SỐ 1441 — TÁT BÀ ĐA BỘ TỲ NI MA ĐẮC LẶC GIÀ

QUYỂN 3

5. Hỏi Về Chín Mươi Pháp Ba-Dật-Đề (Tiếp Theo):

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo trong nữa tháng tắm, trừ nhân duyên mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu mặc y tắm mưa tắm hoặc vào nước vác cây, nhân đó tắm thì không phạm; hoặc ở trong nước có chút nhân duyên, nhân đó tắm cũng không phạm; hoặc lội qua sông hoặc học bơi, nhân đó tắm thì không phạm; hoặc kiết hạ an cư xong trong một tháng là Thời, được thường thường tắm không phạm. Qua một tháng này thì nữa tháng mới được tắm, nếu trong hạ an cư có tháng nhuần thì nên tính cho đủ số ngày.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm một phương tiện mà phạm mười tội Ba-dật-đề hay không?

Đáp: Có, nếu giết trùng cực nhỏ thì tùy trùng chết bao nhiêu, phạm Ba-dật-đề bấy nhiêu; muốn chặt sợi dây mà giết nhầm rắn thì không phạm; muốn giết rắn mà chặt nhầm sợi dây thì phạm Đột-kiết-la; muốn giết trùng này lại giết nhầm trùng kia, hoặc muốn giết trùng mà chặt xuống đất, hoặc muốn túm bắt trùng mà túm phải đất đều phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu cũng phạm Đột-kiết-la.

Nếu khiến cho tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới sanh nghi hối thì phạm Đột-kiết-la; khiến ba chúng dưới sanh nghi hối cũng phạm Đột-kiết-la. Tỳ-kheo khiến Tỳ-kheo-ni sanh nghi hối thì phạm Ba-dật-đề , Tỳ-kheo-ni khiến Tỳ-kheo sanh nghi hối cũng phạm Ba-dật-đề.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo dùng ngón tay chọc lét thân căn của tỳ-kheo khác mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu dùng ngón tay chọc lét thân căn hư hoại thì phạm Đột-kiết-la.

Nếu Tỳ-kheo dùng bình nước tạt các Tỳ-kheo, tùy trúng ướt bao nhiêu Tỳ-kheo thì phạm Bấy nhiêu Ba-dật-đề, không trúng thì phạm Đột-kiết-la; nếu Tỳ-kheo ngồi rót nước xuống đất thì phạm Đột-kiết-la.

Nếu Tỳ-kheo-ni tự làm cho nước sữa chảy ra thì phạm Ba-dật-đề.

Nếu Tỳ-kheo tắm ở trong nước mà đùa giỡn hoặc vỗ nước, lặn xuống rồi nổi lên… đều phạm Ba-dật-đề; khi tắm dùng tô, dầu. Đường, mật rưới lên người để đùa giỡn thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cùng ngủ với người nữ mà không phạm Ba-dật-đề hay không?

Đáp: Có, nếu cùng ngủ bên vách tường, dưới gốc cây hay trong nhà lớn trống không thì phạm Đột-kiết-la; người nữ trong đây là người có thể sờ nắm được. Nếu phòng thông với nhà ăn có chung một cửa, cùng ngủ trong đây thì phạm Ba-dật-đề; nếu không biết là người chưa thọ giới cụ túc mà cùng ngủ thì không phạm.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm cho Tỳ-kheo khác sợ mà không phạm Ba-dật-đề hay không?

Đáp: Có, nếu đó là tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới và ba chúng dưới thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo giấu y bát… các vật cần dùng của tỳ-kheo mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu giấu bát vàng, bát bạc thì phạm Đột-kiết-la; giấu y bất tịnh, tọa cụ, túi đựng bát bất tịnh… cũng phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Tịnh thí y cho năm hạng người, như thế nào là phạm? Đáp: Quá mười đêm và khi mặt trời mọc thì phạm Ba-dật-đề.

Nếu Tỳ-kheo biết đây là chúng giặc, biết người nữ này là giặc mà cùng đi chung đường thì phạm Ba-dật-đề, nữa đường quay trở về thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo đi cùng với giặc mà không phạm Ba-dật-đề hay không?

Đáp: Có, nếu bị giặc bắt đem đi hoặc đi qua đường hiểm hoặc đi qua đường có Dạ-xoa hút tinh khí của người thì cùng đi không phạm.

Nếu được thỉnh trong bốn tháng dù thỉnh Tăng hay thỉnh riêng, nếu thỉnh cúng y thực đều nên thọ, thọ quá bốn tháng thì phạm Ba-dật-đề; nếu thỉnh thường thường thì không phạm.

Hỏi: Nếu Tỳ-kheo được đàn việt thỉnh là thầy cần gì cứ đến lấy, Tỳ-kheo này sau đó bỏ đạo, thời gian sau lại xuất gia thọ giới cụ túc nếu muốn đến nhà đàn việt trước kia thọ thỉnh thì có cần được thỉnh lại hay không?

Đáp: Cần được thỉnh lại.

Hỏi: Nếu cư sĩ bị vô thường mà có con cái thì có cần được thỉnh lại hay không?

Đáp: Cần được thỉnh lại.

Hỏi: Cư sĩ trước đã thỉnh Tỳ-kheo, Tỳ-kheo lại tác yết ma phú bát cho cư sĩ này thì có được thọ thỉnh hay không?

Đáp: Không được thọ, nếu thọ thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Nếu cư sĩ nói: "Thầy không thọ thì tôi sẽ không tín kính", thì có được thọ thỉnh hay không?

Đáp: Không được thọ, nên bảo cư sĩ sám hối được thanh tịnh rồi mới thọ thỉnh.

Hỏi: Sa-di chưa đủ hai mươi tuổi, Tỳ-kheo nghi mà lại cho thọ giới cụ túc thì Sa-di có đắc giới hay không?

Đáp: Không đắc giới và Tăng phạm Đột-kiết-la.

Nếu người thọ giới tự biết mình không đủ hai mươi tuổi, khi thọ giới lại nói là đủ hai mươi, Tỳ-kheo cùng làm việc không phạm; về sau biết là chưa đủ hai mươi thì Tỳ-kheo không nên cùng làm việc, vì ban đầu không đắc giới. Nếu tự biết mình không đủ hai mươi tuổi, thời gian sau mới biết mà trải qua Tăng bố tát yết ma và làm mười hai hạng người thì gọi là Tặc trụ. Nên tính tuổi từ đâu, nên tính từ trong thai mẹ và tính cả tháng nhuần.

Nếu đào đất chết tức là đất đã lìa tự tánh thì không phạm; đất sống là đất đã trải qua bốn tháng hạ có mưa thấm nhuần, nếu sai sứ hay dùng tay ra dấu bảo đào đất thì phạm Đột-kiết-la.

Nếu khi tác bạch, từ chỗ ngồi đứng dậy bỏ đi thì phạm Đột-kiết-la; tác bạch rồi, chưa tác yết ma mà đứng dậy bỏ đi thì phạm Ba-dật-đề. Nếu tác yết ma phi pháp, đứng dậy bỏ đi thì phạm Đột-kiết-la; Tăng tác pháp yết ma cho tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới và ba chúng dưới mà đứng dậy bỏ đi thì phạm Đột-kiết-la; bảo người không có tuổi hạ đứng dậy bỏ đi thì cả hai đều phạm Đột-kiết-la, người kia đi rồi trở lại thì phạm Đột-kiết-la; dùng chú thuật sai khiến người gỗ thì phạm Đột-kiết-la.

Nếu Tỳ-kheo vì người khác lén nghe việc tranh cãi thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Nếu dùng rượu để nấu làm Thời dược, Phi thời dược, Thất nhật dược thì có được dùng hay không?

Đáp: Nếu không còn tánh rượu thì được dùng.

Hỏi: Tất cả các loại trái cây và bánh có được dùng hay không?, đáp là được dùng.

Nếu Tỳ-kheo dạy kinh luật luận cho Tỳ-kheo-ni, Tỳ-kheo-ni nói là không học được; sau đó đến nói với Tỳ-kheo khác là trừ kinh luật luận ra, tôi không học gì hết thì phạm Đột-kiết-la. Nếu Tỳ-kheo vì việc Tăng hay vì việc riêng mà đến ba nơi ở trong tụ lạc, không bạch Tăng cũng không phạm; khi đến nhà cư sĩ, nơi A-lan-nhã và nơi gần tụ lạc, không có Tỳ-kheo không bạch thì không phạm; nhiều người cùng làm, không bạch mà vào tụ lạc cũng không phạm.

Hỏi: Người ở trên đất tự tại bạch với người ở trong hư không thì có thành bạch hay không?

Đáp: Thành bạch; ngược lại cũng vậy. Nếu trong một giới muốn xuất giới đi đến nơi khác, không có Tỳ-kheo để bạch thì khi đi đến ngã tư đường gặp Tỳ-kheo nên bạch, nếu không gặp ai thì nên khởi tâm bạch rồi đi, cũng nên bạch với Tỳ-kheo-ni cho đến Sa-di-ni.

Nếu Tỳ-kheo đã thọ thỉnh thực ở một nơi, sau đó thọ thỉnh thực một nơi khác nữa thì nên tịnh thí nơi thỉnh thực trước. Nếu thọ thực rồi tùy ý không thọ pháp dư thực mà vào tụ lạc thì phạm hai tội Ba-dật-đề là không thọ pháp dư thực và không bạch mà vào tụ lạc.

Hỏi: Có trường hợp khi mặt trời chưa mọc, vua chưa ra, chưa cất của báu, Tỳ-kheo vào cửa cung vua mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu đó là cung của vua trời, rồng, quỷ thần… Nếu có việc gấp hoặc vua đã cất của báu rồi mới vào thì không phạm.

Nếu khi nghe thuyết Ba-la-đề-mộc-xoa, Tỳ-kheo nói là tôi mới biết tội này thì phạm Ba-dật-đề; trừ Tỳ-ni, khi nghe thuyết pháp khác mà nói là tôi nay mới biết pháp này mỗi nữa tháng nói thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm chân giường cao quá tám ngón tay của Phật mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu là giường báu, làm chân giường bằng vàng bạc, lưu ly… thì phạm Đột-kiết-la; vì người khác mà làm chân giường cao quá tám ngón tay của Phật thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo dùng cỏ May dồn làm nệm ngồi, nệm nằm mà không phạm hay không?

Đáp: Trừ nệm dồn bông, dùng các loại cỏ khác dồn làm nệm thì phạm Đột-kiết-la; dồn làm nệm cho người khác cũng phạm Đột-kiết-la; bảo người khác dồn làm nệm cũng phạm Đột-kiết-la; dồn làm nệm bất tịnh cũng phạm Đột-kiết-la. Nếu dùng vải bất tịnh để may y tắm mưa thì phạm Đột-kiết-la; dùng vải bất tịnh may y bằng kích lượng y của Phật thì phạm Đột-kiết-la.

6. Hỏi Về Bốn Pháp Ba-La-Đề-Đề-Xá-Ni:

Nếu đến nhà bạch y thọ thức ăn từ ba hạng người tặc trụ, người học giới, người vốn không hòa hợp thì phạm Đột-kiết-la; nếu Tỳ-kheo ở trong hư không thọ thức ăn từ Tỳ-kheo-ni thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ thức ăn từ Tỳ-kheo không phải bà con mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo ở trong chùa còn Tỳ-kheo-ni ở trong nhà cư sĩ.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ thức ăn từ Tỳ-kheo-ni không phải là mẹ mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu người mẹ ở bên Tỳ-kheo không phải bà con trong nhà cư sĩ đồng ý thì Tỳ-kheo thọ thức ăn không phạm; dùng tay ra dấu thọ thì không phạm.

Nếu Tỳ-kheo đến nhà cư sĩ khất thực, trong nhà có Tỳ-kheo-ni bảo cư sĩ đem thức ăn cho Tỳ-kheo, Tỳ-kheo thọ thức ăn này thì phạm Đột-kiết-la; nếu khác nhà mà cùng một cửa, ở nơi đó thọ thức ăn hoặc thọ cho người khác thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ thức ăn từ Tỳ-kheo-ni không phải bà con mà phạm bốn thiên giới hay không?

Đáp: Có, nếu dùng y gói thức ăn, cầm lấy y và thức ăn, ở trước người nữ nói lời thô, sờ chạm thân phần, Tỳ-kheo-ni bảo người cho cơm canh mà Tỳ-kheo không ngăn thì phạm Đột-kiết-la; nếu thọ thức ăn ngay nơi ngạch cửa thì không phạm; thọ thức ăn từ bà con thì không phạm.

Nếu ở A-lan-nhã có sợ hãi, Tỳ-kheo không bịnh mà thọ thức ăn thì phạm Đột-kiết-la , bịnh thì không phạm, nên nói cho cư sĩ biết là nơi đây có nạn sợ. Nếu vua hỏi Tỳ-kheo là nơi đây có giặc hay không, đáp là không thì thọ thức ăn không phạm; nếu ra ngoài giới thọ thức ăn cũng không phạm. Nếu trên đường đi gặp cư sĩ đưa thức ăn đến, Tỳ-kheo nên bảo đừng vào, cư sĩ tự vào thì Tỳ-kheo không phạm.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ở trong nhà Học gia tự thay thọ thức ăn mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu được thỉnh trước hoặc bịnh.

