có hai đồ hình hoàn toàn giống nhau. "Nhất trần xuất sanh vô tận biến" chính là cái đạo lý như vậy, trong ống vạn hoa vô lượng biên những đồ hình, nó vốn tự đầy đủ, đạo lý chính là như vậy. Vậy chúng ta muốn biến như thế nào? Người biến không như nhau, chư Phật Bồ Tát chỉ khởi tâm động niệm, không có vọng tưởng phân biệt chấp trước, họ hiện ra là cảnh giới gì? Gọi là Pháp Giới Nhất Chân, báo độ của chư Phật Như Lai, chúng ta gọi là Tịnh Độ, thật thanh tịnh, bạn thấy tâm không có ô nhiễm, Tam Bảo. Tam Bảo hiện tiền thì giác mà không mê, chánh mà không tà, tịnh mà không nhiễm, là thế giới như vậy, thế giới của Giác Chánh Tịnh. Đây là cái gì? Chỉ có khởi tâm động niệm, các thứ khác thảy đều không có. Khởi tâm động niệm, chúng ta thấy ra ở cái đoạn phía trước chính là khởi nhị dụng, cái tác dụng thứ nhất vũ trụ xuất hiện, cái tác dụng thứ hai là ta xuất hiện, chính là ta từ đâu đến, ta xuất hiện rồi, ta cùng vũ trụ là đồng thời sanh khởi, nhân quả cũng là đồng thời sanh khởi ra. Bạn thấy khởi tâm động niệm là nhân, thế giới cùng ta xuất hiện đây là quả, nhân quả. Tại vì sao có khởi tâm động niệm? Việc này thì không có nhân, khởi tâm động niệm không có nhân, cho nên Phật chỉ nói một việc, hoặc là nói mê, hoặc là nói bất giác, một niệm bất giác, một niệm mê không có nguyên nhân, cho nên gọi vọng niệm, nếu như có nguyên nhân thì đó chính là thật, đó không phải là giả, cho nên trong Phật pháp dùng cái chữ này rất hay: vọng tưởng, vọng niệm. Bản thân vọng niệm không có tiền nhân, thế nhưng nó có thể làm tiền nhân của quả báo phía sau. Nếu như cái niệm bất giác này không còn, ngay đến tập khí cũng không có, vậy thì bạn liền quay về tự tánh.
Tự tánh là như thế nào vậy? Tự tánh là thường tịch quang, một mảng quang minh, đây là vốn có, chưa từng ô nhiễm bao giờ, hiện ra một số huyễn cảnh thì có, thế nhưng nó không bị ô nhiễm tự tánh. Cũng như chúng ta xem điện ảnh vậy, màn hình của điện ảnh thì giống như tự tánh, hình tướng bên trong, hình tướng xuất hiện trong kênh đài, chính là chỗ này nói "xuất sanh vô tận biến", giống y là như vậy, kênh đài rất nhiều, đều xuất hiện ra trên màn hình đó, hiện tượng của kênh đài thì ngàn vạn khác biệt. Có Phật, có Bồ Tát, có mười pháp giới, có sáu cõi, có ba đường, làm sao biến? Phật nói với chúng ta, đem nhân quả nói ra, "tất cả pháp từ tâm tưởng sanh", "cảnh tùy tâm chuyển". Chúng ta nói thô khởi tâm động niệm, chúng ta không phải nói khởi tâm động niệm mà trên kinh Hoa Nghiêm đã nói, cái đó thì quá vi tế, đó là căn bản vô minh. Thông thường chúng ta nói khởi tâm động niệm là cành nhánh vô minh, chính là vô minh trên mười hai nhân duyên nói, cái này nói được rất thô. Mười hai nhân duyên là nói sáu cõi luân hồi, nhân duyên trong sáu cõi, "vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc", đây là trong đại tiểu thừa đều nói. Niệm của chúng ta thiện, cũng chính là có phân biệt có chấp trước, hiện ra là sáu cõi. Trong sáu cõi có thiện ác khác nhau, thiện là tùy thuận tánh đức, ác là trái với tánh đức. Trái với tánh đức biến hiện ra hiện tượng thì là bất thiện, hiện tượng gì vậy? Ngạ quỷ, súc sanh, địa ngục, liền biến thành loại hiện tượng này. Thế Tôn vì chúng ta nói ra mười pháp giới nhân duyên vô lượng, không phải đơn thuần như vậy, trong vô lượng nhân duyên, cái nhân quan trọng nhất là gì? Phật giúp chúng ta nêu ra, dạy bảo chúng ta việc này phải ghi nhớ, bạn có thể ghi nhớ được, có thể nỗ lực tu hành, bạn ở trong mười pháp giới thì có trí tuệ để chọn lựa.
Pháp giới Phật đầu tiên là nói Phật. cái nhân thứ nhất, Phật là tâm bình đẳng, với pháp tánh tánh đức tương ưng viên mãn, vì sao vậy? Bạn thấy trong pháp tánh không có vọng tưởng, không có phân biệt, không có chấp trước, đây gọi là thật bình đẳng, cho nên từ ngay chỗ này mà nói, trong kinh đại thừa Phật mới nói đến "tất cả chúng sanh vốn dĩ là Phật", vì sao vậy? Chỉ cần bạn không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, bạn chính là Phật, bạn liền trở về tự tánh. Đây là tất cả người vốn có, tâm bình đẳng là bạn vốn có, bao gồm tất cả vọng tâm đều là từ trong tự tánh mà ra, vì sao sanh? Đó chính là một niệm bất giác. Vốn dĩ là bình đẳng, cho nên tất cả chúng sanh vốn dĩ là Phật. Cái đạo lý này rất sâu, nhưng nó là chân tướng sự thật, chúng ta làm thế nào chứng được? Chứng đắc thì phải tu định. Lại nói với các vị, niệm một câu A Di Đà Phật chính là tu định. Phật ở trong Kinh Đại Tập nói rất hay, một câu sáu chữ hồng danh là "vô thượng thâm diệu thiền", niệm Phật chính là tham thiền, vì sao vậy? Cái danh hiệu này chính là đức hiệu của tự tánh. Bạn thấy Thế Tôn vì chúng ta nói ra ý nghĩa của danh hiệu này là vô lượng quang, vô lượng thọ, A dịch là vô, Di Đà dịch là lượng, Phật dịch là giác, chỉ nói vô lượng, chính là quang vô lượng, thọ vô lượng. Quang là quang minh biến chiếu, là quang minh của trí tuệ, ngày nay chúng ta nói, dùng lời của khoa học hiện này mà nói, nó đại biểu không gian, thọ đại biểu thời gian, cái danh hiệu này là thời gian cùng không gian vô tận, đây là chúng ta dùng lời hiện đại để nói, mọi người dễ hiểu. Phật vì sao không nói không gian, không nói thời gian, vậy thì chúng ta càng dễ hiểu hơn sao? Thời gian cùng không gian là giả, không phải là thật, ở trong Bách Pháp Minh Môn Luận, nó xếp ở trong bất tương ưng hành pháp. Nhưng ý nghĩa quang và thọ thì không như nhau, gần giống, không phải hoàn toàn như nhau. Quang là gì vậy? Trí tuệ vô lượng. Thọ là gì vậy? Tướng hảo vô lượng. Thế Tôn ở trong kinh Hoa Nghiêm, phẩm Xuất Hiện nói "tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng Như Lai". Thọ chính là nói đức tướng, quang chính là nói trí tuệ, nó là danh hiệu của tánh đức, cho nên một câu A Di Đà Phật này, A Di Đà Phật chính là đức hiệu của tự tánh chúng ta, chỉ có loại ý niệm này, chỉ có cái âm thanh này, Phật hiệu cùng tánh đức tương ưng, tương ưng đương nhiên liền cảm thông, cho nên câu Phật hiệu này cũng là sóng động. Hiện tại chúng ta đọc đoạn kinh văn này liền biết được, không luận chúng ta khởi lên một ý niệm gì, đó là sóng động của tâm khởi lên. Cái sóng động này không