Phước Huệ Tuỳ Thân Thư

a. Bố thí làm phước

Trong kinh thường nói, người bệnh ở thời điểm nguy và đau khổ nhất rất có khả năng bị đọa lạc. Việc cần nhất là người thân nên đem những vật dụng thuộc về người ấy bố thí, đặc biệt đem những vật dụng mà họ vốn yêu thích khó xả bỏ nhất bố thí. Ví như có người thích thu thập đồ cổ, thư pháp, hoặc tem bưu điện v.v., sở thích của mỗi người đều không giống nhau, đem đồ vật mà họ yêu thích nhất đi bố thí có thể phá trừ lòng tham dính mắc của họ. Ngay cả đồ yêu thích khó xả bỏ còn có thể bố thí, huống gì những thứ khác có gì mà không thể thí xả? Bố thí vật mà mình yêu thích nhất thì công đức cũng lớn nhất. Chúng sinh vì tiền tài mà tạo tội quá nhiều; nếu có thể bố thí tiền của, đồng thời có thể nói rõ với người mang bệnh nặng biết rằng nên đem những đồ vật mà người ấy yêu thích nhất, sẽ vì người ấy mà bố thí làm phước, nhất định sẽ được nhiều quả báo công đức. Một mặt giúp họ phát khởi tâm buông xả, giảm nhẹ sự yêu thích dính mắc; một mặt vun trồng làm tăng trưởng phước đức cho họ. Người không luyến tiếc tài vật hiện tại của bản thân, làm tăng trưởng phước báo của cõi người cõi trời, thì tất nhiên sẽ không bị đọa lạc. ây là phương pháp cứu độ cơ bản của Phật giáo cho người bệnh sắp lâm chung.

b. Đối trước Tam bảo tu công đức, tụng kinh, lễ sám

Còn một phương pháp khác nữa là đối trước Tam bảo tu tập công đức; đối trước Đức Phật thiết lễ cúng dường, tụng kinh lễ sám, xưng danh hiệu Phật, nhờ vào oai lực của Tam bảo, khiến cho người lúc sắp lâm chung được lợi ích. ây như kinh Bổn nguyện, quyển hạ n ó i: “Quyến thuộc phụ mẫu khi sắp 199 mạng chung, nên làm việc phước để làm tư lương cho họ. Hoặc treo tràng phan bảo cái và đốt đèn dầu, hoặc chuyển đọc tôn kinh, hoặc cúng dường tượng Phật và các Thánh tượng, cho đến niệm danh hiệu của Phật, Bồ tát và Bích chi Phật... Những tội chướng như thế đều tiêu diệt”.

6.2.2. Tùy nghiệp thọ báo có ba loại: Tùy trọng, tùy tập, tùy Đức niệm

Người sắp mạng chung, cảnh giới hiện ra trước mặt không tốt, tội nghiệp lại nặng, nên rất dễ bị đọa lạc. Nếu thân thuộc cha mẹ anh chị em của họ vì họ mà làm phước, tu các công đức, đốt đèn treo phan, tụng kinh hoặc niệm danh hiệu của Phật và Bồ tát; những việc đó đều có thể khiến cho người sắp mạng chung tránh xa con đường nguy hiểm, đi vào con đường bình an ở phía trước. ơn giản hơn, như kinh Bổn nguyện, quyển hạ nói: “Người khi sắp mạng chung, chỉ cần nghe được một tiếng danh hiệu Bồ tát Địa Tạng lọt qua tai, thì chúng sinh đó vĩnh viễn không trải qua đau khổ của ba đường ác”. Người khi sắp mạng chung, nếu có thể nghe được danh tự của Bồ tát Địa Tạng, chỉ một danh hiệu Thánh trực tiếp đi vào tai của họ và biết đến Bồ tát Địa Tạng, người này vĩnh viễn không đọa vào ba đường ác chịu đau khổ. Nếu có thể vì người ấy bố thí, niệm kinh, phóng sinh, làm phước, thì ngưới ấy sẽ không bị đọa lạc.

Trong một đời, người ta tạo không biết bao nhiêu tội nghiệp, khi sắp mạng chung sẽ lãnh chịu quả báo của nghiệp thế nào? Có ba loại không giống nhau:

(1) Tùy theo nghiệp nặng (Tùy trọng): Ví như tạo năm tội Vô gián là nghiệp ác nhất, một khi chết lập tức đọa vào Địa ngục. Còn nếu như tu đắc thiền định cao nhất, định lực sâu dày, sau khi chết lập tức sinh vào cõi trời. Nghiệp đã tạo tuy nhiều nhưng căn cứ nghiệp nào có lực mạnh nhất để thọ sinh. Vìvậy nói: “Như người mắc nợ, người nợ nhiều nhất sẽ bị đòi trước”.

(2) Tùy theo sự huân tập (Tùy tập): Căn cứ thói quen thường ngày. Nghiệp không phải nặng lắm, nhưng thường ngày hay làm, lâu dài dần trở thành thói quen. Có nhiều người một đời không làm việc đại ác cũng không làm việc đại thiện nào cả, phải xem xét nghiệp ác mà họ huân tập nhiều lần thường ngày trong đời sống, nghiệp nào được huân tập nhiều nhất sẽ tùy theo đó mà thọ báo.

(3) Tùy theo kí Đức (Tùy Đức niệm): Chỉ cho thời khắc sau cùng, khi tâm họ nhớ nghĩ về nơi nào thì sẽ hướng vào chỗ đó để thọ sinh. Nếu tạo tội cực trọng đương nhiên thọ báo không thể xoay chuyển. Nếu không phải tội nặng, lúc sắp mạng chung, nên khuyên họ đừng chấp trước, nhìn thấu và buông bỏ; lấy những vật ngoài thân vì họ mà làm việc công đức bố thí. Tuy sinh mạng sắp mất nhưng chỉ cần họ vẫn còn biết bố thí làm phước, trong tâm không còn tham đắm, tâm cảnh rộng mở, thì tùy theo ý niệm này mà thọ sinh.

Hoặc khi sắp mạng chung, vì họ mà trợ niệm, khai thị hướng dẫn, khiến người bệnh nghe được danh hiệu Phật, trong tâm cũng theo đó mà niệm Phật. Giả sử người kia vốn có nguy hiểm phải bị đọa lạc mà biết được có người vì mình mà niệm Phật, tức thì phát khởi niệm thiện, hướng đến điều sáng suốt, nghe được danh hiệu Phật, trong tâm có cảm giác an toàn, thì có thể khiến người ấy được chuyển hóa từ trong ác đạo.

Vì vậy, bình thường có thể niệm Phật đương nhiên là tốt, nhưng sự trợ niệm cho người khi sắp mạng chung cũng là một việc vô cùng quan trọng. Điều đáng sợ nhất là ngay thời điểm then chốt mà phiền não nghiệp ác hiện tiền, niệm ác một khi đã khởi thì công đức của một đời tu hành đều trở thành vô nghĩa. Do đó, đối với người sắp mạng chung, quyến thuộc khóc lóc to tiếng sẽ khiến cho thần thức người ấy loạn động, đau khổ, dẫn đến bị đọa lạc. ây là sự yêu thương họ trở thành làm hại. Cho nên, điều quan trọng nhất phải làm cho tâm họ thật bình tĩnh, thanh tịnh, khởi tâm hoan hỉ. ặc biệt đối với người xan tham sẽ bị đọa vào cõi ngạ quỷ, nếu quyến thuộc vì họ mà bố thí tu phước, khiến người ấy khởi niệm buông xả, liền có thể được cứu thoát. Tạo tội nghiệp nặng không những không dễ thay đổi; ngay cả tu nghiệp cực thiện sinh lên cõi trời, như tu Vô Tưởng định nhất định sinh vào trời Vô Tưởng, nếu muốn khiến họ không sinh vào cõi trời này cũng không phải là điều dễ làm.

Tuy có ba loại này nhưng phương pháp cứu độ chính là dùng niệm thiện để chuyển hóa niệm ác, cần nắm chắc phương pháp ưu việt nhất là "tùy niệm‟. Phật pháp có phương tiện, có thể cứu thoát những chúng sinh sắp bị đọa Địa ngục và vùng phụ cận, nhưng quan trọng nhất vẫn là không nên tạo nghiệp cực ác.

6.3. Sự cứu tế sau khi mạng chung

6.3.1. Người đã mạng chung, trong vòng 49 ngày vì họ mà tu thiện làm phước

Người tạo nghiệp ác, khi sắp mạng chung, cảnh giới không tốt hiện ra trước mắt, liền vì họ mà làm phước, nhờ uy lực Tam bảo để cứu thoát họ. Nếu đã mạng chung, thì phải làm sao? Trong kinh nói: “Sau khi thân này chết đi, trong 49 ngày, làm nhiều việc thiện c ó thể khiến cho tất cả chúng sinh, vĩnh viễn xa lìa cõi ác, được sinh lên cõi người cõi trời, thọ hưởng lạc thắng diệu” (kinh Bổn nguyện, quyển hạ). Nghĩa là trong 49 ngày, vì người chết mà tu phước, bố thí, niệm Phật để hồi hướng; khiến thần thức người ấy vĩnh viễn xa lìa thống khổ trong ba đường ác, sinh lên cõi người, cõi trời.

Vì sao phải trong 49 ngày vì họ mà làm các việc công đức?

