Cảnh Đức Truyền Đăng Lục

29. Tổ Huệ Khả Đại sư.

Người ở Vũ Lao, họ Cơ. Cha là Tịch, lúc chưa có con thường tự nghĩ: “Nhà ta chuộng việc thiện, cầu con đã lâu tại sao không có con tốt?”. Một đêm nọ cảm nhận ánh sáng lạ chiếu nhà, từ đó mẹ Sư có mang. Đến lớn vì điềm lành ánh sáng chiếu nhà mới đặt tên Ngài là Quang. Từ nhỏ chí khí Ngài khác người, lịch thiệp khắp thi thư lại thêm tinh thông huyền lý và chẳng màng đến gia sản mà thích chơi chỗ núi sông. Về sau xem kinh Phật tự được siêu nhiên, rồi đến núi Hương Sơn, chùa Long Môn ở Lạc Dương nương theo thiền sư Bão Tĩnh xuất gia, sau thọ giới cụ túc ở giảng đường Phù Du chùa Vĩnh Mục. Sư học khắp giáo nghĩa tiểu thừa và đại thừa.

Năm 32 tuổi lại trở về Hương Sơn. Ở đây suốt ngày ngồi yên, trải qua tám năm trong lúc nhập vào thiền tĩnh lặng (tịch mặc), chợt thấy một thần nhân bảo “Muốn được đạo quả sao còn trì trệ ở đây? Đại đạo không xa, ông hãy đi về phương Nam”. Quang biết thần trợ giúp mình, nhân đó đổi tên là Thần Quang. Hôm sau cảm thấy đầu đau như kim châm, thầy Quang muốn tìm thầy thuốc chữa trị, bỗng nghe trong không trung có tiếng nói “Đây là đổi xương, chẳng phải bệnh thường”. Quang bèn đem chuyện thấy thần nhân mà bạch với thầy, thầy xem thấy xương đỉnh đầu Quang nổi lên đẹp như năm ngọn núi, bèn nói:

- Tướng ngươi có điềm lành ắt sẽ đắc đạo. Thần lại bảo ngươi đi về Nam, thế thì Đạt ma Đại sĩ ở

Thiếu Lâm chắc là thầy ngươi.

Quang đến Thiếu Thất thọ giáo, về sự tích đắc pháp truyền y có chép đủ trong chương Đạt ma. Từ Thiếu Lâm Đạt ma phó thác việc giáo hóa cho Sư, rồi về Tây.

* * * Đại sư tiếp nối xiển dương huyền phong, khắp tìm người nối pháp. Sư đến Bắc Tề nhằm năm Thiên Bình thứ hai 535 (Đúng ra là năm Thiên Bảo thư ùhai, năm tân mùi 551. Năm Thiên Bình thứ hai, niên hiệu nhà Đông Ngụy, nhằm năm ất mão 535), gặp một cư sĩ tuổi trên bốn mươi. Cư sĩ không cho biết tên họ, đến làm lễ và hỏi Sư:

- Đệ tử thân mắc bệnh phong, xin Hòa thượng sám hối tội lỗi cho con.

Sư bảo:

- Đem tội ra ta sám hối cho.

Cư sĩ yên lăng hồi lâu, thưa:

- Con tìm tội không thể được.

Sư nói:

- Ta đã sám hối cho ông rồi. Ông nên nương theo

Phật pháp tăng.

Cư sĩ hỏi:

- Nay gặp Hòa thượng con đã biết tăng, nhưng chưa biết thế nào gọi là Phật và pháp?

Sư đáp:

- Tâm ấy là Phật, tâm ấy là pháp. Phật và pháp không hai, tăng bảo cũng vậy.

Cư sĩ nói:

- Hôm nay mới biết tánh của tội lỗi chẳng trong, chẳng ngoài, chẳng ở giữa. Phật và pháp không hai, tâm ấy cũng như vậy.

Đại sư rất thừa nhận cư sĩ là hàng pháp khí, thế phát cho xuất gia, và nói “Là đồ báu của ta” nên đặt tên là Tăng Xán. Năm đó (551) ngày 18 tháng 3, Tăng Xán thọ giới cụ túc ở chùa Quang Phước. Từ đó bệnh giảm dần. Sau hai năm làm thị giả, Đại sư bảo:

- Bồ đề Đạt ma (Cựu bản chép là Đạt ma Bồ đề) từ nước Nam Thiên Trúc xa xôi đến đây, đem chánh pháp nhãn tạng riêng truyền cho ta, nay ta trao lại ngươi cùng với tín y của Đạt ma, ngươi nên giữ gìn chớ để đứt mất. Hãy nghe ta nói kệ:

Bổn lai duyên hữu địa, Nhân địa chủng hoa sanh.

Bổn lai vô hữu chủng, Hoa diệc bất tằng sanh.

Dịch:

Xưa nay do có đất, Nhờ đất giống hoa sanh.

Xưa nay không có giống, Hoa cũng chưa từng sanh.

Đại sư trao y và pháp xong, lại nói:

- Ông nhận ta dạy thì nên ẩn trong núi sâu, không nên đi giáo hóa, trong nước sẽ có nạn.

Xán thưa:

- Thầy đã biết trước, xin từ bi chỉ dạy.

Sư nói:

- Chẳng phải ta biết, đó là Đạt ma thuật lại lời huyền ký của Bát nhã Đa la rằng “Trong tâm tuy kiết bên ngoài hung”. Ta nghiệm xét niên đại đúng vào lúc này, ông nên xét kỹ lời người xưa chớ để mắc nạn đời. Nhưng ta cũng có việc phiền phức do đời trước, nay cần phải trả. Ông khéo xa lánh và khéo hành hóa, chờ thời truyền trao người sau.

Đại sư giao phó dặn dò xong, rồi đến Nghiệp Đô tùy nghi thuyết pháp. Nhất âm diễn sướng bốn chúng quy y, ba mươi bốn năm với thành tích như thế. Rồi Đại sư thay đổi tướng uy nghi hòa quang đồng trần, khi thì vào những quán rượu, khi thì ở chốn đồ tể, khi thì hay đàm luận ngoài đường, khi thì theo bọn đốn củi chăn ngựa, có người thấy vậy hỏi Sư:

- Thầy là đạo nhân tại sao lại như thế?

Sư đáp:

- Ta tự điều phục tâm ta, can hệ gì tới việc ngươi?

* * * Lại ở dưới cửa tam môn chùa Khuông Cứu huyện Quản thành, Sư đàm luận đạo vô thượng, thính giả tụ hội rất đông. Lúc đó có pháp sư Biện Hòa đang giảng Kinh Niết Bàn trong chùa, một số học chúng rủ nhau bỏ, đi ra nghe Sư xiển pháp. Biện Hòa không kiềm chế được sự phẫn nộ, sanh lòng gièm pha với quan huyện Địch Trọng Khản, Trọng Khản lầm nghe theo tà thuyết ấy, buộc tội Sư làm việc phi pháp, Sư vui vẻ chấp nhận. Người hiểu biết luật nhân quả cho đó là “trả nợ xưa”.

Bấy giờ Đại sư 107 tuổi, nhằm Khai Hoàng thứ 13 đời Tùy Văn đế, ngày 16 tháng 3 năm quí sửu 593 (Ngài cung phụng Hạo Nguyệt hỏi Hòa thượng Trường Sa Sầm: “Cổ đức nói: Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không, vị liễu ưng tu thường túc trái⁴⁷. Như Tôn giả Sư Tử, Nhị Tổ Đại sư nhờ cái gì trả hết được nợ?”. Trường Sa nói: “Đại đức chẳng biết cái bổn lai không”. Kia hỏi: “Thế nào là cái bổn lai không?”. Trường Sa đáp: “Nghiệp chướng đó”. Lại hỏi: “Thế nào là nghiệp chướng?”. Trường Sa đáp: “Bổn lai không đó”. Người kia lặng thinh, Trường Sa bèn dạy bằng một bài kệ:

Giả hữu nguyên phi hữu, Giả diệt diệc phi vô. Niết bàn thường trái nghĩa,

Nhất tánh cánh vô thù.

Dịch:

Mượn có vốn chẳng có, Mượn diệt cũng chẳng không.

Niết bàn, nghĩa đền nợ, Nhất tánh hằng không khác.)

Về sau táng Sư khoảng 70 dặm về phía đông bắc huyện Phũ Dương, Từ Châu. Đường Đức Tông ban thụy hiệu là Đại Tổ Thiền Sư.

Từ khi Sư giáo hóa đến năm giáp thìn, năm Cảnh Đức nguyên niên đời vua Tống Chơn Tông (1004), được 413 (đúng ra là 412 năm).

* * *

29.1. Thiền Sư Tăng Na.

Sư họ Mã, còn nhỏ mà tài trí hơn người, nghiên cứu thông hiểu các sách cổ. Năm 21 tuổi Ngài giảng kinh Lễ, kinh Dịch ở Đông Hải, thính giả đông như nhóm chợ.

Ngài đi về Nam rồi đến Tương Bộ, học chúng theo đến. Gặp Nhị Tổ thuyết pháp, Ngài cùng mười bạn đồng chí đầu tổ xuất gia, từ đó tay chẳng cầm bút, bỏ hết sách thế tục, chỉ còn một y một bát một tọa cụ và ngày ăn một bữa theo hạnh đầu đà. Sau khi theo hầu Nhị Tổ đã lâu, Sư mới nói với môn nhân Huệ Mãn:

- Tâm ấn của Tổ sư chẳng phải chuyên theo khổ hạnh, khổ hạnh chỉ là pháp trợ đạo thôi. Nếu khế hợp bổn tâm mà tùy ý phát ra cái diệu dụng của chơn quang thì khổ hạnh giống như nắm đất thành vàng; nếu chỉ chuyên về khổ hạnh mà chẳng sáng bổn tâm, sẽ bị ưa ghét trói buộc thì khổ hạnh như bước đi qua đường hiểm trong đêm trăng tối.

Các ông muốn sáng bổn tâm, cần phải quán xét tìm xem lúc đối đãi với sắc tướng âm thanh mà chưa khởi ý thức phân biệt thì tâm đi đâu? Là không ư? Là có ư? Đã chẳng rơi vào chỗ có không thì tâm châu riêng sáng, hằng chiếu thế gian mà không có mảy trần nào gián cách nó được, cũng chưa từng có một khoảnh sát na thời gian nào cắt đứt được tướng thuần nhất ấy. Thế nên Sơ Tổ ta trao pháp kèm theo bốn quyển kinh Lăng Già và nói với Nhị Tổ thầy ta rằng: “Ta xem nước Chấn Đán (Trung Hoa) chỉ có Kinh này có thể dùng ấn tâm, nhân giả y theo đó mà hành thì tự độ được đời”. Hơn nữa Nhị Tổ phàm là thuyết pháp xong, rồi nói: “Sau bốn đời kinh này biến thành danh tướng, đáng thương xót thay. Nay ta trao ông, ông nên khéo giữ gìn, cẩn thận chớ truyền nó cho người chẳng đáng”.

Trao và dặn dò xong Sư bèn du phương, chẳng ai biết được cuối đời Sư.

* * *

29.2. Cư sĩ Hướng.

Ngài thích ở rừng hay miền quê vắng vẻ, ăn rau uống nước suối. Ban đầu niên hiệu Thiên Bảo (551) nhà Bắc Tề, nghe Nhị Tổ giáo hóa thạnh hành, Ngài bèn biên thư bày tỏ.

Thư viết:

<<Bóng do hình mà hiện, vang theo tiếng mà đến. Muốn tìm hình⁴⁸ mà bỏ bóng thì chẳng biết hình là gốc của bóng; muốn lớn tiếng mà ngăn vang thì chẳng biết tiếng là cội của vang. Muốn hướng tới niết bàn mà trừ phiền não thì giống như bỏ hình mà bắt bóng; muốn cầu quả Phật mà lìa chúng sanh thì giống như im tiếng mà tìm vang.

Thế nên biết mê ngộ một đường, trí ngu chẳng khác. Vốn không tên mà đặt tên, do tên đó mà sanh ra thị phi; vốn không có lý lẽ mà tạo ra lý lẽ, do lý lẽ đó mà khởi tranh luận vậy. Vốn huyễn hóa chẳng phải chơn thì ai phải, ai quấy đây? Hư vọng không thật thì cái gì có, cái gì không đây?

