SỐ 1442 — CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT HỮU BỘ TỲ NẠI DA

QUYỂN 46

Học Xứ Thứ Tám Mươi Hai: VÀO CỬA CUNG VUA (Tiếp theo)

Lúc đó ở thành Thắng-âm, vua Đảnh-kế sau khi được vua cha truyền ngôi noi theo cha dùng chánh pháp trị nước, nhưng không bao lâu sau lại dùng phi pháp, hai đại thần Lợi-ích và Trừ-hoạn liền khuyên can vua: "Đại vương nên dùng chánh pháp trị nước đừng nên dùng phi pháp. Quốc dân ví như cây có hoa trái, phải đúng thời tưới bón không làm cho nó bị suy tổn thì hoa trái sẽ tươi tốt. Bá tánh cũng vậy, phải giáo dưỡng bằng chánh pháp thì việc thu thuế sẽ không có sai sót". Tuy khuyên can nhiều lần như vậy, nhà vua vẫn không nghe theo còn sân hận nói với đại thần rằng: "Người trái nghịch lời của vua quán đảnh thì sẽ trị tội gì?", nịnh thần liền nói: "Nên xử tội chết", liền nói kệ:

"Nếu quan chống trái vua,

Như hàm răng chạm nhau,

Nên cho uống thuốc độc,

Trừ rồi mới an vui.

Đại thần có nhiều trí,

Thông hiểu các pháp luật,

Giàu mạnh có binh chủng,

Không trừ sẽ tự hại".

Vua nghe rồi liền bảo nịnh thần: "Hai đại thần đó là do vua cha dặn dò, ta không thể gia hình, chỉ khiến họ từ nay về sau đừng đến gặp ta nữa", vua liền truất phế và lập hai nịnh thần lên làm phụ tướng, nịnh thần được vua ân sủng, thường nói kệ xúi giục nhà vua:

"Rau diếp không chưng nấu,

Cho đến không xay giã,

Không cần gia công ép,

Thì làm sao được dầu?.

Quốc dân cũng vậy, phải nghiêm khắc trị phạt mới có thể trị an", vua nghe rồi liền nói: "Từ nay việc quốc chính giao cho hai khanh lo liệu", nịnh thần nghe rồi liền dùng phi pháp bức bách bá tánh. Lúc đó có thương nhơn từ thành Thắng-âm đến thành Vương xá buôn bán ghé thăm Bí-sô Tiên-đạo, Tiên-đạo liền hỏi:

"Vua Đảnh-kế Thắng-âm,

Đại thần và binh chủng,

Không bịnh, không khủng bố,

Dùng pháp cai trị chăng?",

Thương nhơn đáp:

"Vua và các đại thần

Binh chủng đều an ổn,

Tuy không có khủng bố,

Nhưng phi pháp trị dân".

Tiên-đạo nghe rồi liền hỏi: "Ai là đệ nhất đại thần, vua nghe lời ai bức bách bá tánh?", thương nhơn đem sự việc trong thành Thắng-âm kể lại, Tiên-đạo nghe rồi liền bảo thương nhơn: "Ngươi trở về nói với quốc dân chớ nên ưu não, đợi ba tháng an cư xong, ta sẽ trở về khuyên can nhà vua". Thương nhơn đảnh lễ rồi trở về thành Thắng-âm nói cho mọi người biết tin vui này, nịnh thần nghe được liền tâu vua Đảnh kế: "Đại vương biết chăng, lão vương sẽ trở về đây, chắc là muốn lấy lại quốc vị", vua nói: "Vua cha đã xuất gia đâu còn cần vương vị", nịnh thần tâu: "Có thể lão vương đã hối hận", vua nói: "Vậy phải làm thế nào?", nịnh thần nói nên giết, vua nói: "Ta làm sao có thể hại vua cha", nịnh thần liền nói kệ:

"Dù cha mẹ anh em,

Hoặc con trai hay gái,

Niệm ác thành oan gia,

Cần phải chém đầu ngay,

Cho dù một ngàn người con,

Cùng đi chung một thuyền,

Một đứa là oan gia,

Tất cả phải chết chìm,

Giữ nhà giết một mạng,

Giữ thôn trừ một nhà,

Giữ thành trừ một thôn,

Giữ mình bỏ một nước".

Do vua nghe theo lời khuyến dụ này nên nịnh thần ra lịnh cho sát thủ đi giết lão vương, các sát thủ này tuy bị sai phái nhưng không muốn đi giết, nịnh thần ba lần ra lịnh, ba lần hứa thưởng trọng hậu họ đều không chịu đi giết, nịnh thần nổi giận ra lịnh bắt giam tất cả quyến thuộc của họ, buộc lòng họ phải tuân lịnh đi giết lão vương. Lúc đó Bí-sô Tiên-đạo hạ an cư xong đến chỗ Phật đảnh lễ bạch rằng: "Thế tôn, nay con muốn trở về thành Thắng-âm", Phật nói: "Tùy ý nhưng cần phải quán chiếu nghiệp lực khó trái", Bí-sô Tiên-đạo đảnh lễ Phật rồi trở về phòng thu xếp lên đường. Giữa đường gặp sát thủ liền hỏi: "Các ngươi từ thành Thắng-âm đến phải không?", đáp phải, Tiên-đạo liền hỏi những câu như đã hỏi thương nhơn trước kia, cho đến câu sát thủ nói: "Đại vương không muốn gặp lão vương", Tiên-đạo nghe rồi liền nói: "Vậy thì ta trở lại thành Vương xá", sát thủ liền nói kệ:

"Đại vương dõng mãnh định về đâu,

Đảnh-kế không muốn vua cha sống,

Ra lịnh chúng tôi tìm đến giết,

Mạng vua nay hết không đường thoát".

Tiên-đạo nghe rồi liền hỏi: "Đảnh-kế cố tâm sai các ngươi đến giết ta sao?", đáp phải, Tiên-đạo nghe rồi liền suy nghĩ: "Thế tôn có dạy nên phải quán chiếu nghiệp lực khó trái là chỉ cho việc này", nghĩ rồi liền bảo sát thủ: "Các ngươi hãy tạm chờ một chút, ta đã là người xuất gia nhưng việc của người xuất gia ta vẫn chưa làm xong, các ngươi chờ ta giải quyết cho xong", sát thủ chấp thuận, Tiên-đạo liền ngồi kiết già dưới gốc cây quán chiếu. Như lời Phật dạy người đa văn có năm Lợi-ích: Một là Uẩn thiện xảo, hai là Xứ thiện xảo, ba là Giới thiện xảo, bốn là Duyên khởi thiện xảo, năm là đối với điều cần giáo giới hay giáo thọ đều không nhờ đến người khác. Bí-sô Tiên-đạo có đủ năm Lợi-ích này, biết năm đường luân hồi không có tướng định, tất cả các hành đều là vô thường, như lý quán sát tư duy liền đoạn hết các phiền não chứng quả A-la-hán, xem vàng không khác đất như dao cắt mùi thơm không có hai tướng; tâm không vướng mắc như tay nắm hư không, được ba minh sáu thông và bốn vô ngại biện; trong ba cõi không còn chấp trước, lợi dưỡng và cung kinh thảy đều xả bỏ, được giải thoát lạc liền nói kệ:

"Đã đoạn các kiết phược,

Khéo nhổ các tên độc,

Bí-sô Tiên-đạo tôi,

Vẫn không khỏi vương pháp".

Nói kệ rồi liền bảo sát thủ:

"Điều ta cần làm nay đã làm xong, điều các ngươi muốn làm hãy tùy ý làm", sát thủ nói: "Khi chúng tôi về nước nếu vua Đảnh-kế hỏi trước khi Lão vương chết có nói lại điều gì không thì chúng tôi nên đáp như thế nào?", Tiên-đạo nói: "Các ngươi nên đáp là ta nói rằng:

"Ngươi tạo nhiều nghiệp ác,

Tham quốc vị giết cha,

Ta được thắng Niết-bàn,

Ngươi đọc ngục vô gián".

Các ngươi nên nói thêm rằng: Ngươi tạo hai nghiệp vô gián, một là giết cha, hai là giết A-la-hán đã đoạn hết các lậu hoặc. Ngươi sẽ bị đọa vào ngục Vô gián chịu khổ cùng tột, hãy chí thành ân cần sám hối mới hy vọng nhẹ bớt". Lúc đó Tiên-đạo muốn dùng thần lực nương hư không mà đi để con mình không vì việc này mà chịu tai ương, nhưng đối với cảnh sở cầu tâm sanh mê loạn, ngay cả hai chữ thần thông cũng không nhớ được huống chi là dùng thần lực, Tiên-đạo liền suy nghĩ: "Thế tôn bảo ta nên quán chiếu nghiệp lực không thể tránh khỏi", liền nói kệ:

"Dầu cho trải trăm kiếp,

Nghiệp đã tạo không mất,

Khi nhân duyên hội đủ,

Tợ thọ lấy quả báo".

Lúc đó sát thủ chém đầu vua, đầu vua vừa rơi xuống đất, chư thiên trên hư không nói kệ:

"Nghiệp lực không nghĩ bàn,

Xa mấy cũng kéo nhau,

Quả báo khi chín muồi,

Muốn tránh cũng khó thoát".