Tín đồ Phật giáo Trung Quốc cho rằng bảy ngày là "một thất‟, 49 ngày gọi là "mãn thất‟. Vấn đề này cần giải thích thêm một chút. Khi thọ mạng, hơi ấm, thần thức của con người đã ra khỏi thân thể, đó gọi là chết. Nghĩa là khi thần kinh hoàn toàn ngừng hoạt động, hơi ấm trong thân thể không còn, mạng căn đoạn tuyệt, đó mới gọi là chết. Con người sau khi chết, có một số trường hợp thần thức lập tức đi tái sinh thọ quả báo, có một số phải trải qua một thời gian mới tái sinh thọ quả báo. Nếu tạo tội nặng thuộc n ă m nghiệp ác Vô gián, sau khi chết lập tức đọa vào Địa ngục; nghĩa là một niệm trước khi chết và một niệm ngay sau khi chết, tức khắc đọa Địa ngục, hoàn toàn không có một cự li của niệm trung gian, tức thìở trong Địa ngục Vô gián. Tái sinh lên cõi trời cũng như vậy, nếu tạo nghiệp cực thiện, ở trong niệm này người ấy chết đi thì ngay niệm sau tức thì sinh lên cõi trời. Nếu tái sinh vào cõi người, súc sinh, ngạ quỷ, đại đa số phải trải qua một khoảng thời gian. Lúc đó, tuy chết rồi nhưng thần thức tồn tại dưới dạng thân trung hữu. Sau khi con người chết, kế tiếp theo sẽ tái sinh vào cõi nào? Nếu tái sinh vẫn làm người hoặc súc sinh v.v., đại để là không lập tức thọ quả báo liền; khoảng thời gian kể từ sau khi chết cho đến tái sinh, gọi là giai đoạn thân trung hữu. ây là hình thái quá độ của thời kì quá độ. Thân trung hữu này cứ bảy ngày chết một lần, sau khi chết ngay trong niệm thứ hai lập tức lại tái sinh làm thân trung hữu khác. Sau khi chết, thần thức có thể trong ngày thứ nhất, ngày thứ hai đi tái sinh thọ quả báo đời sau; nhưng lâu nhất là trải quả 49 ngày, với bảy lần sống bảy lần chết, tức thì quyết định tái sinh. Nói cách khác, trong bảy thất này vẫn còn là giai đoạn quá độ, vẫn chưa chính thức tái sinh. Sau khi giai đoạn quá độ này kết thúc, nhất định phải tái sinh làm người, làm súc sinh, hoặc đọa lạc Địa ngục. Ngay khi nghiệp báo đời sau vẫn chưa hiện tiền (tức thời kì quá độ), cần tích cực làm các việc thiện. Nếu phải đọa vào đường súc sinh, trong thời gian thân trung hữu vẫn chưa thọ quả báo súc sinh, lúc này chúng ta nên vì họ tu thiện làm phước, vẫn có thể chuyển đổi nghiệp lực. Trong bảy tuần thất làm các việc thiện, không giới hạn ở tuần thứ nhất hay tuần thứ hai, mà trong 49 ngày đều có thể làm. Điều này cũng giống như có người ngồi xe từ Đài Bắc đến Cao Hùng; Cao Hùng là đích đến cuối cùng. Giả dụ có người muốn tìm họ, ở giữa đường là Đài Trung, hay Đài Nam, họ đều có thể xuống xe ở những trạm này, nhưng chuyển lần đến trạm Cao Hùng là đích cuối cùng. Trong 49 ngày vì người chết làm các việc Phật sự như tu phước, bố thí, niệm kinh, khiến người chết được chuyển đổi từ trong đường ác; giống như người kia giữa đường xuống xe. Nếu qua 49 ngày rồi, phải tùy nghiệp mà tái sinh thọ quả báo, không còn cách cứu vãn; giống như xe đã đến trạm cuối cùng, không còn cách nào khác.

6.3.2. Vì người chết tạo công đức: Người sống hưởng được sáu phần, người chết hưởng được một phần

Thời Phật còn tại thế, chủ yếu vì người bệnh và người chết mà bố thí làm phước, hoặc cúng dường Tam bảo, hoặc cứu giúp người khốn khổ v.v., để hồi hướng cho người chết. Phật giáo Trung Quốc bây giờ vì người chết làm việc công đức là điều rất phổ biến; gia chủ thỉnh mời người xuất gia tụng kinh, niệm Phật, lễ sám. Có một số người không có tâm chí thành tu phước hồi hướng cho người chết, mà xem đó như việc giao dịch làm ăn, tính bao nhiêu tiền cho một ngày một đêm, tất cả được thảo thuận thỏa đáng mới bắt đầu làm Phật sự. Như thế, việc dùng tiền thuê người tụng kinh chứng tỏ gia quyến không có chút tâm chí thành, đem tiền đến chùa nhưng không khởi tâm niệm bố thí thì cũng không nhận được phước quả của việc bố thí. Bố thí là một chuyện, mời người xuất gia để tụng kinh niệm Phật lại là một chuyện khác. Nếu dùng tiền để mời người tụng kinh thì đã làm mất đi ý nghĩa của việc bố thí. Việc tụng kinh niệm Phật để siêu độ cho người chết lưu hành ngày nay là do các vị tổ sư truyền lại, thật ra đây cũng là việc quan trọng cho đời người; nhưng vấn đề doanh nghiệp hóa trong các Phật sự đã làm mất đi ý nghĩa của phương tiện cứu bạt trong Phật pháp. Gia quyến vì người chết tụng kinh niệm Phật, công đức không hoàn toàn thuộc về người đã chết. Như kinh Bổn nguyện, quyển hạ nói: “Sau khi người mạng chung, quyến thuộc lớn nhỏ đều vì người kia tạo phước lợi. Tất cả Phật sự đó, trong bảy phần công đức, người chết chỉ hưởng được một, sáu phần công đức còn lại thuộc về người sống”. Lại nói: “Nên tư trợ thiết lập trai phạn cúng dường... Nếu làm trái với chay tịnh và không tinh khiết, người chết sẽ không được sự trợ giúp”. Vì người chết tụng kinh, làm Phật sự, mà tạo được công đức; trong công đức đó, người sống hưởng được nhiều, đến sáu phần; còn người chết thì rất ít, chỉ một phần. Nếu sau khi người mạng chung, vì họ làm các việc công đức như bố thí, tạo phước, tụng kinh, niệm Phật; người làm hưởng được sáu phần, người chết chỉ một phần công đức. Vì thế, kinh Địa Tạng nói: “Kẻ còn người mất đều được lợi”. Nếu người xuất gia vì mọi người làm Phật sự, chí thành khẩn thiết, tự mình cũng được công đức. Có thể hiện tại, nhiều người xuất gia vì người tụng kinh hay làm việc Phật sự, dường như không xem việc làm này chính là sự tu tập. Nếu khi làm Phật sự mà không thể chí thành cung kính, không tập trung tâm ý, không xem đó là phương tiện để tu tập; thì người chết đã không được lợi lạc, mà bản thân người làm cũng không có chút công đức, chẳng qua chỉ là một ngày kiếm được mấy đồng bạc mà thôi.

6.3.3. Gia quyến người chết nên chí thành giữ trai giới, theo chúng Tăng tụng kinh lễ sám, việc siêu độ mới có tác dụng

Trước khi người chưa chết, nên vì người ấy tụng kinh, niệm Phật, nhờ oai lực của Tam bảo khiến tâm người ấy phát khởi sự hoan hỉ, sinh tâm cung kính, do vậy dễ cứu độ. Mãi đến sau khi chết, trong 49 ngày, vì họ làm công đức để hồi hướng cầu siêu, điều thiết yếu là gia quyến cần phải chí thành. Sự chí thành của người tụng kinh lễ sám mới có thể phát sinh diệu dụng. Vì vậy trong kinh Địa Tạng đặc biệt đề cập đến hai vấn đề này. Thỉnh mời Tăng chúng tụng kinh hồi hướng cho người chết, việc này trong kinh gọi l à : “Doanh trai tư trợ”. Ở Ấn ộ, "doanh trai‟ tức là cúng dường Phật và Tăng. Ở Trung Quốc, đây là thỉnh mời người xuất gia tụng kinh bái sám, thiết trai cúng dường, đem công đức này hồi hướng cho người chết. Nếu trai chủ sát sinh ăn thịt, hoặc Tăng chúng làm việc Phật sự nhưng không tinh tấn, thì người chết không thể nhận được lợi ích.

Vì vậy trước hết, chính những người trong gia quyến phải đem hết tâm thành khẩn, tâm thanh tịnh, tự mình nên ăn chay, khởi niềm tin đối với Tam bảo, thì việc làm mới có hiệu quả. Có một số người, sau khi ông bà hay cha mẹ qua đời, cũng thỉnh mời vị xuất gia đến niệm kinh, nhưng dường như việc này chẳng liên quan gì đến họ. Mặc kệ vị xuất gia cứ tụng kinh, còn người trong gia quyến lại đi chiêu đãi khách khứa, uống rượu, đánh bài, chơi nhạc, làm ồn ào náo loạn. Cách cầu siêu cho hương linh như thế, trai chủ đối với các vị xuất gia không có chút lòng cung kính, chẳng khác gì thuê người làm việc; tiền bỏ lo tang, chỉ làm cho nhộn nhịp và đẹp lòng thiên hạ mà thôi, đối với người chết chẳng có ích lợi gì. Điều thật sự cần thiết là con cái quyến thuộc của người chết nên hết sức tinh tấn chí thành, kính ngưỡng Tam bảo, thỉnh mời Tăng sĩ dẫn dắt niệm kinh lễ sám. Tuyệt đối không được nghĩ rằng tôi trả tiền cho thầy, thầy phải tụng kinh cho tôi; mà tự mình phải hết lòng chí thành theo Tăng chúng lễ bái sám hối, nhờ thần lực Tam bảo mới cứu độ siêu bạt vong linh, khiến cho người chết nếu đã tạo nhân duyên đọa lạc sẽ được thoát sinh lên cõi người, cõi trời. Người tụng kinh Địa Tạng thì rất nhiều, mọi người nên biết và chú ý đến những vấn đề này.