Muốn đem cái biết “đắc không sở đắc, thất không sở thất” trình với thầy. Vì chưa kịp ra mắt, nay viết thư tạm bày tỏ ý này. Kính mong thầy đáp cho.>> (Lộng ảnh đúng ra là khí ảnh (bỏ bóng), e rằng lúc chép viết sai. Vì trong quyển 30, Hoàng thái tử hỏi về tâm yếu, Trấn Quốc Đại sư đáp “Nếu bỏ vọng mà cầu chơn thì cũng như bỏ bóng tìm hình”. Nếu thể hội thì vọng tức là chơn, cũng như ở trong mát mà quên bóng, đây là thuyết Trang Tử dùng.

Lao hình, nghĩa là bỏ và tránh bóng).

Nhị Tổ Đại sư sai chép thư hồi đáp, dạy:

Bị quán lai ý giai như thật, Chơn u chi lý cánh bất thù. Bổn mê ma ni vị ngõa lịch,

Hoát nhiên tự giác thị chơn châu. Vô minh trí tuệ đẳng vô dị, Đương tri vạn pháp tức giai như. Mẫn thử nhị kiến chi đồ bối, Thân từ thố bút tác tư thư.

Quán thân dữ Phật bất sai biệt, Hà tu cánh mịch bỉ vô dư?

Dịch:

Xem hết ý ông đều đúng cả, Đối lý chơn u có khác gì.

Châu báu, vốn mê là ngói gạch, Rỗng rang tự giác ấy chơn châu.

Vô minh trí tuệ đồng không khác, Liễu tri muôn pháp tức đều như.

Thương bọn chấp không và chấp có, Đem lời mượn bút viết thư này.

Quán thân với Phật không sai khác,

Cần gì tìm kiếm niết bàn kia? Cư Sĩ Hướng được thư, mở xem bài kệ Tổ đáp, rồi cởi mở đến Tổ làm lễ và riêng thọ nhận ấn ký. * * *

29.3. Thiền Sư Huệ Mãn.

Sư ở chùa Long Hóa, Tương Châu. Sư người Huỳnh Dương, họ Trương.

Ban đầu ở bổn tự gặp thiền sư Tăng Na khai thị. Ý chí còn tiết kiệm chỉ giữ hai cây kim khâu, đông thì vá y hạ thì không dùng đến. Tự nhủ một đời tâm không khiếp sợ, thân không có chí rận, lúc ngủ không mộng mị. Thường đi khất thực, nghỉ một chỗ không tới hai đêm, đến chốn già lam chẻ củi, làm giày.

Năm Trinh Quán thứ 16 (642, Đường Thái Tông), Sư đến Lạc Dương ở bên cạnh chùa Hội Thiện, gặp đại tuyết đêm tá túc trong cổ mộ. Sáng sớm vào chùa gặp pháp sư Đàm Khoáng, Khoáng ngạc nhiên không biết đêm qua Sư ở đâu. Sư hỏi:

- Pháp có đến chăng?

Khoáng sai người tìm chỗ đến, thấy cổ mộ bốn bề tuyết phủ khoảng năm thước⁴⁹. Khoáng nói

“Không lường nổi”.

Chư tăng bỏ trốn, lại nghe có lục sự Quát. Sư mang bát đi khắp thôn xóm không chỗ nào trở ngại, tùy được tùy mất hoàn toàn vô sự.

Có người mời Sư độ trai ở qua đêm, Sư nói: “(Nếu) Thiên hạ không có tăng (ta) mới nhận sự thỉnh mời đó”.

Sư thường dạy người: “Chư Phật nói tâm để người biết tâm mình, biết tướng là hư vọng. Nay thì lại có thêm tướng của tâm, trái xa ý Phật; lại thêm luận bàn làm rất sai lệch lý của đại đạo. Thế nên thường mang theo bốn quyển Kinh Lăng Già để làm tâm yếu (ấn tâm), y như Kinh mà hành. Sao chẳng tuân theo di chúc của các đời truyền thừa trước?”. Về sau Sư không bệnh, ngồi trong lò gốm mà thiên hóa. Thọ khoảng 70 tuổi.

30. Tổ Tăng Xán Đại sư.

Không biết Sư là người ở đâu. Ban đầu còn cư sĩ Sư đến yết kiến Nhị Tổ được độ và truyền pháp, sau ẩn cư ở chùa Sơn Cốc núi Hoàn Công thuộc Thư

Châu.

Gặp lúc vua Võ đế nhà Hậu Chu phá diệt Phật pháp 574, Sư qua lại núi Tư Không huyện Thái Hồ, hơn mười năm chỗ ở bất định, người đương thời không ai biết được.

Đến năm Khai Hoàng thứ 12 nhà Tùy, nhằm năm nhâm tý 592, có sa di Đạo Tín mới 14 tuổi đến lễ Sư và hỏi:

- Mong Hòa thường từ bi, xin ban cho con pháp môn giải thoát.

Sư hỏi:

- Ai trói ngươi?

Đáp:

- Không có ai trói.

Sư nói:

- Sao còn cầu giải thoát ư?

Tín ngay lời nói đại ngộ, phục vụ Sư chín năm.

Sau khi thọ giới ở Kiết Châu, làm thị giả càng cẩn trọng. Sư bao phen đem pháp huyền vi xét nghiệm, biết Tín tâm thuần bèn trao y pháp.

Kệ rằng:

Hoa chủng tuy nhân địa, Tòng địa chủng hoa sanh. Nhược vô nhân hạ chủng, Hoa địa tận vô sanh.

Dịch:

Giống hoa tuy nhờ đất, Từ đất giống hoa sanh.

Nếu không người gieo giống, Hoa, đất đều không sanh.

Sư lại bảo: - Trước đây Huệ Khả Đại sư truyền pháp cho ta, rồi đi Nghiệp Đô hành hóa 30 năm mới viên tịch, nay có ông rồi, ta còn mắc mớ gì ở đây?

Rồi Sư đến núi La Phù nhàn rỗi hai năm. Sư lại trở về chỗ cũ (chùa Sơn Cốc) hơn một tháng, sĩ dân* nghe tin vội đến lập đàn trai lớn cúng dường. Sư quảng tuyên tâm yếu cho bốn chúng nghe, thuyết xong Sư đứng chắp tay dưới gốc đại thọ nơi pháp hội mà thị tịch.

Nhằm năm Đại Nghiệp thứ hai đời Tùy Dạng đế, ngày 15 tháng 10 năm bính dần 606. Vua Đường Huyền Tông ban thụy hiệu Giám Trí Thiền Sư và

• Sĩ dân: Người dân có học thức.

tháp hiệu Giác Tịch. Tính đến năm giáp thìn 1004, Tống Cảnh Đức nguyên niên, gồm khoảng 400 năm.

* * * Thời Sơ Đường (618-712), Lý Thường làm quan doãn Hà Nam, vốn dĩ ngưỡng mộ Tổ phong và thâm đắc huyền chỉ. Vào năm ất dậu 745 niên hiệu Thiên Bảo, Lý gặp Hà Trạch Thần Hội, hỏi:

- Tam Tổ Đại sư táng ở chỗ nào? Có người nghe Sư vào La Phù không trở lại, có người nói Sư nhập diệt ở Sơn Cốc, chưa biết ai đúng?

Hội đáp:

- Tăng Xán Đại sư từ La Phù trở về Sơn Cốc, được hơn một tháng mới thị hiện nhập diệt. Nay mộ Tam Tổ hiện có ở Thư Châu.

Thường chưa thể tin được việc đó. Sau gặp lúc bị đày làm quan biệt giá ở Thư Châu, nhân đó hỏi thăm chúng tăng ở chùa Sơn Cốc: - Nghe nói sau chùa có mộ Tam Tổ phải không?

Lúc đó thượng tọa Huệ Quán đáp:

- Có việc đó. Thường hân hoan cùng các liêu thuộc đến chiêm lễ, rồi quật mồ đem chơn nghi hỏa thiêu. Thu được 300 viên xá lợi ngũ sắc, lấy 100 viên xuất tiền lương mình xây tháp thờ tại đó, 100 viên gởi tặng Hà Trạch Thần Hội để xác chứng lời trước của Hội, 100 viên mang theo mình.

Về sau ở Lạc Trung, Tư Đệ thiết trai để chúc mừng, trong hội bấy giờ có nhóm tam tạng Kiền Na ở Tây vực.

Thường hỏi Tam Tạng:

- Trong thiền môn Thiên Trúc có bao nhiều Tổ

Sư?

Kiền Na đáp:

- Từ Ca diếp đến Bát-nhã Đa-la có 27 Tổ sư.

Nếu theo trình tự, tính thêm bốn đời từ Đạt-ma-đạt, bàng xuất từ Sư Tử Tôn giả gồm 22 người, hết thảy có 49 Tổ sư. Nếu từ thất Phật đến Tăng Xán Đại sư đây, chẳng kể những chi nhánh phụ, gồm khoảng 37 đời.

Thường lại hỏi thêm, trong hội có kỳ đức đáp:

- Từng xem qua Tổ đồ, có cái dẫn ra trên 50 Tổ, cho đến những chi phái, tông tộc sai khác thì không định được số lượng, hoặc giả chỉ có hư danh lấy gì chứng nghiệm.

Lúc đó có thiền sư Trí Bổn là môn nhân Lục Tổ, đáp: - Mới bắt đầu nhà Hậu Ngụy, Phật pháp suy dần, có sa môn Đàm Diệu trong tình thế lộn xộn dùng lụa sống một mình ghi lại được danh tự chư Tổ, có lẽ quên mất thứ tự. Ngài giấu y, lánh đời trong hang núi ở Lãnh Trung trải 35 năm, đến Văn Thành đế lên ngôi pháp môn mới trung hưng, sự nghiệp và tiếng tăm Đàm Diệu đều được tôn trọng. Rồi giữ chức tăng thống, tập hợp những sa môn bàn luận thêm và kết tập điều mục, làm thành Phó Pháp Tạng Truyện, trong đó có ít phần so le với nhau là do Đàm Diệu sợ hãi trong khi sao chép. Và mười ba năm nữa, vua sai quan bác sĩ Quốc tử giám là Hoàng Nguyên Chơn cùng các Ngài Tam tạng Bắc Thiên Trúc là Phật-đà Phiến-đa, Cát-phất-yên vv… nghiên cứu lại Phạn văn, xét duyệt chọn lựa đúng sự truyền thừa các Tổ sư theo tông chỉ và thứ tự, mới không còn sai nữa.

31. Tổ Đạo Tín Đại sư.

Ở thế họ Tư Mã, người Hà Nội, sau dời chỗ ở đến huyện Quảng Tế thuộc Kì Châu. Sư mới sanh mà siêu việt khác thường tình, còn nhỏ đã mến mộ không tông và các pháp môn giải thoát, dường như vốn quen đã từng kế thừa Tổ phong rồi. Sư nhiếp tâm không để ngủ say, hông không bén chiếu gần

60 năm.

Năm Đại Nghiệp thứ 13 nhà Tùy 617, Sư lãnh đồ chúng đến Kiết Châu, gặp bọn cướp vây thành bảy tuần (70 ngày) không giải cứu được. Muôn dân kinh sợ, Sư xót thương dạy họ niệm Ma-ha Bát-nhã. Lúc đó chúng giặc ngó lên những bức tường thấp trên mặt thành thấy dường như có thần binh, bèn bảo nhau:

- Trong thành ắt có dị nhân, không nên công phá. Rồi từ từ họ rút lui.

Năm Giáp Thân, niên hiệu Vũ Đức nhà Đường 624, Sư lại trở về Kì Xuân, trụ ở núi Phá Đầu.Học lữ đến đông đúc.

Một hôm Sư đến huyện Hoàng Mai, gặp một chú bé ngoài đường, hình tướng rất đẹp khác với trẻ con bình thường. Sư hỏi:

- Ông họ gì? Đáp:

Sư hỏi:

- Họ thì có mà chẳng phải họ đời thường.

- Là họ gì?

Đáp: - Là tánh Phật⁵⁰.

Sư hỏi: - Ông không có tánh chăng?

Đáp:

- Vì tánh rỗng không.

Sư mặc nhiên biết đây là pháp khí, liền sai thị giả đến nhà chú bé xin cha mẹ cho xuất gia. Vì có túc duyên nên cha mẹ đặc biệt thuận cho không hề do dự, rồi xuất gia làm đệ tử Sư với tên Hoằng Nhẫn cho (Cựu bản không có bốn chữ “danh viết Hoằng Nhẫn – tên là Hoằng Nhẫn”. Nay thêm vào đây, nếu chẳng có tên gọi, thậm chí trao pháp truyền y cho thì người đó là ai đây? Vả về sau có hai chữ “Nhẫn viết – Nhẫn nói”, cũng tự nhiên không rõ ràng vậy) đến trao pháp truyền y. Kệ rằng: Hoa chủng hữu sanh tánh, Nhân địa hoa sanh sanh.