Lúc đó Thế tôn ở trong Trúc lâm bỗng mỉm cười, trong miệng phóng ra ánh sáng hoặc chiếu lên hoặc chiếu xuống… giống như duyên khởi trong giới thứ bốn Ba-la-thị-ca, đoạn nói về tiền thân của cá Ma kiệt… cho đến câu nếu thọ ký đạo quả vô thượng bồ đề thì ánh sáng vào từ đảnh. Lúc đó ánh sáng xoay quanh Phật ba vòng rồi vào từ dưới chân, cụ thọ A-nan-đà liền bạch Phật: "Thế tôn, Như lai Ứng chánh đẳng giác vui vẻ mỉm cười không phải là không có nhân duyên", liền nói kệ thỉnh Phật:

"Miệng phóng ra các ánh sáng diệu,

Chiếu khắp Đại thiên không phải một,

Cho đến các cõi trong mười phương,

Phật là thắng nhân của chúng sanh,

Hay trừ kiêu mạn và lo buồn,

Không nhân duyên Phật không mở lời,

Miệng mỉm cười ắt nói việc lạ,

Đấng mâu ni an tường xét nét,

Chúng con muốn nghe, xin Phật nói,

Như Sư tử vương cất tiếng diệu,

Xin hãy giải nghi cho chúng con,

Nếu không nhân duyên Phật bất động,

Phật từ bi miệng hiện mỉm cười,

Chúng con mong Phật nói nhân duyên".

Phật bảo A-nan-đà: "Đúng vậy, không phải không nhân duyên mà Như lai Ứng chánh đẳng giác liền mỉm cười", liền nói kệ:

"Đã đoạn các kiết phược,

Khéo nhổ các tên độc,

Bí-sô Tiên-đạo kia,

Vẫn không khỏi vương pháp".

"Các thầy hãy lắng nghe: vua Đảnh-kế ở thành Thắng-âm do ác tri thức xúi giục nên đối với cha là Bí-sô Tiên-đạo đã chứng quả A-la-hán, không có lỗi lầm mà lại nghịch hại, quyết định sẽ đọa ngục Vô gián", A-nan-đà hỏi Phật: "Thế tôn, Bí-sô Tiên-đạo đã đắc quả A-la-hán nay bị giết rồi ư?", Phật nói đúng vậy, A-nan-đà nghe rồi thương cảm liền rơi nước mắt.

Lúc đó sát thủ mang đầu và y bát của Tiên-đạo trở về thành Thắng-âm đến chỗ nịnh thần trình báo, hai nịnh thần thấy rồi vui mừng đến chỗ vua Đảnh-kế tâu rằng: "Đại vương hãy vui mừng vì không còn oan gia nữa", vua hỏi: "Ai là oan gia của ta?", nịnh thần nói: "Chính là lão vương", vú nghe rồi liền hỏi: "Tiên vương đã bị giết rồi sao?", đáp là đã bị giết, vua hỏi: "Làm sao biết được?", nịnh thần liền chỉ sát thủ nói: "Chính các sát thủ này đã giết chết lão vương", vua liền hỏi sát thủ: "Tiên vương dẫn bao nhiêu quân binh đến đây?", sát thủ đáp: "Lão vương đã xuất gia làm Bí-sô, một minh đi bộ trở về đây", nói rồi liên dâng đầu và y bát của Bí-sô lên cho vua Đảnh kế, vua vừa nhìn thấy liền ngất xỉu, tả hữu rưới nước hồi lâu mới tỉnh lại. Lúc đó nhà vua khóc lớn hỏi sát thủ: "Trước khi tiên vương chết có dặn lại lời gì không?", sát thủ đáp: Tiên vương trước khi chết có nói kệ bảo tôi về tâu lại Đại vương, kệ nói rằng: "Ngươi tạo nhiều nghiệp ác… giống như đoạn văn trên cho đến câu: Ngươi hãy chí thành sám hối mới mong nhẹ bớt tội". Vua Đảnh-kế nghe rồi như tên bắn vào tim, dung sắc tiều tụy như cỏ lau bị chặt khô héo, liền sai sứ vời hai đại thần trước kia đến nói rằng: "Vì sao hai khanh thấy ta tạo nghiệp ác cực trọng mà không cản ngăn?", hai đại thần nói: "Chúng tôi không thể gặp được nhà vua thì làm sao cản ngăn cho được", vua Đảnh-kế liền truất chức hai nịnh thần và phục chức cho hai cựu đại thần, từ đó hai đại thần khuyên vua dùng chánh pháp trị nước. Hai nịnh thần bị thất sủng liền lập bày mưu kế muốn làm cho vua hồi tâm nên đến bên tháp của hai A-la-hán Để-sái và Bố-sái đào một cái hang nhỏ rồi bỏ hai con mèo con vào trong hang, hằng ngày đem thịt đến cho chúng ăn. Mỗi lần đem thịt đến đều kêu tên hai vị A-la-hán Để-sái và Bố-sái, hai con mèo nghe tiếng kêu liền chạy ra, hai nịnh thần lại nói: "Nếu hai ông tà siểm dối gạt thế gian, thọ y thực của người tín tâm cúng dường nên bị đọa làm thân mèo thì hãy ngậm lấy thịt đi quanh tháp của mình rồi trở vào hang", hai con mèo ngậm lấy thịt đi quanh tháp rồi trở vào hang. Hằng ngày hai nịnh thần đều huấn luyện hai con mèo như thế cho đến khi thuần thục rồi đến chỗ mẹ của vua Đảnh-kế nói: "Thái phi, nay đại vương gầy ốm, Thái phi đâu thể bỏ mặc không hỏi tới?", Thái phi nói: "Chính là do hai ngươi xúi giục nhà vua tạo nghiệp ác cực trọng như vậy, bây giờ ta phải làm gì đây", hai nịnh thần nói: "Thái phi nên tìm cách khai giải nỗi lo buồn giết cha của Đại vương, chúng tôi sẽ giải trừ tâm hối hận giết A-la-hán của đại vương", thái phi hỏi: "Hai ngươi giải trừ như thế nào?", hai nịnh thần nói: "Để-sái và Bố-sái nói chứng A-la-hán mọi người đều biết, đó là khi dối mọi người; họ nói không thọ thân sau nhưng sau khi chết lại sanh trong loài mèo, do đây chứng biết không có A-la-hán". Thái phi nói: "Nếu thật như thế thì hãy để nhà vua tự nghiệm có thể trừ được nỗi sầu lo", Thái phi liền đến chỗ vua Đảnh-kế thăm hỏi, Đảnh-kế nói: "Con làm sao không đau khổ, do con nghe lời xúi giục của hai nịnh thần nên tạo hai nghiệp vô gián. Tiên vương vô tội mà bị giết hại oan uổng", Thái phi nói: "Con khỏi phải ưu sầu vì tiên vương vốn không phải là cha thân sanh của con nên không thành tội nghịch", vua nói: "Cho dù không phải là cha thân sanh không thành tội nghịch, nhưng tội giết A-la-hán há không thành tội nghịch hay sao?", Thái phi nói: "Việc này con nên hỏi người trí để biết rõ thực hư". Sau khi trở về cung bà bảo hai nịnh thần: "Tội giết cha ta đã giải trừ, còn tội giết A-la-hán hai ngươi nên lo liệu". Lúc đó vua Đảnh-kế nhóm họp bá quan và các vị tri thức, hai nịnh thần cũng có mặt, vua hỏi: "Trẫm nghe giết A-la-hán thành tội đại nghịch, việc ấy như thế nào", có người nói: "A-la-hán thần thông tự tại, đạo nhãn thông sáng nếu biết có người hại mình sao không tránh?", hai nịnh thần nói: "trên thế gian này không có A-la-hán, nay giết há thành tội nghịch hay sao?", vua nói: "Ta và mọi người đều chứng kiến Để-sái và Bố-sái chứng A-la-hán hiện các thần biến trong hư không rồi nhập vô dư Niết-bàn, sao khanh nói là không có?", hai nịnh thần nói: "Xin đại vương nghiệm xét để dứt nỗi sầu lo", vua hỏi nghiệm xét như thế nào, hai nịnh thần nói: "Đó đều là hư ngụy dối gạt thế gian, họ nói không thọ thân sau sao lại thọ sanh trong loài mèo?", vua hỏi: "Làm sao biết được?". Lúc đó hai nịnh thần hướng dẫn nhà vua và đại chúng đến tháp của hai A-la-hán, tay cầm thịt đến chỗ hang gọi hai con mèo và nói với hai con mèo những lời đã huấn luyện chúng hằng ngày, hai con mèo nghe gọi chạy ra khỏi hang ngậm lấy thịt đi quanh tháp rồi trở vào hang. Nhà vua sau khi thấy việc này rồi liền khởi tâm tà không tin có A-la-hán nên không cúng dường tứ sự cho các Bí-sô và Bí-sô ni nữa, các Bí-sô và Bí-sô ni đều tứ tán chỉ còn lại mỗi một Bí-sô Ca-đa-diễn-na và Bí-sô ni Thế-la ở lại thành này. Lúc đó Ca-đa-diễn-na đắp y mang bát vào thành khất thực gặp vua Đảnh-kế ra ngoài săn bắn, tôn giả sợ vua thấy Bí-sô sẽ không vui nên tránh đi đường khác, vua hỏi nịnh thần tại sao Bí-sô tránh đi đường khác, nịnh thần tâu: "Bí-sô nghĩ rằng: Đừng để bụi của kẻ giết cha phạm tội nghịch dính vào mình nên tránh đi đường khác", vua nghe rồi liền nổi giận ra linh các binh sĩ ném đất vào mình Bí-sô, tôn giả liền hóa ra một ngôi nhà nhỏ ngồi trong đó, các binh sĩ ném đất tụ lại thành đống lớn. Sau đó hai đại thần Lợi-ích và Trừ-hoạn đến dẹp bỏ đống đất rồi hỏi tôn giả: "Người trong thành này làm việc không lợi ích sẽ thọ quả báo gì?", tôn giả đáp: "Trong bảy ngày nữa, thành quách này sẽ bị mưa bụi đất lấp đầy". Trước đó con trai của đại thần Lợi-ích tên là Cám-nhan làm thị giả cho tôn giả Ca-đa-diễn-na, con gái của đại thần Trừ-hoạn tên là Cám-dung làm thị giả cho Bí-sô ni Thế-la. Trong sáu ngày đầu mưa xuống châu báu, hai đại thần này lượm lấy châu báu chở đầy hai thuyền, nửa đêm trốn ra khỏi thành đến một thắng địa khác xây thành để ở, một thành tên là Lợi-ích, một thành tên là Trừ-hoạn. Đến ngày thứ bảy, Bí-sô ni Thế-la dùng thần lực cùng thị nữ đến thành Kiều-thiểm-tỳ, giao thị nữ cho trưởng giả Cù-sư-la nuôi dưỡng. Tôn giả Ca-đa-diễn-na thấy mưa bụi đất biết nghiệp lực không thể cứu được liền cùng Thiên nữ cựu trụ ở thành Thắng-âm và thị giả nương hư không đến một thôn xóm khác, dừng nghỉ trong một sân phơi lúa, do phước lực của Thiên nữ nên lúa trong sân đầy dẫy, người chủ nhà thấy rồi liền biết là do sức oai thần của Thiên nữ nên đem chìa khóa cửa giao cho Thiên nữ nói rằng: "Xin đừng bỏ đi cho đến khi nào tôi trở về". Gia chủ này liền đến trong thôn tập họp mọi người trong thôn lại nói rằng: "Có Thiên nữ đến trong sân lúa nhà tôi, do phước lực của Thiên nữ nên lúa đầy sân. Nếu các vị lập con tôi lên làm thôn trưởng, tôi sẽ lưu giữ Thiên nữ để ủng hộ trong thôn thường an lạc", mọi người nghe rồi đều chấp thuận lập con ông lên làm thôn trưởng, gia chủ này liền đến một chỗ vắng vẻ tự sát. Lúc đó tôn giả khất thực về đến trong sân lúa chia thức ăn cho Thiên nữ rồi nói: "Tôi phải đi trước, cô đã hứa với gia chủ thì phải ở lại đây", Thiên nữ hỏi: "Tôi đã hứa gì?", tôn giả nói: "Cô đã nhận chìa khóa của gia chủ, không được bỏ đi cho đến khi nào gia chủ trở về". Lúc đó mọi người trong thôn mang hương hoa đến cúng dường Thiên nữ bạch rằng: "Xin Thiên nữ lưu thần ở lại đây, chúng tôi sẽ cung Cấp-đầy đủ", Thiên nữ nói: "Nếu các vị muốn tôi ở lại thì hãy xây cất một ngôi chùa cho tôn giả và một ngôi miếu cho tôi, tứ sự cúng dường không để thiếu thốn". Mọi người bằng lòng liền xây cất một ngôi chùa và một thần miếu tứ sự cúng dường đầy đủ, nửa đêm Thiên nữ đến chỗ tôn giả nghe diệu pháp, người trong thôn biết được liền chê trách cho là cùng Bí-sô làm việc phi pháp. Thiên nữ nghe rồi nổi sân chú nguyện cho người trong thôn đều bị bịnh, mọi người phải đến xin sám tạ mới hết bịnh. Tôn giả thấy việc này rồi liền cùng thị giả Cám-nhan nương hư không đi, để lại cho Thiên nữ cái chén đồng làm kỷ niệm. Thiên nữ bảo người trong thôn xây tháp để chén đồng trong đó gọi là tháp Chén đồng. Lúc đó Cám-nhan nắm chéo y của thầy nương hư không đi ngang qua một quốc độ, người ở dưới nhìn thấy đều gọi là lam-ba-để, quốc độ đó sau cũng được gọi là Lam-ba-để. Tôn giả mang Cám-nhan đến một nước nhỏ, vua nước đó mạng chung, người trong nước thấy tôn giả thần đức cao siêu nên đồng tôn Cám-nhan lên làm vua, tôn giả ở lại dạy cho Cám-nhan biết rõ việc nước rồi đi đến nước Ca-noa, nơi thân mẫu của tôn giả đang ở, tôn giả nói pháp cho mẹ khiến mẹ được Kiến đế. Khi ra đi tôn giả để lại cho mẹ cây tích trượng làm kỷ niệm, bà mẹ xây tháp thờ cây tích trượng này nên được gọi là tháp Tích trượng. Tôn giả đi đến nước Trung phương ngang qua Tuyết lãnh, chư thiên phương Bắc thỉnh tôn giả ở lại một thời gian. Khi ra đi tôn giả để lại đôi dép đan bằng dây gai làm kỷ niệm, chư thiên xây tháp thờ nên tháp được gọi là tháp Bố-la. Sau đó tôn giả qua sông Phược-xoa đến thành Bố-sái đã để lại tóc và móng tay cho người ở đây xây tháp thờ. Khi tôn giả trở về lại thành Thất-la-phiệt, các Bí-sô thăm hỏi có an lạc không, tôn giả nói là khổ vui đều có, các Bí-sô liền hỏi nguyên do, tôn giả đem sự việc trên kể lại cho các Bí-sô nghe rồi sau đó đến chỗ Phật đảnh lễ rồi ngồi một bên, Thế tôn tuy biết rõ sự việc mà vẫn hỏi tôn giả có an lạc không, tôn giả liền đem sự việc trên kể lại, Thế tôn nghe rồi ngồi im lặng. Lúc đó các Bí-sô đều có nghi thỉnh hỏi Phật: "Thế tôn, Bí-sô Tiên-đạo kia do nhân duyên gì bản thân làm quốc chủ thọ mọi khoái lạc lại từ bỏ tất cả nương theo Phật xuất gia, đoạn được các phiền não chứng quả A-la-hán mà vẫn không tránh khỏi bị giết bằng đao?", Phật bảo các Bí-sô: "Bí-sô Tiên-đạo tạo nghiệp, khi nhân duyên thuần thục tự phải thọ lấy quả báo…", Phật nói kệ:

"Dầu trải qua trăm kiếp,

Nghiệp đã làm không mất,

Khi nhân duyên hội ngộ,

Tự thọ lấy quả báo".

Các thầy lắng nghe:

Thuở xưa lúc Phật không có ở đời, chỉ có một vị Độc giác ở thế gian, vì thương xót người nghèo khó nên thọ nhận vừa đủ, không tham cầu nhiều, là phước điền duy nhất ở thế gian. một hôm Độc giác đến ở trong một khu rừng, trong khu rừng này có một thợ săn thường đặt bẫy bắt nhiều hươu nai, nhưng từ khi có Độc giác đến ở thì không còn bắt được nữa. Thợ săn này noi theo dấu thân tìm đến chỗ vị độc giác bắn một mũi tên độc vào chỗ hiểm của vị độc giác, nhơn đó mạng chung. Thợ săn này sau khi biết được là bậc phước điền duy nhất ở thế gian liền dùng hương hoa cúng dường, hỏa thiêu xong xây tháp phụng thờ cầu xin sám hối, nguyện cầu được thoát khỏi quả báo trong ba đường, lại nguyện đời sau được gặp bậc Đại sư thù thắng thừa sự cúng dường. Người thợ săn này chính là Bí-sô Tiên-đạo. Do xưa kia bắn chết vị Độc giác nên trong nhiều đời thọ khổ nơi địa ngục, sau được làm người trong năm trăm đời thường bị giết bằng đao tiễn, cũng do lời phát nguyện xưa kia nên nay gặp ta xuất gia, đoạn hoặc và chứng quả nhưng vẫn không thoát khỏi bị giết bằng đao kiếm mà nhập Niết-bàn.

Các Bí-sô còn có nghi thỉnh hỏi: "Thế tôn, do nhân duyên gì vua Đảnh-kế và tất cà người trong thành Thắng-âm cùng tôn giả Ca-đa-diễn-na đều bị bụi đất lấp đè, còn hai đại thần kia lại mang được vật báu ra khỏi thành?", Phật bảo các Bí-sô: "… Các thầy lắng nghe: Thuở xưa, trong một thôn xóm nọ có một trưởng giả cưới vợ không bao lâu thì sanh được một trai, sau đó sanh thêm một gái. Đến khi lớn khôn, người con trai có vợ, còn người con gái lại không có ai đến cưới hỏi. Lúc đó có một vị Độc giác du hành trong nhân gian đến thôn xóm này, khi vào trong thôn khất thực, người con gái này quăng y phấn tảo lên người của vị Độc giác thì ngay trong ngày hôm đó có người đến hỏi cưới, mọi người đều lấy làm lạ hỏi nguyên do, người con gái này đem việc trên kể lại, người anh nghe rồi liền cười, không bao lâu sau việc này loan truyền khắp trong thôn, những người nữ khó lấy chồng bèn tranh nhau quăng y phấn tảo lên người của vị Độc giác, Độc giác sợ mọi người gây tội nên bỏ đi nơi khác. Thời gian sau có một tiên nhơn đắc ngũ thông đến thôn, các người nữ liền quăng y phấn tảo, tiên nhơn cũng bỏ đi nên họ quay sang quăng lên người cha mẹ. Trong thôn có hai trưởng giả thấy thế liền nói với mọi người trong thôn: "Việc làm này là phi pháp sẽ chiêu lấy khổ báo". Mọi người trong thôn tuy biết trưởng giả nói phải nhưng do tà kiến chuyển tăng nên không bỏ được.

Này các Bí-sô, người con gái của ông trưởng giả đó chính là vua Đảnh kế, mọi người sanh tà kiến trong thôn đó chính là dân chúng trong thành Thắng-âm. Hai trưởng giả can ngăn ngày xưa chính là hai đại thần Lợi-ích và Trừ-hoạn, do xưa can ngăn nên nay tránh khỏi nạn bị bụi đất đè. Người anh của người con gái xưa kia chính là tôn giả Ca-đa-diễn-na, do xưa kia cười nên nay cũng bị bụi đất đè, nếu Ca-đa-diễn-na không chứng quả vô học ắt là bị bụi đất đè chết. Cho nên các Bí-sô, nếu tạo nghiệp thuần đen thì được quả dị thục thuần đen… cho đến câu nên học như thế".