Công đức cần phải làm trong bảy tuần thất, vì sao vậy? Bởi vì: “Trong bảy tuần thất, vong linh trong niệm niệm không gián đoạn, luôn trông ngóng người thân quyến thuộc tạo phước để được cứu thoát. Qua 49 ngày này, vong linh tùy nghiệp thọ báo” (kinh Bổn nguyện, quyển hạ). Ở đây, nói bảy tuần thất, trên thực tế không nhất định là bảy tuần thất, có người đi tái sinh trong tuần thất thứ nhất, có người đi tái sinh trong tuần thất thứ hai hoặc thứ ba, tối đa là bảy tuần thất sẽ đi thọ quả báo. Do đó trong bảy tuần thất, người chết trong niệm niệm liên tục trông chờ quyến thuộc vì họ mà cầu nguyện Tam bảo gia hộ, vì họ mà làm nhiều phước thiện, để họ dù đang ở biên giới của sự đọa lạc cũng có cơ hội được chuyển đổi sang cõi lành. Thần thức của người chết trong thời điểm ấy đang trụ trong thân trung hữu, tự họ không có khả năng, không thể làm chủ, chỉ mong chờ quyến thuộc vì họ mà cầu siêu bạt độ. Nếu quá bảy tuần thất mà không người cứu bạt, thần thức chỉ biết tùy nghiệp tái sinh chịu khổ trong ba đường ác. Như đi tàu lửa đã đến trạm cuối không thể không xuống xe. Cho nên, người sau khi chết, trong vòng 49 ngày nên vì họ mà cầu siêu bạt độ. Cũng giống như người thế tục khi phạm vào luật hình sự có thể mời luật sư bào chữa; nếu đợi đến khi có sự phán quyết cuối cùng thì không còn cách nào thay đổi được nữa.

6.4. Sự cứu độ người đã bị đọa lạc

Đương nhiên tốt nhất tự mình không làm các việc ác, sẽ không bị đọa lạc. Nếu đã tạo nghiệp ác rồi, trước lúc chưa chết, vẫn còn có cơ hội làm các công đức, bố thí tạo phước. Nếu sau khi chết, trong vòng 49 ngày, nên vì người chết mà tạo công đức hồi hướng cứu vớt họ. Nếu chết đã qua 49 ngày, thần thức phải tùy nghiệp thọ báo, vậy còn có cách cứu độ nào không? Việc này nếu không phải người có đại lực thì không thể làm được; giống như sau khi đã có phán quyết cuối cùng, không phải trường hợp đặc xá thì không thể thoát cảnh tù tội.

6.4.1. Dùng tâm hiếu chí thành và công đức niệm Phật cứu vớt chúng sinh đã bị đọa trong đường ác

Làm sao để cứu giúp những chúng sinh đã bị đọa trong đường ác? Điều này nên do tâm chí hiếu của con cái người chết mà cứu độ. Dựa vào chuyện của Bồ tát Địa Tạng trong đời quá khứ được đề cập trong kinh Địa Tạng Bồ tát bổn nguyện, chúng ta có thể biết phương cách cứu độ người đã bị đọa lạc; tuy đọa vào Địa ngục nhưng vẫn có thể cứu thoát. Trong kinh Địa Tạng nhắc đến hai sự việc: một là sự việc của nữ Bà la môn, hai là sự việc của người nữ tên Quang Mục; đây đều là chuyện của Bồ tát Địa Tạng trong quá khứ.

Thứ nhất, Bồ tát Địa Tạng, trong quá khứ, khi làm người nữ Bà la môn, mẫu thân cô vì không tin Tam bảo, tu tập theo tà kiến, sau khi chết bị đọa vào Địa ngục chịu đau khổ. Nữ Bà la môn này biết mẫu thân lúc sinh tiền không tin Tam bảo, tu tập tà kiến, chắc chắn sẽ bị đọa vào Địa ngục; liền vì mẹ mà bố thí tu phước, thấy tượng Phật liền cung kính lễ bái. Cô đau buồn khóc than rằng: Phật đã sớm vào Niết bàn, nếu Ngài còn trụ ở thế gian, có thể thỉnh hỏi Đức Phật rằng mẫu thân cô rốt cuộc sinh vào chỗ nào? Tâm tư nàng quá đau buồn. Lúc đó, hình như có một thanh âm nói với nữ Bà la môn, bảo nàng đừng buồn rầu, chỉ cần một lòng xưng niệm danh hiệu của đức Giác Hoa Định Tự Tại Vương Như Lai (danh hiệu của Đức Phật đã diệt độ) liền biết được chỗ thác sinh của người mẹ. Nữ Bà la môn này liền chí thành cung kính, loại bỏ tạp niệm, nhất tâm xưng danh hiệu Phật. Không lâu sau, nàng ở trong định lực đến được Địa ngục, hỏi ngục tốt mẹ cô đang ở nơi nào? Ngục tốt trả lời: “Người mẹ đã mất kia có con gái với lòng hiếu thảo, vì mẹ mà bố thí tu phước, trì niệm danh hiệu Phật; nhờ công đức này, bà mẹ thoát khỏi Địa ngục, sinh lên cõi trời rồi”. Thông qua câu chuyện này, chúng ta biết được tâm chí hiếu và công đức niệm Phật, kết hợp hai sức mạnh này tạo sự cảm ứng, nhờ đó tội nhân dù đã đọa vào Địa ngục cũng có thể được cứu thoát. Thứ hai, là người nữ Quang Mục, cũng là người nữ chí hiếu mà Bồ tát Địa Tạng thị hiện ở trong quá khứ. Mẹ nàng lúc còn sống thích ăn cá con, phạm vào tội sát sinh cực nặng. Quang Mục biết mẹ sau khi chết tất sẽ đọa vào đường ác, do đó xin A la hán nhập định quan sát mới biết người mẹ quả nhiên sinh vào Địa ngục. Sau đó, nàng nhất tâm niệm Phật, cung kính cúng dường, nhờ sức chí thành hiếu kính mà cứu mẫu thân thoát khỏi cảnh khổ Địa ngục. Căn cứ vào hai câu chuyện trên, có thể biết chúng sinh tuy đã đọa vào Địa ngục, chỉ cần con cái có hiếu tâm chí thành, cộng thêm sự thành tâm cung kính niệm Phật; vì cha mẹ và con cái có mối quan hệ huyết thống, nhờ uy đức thần lực của Tam bảo, có thể khiến cho cha mẹ được giải thoát. Lòng từ bi cứu độ của người bình thường tuy cũng có sự cảm ứng, nhưng cha mẹ và con cái là tình thân cốt nhục, nhất định người con có sự chí thành khẩn thiết sâu sắc hơn, sẽ tạo nên sức cảm ứng vô cùng lớn, nhờ vậy cha mẹ dễ được cứu thoát.

6.4.2. Thỉnh mời người niệm Phật tụng kinh không bằng khi đang sống tự mình tu tập

Trong khi vì người chết niệm kinh lễ sám, ta cần phải xem như mình làm công đức, thì mới có hiệu quả. Như trong kinh nói: Người niệm kinh hưởng đến sáu phần trong bảy phần công đức, người chết chỉ hưởng được một phần trong bảy phần. Cho 211 nên, thỉnh mời người niệm Phật, tụng kinh, không bằng khi đang sống tự mình nỗ lực tu tập. Vì vậy, khi thân thể còn khỏe mạnh, tự mình siêng năng niệm Phật, siêng tu phước đức, thì không sợ sự nguy hiểm đọa lạc. Nếu đã chết, thần thức đang ở thân trung hữu, tất nhiên cần đến quyến thuộc vì họ mà tu phước bố thí để cứu thoát họ. Nếu đã bị đọa lạc, đương nhiên rất khó cứu thoát, duy chỉ có sự chí thành khẩn thiết của quyến thuộc mới có thể cứu thoát họ. Bồ tát Địa Tạng dùng nguyện đại bi ở trong đời ác năm trược khai thị pháp môn này, cung cấp phương tiện cứu độ tất cả chúng sinh trong đường ác. Trong bối cảnh Phật giáo Trung Quốc hiện nay, việc siêu độ tổ tiên quyến thuộc là việc vô cùng phổ biến; hi vọng mọi người đều có thể hiểu được ý nghĩa chân thật của pháp môn này, chân thật đạt được công đức, đó mới là tốt (Năng độ kí).

Dân Quốc năm thứ 52, tiết Trung Nguyên, giảng tại Huệ Nhật giảng đường, phần Phật pháp thị cứu thế chi quang, trang 61 63.

Cần Loại Bỏ Những Nhận Thức Sai Lệch Về Phật Giáo

Phật giáo được bắt nguồn từ Ấn Độ, mang sắc thái của văn hóa Ấn Độ, có một số điểm mà người dân Trung Quốc không dễ gì hiểu được. Khi Phật giáo chịu ảnh hưởng từ tập tục và văn hóa Trung Quốc, có một số điểm không phù hợp với ý nghĩa căn bản của Phật giáo. Do vậy người ta thường nhận thức sai lệch về Phật giáo. Tôi cho rằng người tin tưởng kính ngưỡng Phật giáo hoặc người luận bàn về điểm hoài nghi trong Phật giáo, trước hết phải loại bỏ những hiểu sai lệch về Phật giáo, từ đó mới có thể nhận thức Phật giáo một cách đúng đắn.Lời nói đầu

Đạo Phật truyền vào đất nước Trung Quốc đã hơn một nghìn chín trăm năm, cho nên giữa Trung Quốc và Phật giáo có mối quan hệ rất mật thiết. Nền văn hóa hay tập tục của Trung Quốc chịu ảnh hưởng Phật giáo, ngược lại đạo Phật cũng chịu sự ảnh hưởng từ văn hóa và các tập tục của nước này, do vậy Phật giáo đã trở thành Phật giáo Trung Quốc.