Đại duyên dữ tín hợp, Đương sanh sanh bất sanh.

Dịch:

Giống hoa có tánh sanh, Nhân đất hoa sanh sanh.

Duyên lớn cùng tin hợp, Đương sanh, sanh bất sanh. Rồi đem học đồ ủy nhiệm cho Hoằng Nhẫn.

Một hôm Sư bảo chúng:

- Trong đời Vũ Đức (618-626, Đường Cao Tổ), ta có viếng Lô Sơn, lên đỉnh cao trông về núi Phá Đầu, thấy vầng mây tía như cái lọng, dưới có vùng hơi trắng rẽ ngang thành sáu đường. Các ông biết điềm gì không?

Chúng đều yên lặng. Nhẫn thưa:

- Có lẽ sau này Hòa thượng sanh thêm một nhánh Phật pháp chăng?

Sư khen: “Phải”

Sau đó, vào niên hiệu Trinh Quán (627-649, Đường Thái Tông) năm quý mão 643, vua Thái Tông hưởng ứng đạo vị của Sư, muốn chiêm ngưỡng phong thái, ban chiếu thỉnh Sư về Kinh sư. Sư dâng biểu trước sau ba lần khiêm tốn từ tạ, cuối cùng phải thác bệnh tật. Lần thứ tư vua sai sứ đi thỉnh, vua nói: - Nếu như không nhận lời thì đem đầu Sư về.

Sứ giả đến núi trình Sư tờ chỉ dụ của vua, Sư liền đưa cổ ra chịu chém với thần sắc thản nhiên. Sứ rất ngạc nhiên trở về kinh, dâng trạng tấu trình vua, vua càng khen ngợi và mến mộ hơn, rồi ban cho lụa quí và để Sư toại nguyện chí mình. Đến đời Cao Tông, niên hiệu Vĩnh Huy (650- 656), ngày mùng 4 tháng 9 năm nhuần tân hợi 651, Sư chợt rủ lòng từ bi răn dạy môn nhân:

- Tất cả pháp đều là pháp giải thoát, các ông mỗi người tự giữ gìn ghi nhớ, lưu hành giáo hóa hậu lai. Nói xong Sư ngồi yên mà tịch, thọ 72 tuổi. Tháp xây tại núi nhà (Phá Đầu Sơn). Năm sau 652, ngày mùng 8 tháng 4 cửa tháp vô cớ tự mở, nghi tướng Sư như còn sống, sau đó môn nhân không dám đóng cửa tháp lại.

Vua Đường Đại Tông (763-779) ban Sư thụy hiệu Đại Y Thiền Sư, tháp hiệu Từ Vân.

Từ khi Sư viên tịch đến năm Cảnh Đức nguyên niên vua Tống Chơn Tông, năm giáp thìn 1004, gồm khoảng 356 năm (Đúng ra là 354 năm).

32. Tổ Hoằng Nhẫn Đại sư.

Người huyện Hoàng Mai, Kì Châu. Họ Chu, còn bé thơ mà có chí khí cao vút khác người, lúc nhỏ đi chơi gặp một trí giả khen: - Chú bé này còn kém Đức Như Lai bảy thứ tướng.

Về sau gặp Đạo Tín Đại sư được nối pháp giáo hóa. Trong niên hiệu Hàm Hanh (670-673, Đường Cao Tông), có một cư sĩ ở núi Phá Đầu, họ Lư tên Huệ Năng từ Tân (Cựu bản ghi lầm là chữ Kì) Châu đến tham yết Sư.

Sư hỏi:

- Ông từ đâu đến? Đáp:

- Lãnh Nam.

Sư hỏi:

- Muốn cầu việc gì?

Đáp: - Chỉ cầu làm Phật.

Sư nói:

- Người Lãnh Nam không có Phật tánh, làm sao làm Phật được? Đáp:

sao? - Người thì có nam bắc, Phật tánh há như vậy

Sư biết người này là dị nhân, bèn quở bảo:

- Xuống nhà sau đi!

Huệ Năng làm lễ rồi lui xuống, vào nhóm đạp cối nhọc nhằn phục vụ ở gian nhà giã gạo, ngày đêm không ngớt trải qua tám tháng.

Sư biết đến lúc truyền trao pháp, bèn bảo chúng: - Chánh pháp khó hiểu, không nên ghi nhớ suông lời ta nói, rồi nắm giữ cho là nhiệm vụ của mình. Các ông mỗi người tùy ý thuật một bài kệ, nếu lời ý thầm phù hợp ta sẽ truyền y và pháp cho. Khi đó trong hội chúng có hơn 700 tăng, thượng tọa Thần Tú là người học thông cả nội điển và ngoại điển, lại được chúng tôn trọng và ngưỡng mộ. Mọi người đều suy tôn Thần Tú:

- Nếu phi thầy Tú còn ai dám đảm đang việc đó?

Thần Tú thầm nghe chúng khen mình, không phải suy nghĩ nữa, bèn viết một bài kệ trên vách hành lang. Kệ rằng:

Thân thị bồ đề thọ, Tâm như minh cảnh đài.

Thời thời cần phất thức, Mạc khiển hữu trần ai. Dịch:

Thân là cây bồ đề, Tâm như đài gương sáng. Thường khi siêng lau chùi, Chớ cho có bụi trần.

Nhân lúc Sư đi qua hành lang, chợt thấy bài kệ đó, biết là của Thần Tú làm, khen rằng:

- Người đời sau y theo bài kệ này tu hành cũng được thắng quả.

Chỗ vách đó vốn để nhờ xử sĩ Lư Trân đến vẽ đồ họa “Lăng Già Biến Tướng”, khi kệ được ghi trên vách đó, bèn ngưng thôi vẽ để cho mỗi người tụng niệm. Huệ Năng đang giã gạo ở nhà trù, chợt nghe đồng học tụng bài kệ, bèn hỏi:

- Đó là bài kệ nào?

Đồng học đáp:

- Ngươi biết chăng, Hòa thượng tìm người nối pháp, bảo mỗi người tự làm bài kệ về tâm. Đó là bài do Thượng tọa Tú làm, Hòa thượng rất khen ngợi, ắt sẽ trao pháp truyền y cho.

Năng hỏi: - Kệ đó ra sao?

Đồng học đọc lên cho nghe. Yên lặng một hồi,

Huệ Năng nói:

- Hay thì hay đấy! Liễu thì chưa liễu.

Đồng học nổi giận mắng: - Đồ tầm thường biết gì? Không nên phát biểu ngông cuồng.

Huệ Năng nói:

- Thầy chẳng tin ư? Xin hứa làm một bài kệ họa lại.

Các đồng học nhìn nhau không nói mà cười. Đêm khuya Năng thầm bảo một đồng tử dẫn đến dưới vách, Năng tự cầm nến nhờ đồng tử viết một bài kệ bên cạnh bài của Tú.

Kệ rằng:

Bồ đề bổn phi thọ, Tâm cảnh diệc phi đài.

Bổn lai vô nhất vật, Hà giả phất trần ai? Dịch:

Bồ đề vốn chẳng cây ⁵¹, Gương tâm cũng chẳng đài (16).

Xưa nay không một vật, Cần chi phủi bụi trần?

Sau đó, Đại sư thấy bài kệ này, nói: - Ai làm bài kệ này cũng chưa kiến tánh. Chúng nghe Sư nói vậy, không còn quan tâm đến kệ nữa. Đến khuya Đại sư thầm sai người đến nhà trù gọi hành giả Huệ Năng vào thất.

Đại sư dạy:

- Chư Phật ra đời chỉ vì một đại sự nhân duyên, tùy căn cơ chúng sanh có tiểu đại mà dẫn đường. Vì thế mới có nhiều tông chỉ như thập địa, tam thừa, đốn tiệm vv… để làm phương tiện giáo hóa. Nhưng Như Lai đem chánh pháp nhãn tạng, pháp vô thượng vi diệu bí mật viên minh chơn thật, trao cho hàng thượng thủ là Đại Ca diếp Tôn giả, lần lượt truyền trao 28 đời. Khi Đạt ma đến xứ này, có Huệ Khả Đại sư tiếp nối rồi đến ta, nay ta đem pháp bảo và ca sa được truyền để trao lại cho ông, ông khéo tự giữ gìn đừng để đứt mất.

Hãy nghe ta nói kệ:

Hữu tình lai hạ chủng,

Nhân địa quả hoàn sanh.

Vô tình ký vô chủng, Vô tánh diệc vô sanh.

Dịch:

Hữu tình hãy gieo giống, Nhân đất quả lại sanh. Vô tình đã không giống, Vô tánh cũng không sanh ⁵²

Cư sĩ Huệ Năng quỳ xuống nhận y và pháp, thưa rằng:

- Pháp thì đã truyền rồi, còn y sẽ trao cho ai?

Sư dạy:

- Xưa Đạt ma mới đến, người ở đây chưa biết chưa tin, thế nên truyền y để minh chứng là đắc pháp. Nay lòng tin đã thuần thục mà y là đầu mối tranh giành, đến ông thì dừng lại không nên truyền nữa. Hơn nữa, ông phải đi xa ẩn dấu và chờ thời hành hóa, nghĩa là tánh mạng người nhận y như chỉ mành treo.

Huệ Năng thưa:

- Con phải ẩn ở đâu?

Sư đáp:

- Gặp Hoài thì ở, gặp Hội tạm ẩn. Huệ Năng lễ lạy xong, bưng y bước ra, đêm đó đi xa về Nam, đại chúng không ai hay biết. Từ đó Nhẫn Đại sư đến ba ngày không thượng đường nữa, đại chúng thấy lạ sanh nghi đến hỏi.

Tổ nói:

- Đạo của ta đã dời đi rồi, còn hỏi gì nữa?

Lại hỏi:

- Ai được y, pháp ư?

Sư đáp:

- Ai có khả Năng thì được Do đó chúng bàn luận Lư hành giả tên Năng, tìm hỏi thì Năng không còn, sớm biết Năng kia được y pháp, liền cùng nhau vội vã đuổi theo. Nhẫn Đại sư đã truyền y pháp rồi, lại trải thêm bốn năm, đến năm Thượng Nguyên thứ hai 675 (Năm ất hợi 675, đời Đường Cao Tông (674-676); đến đời Túc Tông lại có niên hiệu Thượng Nguyên (760-762), năm thứ hai niên hiệu này là năm tân sửu 761), Đại sư bỗng bảo chúng: - Phận sự ta nay đã xong, đến lúc nên đi vậy.

Rồi vào thất ngồi yên mà tịch, thọ 74 tuổi. Tháp xây ở núi Đông Sơn thuộc huyện Hoàng Mai. Hoàng đế Đại Tông ban thụy hiệu là Đại Mãn Thiền Sư, tháp tên Pháp Vũ.

Từ lúc Đại sư diệt độ đến Cảnh Đức nguyên niên đời Tống Chơn Tông năm giáp thìn 1004, có khoảng 330 năm.

HẾT QUYỂN III

(QUYỂN IV)

No. 2076

DƯƠNG THANH KHẢI (dịch) (LƯU HÀNH NỘI BỘ)

QUYỂN IV TỔ THỨ 31 ĐẠO TÍN ĐẠI SƯ, QUA CHÍN ĐỜI BÀNG XUẤT 76 PHÁP TỰ

Tổ tông sáu đời ở núi Ngưu Đầu, Kim Lăng. Đời thứ nhất: Thiền sư Pháp Dung;

Đời thứ hai: Thiền sư Trí Nham;

Đời thứ ba: Thiền sư Huệ Phương;

Đời thứ tư: Thiền sư Pháp Trì;

Đời thứ năm: Thiền sư Trí Oai; Đời thứ sáu: Thiền sư Huệ Trung.

(Sáu người trên đây được ghi)

Những pháp tự⁵³ của sáu đời Tổ tông trên đây gồm có 70 người.

• Từ Thiền sư Pháp Dung, ba đời bàng xuất gồm 12 người:

1. Thiền sư Đàm Thôi ở Chung Sơn, Kim Lăng (Một người được ghi);

2. Thiền sư Đại Tố ở Kinh Châu; 3. Thiền sư Nguyệt Không ở U Thê; 4. Thiền sư Đạo Diễn chùa Bạch Mã; 5. Thiền sư Định Trang ở Tân An; 6. Thiền sư Trí Thả ở Bành Thành; 7. Thiền sư Đạo Thọ ở Quảng Châu; 8. Thiền sư Trí Sảng ở Hồ Châu; 9. Thiền sư Đỗ Mặc ở Tân Châu; 10. Thiền sư Trí Thành ở Thượng Nguyên;

11. Thiền sư Định Chơn (Từ Thiền sư Trí Thành); 12. Thiền sư Như Độ (Từ Thiền sư Định Chơn).

(Mười một người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Từ Thiền sư Trí Nham, bàng xuất tám người:

1. Thiền sư Kính Đàm ở Đông Đô; 2. Thiền sư Chí Trường ở Tương Châu; 3. Thiền sư Nghĩa Chơn ở Hồ Châu; 4. Thiền sư Đoan Phục ở Ích Châu; 5.