Lúc đó trong thành Kiều-thiểm-tỳ có trưởng giả tên là Thiện tài giàu có đến hàng ức kim tiền, vào buổi sáng lớn tiếng ra lịnh cho các gia nhân làm việc, do nhà trưởng giả gần cung vua nên người trong cung đều nghe tiếng, vua nghe giọng nói đoán biết trưởng giả này giàu có đến hàng ức kim tiền, liền cho gọi đến hỏi: "Trong nhà khanh có bao nhiêu tiền của châu báu", liền đáp là có hàng ức kim tiền, do nhà vua nghe giọng nói mà biết được người giàu có nên được gọi là Diệu-âm. Trưởng giả vốn là người không nói dối nên vua khen ngợi lập làm tướng quốc, giúp vua trị nước bằng chánh pháp nên đức ngời sáng che át các đại thần khác khiến họ sanh đố kỵ, dèm pha. Vua nghe rồi đem nửa ức kim tiền cho bá tánh vay, xuất thu đều do tướng quốc, khi vua tra xét thấy không sơ suất một đồng nào nên sanh hy hữu tăng thêm chức vị cho ông. Do Diệu-âm hiểu rõ tài thực đều là vô thường nên tạo một nghĩa đường cấp thí và bảo người giữ Nghĩa đường nếu thấy có ai khác lạ thì báo cho ông biết. Lúc đó có năm trăm ẩn sĩ ăn mặc cũ rách, sống thiểu dục, từ phương Nam xa xôi đến nước Kiều-thiểm-tỳ, giữa đường không tìm được nước uống liền đến một gốc cây to bảo thần cây cho nước uống, từ nơi cây ló ra một cánh tay có đeo vòng xuyến cầm bình rót nước cho họ uống, uống xong liền hỏi là thần gì, thần cây đáp: "Tiền thân tôi ở gần nhà trưởng giả Cấp-cô-độc làm thọ may, những người nghèo khổ nào không biết nhà trưởng giả ở đâu thì tôi chỉ cho họ. Lại do tôi thọ trì tám chi giới nên sanh lên cõi trời Tứ đại vương chúng nương ở cây này". Năm trăm người này nghe rồi liền muốn đến nhà trưởng giả Cấp-cô-độc, trên đường đi ghé qua Nghĩa đường của trưởng giả Diệu-âm, người giữ Nghĩa đường liền báo cho trưởng giả biết, trưởng giả liền cho người kêu đến hỏi, họ nói: "Chúng tôi từ phương Nam đến muốn đến nhà trưởng giả Cấp-cô-độc ở thành Thất-la-phiệt để thọ tám chi giới", trưởng giả nói: "Các vị hãy ở lại đây, đợi ba tháng hạ xong tôi sẽ cùng đi". Sau ba tháng hạ, trưởng giả cùng năm trăm người này cùng đến nhà trưởng giả Cấp-cô-độc trình bày sự việc, trưởng giả liền dẫn mọi người đến chỗ Phật đảnh lễ rồi ngồi một bên, Phật quán căn cơ của họ tùy cơ thuyết pháp. Năm trăm người đều xin xuất gia sau đó đoạn trừ các lậu hoặc chứng quả A-la-hán, trưởng giả Diệu-âm được quả Dự lưu rồi liền đảnh lễ bạch Phật: "Xin Phật thương xót đến nước Kiều-thiểm-tỳ, con sẽ cất một Tỳ-ha-la cúng cho Phật và thánh chúng", Phật im lặng nhận lời rồi bảo cụ thọ Đại Chuẩn-đà cùng trưởng giả Diệu-âm trở về Kiều-thiểm-tỳ coi xây cất Tỳ-ha-la. Đại Chuẩn-đà vâng lời Phật dạy cùng Diệu-âm đến thành Kiều-thiểm-tỳ coi xây cất Tỳ-ha-la, xây cất xong sai người đến bạch Phật. Lúc đó Phật cùng đại chúng đắp y mang bát đến nhà của Diệu-âm ở thành Kiều-thiểm-tỳ, sau đó trưởng giả thỉnh Phật và tăng thọ nhận Tỳ-ha-la rồi thiết thực cúng dường, ăn xong cụ thọ Đại Chuẩn-đà và trưởng giả Diệu-âm cùng các quyến thuộc của ông đến đảnh lễ Phật rồi ngồi một bên, Đại Chuẩn-đà bạch Phật: "Thế tôn, chúng con nên làm phước nghiệp gì để được quả lợi lớn, ngời sáng vô cùng, phước thường tăng trưởng, nối tiếp không dứt?", Phật nói: "Có bảy loại phước nghiệp hữu sự và phước nghiệp vô sự, nếu các thiện nam thiện nữ tịnh tín thành tựu được thì trong tất cả thời, đi đứng nằm ngồi hay ngủ thức đều được quả lợi lớn,… nối tiếp không dứt. Các người hãy lắng nghe bảy phước nghiệp hữu sự là:

Một là nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín đem vườn cúng cho Tăng bốn phương thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

Hai là nếu ở trong vườn ấy xây chùa cúng cho Tăng bốn phương thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

Ba là nếu ở trong chùa đó sắm sửa giường ghế … các vật cần dùng của sa môn thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

Bốn là nếu ở trong chùa đó cúng dường thức ăn uống thuận theo thời đầy đủ cho Tăng thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

Năm là nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín đối với Bí-sô khách mới đến và Bí-sô sắp đi cung cấp cúng dường thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

Sáu là nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín đối với Bí-sô bịnh và người nuôi bịnh cung cấp cúng dường thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

Bảy là nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín có thể tùy thời lạnh nóng, gió mưa… mà cúng dường cho Tăng khỏi phải khổ sở, an thân tiến tu thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

Nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín kỳ hạn kết nguyện hành bảy phước nghiệp hữu sự này không gián đoạn thì được phước vô lượng. Được phước như vậy, được quả lợi như vậy, chiêu cảm được thân thắng diệu như vậy cũng chỉ có thể gọi là Đại phước tụ. Như năm con sông lớn hòa hợp một chỗ đồng chảy ra biển cả, đó là sông Kinh già, sông Diễm mẫu, sông tát la dụ, sông A-thị-la-phạt-để, sông Mạc-hy. Lượng nước của năm con sông này không thể lường biết được, chỉ có thể gọi là Đại thủy tụ".

Lúc đó cụ thọ Đại Chuẩn-đà xin Phật nói rõ bảy phước nghiệp vô sự, Phật nói: "Có bảy phước nghiệp vô sự nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín nào thành tựu được thì trong tất cả thời, đi đứng nằm ngồi hay thức ngủ đều được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt. Bảy phước nghiệp vô sự là:

1. nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín nghe có Như lai hay đệ tử của Như lai nương ở nơi thôn xóm nào liền khởi tâm hoan hỉ muốn xuất ly thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

2. nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín nghe Như lai hay đệ tử của Như lai muốn đến nơi này liến sanh tâm hoan ly cấu xuất ly thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

3. Nếu có thiện nam thiện nữ tịnh tín nghe Như lai hay đệ tử của như lai đi bộ đến liền khởi tâm hoan hỉ muốn cầu xuất ly thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

4. Nếu có thiện nam thiện nữ tịnh tín nghe Như lai hay đệ tử của Như lai sắp đến thôn xóm thành ấp nào đó liền sanh tâm hoan hỉ cầu xuất ly thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

5. Nếu có thiện nam thiện nữ tịnh tín đến chỗ như lai hay đệ tử của như lai kính lễ, gặp mặt rồi sanh tâm hoan hỉ cấu xuất ly thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

6. Nếu có thiện nam thiện nữ tịnh tín đến chỗ như lai hay đệ tử của như lai nhất tâm lắng nghe diệu pháp, nghe pháp rồi sanh tâm hoan hỉ cầu xuất ly thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

7. Nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín sau khi nghe pháp rồi có thể thọ trì Tam quy và năm học xứ thì sẽ được quả lợi lớn… nối tiếp không dứt.

Bảy loại phước nghiệp vô sự này nếu thiện nam thiện nữ tịnh tín kỳ hạn kết nguyện hành trì không gián đoạn thì được phước vô lượng… chỉ có thể gọi là Đại phước tụ. Như năm con sông họp lại một chỗ… chỉ có thể gọi là Đại thủy tụ".

Thế tôn nói pháp rồi liền nói kệ:

"Năm sông trong sạch tẩy sạch vật, Như bến chứa báu dẫn các dòng, Khiến người và thú được nương nhờ, Các sông tranh chảy không ngừng dứt. Nếu ai hay tu phước hữu sự,

Và phước vô sự sanh hoan hỉ,

Thắng phước thường chảy về người này, Như nước các sông chảy ra biển."

Cụ thọ Đại Chuẩn-đà và trưởng giả Diệu-âm cùng đại chúng trời người nghe Phật nói pháp rồi đảnh lễ hoan hỉ phụng hành. Lúc đó các Bí-sô đều có nghi hỏi Phật: "Thế tôn, trưởng giả Diệu-âm này từng tạo nghiệp gì mà vua chỉ nghe giọng nói liền biết là người có ức kim tiền, nhơn đó được gọi là Diệu-âm?", Phật bảo các Bí-sô: "Thuở xưa ở thành Bà-la-nê-tư suốt mười hai năm không mưa, có một trưởng giả tên là Thiện hiệp sai người thủ kho xuất kho bố thí phẩm vật và cúng dường thức ăn uống cho một ngàn vị Độc giác. Người lo việc báo giờ thọ thực thường dẫn theo một con chó đến chỗ các vị Độc giác báo giờ, một hôm bận nhiều việc nên quên, gần tới giờ ngọ, con chó chạy đến báo giờ, các vị Độc giác nghe tiếng chó sủa biết là đến giờ thọ thực nên cùng đi đến chỗ thỉnh thực. Lúc đó con chó lại chạy đến chỗ người lo việc cúng dường thức ăn sủa mấy tiếng, người kia nghe tiếng chó sủa liền biết các Thánh giả đã đến, vội đem thức ăn uống ra dâng cúng.