Nhưng Phật giáo được bắt nguồn từ Ấn ộ, mang sắc thái của văn hóa Ấn ộ, có một số điểm mà người dân Trung Quốc không dễ gì hiểu được. Khi Phật giáo chịu ảnh hưởng từ tập tục và văn hóa Trung Quốc, có một số điểm không phù hợp với ý nghĩa căn bản của Phật giáo. Do vậy, Phật giáo tại đất nước Trung Quốc, tín đồ và không phải tín đồ Phật giáo đã nhận thức quá nhiều sai lệch về Phật giáo. Do không hiểu rõ ý nghĩa căn bản của Phật giáo mới dẫn đến sự hiểu bị sai lệch, nhân đó tín đồ Phật giáo tin ngưỡng cũng không đúng đắn; người luận bàn về Phật giáo cũng không thể luận bàn được nghĩa lý cốt yếu của Phật pháp.

Tôi cho rằng người tin tưởng kính ngưỡng Phật giáo hoặc người luận bàn về điểm hoài nghi trong Phật giáo, trước hết phải loại bỏ những hiểu sai lệch về Phật giáo, từ đó mới có thể nhận thức Phật giáo một cách đúng đắn. Bây giờ, trước hết xin chọn ra một vài điểm quan trọng để chia sẻ, hi vọng quý vị có mặt hôm nay phát sinh hiểu biết đúng đắn.I. Nhận thức sai lệch các giáo nghĩa trong Phật giáo

Dạo lý của Phật pháp rất sâu xa, có người không hiểu được nghĩa lý sâu xa này, chỉ biết ngang qua kinh sách, chỉ nghe hiểu được vài danh từ, liền giảng giải như thế này như thế kia, kết quả không phù hợp với nghĩa lý căn bản của Phật giáo. Phổ biến nhất như các thuật từ: “Cuộc đời là khổ ”, “Xuất thế gian” “ Tất cả pháp đều không”… Những giáo nghĩa trên đương nhiên Đức Phật đã thuyết, cũng là các giáo lý quan trọng của Phật giáo, nhưng rất hiếm người hiểu đúng đắn. Bây giờ xin phân biệt để giải thích.

1. Cuộc đời là khổ

1.1. Từ sự biến đổi vô thường mà nói “Cuộc đời là khổ”

Dức Phật chỉ cho chúng ta biết “Cuộc đời là khổ”. Người không hiểu được ý nghĩa chân thật trong lời dạy này, sẽ phát sinh quan niệm sai lầm, cảm thấy cuộc đời này thật vô vị, không ý nghĩa, nhân đó suy nghĩ bi quan tiêu cực, đối với cuộc sống cần phải nỗ lực phấn đấu vươn lên thì họ lại thiếu sức sống. ây là sự hiểu sai lệch rất phổ biến. Những người trong xã hội thường dùng cụm từ này với ý tưởng tiêu cực bi quan phê bình Phật giáo; còn thành phần tín ngưỡng Phật giáo cũng thường rơi vào sự hiểu sai lệch tiêu cực bi quan.

Thật ra, câu nói “Cuộc đời là khổ”, hoàn toàn không mang ý nghĩa như vậy. Hễ một cảnh nào mà khi chúng ta tiếp xúc làm phát sinh ra một cảm thọ không phù hợp với sở thích của mình, đưa đến buồn rầu khổ đau; nếu căn cứ ý nghĩa này để nói về khổ, không thể n ó i cuộc đời đều là khổ. Vì sao vậy? Bởi vìcuộc đời cũng có quá nhiều sự việc để vui lắm chứ.

Nghe âm thanh không êm tai, tự nhiên cảm thấy chán ghét; vậy nghe những âm điệu du dương không thích thú sao? Thân thể bệnh hoạn, gia cảnh khốn khổ, người thân ly tán, đương nhiên đau khổ đấy; nhưng đến lúc thân thể khỏe mạnh, kinh tế phát đạt, gia đình đo à n tụ, quay quần bên nhau, như vậy không phải vui lắm sao? Bất cứ chuyện gì, khổ hay vui, đều chỉ là tương đối; nếu gặp chuyện không như ý thìnói cuộc đời là đau khổ, chẳng phải nhìn một cách lệch lạc sao?Như vậy, Đức Phật dạy “Cuộc đời là khổ”, chữ „khổ‟ này có ý nghĩa như thế nào? Trong kinh ghi: “Vô thường cho nên khổ”, nghĩa là tất cả đều bị vô thường chi phối, đều sẽ biến đổi, nên khổ. Đức Phật căn cứ ý nghĩa vô thường biến đổi mà nói “Cuộc đời là khổ”. Như thân thể khỏe mạnh cũng không thể kéo dài, thân này từ từ sẽ suy yếu, già, bệnh rồi chết. Người có tiền của, cũng không thể giữ mãi tiền của, có khi cũng bị nghèo cùng túng thiếu; quyền uy thế lực cũng không thể giữ mãi, có ngày rồi cũng phải xuống chức.

Căn cứ tình trạng biến đổi không cố định để xem xét, dù có vui vẻ ấy, nhưng chẳng được bền lâu, vui không được trọn vẹn, ngay khi vui này thay đổi thì khổ đau liền hiện diện. Thế nên, Đức Phật dạy “Cuộc đời là khổ”, khổ vì cuộc đời đi đến sự biến hoại mất m á t, không tồn tại lâu dài, không viên mãn.

1.2. Hiểu được nguyên nhân đưa đến khổ để nỗ lực loại bỏ chúng, mới có thể được an lạc thật sự

Người tu học Phật, vì không hiểu được đạo lý chân thật, cho rằng cuộc sống không được viên mãn rốt ráo, từ đó suy nghĩ tiêu cực bi quan. Nếu hiểu Phật pháp đúng đắn thìsự nhìn nhận hoàn toàn khác. Cần phải hiểu rằng Đức Phật nói “Cuộc đời là khổ”, từ câu nói này chúng ta phải biết cuộc sống này không viên mãn, không tồn tại mãi; khi hiểu được như vậy, chúng ta mới có thể xây dựng một cuộc sống viên mãn lâu dài hơn. Giống như người bệnh, trước hết phải biết mình có bệnh, rồi mới mời thầy thuốc đến chữa trị, bệnh mới thuyên giảm, sức khỏe hồi phục trở lại.

Vì sao cuộc đời không viên mãn, không tồn tại mãi, nên phải chịu đau khổ?

Nhất định phải tồn tại nguyên nhân đưa đến khổ đau, khi biết được nguyên nhân đưa đến khổ đau mới nỗ lực loại trừ nó, sau đó mới có thể được an lạc thật sự. Thế nên, Đức Phật không đơn thuần nói “Cuộc đời là khổ”, mà còn chỉ ra nguyên nhân đưa đến khổ và phương pháp loại trừ nhân của khổ, từ đó được an lạc thật sự. Người tu học Phật cần phải hiểu rõ phương pháp mà Phật chỉ bày để thực hành, nhằm chuyển đổi cuộc đời không được viên mãn hoàn hảo này trở thành cuộc đời thật sự viên mãn hoàn hảo. Cảnh giới này, Phật giáo gọi là “Thường lạc ngã tịnh”.

Ở đây, Thường là sự tồn tại vĩnh viễn, Lạc là sự an lạc, Ngã là sự tự do tự tại, Tịnh là sự thuần khiết thanh tịnh. Kết hợp bốn phẩm tính này, thì đây là trạng thái an lạc thật sự vĩnh viễn, tự tại vĩnh viễn, sự thuần khiết thanh tịnh vĩnh viễn. Mục tiêu lớn nhất của Phật giáo không đơn thuần chỉ rõ “Cuộc đời là khổ”, mà quan trọng nhất là thay đổi chuyển hóa cuộc đời là bể khổ này trở thành cuộc đời đầy an lạc tự do tự tại thuần khiết thanh tịnh vĩnh viễn (trong Phật pháp gọi là chuyển y). Chỉ rõ nguyên nhân đưa đến khổ đau của chúng ta ở đâu, phải nỗ lực tu trì như thế nào để hướng đến mục tiêu lớn này. Cảnh giới “Thường lạc ngã tịnh” là cảnh giới thật sự lý tưởng, tràn đầy niềm hi vọng, chúng ta cũng có thể đạt đến đó. Như thế sao lại cho rằng đạo Phật là tiêu cực và bi quan!

Tuy nhiên, không phải ai tu học Phật cũng nhất định đạt đến cảnh giới cao tột này, chỉ cần biết được đạo lý này thôi cũng thật sự quá tốt rồi. Như một số người khi gặp khó khăn, còn biết nỗ lực làm thiện; nhưng đến khi giàu sang, quên hết tất cả, chỉ biết hưởng thụ chăm sóc cho bản thân, sống mờ mờ mịt mịt rồi dẫn đến lầm đường lạc lối.

Người tu học Phật, không chỉ trong lúc khốn khó biết nỗ lực hướng thượng mà ngay khi hưởng thụ sung sướng luôn luôn tỉnh giác; bởi vì khoái lạc ấy không phải vĩnh viễn, không đáng bám víu; nếu không nỗ lực hướng thiện, rất dễ bị thất bại đọa lạc. “Cuộc đời là khổ”, thông điệp này cũng cảnh tỉnh chúng ta không nên chuyên lo giảng giải nghiên cứu hay hưởng thụ để rồi đi đến con đường lầm lạc, đây cũng là ý nghĩa quan trọng trong lời Đức Phật dạy: “Cuộc đời là khổ”.2. Xuất thế gian

2.1. Thế nào là thế gian?

Phật pháp nói có thế gian và xuất thế gian, có rất nhiều người hiểu sai, cho rằng thế gian chính là thế giới chúng ta đang sinh sống, còn xuất thế gian là đi đến một thế giới khác.