Thiền sư Quy Nhơn ở Long Quang; 6. Thiền sư Biện Tài ở Tương Dương; 7. Thiền sư Pháp Tuấn ở Hán Nam và 8. Thiền sư Mẫn Cổ ở Tây Châu.

(Tám người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Từ Thiền sư Pháp Trì, bàng xuất hai người: 1. Thiền sư Huyền Tố núi Ngưu Đầu; 2. Thiền sư Hoằng Nhơn ở Thiên Trụ. (Hai người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Từ Thiền sư Trí Oai, bốn đời bàng xuất gồm

12 người:

1. Huyền Đĩnh Đại sư chùa An Quốc, Tuyên

Châu;

2. Thiền sư Huyền Tố chùa Hạc Lâm, Nhuận

Châu;

3. Thiền sư Sùng Huệ núi Thiên Trụ, Thư

Châu;

(Ba người trên từ Thiền sư Trí Oai)

4. Thiền sư Đạo Khâm ở Kính Sơn, Hàng Châu (từ Thiền sư Huyền Tố);

5. Thiền sư Đạo Lâm Điểu Khòa, Hàng Châu (từ Thiền sư Đạo Khâm); 6. Thiền sư Hội Thông chùa Chiêu Hiền, Hàng Châu (từ Điểu Khòa bàng xuất); (Sáu người trên đây được ghi). 7. Thiền sư Bảo Quán ở Linh Nham (từ Thiền sư Trí Oai); 8. Thiền sư Đàm Ích núi Kim Hoa; 9. Thiền sư Viên Kính ở Ngô Môn (Hai người bàng xuất từ Thiền sư Huyền Tố);

10. Thiền sư Ngộ núi Mộc Chử; 11. Thiền sư Quảng Phu ở Thanh Dương; 12. Thiền sư Sùng Huệ núi Cân Tử, Hàng Châu (Ba người bàng xuất từ Thiền sư Khâm ở Kính Sơn). (Sáu người trên không có cơ duyên ngữ cú, không ghi). Những vị kể trên, về thế thứ Cựu bản chép không rõ ràng, nay mỗi vị tùy theo bài mà ghi chú thêm pháp tự gồm thành bốn đời. • Từ Thiền sư Huệ Trung, hai đời bàng xuất 36 người (Trừ ra hai người là Vân Cư Trí ở Thiên Thai và Thanh Nguyên chùa Thê Hà ở Nhuận Châu, còn lại đều bàng xuất từ Thiền sư Huệ Trung).

1. Thiền sư Duy Tắc hang Phật Quật, núi

Thiên Thai;

2. Thiền sư Vân Cư Trí núi Thiên Thai (từ Thiền sư Duy Tắc); (Hai người trên được ghi).

3. Thiền sư Đạo Tánh núi Ngưu Đầu; 4. Thiền sư Trí Đăng ở Giang Ninh; 5. Thiền sư Hoài Tín ở Giải Huyện; 6. Thiền sư Toàn chùa Hạc Lâm; 7. Thiền sư Hoài Cổ ở Bắc Sơn;

8. Thiền sư Quán Tông ở Minh Châu; 9. Thiền sư Đại Trí núi Ngưu Đầu;

10. Thiền sư Thiện Đạo chùa Bạch Mã; 11. Thiền sư Trí Chơn núi Ngưu Đầu; 12. Thiền sư Đàm Ngung núi Ngưu Đầu; 13. Thiền sư Vân Thao núi Ngưu Đầu;

14. Thiền sư Ngưng núi Ngưu Đầu;

15. Thiền sư Pháp Lương núi Ngưu Đầu; 16. Thiền sư Hành Ứng ở Giang Ninh;

17. Thiền sư Huệ Lương núi Ngưu Đầu;

18. Thiền sư Đạo Dung ở Hưng Thiện;

19. Thiền sư Chiếu Minh ở Tưởng Sơn;

20. Thiền sư Pháp Đăng núi Ngưu Đầu;

21. Thiền sư Định Không núi Ngưu Đầu;

22. Thiền sư Huệ Thiệp núi Ngưu Đầu; 23. Thiền sư Đạo Ngộ ở U Thê;

24. Thiền sư Ngưng Không núi Ngưu Đầu; 25. Thiền sư Đạo Sơ ở Tưởng Sơn;

26. Thiền sư Tạng ở U Thê;

27. Thiền sư Linh Huy núi Ngưu Đầu; 28. Thiền sư Đạo Dĩnh ở U Thê;

29. Thiền sư Cự Anh núi Ngưu Đầu;

30. Thiền sư Pháp Thường ở Thích Sơn; 31. Thiền sư Ngưng Tịch ở Long Môn; 32. Thiền sư Viễn chùa Trang Nghiêm;

33. Thiền sư Đạo Kiên ở Tương Châu;

34. Ni Minh Ngộ;

35. Cư sĩ Ân Tịnh Kỷ;

36. Thiền sư Thanh Nguyên chùa Thê Hà, Nhuận Châu (Từ Huệ Thiệp).

(34 người trên không có cơ duyên ngữ cú, không ghi). TỔ THỨ 32 HOẰNG NHẪN ĐẠI SƯ, QUA NĂM ĐỜI BÀNG XUẤT 107 NGƯỜI

• Đời thứ nhất có 13 người:

1. Thiền sư Thần Tú Bắc Tông;

2. Quốc Sư Huệ An núi Tung Nhạc;

3. Thiền sư Đạo Minh ở Mông Sơn, Viên Châu; (Ba người trên được ghi)

4. Thiền sư Đàm Quang chùa Phụng Pháp,

Dương Châu;

5. Thiền sư Thần Tháo ở Tùy Châu;

6. Thiền sư Pháp Trì ở Kim Châu;

7. Thiền sư Trí Săn ở Tư Châu; 8. Thiền sư Pháp Chiếu ở Thư Châu;

9. Thiền sư Nghĩa Phương ở Việt Châu;

10. Thiền sư Đạo Tuấn ở Chi Giang;

11. Thiền sư Huyền Trách ở Thường Châu;

12. Thiền sư Tăng Đạt ở Việt Châu;

13. Lưu chủ bạ núi Bạch Tùng;

(Mười người trên không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Đời thứ hai có 37 người:

• Thiền sư Thần Tú Bắc Tông có 19 pháp tự: 1. Thiền sư Cự Phương ở Ngũ Đài Sơn; 2. Thiền sư Trí Phong núi Trung Điều, phủ Hà Trung; 3. Thiền sư Hàng Ma Tạng ở Duyện Châu; 4. Thiền sư Đạo Thọ ở Thọ Châu; 5. Thiền sư Toàn Thực núi Đô Lương, Hoài Nam;

(Năm người trên đây được ghi)

6. Thiền sư Từ Lãng ở Kinh Châu; 7. Thiền sư Phổ Tịch ở Tung Sơn; 8. Thiền sư Hương Dục núi Đại Phật; 9. Thiền sư Nghĩa Phước ở Tây Kinh; 10. Thiền sư Hốt Lôi Trừng; 11. Thiền sư Nhật ở Đông Kinh; 12. Thiền sư Biến Tịnh ở Thái Nguyên; 13.

Thiền sư Nguyên Quán ở Nam Nhạc; 14. Thiền sư Đỗ ở Nhữ Nam; 15. Thiền sư Kính ở Tung Sơn; 16.

Thiền sư Tiểu Phước ở Kinh Triệu; 17. Thiền sư Quán ở Hoắc Sơn, Tấn Châu; 18. Thiền sư Sùng Khuê ở Mao Sơn, Nhuận Châu; 19 Thiền sư Hoài

Không ở An Lục .

(Mười bốn người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Pháp tự của Quốc Sư Huệ An núi TungNhạc và các Thiền sư đời thứ nhất có 18 người. Sáu người từ Quốc sư Huệ An:

1. Thiền sư Nhân Kiệm chùa Phước Tiên, Lạc Kinh; 2. Hòa thượng Phá Táo Đọa núi Tung Nhạc; 3. Thiền sư Nguyên Khuê núi Tung Nhạc; (Ba người trên đây được ghi)

4. Thiền sư Thản Nhiên ở Thường Sơn; 5. Thiền sư Viên Tịch ở Nghiệp Đô; 6. Thiền sư Đạo Lượng ở Tây Kinh.

Năm người bàng xuất từ Thiền sư Đạo Lượng: 7. Lý Hiếu Dật, Đại tổng quản Dương Châu; 8. Trương Tích, Thượng thư Công bộ; 9. Thôi Dung, Tế tửu Quốc Tử Giám; 10. Hạ Tri Chương, Bí thư giám; 11. Khang Săn, thứ sử Mục Châu. • Một người từ Thiền sư Thần Tháo, Tùy Châu: 12. Thiền sư Chánh Thọ. • Ba người từ Thiền sư Đạo Minh ở Mông Sơn: 13. Thiền sư Sùng Tịch ở Hồng Châu; 14.

Thiền sư Khôi ở Giang Tây; 15. Thiền sư Thần

Trinh ở Phủ Châu.

• Một người từ Thiền sư Trí Săn ở Tư Châu: 16. Thiền sư Xử Tịch ở Tư Châu.

• Hai người từ Thiền sư Huyền Trách ở Thường Châu: 17. Thiền sư Thần Phỉ ở Nghĩa Hưng; 18. Thiền sư Sướng ở Hồ Châu.

(15 người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Đời thứ ba có 49 người (Dòng thiền Thần

Tú): • Ba người là pháp tự đời đầu của Thiền sư Từ Lãng ở Kinh Châu: 1. Thiền sư Huyền Tông ở Tử Kim; 2. Thiền sư Thường núi Đại Mai, Minh Châu; 3. Thiền sư Thận Huy ở Chuyên Giới;

(Ba người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Bốn mươi sáu người là pháp tự từ Thiền sư

Phổ Tịch ở Tung Sơn. . Hăm bốn người từ Thiền sư Phổ Tịch: 4. Thiền sư Duy Chánh núi Chung Nam (Một người được ghi); 5. Thiền sư Huệ Không chùa Quảng Phước; 6. Thiền sư Thường Việt; 7. Thiền sư Tư núi Giáp Thạch, Tương Châu; 8. Thiền sư Minh Toản; 9. Thiền sư Chơn chùa Kính Ái; 10. Thiền sư Thủ Hiền Duyện Châu; 11. Thiền sư Thạch Tạng Định Châu; 12. Thiền sư Trừng Tâm ở Nam Nhạc; 13. Thiền sư Nhật Chiếu ở Nam Nhạc; 14. Thiền sư Cán chùa Đồng Đức, Lạc Kinh; 15. Thiền sư Chơn Lượng ở Tô Châu; 16. Thiền sư Tuyền chùa Ngõa Quan; 17. Thiền sư Pháp Dung ở Dặc Dương; 18. Thiền sư Diễn ở Quảng Lăng; 19. Thiền sư Huệ Không ở Thiểm Châu; 20. Thiền sư Chơn Lượng ở Lạc Kinh; 21. Thiền sư Tuyên Nguyệt ở Trạch Châu; 22. Thiền sư Đàm Chơn ở Bạc Châu; 23.

Thiền sư Sùng Diễn núi Đô Lương; 24. Thiền sư Trừng chùa Chương Kính, Kinh Triệu; 25. Thiền sư Nhất Hạnh chùa Tung Dương; 26. Thiền sư Dung chùa Sơn Bắc, Kinh Triệu; 27. Cư sĩ Đinh ở Định

Đào, Tào Châu.

. Tám người từ Thiền sư Nghĩa Phước ở Tây

Kinh: 28. Thiền sư Đại Hùng Mãnh; 29. Thiền sư Đại Chấn Động ở Tây Kinh; 30. Thiền sư Thần Phỉ;

31. Thiền sư Đại Bi Quang ở Tây Kinh; 32. Thiền sư Đại Ẩn ở Tây Kinh; 33. Thiền sư Định Cảnh; 34. Thiền sư Đạo Bá; 35. Thiền sư Huyền Chứng.