7. Hỏi Về Bảy Pháp Diệt Tránh:

Nếu Tỳ-kheo điên cuồng mà phạm giới, sau đó nhớ là mình có tội thì nên như pháp trừ diệt, nếu không nhớ thì không phạm. Nếu muốn cử tội người tranh cãi nên khiến cho Tỳ-kheo này tự nói trước rồi mới cử tội; nếu là hai bộ chúng tranh cãi thì trước nên cầu Thác lại tra, người làm Thác lại tra đối với hai bộ nên không có phân biệt kia đây, nếu bộ kia không đồng ý thì không nên cử tội, nếu cử tội thì không gọi là Thác lại tra. Thác lại tra nên để hai bên biết thọ thẻ, nếu đã thọ rồi mà nói là không thọ thì phạm tội cố ý vọng ngữ; như Bất si Tỳ-ni, Thật mích Tỳ-ni, Hiện tiền Tỳ-ni, Ức niệm Tỳ-ni, Đa mích Tỳ-ni, Bố thảo Tỳ-ni, tùy nghĩa của sự việc nên biết.

8. Hỏi Về Việc Thọ Giới:

Hỏi: Không tác Bạch tứ yết ma thọ giới cụ túc thì có thọ đắc giới hay không?

Đáp: là không đắc giới.

Hỏi: Nếu khi thọ giới cụ túc mà xả Hòa thượng thì có đắc giới hay không?

Đáp: là không đắc giới.

Hỏi: Khi thọ giới cụ túc mà không hiện tiền thì có đắc giới hay không?

Đáp: là không đắc giới.

Hỏi: Khi thọ giới cụ túc, người tác yết ma không xưng tên Hòa thượng, chúng tăng và người thọ giới thì có đắc giới không?

Đáp: là không đắc giới.

Hỏi: Nếu tác bạch rồi mà tác yết ma không đủ thì có đắc giới không?

Đáp: là không đắc giới.

Hỏi: Khi thọ giới cụ túc, không cầu Hòa thượng thì có đắc giới không?

Đáp: Đắc giới nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Khi thọ giới cụ túc, không hỏi các già nạn mà cho thọ giới thì có đắc giới không?

Đáp: Đắc giới nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la. Hỏi: Cho người ngu si thọ giới thì có đắc giới không? Đáp: Đắc giới nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Hai người cùng một yết ma ở hai nơi thọ giới thì có đắc giới không?

Đáp: Đắc giới, nếu yết ma ở giữa hai giới.

Hỏi: Nếu Tỳ-kheo tác pháp yết ma cho người ở bốn nơi thọ giới cụ túc thì có đắc giới không?

Đáp: Đắc giới, nếu Tỳ-kheo ngồi trên giường ngồi, giường nằm tác pháp yết ma cho bốn nơi; hoặc năm nơi cho đến tám người, mười hai người… cũng vậy.

Hỏi: Nếu các Tỳ-kheo ở trong giới không hòa hợp mà cho người thọ giới cụ túc thì có đắc giới không?

Đáp: Không đắc giới.

Hỏi: Làm nhiễm ô Tỳ-kheo-ni tức là làm việc phi phạm hạnh, nếu một người làm đủ tám việc làm nhiễm ô Tỳ-kheo-ni thì có thành làm nhiễm ô không?

Đáp: là thành.

Hỏi: Nếu tám người mỗi người làm một việc làm nhiễm ô Tỳ-kheo-ni thì có thành làm nhiễm ô không?

Đáp: Không thành làm nhiễm ô.

Hỏi: Tặc trụ là người không được Bạch tứ yết ma thọ giới cụ túc mà trải qua bố tát, tự tứ, đơn bạch, bạch nhị, bạch tứ cho đến vào trong số chúng mười hai người. Nếu người thọ giới không biết Hòa thượng là tặc trụ mà nương vị ấy để xuất gia thọ giới cụ túc thì có đắc giới không?

Đáp: Đắc giới nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la; người vốn phạm giới, người không hòa hợp cũng vậy.

Hỏi: Nếu cư sĩ làm Hòa thượng cho cư sĩ thọ giới cụ túc thì có đắc giới không?

Đáp: Đắc giới nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la. Hỏi: Sao gọi là người việt tế?

Đáp: Đó là người không xả giới mà bỏ y phục Sa-môn, đến chỗ ngoại đạo mặc y phục của họ vì ưa thích kiến chấp của họ.

Hỏi: Người giết mẹ có được cho xuất gia thọ giới cụ túc hay là không được?

Đáp: Có khi được, có khi không được. Nếu muốn giết mẹ của người khác mà giết lầm mẹ mình thì người này được xuất gia thọ giới cụ túc; nếu cố ý giết mẹ mình thì không được cho; giết cha, giết A-la-hán cũng vậy.

Hỏi: Người có ác tâm làm Phật bị thương chảy máu được cho xuất gia thọ giới cụ túc hay là không được?

Đáp: Nếu không cố ý làm Phật bị thương chảy máu thì được cho xuất gia thọ giới cụ túc; nếu có ác tâm thì không được.

Hỏi: Người phá Tăng có được cho xuất gia thọ giới cụ túc hay là không được?

Đáp: Nếu khởi tưởng là pháp là thọ thẻ, do thọ thẻ mà Tăng bị phá thì người này được cho xuất gia thọ giới cụ túc; nếu khởi tưởng là phi pháp mà thọ thẻ thì không được cho.

Hỏi: Nếu cho người si độn thọ giới cụ túc thì có đắc giới không?

Đáp: Đắc giới nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la; cho người không thanh tịnh cũng vậy.

Hỏi: Cho người điếc thọ giới cụ túc thì có đắc giới không?

Đáp: Nếu nghe yết ma thì đắc giới, không nghe thì không đắc giới; người điên cuồng tâm loạn, tâm bịnh hoại cũng vậy. Người không thọ pháp cho người thọ pháp thọ giới cụ túc dù đủ số chúng cũng không đắc giới; ngược lại cũng vậy.

Hỏi: Tỳ-kheo bị yết ma Bất kiến tẫn cho người bị bất kiến tẫn thọ giới thì có đắc giới không?

Đáp: Nếu người kia thấy tội thì đắc giới, người bị ác tà kiến bất trừ tẫn cũng vậy.

Hỏi: Người thọ giới cụ túc nếu nghe yết ma rồi mà chuyển căn thì có đắc giới không?

Đáp: là đắc giới.

Hỏi: Như Phật dạy Tỳ-kheo-ni nên đến trong Tỳ-kheo tăng thọ đại giới, nếu Hòa thượng chuyển căn thì có đắc giới không?

Đáp: Nếu nghe yết ma rồi Hòa thượng mới chuyển căn thì đắc giới.

Hỏi: Người thọ giới ở dưới đất, người làm yết ma ở trên không thì có đắc giới không?

Đáp: Không đắc giới, ngược lại cũng vậy. Bạch tứ yết ma gọi là đắc giới cụ túc.

9. Hỏi Về Việc Bố Tát:

Khi kết giới không mất y thì nên nói trừ tụ lạc và giới tụ lạc, vì tụ lạc và giới tụ lạc không phải là giới y; đại chúng ngồi ở dưới đất mà người kết giới ở trên không thì không thành kết giới, ngược lại cũng vậy. Nếu ở nơi A-lan-nhã nên kết giới trong phạm vi một Câu-lô-xá và ở trong đây làm bố tát.

Hỏi: Trong phạm vi một Câu-lô-xá nếu có Tỳ-kheo mà không nhìn thấy thì làm sao bố tát?

Đáp: Nếu Tỳ-kheo ở nơi mà mắt có thể thấy thì nên cùng bố tát, cũng nên khởi tâm tìm.

Phật tại nước Xá-vệ, trưởng lão Ưu-ba-ly hỏi Phật: "Nếu Tỳ-kheo ở dưới đất gởi dục thanh tịnh cho Tỳ-kheo ở trên không thì có thành gởi dục thanh tịnh không?"

Đáp: Không thành gởi dục thanh tịnh, nếu thọ dục thanh tịnh rồi mà xuất giới thì mất dục thanh tịnh này.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ở hai nơi thuyết Ba-la-đề-mộc-xoa mà thành thuyết hay không?

Đáp: Thành, nếu ở giữa hai giới.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo gởi dục thanh tịnh ở hai nơi, bố tát ở hai nơi mà thành gởi dục hay không?

Đáp: Thành, nếu ở giữa hai giới.

Hỏi: Nếu thuyết giới với người điên cuồng, người điếc, người biên địa, người si độn mà đủ số chúng thì có thành thuyết giới hay không?, đáp là thành.

Hỏi: Khi Tỳ-kheo cựu trụ bố tát, Tỳ-kheo bị tẫn và Tỳ-kheo khách đến thì có được cùng đồng yết ma không?

Đáp: Nếu như pháp tác pháp yết ma thì được cùng đồng. Hỏi: Như thế nào là đứng dậy rời khỏi chúng?

Đáp: Nếu một Tỳ-kheo đứng dậy đi tiểu tiện ở nơi chỗ có thể nghe được thì không gọi là lìa chúng, nếu lìa nghe thì gọi là lìa chúng.

Hỏi: Khi bố tát mà Tăng bị phá thì các Tỳ-kheo nên bố tát như thế nào?

Đáp: Mỗi người tự cùng với bạn đảng của mình bố tát.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ngồi thuyết giới cho bốn nơi mà thành thuyết hay không?

Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo ngồi trên giường ngồi, giường nằm.

10. Hỏi Về Việc Tự Tứ:

Nếu người ở dưới đất tự tứ với người ở trên không thì không thành tự tứ, ngược lại cũng vậy.

Hỏi: Tỳ-kheo tự tứ ở hai nơi có thành tự tứ không?

Đáp: Thành, nếu ở giữa hai giới; tự tứ ở bốn nơi cũng vậy.

Hỏi: Như Phật dạy là thanh tịnh đồng kiến mới xuất tội, sao gọi là thanh tịnh đồng kiến?

Đáp: Đối với Ba-la-đề-mộc-xoa là đồng kiến.

Hỏi: Như Phật dạy là trừ nạn nước lửa, nếu có các nạn khác khởi lên thì có được nói một lần tự tứ không?

Đáp: Tùy có nạn nào khởi lên đều được nói một lần tự tứ.

Hỏi: Như Phật dạy là trừ việc này, các việc khác nên tự tứ nghĩa là trừ người ra, các việc khác nên tự tứ; như thế nào là việc, như thế nào là người?

Đáp: Nếu người nào phạm tội thì trừ người ấy ra, như Phật dạy khi tự tứ nên xuất tội của tỳ-kheo, có người nói phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni, có người nói phạm tâm niệm sám hối, có người nói phạm Ba-dật-đề, có người nói phạm Đột-kiết-la, đó là người; việc là Ba-la-đề-mộc-xoa .

Hỏi: Nếu Tăng cựu trụ tự tứ vào ngày thứ mười lăm, khách Tăng đến tự tứ vào ngày thứ mười bốn, như Phật dạy Tỳ-kheo cựu trú nên ra ngoài giới tự tứ là một Tỳ-kheo hay tất cả Tỳ-kheo ra ngoài giới?

Đáp: là tất cả Tỳ-kheo .

Hỏi: Khi tự tứ xong, Tỳ-kheo bị tẫn có được ở chung không? Đáp: là không được ở chung.

Tự tứ với người điếc, người si độn, người biên địa mà đủ số chúng thì thành tự tứ; Tỳ-kheo thọ pháp mà đủ số chúng cũng không thành tự tứ, người tự tứ mà chuyển căn cũng không thành tự tứ.

11. Hỏi Về Việc An Cư:

Hỏi: Trong an cư Tỳ-kheo bị tẫn có được ở chung không? Đáp: Trong ba tháng được ở chung.

Hỏi: Trong an cư, Tỳ-kheo ở trên không thì khi mặt trời mọc có mất an cư không?

Đáp là mất an cư.

Hỏi: Nếu chúng tăng an cư trong tụ lạc xong rời khỏi giới, Tỳ-kheo khác đến kết giới lại; nếu đàn việt ở trong đây cúng y cho Tăng thì y này thuộc về ai?

Đáp: Y thuộc Tăng đã an cư trong tụ lạc này trước, vì như Phật dạy đó là công đức lợi của giới.

Hỏi: Nếu trong an cư Tăng bị phá thì y cúng thí thuộc về bên nào?

Đáp: là thuộc bên Tăng có nhiều người hơn. An cư nương vào bốn

điều: Một là hạ, hai là thời, ba là thức ăn, bốn là tự tứ.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo an ở bốn nơi và tự tứ bốn nơi hay không?

Đáp: Có, nếu ngồi trên giường ngồi, giường nằm.

12. Hỏi Về Dược:

Hỏi: Chung thân dược để ở chỗ bất tịnh và cách đêm thì có được dùng hay không?

Đáp: là không được dùng.

Hỏi: Có được dùng sữa người hay không?

Đáp: Không được dùng, chỉ được dùng thoa thân.

Hỏi: Mỡ bất tịnh nấu với muối thì có được dùng hay không? Đáp: là được dùng nếu bị bịnh, thịt cũng vậy.