thể nói thời gian, ý niệm vừa động liền châu biến pháp giới, không thể nói tốc độ. Người thông thường chúng ta đều là nói đến tốc độ, tốc độ của ánh sáng nhanh, một giây 30 vạn cây số, từ mặt trời đến địa cầu hơn tám phút đồng hồ, tốc độ của sóng điện từ cũng gần bằng với tốc độ của ánh sáng, cho nên cái tốc độ này thì quá chậm. Tâm của chúng ta là tự tánh, tự tánh không có tốc độ, ý niệm vừa khởi liền châu biến pháp giới. Phía trước nói "nhất trần phổ châu pháp giới", hiện tại gọi là xuất sanh, không luận là xuất sanh hình tướng gì (hình tướng là vật chất), không luận xuất sanh hiện tượng tinh thần như thế nào, thảy đều châu biến pháp giới. Vậy chúng ta muốn hỏi, buổi tối chúng ta nằm mộng, trong mộng khởi lên ý niệm có thể cũng là châu biến pháp giới hay sao? Đúng vậy, cũng xuất sanh vô tận, đoạn thứ ba nói hàm dung không hữu, hiện tượng trong mộng cũng là như vậy. Mộng ở trong mộng, các vị đồng tu có cái kinh nghiệm này hay không? Buổi tối đi ngủ nằm mộng, ở trong mộng lại thấy mộng, trong mộng có mộng, đích thực có người có cái kinh nghiệm này. Ta nằm mộng trong mộng đi ngủ, trong đó lại thấy mộng. Trong cái kinh nghiệm này bạn liền có thể thể hội được ý nghĩa ở trên kinh mà Phật đã nói, trùng trùng vô tận, việc này khoa học không cách gì giải thích. Tôi tin tưởng khoa học gia cũng sẽ nằm mộng, họ không ở trên đây mà nghiên cứu, đây chính là không luận là kiến phần hay là tướng phần, đây là trong Duy Thức Học đã nói Tam Tế Tướng trong A lại da. Kiến phần là kiến văn giác tri, hiện tượng tinh thần. A Di Đà Phật, danh từ này là hiện tượng của ánh sáng. Thọ là nói hiện tượng của vật chất, nói ra là tướng phần, thảy đều là châu biến, vô lượng vô biên, vô số vô tận. Thế nhưng bạn phải biết được chân tướng của nó, sát na liền diệt rồi, bởi vì ý niệm của bạn rất nhanh, có niệm nó liền sanh khởi, niệm không còn thì nó diệt mất. Cái niệm đó của bạn có thể duy trì được bao lâu? Việc này phải ghi nhớ, Bồ Tát Di Lặc đã nói một khảy móng tay có 32 ức trăm ngàn niệm. Một khảy móng tay đã có 32 ức trăm ngàn niệm, 32 ức nhân trăm ngàn, người Trung Quốc chúng ta gọi là 320 triệu, một khảy móng tay có 320 triệu, bạn có thể thấy được hay không? Không thấy được, quá nhanh rồi! Một cái chớp mắt của chúng ta còn chậm hơn một niệm. Cứ tính một cái chớp mắt tốc độ nhanh bằng cái khảy, trong một cái chớp mắt cũng có 320 triệu, nhiều ý niệm đến như vậy, nhiều hình tượng đến như vậy, hình tượng chính là vật chất, cho nên Thế Tôn cùng Bồ Tát Di Lặc vấn đáp rất diệu. Phật hỏi là tâm có sở niệm, trong cái niệm này có mấy cái niệm, có mấy cái tướng, có mấy cái thức, Phật có cách hỏi như vậy. Bồ Tát Di Lặc trả lời, một khảy móng tay có 320 triệu ý niệm, mỗi niệm thành hình (Phật hỏi là tướng, ngài không nói tướng hình, tướng chính là hình tướng, vật chất), hình giai hữu thức. Bạn thấy lời đối thoại của Phật Bồ Tát, chúng ta đem hình tướng hợp lại xem thì mọi người càng dễ hiểu, hình tướng là vật chất. Khoa học gia hiện tại cũng rất cừ khôi, phát hiện vật chất không phải là thật, họ nói vật chất là giả, trong không sanh có, thời gian nó tồn tại rất ngắn, đều không nói được tường tận như trên kinh Phật đã nói. Ngắn đến mức độ nào vậy? Trên kinh Phật nói, hiện tại chúng ta dùng một giây đồng hồ, một giây khảy được bốn lần, một giây đồng hồ thì 320 triệu nhân bốn là 1280 triệu, hiện tại dùng giây làm đơn vị thì một giây đồng hồ ở trong đó xuất hiện ra là 1280 triệu ý niệm. Đây là ý niệm vi tế, cho nên Bồ Tát Di Lặc nói cái ý niệm này quá vi tế, không thể chấp trì, bạn không cách gì chấp trì, bạn không cách gì giữ được, nó bỗng chốc liền qua đi. Một ý niệm chính là một hình tướng, chính là một thức, cái thức này chúng ta gọi là A lại da, trong Bách Pháp gọi là tám thức 51 tâm sở, 11 cái sắc pháp, 24 cái bất tương ưng, đều ở ngay trong một niệm đầy đủ. Mỗi niệm đầy đủ mà mỗi niệm không như nhau, cho nên chúng ta ở ngay trong thể hội chỉ có thể nói là tương tợ tương tục tướng, không phải chân thật tương tục. Chân thật tương tục là hoàn toàn tương đồng, nó không giống nhau, mỗi niệm đều không giống nhau. Việc này không phải là so sánh với người khác, mà là một người chính mình. Chính mình mà còn như vậy, trên cái địa cầu này 67 ức nhân khẩu, quyết định không tìm ra được hai ý niệm hoàn toàn như nhau. Chúng ta từ Phật kinh, cái ý niệm này cũng có thể nói một niệm chính là một pháp giới. Pháp giới là từ trên tướng mà nói, pháp tánh là từ trên thể mà nói, pháp tướng là pháp tánh biến hiện ra, pháp tánh vĩnh hằng bất biến, cái pháp tướng đó thiên biến vạn hóa, vĩnh viễn không dừng mà đang biến, cũng giống như sóng động, nó vĩnh viễn không dừng, nó ở đó đang động. Đến lúc nào không động thì tướng không còn nữa. Hiện tại chúng ta xem truyền hình các vị biết được, trong màn hình của truyền hình là sóng điện đang động, nếu như sóng điện không động thì cái tướng này lập tức không có. Bạn đang xem truyền hình, liên tục xem hai giờ đồng hồ, xem ba giờ đồng hồ, xem mười giờ đồng hồ, nó ở ngay trong đó không hề ngừng bao giờ, nếu như vừa ngừng thì màn hình liền không còn. Mười pháp giới hiện thực của chúng ta y chánh trang nghiêm cũng là như vậy, sóng của tâm chúng ta nếu như dừng lại thì cái hiện tượng này liền không còn. Không có thì biến thành cái gì? Đại Quang Minh Tạng liền xuất hiện, có kiến tánh hay không? Chúng ta có thể từ một thí dụ thực tế trên để làm chứng minh, nếu như bạn vĩnh viễn không xem thấy tối tăm thì kiến tánh rồi. Tối tăm là cái gì? Đó là vô minh. Vô minh phiền não phá rồi thì tối tăm sẽ không còn, đó là minh tâm kiến tánh. Tâm ở trong định, tâm địa rất thanh tịnh cũng sẽ tạm thời xuất hiện loại hiện tượng này, nó không thể gìn giữ được lâu. Chỗ này giống y như thiền định vậy. Tại vì sao không thể gìn giữ được lâu? Phiền não tập khí hiện hành nó liền sanh ra biến hóa, chính là xuất sanh vô tận sanh ra biến hóa, giống như xả thọ vậy, thì mọi người càng dễ dàng hiểu rõ. Vào lúc này trong tâm không có vui buồn, bình lặng, thân cũng không có khổ vui, gìn giữ ở trong trạng thái này, cái trạng thái này là trạng thái trong định.