. Ba người từ Thiền sư Hàng Ma Tạng:

36. Thiền sư Tịch Mãn ở Tây Kinh; 37. Thiền sư Định Trang ở Tây Kinh; 38. Thiền sư Huệ Ẩn ở Nam Nhạc. . Một người từ Thiền sư Nguyên Quán ở Nam

Nhạc:

39. Thiền sư Thần Chiếu.

. Ba người từ Thiền sư Tiểu Phước ở Kinh

Triệu:

40. Thiền sư Thâm Tịch ở Lam Điền, Kinh Triệu; 41. Thiền sư Nhật Một Vân núi Thái Bạch; 42. Thiền sư Pháp Siêu núi Đông Bạch.

. Một người từ Thiền sư Quán ở Hoắc Sơn:

43. Thiền sư U ở Hiện Sơn. . Bốn người từ Thiền sư Xử Tịch ở Tư Châu (từ

Thiền sư Trí Săn):

44. Thiền sư Vô Tướng ở Ích Châu; 45. Thiền sư Mã núi Trường Tùng, Ích Châu; 46. Thiền sư Siêu; 47. Thiền sư Hiểu Liễu ở Tử Châu.

. Hai người từ Thiền sư Thần Phỉ ở Nghĩa Hưng (từ Thiền sư Huyền Trách):

48. Thiền sư Trí Du ở Tây Kinh; 49. Thiền sư

Trí Thâm ở Đông Đô.

(45 người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Đời thứ tư có bảy người:

• Hai người là pháp tự của Thiền sư Duy Chánh chùa Hưng Thiện núi Chung Nam (Từ Thiền sư Phổ Tịch):

1. Thiền sư Định Tâm ở Hành Châu; 2. Thiền sư Chí Chơn chùa Kính Ái.

(Hai người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Bốn người từ Thiền sư Vô Tướng ở Ích Châu (Từ Thiền sư Xử Tịch, Tư Châu):

3. Thiền sư Vô Trụ chùa Bảo Đường, Ích Châu (một người được ghi); 4. Thiền sư Dung núi Minh Nguyệt, Kinh Châu; 5. Vương Đầu đà núi Vân Đảnh, Hán Châu; 6. Thiền sư Thần Hội chùa Tịnh

Chúng, Ích Châu.

. Một người từ Thiền sư Thận Huy Chuyên Giới (Từ Thiền sư Từ Lãng ở Kinh Châu):

7. Thiền sư Vũ Giới.

(Bốn người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Đời thứ năm có một người là pháp tự của Thiền sư Chí Chơn chùa Kính Ái (Từ Thiền sư Duy Chánh):

1. Thiền sư Chiếu ở Tung Sơn.

(Một người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi). Pháp tự của Tổ thứ 31 Đạo Tín Đại sư gồm 180 người, ba người bên trong (nội), 76 người bàng xuất.

• Tổ tông sáu đời ở núi Ngưu Đầu, Kim Lăng được ghi:

Đời thứ nhất: Thiền sư Pháp Dung;

Đời thứ hai: Thiền sư Trí Nham;

Đời thứ ba: Thiền sư Huệ Phương;

Đời thứ tư: Thiền sư Pháp Trì;

Đời thứ năm: Thiền sư Trí Oai;

Đời thứ sáu: Thiền sư Huệ Trung;

Tám mươi người là pháp tự Tổ tông qua sáu đời:

• Mười hai người bàng xuất từ Thiền sư Pháp

Dung qua ba đời:

1. Thiền sư Đàm Thôi ở Chung Sơn, Kim Lăng (Một người được ghi); 2. Thiền sư Đại Tố ở Kinh Châu; 3. Thiền sư Nguyệt Không ở U Thê; 4. Thiền sư Đạo Diễn chùa Bạch Mã; 5. Thiền sư Định Trang ở Tân An; 6. Thiền sư Trí Thả ở Bành Thành; 7. Thiền sư Đạo Thọ ở Quảng Châu; 8. Thiền sư Trí Sảng ở Hồ Châu; 9. Thiền sư Đỗ Mặc ở Tân Châu; 10. Thiền sư Trí Thành ở Thượng Nguyên;

11. Thiền sư Định Chơn (Từ Thiền sư Trí Thành); 12. Thiền sư Như Độ (Từ Thiền sư Định Chơn). (11 người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Tám người bàng xuất từ Thiền sư Trí Nham: 1. Thiền sư Kính Đàm ở Đông Đô; 2. Thiền sư Chí Trường ở Tương Châu; 3. Thiền sư Nghĩa Chơn ở Hồ Châu; 4. Thiền sư Đoan Phục ở Ích Châu; 5. Thiền sư Quy Nhân ở Long Quang; 6. Thiền sư Biện Tài ở Tương Dương; 7. Thiền sư Pháp Tuấn ở Hán Nam và 8. Thiền sư Mẫn Cổ ở Tây Xuyên.

(Tám người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Hai người bàng xuất từ Thiền sư Pháp Trì:

1. Thiền sư Huyền Tố núi Ngưu Đầu;

2. Thiền sư Hoằng Nhơn ở Thiên Trụ. (Hai người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Mười hai người bàng xuất từ Thiền sư Trí Oai qua ba đời: 1. Huyền Đĩnh Đại sư chùa An Quốc, Tuyên Châu; 2. Thiền sư Huyền Tố chùa Hạc Lâm, Nhuận Châu; 3. Thiền sư Sùng Huệ núi Thiên Trụ, Thư Châu; 4. Thiền sư Đạo Khâm Kính Sơn, Hàng Châu; 5. Thiền sư Đạo Lâm Điểu Khòa, Hàng Châu; 6. Thiền sư Hội Thông chùa Chiêu Hiền, Hàng Châu. (Sáu người trên đây được ghi).

• Hai người xuất hiện từ Huyền Tố:

7. Thiền sư Đàm Ích núi Kim Hoa; 8. Thiền sư

Viên Cảnh ở Ngô Môn.

• Ba người xuất hiện từ Đạo Khâm: 9. Thiền sư Ngộ núi Mộc Chử; 10. Thiền sư Quảng Phu ở Thanh Dương; 11. Thiền sư Sùng Huệ núi Cân Tử, Hàng Châu.

• Một người xuất hiện từ Đạo Lâm:

12. Thiền sư Bảo Quán ở Linh Nham.

(Sáu người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Ba mươi sáu người bàng xuất từ Thiền sư Huệ Trung qua hai đời:

1. Thiền sư Duy Tắc hang Phật Quật núi Thiên Thai; 2. Thiền sư Vân Cư Trí núi Thiên Thai (Bàng xuất từ Thiền sư Duy Tắc, Thiên Thai);

(Hai người trên được ghi).

3. Thiền sư Đạo Tánh núi Ngưu Đầu; 4. Thiền sư Trí Đăng ở Giang Ninh; 5. Thiền sư Hoài Tín ở Giải Huyền ; 6. Thiền sư Toàn chùa Hạc Lâm; 7. Thiền sư Hoài Cổ ở Bắc Sơn; 8. Thiền sư Quán Tông ở Minh Châu; 9. Thiền sư Đại Trí núi Ngưu Đầu; 10. Thiền sư Thiện Đạo chùa Bạch Mã; 11.

Thiền sư Trí Chơn núi Ngưu Đầu; 12. Thiền sư Đàm Ngung núi Ngưu Đầu; 13. Thiền sư Vân Thao núi Ngưu Đầu; 14. Thiền sư Ngưng núi Ngưu Đầu; 15.

Thiền sư Pháp Lương núi Ngưu Đầu; 16. Thiền sư Hành Ứng ở Giang Ninh; 17. Thiền sư Huệ Lương núi Ngưu Đầu; 18. Thiền sư Đạo Dung ở Hưng Thiện; 19. Thiền sư Chiếu Minh ở Tưởng Sơn; 20.

Thiền sư Pháp Đăng núi Ngưu Đầu; 21. Thiền sư Định Không núi Ngưu Đầu; 22. Thiền sư Huệ Thiệp núi Ngưu Đầu; 23. Thiền sư Đạo Ngộ ở U Thê; 24. Thiền sư Ngưng Không núi Ngưu Đầu; 25. Thiền sư Đạo Sơ ở Tưởng Sơn; 26. Thiền sư Tạng ở U Thê; 27. Thiền sư Linh Huy núi Ngưu Đầu; 28. Thiền sư Đạo Dĩnh ở U Thê; 29. Thiền sư Cự Anh núi Ngưu Đầu; 30. Thiền sư Pháp Thường ở Thích Sơn; 31. Thiền sư Ngưng Tịch ở Long Môn; 32. Thiền sư Viễn chùa Trang Nghiêm; 33. Thiền sư Đạo Kiên ở Tương Châu; 34. Ni Minh Ngộ; 35. Cư sĩ Ân Tịnh

Kỷ;

Một người từ Huệ Thiệp: 36. Thiền sư Thanh Nguyên chùa Thê Hà, Nhuận Châu. (34 người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Tổ thứ 32 HOẰNG NHẪN ĐẠI SƯ, qua năm đời bàng xuất 107 người.

• Đời thứ nhất có 13 người:

1. Thiền sư Thần Tú Bắc Tông; 2. Quốc Sư Huệ An núi Tung Nhạc; 3. Thiền sư Đạo Minh ở

Mông Sơn, Viên Châu;

(Ba người trên được ghi) 4. Thiền sư Đàm Quang chùa Phụng Pháp, Dương Châu; 5. Thiền sư Thần Tháo, Tùy Châu; 6. Thiền sư Pháp Trì, Kim Châu; 7. Thiền sư Trí Săn, Tư Châu; 8. Thiền sư Pháp Chiếu, Thư Châu; 9. Thiền sư Nghĩa Phương, Việt Châu; 10. Thiền sư Đạo Tuấn, Chi Giang; 11. Thiền sư Huyền Trách, Thường Châu; 12. Thiền sư Tăng Đạt, Việt Châu; 13. Lưu chủ bạ, núi Bạch Tùng.

(10 người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Đời thứ hai có 37 người: • 19 người là pháp tự Thiền sư Thần Tú Bắc

Tông:

1. Thiền sư Cự Phương, Ngũ Đài Sơn; 2. Thiền sư Trí Phong núi Trung Điều, phủ Hà Trung; 3.

Thiền sư Hàng Ma Tạng, Duyện Châu; 4. Thiền sư Đạo Thọ ở Thọ Châu; 5. Thiền sư Toàn Thực núi

Đô Lương, Hoài Nam;

(Năm người trên đây được ghi)

6. Thiền sư Từ Lãng, Kinh Châu; 7. Thiền sư Phổ Tịch, Tung Sơn; 8. Thiền sư Hương Dục núi Đại Phật; 9. Thiền sư Nghĩa Phước, Tây Kinh; 10. Thiền sư Hốt Lôi Trừng; 11. Thiền sư Nhật, Đông Kinh;

12. Thiền sư Biến Tịnh, Thái Nguyên; 13. Thiền sư Nguyên Quán, Nam Nhạc; 14. Thiền sư Đỗ, Nhữ Nam; 15. Thiền sư Kính ở Tung Sơn; 16. Thiền sư Tiểu Phước ở Kinh Triệu; 17. Thiền sư Quán ở Hoắc Sơn, Tấn Châu; 18. Thiền sư Sùng Khuê ở Mao Sơn, Nhuận Châu; 19 Thiền sư Hoài Không ở An Lục . (14 người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• 18 người là pháp tự Quốc Sư Huệ An,

TungNhạc.

1. Thiền sư Nhân Kiệm chùa Phước Tiên, Lạc

Kinh; 2. Hòa thượng Phá Táo Đọa, Tung Nhạc;

3. Thiền sư Nguyên Khuê, Tung Nhạc;

(Ba người trên được ghi)

4. Thiền sư Thản Nhiên, Thường Sơn; 5. Thiền sư Viên Tịch, Nghiệp Đô; 6. Thiền sư Đạo Lượng,

Tây Kinh.

• 5 người xuất hiện từ Đạo Lượng:

7. Lý Hiếu Dật, Đại tổng quản Dương Châu;

8. Trương Tích, Thượng thư Bộ công ; 9. Thôi Dung, Tế tửu Quốc Tử Giám; 10. Hạ Tri Chương, Bí thư giám; 11. Khang Săn, thứ sử Mục Châu.

• Một người xuất hiện từ Thiền sư Thần Tháo, Tùy Châu: 12. Thiền sư Chánh Thọ.

• Ba người xuất hiện từ Thiền sư Đạo Minh,

Mông Sơn:

13. Thiền sư Sùng Tịch, Hồng Châu; 14. Thiền sư Khôi ở Giang Tây; 15. Thiền sư Thần Trinh, Phủ

Châu.