Hỏi: Lửa ở chỗ đất bất tịnh, người ở chỗ đất tịnh tác tịnh thức ăn thì có được ăn hay không?

Đáp: là được ăn.

Hỏi: Lửa ở chỗ đất bất tịnh, thịt ở gần bên lửa, không có người tác tịnh thì có thành tác tịnh và được ăn hay không?

Đáp: Thành tác tịnh và được ăn.

Hỏi: Như Phật dạy là không được dùng mỡ có trùng, vậy có được dùng vào việc khác không?

Đáp: Không được, nếu được ăn thì mới được dùng để thoa.

Hỏi: Lửa ở chỗ đất bất tịnh, tịnh nhân ở chỗ đất tịnh tác tịnh tô, dầu thì có được ăn không?

Đáp: là được ăn.

Hỏi: Trừ tám loại nước ép, các loại nước ép khác có được uống hay không?

Đáp: Nếu lắng trong thì được uống.

13. Hỏi Về Y:

Trong an cư Tỳ-kheo bị tẫn không được chia vải may màn.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo xin y từ cư sĩ, vợ cư sĩ không phải bà con mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu xin vải may màn hoặc xin cho Tăng; nếu người học giới xin hay sai sứ xin thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Sao gọi là được y?

Đáp: Nếu để trên đầu gối hay để ở trong tay hoặc để trên vai thì gọi là được y.

Nếu xin y từ cư sĩ, vợ cư sĩ không phải bà con mà không được y thì phạm Đột-kiết-la.

Hỏi: Có Tỳ-kheo ở bốn chỗ thọ y mà không phạm hay không? Đáp: là có, nếu ngồi trên giường ngồi, giường nằm.

14. Hỏi Về Việc Thọ y Ca-Hi-Na:

Hỏi: Ở chỗ này tự tứ rồi đi đến chỗ khác có được thọ y Ca-hi-na không?

Đáp: là được thọ.

Hỏi: Như Phật dạy là không được vì lợi ích của trú xứ mà lấy y không đúng lượng làm y Ca-hi-na, nếu thọ y này thì có thành thọ hay không?

Đáp: là không thành thọ.

Hỏi: Như Phật dạy là chỗ mà Tỳ-kheo thọ y Ca-hi-na được hành sự là xả giới hay là khai thông?

Đáp: Là khai thông không phải xả giới.

Hỏi: Nếu Tỳ-kheo trong an cư ở chỗ chăn trâu kết làm nội giới, tự tứ xong xả giới, có đàn việt cúng y trong đây thì y này thuộc về ai?

Đáp: Thuộc về các Tỳ-kheo an cư trước, vì như Phật dạy đó là lợi ích của an cư.

Hỏi: Có trường hợp lấy một y của tỳ-kheo thọ làm y Ca-hi-na, ngay nơi y này mà không thành thọ hay không?

Đáp: Có, tùy vào tháng có nhuần hay không nhuần. Nếu an cư nương vào tháng nhuần tự tứ thì trong vòng chín ngày được y nên thọ; nếu may y Ca-hi-na không nương vào tháng nhuần thì thành thọ y Ca-hi-na; nếu nương vào tháng nhuần thì không thành thọ, vì nếu vua tính tháng nhuần thì số ngày an cư đã đủ. Tự tứ xong thọ y Ca-hi-na thì thành thọ đến ngày mười lăm tháng mười hai thì nên xả. Nếu trong an cư mà Tăng bị phá, nếu như pháp thọ y Ca-hi-na mà cùng thọ thì được lợi ích về trú xứ.

Hỏi: Khi thọ y Ca-hi-na, sao gọi là tùy hỉ? Đáp: Tức là hiện tiền tùy hỉ.

Hỏi: Như thế nào là nghe xả y Ca-hi-na?

Đáp: Nếu ra khỏi giới mà nghe được tin từ người khác là Tăng đã xả y Ca-hi-na.

Hỏi: Sao gọi là mất y?

Đáp: Tức là mất y đã may thành

Hỏi: Nếu Tỳ-kheo tánh trụ thọ y Ca-hi-na thì ai nên tùy hỉ?

Đáp: Là Tỳ-kheo tánh trụ và Tỳ-kheo bị tẫn, nếu Tỳ-kheo bị tẫn mà tùy hỉ thì cũng thành thọ y Ca-hi-na.

15. Hỏi Về Việc Câu-Xá-Di:

Hỏi: Nếu tác pháp yết ma tẫn Tỳ-kheo mà người bị tẫn ngủ thì có thành tẫn hay không?

Đáp: Nếu nghe tác bạch rồi thì thành tẫn.

Hỏi: Nếu các Tỳ-kheo ngủ thì có thành tẫn không? Đáp nếu nghe tác bạch rồi thì thành tẫn.

Hỏi: Có đông nhiều Tỳ-kheo tác pháp yết ma tẫn Tỳ-kheo , trong đó chỉ có hai vị nghe thì có thành tẫn hay không?

Đáp: Cho đến chỉ có một người nghe cũng thành tẫn.

Hỏi: Các Tỳ-kheo ở Câu-xá-di thành lập hai bộ chúng là phá Tăng hay không phải là phá Tăng?

Đáp: Không phải phá Tăng, vì sao, vì không khởi tưởng phá tăng mà tác pháp yết ma. Các Tỳ-kheo ở Tỳ-da-ly đưa ra mười việc phi pháp, các Tỳ-kheo Thượng tòa không ủng hộ bên này cũng không ủng hộ bên kia thì gọi là Thác lại tra.

16. Hỏi Về Việc Yết Ma:

Hỏi: Người điếc đủ túc số tác pháp yết ma thì có thành yết ma không?

Đáp: Nếu nghe thì thành yết ma, người si độn, người biên địa cũng vậy; Tỳ-kheo thọ pháp yết ma với Tỳ-kheo không thọ pháp dù đủ số chúng cũng không thành yết ma; người ở dưới đất yết ma với người ở trên không cũng không thành; ngược lại cũng vậy.

Hỏi: Có trường hợp ở hai nơi tác pháp yết ma mà thành hay không?

Đáp: Có, nếu ở giữa hai giới

Hỏi: Có trường hợp ở bốn nơi với bốn người tác pháp yết ma mà thành hay không?

Đáp: Có, nếu ngồi trên giường ngồi, giường nằm.

Nếu tác yết ma Khu xuất, yết ma Khổ thiết, yết ma chiết phục cho Sa-di thì không thành yết ma. Sa-di ở dưới đất, người tác yết ma ở trên không thì không thành yết ma; ngược lại cũng vậy.

Hỏi: Có trường hợp một lần tác pháp yết ma tẫn bốn Sa-di mà thành tẫn hay không?

Đáp: Có, nếu ở giữa hai giới.

Hỏi: Có trường hợp ở bốn nơi tẫn bốn Sa-di mà thành tẫn hay không?

Đáp: Có, nếu ngồi trên giường ngồi, giường nằm.

17. Hỏi Về Việc Che Giấu Tội Tăng Tàn:

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo phạm mười ba việc, trọn đời không phát lồ mà không phạm hay không?

Đáp: Có, nếu ban ngày ở chỗ có Tỳ-kheo, ban đêm ở chỗ không có Tỳ-kheo thì không thành che giấu; phát lồ với người điếc thì thành phát lồ nhưng phạm Đột-kiết-la, với người si độn, người biên địa cũng vậy; Tỳ-kheo thọ pháp phát lồ với Tỳ-kheo không thọ pháp thì thành phát lồ, ngược lại cũng vậy.

Hỏi: Ở bên ai che giấu thì thành che giấu?

Đáp: Ở bên Tỳ-kheo tánh trụ mà không phát lồ thì gọi là che giấu; bên người điếc, người si độn, người biên địa che giấu thì không gọi là che giấu; người dưới đất ở bên người ở trên không che giấu thì không gọi là che giấu; ngược lại cũng vậy.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ở hai nơi phát lồ mà thành phát lồ hay không?

Đáp: Có, nếu ở giữa hai giới.

Tỳ-kheo thọ pháp ở bên Tỳ-kheo không thọ pháp che giấu thì không thành che giấu; ngược lại cũng vậy; ở bên Tỳ-kheo bị tẫn, người hành Biệt trú, người hành Biệt trú xong, người hành Ma-na-đỏa, người hành Ma-na-đỏa xong, người điên cuồng tâm loạn, tâm bịnh hoại cho đến ở bên cư sĩ che giấu đều không gọi là che giấu.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo được ở bốn nơi tác Yết ma A-phù-ha-na cho bốn Tỳ-kheo hay không?

Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo ngồi trên giường ngồi, giường nằm. Hỏi: Cho hành pháp Biệt trụ ở đâu?

Đáp: Ở trong giới, trú xứ có Tỳ-kheo .

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo trọn đời che giấu tội Tăng tàn, không phát lồ mà không phạm hay không?

Đáp: Có, đó là người vốn đã phạm Ba-la-di

18. Hỏi Về Việc Ngăn Bố Tát:

Hỏi: Như Phật dạy là Tỳ-kheo ngăn bố tát thì nên ngăn vào lúc nào?

Đáp: Nên ngăn vào lúc bố tát, không phải lúc không bố tát. Dùng thiên nhãn để ngăn bố tát thì không thành ngăn, phạm Đột-kiết-la; dùng thiên nhĩ nghe rồi ngăn cũng không thành ngăn; người điếc, người si độn, người biên địa ngăn bố tát đều không thành ngăn; người thọ pháp ngăn người không thọ pháp bố tát, người ở dưới đất ngăn người ở trên không bố tát đều không thành ngăn, phạm Đột-kiết-la; ngược lại cũng vậy.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ở hai nơi thuyết giới mà thành thuyết giới không?

Đáp: Có, nếu ở giữa hai giới.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ở bốn nơi với bốn Tỳ-kheo ở bốn nơi được nói một lần bố tát hay không?

Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo ngồi trên giường ngồi, giường nằm; ngăn tự tứ cũng vậy.

19. Hỏi Về Việc Phân Chia Ngọa Cụ:

Hỏi: Nếu Hai Tỳ-kheo được chia ngọa cụ, Thượng tòa nên thọ dùng trước rồi trao lại cho Tỳ-kheo thứ hai ; nếu trải đệm ở dưới đất thì có được ngồi cùng người chưa thọ giới hay không?

Đáp: là được .

Hỏi: Như Phật dạy là khách Tỳ-kheo đến Tăng phường phải như pháp hành sự, tức là đảnh lễ Thượng tòa, nếu Thượng tòa ở đó là người hành Biệt trú thì có nên đảnh lễ hay không?

Đáp: Không nên, Tỳ-kheo khách không nên đảnh lễ hai hạng người, đó là người hành Biệt trú và hạ tòa.

20. Hỏi Về Pháp Diệt Tránh:

Nếu Tỳ-kheo có việc tranh cãi, Tỳ-kheo-ni không được diệt tránh; Tỳ-kheo nên diệt tránh. Tỳ-kheo-ni có việc tranh cãi cho đến Sa-di-ni có việc tranh cãi thì Tỳ-kheo nên diệt tránh.

Hỏi: Người hành Biệt trú, người hành Biệt trú xong, người hành Ma-na-đỏa, người hành Ma-na-đỏa xong đều nên ngồi dưới các Tỳ-kheo, vậy ngọa cụ cũng chia cho người ngồi dưới hay sao?

Đáp: Không phải, nên theo thứ lớp chia cho người không có tuổi hạ trước rồi mới đến người phi pháp, nếu ngọa cụ dư cũng nên chia cho người bị tẫn.

Hỏi: Sao gọi là diệt tránh?

Đáp: Nếu Tăng như pháp thọ thẻ để diệt tránh mà không hiện tiền thọ thẻ thì không gọi là diệt tránh.

21. Hỏi Về Việc Phá Tăng:

Như Phật dã dạy có hai nhân duyên phá Tăng, đó là chấp thuận và thọ thẻ, không có việc thứ 3; nếu người thứ chín là người bị tẫn thì không gọi là phá Tăng, là tặc trú hay người hai căn cũng vậy.

22. Hỏi Về Việc Úp Bát:

Cư sĩ có hai pháp thành tựu thì Tăng nên làm yết ma phú bát, đó là mắng Tỳ-kheo và đem tội Ba-la-di không căn cứ vu báng Tỳ-kheo thanh tịnh.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ở hai nơi làm yết ma phú bát cho cư sĩ mà thành úp bát hay không?

Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo ở giữa hai giới; Tỳ-kheo không thọ pháp, Tỳ-kheo thanh tịnh, cho đến Tỳ-kheo bị tẫn hay tặc trụ ở nhà đàn việt mà làm yết ma phú bát thì không thành úp bát.

Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ở bốn nơi làm yết ma phú bát cho bốn cư sĩ mà thành úp bát hay không?

Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo ngồi trên giường ngồi, giường nằm.

Nếu ở bên tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới, Tỳ-kheo bị tẫn, Sa-di mà sám hối đều phạm Đột-kiết-la.