Khi tôi mới bắt đầu học Phật, vào năm Dân quốc thứ 42, tôi xem thấy Hư Vân Lão Hòa Thượng Niên Phổ rất cảm lòng người, ngài có rất nhiều sự việc kỳ tích không thể nghĩ bàn, đó là thật, không phải là giả. Trên Niên Phổ có ghi chép một sự việc như thế này, vào lúc đón tết, lão hòa thượng ở nơi chòi tranh không ở trong chùa miếu, ở chòi tranh thanh tu, thế nhưng lương thực, rau cải, vẫn là phải nhờ trong tự miếu cung cấp đến, đón tết ngài cũng đi vào tự miếu để lấy một ít gạo, lấy một ít dầu muối, quay trở lại chòi tranh. Tôi nghĩ chòi tranh cách một đoạn xa với tự miếu, thời gian phải là ở vào hoàng hôn, ngài lấy đồ rồi thì quay trở lại chòi tranh, đi được nửa đường thì gặp được hai người xuất gia, cũng là người thường trụ ở trong chùa, xách cái đèn lồng đi ngược lại, xem thấy Hư Lão Hòa Thượng liền nói với ngài: “Hòa Thượng ơi! vì sao ngài không mang đèn, trời tối đen như thế này rồi?”. Hư Lão Hòa Thượng vừa nghe lời nói này rồi thì thấy trời lập tức liền tối đen, khi không có người nhắc ngài, thí dụ ngài năm giờ ra khỏi cửa, ngài vĩnh viễn ở trong thời gian của năm giờ đó, ngài không có phân biệt, không có chấp trước, nếu như ngài 12 giờ ra khỏi cửa thì vĩnh viễn chính là 12 giờ ở trạng thái đó, không có động niệm, chân thật Phật nói với chúng ta "tất cả pháp từ tâm tưởng sanh". Trời vì sao tối lại? Đến lúc đó nói trời tối rồi thì nó liền tối, trời sáng rồi thì chân thật liền sáng, hiện tại chúng ta ban ngày buổi tối. Hiểu rõ được cái đạo lý này, địa cầu tự chuyển, đối xứng với mặt trời thì là ban ngày, ở phía sau mặt trời thì là buổi tối. Buổi tối chúng ta xem thấy thiên không là tối đen, nếu như bạn phá được vô minh thì buổi tối vẫn là sáng tỏ, đó là ánh sáng của tự tánh không cần có mặt trời, ánh sáng trăng sao mặt trời đều không cần, nó là sáng tỏ, hơn nữa ánh sáng của tự tánh không làm rát mắt, mà rất dễ chịu, không như ánh sáng mặt trời làm rát mắt, ánh sáng của tự tánh như ánh sáng trăng vậy, thế nhưng ánh sáng rất lớn, nó không làm rát mắt. Từ nơi việc này chúng ta cũng có thể trắc nghiệm là ta có kiến tánh hay chưa. Việc này không thể lừa gạt người khác.
Những đại đức vào thời xưa, minh tâm kiến tánh là Thiền Tông, đại khai viên giải là Giáo Hạ, Tịnh Độ tông nói lý nhất tâm bất loạn, tên gọi không như nhau, cảnh giới thì giống nhau. Niệm Phật khi niệm đến lý nhất tâm bất loạn, đại quang minh tàng liền xuất hiện, đến cảnh giới này vãng sanh Tây Phương Tịnh Độ thì sanh vào cõi Thật Báo Trang Nghiêm, họ không phải là Cõi Phàm Thánh Đồng Cư, cũng không phải cõi Phương Tiện, họ sanh cõi Thật Báo. Phải làm thế nào mới có thể khế nhập vào cảnh giới này? Ở trong tất cả pháp không khởi tâm không động niệm thì được. Khởi tâm động niệm là vô minh, không khởi tâm không động niệm thì vô minh bị phá. Chúng ta tuy là chưa chứng đắc, chúng ta tin tưởng Phật ở trong kinh điển dạy bảo chúng ta mỗi câu mỗi chữ đều là lời thành thật, Phật không lừa gạt chúng ta. Gạt người đều là có mục đích, có ý đồ. Phật không những năm xưa ở đời, Phật diệt độ cách với hiện tại chúng ta đã gần 3000 năm rồi, làm gì có lý gì gạt người ở 3000 năm sau, làm gì có loại đạo lý này! Cho nên chúng ta phải có lòng tin, tin tưởng Phật Bồ Tát, Phật Bồ Tát không gạt chúng ta, Phật Bồ Tát nói ra đều là lời chân thật. Ngài dạy chúng ta buông xả, buông xả nhất định có chỗ tốt, cái tốt rất lớn, để bạn quay về tự tánh. Trong tự tánh mọi thứ đều viên mãn, một chút kém khuyết cũng không có, trí tuệ viên mãn, đức hạnh viên mãn, tướng hảo viên mãn, hạnh phúc cứu cánh viên mãn là từ trong tự tánh. Ngoài tâm cầu pháp đều không phải là thật, toàn là huyễn cảnh, ở trên kinh Phật nói "mộng huyễn bào ảnh", bạn có thể có được hay không? Không thể có được, việc này nhất định phải giác ngộ.
Trong sáu cõi thảy đều là giả, "phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng". Sáu cõi là nghiệp lực của chúng ta biến hiện mà có, bạn ở đời quá khứ tạo nhân thiện thì bạn ở trong ba đường thiện hưởng phước, nếu bạn tạo ác nghiệp thì bạn ở ba đường ác chịu khổ báo. Sáu cõi là thế nào vậy? Tiêu nghiệp chướng, ba đường thiện tiêu nghiệp chướng của nghiệp thiện, đều phải tiêu mới được, ba đường ác tiêu nghiệp chướng của nghiệp ác, toàn là tiêu nghiệp chướng. Thế nhưng chúng sanh không hiểu rõ chân tướng sự thật, nghiệp chướng vĩnh viễn không thể tiêu, vì sao vậy? Tiêu nghiệp chướng họ lại tái tạo nghiệp chướng, nếu họ không tạo nghiệp thì nghiệp chướng chẳng phải đã tiêu hết rồi sao? Một mặt đang tiêu một mặt đang tạo, ở trong ba đường thiện một mặt đang tạo một mặt khởi tâm tham luyến, tham ái, tham không được thì oán hận; trong ba đường ác chịu khổ chịu nạn là tiêu nghiệp chướng của ác nghiệp, thế nhưng họ tiêu nghiệp chướng họ không cam tâm, oán trời trách người, cho nên họ lại tạo ác nghiệp, đây là chân tướng sự thật. Sáu cõi từ nơi đâu mà có? Là từ nơi tự tánh của chúng ta biến hiện ra, không người chế tạo, ở trên kinh Phật nói là do chấp trước của chúng ta mà biến hiện ra, chấp trước không có thì sáu cõi cũng không. Pháp giới bốn thánh là phân biệt biến hiện ra, phân biệt không còn thì pháp giới bốn thánh cũng không. Cõi Thật Báo Trang Nghiêm của chư Phật là khởi tâm động niệm mà biến hiện ra, không khởi tâm không động niệm thì cõi Thật Báo Trang Nghiêm cũng không. Cho nên "phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng", nó không phải là thật, chỉ có Thường Tịch Quang là thật, vĩnh hằng bất biến, Thường Tịch Quang mới là bổn lai diện mục của chính mình.