Đó là sự hiểu sai lệch, mỗi người chúng ta sống trong thế giới này, nếu có xuất gia cũng sống trong thế giới này. Các vị chứng quả A la hán, Bồ tát, Phật, đều là những bậc Thánh xuất thế gian, nhưng đều ở trong thế gian này cứu độ chúng ta. Có thể thấy xuất thế gian hoàn toàn không mang ý nghĩa đi đến một thế giới khác.

Như vậy ý nghĩa của thế gian và xuất thế gian được đề cập trong Phật giáo là thế nào? Theo sự trình bày xưa nay của Trung Quốc, chữ “thế” hàm nghĩa chỉ thời gian, như một đời có ba mươi năm; người phương Tây cũng có quan niệm như vậy, gọi một thế kỷ là một trăm năm. Vì thế, nghĩa của chữ

„ thế‟ mang đặc tính thời gian; từ quá khứ đến hiện tại, từ hiện tại đến tương lai, khoảng thời gian ở giữa này gọi là thế gian. Phật pháp cũng như thế, cái có thể thay đổi biến hóa được gọi là thế; ở trong thời gian, từ quá khứ đến hiện tại, hiện tại đến t ươ ng lai, từ có đến không, từ tốt đẹp đến hư hoại, tất cả đều đang thay đổi biến hóa, mà tất cả những gì đang thay đổi đều gọi là thế gian.

Ngoài ra, chữ „thế‟ còn có nghĩa là sự không hiểu biết. Người ta thường không hiểu rõ về nhân quả ba đời quá khứ, hiện tại và vị lai; không biết ta từ đâu đến, phải làm người như thế nào, ta sau khi chết phải đi về đâu; không hiểu biết ý nghĩa của đời người và bản tánh của vũ trụ, mờ mịt trong nhân quả ba đời. ây gọi là thế gian.

2.2. Thế nào là xuất thế gian?

Thế nào gọi là xuất thế? Xuất có nghĩa là vượt qua hoặc vượt lên trên. Nếu thực hành đúng theo giáo pháp Đức Phật dạy, sẽ phát sinh trí huệ, thấu hiểu đạo lý chân thật của vũ trụ nhân sinh, tâm thanh tịnh, không còn phiền não, thể nghiệm được chân lý vĩnh hằng; đó gọi là xuất thế gian. Chư Phật và Bồ tát đều có mặt trong thế giới này, nhưng quý Ngài dùng trí huệ vô tỷ thông đạt chân lý, tâm luôn thanh tịnh, không giống như người bình thường chúng ta.

Thế nên, danh từ xuất thế gian hàm nghĩa rằng chúng ta học và hành trì theo giáo pháp của Đức Phật phải là người tiến lên một bậc vượt trội hơn người bình thường, từ vị trí phàm phu tiến đến địa vị Thánh nhân; hoàn toàn không nói rằng chúng ta đi đến một thế giới nào khác. Vì không hiểu rõ ý nghĩa của xuất thế gian trong Phật pháp, hiểu sai về Phật giáo, cho rằng xuất thế gian là sự chạy trốn thực tại, từ đó dẫn đến phê bình không đúng đắn.3. Tất cả pháp đều không

3.1. Nghĩa chân thật của "Không‟: Do nhân duyên hòa hợp, không có một thật thể bất biến

Đức Phật dạy “Tất cả pháp đều không”; một số người hiểu sai, cho rằng thế này cũng là không, thế kia cũng không, cái gì cũng không, cái gì cũng đều không có, ngang dọc đều không có, không ý nghĩa; do đó việc xấu không làm, việc tốt cũng không làm, hiểu biết mờ mờ mịt mịt, miễn sống được là tốt. Thật ra „Không‟ trong Phật pháp là triết lý vô cùng sâu xa thâm thúy, chư Phật và Bồ tát là các vị chứng ngộ đạo lý chân thật của „Không‟. Ở đây, „Không‟ không phải thứ gì cũng đều không có, mà ngược lại mọi thứ đều tồn tại, như thế gian là thế gian, cuộc đời là cuộc đời, khổ là khổ, vui là vui, tất cả hiện đang có mặt .

Trong Phật pháp rõ ràng đề cập đến chánh tà, có thiện có ác, có nhân có quả; cần bỏ tà quy chánh, lìa ác hướng thiện, làm thiện được quả báo lành, tu tập sẽ thành Phật. Nếu nói rằng thứ gì cũng không có, chúng ta cần gì phải tu học Phật? Thiện và ác, phàm phu và Thánh nhân, mọi thứ đều có, vì sao Đức Phật lại nói “Tất cả pháp đều không”? „Không‟ có nghĩa là gì?

Do nhân duyên hòa hợp mà các pháp có mặt, thật sự không có một thật thể tồn tại bất biến, cho nên gọi là không. Tà chánh, thiện ác, con người, tất cả đều không phải là những thật thể tồn tại bất biến, đều do nhân duyên hòa hợp mà có mặt. Do nhân duyên hòa hợp mà hình thành, do vậy khi nhân duyên biến đổi thì chúng cũng biến đổi theo; vì không có một thật thể, cho nên gọi là không.

Lấy một câu chuyện thực tế để giải thích. Ví dụ có một người đứng trước gương, hình ảnh người ấy hiện ra trong gương. Do đâu có hình ảnh? Do có kính, có người, lại cần phải nhờ vào ánh sáng của mặt trời hoặc ánh sáng của đèn, mới thấy được hình ảnh; nếu thiếu đi một trong các yếu tố đó thì không thể nhìn thấy được. Cho nên hình ảnh xuất hiện phải cần phải có đủ các điều kiện trên, nó không phải là một vật thể tồn tại độc lập; tuy không phải là thật thể, nhưng hình ảnh được nhìn 221 thấy rõ rõ ràng ràng, không phải không có. Nói “Tất cả pháp đều không”, chính là căn cứ vào ý nghĩa các pháp do nhân duyên mà phát sinh.

3.2. Đức Phật dạy “Tất cả pháp đều không”, đồng thời cũng dạy “Có thiện ác, nhân quả”

Đức Phật nói “Tất cả đều không”, đồng thời lại nói tất cả nhân duyên đều có; nghĩa là không chỉ phải thấu hiểu “Tất cả pháp đều không”, mà còn cần phải biết có nhân có quả, có thiện và có ác. Người tu học Phật cần phải bỏ ác làm lành, chuyển mê thành ngộ; trong qúa trình tu tập chuyển mê thành ngộ đi đến chứng đắc được tánh Không, là không (tánh không) mà cũng là có (tức không tức hữu), thông đạt hai chân lý (Tục đế và Thắng nghĩa đế). Một số người cho rằng Phật pháp nói Không, đồng nghĩa cái gì cũng không có, là tiêu cực, là bi quan; đó đều là những nhận thức sai lầm, do vì không hiểu Phật pháp, cho nên cần phải triệt để thay đổi nhận thức này.II. Nhận thức sai lệch về nguyên tắc và sự chế định trong Phật giáo

Phật giáo là tôn giáo bắt nguồn từ Ấn Độ, nên nguyên tắc và sự chế định có điểm không tương đồng với Trung Quốc cổ xưa. Như đối với vấn đề xuất gia và ăn chay, người không hiểu biết, không biết tu tập, đã nhận thức rất sai lệch các vấn đề này.1. Xuất gia

1.1. Tu học Phật không nhất định phải xuất gia

Sự xuất gia theo nguyên tắc và sự chế định của Phật giáo Ấn ộ, người Trung Quốc, đặc biệt người theo đạo Nho, đã hiểu vấn đề này quá sai lệch. Ở đất nước này, thường nghe người ta nói: Mọi người tu học Phật, con người ở trên trái đất sẽ không còn nữa. Vì sao? Vì mọi người đều xuất gia, thì không có vợ chồng con cái, xã hội làm sao tồn tại?

Đây là sự hiểu sai lệch nghiêm trọng. Tôi thường đưa thí dụ: Các thầy, cô giáo dạy học sinh, chẳng lẽ học sinh nào cũng vào trường sư phạm học, tốt nghiệp ra trường toàn bộ đều làm giáo viên hết sao? Điểm này, người dân ở quần đảo Phi Luật Tân (Philippines) không nhận thức quá sai lệch. Bởi vì đi đến đâu cũng đều gặp những đức cha và me sơ, họ cũng là người xuất gia, nhưng đó chỉ là bộ phận nhỏ trong tín đồ Thiên Chúa giáo; lại có người không phải là tín đồ Thiên Chúa giáo muốn trở thành đức cha, me sơ.

Thành phần tu học Phật có đệ tử xuất gia và đệ tử tại gia. Người xuất gia có thể học Phật, người tại gia cũng học Phật; chúng xuất gia có thể tu tập để giải thoát sinh tử, chúng tại gia cũng như thế, cũng có thể tu tập để giải thoát sinh tử. Không nhất định ai tu học Phật đều phải xuất gia, tuyệt đối không phải vìmọi người tu học Phật mà nhân loại bị tuyệt chủng.

1.2. Phát tâm rộng lớn xuất gia vì muốn chuyên tâm nhất ý hoằng dương Phật pháp

Mặc dù người xuất gia và tại gia đều có thể tu tập để giải thoát sinh tử, nhưng vì sao phải xuất gia? Vì cần phải hoằng dương Phật pháp, cần phải phát triển Phật pháp, cần phải có người chỉ đạo Phật giáo. Người chỉ đạo Phật giáo tốt nhất chính là người xuất gia, vì họ không vướng bận gánh vác trách nhiệm ở gia đình, lại không đi làm những công việc bên ngoài, có thể dốc hết tâm ý tu tập, dốc hết tâm ý hoằng dương Phật pháp. Phật pháp muốn tồn tại trên thế gian, nhất định cần những người này để phát triển, cho nên xưa nay chế định nguyên tắc cho người xuất gia.