Này các Bí-sô, trưởng giả Thiện hiệp là tiền thân của ta, người thủ kho là trưởng giả Cấp-cô-độc, người lo việc báo giờ thọ thực là vua Ô-đà-diễn na, con chó báo giờ chính là trưởng giả Diệu-âm, do xưa kia sủa báo giờ cho các Độc giác nên nay được giọng nói tốt. Tất cả đều do nhân duyên đời trước nay thọ quả báo". Các Bí-sô nghe rồi đều hoan hỉ tín thọ.

CĂN BẢN THUYẾT

NHẤT THIẾT HỮU BỘ TỲ NẠI DA

QUYỂN 47

Học Xứ Thứ Tám Mươi Hai: VÀO CỬA CUNG VUA (Tiếp Theo)

Phật ở trong Trúc lâm thành Vương xá, lúc đó có một tráng sĩ sức địch cả ngàn người từ phương Nam đến gặp vua Ảnh-thắng, tự xưng mình là dũng kiện vô song; vua nghe rồi hoan hỉ phong chức vị đại tướng và ban nhiều bổng lộc. Lúc đó ở giữa hai nước Ma-kiệt-đà và nước Kiều-tát-la ở chỗ đồng hoang rộng lớn có bọn cướp năm trăm người thường giết hại thương khách nên ít ai dám đi ngang qua nơi đây. Vua Ảnh-thắng liền ra lịnh đại tướng dẫn binh đến đó dẹp giặc cướp, đại tướng vâng lịnh vua dẫn binh đến đó, vừa thấy bọn cướp liền một mình bắn tên giết chết một trăm tên cướp rồi bảo những tên cướp còn lại: "Các ngươi hãy buông vũ khí xuống và hãy nhìn xem những kẻ vừa bị tên bắn có ai còn sống không", bọn cướp nghe rồi đến xem thì thấy những người bị tên bắn đều đã chết, biết vị đại tướng này giỏi về xạ pháp nên không dám đánh nữa, cùng xin đầu hàng để được sống. Đại tướng thương xót cho xây một thành mới nơi ranh giới giữa hai nước cho những tên cướp này ở, không làm kẻ cướp nữa, được gọi là thành Khoáng dã. Vì thế họ nhớ ơn và cùng lập quy chế: Nếu có tiệc cưới hỏi thì phải mời đại tướng ăn trước, họ ăn sau. Lúc đó có một người nhà nghèo cưới vợ nhưng không có đủ tiền làm tiệc chiêu đãi, người ấy suy nghĩ: "Ta nghèo không đủ tiền làm tiệc, không thể mời đại tướng ăn trước, ta nên đem vợ mới cưới này dâng cho đại tướng trước rồi về với ta sau", nghĩ rồi liền bảo người vợ mới cưới đến nhà đại tướng trước rồi mới về nhà mình, từ đó về sau người trong thành đều làm theo như thế. Sau đó có một người nữ sắp lấy chồng liền suy nghĩ: "Người trong thành này từ lâu nay đã làm việc phi pháp, tự đem vợ đẹp của mình hiến dâng cho người hưởng trước, ta nên làm cách gì để chấm dứt việc làm phi pháp này", nghĩ rồi người con gái này vào giữa ban ngày ở chỗ đông người cởi quần tiểu tiện, mọi người thấy rồi đều chê trách là không biết xấu hổ, người con gái này nói: "Đối với trượng phu có thể có xấu hổ, chứ đối với phụ nữ có gì là xấu hổ, vì nếu là trượng phu thì đâu có chuyện đem vợ mới cưới của mình đưa cho người hưởng trước", mọi người nghe rồi cảm thấy xấu hổ liền cùng nhau bàn tính tìm cách giết đại tướng kia. Sau đó chờ khi đại tướng này vào trong ao tắm, họ đồng loạt cầm dao đâm chém giết chết đại tướng, đại tướng này lúc sắp chết liền suy nghĩ: "Do các ngươi tự ý làm quy chế, không phải là bổn ý của ta, ta vô tội mà bị chết oan", nghĩ rồi liền phát tà nguyện: "Ta nguyện bỏ thân này thọ sanh làm Dược xoa bạo ác để ăn thịt hết nam nữ trong thành này", nguyện xong thì chết, sau đó thọ sanh trong loài Dược xoa nương ở trong rừng Khoáng dã, do oán cừu đời trước nên gây não hại khiến cho nhiều người trong thành này bịnh chết. Người trong thành sau khi biết được nguyên do liền đến trong rừng sám tạ Dược xoa và giao ước hằng ngày luân phiên nạp một người cho dược xoa ăn thịt, hễ nhà ai đến phiên nạp mạng thì ngay trước cửa nhà có treo bảng báo, nhà đó tùy ý chọn một người hoặc chủ nhà hoặc cho con đến nạp mạng. Lúc đó đến phiên nhà của một trưởng giả nạp mạng, trưởng giả này nhờ khẩn cầu trăm thần miếu mới sanh được một trai nên khi nhìn thấy tấm bảng báo, người vợ liền thương khóc, trưởng giả nói: "Nghiệp thuộc như vậy biết phải làm sao, nàng không nên ưu sầu và sanh ái luyến, nên đem hài nhi nạp cho Dược xoa", nói rồi liền bồng hài nhi đến để trong rừng nạp cho dược xoa rồi trở về nhà lên lầu cao khấn vái nói kệ:

"Linh kỳ đầy khắp trong thế gian,

Tự điều phục căn cứu chúng sanh,

Con vì hài nhi ai cầu khấn,

Xin đức từ bi cứu hộ con".

Lúc đó Phật dùng Phật nhãn quán chiếu biết rõ mọi việc, thương xót tất cả nam nữ trong thành Khoáng dã và cũng biết họ đến lúc được hóa độ nên du hành đến thành Khoáng dã nói diệu pháp cho Dược xoa khiến nó sanh tịnh tín, thọ Tam quy và năm học xứ. Sau đó Dược xoa nói kệ thỉnh hỏi Phật:

"Sao gọi là tối thắng tài của trượng phu,

Tu hành thế nào làm lợi lạc chúng sanh,

Bậc nhất trong các mùi vị là vị gì,

Tối thắng trong các mạng sống là mạng gì?"

Phật đáp:

"Tín là tối thắng tài của trượng phu,

Pháp thiện thường tu, lợi lạc chúng sanh,

Trong các mùi vị, thật ngữ bậc nhất,

Trong các mạng sống, huệ là tối thắng".

Dược xoa hỏi:

"Thế nào đủ của báu,

Thế nào có danh xưng,

Thế nào được người kính,

Thế nào thêm bạn lành?".

Phật đáp:

"Ưa thí đủ của báu,

Trì giới có danh xưng,

Thật ngữ được người kính,

Không xẻn thêm bạn lành".

Dược xoa hỏi:

"Do đâu thế gian sanh,

Do đâu được danh xưng,

Do đâu được thành lập,

Do đâu bị suy tổn?".

Phật đáp:

"Thế gian do sáu loài sanh,

Cũng do sáu được danh xưng,

Cũng do sáu được thành lập,

Cũng do sáu bị suy tổn."

Dược xoa hỏi:

"Làm sao lìa ngu si,

Ngày đêm không trói buộc,

Đối duyên gì không trụ,

Không sợ nơi hầm sâu?".

Phật đáp:

"Định huệ lìa ngu si,

Xả chấp không trói buộc,

Đối cảnh duyên không trụ,

Trì giới khỏi hầm sâu".

Dược xoa hỏi:

"Ai qua được bộc lưu,

Ai vượt qua biển cả,

Ai lìa được các khổ,

Ai được tâm thanh tịnh?".

Phật đáp:

"Tín qua được bộc lưu,

Cẩn thận qua biển cả,

Tinh cần lìa các khổ,

Có huệ, tâm thanh tịnh.

Ngươi nay cần nên hỏi:

Sa môn, Bà-la-môn

Lìa thật ngữ, bố thí,

Còn có thắng pháp chăng?".

Dược xoa đáp:

"Nay con cần gì hỏi,

Sa môn, Bà-la-môn

Thế tôn đại trí huệ,

Hay nói chơn diệu pháp,

Con từ nay về sau,

Đi khắp trong thế gian,

Thường kính lễ Thế tôn,

Và kính trọng chánh pháp,

Thế tôn đại từ bi,

Giáng lâm trú xưa con,

Nay con chắc chắn biết,

Sẽ dứt đường sanh tử".

Lúc đó Dược xoa mang hài nhi dâng lên Thế tôn, Thế tôn nhận rồi trao lại cho cha mẹ của nó, nói kệ rằng:

"Tay Mật tích trao cho tôi,

Tay tôi trao lại cha mẹ,

Do tay truyền trao cho nhau,

Nên gọi tên Khoáng-dã-thủ".