Chư Phật Bồ Tát ứng hóa ở mười pháp giới, ứng hóa ở sáu cõi để tiếp dẫn chúng sanh, để giúp chúng sanh. Thị hiện của các ngài, một trần đều có thể xuất sanh vô tận, huống hồ Phật Bồ Tát đã chứng được tự tánh, "Vọng Tận Hoàn Nguyên" rồi. Cái xuất sanh đó của các ngài là vô tận, tùy chúng sanh tâm, ứng sở tri lượng, tâm chúng sanh nghĩ tưởng thế nào thì các ngài liền thị hiện ra như thế đó. Hãy nhớ là các ngài chính mình không hề khởi tâm động niệm bao giờ, khởi tâm động niệm mà còn không có thì làm gì có phân biêt chấp trước, cho nên các ngài thảy đều không có. Đây gọi là diệu dụng. Phàm phu chúng ta khởi tâm động niệm đem cái cảnh giới này cho là thật, các ngài có thể đến nơi đây của chúng ta thị hiện chính là hằng thuận chúng sanh, tùy hỉ công đức, chúng sanh có cảm tự nhiên liền có ứng. Chúng ta học Phật Bồ Tát, cao nhất, đệ nhất thủ pháp để học các ngài, đó chính là học loại tâm trạng đời sống của các ngài. Phàm phu chúng ta luôn là khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, các ngài không có, cho nên các ngài được đại tự tại. Chúng ta muốn buông xả nhưng buông không được, nghiệp chướng tập khí quá sâu, không sai. Trong lịch sử, nhiều triều nhiều đại có người buông bỏ hay không? Có, số người không ít. Chúng ta biết những người này cũng đều là ngay trong đời quá khứ, đời đời kiếp kiếp học Phật tích lũy công đức, ở ngay trong một đời thành tựu, chúng ta thấy rất ngưỡng mộ, chúng ta không thể so sánh với các ngài, ngay trong đời quá khứ của chúng ta công phu tu tập không bằng các ngài. Vậy thì chúng ta liền biết được, người, giả định là người, đời đời kiếp kiếp không luận ở nơi cõi nào đều phải giữ gìn không ngừng hướng lên trên thì đúng rồi. Người có thiện nguyện, "thiên tất tương trợ". Thiên này là cái gì? Chính là chư Phật Bồ Tát, vì sao vậy? Các ngài tự nhiên tương trợ, cảm ứng. Chúng ta có cái nguyện này, đời đời kiếp kiếp không cầu thứ gì, chỉ cầu nâng cao cảnh giới của chính mình, chuyển phiền não thành Bồ Đề, chỉ một mục tiêu đơn thuần như vậy thì bạn liền cảm được tất cả chư Phật Bồ Tát thường hay chiếu cố bạn, không có cái nguyện này thì không được, cái nguyện này chính là thân cận thiện tri thức, thân cận Phật Đà.
Trong Tịnh Độ tông, Đại Thế Chí Bồ Tát nói nhớ Phật niệm Phật hiện tiền tương lai nhất định thấy Phật. Bồ Tát Đại Thế Chí như vậy mà tu thành, ngài đem bí quyết thành công của ngài truyền thụ cho chúng ta, phương pháp niệm Phật là "gom nhiếp sáu căn, tịnh niệm liên tục". Sáu căn là nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý, đây là sáu căn. Phàm phu chúng ta sáu căn đều hướng ra bên ngoài, phan duyên hướng ngoại, nhãn phan duyên sắc, nhĩ phan duyên âm thanh, ưa thích thì nhìn nhiều một chút, thích nghe thì nghe nhiều một chút, đó là phan duyên, vậy thì không được, chính là tâm tánh của bạn hướng ra bên ngoài. Tu hành phải làm thế nào? Tu hành chính là không hướng ra bên ngoài nữa, mắt không phan duyên sắc trần, tai không phan duyên thinh trần, không thể nói bạn không khởi tác dụng, mà là khởi tác dụng nhưng mắt nhìn thấy không để ở trong lòng, tai nghe rồi cũng không để ở trong lòng. Sự việc này khó, rất không dễ gì làm được. Tịnh Tông có pháp phương tiện, trong lòng là cái gì? Trong lòng là A Di Đà Phật, không luận bạn xem thấy cái gì, nghe được cái gì, hướng vào bên trong vẫn là A Di Đà Phật, không phải cảnh giới sáu trần bên ngoài, đây gọi là gom nhiếp sáu căn, tịnh niệm liên tục. Bạn thấy, bạn chỉ có một câu A Di Đà Phật, vậy thì thanh tịnh. A Di Đà Phật không phải là nhiễm nghiệp, mà là tịnh nghiệp, tâm của bạn thanh tịnh, phải tịnh niệm, cái tịnh niệm này là bạn không có xen tạp, không có hoài nghi, đây chính là tịnh niệm. Tương tục là không gián đoạn, Phật hiệu trong lòng của chúng ta không gián đoạn. Bạn xem thấy "gom nhiếp sáu căn, tịnh niệm liên tục", làm được thì thành công, chỗ này chính là chúng ta thường nói "không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn", công phu này liền có lực. Hiện tại người niệm Phật chúng ta phần nhiều là gì? Nửa tin nửa nghi đối với pháp môn này, có thật vậy không? Ai thấy được? Thật có thể vãng sanh, thật có thế giới Cực Lạc hay không? Sự việc này khó. Nếu như họ biết được là thật, họ tự nhiên liền sẽ đem ở đây buông xả, không có lưu luyến đối với thế giới này. Còn có chút lưu luyến đối với thế giới này, nói rõ lòng tin của bạn không đủ đối với thế giới Cực Lạc, nguyện không thiết, bạn còn lưu luyến đối với cái thế giới này.
Cho nên chúng ta tu hành, Bồ Tát làm tấm gương cho chúng ta. Bồ Tát thị hiện ở thế gian này giúp những chúng sanh khổ nạn này, giúp cho họ quay đầu, làm tấm gương tốt để cho người xem. Tấm gương tốt gì vậy? Buông xả được là tấm gương tốt, không buông xả được thì không phải tấm gương tốt, làm ra việc này để cho chúng ta xem. Mọi thứ đều buông xả, mỗi lúc buông xả, nơi nơi buông xả, không có thứ nào không thể buông xả. Sở dĩ chúng sanh không thể quay đầu, sở dĩ chúng sanh không thể kiến tánh, nguyên nhân này do đâu? Nguyên nhân chính ngay chỗ này, cho nên Phật Bồ Tát luôn là làm ra thị hiện như vậy để chúng ta hồi phục tánh đức. Tương ưng với tánh đức thì đúng. Ở cái thế gian này, tánh đức cùng với người thế gian này cũng dung hợp thành một thể. Tánh đức là gì? Là luân thường, là đạo đức, cổ thánh tiên hiền chúng ta đã nói 12 chữ là tánh đức gồm "hiếu đễ trung tín, lễ nghĩa liêm sĩ, nhân ái hòa bình". Nếu như chúng ta ở mọi lúc, vào mọi nơi, đối mặt với hoặc là thuận cảnh hoặc là nghịch cảnh hoặc là thiện duyên hoặc là ác duyên, đều không rời khỏi tiêu chuẩn của 12 chữ này, vậy thì bạn đúng rồi, đây gọi là chân tu hành. Đây là gì vậy? Đây là pháp nhân thiên. Bạn thấy trong Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh nói, từ nơi nhân thiên mà nói, Thanh Văn Bồ Đề, Duyên Giác Bồ Đề, cho đến Vô Thượng Bồ Đề, đều là nương mười thiện làm nền tảng. Chúng ta ở cõi người trước tiên tu tốt ở cõi người.
Vừa rồi chúng ta nói 12 đức mục, cái gì gọi là hiếu? Chúng ta đối với cha mẹ, trong 12 chữ này, trong mỗi một chữ đều bao hàm Thập Thiện Nghiệp Đạo, đây là hiếu của Phật, là đễ của Phật, là lễ của Phật, là nghĩa của Phật, đó chính là hóa thân Bồ Tát. Trước khi chưa kiến tánh, nhất định phải nắm lấy. Phu tử đã nói "học nhi thời tập chi bất diệc duyệt hồ". Ý nghĩa của câu này rất sâu, duyệt là an vui, vui mừng, vui mừng từ chỗ nào vậy? Không phải từ tiền tài, tiền tài không thể mang đến cho bạn vui mừng, cũng không phải làm quan to mà được, bạn làm đến được quan to, làm đến đế vương cũng không thấy được mang đến cho bạn vui mừng. Thế nhưng vui mừng là bảo quý nhất đời người, một con người ở thế gian này hân hoan vui vẻ trải qua ngày tháng, đó là nhiều hạnh phúc, đó là chân thật hạnh phúc. Nhan Hồi nghèo mà vui, hạnh phúc. Do đây có thể biết, niềm vui của ông không có liên quan gì với đời sống vật chất, Nhan Hồi là bần cùng nổi tiếng, đời sống vật chất của ông thường hay có khó khăn, thế nhưng ông từ sáng đến chiều an vui, cho nên an vui phải biết từ nơi nào mà có, an vui là từ "học nhi thời tập chi" mà có được. Học cái gì? Học đạo của thánh hiền, học đạo thành Phật, thành Bồ Tát. Tập là cái gì? Đem những gì mà bạn học được áp dụng thật làm ở ngay trong cuộc sống thường ngày. Trong hiếu có mười thiện, trong đễ cũng có mười thiện, trong trung cũng có mười thiện, trong tín cũng có mười thiện, phía sau lễ nghĩa liêm sĩ, nhân ái hòa bình cũng là như vậy. Chỗ này không cần nói tỉ mĩ, chỉ nói đến đây đủ rồi.