23. Phần Tạp Sự:

a. Về việc dâm:

Phật tại giảng đường bên ao Di-hầu nước Tỳ-da-ly vì Tu-đề-na Ca-lan-đà tử mà kết giới, lúc đó Tu-đề-na ưu sầu nghi hối suy nghĩ: "Phật đã dạy là người phạm giới trước thì không phạm. Lúc Phật chưa kết giới, ta đã làm nhiều việc dâm, không biết việc nào là trước, việc nào là không trước", nghĩ rồi liền đến hỏi các Tỳ-kheo, các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo: "Các thầy nên biết khi ta chưa chế giới, Tu-đề-na đã phạm tội nên tất cả thời đều không phạm". Lại có Tỳ-kheo Bạt-kỳ tử không xả giới, giới suy kém mà không nói ra liền đổi y phục làm việc dâm, sau đó suy nghĩ: "Ta sẽ đến hỏi các Tỳ-kheo, nếu được xuất gia lại thì ta sẽ xuất gia, nếu không được thì thôi", nghĩ rồi liền đến hỏi các Tỳ-kheo, các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo: "Nếu Tỳ-kheo xả giới, giới suy kém, đổi y phục làm việc dâm thì được cho xuất gia thọ giới lại. Từ nay giới này nên nói như sau: Nếu Tỳ-kheo không xả giới, giới suy kém mà không nói ra lại làm việc dâm thì Tỳ-kheo này phạm Ba-la-di, không được ở chung".

Có một Tỳ-kheo ơ nơi A-lan-nhã, cách đó không xa có một voi mẹ sanh một voi cái; khi voi mẹ đi tìm thức ăn, voi cái con này đến gần chỗ Tỳ-kheo, Tỳ-kheo lấy cỏ nước cho nó, khi nó ngồi ăn, nữ căn lộ ra nên Tỳ-kheo sanh tâm tham dục liền cùng nó hành dâm. Việc xong hổ thẹn nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên đến bạch các Tỳ-kheo, các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo: "Do ở bên voi kia không xúc chạm nên Tỳ-kheo kia không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá". Thời gian sau, voi cái con lớn dần, nữ căn lớn lộ ra khiến Tỳ-kheo sanh tâm tham dục, dùng tay sờ nữ căn của nó và muốn hành dâm, voi dùng chân đạp Tỳ-kheo, Tỳ-kheo sợ hãi, hổ thẹn và nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên đến bạch các Tỳ-kheo, các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo: "Do sợ hãi hổ thẹn nên không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá".

Hỏi: Như Phật dạy là người điên cuồng thì không phạm, như thế nào gọi là điên cuồng?

Đáp: Có năm nhân duyên nên điên cuồng: Một là mất bà con, hai là mất tài sản, ba là bốn đại không điều hòa, bốn là bị phi nhân quấy nhiễu và năm là do nghiệp báo đời trước. Nếu người điên cuồng khi làm các việc phạm giới mà tự biết mình là Tỳ-kheo thì tùy việc kết phạm, nếu không biết mình là Tỳ-kheo thì không phạm.

Hỏi: Như Phật dạy người tâm loạn thì không phạm, như thế nào gọi là tâm loạn?

Đáp: Có năm nhân duyên nên tâm loạn: Một là bị phi nhân khủng bố, hai là bị phi nhân đánh, ba là bị phi nhân đoạt tinh khí, bốn là bốn đại không điều hòa và năm là do nghiệp báo đời trước. Trường hợp kết phạm và không phạm như trên.

Hỏi: Như Phật dạy người bịnh khổ thì không phạm, như thế nào gọi là bịnh khổ?

Đáp: Có năm nhân duyên bị bịnh khổ: Một là trúng gió, hai là cảm lạnh, ba là nóng sốt, bốn là lạnh nóng hòa hợp cùng phát và năm là bịnh phát theo thời. Trường hợp kết phạm và không phạm như trên.

Lại có Tỳ-kheo hành dâm dục trong đường hành dâm mà tưởng là không phải đường hành dâm, sanh tâm nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên đến bạch các Tỳ-kheo, các Tỳ-kheo liền bạch Phật, Phật bảo: "Trong đường hành dâm tưởng là đường hành dâm mà làm việc dâm thì phạm Ba-la-di; trong đường hành dâm tưởng không phải là đường hành dâm cũng phạm Ba-la-di; trong đường hành dâm mà sanh nghi cũng phạm Ba-la-di. Trong đường không phải đường hành dâm tưởng không phải đường hành dâm thì phạm Thâu-lan-giá; không phải đường hành dâm tưởng là đường hành dâm cũng phạm Thâu-lan-giá; không phải đường hành dâm mà sanh nghi cũng phạm Thâu-lan-giá". Đạo là chỉ cho đường hành dâm có ba là đường tiểu tiện, đường đại tiện và trong miệng. Nếu Tỳ-kheo hành dâm ở đường đại tiện qua khỏi da thì phạm Ba-la-di; vào đường tiểu tiện qua một lóng tay thì phạm Ba-la-di; vào đường miệng qua khỏi răng thì phạm Ba-la-di… ngoài ra đều như trong Tỳ-ni đã nói rõ. Trường hợp Tỳ-kheo Nan-đề học giới (học hối Ba-la-di) như trong Tỳ-ni đã nói rõ.

Có Tỳ-kheo lõa hình tắm ở chỗ đất trống, bốn Tỳ-kheo chà thân cho Tỳ-kheo này, do xúc chạm nhau nên khởi tâm nhiễm ô, đưa nam căn của tỳ-kheo này vào trong miệng, sau đó nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá, từ nay không được tắm ở chỗ đất trống và bảo người khác chà thân; ngồi nằm cũng vậy".

Có Tỳ-kheo do tâm dâm hừng thạnh nên đến nói với Tỳ-kheo mà mình yêu mến, Tỳ-kheo kia nghe rồi liền bảo hãy hành dâm, Tỳ-kheo này liền đến cùng hành dâm, Tỳ-kheo kia sanh nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Tôn giả Ưu-ba-ly hỏi Phật: "Sám tội Thâu-lan-giá như thế nào?", Phật bảo: "Có bốn loại Thâu-lan-giá: Một là tội Thâu-lan-giá từ Ba-la-di sanh là trọng, hai là tội Thâu-lan-giá từ Ba-la-di sanh là khinh, ba là tội Thâu-lan-giá từ Tăng-già-bà-thi-sa sanh là trọng, bốn là tội Thâu-lan-giá từ Tăng-già-bà-thi-sa sanh là khinh. Trọng Thâu-lan-giá sanh từ Ba-la-di nên sám hối trước tất cả Tăng ở trong giới; khinh Thâu-lan-giá từ Ba-la-di sanh nên ra ngoài giới đối trước bốn Tỳ-kheo sám. Trọng Thâu-lan-giá từ Tăng-già-bà-thi-sa sanh cũng phải ra ngoài giới đối trước bốn Tỳ-kheo sám; Khinh Thâu-lan-giá từ Tăng-già-bà-thi-sa sanh thì đối trước một Tỳ-kheo sám".

Có Tỳ-kheo khi ngáp không che miệng, Tỳ-kheo khác do tâm dâm hừng thạnh nên đưa nam căn của mình vào miệng của tỳ-kheo kia, sau đó nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, từ nay khi ngáp nên che miệng, nếu không che miệng thì phạm Đột-kiết-la" Có Tỳ-kheo do nam căn thường khởi lên nên suy nghĩ: "Nếu đưa vào nữ căn thì không phạm", đưa vào nữ căn rồi sanh nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Hễ vào liền phạm Ba-la-di".

Có Tỳ-kheo khởi tâm nhiễm ô với mẹ nên nói với mẹ là muốn hành dâm, người mẹ nói muốn làm gì tùy ý, Tỳ-kheo này khi sắp hành dâm liền hổ thẹn, sanh nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Khi hổ thẹn thì tâm dâm biến mất, không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Có Tỳ-kheo ở trong đồng hoang quán sát tử thi, thấy một tử thi nữ với y phục đẹp đẽ liền khởi tâm nhiễm ô muốn hành dâm, nhưng bên trong nữ căn đầy trùng liền sanh nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Có hai loại hư hoại là bên trong và bên ngoài, thầy không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Có Ưu-bà-di tên Thiện quang qua đời vào lúc mặt trời sắp lặn, thân quyến trang điểm cho cô xong liền đem thi thể cô bỏ trong đồng hoang. Có Tỳ-kheo quán sát tử thi ở đó, vừa nhìn thấy thi thể của cô liền khởi tâm nhiễm ô muốn hành dâm, cô liền đứng dậy. Tỳ-kheo sợ hãi sanh nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Khi sợ hãi thì tâm dâm biến mất, thầy không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Lại có Ưu-bà-di tên là Thiện sanh, một Tỳ-kheo thường hay ra vào nhà bà, nói với cô là mình bị dâm dục trói buộc, cô nói: "Thầy làm phương tiện ở dưới, ở trên xuất tinh; ở trên làm phương tiện, ở dưới xuất tinh, như vậy há không thọ lạc hay sao?", Tỳ-kheo quở trách rồi cùng cô hành dâm, Phật nói: "Hễ vào liền phạm Ba-la-di".

Có vợ của một cư sĩ, Tỳ-kheo thường ra vào nhà này và nói với vợ cư sĩ là mình bị dâm dục trói buộc… cho đến Phật nói: "Hễ vào liền phạm Ba-la-di".

Nhân duyên về Tỳ-kheo Tôn đà A-Nan-đà như trong Tỳ-ni đã nói rõ. Có một Tỳ-kheo ở một mình nơi A-lan-nhã, cách đó không xa có thửa ruộng của một Bà-la-môn, Bà-la-môn này thường đến thăm ruộng của mình, vừa thấy Tỳ-kheo liền sanh tâm hoan hỉ nên thỉnh Tỳ-kheo thọ thực. Sau khi làm xong thức ăn, Bà-la-môn sai tiểu nữ lõa hình đến thỉnh Tỳ-kheo, Tỳ-kheo thấy tiểu nữ lõa hình liền khởi tâm nhiễm ô và hành dâm, sau đó sanh nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Nếu thọ lạc thì phạm Ba-la-di, không thọ lạc thì phạm Thâu-lan-giá".

Có Tỳ-kheo do nam căn thường không khởi lên nên suy nghĩ: "Nam căn khởi mà hành dâm thì phạm Ba-la-di; không khởi mà hành dâm thì không phạm", nghĩ rồi liền hành dâm… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Lại có Tỳ-kheo đang ngủ, người nữ đến hành dâm, Tỳ-kheo sanh nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Nếu tay nắm tay, chân đạp chân, đùi chạm đùi thì phạm Ba-la-di; không xúc chạm thì phạm Thâu-lan-giá". Giống như trường hợp Tỳ-kheo ngủ, Tỳ-kheo cuồng si cũng vậy; người nữ có bốn trường hợp, người nam và phi nam cũng vậy. Lại có Tỳ-kheo đang ngủ, người nữ đến hành dâm, Tỳ-kheo sanh nghi hối… Phật hỏi Tỳ-kheo: "Thầy có hay biết không?", đáp: "Con không hay biết nhưng khi tỉnh thì thân động", Phật nói: "Nếu tỉnh mà thân động thì phạm Thâu-lan-giá". Lại có Tỳ-kheo đang ngủ, người nữ đến hành dâm, Tỳ-kheo sanh nghi hối… Phật hỏi Tỳ-kheo: "Thầy có hay biết không, có thọ lạc không?", đáp là không thọ lạc, Phật nói: "Không thọ lạc thì không phạm". Lại có Tỳ-kheo đang ngủ, người nữ đến hành dâm, Tỳ-kheo sanh nghi hối… Phật hỏi: "Thầy có hay biết không, có thọ lạc không?", đáp: "Con không hay biết, không thọ lạc nhưng khi tỉnh thì thân động", Phật nói: "Phạm Thâu-lan-giá". Giống như trường hợp Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni và ba chúng dưới cũng vậy.

Có Sa-di xấu ác nói với người nữ: "Vào trong ba đường hành dâm không phạm", sau khi hành dâm rồi sanh nghi hối… Phật nói: "Hễ vào liền phạm Ba-la-di". Giống như với người nữ, trường hợp với người nam cũng vậy.

Lại có Tỳ-kheo đang ngủ, người nữ đến hành dâm, Tỳ-kheo sanh nghi hối… Phật hỏi: "Thầy có hay biết không?", đáp là không hay biết, Phật nói: "Không hay biết thì không phạm". Giống như trường hợp người nữ, người nam và phi nam cũng vậy.

Có Tỳ-kheo xấu ác nói với Thức-xoa-ma-na: "Cô chưa thọ giới cụ túc cùng tôi hành dâm không phạm", Thức-xoa-ma-na chấp thuận rồi hối, Tỳ-kheo liền cưỡng bức, Thức-xoa-ma-na sanh nghi hối: "Ta không phải là Thức-xoa-ma-na"… Phật nói: "Phạm Đột-kiết-la, mất giới Thức-xoa-ma-na nên thọ giới lại".

Có Tỳ-kheo xấu ác ở nơi A-lan-nhã nói với Sa-di: "Chú chưa thọ giới cụ túc cùng ta hành dâm không phạm"… Sa-di phạm Đột-kiết-la; Sa-di-ni cũng vậy. Lại có Tỳ-kheo ở nơi A-lan-nhã nói với Tỳ-kheo mới thọ giới: "Thầy mới thọ giới cùng ta hành dâm không phạm", Tỳ-kheo mới thọ giới chấp thuận rồi hối, Tỳ-kheo kia cưỡng ép, Tỳ-kheo mới thọ giới sanh nghi hối… Phật nói: "Không thọ lạc thì không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Có Tỳ-kheo đang ngủ, Tỳ-kheo khác đến hành dâm, nếu trong ba thời: Ban đầu, khoảng giữa và sau cùng đều không hay biết thì không phạm; Tỳ-kheo đến hành dâm nên bị diệt tẫn như trong Tỳ-ni đã nói rõ.