Do việc này nên hài nhi mang tên là Khoáng-dã-thủ, dần dần lớn khôn; lúc đó ở thành khoáng dã chưa có vua, mọi người cho là đồng tử Khoáng-dã-thủ có đại phước đức, được Thế tôn hộ niệm nên đồng lòng tôn lên làm vua. Về phía Bí-sô ni Thế-la từ thành Thắng-âm dẫn con gái của đại thần Trừ-hoạn tên là Cám-dung giao cho trưởng giả Diệu-âm nuôi nấng, đến tuổi trưởng thành, dung mạo đoan nghiêm được mọi người yêu mến. Lúc đó vua Ảnh-thắng nước Ma-kiệt-đà, vua Thắng quang nước Kiều-tát-la, vua Minh-thắng nước Kiều-thiểm-tỳ, các vị Lật-cô-tỳ ở thành Quảng-nghiêm cùng các quý tộc khác đều sai sứ mang tín vật đến nhà trưởng giả Diệu-âm hỏi cưới Cám-dung. Trưởng giả thấy việc này rồi liền suy nghĩ: "Người đến hỏi cưới Cám-dung phần nhiều là quốc vương, nếu ta không chấp thuận sẽ sanh oán hận gây não hại cho ta", nghĩ rồi liền bảo Cám-dung: "Tùy ý con lựa chọn". Lúc đó sứ giả của các quốc vương quý tộc đều tụ tập trong vườn hoa của trưởng giả Diệu-âm, trưởng giả liền đem y phục thượng diệu và châu ngọc vô giá trang sức cho Cám-dung, cho ngồi trên đại tượng, tay cầm vòng hoa đến trong vườn hoa, dặn Cám-dung rằng: "Nếu con muốn lấy ai làm chồng thì quăng vòng hoa này vào người họ". Cám-dung đến chỗ mọi người đang tụ tập hỏi rằng: "Sứ của vua Khoáng-dã-thủ hiện ở đâu?", mọi người chỉ rồi, Cám-dung liền quăng vòng hoa tới phía đó và nói rằng: "Đồng tử được Phật nhận từ tay của dược xoa sẽ là chồng tôi", mọi người nghe rồi đều giải tán. Sau đó trưởng giả đem y phục thượng diệu trang sức cho Cám-dung rồi dùng voi ngựa khỏe đẹp chở châu báu, anh lạc với nhiều người hầu tiễn đưa Cám-dung đến thành Khoáng dã, đến nơi thì trời tối cửa thành đã đóng nên xe ngựa của Cám-dung phải ở ngoài cửa thành ngủ qua đêm. Do Thế tôn quán biết Khoáng-dã-thủ có thể được hóa độ, nếu để cho Khoáng-dã-thủ gặp được Cám-dung thì bị ái nhiễm ràng buộc ở trong sanh tử không thể xuất ly, không được Thánh quả; cho nên Thế tôn liền từ thành Vương xá đi đến thành Khoáng dã, gần đến cửa thành thì mặt trời lặn, Thế tôn liền ở trong một trại nuôi bò bỏ hoang ngủ qua đêm. Lúc đó Khoáng-dã-thủ nghe tin Thế tôn đã đến ở ngoài thành ngủ qua đêm trong một trại nuôi bò bỏ hoang nên trời vừa sáng liền ra thành đến kính lễ Thế tôn, ra tới cửa thành liền thấy đoàn xe ngựa của Cám-dung liền hỏi rõ nguyên do, Khoáng-dã-thủ nghe xong liền bảo tùy tùng rước vào cung rồi đi đến chỗ Phật thăm hỏi có an không, Phật nói: "Này Khoáng-dã-thủ, trong thế gian này người ngủ được an ổn nhất chính là Như lai", liền nói kệ:

"Hay trừ được tội ác,

Không bị dục trói buộc,

Lìa nhiễm về viên tịch,

Nên ngủ được an ổn.

Trừ được bịnh nhiệt não,

Đoạn tất cả mong cầu,

Tâm thường được tịch tĩnh,

Người đó ngủ an ổn".

Lúc đó Thế tôn liền nói pháp yếu khiến cho Khoáng-dã-thủ ngay nơi chỗ ngồi chứng được quả Bất hoàn. Sau đó Khoáng-dã-thủ đảnh lễ Phật rồi trở về trong cung nói với Cám-dung: "Tôi đã lìa dục, không còn ham muốn, nàng đã đến đây tùy ý đi hay ở, không ai ngăn cản", Cám-dung nói: "Tôi muốn ở lại làm người cấp thí cho Phật tử". Khoáng-dã-thủ sau đó cho xây cất một trú xứ ở ngoài thành cúng cho Phật và tăng, tứ sự cúng dường đầy đủ…, thời gian sau Khoáng-dã-thủ lâm bịnh qua đời, sanh lên cõi trời Vô nhiệt, khởi ba tâm biết rõ rồi đến chỗ Phật đảnh lễ, Phật hỏi: "Này Khoáng-dã-thủ, do nhơn gì được sanh lên cõi trời Vô nhiệt?", thiên tử Khoáng-dã-thủ nói kệ đáp:

"Do con gặp Thế tôn,

Nghe Phật nói diệu pháp,

Và cúng dường tăng chúng,

Tâm không sanh nhàm đủ,

Thọ hành pháp thượng nhơn,

Xa lìa các tham ái,

Thường tu tập ba việc,

Nên sanh trời Vô nhiệt".

Nói kệ xong đảnh lễ Phật rồi biến mất. Do các Bí-sô trong đêm thấy ánh sáng chiếu khắp rừng nên trời vừa sáng liến đến chỗ Phật thỉnh hỏi: "Thế tôn, Khoáng-dã-thủ từng tạo nghiệp gì vừa gặp mặt Cám-dung liền bỏ đi và chứng được quả Bất hoàn?", Phật nói: "Này các Bí-sô hãy lắng nghe: Thuở xưa có hai người con của vị đại thần, người anh tên là Thủ-túc-võng-man, người em tên là Vô-võng-man; người anh đã tu đắc năm thông còn người em đang thọ học. Vị thầy dạy có một con gái tên là Diệu dung, dung mạo đoan trang đến tuổi trưởng thành muốn lấy Vô-võng-man làm chồng nên đến nói với Vô-võng-man: "Cha mẹ bảo tôi đến làm vợ anh". Vô-võng-man không chấp thuận, Diệu dung nổi giận, Vô-võng-man bỏ trốn, Diệu dung đuổi theo yêu cầu làm chồng cô, Vô-võng-man vẫn không chấp thuận nên Diệu dung cầm dao muốn giết. Vô-võng-man biết không tránh khỏi nạn này nên chắp tay niệm: "Nam mô Đại tiên Thủ-túc-võng-man", vừa niệm xong, đại tiên liền hiện nắm tay Vô-võng-man đưa đến trong rừng ở trong một trại bò bỏ hoang, cho Vô-võng-man xuất gia, dạy tu thắng pháp chứng được năm thông. Này các Bí-sô, người anh tu đắc năm thông chính là ta, Vô-võng-man chính là Khoáng-dã-thủ, Diệu dung chính là Cám-dung. Xưa kia ta thấy người em sắp bị hại liền đến cứu, cho xuất gia dạy tu thắng pháp chứng được năm thông, xa lìa oán đối của người nữ ; nay lại khiến cho Khoáng-dã-thủ thoát khỏi bị Cám-dung ràng buộc mà được xuất ly. Cho nên các thầy ở trong pháp hữu lậu phải mau xa lìa."

Lúc đó các Bí-sô vẫn còn nghi thỉnh hỏi Phật: "Thế tôn, do nhân duyên gì Khoáng-dã-thủ khi vừa mới sanh liền bị đem nạp cho Dược xoa ăn, lại được Thế tôn đến cứu thoát?", Phật nói: "Các thầy lắng nghe: Thuở xưa trong một thành nọ có nhà vua thích ăn thịt, lúc đó có một người muốn cầu thân với vua nên đem con gà phụng hiến, vua liền sai người đưa xuống nhà bếp làm món ăn ngon cho vua, người hiến gà suy nghĩ: "Ta không nên để cho con gà vì ta mà bị giết", nghĩ rồi liền đem số tiền gấp đôi giá tiền một con gà đến trong nhà bếp chuộc lại gà rồi đem phóng sanh và nguyện rằng: "Do ta đem phụng hiến nên con gà suýt bị giết chết, nguyện xin đời sau khỏi bị quả báo. Nay ta chuộc lại rồi đem phóng sanh, nguyện xin đời sau nếu khi gặp ách nạn sẽ được bậc Đại sư thù thắng đến cứu. Các thầy biết chăng, người hiến gà xưa kia chính là Khoáng-dã-thủ, do sức phát nguyện nên nay được ta đến cứu. Nên học như thế".

Sau khi Khoáng-dã-thủ qua đời, Cám-dung trở về nhà của trưởng giả Diệu-âm, vua nước Kiều-thiểm-tỳ là Ô-đà-diên nghe Cám-dung chưa bị nam tử xúc chạm đã trở về nhà cũ, liền đến hỏi cưới làm vợ. Cưới xong cho Cám-dung ở cung Diệu hoa có ngàn thị nữ hầu hạ, hằng ngày vua chi ra một ngàn kim tiền để đáp ứng mọi thứ cần dùng. Trong số các thị nữ có một thị nữ tên là Khúc tích (do xương sống cong mà thành tên) hằng ngày cầm một ngàn kim tiền mua hương, nhưng chỉ mua hương có năm trăm kim tiền còn lại năm trăm lấy dùng riêng, lại lén tư thông với người chủ hiệu bán hương. Thời gian sau cả hai đồng tâm thiết cúng Phật và Tăng… Phật và Tăng ăn xong liền ngồi một bên nghe nói pháp, sau khi nghe pháp liền được sơ quả. Sau khi được Kiến đế, Khúc tích không xén bớt năm trăm kim tiền nữa mà mua đủ một ngàn kim tiền hương đem về, Cám-dung thấy hương nhiều hơn trước liền hỏi nguyên do, Khúc tích trình bày sự thật, Cám-dung nghe rồi cho là điều hy hữu nên bảo Khúc tích: "ta không tiện ra ngoài, ngươi hãy hằng ngày đến chỗ Thế tôn nghe pháp rồi về nói lại cho ta nghe". Khúc tích vâng lời đến chỗ Thế tôn nghe pháp rồi trở về cung, lúc đó Cám-dung ở trên tòa cao bảo Khúc tích nói lại, Khúc tích nói: "Lễ nghi nghe pháp không phải như vậy", Cám-dung liền cho trải thắng tòa mời khúc tích lên tòa nói lại pháp, Cám-dung ngồi ở tòa thấp nghe, nghe pháp xong liền chứng quả Bất hoàn.