Lại nói trong mỗi một chữ đều có mười Ba La Mật: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, Bát Nhã, phương tiện, nguyện, lực, trí. Trong hiếu đầy đủ. Hiếu là đối với cha mẹ. Trong đễ đầy đủ. “Đễ” là đối với anh em, đối với đồng tuổi, cũng đối với trưởng bối. "Trung" là không luận là với người với việc, phụ trách tận chức. Làm thế nào để phụ trách tận chức? Trong đó cũng đầy đủ mười thiện, cũng đầy đủ mười Ba La Mật. Đây là thật. Thế nhưng hiện tại ở trên thế giới có rất nhiều xung đột, không có người nào có thể điều đình hóa giải, do nguyên nhân gì? Nhân ái hòa bình, những người đó đều là nhân nhân quân tử, bôn ba đến mọi nơi để điều đình hóa giải xung đột, tôi thấy qua những người này rất nhiều, thật nhiệt tâm, thế nhưng luôn là việc trái ngược với nguyện, đôi bên xung đột không tiếp nhận, đây là nguyên nhân gì? Nếu như chúng ta nhân ái hòa bình, trong bốn chữ này đều đầy đủ mười thiện, đều đầy đủ mười Ba La Mật, đều đầy đủ Phổ Hiền mười nguyện, tôi tin tưởng nhất định thành công. Cho nên cổ thánh tiên hiền chúng ta dạy người "hành hữu bất đắc, phản cầu chư kỷ" thì đúng. Nghĩ lại trong đại thừa giáo Phật nói "Bồ Tát tu hành viên mãn đầy đủ tám vạn bốn ngàn tế hạnh", cho nên họ ứng hóa ở mười pháp giới, trong ba cõi sáu đường họ không có chướng ngại, họ có thể đem những việc giáo hóa chúng sanh làm được tròn đầy viên mãn, do nguyên nhân gì? Tám vạn tế hạnh. Ngày nay chúng ta muốn làm, nếu như nói quá huyền quá áo diệu thì không làm được, chúng ta làm từ chỗ nào? Chúng ta làm từ Đệ Tử Quy, làm từ Thập Thiện Nghiệp, thế nhưng càng quan trọng hơn, chúng ta phải làm từ Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, vì sao vậy? Giáo dục thánh hiền, nhân quả là hạt nhân, chân thật hiểu được nhân quả thì bạn tu học là thiết thực. Phải từ ngay trong nội tâm mà làm, nếu như không tin sâu giáo dục nhân quả thì chỉ là biểu hiện ở bên ngoài, không phải từ trong nội tâm tự nhiên lưu lộ ra, bên ngoài nhìn thì rất giống, thế nhưng phía sau thì không giống, gặp được thuận cảnh thiện duyên thì họ liền thay đổi. Thuận cảnh làm việc thuận lợi, khi thiện duyên đều là người tốt, mọi người đều tán thán họ, cung đón họ, họ liền quên mất, cho rằng chính mình thật giống như người bên ngoài nói, cho mình là đại thiện, là thánh hiền, "dĩ thánh hiền tự cư", liền xem nhẹ người khác một bậc, vậy thì sai rồi, đây chính là Khổng Tử đã nói "như hữu Châu công chi tài chi mỹ sử kiêu thả lận, kỳ dư tắc bất thủ quán dã". Khi mới học rất khiêm tốn, đến khi có được chút thành tựu thì tâm ngạo mạn liền sanh khởi.
Năm xưa khi tôi thận cận lão sư Lý, lão sư Lý thường hay nhắc nhở chúng tôi, khi có thành tựu nhỏ, đây là một cửa ải, xưa nay trong và ngoài nước có biết bao nhiêu người đọa lạc ở cái cửa khẩu thành nhỏ này, vừa có thành công nhỏ người ta vừa tán thán, Phật pháp gọi là vừa cúng dường thì đắc ý quên mình, liền xem thường người khác, thế là liền đọa lạc. Xưa nay trong và ngoài, bạn tỉ mỉ mà quán sát xem rất nhiều. Quan trọng nhất là phải nhắc nhở chính mình, chính mình phải nên làm như thế nào? Mãi mãi giữ gìn khiêm tốn thì bạn sẽ không đọa lạc, vĩnh viễn biết tôn trọng người khác, không thể tự mãn, không thể tự đại. Phật pháp tu đến đỉnh điểm chứng đắc cứu cánh Phật quả, như thế nào vậy? Bình đẳng, Phật quả cứu cánh là cùng tất cả chúng sanh bình đẳng, bạn nói xem, Phật có xem thường ai, có ý kiến đối với ai? Phật có thể xem thường người hay sao? Phật có thể xem thường xúc sanh hay sao? Phật có thể xem thường địa ngục hay sao? Không thể nào, đều bình đẳng, đó mới là chân thật giác ngộ. Tôi cao hơn anh, anh không bằng như tôi, đây là phàm phu, không thể thành được Phật. Nhà Phật gọi cung kính, chúng ta cung kính như thế nào đối với Phật thì là phải cung kính như vậy đối với chúng sanh, đây gọi là học Phật. Cung kính đối với Phật, ở trong nhà thì không cung kính đối với cha mẹ, không cung kính đối với trưởng bối, không cung kính đối với anh em bè bạn là giả học Phật, không học được! Phải đem cái tâm cung kính đó học đối với Phật có thể đối với tất cả người, tất cả chúng sanh, cho đến với cây cối hoa cỏ, vậy thì họ liền có an vui, họ liền có pháp hỉ sung mãn, họ liền sẽ thường sanh tâm hoan hỉ, vì sao vậy? Thời tập chi. Tập là thực tiễn, làm thế nào là chân thật tường tận giác ngộ. Trong một pháp sanh ra tất cả pháp, một là tất cả, trong tất cả pháp chính là một pháp, nhất trần xuất sanh vô tận, vô tận xuất sanh nhất trần, một tức tất cả, tất cả là một, đến lúc nào chúng ta có thể thể hội được, Phật pháp là tâm pháp, "Tâm bao thái hư, lượng khắp pháp giới". Cho nên học Phật các vị nhất định phải nên biết, mục tiêu là cầu trí tuệ. Trí tuệ khai rồi thì không còn mê hoặc, phiền não là từ trong mê hoặc mà ra, không còn mê hoặc thì không còn phiền não, phiền não nhẹ, trí tuệ thêm lớn, đây là hiệu quả công phu chúng ta học Phật. Nếu như chúng ta học Phật, phiền não chúng ta không ít, trí tuệ không thêm lớn là chúng ta học Phật không tiến bộ. Nếu như bạn học Phật, phiền não mỗi năm một ít đi, trí tuệ mỗi năm một thêm lớn, bạn làm sao mà không an vui? Trí tuệ hiện tiền, mọi việc đều viên dung, mọi việc đều quán thông, mọi việc đều vô ngại. Chướng ngại từ nơi nào mà đến? Chướng ngại từ phiền não mà ra, từ ngu si mà ra, những đạo lý này không thể không biết, đặc biệt phải mỗi giờ mỗi phút cảnh tỉnh chính mình. Trước khi chúng ta chưa minh tâm kiến tánh thì không thể rời khỏi lão sư. Lão sư là ai? Lão sư là kinh điển, bạn ngày ngày đọc kinh chính là thân cận lão sư, chỉ cần đọc, không nên nghiên cứu, tôi dạy các vị một bí quyết là cung cung kính kính mà đọc thì sẽ khai trí tuệ. Tại vì sao không thể nghiên cứu? Nghiên cứu là vọng tưởng, là có phân biệt chấp trước, khi đọc kinh còn có phân biệt, còn có vọng tưởng thì bạn đọc uổng công, cho dù bạn có thể đem nó học thuộc, bạn không có thọ dụng chân thật.