Phải chăng công đức của xuất gia rất lớn? Tất nhiên rất lớn. Nếu người không thể xuất gia thì không nên ép buộc, nếu bị ép buộc xuất gia có khi không thành tựu đúng như pháp mà còn thua kém người tại gia. Lên càng cao thì rơi xuống càng nặng; xuất gia có công đức rất lớn, nhưng không cẩn thận, đọa lạc còn kinh khủng hơn. Cần phải phát tâm chân thành tha thiết, kham nhẫn sự khó khổ để tu tập, vì Phật pháp mà hi sinh lợi ích bản thân, nỗ lực hoằng dương Phật pháp, thì mới không hổ thẹn chí nguyện xuất gia.

Người xuất gia là rường cột của Phật giáo, là thành phần nòng cốt phát triển Phật pháp, họ không lập gia đình. Tôn giáo ở phương Tây cũng có những nguyên tắc như vậy. Có rất nhiều nhà khoa học và triết học gia, vì sự nghiệp mà tôn thờ chủ nghĩa độc thân, để không bị gia đình ràng buộc, nỗ lực cống hiến cho sự nghiệp nghiên cứu, cho triết học. Nguyên tắc xuất gia trong Phật giáo nhằm thoát ly những ham muốn ở thế gian, mà dành hết tâm ý cho Phật pháp. Do vậy, xuất gia là việc làm của bậc đại trượng phu, cần phải hết sức siêng năng và kham nhẫn khó khổ. Nếu tùy tiện xuất gia, xuất gia nhưng không làm việc của người xuất gia, bản thân không những không được lợi ích gì, ngược lại làm chướng ngại cho Phật giáo.

Có người vừa mới tu học Phật pháp liền nghĩ rằng phải xuất gia, làm như tu học Phật pháp mà không xuất gia thì không thể được; không những bản thân đã hiểu sai, mà còn làm cho người khác khựng lại không dám đến tu học Phật. Ý nghĩ rằng tu học Phật cần phải xuất gia là hoàn toàn không đúng! Cần phải hiểu rằng xuất gia không phải là việc dễ làm, trước hết cần phải làm tốt bổn phận của một cư sĩ tại gia, tinh tấn thực hành giáo pháp, làm lợi ích cho mình và người. Nếu thật sự phát tâm rộng lớn, thực hành hạnh của người xuất gia, hi sinh vì Phật pháp, sau đó mới xuất gia; làm như vậy bản thân mình được an ổn vững vàng, mà cũng ảnh hưởng tốt đến xã hội.

1.3. Hai nhận thức sai lệch lớn về người xuất gia

1.3.1. Người xuất gia ngoài việc tinh tấn tu trì, cũng cần phải giảng giải Phật pháp cho tín chúng, không phải sống nhàn hạ hưởng phước

Liên quan đến người xuất gia, bàn thêm hai điểm sau:

Có người nhìn thấy chùa to Phật lớn, trang hoàng đẹp đẽ, trang nghiêm thanh tịnh, bấy giờ rất hâm mộ người xuất gia. Họ nghĩ rằng người xuất gia ở trong chùa, có thí chủ đến cúng dường, không cần phải làm bất cứ việc gì, ngồi đó hưởng thọ phước báo. Như câu nói lưu truyền lại: “Mặt trời lên cao ba sào mà vẫn chưa thức dậy”, “Không bằng vị Tăng nửa ngày rảnh rỗi”, chính là quan điểm sai lệch này. Họ không biết người xuất gia cũng có công việc của người xuất gia, phải dõng mãnh tinh tấn tu tập. Bản thân họ nỗ lực tinh cần, “Từ đầu đêm đến cuối đêm, tinh cần tu tập”; phải thuyết pháp cho tín chúng, đi khắp nơi giáo hóa, đến đâu cũng thuyết giảng đạo lý. Họ sống cuộc sống đạm bạc thanh bần, vì lợi ích chúng sinh, vì Phật giáo trường tồn mà nỗ lực, làm lợi ích cho mình và cho người, làm những việc rất khó làm, cho nên họ xứng đáng là hàng Tăng bảo. Vì sao nói họ không làm việc gì, ngồi không hưởng phước, ngồi đợi thí chủ đem đến dâng cúng? Có thể vì người xuất gia rất đông, nhưng thành phần thực hiện nhiệm vụ của người xuất gia thì ít, do vậy xã hội có cái nhìn sai lệch như vậy!

1.3.2. Người xuất gia là nhà giáo dục rất ý nghĩa và cao quý, không phải là thành phần sống dựa dẫm làm hao tốn cho xã hội

Có người phản đối Phật giáo, nói rằng người xuất gia trong Phật giáo không làm gì cả, chỉ sống dựa dẫm làm hao tốn cho xã hội, hầu như không làm lợi ích gì.

Họ không biết rằng công việc của con người không nhất định phải là mua bán hay làm nông, ngay cả công việc giáo dục, làm ký giả cho đến những nghề nghiệp tự do khác cũng có thể cho là hao tốn chăng? Người xuất gia không phải không làm việc gì, cuộc sống rất đơn giản thanh bần nhưng cần phải dõng mãnh tinh cần tu tập. Những việc họ làm, ngoài lợi ích riêng mình, còn hướng dẫn người hướng thiện, chú trọng vun bồi đức hạnh và tu tập, khiến cho nhân cách của tín chúng mỗi ngày càng được nâng cao, có thể tu tập giải thoát sinh tử, khiến cho mọi người trên thế gian đều được lợi ích lớn. Như thế vìsao có thể nói họ sống bám, không làm gì?

Người xuất gia là bậc thầy tôn quý, có thể nói là nhà giáo dục rất ý nghĩa và cao quý. Vì thế, chỉ người không hiểu Phật pháp mới nói người xuất gia sống nhàn hạ, hoặc người xuất gia sống dựa dẫm làm hao tốn cho xã hội, nói như thế đều không đúng. Người ch â n chánh xuất gia không như thế, không có thời gian rảnh rỗi mà rất bận rộn, không hao phí mà còn có thể đền đáp ân của tín thí.2. Ăn chay

2.1. Tu học Phật không chỉ học ăn chay, trước hết thường nghe Chánh pháp, tịnh hóa thân tâm

Tín đồ Phật giáo ở Trung Quốc đặc biệt xem trọng vấn đề ăn chay, cho nên người tu học Phật thường cho rằng tu học Phật cần phải ăn chay. Người không thể từ bỏ ăn thịt, lại nghĩ sai rằng mình vẫn chưa thể tu học Phật. Hãy xem tín đồ Phật giáo ở Nhật Bản, Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan, hoặc Tây Tạng và Mông Cổ thuộc Trung Quốc; không cần nói gì đến tín đồ tại gia, đến cả người xuất gia cũng dùng thịt. Bạn có thể nói họ không tu học Phật, không phải tín đồ của Phật giáo sao?

Chúng ta đừng hiểu lầm rằng tu học Phật cần phải ăn chay, không ăn chay thì sẽ không được tu học Phật; học Phật và ăn chay không phải hoàn toàn hợp nhất. Có người nhìn thấy một số người tu học Phật mà không tu sửa được gì, chỉ biết học ăn chay; cha mẹ, anh chị em, hay con cái trong nhà cảm thấy không thích, cho rằng thức ăn chay quá phiền phức.

Kỳ thật, người tu học Phật nên như thế này: ể tu học Phật, trước tiên cần phải hiểu rõ đạo lý của Phật giáo, sống ở xã hội hay trong gia đình cần phải y cứ vào lời Phật dạy mà thực hành, khiến đức hạnh ngày càng tăng trưởng, tâm được thanh tịnh. Mọi người trong gia đình nhận thấy bạn trước khi chưa tu học Phật rất tham lam, rất sân hận, không lòng từ bi, không có trách nhiệm; sau khi tu học Phật, tất cả điều đó đã thay đổi, tâm bớt tham, ít sân hận, thương yêu mọi người, làm việc rất có trách nhiệm. Bạn đã khiến họ nhận ra rằng tu học Phật có lợi cho gia đình và xã hội. Đến lúc đó, bạn muốn ăn chay, người thân không những không phản đối mà còn ủng hộ, dần dần họ sẽ học hỏi ở bạn. Nếu vừa mới tu học Phật mà chỉ học ăn chay, không tu học những điều khác, chắc chắn sẽ phát sinh trở ngại, phát sinh những lời không hay.

2.2. Ăn chay vì muốn giảm nghiệp sát, nuôi dưỡng tâm từ bi

Người tu học Phật tuy không nhất thiết phải ăn chay, nhưng ăn chay quả thật là đạo đức và hành vi lương thiện của Phật giáo Trung Quốc, cần được đề xướng. Đạo Phật dạy ăn chay có thể nuôi dưỡng tâm từ bi, không sát hại mạng sống của chúng sinh, không nhẫn tâm uống máu ăn thịt động vật, không những giảm thiểu nghiệp sát mà còn làm tăng trưởng sự cảm thông đến nổi thống khổ của nhân loại.

Phật giáo đại thừa đặc biệt khởi xướng ăn chay, cho rằng ăn chay nuôi dưỡng tâm từ bi nên công đức rất lớn. Do vậy, nếu ăn chay mà không tăng trưởng tâm từ bi thì chỉ là giữ không giới không sát sinh một cách tiêu cực, đây rất gần với Phật giáo Tiểu thừa!