• Một người xuất hiện từ Thiền sư Trí Săn, Tư Châu: 16. Thiền sư Xử Tịch ở Tư Châu.

• Hai người xuất hiện từ Thiền sư Huyền Trách, Thường Châu: 17. Thiền sư Thần Phỉ, Nghĩa Hưng; 18. Thiền sư Sướng, Hồ Châu.

(15 người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Đời thứ ba có 49 người: • Ba người là pháp tự Thiền sư Từ Lãng, Kinh

Châu:

1. Thiền sư Huyền Tông ở Tử Kim; 2. Thiền sư Thường núi Đại Mai, Minh Châu; 3. Thiền sư Thận Huy ở Chuyên Giới.

(Ba người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• 46 người là pháp tự Thiền sư Phổ Tịch, Tung

Sơn.

4. Thiền sư Duy Chánh núi Chung nam (Một người được ghi); 5. Thiền sư Huệ Không chùa Quảng Phước; 6. Thiền sư Thường Việt; 7. Thiền sư Tư núi Giáp Thạch, Tương Châu; 8. Thiền sư Minh Toản; 9. Thiền sư Chơn chùa Kính Ái; 10. Thiền sư Thủ Hiền, Duyện Châu; 11. Thiền sư Thạch Tạng, Định Châu; 12. Thiền sư Trừng Tâm ở Nam Nhạc; 13. Thiền sư Nhật Chiếu ở Nam Nhạc; 14. Thiền sư Cán chùa Đồng Đức, Lạc Kinh; 15. Thiền sư Chơn Lượng ở Tô Châu; 16. Thiền sư Tuấn (hay Tuyền ?)

chùa Ngõa Quan; 17. Thiền sư Pháp Dung ở Dặc Dương; 18. Thiền sư Diễn ở Quảng Lăng; 19. Thiền sư Huệ Không ở Thiểm Châu; 20. Thiền sư Chơn Lượng ở Lạc Kinh; 21. Thiền sư Tuyên Nguyệt ở Trạch Châu; 22. Thiền sư Đàm Chơn ở Bạc Châu;

23. Thiền sư Sùng Diễn núi Đô Lương; 24. Thiền sư Trừng chùa Chương Kính, Kinh Triệu; 25. Thiền sư Nhất Hạnh chùa Tung Dương; 26. Thiền sư Dung chùa Sơn Bắc, Kinh Triệu; 27. Cư sĩ Đinh ở Định Đào, Tào Châu.

• Tám người từ Thiền sư Nghĩa Phước, Tây

Kinh:

28. Thiền sư Đại Hùng Mãnh; 29. Thiền sư Đại Chấn Động, Tây Kinh; 30. Thiền sư Thần Phỉ; 31. Thiền sư Đại Bi Quang, Tây Kinh; 32. Thiền sư Đại Ẩn, Tây Kinh; 33. Thiền sư Định Cảnh; 34. Thiền sư Đạo Bá; 35. Thiền sư Huyền Chứng.

• Ba người từ Thiền sư Hàng Ma Tạng: 36. Thiền sư Tịch Mãn ở Tây Kinh; 37. Thiền sư Định Trang ở Tây Kinh; 38. Thiền sư Huệ Ẩn ở

Nam Nhạc.

• Một người từ Thiền sư Nguyên Quán, Nam

Nhạc: 39. Thiền sư Thần Chiếu.

. Ba người từ Thiền sư Tiểu Phước:

40. Thiền sư Thâm Tịch ở Lam Điền, Kinh Triệu; 41. Thiền sư Nhật Một Vân núi Thái Bạch;

42. Thiền sư Pháp Siêu núi Đông Bạch.

• Một người từ Thiền sư Quán, Hoắc Sơn:

43. Thiền sư U ở Hiện Sơn.

• Bốn người từ Thiền sư Xử Tịch, Tư Châu: 44. Thiền sư Vô Tướng, Ích Châu; 45. Thiền sư Mã núi Trường Tùng, Ích Châu; 46. Thiền sư Siêu; 47. Thiền sư Hiểu Liễu, Tử Châu.

• Hai người từ Thiền sư Thần Phỉ, Nghĩa

Hưng:

48. Thiền sư Trí Du ở Tây Kinh; 49. Thiền sư Trí Thâm, Đông Đô.

(45 người trên đây không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Đời thứ tư có 7 người:

• Hai người là pháp tự Thiền sư Duy Chánh,

Hưng Thiện: 1. Thiền sư Định Tâm, Hành Châu; 2. Thiền sư Chí Chơn chùa Kính Ái.

(Hai người trên không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Năm người là pháp tự Thiền sư Vô Tướng,

Ích Châu:

3. Thiền sư Vô Trụ chùa Bảo Đường, Ích Châu (một người được ghi); 4. Thiền sư Dung núi Minh Nguyệt, Kinh Châu; 5. Vương Đầu đà núi Vân Đỉnh, Hán Châu; 6. Thiền sư Thần Hội chùa Tịnh Chúng, Ích Châu.

• Một người từ Thiền sư Thận Huy, Chuyên

Giới:

7. Thiền sư Vũ Giới.

(Bốn người trên không có cơ duyên ngữ cú, không ghi).

• Đời thứ năm có một người là pháp tự của Thiền sư Chí Chơn chùa Kính Ái:

1. Thiền sư Chiếu ở Tung Sơn.

(Không có cơ duyên ngữ cú, không ghi). NHỮNG PHÁP TỰ BÀNG XUẤT TỪ TỔ THỨ 31 ĐẠO TÍN ĐẠI SƯ

TỔ TÔNG SÁU ĐỜI Ở NÚI NGƯU ĐẦU, KIM LĂNG

Đời thứ nhất: THIỀN SƯ PHÁP DUNG.

Người Duyên Lăng, Nhuận Châu, họ Vi. Năm mười chín tuổi học thông kinh sử, tầm xem bộ Đại bát nhã hiểu thấu lý chơn không. Một hôm chợt than “Nho đạo, sách thế tục chẳng phải pháp cứu cánh, chánh quán Bát nhã là thuyền vượt biển thế gian”. Rồi ẩn ở Mao Sơn, nương thầy xuất gia. Sau nhập thạch thất trong hang đá phía bắc chùa U Thê núi Ngưu Đầu, có điềm lạ trăm loài chim ngậm hoa đem đến.

Nhà Đường vào năm Trinh Quán (627-649 – Đường Thái Tông), Tứ Tổ từ xa trông thấy khí tượng biết núi ấy có người phi thường. Tổ bèn đích thân tìm đến, hỏi thăm tăng trong chùa xem ở đây có đạo nhân chăng?

Có tăng đáp:

- Kẻ xuất gia thì người nào chẳng là đạo nhân? Tổ hỏi: - Ai là đạo nhân? Tăng ấy không đáp được. Vị tăng khác nói: - Trong núi cách đây khoảng mười dặm, có một người tên Dung lười biếng, gặp người chẳng đứng dậy cũng không chắp tay chào. Có lẽ người đó là đạo nhân chăng?

Tổ bèn vào núi gặp Sư, thấy Sư ngồi ngay ngắn tự mình như không có gì phải để mắt đến. Tổ hỏi:

- Ở đây làm gì?

Sư đáp:

- Quán tâm.

Tổ hỏi:

- Quán là ai quán? Tâm là vật nào?

Sư không đáp được, liền đứng dậy làm lễ.

Sư hỏi:

- Cao nhân đại đức cư trú ở đâu?

Tổ đáp:

- Bần đạo không có chỗ ở nhất định, khi đây khi kia.

Sư hỏi:

- Có biết Thiền sư Đạo Tín chăng?

Tổ hỏi:

- Vì sao lại hỏi người ấy?

Sư đáp:

- Từ lâu ngưỡng mộ đức hạnh, mong một lần được lễ ra mắt.

Đáp:

Sư hỏi:

- Thiền sư Đạo Tín chính là bần đạo đây.

- Tại sao Ngài đoái thương mà đến đây?

Tổ nói:

- Đặc biệt để thăm hỏi nhau. Đây không còn chỗ nào để nghỉ ngơi ư?

Sư chỉ phía sau, nói:

- Chỉ có cái am nhỏ đó thôi.

Sư bèn dẫn Tổ đến tại am, quanh am chỉ thấy loài cọp sói. Tổ bèn giơ hai tay lên làm ra vẻ sợ hãi.

Sư hỏi:

- Còn có cái đó ư?

Tổ hỏi lại: - Vừa rồi thấy cái gì?

Sư không đáp được. Sau giây lát, Tổ lại viết một chữ Phật trên tấm đá ngay chỗ Sư ngồi thiền. Sư thấy vậy ra vẻ sợ hãi, Tổ hỏi:

- Còn có cái đó ư?

Sư chưa hiểu rõ bèn kính lạy, xin Tổ nói cho nghe yếu chỉ chơn thật.

Tổ nói:

- Phàm trăm ngàn pháp môn đều quy về tấc vuông (tâm), diệu đức như hà sa đều ở nguồn tâm. Tất cả giới môn định môn huệ môn và thần thông biến hóa vốn đầy đủ chẳng lìa tâm ông, tất cả nghiệp chướng phiền não xưa nay vốn không tịch, tất cả nhân quả đều như mộng huyễn, không có tam giới để ra khỏi, không có bồ đề để cầu. Tánh của nhân và phi nhân bình đẳng nhau, đại đạo trống không tuyệt tư tuyệt lự.

Ông nay đã được pháp như thế, hoàn toàn không có thiếu sót, không còn pháp nào khác nữa, cùng Phật có khác gì? Ông chỉ cần đảm đương tâm tự tại ấy, chớ làm quán hạnh cũng đừng trừng tâm, thì không có ai khởi tham sân không có gì mang sầu lo, thênh thang vô ngại mặc ý tung hoành. Chẳng làm các việc thiện chẳng làm các việc ác, đi đứng nằm ngồi chạm mắt gặp duyên đều là diệu dụng khoái lạc vô ưu của Phật. Thế nên gọi là Phật.

Sư hỏi:

- Tâm đã đầy đủ thì ai là Phật, cái gì là tâm?

Tổ đáp: - Chẳng phải tâm chẳng có hỏi Phật, đã hỏi Phật đâu phải là không tâm.

Sư hỏi: - Đã chẳng cho làm quán hạnh, khi đối cảnh khởi tâm làm sao đối trị?

Tổ đáp: - Cảnh duyên tự không có tốt xấu, tốt xấu do tâm sanh. Nếu tâm chẳng chịu theo danh thì vọng tình do đâu mà khởi? Vọng tình đã chẳng khởi thì chơn tâm mặc tình biết cùng khắp. Ông chỉ cần tùy theo tâm tự tại mà không cần đối trị nữa thì gọi là pháp thân thường trụ, không có biến dị.

Ta nhận pháp môn đốn giáo từ Tăng Xán Đại sư, nay trao cho ông. Nay ông nhận đúng lời ta, chỉ ở tại núi này, về sau sẽ có năm người đạt lý kế thừa ông giáo hóa huyền môn.

(Ngài Khuê Phong nhận xét: “Làm tiêu mất tông vô ký, bỏ đi giáo tướng mà ấn chứng cho”.

Có tăng hỏi Nam Tuyền:

- Khi Ngưu Đầu chưa gặp Tứ Tổ, vì sao chim thú mang hoa đến cúng dường?

Nam Tuyền đáp: - Bởi vì từng bước đạp lên bậc thang Phật.

Động Sơn đáp:

- Như xem châu trong bàn tay, ý không tạm rời.

Tăng hỏi:

- Sau khi Ngưu Đầu gặp Tứ Tổ, vì sao chim thú chẳng đến?

Nam Tuyền đáp: - Dù không đến, còn một tuyến đường tương đối với Vương Lão sư.

Động Sơn đáp:

- Thân đã thông suốt rồi⁵⁴.

Lại có một vị tôn túc đáp chung cho hai câu hỏi trước:

- Giặc không đánh nhà của kẻ nghèo.

Tăng hỏi một lão túc:

- Khi Ngưu Đầu chưa gặp Tứ Tổ thì thế nào?

Đáp:

- Như lá liền cành.

Tăng hỏi:

- Gặp rồi thì thế nào?

Đáp:

- Đêm thu lá rơi lả tả.

Lại có tăng hỏi thiền sư Tiềm ở Vĩnh Minh, Ngô

Việt:

- Khi Ngưu Đầu chưa gặp Tứ Tổ thì thế nào?

Tiềm đáp:

- Ngưu Đầu.