Cho nên Bồ Tát Mã Minh dạy chúng ta, đọc kinh, nghe giáo phải giữ lấy ba nguyên tắc. Thứ nhất, không nên chấp trước ngôn ngữ. Đọc kinh văn tự là phù hiệu của ngôn ngữ, khi nghe giảng không chấp trước ngôn thuyết, đọc kinh không chấp trước văn tự, đây là việc thứ nhất. Thứ hai, không nên chấp trước danh từ thuật ngữ. Thứ ba, không nên nghĩ nghĩa lý trong kinh. Đó gọi là tâm duyên tướng, không nên nghĩ đến nó, lão thật trung thực mà đọc, người xưa nói rất hay "đọc thư thiên biến, kỳ nghĩa tự kiến", bạn liền giác ngộ rồi, nghe kinh cũng là như vậy. Người lúc trước khó, thành tựu không dễ dàng, tại vì sao? Nghe kinh không cách gì nghe được biến thứ hai, lão sư không thể nào giảng cho bạn nghe lần thứ hai. Người hiện tại có phước báo, cho nên tôi nói người hiện tại cơ duyên quá thù thắng, nếu như bạn thật dụng công, ngay đời này bạn thật có thể làm Phật. Nếu bạn hiểu được cái bí quyết này, hiểu được cái phương pháp này, bạn thấy hiện tại giảng kinh có đĩa quang, ta có thể nghe mười lần, có thể nghe một trăm lần, có thể nghe một ngàn lần, người xưa làm gì có được cái duyên này! Không nên nghe nhiều, nghe một bộ kinh, nghe từ đầu đến cuối, nghe qua xong một lần, nghe lại lần thứ hai, nếu như bộ kinh này bạn nghe được một ngàn lần thì bạn không thể nào không khai ngộ, vì sao vậy? Nghe qua một ngàn biến thì tâm định lại, định sanh huệ. Đọc kinh cũng là như vậy, cho nên sách đọc ngàn lần, nghĩa kia tự hiểu, đến khi bạn khai ngộ tất cả đều thông. Tất cả pháp, bạn xem tường tận rồi, bạn nghe cũng tường tận rồi, vừa tiếp xúc thảy đều thông, nên gọi là "một kinh thông, tất cả kinh thông", đây là bí quyết. Tại vì sao có thể quán thông tất cả kinh pháp? Chỗ này giảng nói được rất rõ ràng, nhất trần xuất sanh vô tận biến, chỉ cần bạn đem nhất trần này nắm giữ được, khắp pháp giới hư không giới, tất cả pháp bạn liền thảy đều quán thông, nguyên nhân là một cái tự tánh biến, không kiến tánh thì không thể thông. Đại sư Lục Tổ Huệ Năng không biết chữ, không đọc qua sách, sau khi khai ngộ thì không luận kinh điển gì, bạn đọc cho ngài nghe, ngài liền giảng cho bạn nghe, giảng được tường tận thấu đáo, đem kinh giảng được sống động. Vô Tận Tạng Tỳ Kheo Ni hỏi ngài, ngài không biết chữ, ngài làm sao biết giảng, mà giảng được hay đến như vậy? Ngài nói việc này không có liên quan gì với biết chữ hay không biết chữ, mà có quan hệ với cái gì? Có quan hệ với tâm thanh tịnh. Khi đọc xong một ngàn biến, hoặc giả nghe xong một ngàn biến tâm của họ thanh tịnh rồi, tạp niệm không còn, cho nên nhất định không thể mang tạp niệm học Phật, vậy thì sai rồi. Một bộ kinh, ở vào thời đại hiện tại của chúng ta, rất nhiều người hỏi tôi bộ kinh nào thì tốt? Bình thường tôi giới thiệu với mọi người kinh Vô Lượng Thọ, nên đọc bổn hội tập của lão cư sĩ Hạ Liên Cư, bổn hội tập này rất tốt, đọc qua năm loại bản dịch thì quá phiền phức, sẽ đọc tạp, vì vậy bổn này tốt, bổn này là tập đại thành của năm loại nguyên bản dịch, bạn cứ từng lượt từng lượt đọc qua.
Tu hành phải lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy, hai câu này phải ghi nhớ thật kỹ. Lấy giới làm thầy vừa rồi mới nói qua, bắt tay vào từ giáo dục nhân quả. Sáu cõi là thật, không phải là giả, nhân quả báo ứng là chân tướng sự thật trong sáu cõi, không thể nào không biết, phải tin tưởng vận mệnh, trong mạng có không cầu tự nhiên sẽ đến, trong mạng không có thì nghĩ phương pháp gì cũng không thể đến được. Cho nên tu hành thật làm, cũng giống như vận động thi đấu vậy, trước tiên phải làm nóng thân, dùng cái gì để làm nóng thân? Dùng Liễu Phàm Tứ Huấn, dùng Du Tịnh Ý Công Ngộ Táo Thần Ký, rất tốt, việc này rất cần thiết. Chính tôi ngay đời này tu học có được lợi ích rất lớn từ nơi đây. Dân quốc thứ 42, năm đó tôi 26 tuổi, tiếp xúc được Phật pháp, tiên sinh Phương Đông Mỹ giới thiệu. Tôi có một người bạn thấy tôi nghiên cứu Phật kinh, anh giới thiệu cho tôi lão cư sĩ Chu Kính Vũ, là một người đồng hương với người bạn tôi. Lão cư sĩ vào lúc đó sắp gần 70 tuổi, tôi mới hai mươi mấy tuổi, vào hàng ông nội. Cuốn sách đầu tiên ông cho tôi xem chính là Liễu Phàm Tứ Huấn, tôi xem rất là thích thú, tôi cầm quyển sách này dường như là hai ba tuần lễ, tôi xem qua từng lượt từng lượt, tôi xem qua 30 lần, xem đến cảm động rơi lệ. Tôi tin tưởng lời của tiên sinh Viên Liễu Phàm đã nói không phải là lời giả dối, ông giáo huấn đối với con cái của ông, không phải ông lưu thông, không phải ông nói cho người khác, lời của ông là nói cho con trai nghe, "bốn gia huấn gia đình", đặc biệt khiến người cảm động. Trước khi ông chưa tiếp xúc Phật pháp, khi còn trẻ được một đạo trưởng của đạo giáo, Khổng tiên sinh đoán mạng cho ông, đoán được không sai chút nào. Ông là người niệm Phật, mỗi năm tham gia thi cử thì được hàng thứ mấy, mỗi năm ông được bao nhiêu bổng lộc. Vào lúc đó thi trúng tú tài, quốc gia liền bồi dưỡng ông, đời sống của ông quốc gia sẽ chăm lo, tuy là không nhiều, có thể đủ nuôi cả gia đình, hai mươi năm không sai lệch chút nào, cho nên ông chân thật tin tưởng, mỗi năm tham gia thi cử, nói thi hàng thứ mấy thì thi đúng hàng thứ mấy, cho nên ông không có tạp niệm. Ông nói, tôi còn nghĩ làm gì, có nghĩ cũng nghĩ không được, không tưởng, chi bằng không nghĩ. Có một năm đi dạo đến chùa Thê Hà, thiền sư Vân Cốc là hòa thượng phương trượng, ngài tu thiền, ông cùng với thiền sư Vân Cốc ngồi trong thiền đường ngồi hết ba ngày ba đêm mà không khởi một vọng niệm nào. Thiền sư Vân Cốc rất bội phục, phàm phu vọng tưởng triền miên, ba ngày ba đêm không khởi một vọng niệm, công phu này thật là cừ khôi nên liền hỏi ông: “Anh tu như thế nào vậy?”