Theo nhận thức của người thế gian, ăn chay có lợi ích rất lớn, ít tốn kém, giá trị dinh dưỡng lại rất cao, có thể giảm thiểu bệnh tật. Hiện nay trên thế giới, có tổ chức hội ẩm thực chay quốc tế, không kể bạn là ai, chỉ có nhu cầu thích ăn chay đều có thể tham gia. Như vậy cho thấy ăn chay là việc rất tốt, người tu học Phật càng nên đề xướng.

Nhưng cần phải chú ý không nên đề xướng quá cao việc này, lấy làm tiêu chuẩn cho người tu học Phật, rồi cho rằng tu học Phật không thể không ăn chay. ễ gặp người tu học Phật, liền Hỏi: Bạn có ăn chay không? Tại sao tu học Phật lâu như vậy mà vẫn chưa ăn chay? Sự học Phật và ăn chay gộp chung lại thành một như vậy sẽ làm chướng ngại cho hoằng dương Phật pháp!III. Nhận thức sai lệch nghi thức Phật giáo

Người không hiểu Phật giáo khi đến chùa nhìn thấy người lạy Phật, tụng kinh, lạy sám hối, công phu tối và sáng, và các nghi thức tụng niệm khác; vì không hiểu rõ ý nghĩa chân thực của các việc này liền cho rằng đó đều là mê tín. Về phương diện này có rất nhiều vấn đề, dưới đây xin chỉ nói sơ lược vài điều.1. Lạy Phật

1.1. Ý nghĩa của việc lễ lạy chư Phật, Bồ tát

Chúng ta vào chùa lễ Phật, dâng hương hoa, đèn nến cúng dường Đức Phật. Tín đồ của thần giáo ở phương Tây cho rằng chúng ta lạy hình tượng là việc mê tín.

Kỳ thật, Đức Phật là đấng giáo chủ của chúng ta, là con người bình thường tu tập đạt đến quả Phật viên mãn rốt ráo; các đại Bồ tát cũng là những bậc sắp bước lên ngôi vị Phật. Họ chính là nơi cho chúng ta quay về nương tựa, là những vị dìu dắt chúng ta. Tôn kính Đức Phật và các vị Bồ tát đương nhiên phải biểu hiện bằng hành vi cụ thể, giống như cung kính cha mẹ cũng cần phải thể hiện sự lễ phép.

Khi Đức Phật còn tại thế, khi có vấn đề gì, chúng đệ tử có thể trực tiếp đối trước Ngài cung kính thưa hỏi. Hiện tại, Đức Phật Thích ca đã nhập Niết bàn, còn chư Phật và Bồ tát ở các thế giới khác đều không hiện thân nơi thế giới này; vì vậy không thể không dùng giấy để họa vẽ, xi măng hay gỗ để khắc chạm hình tượng của các Ngài để làm biểu tượng để cung kính lễ lạy. Bởi vì đó biểu thị cho hình tượng của chư Phật và Bồ tát, nên chúng ta mới cung kính đảnh lễ; không phải cung kính đảnh lễ giấy, đất, gỗ và đá.

Như chúng ta yêu đất nước của chúng ta, phải làm gì để thể hiện tình yếu ấy? Dùng vải màu để làm thành lá cờ tổ quốc, khi chào cờ, phải cử hành nghi lễ long trọng trang nghiêm, cung kính hướng về lá cờ tổ quốc; chúng ta có thể nói đó mê tín chăng? Thiên Chú a giáo cũng có biểu tượng tôn thờ, Ky Tô giáo tuy không có biểu tượng, nhưng cũng có Thánh giá để làm biểu tượng tôn thờ, có lúc còn quỳ xuống cầu nguyện; những hành động đó với sự lễ Phật có gì khác nhau? Cho rằng đảnh lễ Phật trong Phật giáo là đảnh lễ hình tượng, đó chỉ là ác ý của tín đồ thần giáo ở phương Tây vì muốn phá hoại chúng ta.

1.2. Cúng dường hương hoa đèn nến biểu hiện sự cung kính, cũng biểu thị sự tu tập theo sự thanh tịnh và ánh sáng trí huệ nơi Đức Phật

Cho đến dâng cúng hương hoa và đèn nến thì thế nào? Khi Đức Thế Tôn còn tại thế, ở xứ Ấn, người ta mang những thứ này đến cúng dường Ngài. Đèn nến biểu hiện cho ánh sáng trí huệ, hương hoa tượng trưng cho hương giới đức thơm thanh khiết. Tin Phật đảnh lễ Phật, một mặt đem lễ vật dâng cúng Phật để bày tỏ lòng cung kính, một mặt cũng biểu thị tu tập theo ánh sáng trí huệ và sự thanh tịnh nơi đức Phật.

Không phải dâng hoa đốt hương để Đức Phật ngửi hương thơm, không phải đốt đèn thắp nến để Ngài mới nhìn thấy được vạn vật. Tôn giáo ở phương Tây, đặc biệt là Thiên Chúa giáo, không dâng những thứ này sao? Đây vốn là nghi thức chung của một số tôn giáo.

Đảnh lễ đức Phật cần phải cung kính thành tâm, khi đảnh lễ Phật cần phải quán tưởng Phật là đấng Chơn chánh. Nếu đảnh lễ Phật mà tâm lại nghĩ đến việc khác, hoặc nói chuyện, như vậy là không cung kính, mất đi ý nghĩa của lễ lạy Phật.2. Lễ sám

Tín đồ Phật giáo thường lễ sám, tụng kinh; những người thuộc tôn giáo khác, hoặc người không theo tôn giáo nào, cũng thường hiểu sai cho đó là mê tín.

Sám, nguyên gốc của nó thuộc tiếng Ấn ộ, được phiên âm là sám ma; nghĩa là khi chúng ta đã phạm sai lầm, biết thừa nhận sai lầm ấy. Bởi vì làm con người từ kiếp quá khứ cho đến hiện tại, ai cũng gây nên những sai lầm, tạo nên vô số tội lỗi, còn lưu lại dẫn đến khổ nạn, nghiệp lực làm chướng ngại việc tu tập giải thoát. Vì muốn giảm nhẹ nghiệp lực và tiêu trừ những chướng ngại khổ nạn, do vậy đối trước chư Phật Bồ tát và chúng tăng, tự nhận những sai lầm mà tự mình gây nên, để nghiệp chướng của mình được tiêu trừ.

Trong Phật giáo có pháp môn lạy sám, đây giống như phương pháp hối cải bên Cơ đốc giáo; đứng về phương diện tiến tu của tôn giáo, pháp này rất quan trọng. Sám hối, nghĩa là tự mình phải biết ăn năn hối lỗi, tâm phải thật sự thành khẩn sửa đổi, đó mới phù hợp với ý nghĩa sám hối trong đạo Phật.

Một số người không hiểu sám hối cần phải thực hiện như thế nào? Các vị Tổ ngày xưa biên soạn bộ nghi thức sám hối, dạy cho chúng ta khi niệm tụng từng câu, miệng tụng, tâm lắng lòng suy nghĩ, hiểu được ý nghĩa của đạo lý, để sám hối những tội nghiệp của mình. Trong nghi thức sám hối, chư Tổ dạy chúng ta lễ Phật thế nào để cầu chư Phật và chư Bồ tát từ bi gia hộ; tự nhận những lỗi lầm của mình, hiểu rằng sát sinh, trộm cắp, tà dâm v.v., là những việc không đúng; thành tâm sửa đổi những gì đã phạm và phát nguyện tu tập. Đó là nghi thức sám hối mà các vị Tổ quá khứ đã truyền dạy chúng ta, (Cơ Đốc giáo cũng có dạy văn cầu nguyện). Nhưng sám hối quan trọng là xuất phát từ tâm chân thành tha thiết, quyết chí sửa đổi.

Có một số người có sẵn nghi thức sám hối cũng không tụng niệm, lại thỉnh người xuất gia đến tụng; cứ như thế, bản thân mình không biết sám hối, chuyên thỉnh người xuất gia đến lạy sám thay cho mình. Khi cha mẹ hay người thân qua đời, cần nương oai lực của Tam bảo để tiêu trừ tội lỗi cho cha mẹ hoặc quyến thuộc, họ cũng thỉnh người xuất gia đến hành lễ, cầu nguyện cho người mất được siêu thăng. Nếu không hiểu được ý nghĩa căn bản của Phật pháp, vì muốn phô diễn mặt ngoài, vì phong tục nhân gian, chỉ bỏ vài đồng tiền thỉnh vài vị xuất gia đến lễ sám tạo công đức, còn bản thân mình lại không tin Phật pháp, tâm không có chút chí thành tha thiết sám hối, như thế đã đánh mất ý nghĩa căn bản của bái sám.

Phật giáo lưu truyền đến sau này, ý nghĩa của việc sám hối càng trở nên mờ nhạt. Bản thân người tu học Phật không biết sám hối, bất kể gặp việc lớn nhỏ đều thỉnh mời người xuất gia, khiến người xuất gia quá bận rộn với các việc này, hôm nay gia đình này thỉnh lạy sám, ngày mai nhà kia thỉnh cầu siêu. Có nhiều tự viện ngày ngày lấy những việc này làm việc chính, còn sự nghiệp chính yếu của người xuất gia lại bỏ bê không lưu tâm, đây chẳng trách Phật giáo bị suy yếu.