Có Tỳ-kheo thấy tượng gỗ người nữ xinh đẹp liền khởi tâm tham đắm nên hành dâm tượng gỗ, nữ căn liền mở ra, Tỳ-kheo sợ hãi sanh nghi hối cho là đã phạm Ba-la-di nên bạch Phật, Phật nói: "Nếu toàn thân thọ lạc thì phạm Ba-la-di, nếu nữ căn không mở ra thì phạm Thâu-lan-giá". Giống như tượng gỗ người nữ, tượng vàng, tượng bạc, bảy báu… cho đến tượng đất người nữ cũng vậy.

Có rồng cái đến chỗ Tỳ-kheo yêu cầu cùng hành dâm, Tỳ-kheo chấp thuận, khi sắp hành dâm thấy thân hình rồng dài lớn liền sợ hãi nghi hối… Phật nói: "Nếu có tâm sợ hãi thì không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Trường hợp đối với Dạ-xoa nữ, Tỳ-kheo bỗng thấy không hiện hình… Phật nói: "Không hiện hình thì phạm Thâu-lan-giá"; đối với thiên nữ, Cán thát bà nữ cũng vậy. Lại có A-tu-la nữ đến chỗ Tỳ-kheo yêu cầu cùng hành dâm, Tỳ-kheo chấp thuận nhưng nữ căn của A-tu-la nữ quá lớn nên Tỳ-kheo đưa chân vào… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá", đối với thiên nữ cũng vậy.

Có một Tỳ-kheo ở một mình nơi A-lan-nhã, một phi nhân nữ đến nói với Tỳ-kheo: "Hãy cùng làm việc dâm dục", Tỳ-kheo nói: "Chớ nói lời này, tôi là người đoạn dâm dục", nữ phi nhân nói: "Nếu không cùng làm, ta sẽ quấy nhiễu làm cho thầy suy não", Tỳ-kheo cương quyết không chịu, trong đêm đó lúc Tỳ-kheo đang ngủ, nữ phi nhân bọc Tỳ-kheo trong nội y mang đến trong cung vua để nằm bên cạnh phu nhân của vua, khi vua thức dậy thấy liền hỏi là ai, vì sao đến trong đây. Tỳ-kheo liền đem việc trên kể lại cho vua nghe, vua nói: "Thầy hãy đi đi, tại sao lại ở một mình nơi A-lan-nhã như thế"… Phật bảo: "Từ nay, chỗ không người đáng sợ như thế thì không nên ở". Nhân duyên về Tỳ xá xà nữ cũng vậy.

Phật tại nước Xá-vệ, lúc đó Tỳ-kheo-ni Hoa sắc sáng sớm đắp y vào thành khất thực, thọ thực xong vào trong phòng tọa thiền, do trời nóng nên không đóng cửa. Lúc cô ngủ thiếp thì có kẻ xấu ác đến hành dâm rồi đi, cô tỉnh dậy sanh nghi hối… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, từ nay khi ngủ nên đóng cửa, nếu ngủ không đóng cửa thì phạm Đột-kiết-la".

Có Tỳ-kheo vào thành Xá-vệ khất thực đến nhà một trưởng giả, thấy một con heo nái bị cột trong nhà đang loay hoay muốn thoát ra. Tỳ-kheo khởi tâm thương xót liền cởi trói cho nó và chủ nhà nhìn thấy, Tỳ-kheo cho là mình đã phạm tội trộm, là Sa-môn xấu ác nên hành dâm với heo cái. Sau đó suy nghĩ: "Ta sẽ hỏi các Tỳ-kheo, nếu được xuất gia lại thì ta sẽ xuất gia, nếu không được thì thôi"… Phật nói: "Ban đầu không phạm nhưng sau thì phạm".

TÁT BÀ ĐA BỘ TỲ NI MA ĐẮC LẶC GIÀ

QUYỂN 4

23. Phần Tạp Sự (Tiếp Theo):

Có cư sĩ gánh thịt đi, một con qua bay đến cắp lấy một miếng, miếng thịt này lại rớt xuống trong bát của một Tỳ-kheo đang đi khất thực. Cư sĩ thấy miếng thịt này ở trong bát Tỳ-kheo liền quở mắng là Sa-môn xấu ác, Tỳ-kheo cho là mình xấu ác nên đi hành dâm, sau đó nghi hối… Phật nói: "Trước không phạm nhưng sau thì phạm".

Có Tỳ-kheo tiểu tiện trước con chó cái, nó liền tới ngậm lấy nam căn của tỳ-kheo, Tỳ-kheo sanh nghi hối… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, từ nay không nên tiểu tiện trước chó cái, nếu muốn tiểu tiện nên đuổi nó đi, nếu không đuổi được thì nên đi đến chỗ khác". Lại có Tỳ-kheo đang kinh hành thấy có một con dã can cái đến gần liền khởi ý dâm dục, dùng y trùm bắt và bị nó cắn, Tỳ-kheo sợ hãi nghi hối… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Có một Tỳ-kheo một mình ở nơi A-lan-nhã bị một Khẩn-na-la nữ bắt đưa vào trong rừng sâu, Tỳ-kheo mê man đến khi tỉnh dậy tìm cách ra khỏi nơi ấy… Phật nói: "Những nơi đáng sợ như vậy, Tỳ-kheo không nên ở".

Có một Tỳ-kheo lõa hình lội qua sông, một con cá lội đến ngậm lấy nam căn, Tỳ-kheo sanh nghi hối… Phật nói: "Tỳ-kheo không được lõa hình qua sông". Có một người nữ lõa hình tiểu tiện trong màn ngăn, Tỳ-kheo khởi tâm nhiễm ô liền đưa nam căn dí sát vào trong màn rồi sanh nghi hối… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Phật tại nước Xá-vệ, có một Tỳ-kheo thọ thực xong đi kinh hành trước phòng, sau đó trải tọa cụ ngồi thiền, do khí trời nóng bức nên ngủ thiếp đi, khi ngủ Nê-hoàn-tăng tuột xuống để lộ nam căn. một người nữ lượm củi đi đến chỗ đó nhìn thấy liền khởi tâm nhiễm ô và đến hành dâm, Tỳ-kheo tỉnh giấc, người nữ nói: "Nhà tôi ở tại , nếu Tỳ-kheo muốn được nữa thì hãy đến đó", Tỳ-kheo sanh nghi hối…

Phật nói: "Từ nay không được một mình nằm ngủ ở nơi vắng vẻ, nếu ngủ thì phạm Đột-kiết-la". Nhân duyên về người nữ cắt cỏ cũng vậy. Có năm nhân duyên làm cho nam căn khởi lên: Một là dâm dục, hai là bị phong, ba là đại tiện, bốn là tiểu tiện và năm là bị trùng cắn. Phàm phu và người chưa lìa dục thì có đủ năm nhân duyên này, còn người lìa dục chỉ có bốn.

Phật tại thành Xá-vệ, có một Tỳ-kheo mắc bịnh ở nam căn, nghe Kỳ-bà nói nếu có người nữ ngậm nam căn thì hết bịnh, liền suy nghĩ: "Phật cho người bịnh được uống thuốc", nghĩ rồi liền bảo người nữ ngậm nam căn và bịnh được lành… Phật nói: "Hễ vào liền phạm Ba-la-di".

Tại nước Bà-lâu, trong nhà một dâm nữ có tên giặc ở thường quấy nhiễu dân chúng, dân chúng tâu lên vua, vua cho gọi dâm nữ đến hỏi nhưng dâm nữ chối là không có, vua cho người rình bên nhà dâm nữ và bắt được tên giặc; Vua nổi giận ra lịnh cắt hết gân chân và đem bỏ ở ngoài đồng hoang. Tỳ-kheo đi đến đó thấy dâm nữ này sanh tâm nhiễm ô muốn cùng hành dâm, dâm nữ đòi uống nước rồi nói: "Thân bất tịnh này đâu đáng tham nhiễm". Sáng hôm sau, thân quyến của dâm nữ tìm đến, Tỳ-kheo thấy họ đến liền đứng qua một bên, dâm nữ nói với thân quyến: "Tôi không chết là nhờ có Tỳ-kheo này", thân quyến kia liền nói với Tỳ-kheo: "Nếu cần gì cứ đến lấy", Tỳ-kheo sanh nghi hối… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Có một Tỳ-kheo đi giữa bầy bò dữ, bò dữ chạy tới muốn húc Tỳ-kheo, Tỳ-kheo té ngã lên một người nữ … Phật nói: "Không phạm, khi đi phải tự đề phòng". Có một Tỳ-kheo không may rớt xuống giếng, trong giếng đã có một người rớt xuống trước rồi, thấy Tỳ-kheo rớt xuống liền ôm cổ Tỳ-kheo. Người trên miệng giếng thả dây xuống kéo lên thì thấy có người nữ ôm cổ Tỳ-kheo cùng lên, liền hỏi: "Người nữ này từ đâu đến?"… Phật nói: "Không phạm, phải khéo tác ý khi thấy giếng". Lại có Tỳ-kheo đi khất thực vào trong một ngỏ hẻm, đụng phải một người nữ đi ra… Phật nói: "Không phạm, phải tác ý rồi mới vào tụ lạc khất thực".

Có một Tỳ-kheo đi chung thuyền với một người nữ qua sông, thuyền bị chìm, người nữ ôm cổ Tỳ-kheo… Phật bảo: "Không phạm, nên xét kỹ trước rồi mới qua sông".

Có một người nam giả làm người nữ đến chỗ các Tỳ-kheo-ni xin xuất gia, các Tỳ-kheo-ni không xét kỹ liền độ cho xuất gia. Người nam này ban đêm đến sờ mó các ni, các ni sanh nghi hối bạch Phật, Phật bảo: "Không phạm, từ nay nên suy xét kỹ rồi mới độ cho xuất gia".

Trường hợp Thâu-la-nan-đà đem bỏ thai nhi chết giùm người… như trong Tỳ-ni đã nói rõ, Phật nói: "Tỳ-kheo-ni không nên đem bỏ thai chết giùm người, nếu làm thế thì phạm Thâu-lan-giá".

Trường hợp Tỳ-kheo-ni Bạt-đà la như trong Tỳ-ni đã nói rõ, Phật hỏi Bạt-nan-đà có thọ lạc không, liền đáp: "Con không thọ lạc, con cảm thấy như bị lửa đốt, như kiếm bén", Phật nói: "Tỳ-kheo-ni này do quả báo đời trước… bị cưỡng bức không thọ lạc thì không phạm". Lại có Tỳ-kheo-ni Tu-xà-đa bị kẻ xấu bắt dẫn vào trong đồng hoang cưỡng bức hành dâm rồi thả về. Các Tỳ-kheo-ni biết chuyện liền đuổi đi, Tỳ-kheo-ni này nói: "Tôi không có thọ lạc", các Tỳ-kheo-ni nói: "Cô bị kẻ xấu bắt vào trong rừng cưỡng bức hành dâm, sao nói là không có thọ lạc", Tỳ-kheo-ni này không biết làm sao, đem việc này bạch Phật, Phật hỏi: "Cô thật có thọ lạc hay không?, đáp: "Thế tôn, con không có thọ xúc lạc dục, con đã dùng tay chân xô đạp nhưng không thoát được", Phật bảo: "Nếu không có thọ lạc thì không phạm, Tỳ-kheo-ni này do nhân duyên nghiệp báo nên thọ thân nữ và bị người khác cưỡng bức làm việc dâm, bị cưỡng bức mà không thọ lạc thì không phạm". Trường hợp Tỳ-kheo-ni Đàn ni cũng vậy.

Lại có Tỳ-kheo-ni La tra vào thành khất thực… Các Tỳ-kheo-ni liền đuổi đi, Tỳ-kheo-ni này nói: "Tôi không có thọ lạc", các Tỳ-kheo-ni nói: "Cô bị kẻ xấu bắt dẫn vào trong rừng cưỡng bức hành dâm, sao nói là không thọ lạc". Vừa lúc đó có trưởng lão A-nan đến, các Tỳ-kheo-ni nói: "Nay có trưởng lão A-nan ở đây", A-nan liền hỏi nguyên do sự việc, Tỳ-kheo-ni này vì kính sợ A-nan nên không trả lời, A-nan bực tức vì cô không chịu trả lời. Tỳ-kheo-ni suy nghĩ: "Các Tỳ-kheo-ni đuổi ta, trưởng lão A-nan giận ta, ta sống làm chi nữa", nghĩ rồi liền dùng cái bình cột vào cổ nhảy xuống sông tự vẫn. Bình đứt dây, thân cô nổi chìm trong nước, những người đứng trên bờ nhìn thấy liền vớt lên, xốc nước cho tỉnh lại rồi cưỡng bức hành dâm rồi thả về. Các Tỳ-kheo-ni đi tìm đến chỗ đó nhìn thấy liền nói: "Trước cô nói là không thọ lạc, sao nay lại cùng họ hành dâm"… Phật nói: "Bị cưỡng bức làm việc dâm, không thọ lạc thì không phạm".

b. Về việc trộm:

Phật tại thành Vương xá, do nhân duyên Tỳ-kheo Đạt-ni-ca con của người thợ gốm nên Phật kết giới trộm, lúc đó Đạt-ni-ca ưu sầu nghi hối: "Ta nhiều lần trộm lấy cây gỗ, không biết lần nào là trước, lần nào không phải là trước", bạch Phật, Phật nói: "Trước khi kết giới thì tất cả thời lấy cây gỗ đều không phạm".