. Ông nói tôi không có công phu, sở dĩ mà tôi không khởi vọng niệm là vì mạng của tôi đã được định sẵn rồi, không sai một chút nào trong 20 năm. Thiền sư Vân Cốc sau khi nghe rồi cười lên thật to nói rằng, ta tưởng rằng anh là thánh nhân, thì ra anh vẫn là một phàm phu. Sau đó nói với ông đạo lý trong Phật pháp, trong Phật pháp thừa nhận con người có vận mệnh, là thật, không phải là giả, vận mệnh từ nơi đâu mà có? Là do đời trước chính mình tạo ra cho nên nhà Phật nói "muốn biết nhân đời trước, hãy xem quả báo đời này", cái quả báo mà ngay đời này ta nhận chịu, nhân là đời trước chính mình tạo ra; "muốn biết quả đời sau, hãy xem nhân đời này tạo", ta đời sau như thế nào? Những hành vi tạo tác ngay đời này của ta, tư tưởng của ta, lời nói của ta, hành vi của ta, ngay đời này tạo là quả báo của đời sau. Ngay phút giây đó tiên sinh Liễu Phàm liền hiểu ra, thì ra mạng là do chính mình tạo, chính mình tạo thì đương nhiên chính mình có thể thay đổi, thay đổi bằng cách nào? Đoạn ác tu thiện, ông liền thật làm. Cái tâm này mới vừa phát, năm thứ hai tham gia thi cử, thứ hạng liền được thay đổi, Khổng Tiên sinh đoán ông thi được hạng thứ ba nhưng ông thi được hạng thứ nhất. Bạn thấy một niệm tâm thiện thì vận mạng của ông liền được thay đổi. Khổng Tiên đoán mạng cho ông, ông không có công danh, cũng chính là đi học trong mạng ông không có công danh. Công danh, dùng lời hiện tại mà nói chính là học vị, ngày trước thi đến cử nhân tương đương với ngày nay là học vị Thạc sĩ, Tiến sĩ chính là học vị Bác Sĩ. Trong mạng ông không có, ông chăm chỉ nỗ lực đoạn ác tu thiện cầu công danh, ông thi được, cũng thi lấy được Cử Nhân, cũng thi lấy được Tiến sĩ. Trong mạng không có con cái, ông cầu con cái, có được một đứa con trai. Trong mạng chỉ có 53 tuổi, ông không cầu trường thọ, thế nhưng đích thực ông được kéo dài tuổi thọ, ông sống đến 74 tuổi, sống thêm được 21 năm. Đây chính là vận mệnh có, thế nhưng có thể thay đổi, nếu như bạn tạo tôi nghiệp, vận mạng của bạn có thể bị rút ngắn, trong mạng của bạn là 80 tuổi, nói không chừng bạn 60 tuổi thì chết rồi, hoặc giả 50 tuổi thì chết rồi, bởi vì bạn tạo ác nghiệp quá nhiều, là một người đoản mạng. Nếu bạn ngày ngày làm việc tốt, thọ mạng của bạn được kéo dài. Đây là chân lý, cho nên người thông thường tin tưởng vận mệnh, tin tưởng vận mệnh là có thể thay đổi, không phải là định số, nó có biến số, phải hiểu được cái đạo lý này.
Phật dạy chúng ta đoạn ác tu thiện, dạy bảo chúng ta tích công bồi đức, hướng nâng lên trên. Người thế gian không có cái nguyện vọng liễu sanh tử ra khỏi ba cõi, Phật dạy họ đoạn ác tu thiện, ở trong sáu cõi không đọa vào ba đường ác. Nếu như một ngày nào đó bạn giác ngộ được, sáu cõi là không cứu cánh, phước báo trên trời là lớn, tuổi thọ dài, thế nhưng vẫn là có cùng tận, phước báo hưởng hết rồi, nghiệp báo bất thiện trong đời quá khứ sẽ hiện tiền, bạn vẫn phải đọa lạc, thấy rõ ràng chân tướng sự thật, đây không phải là biện pháp tốt, không phải là biện pháp thỏa đáng. Biện pháp thỏa đáng nhất chính là thoát ly, cho nên Phật gọi sáu cõi là biển khổ, "biển khổ vô biên, quay đầu là bờ", cái quay đầu này chính là Hoàn Nguyên, vậy mới thật có thể giải quyết vấn đề. Thế nhưng chúng ta nghiệp chướng nặng như vậy, tập khí sâu như vậy, hoàn cảnh hiện tại không tốt, đối với người tu hành của chúng ta mà nói rất là bất lợi, bạn không tìm ra được Tịnh Độ để tu hành. Vào thời quá khứ không có tin tức, giao thông không thuận tiện, tìm một nơi núi sâu không có dấu chân người, ở nơi đó thanh tịnh có thể tu hành. Hiện tại không tìm được, hiện tại giao thông thuận tiện, đường truyền, truyền hình ở trong núi sâu cũng có thể mở xem, những thứ này đều là ô nhiễm bạn, cho nên hoàn cảnh hiện tại tu hành rất khó. Chỉ có một biện pháp, chúng ta ngày ngày đem những gì làm nhiễm ô chúng ta buông bỏ, chúng ta không xem truyền hình, không nghe phát thanh, không xem báo chí, không xem tạp chí, hễ những thứ gì ô nhiễm thì tận lực giảm ít, giữ gìn tâm thanh tịnh của chính mình, mỗi ngày đọc kinh nghe kinh. Tôi vừa rồi mới nói phương pháp này, một bộ kinh đọc đi đọc lại, "một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu". Chúng ta tu cái gì? Tu tâm thanh tịnh. Đây là một loại phương pháp, ta đọc kinh hai giờ đồng hồ chính là tu hai giờ đồng hồ, nghe kinh hai giờ đồng hồ là tu hai giờ đồng hồ, không luận là đọc kinh nghe kinh, không khởi vọng niệm là quan trọng hơn bất cứ thứ gì, nghe hiểu rất tốt, nghe không hiểu không hề gì, nghe thêm lần thứ hai, có lúc nghe mười lần, hai mươi lần, chỗ nào không hiểu dần dần hiểu ra, đọc qua một ngàn lần, hai ngàn lần, ba ngàn lần thì hiểu. Đây là thật tu! Sự việc phải biết, việc của bổn phận đương nhiên phải làm, không phải việc của bổn phận thì ít phan duyên, người xưa dạy bảo chúng ta "nhiều việc không bằng ít việc, việc tốt không bằng không việc". Tuyệt đối không vì chính mình. Hiện tại cái thế giới này tai nạn rất nhiều, chúng sanh rất khổ, nếu như là việc lợi ích xã hội, lợi ích chúng sanh, chúng ta phải nên làm, khi làm không vì chính mình, không có danh lợi ở trong đó, tâm của bạn vẫn là thanh tịnh, vậy thì tốt, vậy thì đối với cầu vãng sanh Tịnh Độ của chúng ta cũng có thể nâng cao phẩm vị vãng sanh của chúng ta.