Tăng hỏi:

- Gặp rồi thì thế nào?

Tiềm đáp: - Ngưu Đầu. Các nơi nêu đáp đề tài này rất nhiều, không thể chép hết).

Tổ truyền pháp rồi trở lại núi Song Phong sống đến hết tuổi già, từ đó pháp tịch Sư rất thạnh. Trong năm Vĩnh Huy (650 – 656 - Đường Cao Tông), đồ chúng thiếu lương thực, Sư đi Đan Dương tùy duyên giáo hóa, cách núi Ngưu Đầu 80 dặm tự thân gánh gạo một thạch tám đấu, sáng đi chiều về cung cấp cho ba trăm tăng, ngày hai thời đi về suốt ba năm không nghỉ.

Ấp tể (huyện trưởng) Tiêu Nguyên Thiện thỉnh Sư đến chùa Kiến Sơ giảng Kinh Đại Bát nhã, thính giả đông đúc. Sư giảng đến phẩm Diệt Tĩnh, trái đất chấn động, Sư báo chúng đã giảng xong trở về núi.

* * * Bác Lăng vương hỏi Sư:

- Khi nương sắc tướng cảnh sanh khởi màkhông nói do sắc tướng cảnh sanh khởi, nếu muốn dứt sự sanh khởi ấy phải làm sao biết được duyên khởi?

Sư đáp:

Khi cảnh sắc mới hiện, Cảnh sắc đều tánh không.

Vốn không ai biết duyên, Tâm lượng và tri đồng⁵⁵.

Chiếu vốn hiện chẳng hiện,

Khi ấy khởi tự dứt.

Giữ mê sanh giác duyên⁵⁶ .

Tâm thì chẳng theo duyên Đến như trước khi sanh,

Chẳng dưỡng nuôi tâm sắc.

Từ không vốn vô niệm, Tưởng thọ gọi niệm sanh. Khởi, pháp chưa từng khởi, Đâu cần Phật dạy bảo. ______________

Hỏi:

Nhắm mắt không thấy sắc, Cảnh lự mới là nhiều.

Đã chẳng quan tâm sắc, Cảnh từ chỗ nào hiện?

Sư đáp:

Nhắm mắt không thấy sắc, Trong tâm động lự nhiều.

Huyễn thức mượn làm dụng, Danh sanh mãi chẳng qua.

Biết sắc chẳng quan tâm,

Tâm cũng chẳng có người. Tùy hành có chuyển tướng⁵⁷ , Chim bay trong thật không.

Hỏi:

Cảnh hiện không nơi chốn, Vì giác* hiểu biết sanh.

Cảnh lui giác lại chuyển, Giác còn biến làm cảnh.

Nếu đem tâm dắt tâm, Lại là giác sở giác.

Theo đó mà có nhau,

Đâu qua bờ sanh diệt? Sư đáp:

Tâm sắc trước sau giữa, Thật không cảnh duyên khởi.

Chăm chú lúc niệm quên,

Ai hay kể động tịnh?

Biết ấy tự vô tri, Biết, biết duyên không gặp⁵⁸ .

Nên tự kiểm thân mình, Đâu cần cầu bên ngoài?

Trước cảnh không mất đi, Sau niệm nay chẳng đến.

Tìm trăng chấp bóng mờ, Bàn vết đuổi chim bay. Muốn biết tâm bổn tánh, Lại như thấy trong mộng.

Ví như băng tháng sáu, Nơi nơi đều giống nhau.

Lánh không trọn chẳng khỏi, Tìm không lại chẳng thành. Thử hỏi bóng trong gương, Tâm sanh từ chỗ nào?

______________ Hỏi:

Khi dụng tâm chính đáng, Làm sao an ổn được? Sư đáp:

Khi dụng tâm chính đáng, Chính đáng vô tâm dụng. Bàn quanh danh tướng nhọc, Nói thẳng không chi nhiều. Vô tâm dụng chính đáng, Thường dụng chính đáng vô.

Nay nói chỗ vô tâm, Chẳng khác với hữu tâm⁵⁹ .

______________ Hỏi: Người trí dẫn lời diệu,

Với tâm phù hợp nhau.

Lời với tâm khác đường, Gặp nhau trái muôn phần? Sư đáp:

Phương tiện nói lời diệu, Đạo đại thừa trị bệnh.

Bàn chẳng nhằm bản tánh, Từ không lại tạo tác.

Vô niệm là chơn thường, Mãi sẽ bặt đường tâm.

Tánh bất động lìa niệm, Sanh diệt mà không lầm.

Hang vang đã có tiếng,

Bóng gương hay nhìn lại.

______________ Hỏi: Hành giả có cảnh ngộ, Nhân giác biết cảnh mất. Giác trước với giác sau,

Và cảnh thành ba tâm? Sư đáp:

Cảnh vì quên thể giác, Giác xong đừng suy nghĩ. Nhờ giác biết cảnh mất, Khi giác cảnh chẳng khởi. Giác trước với giác sau Và cảnh ba trì trệ.

______________ Hỏi: Trụ định hoài không đổi, Cho là chánh tam muội, Các nghiệp không thể lôi. Chẳng biết vô minh tế(*), Thong thả bước đằng sau.

Sư đáp:

Lại nghe có người khác, Chấp không, khởi tâm vọng.

Trong ba, việc bất thành, Không chuyển còn hư vọng.

Tâm chánh lại chịu phược, Làm thế tịnh nghiệp chướng. Tâm trần một trong muôn⁶⁰ Chẵng liễu gọi vô minh.

Nhỏ nhiệm tập nhân khởi, Từ từ danh tướng sanh.

Gió đến sóng mòi dậy, Muốn yên, nước lặng ngay.

Còn muốn nói tiền đồ, Chỉ ngại sợ tâm sau.

Vô niệm đại thú rống, Tánh không thắng sương đá.

Sao tan cỏ dại tàn, Chim bay ngang dọc rơi. Năm đường thôi rối rắm, Tứ ma trước chẳng còn⁶¹.

* Tế: Vi tế Đã như thế lửa lan, Cũng như gươm bén chặt.

Hỏi:

Nhờ giác biết muôn pháp, Muôn pháp xưa nay như.

Nếu mượn tâm chiếu dụng, Chỉ được tâm chiếu dụng, Chẳng nên tâm có việc.

Sư đáp:

Nhờ giác biết muôn pháp, Muôn pháp không chỗ tựa.

Nếu mượn tâm chiếu dụng,

Nên không ở ngoài tâm. Hỏi:

Thuận thuận không phân biệt,

Minh tâm chẳng hiện tiền.

Tứ ma: Bốn loại ma đoạt lấy thân mạng và huệ mạng của người. Đó là ma ngũ uẩn, ma phiền não, ma chết, thiên ma (ma vương). Còn lo, tâm mờ tối.

Nơi tâm hành dụng công, Trí chướng lại khó trừ. Sư đáp:

Có đó không thể có, Tìm đó không thể tìm.

Không chọn tức chọn đúng, Ra được tối, minh tâm. Lo toan tâm mờ tối, Còn tâm để dụng công.

Bàn gì nạn trí chướng?

Đến Phật, còn là bệnh.

______________ Hỏi:

Chiết trung tin tức xa, Thật cũng khó vấn an. Tự chẳng cần người đi, Khó đó, trọn khó gặp.

Sư đáp:

Cần tin tức chiết trung, tin tức không khó dễ. Trước quán tâm nơi tâm, kế tìm trí trong trí. Thứ ba chiếu kẻ tìm, thứ tư thông vô ký. Thứ năm giải thoát danh, thứ sáu chơn giả đồng. Thứ bảy biết pháp bổn, thứ tám vô vi từ.

Thứ chín toàn uẩn không, thứ mười ân trạch bủa. Hết sạch vô giác kia, vô minh sanh bổn trí. Tam nghiệp bóng trong gương, người huyễn dạy ngã tư.

Chẳng trụ, hết bờ không; đang chiếu vô trong hữu. Chẳng ngoài không trong hữu, khỏi bảo không hữu đồng.

Gọi đó là chiết trung, chiết trung phi ngôn thuyết. Vấn an, không chỗ an; còn đi sao đến được?

______________ Hỏi:

Riêng có một hạng người, khéo giải không vô tướng. Nói “Định loạn là một, lại nói vô trong hữu.

Dụng thường tịch chứng (hữu vô) đồng, thường dụng bặt tri giác”.

Dụng tâm hội chơn lý, rồi nói dụng không (chỗ)

dụng.

Trí tuệ phương tiện nhiều, lời nói và lý hợp, Lý như như tự như, không do thức tâm hội.

Đã biết tâm hội sai, tâm tâm lại đoạt nhau.

Pháp như thế khó biết, vĩnh kiếp không thể biết. Pháp ấy không dạy được, người (muốn) dụng tâm như thế.

Sư đáp:

chuyển.

nguồn. Riêng có người chứng không, như kệ trước nói bàn.

Hành không thủ tịch diệt, tạm thời thức được

Biết chơn là tâm lượng (vọng), rõ thấy chưa liễu

Lại nói dụng dừng tâm, đa trí ngại tương tợ.

Thật bởi chẳng rõ tánh, cầu không còn nhọc mình.

Vĩnh kiếp trụ thức mê, ôm tướng đều chẳng biết.

Phóng quang liền động địa, bờ kia định làm gì?

Hỏi:

Đối trước việc, người khán tâm lại gặp trở ngại, còn bị lớp tơ lụa ngăn?

Sư đáp:

Khán tâm gặp trở ngại, Tâm huyễn ai cần khán?

Huống việc không, tâm huyễn, Thong dong khó buông lời.

______________ Hỏi:

Đại cơ nghiệp có lâu, Đường tâm còn cách trở.

Giác được chướng vi tế,

Thì đạt đến bờ chơn.

Tự không thầy thiện xảo, Không thể định lý này. Kính vâng đại sư ta, Sẽ vì mở yếu môn.

Dẫn dắt kẻ dụng tâm, Đừng cho mất chánh đạo.

Sư đáp: Pháp tánh vốn cơ nghiệp, Cảnh mộng thành trái nhau.

Thật tướng, thân vi tế, Sắc tâm, thường chẳng ngộ.

Bỗng gặp thầy hỗn độn, Thương giận lo chúng sanh.

Mượn nghi bày rộng hỏi, Giữ lý, trong thường sáng.

Dứt thẳng mê sanh tử, Khen chê tâm chẳng sợ.

Lão quê đáp rành rọt, Pháp tướng, thẹn đến thân.

Được phát thuốc quần sanh, Vẫn còn là tánh sắc.

Năm Hiển Khánh nguyên niên (656 – Đường Cao Tông), quan Ấp Tể Tiêu Nguyên Thiện thỉnh sư xuống núi trụ chùa Kiến sơ. Sư từ chối không được, bèn sai gọi đệ tử nhập thất thượng thủ Trí Nham đến, truyền pháp ấn cho và dặn lần lượt truyền trao. Sắp xuống núi, Sư bảo chúng:

- Ta không còn đặt chân trở lại núi này nữa. Bấy giờ chim thú cất tiếng bi thương, hơn một tháng chưa thôi. Trước am Sư có bốn cây ngô đồng cao lớn, vào tháng đang hạ (tháng 5 âm lịch) bỗng lá tự héo rụng. Năm sau ngày 23 tháng giêng năm đinh tị 657, Sư tịch ở chùa Kiến Sơ, thọ 64 tuổi, tuổi lạp 41. Ngày 27 an táng ở núi Kê Lung, số người tiễn đưa Sư trên vạn người.

Chỗ ở trước của Sư trên núi Ngưu Đầu, có các suối Kim Nguyên, Hổ Bào, suối Tích Trượng, ao Kim Quy vv…, thạch thất Sư thường tọa thiềân nay

(1004) đều còn ở đó.

Đời thứ hai: THIỀN SƯ TRÍ NHAM Người Khúc A, họ Hoa. Vào khoảng tuổi 20 mà dũng khí hơn người, thân cao 7 thước 6 tấc (Tàu).

Nhà Tùy trong những năm Đại Nghiệp (605 – 617 – Tùy Dạng đế), làm Lang tướng, thường mang cây cung mắc một cái túi đựng nước lọc, tùy chỗ đi đến mà đem dùng, từng theo đại tướng đánh giặc lập nhiều chiến công.

Vào năm Vũ Đức (618 -626 – Đường Cao Tổ), bốn mươi tuổi mới xin xuất gia ở núi Hoàn Công, Thư Châu, theo làm đệ tử thiền sư Bảo Nguyệt. Về sau, một hôm đang an tọa thấy dị tăng thân cao hơn một trượng, thần thái sáng sủa cất lên từ khí trong veo, nói với Sư: “Khanh 80 đời xuất gia, nên tinh tấn hơn”. Nói xong biến mất.