Vì thế, sám hối quan trọng ở chính mình, nếu mình chí thành tha thiết sám hối, dù chỉ sám hối trong một giờ đồng hồ, công đức đó còn nhiều hơn thỉnh mời nhiều người đến tụng kinh trong nhiều ngày. Hiểu rõ đạo lý này, con cái nếu muốn trọn hiếu đạo đối với cha mẹ, nên vì cha mẹ mà tự mình thực hành sám hối, sẽ được công đức rất lớn, bởi vì sự quan hệ mật thiết giữa những người chung huyết thống. Người xuất gia không nên lấy việc lễ lạy, tụng kinh cho người làm việc chính yếu; bởi vì đó không được ích lợi gì, chỉ làm cho người thế tục xem thường và hủy báng.3. Tụng kinh

Người tu học Phật sớm tối có hai thời tụng kinh niệm Phật, trong nhà Phật gọi là công phu sáng và công phu chiều. Ky Tô giáo sớm tối và khi dùng cơm có lời văn cầu nguyện, tín đồ Thiên Chúa giáo cũng đọc kinh vào buổi sáng và chiều. Những nghi thức tôn giáo này vốn không có vấn đề gì. Chẳng qua vì việc này có nhiều người tìm đến tôi và nói rằng: “Không tu học Phật thì không có vấn đề gì, vừa mới học Phật thì nhiều vấn đề phát sinh. Ba mẹ của con tụng kinh vào mỗi sáng và tối, mỗi thời mất hai giờ đồng hồ. Nếu mỗi người tu học Phật đều như thế thật sự công việc nhà không thể nào trôi chảy được.”

Tình trạng này quả thật xảy ra trong một bộ phận người cư sĩ, khiến cho người ta hiểu lầm rằng đạo Phật chỉ dành cho người già rảnh rỗi, không phù hợp với người đang phải làm việc. Kỳ thật, công phu sáng và tối không nhất định phải tụng kinh gì hay niệm danh hiệu Phật nào, cũng không nhất thiết phải tụng niệm nhiều và lâu; có thể tùy theo sở thích mà tụng niệm, căn cứ vào tình hình thực tế mà sắp xếp thời gian. Chính yếu phải xưng tụng ba quy y; mười lời nguyện của Bồ tát Phổ Hiền cũng rất quan trọng.

Phật giáo Nhật Bản được truyền đến từ Trung Quốc; Tịnh Độ tông, Thiên Thai tông, Mật tông, v.v., mỗi tông đều có nghi thức tụng niệm, phải đơn giản không mất nhiều thời gian, đó là tình hình Phật giáo ở thời nhà Đường và Tống. Nghi thức tụng niệm ở Trung Quốc vào thời cận đại có: (1). Nghi thức sử dụng trong tòng lâm: Trong tòng lâm có đến mấy trăm vị, mỗi lần tập hợp lại phải mất rất nhiều thời gian, để thích ứng với môi trường đặc biệt này nên khóa tụng niệm khá dài. (2) Từ đời nhà Nguyên, nhà Minh trở đi, Phật giáo có chiều hướng hỗn hợp. Bấy giờ nghi thức thời khóa tụng niệm được biên soạn đầy đủ với nhiều nội dung, nhằm thích hợp sự tu học của những người trong các tông phái khác nhau. Kỳ thật, người tại gia không nhất thiết phải làm như vậy.

Trước đây, ở Ấn Độ, người tu tập theo Phật giáo đại thừa, mỗi ngày có sáu thời thực hành năm pháp sám. Thời gian ngắn hơn một chút nhưng chẳng sao, số lần có thể tăng lên. Tóm lại, tu học Phật không chỉ dừng lại ở nghi thức tụng niệm; đặc biệt chúng tại gia tu học Phật không nên tụng niệm nhiều và lâu, để ảnh hưởng không tốt đến công việc gia đình.4. Đốt giấy tiền

Ở Trung Quốc thời cổ xưa, khi cúng giỗ tổ tiên, có phong tục đốt lụa trắng, đốt một ít lụa gửi cho tổ tiên dùng. Sau đó, để đơn giản đã đốt giấy thay lụa; đến thời sau này, dùng giấy làm đồng tiền, vàng thẻ và tiền giấy, thậm chí còn làm nhà, xe hơi để đốt. ó là những phong tục tập quán do người xưa truyền lại, không ngừng thay đổi phát triển, chúng không phải bắt nguồn từ Phật giáo mà có.

Những việc làm này cũng có một điểm hay, đó là con cái thể hiện một chút hiếu thảo đến cha mẹ đã mất. hi ăn cơm nghĩ tưởng đến cha mẹ tổ tiên, mặc áo quần cho đến chỗ ở đều nhớ đến tổ tiên. Sự không quên ân đức của cha mẹ tổ tiên, mang ý nghĩa của “Thương tiếc cha mẹ kính tưởng tổ tiên”.

Đạo Phật truyền sang Trung Quốc, để thích hợp với bản xứ, các phương tiện cùng với niệm kinh lễ Phật được gộp thành một. Riêng Nho giáo chủ trương “Tiễn người chết là việc quan trọng” và “An táng long trọng”, điều đó không tránh khỏi sự phô trương lãng phí. Cho rằng đốt vàng mã nhiều càng tốt, nên mới bị người ngày nay phê bình; từ đó nghi thức trong Phật giáo cũng bị cho mê tín và lãng phí.

Tín đồ Phật giáo cần phải hiểu rõ ý nghĩa này, đặc biệt không nên đốt giấy tiền vàng bạc, bởi vì trong Phật giáo không làm những việc đó. Nếu muốn tưởng niệm đến người mất có thể đốt một ít làm tượng trưng, tốt nhất không nên đốt trong chốn già lam, để tránh do việc làm của chúng ta mà Phật giáo chịu tiếng không hay.5. Bốc thăm, bói quẻ, cầu cơ

Có nhiều chùa, bên trong tổ chức những hoạt động như bốc thăm, bói vẻ, thậm chí cả cầu cơ, lên đồng v.v., nên bị xã hội gièm pha, cho rằng mê tín. Kỳ thật, Phật giáo thuần chánh không chấp nhận những việc làm như vậy (có hiệu nghiệm hay không là vấn đề khác). Người chân chánh tu học Phật chỉ cần tin nhân quả; nếu trong quá khứ và đời nay đã tạo những nghiệp ác, nhất định không thể dùng phương thức theo lành tránh họa mà có thể trốn tránh quả nghiệp ác.

Làm thiện được quả báo an vui, làm ác ngày sau khó tránh khỏi quả khổ. Muốn được quả tốt, cần phải làm nhiều công đức. Người đệ tử Phật chỉ cần biết làm nhiều điều lành, tất cả công việc đúng như pháp hợp đạo lý thì nên làm, tuyệt đối không nên dùng thủ đoạn hèn hạ để đầu cơ trục lợi, những hành động như thế không xuất hiện trong Phật giáo. Tín đồ chân chánh của Phật giáo phải tin tưởng lời Phật dạy, phải tuyệt đối tránh xa những hoạt động tôn giáo thiếu lành mạnh này.IV. Dựa vào tình trạng hiện tại nhận thức Phật giáo

Một số người Trung Quốc không hiểu biết Phật giáo, không nắm bắt được tình hình Phật giáo quốc tế, chỉ căn cứ tình hình hiện tại của Phật giáo nước nhà mà tùy tiện phê bình Phật giáo. Dưới đây là hai vấn đề thường gặp.1. Tin theo Phật giáo, đất nước sẽ suy vong?

Họ cho rằng Ấn Độ vì tin theo Phật giáo nên mới bị mất nước, bấy giờ họ nhìn nhận độc đoán, yêu cầu người dân ở đất nước Trung Quốc giàu mạnh không được tín ngưỡng Phật giáo.

Kỳ thật, đây là nhận thức hoàn toàn sai lầm. Bởi vì nghiên cứu qua lịch sử Phật giáo, biết rằng trong quá khứ, thời đại mà nước Ấn Độ cường thịnh nhất chính là thời điểm mà Phật giáo hưng thịnh nhất. Bấy giờ, vua A Dục của vương triều Khổng Tước thống nhất đất nước Ấn ộ, truyền bá Phật giáo đến khắp nơi trên thế giới. Sau đó, đạo Bà la môn phục hưng, Phật giáo giáo suy tàn, đất nước Ấn ộ ngày càng hỗn loạn. Ngay thời điểm Ấn ộ bị diệt vong bởi Hồi giáo và đế quốc Anh, Phật giáo cũng bị suy tàn, thậm chí không còn tồn tại trên đất nước này.

Trong lịch sử Trung Quốc cũng có những sự việc thực tế như thế. Hiện nay gọi là Hoa Kiều là người đời Đường, Trung Quốc là Đường Sơn, có thể thấy thế lực của Trung Quốc vào thời nhà Đường rất hùng mạnh. Thời nhà Đường vừa đúng vào thời kì Phật giáo huy hoàng nhất; khi Đường Võ Tông phá hoại Phật giáo cũng chính là thời điểm triều đại nhà ường suy vong. Sau đời Đường, các vị như Tống Thái Tổ, Chân Tôn, Thái Tôn, Nhân Tôn đều tôn kính Phật giáo; cũng chính là thời kì hưng thịnh của triều Tống. Bản thân Minh Thái Tổ (tức Chu Nguyên Chương, triều Minh) là người xuất gia, Thái Tôn cũng là người rất tin tưởng Phật giáo; đó không phải đều là thời đại chính trị có kỷ cương, đất nước được phồn vinh chăng?

Nhật Bản hiện tại mặc dù bị thất bại, nhưng sau thời Minh Trị Duy Tân, nước này được liệt vào cường quốc giàu mạnh của thế giới, người dân bấy giờ đa số là tín đồ Phật giáo. Vậy ai nói tin theo Phật giáo khiến cho đất nước suy vong? Do vậy, theo lịch sử cho thấy, thời điểm mà thế lực đất nước hùng mạnh chính là thời kì Phật giáo hưng thịnh. Vì mong muốn gìở đất nước Trung Quốc hiện tại rất giàu mạnh mà lại phản đối sự xiển dương Phật giáo?