Nhất trần làm sao có thể xuất sanh vô tận? Đại sư phía sau có giải thích "vị trần vô tự thể khởi khởi tất y chân", câu nói này quan trọng. Trần vì sao mà khởi lên? Phía trước đã nói một niệm bất giác, xuất hiện ra hiện tượng vật chất cùng hiện tượng tinh thần, nương vào cái gì mà đến? Nó là nương chân tâm, nương vào tự tánh mà khởi. "Trần" là pháp tướng, "chân" là pháp tánh, pháp tánh cùng pháp tướng vĩnh viễn không rời nhau. Cũng giống như màn hình ti vi của chúng ta vậy, màn hình là pháp tánh, kênh đài bên trong, kênh đài hiện ra là pháp tướng, pháp tướng sát na sanh diệt, cái đạo lý này chúng ta nên hiểu, màn hình này thì không sanh không diệt, nó tuyệt đối không có hiện tượng sanh diệt, trong đó xuất hiện ra sắc tướng âm thanh, đều là sát na đang thay đổi, không có thể bạn làm sao có thể hiện tướng? Cho nên ở trong đây, chúng ta cần phải biết cái gì là thật cái gì là vọng. Chân vọng vĩnh viễn cùng với nhau, chúng ta phải lấy chân, không nên chấp trước vọng thì đúng, đây chính là Phật Bồ Tát, vọng không ngại chân, chân cũng không ngại vọng. "Chân như ký cụ hằng sa chúng sanh, y chân khởi dụng diệc phục vạn sai", vạn sai là từ hằng sa mà nói, hằng sa là thí dụ như hằng hà sa vậy. Khởi tác dụng đây là chân, chân tánh, trong chân tánh không có bất cứ thứ gì, nó không phải tinh thần, cũng không phải vật chất, năng hiện vật chất, lại năng hiện tinh thần, khi không khởi tâm động niệm thì nó không hiện, cho nên bạn không thể nói nó không có, mà là nó không hiện; khởi tâm động niệm nó hiện tiền, hiện tiền rồi không thể nói nó có. Cũng giống như hiện tại chúng ta xem truyền hình vậy, nếu biết xem thì xem truyền hình sẽ khai ngộ, không biết xem thì không được. Biết xem là gì? Màn hình là pháp tánh, trong đó bao gồm tất cả sắc tướng là pháp tướng, pháp tướng nương pháp tánh mà hiển hiện ra, tánh tướng là một, tánh tướng không hai, hoặc giả nói tánh là tánh, tướng là tướng, bạn hiểu rõ chân tướng sự thật nói thế nào cũng đúng, bạn không hiểu rõ nói thế nào cũng sai, cho nên không nên chấp tướng. Không chấp tướng thì thấy tánh, không nên đi tìm tánh, tìm tánh thì là sai, bạn lại khởi lên phân biêt chấp trước, bạn vĩnh viễn không tìm được. Bạn không tìm nó thì nó liền hiện tiền. Người xưa dạy chúng ta, chỉ cần trừ đi vọng tưởng, không nên cầu chân, cầu chân lại là cái vọng, vọng trừ đi rồi không cầu chân, chân tự nhiên hiện tiền, đạo lý này chính là như vậy.
Tại vì sao xuất sanh vô tận? Cái sự việc này phải tường tận thì chúng ta không đến nổi mê hoặc. Xuất sanh vô tận là một hiện tượng tự nhiên, vì sao vậy? Phía trước nói qua ý niệm vô tận, mỗi niệm thành hình, hình đều có thức. Không nên nói vô số chúng sanh, chính là nói chúng ta chính mình cá nhân một người, bạn ngay trong một đời này không biết khởi lên bao nhiêu ý niệm, không có hai ý niệm giống như nhau, nhất định không tìm được. Trong một giây đồng hồ có 1280 triệu ý niệm, đây là Bồ Tát Di Lặc nói với chúng ta, chỉ ở ngay trong một giây có 1280 triệu ý niệm, không có hai ý niệm giống nhau, cho nên tướng của nó hiện ra, khởi lên tác dụng ngàn vạn sai khác. Nếu như bạn tùy thuận pháp tướng đó là khổ não vô biên. Tùy thuận là bạn ở trong đó khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, vậy thì khổ không nói ra lời, vậy thì càng ngày ngày phức tạp, cho nên nhất định phải biết quay đầu. Quay đầu chính là không tùy thuận theo nó, chúng ta tùy thuận pháp tánh, pháp tánh vĩnh hằng bất biến, pháp tánh thanh tịnh vô vi, làm sao tùy thuận? Trong hiện tượng học không chấp trước, không phân biệt chính là tùy thuận pháp tánh, có phân biệt chấp trước thì tùy thuận pháp tướng, thì tùy thuận huyễn tướng; không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước là tùy thuận tự tánh, vậy thì tốt, cái lý này nhất định phải biết.
Kinh văn: "nhị giả, nhất trần xuất sanh vô tận biến, vị trần vô tự thể, khởi tất y chân, chân như ký cụ, hằng sa chúng đức, y chân khởi dụng, diệc phục vạn sai". Buổi giảng trước chúng ta học đến chỗ này, hôm nay chúng ta tiếp theo phía sau, đại sư vận dụng một đoạn văn trong Khởi Tín Luận. Khởi Tín Luận nói rằng: "Chân như giả, tự thể hữu thường lạc ngã tịnh nghĩa cố, thanh lương bất biến tự tại nghĩa cố, cụ túc như thị, quá hằng sa công đức, nãi chí vô hữu sở thiểu nghĩa".
Đoạn này là trong Khởi Tín Luận đã nói, đây là nói khởi dụng nhất định có ba loại châu biến. Tự tánh là nhất chân. Trong triết học gọi là bản thể của vũ trụ nhân sanh, trong Phật pháp gọi là tự tánh, “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”. Cái tự thể này nó không phải là vật chất, cũng không phải là tinh thần, nó là vĩnh hằng. Phía trước đã báo cáo tỉ mỉ qua với các vị, vào triều nhà Đường Trung Quốc, Lục tổ Thiền tông đại sư Huệ Năng minh tâm kiến tánh, tánh là như thế nào vậy? Cái kiến tánh này chính là thấy được “Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể”, ngài nêu ra báo cáo với Ngũ tổ Hoằng Nhẫn, báo cáo nói được rất đơn giản, đích thực là có thể nói ra được tánh thể, ngài là chân thật thấy tánh, không phải là giả. Câu đầu tiên ngài nói "nào ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh". Các vị phải nên biết, đây là bản thể của chúng ta, ta từ nơi nào đến? Ta tự trong “Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể” mà có, trong Thiền tông gọi là "mặt mũi trước khi cha mẹ chưa sanh ra". Cái “Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể" này chính là bổn lai diện mục của chúng ta, bạn có thể chứng được, đó gọi là viên mãn thành Phật, thì thành Phật rồi, cho nên Phật Thích Ca trong kinh Đại thừa thường hay nói với chúng ta "tất cả chúng sanh vốn dĩ là Phật". Lời nói này là thật, không phải giả. Chúng ta học cái quyển này là trước tác của đại sư Hiền Thủ, ngài Hiền Thủ là lão sư của Thanh Lương, bạn thấy trong lời tựa ngài liền nói "Vọng Tận Hoàn Nguyên". Chúng ta ở trong sáu cõi là vọng, không chỉ sáu cõi mà ở mười pháp giới cũng là vọng, vọng nếu là tận rồi thì hoàn nguyên, hoàn đến chỗ nào? Hoàn đến “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, vậy thì không việc gì! Trong Tịnh Độ tông nói bốn độ. Cao nhất là cõi Thường Tịch Quang, Thường Tịch Quang chính là “Tự Tánh Thanh tịnh Viên Minh Thể”, liền về đến Thường Tịch Quang. Thứ hai là cõi Thật Báo Trang Nghiêm, đây là có hình tướng, có thế giới, có hình tướng, chính là có hiện tượng tinh thần, có hiện tượng vật chất. Thường Tịch Quang không có hiện tượng tinh thần và hiện tượng vật chất thì càng không, đây là cảnh giới không thể nghĩ bàn, đây là thuần chân vô vọng, nó là "bổn lai thanh tịnh", chắc chắn không có ô nhiễm. Câu nói thứ hai, đại sư Huệ Năng nói "vốn không sanh diệt", hay nói cách khác, bao gồm tất cả hiện tượng đều có sanh diệt, chỉ riêng “Thanh tịnh Viên Minh Thể” không có sanh diệt, nó không sanh diệt nó bất sanh bất diệt. Câu thứ ba là "vốn tự đầy đủ". Câu nói này rất quan trọng, tuy nhiên không có hiện tượng tinh thần, không có hiện tượng vật chất, nó năng hiện, cho nên bạn không thể nói nó không có, nó hiện ra thì cũng không thể nói nó có, cái đạo lý này rất sâu. Câu thứ tư là "vốn không dao động", câu thứ năm là "năng sanh vạn pháp", vậy thì rõ hết rồi. Đại sư Huệ Năng khai ngộ nói ra, Thích Ca Mâu Ni Phật năm xưa ở đời cũng là trước khai ngộ, cho nên nói ban đêm nhìn trăng sáng, ở dưới cội Bồ Đề đại triệt đại ngộ, ngài khai ngộ cũng đem cảnh giới khai ngộ nói ra, ngài nói được rất tường tận chính là một bộ Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