Có một Tỳ-kheo ở chỗ trống, vật thuộc có chủ mà tưởng là không chủ nên lấy, Phật nói: "Nếu biết vật này là có chủ khởi tưởng là có chủ mà lấy thì phạm Ba-la-di; nếu vật có chủ khởi tưởng là không chủ mà lấy cũng phạm Ba-la-di; nếu vật có chủ sanh nghi mà lấy cũng phạm Ba-la-di. Nếu vật vô chủ khởi tưởng là có chủ mà lấy thì phạm Thâu-lan-giá; nếu vật không chủ sanh nghi mà lấy cũng phạm Thâu-lan-giá; nếu vật vô chủ khởi tưởng là vô chủ mà lấy thì không phạm".

Có Tỳ-kheo xin cơm mà lấy vật khác… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Trường hợp xin bún, miến, mì, cá thịt… mà lấy vật khác cũng như vậy. Có Tỳ-kheo trước không có thọ thỉnh thực… như trong Tỳ-ni, Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Đột-kiết-la ".

Ở nước Câu-tát-la chúng tăng chia thức ăn, có một Tỳ-kheo đến tụ lạc, Tỳ-kheo này có hai đệ tử cọng hành đều cùng lấy phần cơm cho thầy, sau đó mới biết nên nói với nhau: "Thầy đã lấy một phần, tôi lại lấy thêm một phần, không biết chúng ta có phạm Ba-la-di không", liền bạch Phật, Phật nói: "Không phạm, từ nay lấy phần cơm nên nói với nhau". Lại có Tỳ-kheo cựu trụ đến tụ lạc, Tỳ-kheo bạn lấy giùm phần ăn, khi trở về, Tỳ-kheo bạn đưa phần thức ăn này và nói: "Tôi lấy gi- ùm phần thức ăn cho thầy", Tỳ-kheo này nói: "Tôi không bảo thầy lấy giùm, cớ sao thầy lại lấy", Tỳ-kheo bạn nghi hối… Phật nói: "Không phạm, từ nay nếu người khác không nhờ lấy giùm thì không nên lấy giùm phần thức ăn".

Lại có một Tỳ-kheo bịnh, khi Tăng chia cơm, Tỳ-kheo khán bịnh lấy phần cơm cho Tỳ-kheo bịnh, Tỳ-kheo bịnh chết, Tỳ-kheo khán bịnh không biết làm sao liền bạch Phật, Phật nói: "Nếu người bịnh chết trước, lấy phần cơm sau thì nên trả lại phần cơm; nếu lấy phần cơm rồi Tỳ-kheo binh mới chết thì phần cơm này giống như phần vật khác của tỳ-kheo chết để lại".

Có Tỳ-kheo nói với Tỳ-kheo khác: "Chúng ta hãy cùng đi ăn trộm", đáp là tùy ý rồi cùng nhau đi, đi đến giữa đường Tỳ-kheo kia liền hối hận, nghĩ rằng: "Chúng ta do lòng tin xuất gia trong Phật pháp mà lại làm việc không nên làm hay sao", nghĩ rồi không đi nữa… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Đột-kiết-la". Lại có Tỳ-kheo rủ Tỳ-kheo khác cùng đi ăn trộm, Tỳ-kheo kia cùng đi rồi suy nghĩ: "Nếu ta không đi, họ sẽ giết ta, ta tuy cùng đi nhưng không lấy trộm vật cũng không lấy phần", nghĩ rồi cùng đi, không lấy trộm vật cũng không nhận lấy phần… Phật nói: "Không phạm". Lại các Tỳ-kheo nói với nhau:

"Chúng ta hãy cùng đi làm giặc", đáp là tùy ý rồi cùng nhau đi, đi đến nơi, phân nữa Tỳ-kheo canh chừng, phân nữa tỳ-kheo đi lấy trộm vật. Số Tỳ-kheo canh chừng nói với nhau: "Chúng ta không lấy trộm vật thì không phạm"… Phật nói: "Nếu việc xong, đủ thì phạm Ba-la-di, không đủ thì phạm Thâu-lan-giá". Lại các Tỳ-kheo nói với nhau: "Chúng ta hãy cùng đi làm giặc", đáp là tùy ý rồi cùng nhau đi, khi đến nơi lấy thì phân nữa tỳ-kheo lấy được vật, phân nữa-tỳ-kheo không lấy được vật. Số người không lấy được vật sanh nghi hối… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá". Có bọn giặc cướp cúng y cho Tỳ-kheo, Tỳ-kheo nghi không dám lấy… như trong Tỳ-ni, Phật nói: "Hãy nghĩ họ là thí chủ mà thọ nhận".

Có giặc bắt đệ tử cọng hành của một Tỳ-kheo mang đi, Tỳ-kheo cứu về rồi sanh nghi hối… Phật nói: "Nếu quyết định là thuộc về giặc thì phạm Ba-la-di, nếu không quyết định thì không phạm". Lại có Tỳ-kheo bị giặc bắt giữ, tự trốn về… Phật nói: "Tự trốn thì không phạm".

Có Tỳ-kheo mang vật đáng đóng thuế đi qua ải thuế quan, nghĩ rằng: "Nếu ta mang vật này qua thì phạm Ba-la-di, nhưng tiền đóng thuế vật này thà mang cho Phật pháp tăng hay cho Hòa thượng, A-xà-lê hay cho cha mẹ", nghĩ rồi liền dùng lời dịu dàng nói với người thuế quan: "Tôi mang vật này là để cúng dường cho Phật pháp tăng hoặc cho Hòa thượng, A-xà-lê hoặc cho cha mẹ", do lực của lời nói này mà được đi qua không phải đóng thuế thì không lỗi, hoặc bay qua thì không phạm. Có Tỳ-kheo đến mượn giường ngồi của tỳ-kheo khác, nghĩ là không trả lại, chủ đến đòi, muốn không trả… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá". Lại có Tỳ-kheo đến mượn Tỳ-kheo khác quyển kinh… như trong Tỳ-ni; lại có Tỳ-kheo lấy trộm đãy y, khi mở ra thấy trong đãy có y quý giá… Phật nói: "Tính theo giá của y mà kết phạm".

Có đám giặc lấy trộm rượu mang đến chỗ A-lan-nhã, uống một nữa còn một nữa đem giấu cất, lúc đó có Tỳ-kheo du hành đến thấy rượu này liền nói với đệ tử: "Hãy mang rượu này về trú xứ dùng làm rượu thuốc", đệ tử vâng lời thầy lấy mang về chùa. Đám giặc trở về, tìm không thấy rượu liền đến hỏi các Tỳ-kheo: "Rượu để chỗ kia, các thầy có lấy mang đi không?", đáp là có mang đi, đám giặc tức giận nói: "Các thầy là giặc của giặc vì trộm lấy rượu của tôi". Tỳ-kheo sanh nghi hối… Phật nói: "Không phạm, từ nay nếu thấy vật nên suy xét kỹ rồi mới lấy". Trường hợp lấy thịt cũng vậy.

Có đám giặc cướp phá thành ấp cướp lấy được tài vật rồi mang đến chỗ A-lan-nhã định chia, quan binh đến bao vây, đám giặc hoảng sợ nên đem tài vật này bố thí hết cho các Tỳ-kheo rồi bỏ chạy. Khi các bạch y đến nhìn thấy tài vật này ở chỗ Tỳ-kheo liền hỏi: "Tài vật này vì sao ở chỗ các thầy?", đáp là bọn giặc cho chúng tôi… Phật nói: "Từ nay không được lấy vật từ bọn giặc, nếu chủ giặc cho thì được thọ, thọ rồi nên nhuộm cho hoại sắc rồi mặc, nếu đã nhuộm hoại sắc mà chủ vẫn đòi thì nên trả lại".

Có người nhuộm y xong quên không đem cất lại đi vào tụ lạc, có Tỳ-kheo đi kiếm y phấn tảo đi đến thấy y này liền lấy, người chủ y trở lại thấy liền nói: "Đừng lấy y của tôi", đáp: "Tôi tưởng là y phấn tảo nên lấy"… Phật nói: "Tưởng là vô chủ mà lấy thì không phạm, từ nay hãy xem xét kỹ rồi mới lấy". Có cư sĩ treo áo bên ngoài nhà xí để đại tiểu tiện, có Tỳ-kheo tìm y phấn tảo đi đến đó thấy liền cầm lấy đi, cư sĩ trở ra thấy liền nói là y của tôi… Phật nói: "Không phạm, từ nay nên xem xét kỹ rồi mới lấy". Cách tinh xá Kỳ-hoàn không xa có một nông dân cởi áo để trên bờ ruộng để làm ruộng, có Tỳ-kheo tìm y phấn tảo đi đến đó thấy liền cầm lấy đi, nông dân thấy liền nói: "Đừng lấy y của tôi", Tỳ-kheo không nghe vẫn cứ cầm đi, nông dân chạy theo đòi… Phật nói: "Không phạm, từ nay nếu thấy vật nên suy xét kỹ rồi mới lấy".

Có cư sĩ nghe Sa-môn Thích tử được lấy y bỏ dưới đất, liền lấy tám Ca-lê-tiên bỏ trong gói y rồi để trong chỗ rác rến, cố ý lộ ra cho dễ thấy rồi núp gần đó. Tỳ-kheo tìm y phấn tảo đi đến đó thấy liền cầm lấy đi… như trong Tỳ-ni cho đến câu Phật nói: "Không phạm, từ nay nếu thấy vật nên suy xét kỹ rồi mới lấy". Lại có nhiều đứa trẻ cởi áo để dưới đất để đùa giỡn, khi về nhà quên lấy áo; có Tỳ-kheo kiếm y phấn tảo đi đến đó thấy liền cầm lấy đi. Mẹ của các đứa trẻ đến tìm áo thấy liền nói: "Xin chớ lấy áo của con tôi"… như trong Tỳ-ni cho đến câu Phật nói: "Không phạm, từ nay nếu thấy vật nên suy xét kỹ rồi mới lấy".

Có Tỳ-kheo cất giấu y phấn tảo một chỗ rồi vào thành Xá-vệ khất thực, lúc đó có một Tỳ-kheo tìm y phấn tảo đi đến chỗ này thấy y liền lấy mang đi, sau đó đem xuống sông giặt sạch. Tỳ-kheo chủ y khất thực trở về tìm không thấy y, khi thấy Tỳ-kheo phơi y liền nói: "Trưởng lão đã phạm Ba-la-di", Tỳ-kheo hỏi tại sao, liền nói: "Thầy đã lấy y của tôi"… như trong Tỳ-ni cho đến câu Phật nói: "Không phạm, từ nay nếu thấy vật nên suy xét kỹ rồi mới lấy".

Có Tỳ-kheo mặc y phấn tảo dơ bẩn bị các thần kim cang và thiên thần quở trách… Phật nói: "Nạp y bất tịnh thì không nên mặc, nếu mặc thì phạm Đột-kiết-la. Nếu được y phấn tảo nên giặt sạch rồi may, nhuộm rồi thọ trì". Lại có Tỳ-kheo lấy y phấn tảo trong gò mã có người giữ nên bị Chiên-đà-la quở trách… Phật nói: "Nếu trong gò mã có người coi giữ thì không nên lấy y, nếu lấy thì phạm Thâu-lan-giá". Cách gò mã không xa có một miếu thờ trời có người coi giữ, gió thổi y của người giữ miếu bay rớt xuống gò mã. Tỳ-kheo kiếm y phấn tảo đi đến đó thấy liền lấy mang đi, người giữ miếu đi tìm y thấy liền nói: "Xin đừng lấy y của tôi, do bị gió thổi nên bay đến nơi đây", Tỳ-kheo nói: "Nếu là của ông thì ông cứ lấy lại"… Phật nói: "Nên xem kỹ rồi mới lấy".

Có cư sĩ thỉnh Phật và Tăng ngày mai đến nhà thọ thực, lúc đó con của trưởng giả Cấp-cô-độc đang chơi trong tinh xá Kỳ-hoàn bị tên giặc đột nhập vào trong tinh xá bắt mang đi. Tỳ-kheo thấy rồi liền dùng chú thuật khởi bốn binh đuổi theo, giặc hoảng sợ bỏ đứa bé lại để chạy trốn. Sau đó các Tỳ-kheo nghe biết việc này liền nói với Tỳ-kheo này: "Thầy đã phạm Ba-la-di", Tỳ-kheo này nghi hối nên bạch Phật, Phật hỏi: "Thầy dùng tâm gì đoạt lấy lại", đáp: "Con dùng chú thuật", Phật nói: "Không phạm".