Sư thường nhập định trong cốc. Có lần nước trên núi đổ xuống tràn ngập mênh mông mà Sư điềm nhiên bất động, rồi nước tự rút lui. Có những thợ săn gặp Sư, nhờ đó họ ăn năn tu thiện. Lại có hai người xưa cùng tòng quân, nghe Sư ở ẩn tránh đời bèn cùng nhau vào núi tìm gặp, rồi nhân đó hỏi Sư.

- Vì sao ở đây? Lang tướng có điên không?

Đáp: - Ta điên sắp tỉnh còn các ông điên đang phát triển. Phàm háo sắc, thanh âm bất chánh, tham vinh hoa cậy sủng ái thì bị sanh tử lưu chuyển, làm sao tự ra khỏi? Hai người cảm ngộ khen hay rồi bỏ đi. Năm Trinh Quán thứ 17 (643 – Đường Thái Tông), Sư trở về Kiến Nghiệp vào núi Ngưu Đầu tham yết thiền sư Pháp Dung phát minh đại sự. Thiền sư Dung dạy:

- Ta nhận bí pháp chơn truyền từ Đạo Tín Đại sư, các sở đắc đều tiêu vong, giả sử có một pháp hơn cả niết bàn, ta cũng nói như mộng huyễn. Phàm một mảy trần dấy lên mà trời bị mờ, một hạt cải rơi mà đất bị che. Ông nay đã vượt qua cái thấy này, ta còn nói gì nữa. Việc hóa đạo ở sơn môn nay trao cho ông.

Sư vâng mệnh kế thừa đời thứ hai, sau đem chánh pháp trao cho thiền sư Phương. Sư trụ ở hai chùa Bạch Mã và Thê Huyền, lại dời chỗ đến ở thành Thạch Đầu. Năm Nghi Phụng thứ hai (677 – Đường Cao Tông), ngày 10 tháng giêng thị hiện nhập diệt, nhan sắc không đổi tứ chi co duỗi như còn sống, trong thất có mùi hương lạ đến mười ngày chưa hết.

Di ngôn thủy táng, thọ 78 tuổi, tuổi lạp 39.

______________ • Đời thứ ba: THIỀN SƯ HUỆ PHƯƠNG Người Duyên Lăng, Nhuận Châu, họ Bộc. Xuất gia ở chùa Khai Thiện rồi thọ giới cụ túc, thông suốt kinh luận.

Về sau vào núi Ngưu Đầu tham yết thiền sư Trí Nham thưa hỏi chỗ bí yếu. Nham xem biết căn khí Sư kham nhận chánh pháp, bèn đem tâm ấn khai thị, Sư hoát nhiên lãnh ngộ, từ đó chẳng rời chỗ ở núi rừng gần quá mười năm. Học giả bốn phương tụ tập đông đúc, một ngày kia Sư bảo chúng:

- Ta sắp đi chỗ khác tùy duyên lợi vật, các ông nên tự an. Rồi đem chánh pháp trao cho thiền sư Pháp Trì. Sau trở lại Mao Sơn được số năm, định diệt độ thì gặp khoảng 500 người búi tóc buông thòng phía sau giống như Bồ tát, mỗi người cầm phướn kết hoa, nói:

- Mời pháp sư giảng.

Lại cảm đến sơn thần biến hiện thân rắn lớn đến trước sân như muốn khóc từ ly.

Sư bảo thị giả Hồng Đạo:

- Ta đi thôi! Ông báo cho các môn nhân giúp ta.

Khi các môn nhân vội vã đến thì Sư đã nhập diệt. Bấy giờ nhằm năm Thiên Sách nguyên niên 759⁶², ngày mùng một tháng tám. Núi rừng biến màu tang trắng, suối khe rẽ ngang mà qua đến bảy ngày, người đạo kẻ tục thương mến tiếng động vang đến thung lũng xa. Sư thọ 67 tuổi, tuổi lạp 40.

______________ • Đời thứ tư: THIỀN SƯ PHÁP TRÌ Người Giang Ninh, Nhuận Châu, họ Trương. Xuất gia từ nhỏ, năm 30 tuổi đến dưới tòa Hoằng Nhẫn Đại sư ở huyện Hoàng Mai, nghe pháp tâm khai mở. Sau gặp lại thiền sư Huệ Phương được ấn khả rồi kế thừa dẫn dắt sơn môn, làm Tổ tông Ngưu Đầu.

Khi Tổ Hoàng Mai sắp tạ thế, có nói với đệ tử Huyền Trách “Về sau có khoảng mười người truyền pháp ta, Pháp Trì ở Kim Lăng là một trong mười người đó”. Sau Sư đem pháp nhãn trao lại cho thiền sư Trí Oai. Vào năm Trường An thứ hai (702 – Đường Vũ hậu), ngày 5 tháng 9, Sư tịch ở viện Vô Thường chùa Duyên Tộ, Kim Lăng. Sư di chúc bỏ hình hài phơi dưới cây thông cho muông thú ăn.

Ngày rước đi có phướn thần trong không trung từ Tây đến nhiễu quanh núi mấy vòng, nơi viện Sư ở trước kia có rừng trúc biến màu tang trắng đến bảy ngày mới hết.

Sư thọ 68 tuổi, tuổi lạp 41.

______________ • Đời thứ năm: THIỀN SƯ TRÍ OAI Người Giang Ninh, họ Trần. Lúc còn bé, ở tạm núi Nghênh Thanh, bỗng nhiên người trong nhà phát hiện Ngài mất, chẳng biết đi đâu. Đến khi cha mẹ tìm kiếm, mới biết Sư đã xuất gia với pháp sư Thống chùa Thiên Bảo rồi. Năm 20 tuổi thọ giới cụ túc.

Sau nghe thiền sư Pháp Trì ra đời, bèn đến làm lễ yết kiến và được truyền thọ chánh pháp. Từ đó học đồ miền Giang tả đều đổ xô về làm môn hạ, trong đó có Huệ Trung, đủ điều kiện làm pháp khí.

Sư thường dùng kệ dạy:

Mạc hệ niệm niệm, Thành sanh tử hà.

Luân hồi lục thú hải, Vô kiến xuất trường ba.

Dịch:

Chớ vọng niệm hoài, Thành sông sanh tử. Luân hồi biển sáu thú, Không nhận ra sóng lớn. Huệ Trung dùng kệ đáp: Niệm tưởng do lai huyễn, Tánh tự vô chung thủy. Nhược đắc thử trúng ý, Trường ba đương tự chỉ.

Dịch:

Niệm tưởng từ huyễn đến, Tánh vốn không thủy chung. Nếu trúng được ý đó, Sóng lớn phải tự dừng.

Sư lại có kệ dạy:

Dư bổn tánh hư vô, Duyên vọng sanh nhân ngã.

Như hà tức vọng tình?

Hoàn quy không xứ tọa.

Dịch:

Bổn tánh ta hư vô, Theo vọng sanh nhân ngã.

Làm sao dứt vọng tình?

Trở về ngồi chỗ không. Huệ Trung dùng kệ đáp:

Hư vô thị thực thể, Nhân ngã hà sở tồn?

Vọng tình bất tu tức, Tức phiếm Bát nhã thuyền.

Dịch: Thật thể là hư vô, Nhân ngã ở đâu còn?

Không nên ngăn vọng tình, Mênh mông thuyền Bát nhã.

Sư biết Huệ Trung liễu ngộ, bèn đem sơn môn giao phó. Sau đó tùy duyên hóa đạo. Vào năm Khai Nguyên thứ 17 (729 – Đường Huyền Tông), ngày 18 tháng 2, Sư tịch ở chùa Duyên Tộ.

Sắp thị hiện nhập diệt, Sư bảo đệ tử:

- Hãy mang thây ta bỏ trong rừng bố thí cho các cầm thú.

Sư thọ 77 tuổi.

______________ • Đời thứ sáu: THIỀN SƯ HUỆ TRUNG Người ở Thượng Nguyên, Nhuận Châu, họ

Vương.

Năm 23 tuổi thọ nghiệp ở chùa Trang Nghiêm. Sau đó nghe thiền sư Trí Oai ra đời bèn đến yết kiến.

Oai vừa thấy Sư, nói:

- Sơn chủ đến rồi!

Sư cảm ngộ ý chỉ sâu kín, Oai bèn cho làm thị giả thân cận. Về sau Sư từ giã thầy, đi quan sát lễ thiện tri thức các nơi.

Trí Oai thấy dây hoa Lăng tiêu (còn gọi là tử oai) ở cụ giới viện, vào hạ bị bỏ phế điêu tàn. Có người định chặt bỏ, nhân đó Trí Oai can bảo:

- Đừng chặt, khi Huệ Trung trở về thì dây tử oai đó đâm chồi lại.

Đến khi Sư về thì ứng nghiệm như lời dự đoán. Oai bèn đem sơn môn giao phó Sư, rồi ra ở chùa Duyên Tộ.

Sư bình sanh chỉ có một áo nạp không thay đổi, đồ dùng chỉ có một cái chõ để đổ xôi. Thường có hai kho chứa lúa cho tăng dùng, kẻ trộm hay rình mò thì có hổ gìn giữ cho. Huyện lệnh Trương Tốn lên núi yết kiến, hỏi Sư: - Có đồ đệ nào?

Sư đáp:

- Có dăm ba người.

Tốn hỏi:

- Làm sao gặp được?

Sư gõ thiền sàng, có ba con cọp gầm thét vừa bước ra. Tốn sợ hãi thối lui.

Sau chúng thỉnh Sư vào trong thành, ở chùa Trang Nghiêm Cựu. Sư muốn xây dựng pháp đường riêng biệt ở phía đông chánh điện. Đã có sẵn cây cổ thụ, bầy chim khách đóng tổ trên đó, công nhân sắp đốn cây. Sư báo loài chim khách: “Sắp xây pháp đường ở đây, các người sao chẳng đi mau?”. Nói xong, bầy chim khách liền dời tổ qua cây khác. Lúc mới xây nền có hai thần nhân trấn giữ bốn góc, lại ngầm giúp làm việc ban đêm, chẳng mấy hôm xong việc. Từ đó học đồ bốn phương vân tập dưới tòa, có 34 người đắc pháp, mỗi người trụ một nơi giáo hóa nhiều chúng.

Sư thường có kệ dạy chúng an tâm, kệ rằng:

Nhân pháp song tịnh, Thiện ác lưỡng vong.

Chơn tâm chơn thật, Bồ đề đạo tràng.

Dịch:

Ngã pháp đều rỗng, Thiệc ác quên hết.

Chơn tâm chơn thật, Bồ đề đạo tràng.

Năm Đại Lịch thứ ba (768 – Đường Đại Tông), trước thạch thất cây treo chõ, dây mây móc áo bỗng nhiên khô chết giữa nắng hạ. Năm thứ tư (769) ngày 15 tháng 6 họp chúng bố tát xong, Sư sai thị giả cạo sạch tóc tắm rửa. Đến tối có mây lành bao phủ tịnh xá Sư, trên không lại nghe tiếng nhạc trời. Tới sáng sớm Sư thản nhiên ngồi hóa, bấy giờ mưa to gió lớn gây sấm sét quật ngã cây rừng, lại có cầu vồng trắng bắc qua các hang núi.

Năm thứ năm (770), mùa xuân trà tỳ thu xá lợi nhiều không kể xiết. Thọ 87 tuổi.

______________ PHÁP TỰ BÀNG XUẤT TỪ THIỀN SƯ PHÁP DUNG 1. THIỀN SƯ ĐÀM THÔI Ở CHUNG SƠN,

KIM LĂNG Người Ngô Quận, họ Cố. Ban đầu đến yết kiến Đại sư Dung ở Ngưu Đầu, Đại sư trông qua đánh giá Sư là người kỳ đặc, bèn gọi Sư bảo:

- Sắc thanh … là đồ độc đối với vô sanh, thọ tưởng … là hầm hố đối với bậc chí nhân. Ông biết điều đó chăng? Sư lặng thinh và suy xét đó, đại ngộ huyền chỉ.

Sư tìm đến ở Chung Sơn, ẩn dấu trải qua nhiều năm, am tranh nồi đất đạm bạc đến hết tuổi già.

Đời Đường năm Thiên Trụ thứ ba (694 - Đường Vũ hậu) ngày mùng 6 tháng 2, điềm nhiên nhập định bảy ngày rồi tịch. Thọ 62 tuổi.