Lúc đó có một Bà-la-môn người nước Sa-ma tên là Vô-ưu, vợ tên là Xá-lợi, có một người con gái dung sắc tuyệt trần, được mọi người yêu mến nên gọi là Vô tỷ, đến tuổi trưởng thành Vô tỷ suy nghĩ: "Nếu ai dung nghi đẹp như ta, ta mới chịu làm vợ". Lúc đó Thế tôn vào thành Kiều-thiểm-tỳ theo thứ lớp khất thực rồi trở về bổn xứ, thọ thực xong vào trong rừng vắng tĩnh tọa. Bà-la-môn Vô ưu thấy dung nghi của Phật rồi liền suy nghĩ: "Trượng phu này thật xứng đôi với con gái ta", nghĩ rồi liền trở về nhà nói với vợ: "Ta đã tìm được một người rất xứng đôi với con gái của ta, bà hãy trang sức cho con gái bằng các anh lạc để chuẩn bị làm lễ cưới", bà vợ hỏi người đó là ai, Bà-la-môn nói là sa môn Kiều-đáp-ma, bà vợ nghe rồi liền nói kệ:

"Tôi từng ở trong nước,

Thấy Đại tiên khất thực,

Đi chỗ đất không bằng,

Theo chân Ngài cao thấp,

Bậc đại nhân như vậy,

Đâu nghĩ chuyện vợ con".

Bà-la-môn Vô ưu nói:

"Xá lợi chẳng khéo nói,

Việc tốt nói thành xấu,

Dù tâm kia tinh tấn,

Có sức đại oai thần,

Nếu thấy gái Vô tỷ,

Liền sanh tâm ưa thích".

Nói rồi Vô ưu liền dùng y phục thượng diệu và các anh lạc trang sức cho con gái thật đẹp, sau đó cùng đoàn tùy tùng đưa con gái đến chỗ Phật. Trên đường đi thấy dấu chân của Phật in trên đất có tướng thiên bức luân, Vô ưu chỉ cho vợ thấy và nói: "Đây là dấu chân của người chồng tương lai của Vô tỷ", bà vợ thấy rồi liền nói kệ:

"Người nhiễm dục, dấu chân không thẳng,

Người sân nhiều, chỗ đạp đất cứng,

Người ngu si, dấu chân không rõ,

Dấu chân này của người lìa dục".

Vô ưu nói:

"Xá lợi không khéo nói,

Việc tốt nói thành xấu,

Dù tướng kia thiên bức,

Có sức đại oai thần,

Nếu thấy gái Vô tỷ,

Liền sanh tâm ưa thích".

Đi một đoạn nữa liền thấy phu cụ cỏ của Phật nằm, Vô ưu liền nói với vợ: "Đây là phu cụ cỏ của người chồng tương lai của Vô tỷ", bà vợ thấy phu cụ cỏ không rối loạn liền nói kệ:

"Người nhiễm dục nằm nhiều lỗ hủn,

Chỗ người sân nằm, cỏ trải cứng,

Chỗ người si nằm, cỏ dọc ngang,

Chỗ nằm này của người lìa dục".

Vô ưu nói:

"Xá lợi không khéo nói,

Việc tốt nói thành xấu,

Dù cỏ kia không rối,

Có sức đại oai thần,

Nếu thấy gái Vô tỷ,

Liền sanh tâm ưa thích".

Khi đến chỗ Phật, Vô ưu nói kệ:

"Người hãy xem nàng này,

Sắc đẹp không ai sánh,

Cần vợ tôi trao cho,

Nghi dung đẹp tương tợ,

Cũng như trăng đêm rằm,

Trăng sao cùng chiếu sáng".

Phật nghe kệ rồi liền suy nghĩ: "Nếu ta nói lời dịu dàng, người con gái này sẽ tình sanh quyến luyến, sau khi rời khỏi nơi đây sẽ nhơn đây mạng chung. Nay ta nên thị hiện sự chê hiềm mà nói với người cha", nghĩ rồi Phật liền nói kệ:

"Ma vương hiến ba nàng,

Tuyệt sắc nhất thế gian,

Trang sức đầy anh lạc,

Ta còn không khởi dục,

Huống chi thân ti tiện,

Đầy chất bất tịnh này,

Muốn đến gần chân ta,

Cũng không có việc ấy".

Vô tỷ nghe rồi tâm sanh buồn giận, nhìn cha rồi cúi đầu, Vô ưu nhìn con gái rồi nói kệ:

"Con tôi đẹp như hoa,

Tuyệt sắc không ai bằng,

Người nay tại sao lại,

Không có tâm yêu thương?".

Phật nói:

"Người ngu si thế gian,

Đối cảnh sanh ái chấp,

Nếu thấy người đẹp này,

Tâm liền sanh điên đảo.

Ta là Phật thứ bảy,

Chứng được quả Vô thượng,

Như sen lên khỏi nước,

Không bị dục trần nhơ".

Vô ưu nghe Phật nói rồi liền cùng vợ và Vô tỷ bỏ ra về, lúc đó có một Bí-sô già vốn là ngoại đạo xuất gia đứng cách Phật không xa nhìn thấy Vô tỷ liền sanh ái nhiễm liền nói kệ cầu xin Phật:

"Phật nhãn chiếu sáng khắp, Xin nhận nàng Vô tỷ,

Cho con làm thê thất, Tùy tình được thọ dụng".

Phật nghe rồi im lặng không nói, Bí-sô già do tâm nhiễm bức bách liền bạch Phật:

"Y bát này của Phật,

Tích trượng và quân trì,

Cùng giới đều trả lại,

Con nay theo nàng ấy".

Nói rồi xả y bát và học xứ đi đến chỗ Bà-la-môn Vô ưu nói rằng: "Cho tôi được cưới Vô tỷ làm vợ", Vô ưu mắng rồi không thèm nói đến, Bí-sô già không toại được sở nguyện liền hộc máu mà chết. Lúc đó các Bí-sô đều có nghi thỉnh hỏi Phật: "Thế tôn, do nhân duyên gì Vô ưu đem Vô tỷ phụng dâng, Thế tôn không nạp thọ?", Phật bảo các Bí-sô: "Không phải là không có nhân duyên, các thầy lắng nghe: Thuở xưa có một người thợ rèn sanh được một con gái, con gái tuy tuổi đã lớn nhưng ông ỷ nơi nghề khéo của mình mà không chịu gả cho ai, nghề khéo của ông là để một cây kim trên mặt nước không chìm. Lúc đó có một đồng tử Bà-la-môn lại cao tay nghề hơn có thể dùng bảy cây kim xỏ vào một lỗ kim rồi để trên mặt nước không chìm. Đồng tử này muốn điều phục người thợ rèn kia nên đến trước cửa ngỏ nhà ông rao bán kim, người con gái nghe rao liền ra cửa chê cười nói:

"Ông là người ngu si,

Hoặc không có tâm thức,

Đến trước nhà thợ rèn,

Lớn tiếng rao bán kim"

Đồng tử liền nói kệ:

"Hiền thủ, tôi không ngu,

Không phải không tâm thức,

Muốn phá lòng kiêu mạn,

Nên đến rao bán kim,

Cha cô nếu biết tôi,

Tay nghề cao hơn nhiều,

Ắt đem cô gả cho,

Và cho cả gia sản".

Người cha nghe rồi liền hỏi đồng tử: "Ngươi nói tay nghề cao hơn nhiều là thật hay hư?", đồng tử liền dùng bảy cây kim xỏ qua một lỗ kim rồi để nổi trên mặt nước không chìm, người cha thấy rồi liền muốn đem con gái gả cho đồng tử làm vợ, đồng tử nói: "Ta thuộc tộc tánh Bà-la-môn cao quý há lại sánh đôi với con gái dòng họ thợ rèn sao?", nói rồi liền bỏ đi.

Này các Bí-sô, đồng tử Bà-la-môn xưa kia là tiền thân của ta, người thợ rèn chính là Vô ưu, cô con gái chính là Vô tỷ. Xưa kia ta còn đầy đủ phiền não vẫn từ bỏ người nữa kia huống chi nay đã ly dục, là bậc Vô thương sư mà sanh tham nhiễm hay sao? các thầy nên học như thế."