Ở nước Câu-tát-la chúng tăng chia y, có một Tỳ-kheo đến tụ lạc, Tỳ-kheo này có hai đệ tử cọng hành đều cùng lấy phần y cho thầy, sau đó mới biết nên nói với nhau: "Thầy đã lấy một phần, tôi lại lấy thêm một phần, không biết chúng ta có phạm Ba-la-di không", liền bạch Phật, Phật nói: "Không phạm, từ nay khi lấy phần y nên nói với nhau". Lại có Tỳ-kheo cựu trụ đến tụ lạc, Tỳ-kheo bạn lấy giùm phần y, khi trở về, Tỳ-kheo bạn nói: "Tôi lấy giùm phần y cho thầy", Tỳ-kheo này nói: "Tôi không bảo thầy lấy giùm, cớ sao thầy lại lấy", Tỳ-kheo bạn nghi hối… Phật nói: "Không phạm, từ nay nếu người khác không nhờ lấy giùm thì không nên lấy giùm phần y". Lại có một Tỳ-kheo bịnh, khi Tăng chia y, Tỳ-kheo khán bịnh lấy phần y cho Tỳ-kheo bịnh, Tỳ-kheo bịnh chết, Tỳ-kheo khán bịnh không biết làm sao liền bạch Phật, Phật nói: "Nếu người bịnh chết trước, lấy phần y sau thì nên trả lại; nếu lấy phần y rồi Tỳ-kheo bịnh mới chết thì phần y này giống như phần y vật khác của tỳ-kheo chết để lại".

Có cư sĩ cày ruộng của tỳ-kheo, Tỳ-kheo đến nói với cư sĩ: "Hãy chia phần cho tội, nếu không chia thì không được cày nữa", cư sĩ không chịu chia phần và vẫn cày như cũ, Tỳ-kheo liền nằm trên chiếc cày, cư sĩ buông chiếc cày rồi quở trách… Phật nói: "Không phạm nhưng Tỳ-kheo không nên tự làm khổ thân như vậy". Lại có Tỳ-kheo rủ Tỳ-kheo khác cùng đi lấy trộm vật trong tháp… Phật nói: "Nếu có người giữ tháp thì vật đã lấy đủ năm tiền liền phạm Ba-la-di".

Cựu Tỳ-kheo sai người cày trên ruộng của Tăng, ruộng của Tăng gần sát ruộng của một cư sĩ, Tỳ-kheo cũng bảo người cày luôn trên ruộng của cư sĩ, cư sĩ thấy liền nói: "Không được cày trên ruộng của tôi, đây không phải là ruộng của Tăng", Tỳ-kheo nói: "Có ai làm chứng?", cư sĩ nói: "Có phi nhân làm chứng", Tỳ-kheo nói: "Vậy hãy bảo phi nhân nói đi". Cư sĩ cầu cúng quỷ thần xong, tự nhiên trong đất xuất hiện vật làm chứng, Tỳ-kheo liền bỏ không cày nữa. Sau khi cư sĩ về, Tỳ-kheo giấu vật làm chứng và cho cày tiếp… Phật nói: "Nếu tính giá đủ năm tiền thì phạm Ba-la-di". Lại có Tỳ-kheo hái trái cây mà cư sĩ chưa cho… Phật nói: "Nếu tính giá đủ năm tiền thì phạm Ba-la-di".

Có một Tỳ-kheo kinh hành ở chỗ có cây xanh thấy quạ và chim thước làm tổ trên cây, liền lấy tổ của chim nấu để làm củi nên chim đến bay lượn trên tinh xá kêu thảm thiết, Phật hỏi A-nan nguyên do, A-nan đem việc trên bạch Phật, Phật nói: "Từ nay không được lấy tổ của quạ và chim thước, nếu lấy thì phạm Đột-kiết-la; lấy để nấu nhuộm cũng vậy".

Phật tại nước Xá-vệ, có Tỳ-kheo đến vườn rau cải của một cư sĩ xin, cư sĩ bảo đưa tiền, Tỳ-kheo nói: "Không có tiền thì không cho phải không?", cư sĩ nói: "Không đưa tiền thì làm sao tôi sinh sống được", Tỳ-kheo nói: "Không cho một chút nào sao?", cư sĩ nói không cho, Tỳ-kheo liền dùng chú thuật làm cho rau cải khô héo… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Giống như trường hợp vườn rau; vườn cây thuốc thơm, vườn hoa, vườn cây ăn trái cũng vậy.

Có một con ngựa đang ăn cỏ, Tỳ-kheo dùng một bó cỏ đi qua trước mặt con ngựa, con ngựa liền đi theo Tỳ-kheo… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá". Lại có Tỳ-kheo tháp tùng theo đoàn thương buôn đi đến nước Câu-bà-la, đến chỗ hiểm nạn các thương nhơn cưỡi ngựa, thấy Tỳ-kheo đi bộ liền bảo Tỳ-kheo cưỡi ngựa để qua chỗ hiểm nạn, Tỳ-kheo cưỡi rồi khởi tâm muốn lấy ngựa… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Lại có Tỳ-kheo đi nhờ thuyền qua sông, thấy trên thuyền có vàng liền khởi tâm muốn lấy trộm… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Có thương buôn chở vật báu qua sông, thuyền bị chìm nên vật báu cũng chìm theo, chỉ có rương vàng là trôi theo dòng nước. Có các Tỳ-kheo đang tắm ở dưới nguồn của sông, thấy rương vàng trôi đến liền vớt lấy mang đi. Thương nhân thấy rồi liền nói với Tỳ-kheo: "Chớ lấy rương đó của tôi", Tỳ-kheo nói: "Tôi vớt được trên sông đâu can gì đến ông", thương nhân nói: "Thuyền của tôi bị chìm, vật báu của tôi cũng chìm theo, chỉ có rương này nổi trôi theo dòng"… Phật nói không phạm.

Có một Tỳ-kheo mang vật của Tăng bốn phương dời để một chỗ khác… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Đột-kiết-la". Lại có đám giặc trộm bò đem cột vào một gốc cây nơi A-lan-nhã rồi đi, các Tỳ-kheo đi đến đó thấy bò bị cột ở gốc cây liền mở dây thả cho bò đi… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Đột-kiết-la".

Có cư sĩ ở nước Xá-vệ thường đến miếu thờ trời cầu nguyện, khi được toại nguyện liền đem tấm bạch điệp cúng cho miếu. Tỳ-kheo Ca-la-Nan-đà nhân đến đó thấy bạch điệp này liền lấy mang đi… như trong Tỳ-ni cho đến câu Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Trường hợp lấy tóc vàng trong miếu thờ trời cũng vậy.

Có nhiều người nữ lội qua sông hoặc có người tắm nên để y phục và chuỗi ngọc bên bờ này; có một con khỉ ở trên cây leo xuống lấy chuỗi ngọc nên sau khi đem đồ vật qua bờ kia, các người nữ này trở qua lại bờ này thì không thấy chuỗi ngọc đâu nữa. Lúc đó con khỉ ném chuỗi ngọc xuống đất, các Tỳ-kheo kinh hành ở cách đó không xa thấy liền cầm lấy chuỗi ngọc này đưa lại cho các người nữ… như trong Tỳ-ni cho đến câu Phật nói không phạm.

Có nhiều Tỳ-kheo ở trong một trú xứ, có con chuột trong hang chạy ra tha thức ăn và trái cây vào hang, các Tỳ-kheo thấy liền biết là chuột tha thức ăn nên một Tỳ-kheo phá hang chuột lấy các loại thức ăn trong hang chuột ra; các Tỳ-kheo nói Tỳ-kheo này phạm Ba-la-di… Phật nói: "Không phạm nhưng Tỳ-kheo không nên lấy các loại thức ăn trong hang chuột". Lại có con chuột tha các loại thức ăn để dưới giường của một Tỳ-kheo, sáng dậy súc miệng xong, Tỳ-kheo này lấy thức ăn này ăn, các Tỳ-kheo hỏi: "Thầy không đi khất thực, từ đâu có thức ăn này mà ăn?", đáp là do chuột tha để dưới giường, các Tỳ-kheo nói Tỳ-kheo này phạm Ba-la-di… Phật nói: "Tỳ-kheo này không phạm, vì sao, vì con chuột kia đời trước là cha của tỳ-kheo này, vì thương con nên mang thức ăn bỏ ở dưới giường cho Tỳ-kheo ".

Có một người thợ săn đuổi theo một con nai chạy vào trong Tăng phường và bảo các Tỳ-kheo trả lại nai, Tỳ-kheo nói: "Nai đã vào trong chùa, làm sao trả cho ông được", thợ săn đòi không được liền bỏ đi… Phật nói không phạm. Lại có thợ săn dùng mũi tên độc bắn một con nai, nai chạy vào trong Tăng phường, thợ săn muốn tìm nai nhưng các Tỳ-kheo không cho, thợ săn nói: "Nai này đã trúng độc ắt sẽ chết", Tỳ-kheo nói: "Dù có chết cũng không cho", thợ săn năn nỉ không được nên phải quay về, không bao lâu sau nai chết, lúc đó các Tỳ-kheo không biết làm sao liền bạch Phật, Phật nói: "Nên trả lại cho người thợ săn".

Các Tỳ-kheo phá lưới bẫy của thợ săn thì phạm Thâu-lan-giá, nếu phá vì tâm thương xót thì phạm Đột-kiết-la.

Có Tỳ-kheo lấy y của người điên cuồng, người kia thấy liền nói là đừng lấy, Tỳ-kheo nói: "Sau này sẽ trả lại cho ông", sau đó nghi hối… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Lại có Tỳ-kheo mượn tài vật ở một tiệm, chủ tiệm đến đòi, Tỳ-kheo có ý không muốn trả… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Có Tỳ-kheo bịnh muốn uống nước ép trái cây và cũng muốn cúng tăng nên đưa tiền bảo đệ tử mua thức uống này, các đệ tử nói với nhau: "Chúng ta chỉ nên làm một ít nước cho người bịnh ăn thôi, tiền còn dư chúng ta sẽ cùng chia", bàn xong liền làm như đã bàn tính… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá". Lại có Tỳ-kheo có nhiều vật bất tịnh (tiền bạc vật báu) nói với đệ tử: "Sau khi thầy qua đời, Tăng sẽ chia tài vật của thầy", sau đó bảo đệ tử làm bánh; các đệ tử lo lắng vội làm bánh cho thầy ăn, ăn xong thân nặng nề nên qua đời. Sau khi tống táng xong, Tăng bảo các đệ tử: "Các thầy hãy mang tài vật đến cho Tăng chia", các đệ tử tìm tài vật không thấy nên Tăng đứng dậy bỏ đi. Có một Tỳ-kheo sống ở trong gò mả, đến chỗ người chết để quán vô thường, thấy thây của tỳ-kheo kia bị dã can cắn phanh bụng ra khiến các vật bất tịnh này lộ bày ra, Tỳ-kheo mang tài vật này đến cho Tăng rồi nghi hối, Phật nói: "Không phạm".

Có một Tỳ-kheo bịnh có nhiều ruộng đất, nói với đệ tử: "Hãy mời các Tỳ-kheo đến, tôi muốn đem ruộng đất này cúng cho Tăng hoặc cho người giữ tháp", Tỳ-kheo khán bịnh suy nghĩ: "Nếu Tỳ-kheo bịnh đem ruộng đất cúng cho Tăng hay cho người giữ tháp thì ta sẽ không được gì", nghĩ rồi liền không mời các Tỳ-kheo đến, sau khi Tỳ-kheo bịnh chết, Tỳ-kheo khán bịnh nghi hối, Phật nói: "Không phạm nhưng người khán bịnh không nên làm trái ý người bịnh, nên làm theo ý muốn của người sắp qua đời".

Ở thành Xá-vệ, có một thương buôn trang bị thuyền bè để vào biển cả, khi vào trong biển có rồng đến nắm lấy thuyền, mọi người trên thuyền đều cầu khẩn thiên thần mong được thoát nạn. Có một Ưu-bà-tắc khuyên họ: "Chúng ta nên niệm danh hiệu của thánh giả Đại Mục-kiền-liên ắt sẽ được cứu thoát", họ nghe rồi liền nhất tâm niệm danh hiệu thánh giả Mục-liên. Lúc đó trưởng lão Mục-liên dùng thiên nhãn thấy liền nhập định, dùng thần thông lực hóa thành chim chúa Kim súy đậu trên đầu thuyền, rồng thấy chim chúa Kim súy hoảng sợ buông thuyền rồi lặn mất. Các thương nhơn được an ổn trở về, hết lời ca ngợi trưởng lão Đại Mục-kiền-liên: "Chúng ta được thoát chết từ biển trở về đều nhờ ân lực của trưởng lão Mục-liên". Các Tỳ-kheo biết chuyện liền đến nói với trưởng lão Mục-liên: "Thầy đã phạm Ba-la-di", hỏi vì sao, đáp: "Thuyền đã thuộc về rồng, thầy đã lấy lại từ nó", Mục-liên nghe rồi sanh nghi hối, Phật hỏi: "Thầy cứu họ như thế nào?", đáp là dùng thần thông lực, Phật nói: "Nếu dùng thần thông lực cứu thì không phạm".