Các Bí-sô lại thỉnh hỏi Phật: "Vì nhân duyên gì Bí-sô già kia lại vì Vô tỷ mà chết?", Phật bảo các Bí-sô: "Bí-sô già ấy không phải chỉ đời này vì Vô tỷ mà chết, từ thuở xa xưa cũng đã vì Vô tỷ mà phải chết, các thầy lắng nghe: Thuở xưa trong một thành tên là Sư tử kiếp, vua tên là Sư tử đảnh là bậc đại pháp vương, trong nước dân chúng sống no ấm an vui, không có oán địch chiến tranh, không có người ác dua nịnh hại nhau, cũng không có tai họa và các bịnh khổ… Trong thành có một thương chủ tên là Sư tử giàu có thọ dụng đầy đủ… giống như duyên khởi trong giới thứ tám Tăng-già-phạt-thi-sa nói về Thật-lực-tử, chỉ khác người con trai của thương chủ trong giới này tên là Sư-tử-dận… cho đến câu thương chủ Sư tử hằng ngày trông coi gia nghiệp quên ăn bỏ ngủ, Sư-tử-dận thấy cha vất vả khó nhọc như vậy liền thưa với cha: "Vấn đề miệng bụng, mỗi người phải tự giải quyết, con ngồi không ăn của cha là điều không nên. Nay con muốn vào trong biển tìm cầu châu báu". Người cha nói: "Con không cần khổ nhọc tìm cầu, trong kho của nhà ta có nhiều vàng bạc châu báu tùy ý con thọ dụng", Sư-tử-dận nói: "Con rất muốn ra biển tìm đến Bảo châu", người cha thấy con đã quyết ý nên nói: "Cha thuận theo ý nguyện của con, nếu gặp cảnh khổ gì thì con phải nhẫn chịu". Sau đó người cha cho đánh trống thông báo cho các thương chủ xa gần trong thành ấp biết: "Các thương chủ nên biết, ai có thể cùng đi với thương chủ Sư-tử-dận ra biển tìm châu báu thì nên chuẩn bị lo liệu hàng hóa và hành lý, khi qua các trạm quan thuế sẽ khỏi đóng thuế". Lúc đó có năm trăm thương nhơn nghe thông báo rồi liền đến chỗ thương chủ Sư-tử-dận cùng ước hẹn ngày khởi hành xong, mỗi người đều trở về từ tạ cha mẹ thân quyến rồi chuyên chở hàng hóa đến để cùng thương chủ Sư-tử-dận lên đường. Trải qua các thành ấp cuối cùng đến bến cảng, thương chủ lấy năm trăm kim tiền thuê thuyền ra biển và tìm thuê năm người: Một người có thể nhìn xa hiểu rộng, một người có thể lái thuyền, một người có thể sửa chữa thuyền, một người có thể lặn sâu, một người là thuyền trưởng lèo lái con thuyền ra biển tìm Bảo châu. Khi thuyền sắp nhổ neo, thuyền trưởng nói với mọi người: "Trong biển cả nguy an không phải một: Hoặc gặp gió bão bất ngờ đưa thuyền tấp vào vách núi, hoặc bị răng cưa của cá Kình đâm lủng thuyền phải chìm. Khi gặp nạn gấp mọi người phải có phương tiện cứu hộ như phao nổi để phòng thân"', các thương nhơn nghe rồi cùng nói với nhau: "Trong biển cả an nguy khó biết trước, chúng ta nên theo lời thuyền trưởng chuẩn bị phao nổi để phòng thân". Khi thuyền vào biển cả gặp phải cá Ma kiệt lớn phá vỡ thuyền, mọi người đều nương phao nổi trôi theo làn sóng, do mạng số chưa hết nên gặp cơn gió Bấc thổi trôi giạt vào bờ phía nam ở châu Xích-đồng. Trên châu này có nhiều La-sát nữ ở, chúng có thể biến hình theo ý muốn, nếu thấy các thương nhơn bị vỡ tàu trôi giạt đến, chúng sẽ dùng lời dịu ngọt cám dỗ. Trên thành trì của La-sát nữ có dựng hai cây phướn: Một tên là Khánh hỉ, hai tên là Khủng úy, khi hai cây phướn này lay động là báo điềm tốt hoặc xấu. Khi các thương nhơn trôi giạt đến nơi này thì cây phướn khánh hỉ lay động, các La-sát nữ nói với nhau: "Chúng ta hãy ra bờ biển, chắc là có người từ châu Thiệm bộ trôi giạt đến đây". Chúng hóa làm mỹ nữ đoan trang cùng nhau ra bờ biển nhìn quanh bốn phía, thấy có nhiều người nương phao nổi đang trôi giạt vào bờ liền hóa nhiều anh lạc trang sức trên người với nhiều vật thực mang đến, nói với các thương nhơn rằng: "Thiện lai các hiền thủ, các vị đã trôi giạt theo sóng biển rất là khổ sở, hãy về nhà chúng tôi nghỉ ngơi". Trong thành này đã có nhiều thương nhơn trôi giạt tới trước đều bị nhốt trong thành sắt để các La-sát nữ ăn thịt dần dần. Lúc đó các La-sát nữ đưa các thương nhơn mới trôi giạt tới này về nhà chúng rồi nói với mọi người: "Nhà cửa, y phục, thức ăn và các vật dụng ở đây các vị cứ tùy ý thọ dụng. Chúng tôi không có chồng, nếu các vị không chê bai thì chúng tôi nguyện cùng kết đôi", sau đó chúng dẫn mọi người tham quan các vườn hoa đẹp và chỉ các kho tàng châu báu và nói với mọi người: "Tất cả vật báu trong đây như vàng bạc, lưu ly, chơn châu, ma ni, xa cừ, mã não… các vị cứ tùy ý thọ dụng, và hãy cùng chúng tôi chung sống chớ có nghi ngờ gì. Trên châu này chỉ có thành phía nam là các vị không nên đến"

Lúc đó Phật bảo các Bí-sô: "Ta không thấy có một thứ gì làm mê say khiến thế gian bị tham nhiễm ràng buộc hơn là nữ sắc. Các thầy nên biết, người nữ có thể làm cho tất cả người nam chìm đắm, người nam khi thấy người nữ liền mê muội hoang dâm mất chí hướng, phẩm thiện thắng diệu sẽ không còn giữ nơi tâm. Cho nên các thầy phải cầu giải thoát, siêng năng tu tập hạnh ly dục, đối với các cảnh nhiễm khởi pháp quán bất tịnh, nên học như thế".

"Lúc đó các thương nhơn cùng các La-sát nữ chung sống, trải qua nhiều năm họ đều có con, một hôm Sư-tử-dận bỗng suy nghĩ: "Tại sao các người nữ này không cho chúng ta đi đến thành phía Nam?", Sư-tử-dận liền chờ cho vợ ngủ say, nửa đêm len lén đi đến thành phía Nam tìm hiểu nguyên do, đến nơi bỗng nghe có tiếng của nhiều người kêu khóc bi thương: "Khổ thay, đau đớn thay! cha mẹ anh em ở châu Thiệm bộ…". Sư-tử-dận nghe rồi kinh sợ, lông trên thân đều dựng đứng, tiếp tục đi về phía trước thấy một thành sắt lớn cao ngất kiên cố nhưng chung quanh không có cửa, cũng không thấy dấu vết của người và súc vật. Ở phía Bắc của thành này có một cây Thi-lợi-sa cao hơn bờ thành, Sư-tử-dận leo lên cây nhìn vào trong thành thấy có người liền hỏi vọng tới: "Các người là ai tại sao kêu khóc ở trong đây và nói là nhớ cha mẹ anh em ở châu Thiệm bộ?", họ nghe rồi liền đáp vọng lên: "Chúng tôi là người ở châu Thiệm bộ, vào trong biển cả tìm châu báu không may gặp cá Ma kiệt lớn phá vỡ thuyền… giống như đoạn văn trên cho đến câu chúng tôi cùng các người nữ trên châu này chung sống với nhau trải qua nhiều năm đều đã có con. Khi các người nữ này thấy cây phướn khánh hỷ lay động biết có người từ châu Thiệm bộ bị đắm tàu trôi giạt đến, liền đem chúng tôi nhốt vào trong thành này để ăn thịt dần dần. Khi sắp ăn thịt, chúng hiện trở lại thân La-sát, dung mạo đáng sợ với móng vuốt dài, răng nanh nhọn, chúng xé người ra ăn hết không để sót một chút gì, cho đến máu rơi trên đất, chúng cũng quẹt lên liếm hết. Mỗi ngày chúng ăn một người trong thành này, chúng không phải là người mà chính là quỷ La-sát. Các ông phải khéo tự phòng vệ, không bao lâu nữa các ông cũng sẽ như chúng tôi". Sư-tử-dận nghe rồi khiếp vía liền hỏi người kia: "Có cách nào khiến các vị và chúng tôi thoát được khổ ách này để được bình an trở về châu Thiệm bộ không?", người kia nói: "Không có cách nào cả, chúng tôi ở trong đây đã cùng nhau đào một cái hầm xuyên qua lòng đất ở bên dưới thành sắt này thì thành sắt này lại nới rộng thêm gấp mấy lần nên không thể nào thoát ra được; chúng tôi muốn leo lên bờ thành để ra ngoài thì thành lại cao thêm, cho nên chúng tôi biết không thể nào thoát ra được, chỉ còn đợi chết mà thôi, nhưng các ông thì có thể", Sư-tử-dận liền hỏi là cách gì, người kia nói: "Cứ vào ngày mười lăm lễ Bao-sái-đà, trong hư không có chư thiên nói: Hỡi người châu Thiệm bộ, các ngươi không có trí huệ, cố chấp ngu si, vào ngày mười lăm lễ Bao-sái-đà không biết đi về phương Bắc để tìm đường thoát ly. Vào ngày đó có thiên mã vương tên là Bà-la-ha từ biển hiện lên, lên bờ du ngoạn và ăn lúa tự nhiên hương, có uy lực lớn. Ăn xong thiên mã cất đầu lên ngó bốn hướng nói ba lần như sau: ai muốn đến bờ bên kia trở về châu Thiệm bộ. Các ông đợi thiên mã nói xong mới được lên tiếng nói rằng: Chúng tôi muốn đến bờ kia trở về châu Thiệm bộ, xin cứu giúp chúng tôi. Lúc đó thiên mã nói thế nào các ông làm theo như thế ấy, thì có thể trở về châu Thiệm bộ". Sư-tử-dận nghe nói rồi hết lòng ghi nhớ, khen ngợi là việc chưa từng có rồi leo xuống theo đường cũ trở về và nằm ngủ như cũ. Trời vừa sáng Sư-tử-dận liền đến bảo năm trăm thương nhơn: "Các vị hãy đến trong vườn tập họp để bàn việc, vợ và con không nên có mặt", các thương nhơn nghe rồi liền cùng đến tập họp, Sư-tử-dận liền đem sự việc trên kể lại rồi nói với mọi người rằng: "Những người nữ ở nơi đây đều là quỷ La-sát, các vị hãy cẩn thận tự phòng hộ".

CĂN BẢN THUYẾT

NHẤT THIẾT HỮU BỘ TỲ NẠI DA