Ở nước Xá-vệ, các thương nhơn đi vào tụ lạc thành ấp buôn bán, khi đi qua đường hiểm gặp giặc cướp bao vây đánh cướp, mọi người đều cầu khẩn thiên thần mong được thoát nạn. Có Ưu-bà-tắc khuyên họ: "Chúng ta niệm danh hiệu của thánh giả Đại Mục-kiền-liên ắt sẽ được cứu thoát", nghĩ rồi liền nhất tâm niệm danh hiệu thánh giả Mục-liên. Lúc đó trưởng lão Mục-liên dùng thiên nhãn thấy liền nhập định, dùng thần thông lực hóa hiện bốn binh; giặc cướp thấy bốn binh hoảng sợ bỏ chạy nên các thương nhơn đến nước Xá-vệ được an toàn… như trong Tỳ-ni.

Bạt-nan-đà tự tứ xong liền đi đến các tinh xá để dò xét xem chỗ nào được cúng dường nhiều y vật. Từ xa các Tỳ-kheo thấy Bạt-nan-đà đi đến liền đứng dậy nghinh đón, mời ngồi rồi thăm hỏi có an lạc hay không. Im lặng một lát, Bạt-nan-đà liền hỏi các Tỳ-kheo: "Trú xứ này an cư có được cúng dường y vật không?", đáp là được, lại hỏi chia chưa, đáp là chưa chia, liền bảo mang đến để chia, các Tỳ-kheo liền mang đến cho Bạt-nan-đà chia. Sau khi chia xong, vị thượng tòa nhận phần của mình rồi đi, Bạt-nan-đà bảo chờ một chút, thượng tòa hỏi có việc gì, đáp là cứ đợi. Do Bạt-nan-đà có biện tài thuyết pháp với đủ ngôn từ khiến cho vị thượng tòa này nghe pháp xong rất hoan hỉ, vì ái pháp nên nói với Bạt-nan-đà: "Phần y này của tôi xin cúng cho thầy", cứ như thế các Tỳ-kheo trong trú xứ này đều đem phần y của mình cúng dường hết cho Bạt-nan-đà, Bạt-nan-đà được rất nhiều y vật gánh về tinh xá Kỳ-hoàn… như trong Tỳ-ni cho đến câu Phật nói: "Nếu Tỳ-kheo an cư nơi này mà đến chỗ khác lấy y thì phạm Đột-kiết-la".

Trưởng lão A-nan có một đệ tử cọng hành, đàn việt của người đệ tử này bịnh lại có hai đứa con, trước khi chết có dặn dò lại cho người đệ tử của trưởng lão A-nan. Người đệ tử này nghe theo lời dặn dò, quán sát thấy một trong hai đứa trẻ là người tốt hiền lành liền giao chìa khóa nhà cho nó. Đứa trẻ không được chia phần liền đến chỗ trưởng lão A-nan kể lại việc trên, trưởng lão A-nan nghe rồi liền quở trách đệ tử, người đệ tử này đến nói với năm trăm Thích tử: "Xin thỉnh cầu Hòa thượng giúp tôi cho tôi sám hối", liền hỏi giúp như thế nào, người đệ tử nói: "Các vị dẫn hai đứa trẻ này đến chỗ Hòa thượng đảnh lễ rồi ngồi một bên, Hòa thượng ắt sẽ thuyết pháp cho các vị, các vị nghe pháp xong khi ra về nên để lại hai đứa trẻ, Hòa thượng ắt sẽ bảo các vị dẫn chúng đi, các vị nói: Hãy cho Tỳ-kheo trực tín sám hối thì sẽ dẫn hai đứa trẻ đi", các Thích tử nhận lời làm y theo lời Trực tín nói, lúc đó trưởng lão A-nan suy nghĩ rồi bằng lòng cho người đệ tử sám tội Đột-kiết-la.

Có một Tỳ-kheo nhiều phước đức, một thương buôn nói với Tỳ-kheo: "Thầy cần gì cứ đến lấy", đệ tử của vị Tỳ-kheo này suy nghĩ: "Người này nhiều lần thỉnh cúng, ta nên đến thử xem người này nói thật hay không thật", nghĩ rồi liền đến nói với thương buôn: "Hòa thượng cần tô", thương buôn đưa tô rồi nói: "Nếu cần canh thì đến lấy", ít lâu sau, người đệ tử lại đến lấy canh… Thời gian sau, thương nhơn gặp Tỳ-kheo hỏi: "Trước kia thầy có sai người đến lấy tô…, sao nay không đến lấy nữa?", Tỳ-kheo này liền hỏi đệ tử có đến lấy tô không, đáp là có, Tỳ-kheo nói đệ tử phạm Ba-la-di, người đệ tử nói: "Thương buôn thỉnh cúng cho Hòa thượng, con vì thử người đó nên đến lấy về cho Hòa thượng dùng"… Phật nói: "Nên bạch Hòa thượng rồi mới đến lấy".

c. Về việc giết người:

Phật tại rừng Sa-la bên bờ sông Bà cầu nước Bạt-kỳ, các Tỳ-kheo ở bên sông Bà cầu suy nghĩ: "Ta đã vì nhiều Tỳ-kheo khen ngợi cái chết khiến họ phát tâm muốn chết, không biết lúc đó là trước hay không phải trước", liền bạch Phật, Phật nói: "Trước là trước khi kết giới, tất cả thời đã làm đều không phạm". Có Tỳ-kheo, người mà tưởng là phi nhân nên giết liền sanh nghi hối… Phật nói: "Nếu người tưởng là người mà giết thì phạm Ba-la-di; người tưởng là phi nhân mà giết cũng phạm Ba-la-di; người sanh nghi mà giết cũng phạm Ba-la-di. Nếu phi nhân tưởng là phi nhân mà giết thì phạm Thâu-lan-giá; phi nhân tưởng là người mà giết cũng phạm Thâu-lan-giá; phi nhân sanh nghi mà giết cũng phạm Thâu-lan-giá".

Có một Tỳ-kheo mắc bịnh lâu ngày, một Tỳ-kheo quen biết đến thăm, người bịnh nói: Hãy mang dao đến cho tôi", hỏi là muốn làm gì, đáp là cứ mang đến, Tỳ-kheo liền mang dao đến, Tỳ-kheo bịnh liền cầm dao vào phòng cắt cổ tự sát mà chết. Tỳ-kheo kia đưa dao cho rồi thấy Tỳ-kheo kia hai, ba ngày không ra, sanh nghi vào phòng xem thì thấy Tỳ-kheo đã chết liền suy nghĩ: "Người bịnh này chết là do mình, nếu mình không đưa dao thì người bịnh không chết"… Phật nói: "Không nên không suy xét kỹ mà đưa dao cho người bịnh".

Có Tỳ-kheo đến nhà đàn việt, vợ của đàn việt yêu cầu Tỳ-kheo cùng hành dâm, Tỳ-kheo nói: "Chồng cô không ghen hay sao?", đáp: "Tôi có thể khiến ông ấy không ghen", sau đó cho chồng uống thuốc độc mà chết. Tỳ-kheo này lại đến nhà cư sĩ, vợ cư sĩ yêu cầu cùng hành dâm, Tỳ-kheo nói: "Chớ nói lời này, tôi là người đã đoạn dục", vợ cư sĩ nói: "Sao trước đây thầy không nói là người đã đoạn dục, tôi vì thầy mà giết chết chồng", Tỳ-kheo nói: "Tôi không bảo cô giết chết chồng cô", nói rồi sanh nghi hối, Phật nói không phạm. Nếu Tỳ-kheo có tâm sát đánh người, người này chết thì Tỳ-kheo phạm Ba-la-di, người này không chết thì phạm Thâu-lan-giá; nếu đánh gãy xương hay cụp lưng thì phạm Thâu-lan-giá.

Lại có Tỳ-kheo phương tiện muốn giết người nữ đang mang thai, nếu người mẹ chết thì Tỳ-kheo phạm Ba-la-di, thai nhi chết thì phạm Thâu-lan-giá, cả hai mẹ con đều chết thì phạm Ba-la-di, cả hai không chết thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo phương tiện làm cho người mẹ hư thai, thai nhi chết thì Tỳ-kheo phạm Ba-la-di, người mẹ chết thì phạm Thâu-lan-giá, cả hai mẹ con đều chết thì phạm Ba-la-di, cả hai không chết thì phạm Thâu-lan-giá. Người đã chết, chú thuật làm cho sống lại để giết thì phạm Thâu-lan-giá.

Có Tỳ-kheo làm nước Tô-tỳ-la cho Tăng uống, nhiều Tỳ-kheo uống xong liền chết, Tỳ-kheo nghi hối… Phật nói không phạm. Lại có Hai Tỳ-kheo, một Tỳ-kheo bịnh nói với Tỳ-kheo bạn: "Hãy cho tôi uống nước Tô-tỳ-la, tôi sẽ được lành bịnh"… như trong Tỳ-ni. Có một Bà-la-môn mắc bịnh ung thư, đến nói với Tỳ-kheo: "Nếu tôi uống nước Tô-tỳ-la thì sẽ hết bịnh", Tỳ-kheo nói: "Vì sao lại đòi uống nước này?", Bà-la-môn nói: "Tôi đã từng mắc bịnh này, trước đây khi bịnh phát, tôi uống nước này liền khỏi bịnh", Tỳ-kheo liền đưa cho uống, Bà-la-môn uống xong liền chết, Tỳ-kheo nghi hối, Phật nói không phạm. Có một Tỳ-kheo đến trong gò mã quán tử thi, thấy có người bị xuyên qua ngọn cây đau đớn vô cùng, người này nói với Tỳ-kheo: "Hãy cho tôi uống nước Tô-tỳ-la, tôi sẽ bớt đau đớn", Tỳ-kheo liền cho uống, người này uống xong liền chết, Tỳ-kheo nghi hối, Phật nói không phạm. Lại có Tỳ-kheo-ni cho năm trăm giặc cướp uống nước Tô-tỳ-la như trong Tỳ-ni đã nói rõ.

Có Tỳ-kheo làm Tăng phường, khi chuyền đưa gạch làm rơi trúng đầu một Tỳ-kheo khác khiến vị này chết, Tỳ-kheo này nghi hối, Phật nói: "Không phạm, phải khéo dụng ý khi chuyền đưa gạch". Trường hợp làm nhà tắm, làm thềm nhà, tu sữa Tăng phường khiên đất… như trong Tỳ-ni đã nói rõ.

Phật tại nước Xá-vệ, có một Tỳ-kheo ngồi thiền dưới chân núi, lại có một Tỳ-kheo đang đẩy đá trên núi, đá rơi xuống trúng đầu Tỳ-kheo ngồi thiền liền chết, Tỳ-kheo đẩy đá sanh nghi hối, Phật nói: "Không phạm, phải khéo dụng ý khi đẩy đá".

Có một Tỳ-kheo đi giữa bầy bò, có con bò đực hung dữ muốn húc Tỳ-kheo, Tỳ-kheo bỏ chạy té đè trên mình một đứa bé làm cho đứa bé chết. Tỳ-kheo sanh nghi hối, Phật nói: "Không phạm, từ nay nên cẩn thận khi đi giữa bầy bò".

Có một Tỳ-kheo bịnh lâu ngày gầy ốm lưng còng, không muốn sống nữa nên tự gieo mình xuống hố để tự sát. Trong hố này có một con dã can đang ăn thịt người chết, Tỳ-kheo rơi trên mình của con dã can này và đè nó chết, Tỳ-kheo lưng còng bỗng được thẳng… Phật nói: "Không phạm, từ nay không được vì chút nhân duyên mà tự sát".

Có một Tỳ-kheo ngồi trên giường, một Tỳ-kheo khác gọi đứng dậy, liền đáp: "Chớ gọi tôi đứng dậy, nếu tôi đúng dậy sẽ chết", một Tỳ-kheo khác lại gọi đứng dậy, khi đứng dậy Tỳ-kheo này liền chết… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá".

Có Tỳ-kheo muốn đoạn mạng sống giúp cho người điên cuồng nên đánh, người này chết thì Tỳ-kheo phạm Ba-la-di, không chết thì phạm Thâu-lan-giá. Lại có một Tỳ-kheo bịnh lâu ngày, Tỳ-kheo khán bịnh suy nghĩ: "Ta nuôi bịnh đã lâu, người bịnh này không chết cũng không lành, nay ta không nuôi bịnh nữa, bỏ mặc cho chết", nghĩ rồi liền không nuôi bịnh nữa nên người bịnh qua đời. Tỳ-kheo nuôi bịnh sanh nghi hối, Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá".

Có một Tỳ-kheo bịnh có nhiều y bát và tài vật, Tỳ-kheo khán bịnh suy nghĩ: "Ta nuôi bịnh đã lâu, nếu chết tài vật cũng nhập vào Tăng, nay ta không nuôi bịnh nữa, để mặc cho cho chết", nghĩ rồi liền không nuôi bịnh nữa nên người bịnh qua đời. Tỳ-kheo này sanh nghi hối, Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá".

Có Tỳ-kheo do ăn không tiêu nên sình bụng phải nằm co lại, Tỳ-kheo khác bảo nằm duỗi ra, Tỳ-kheo này nói: "Đừng bảo tôi duỗi ra, duỗi ra tôi sẽ chết", lại bắt nằm duỗi ra, khi nằm duỗi ra Tỳ-kheo này liền chết… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di mà phạm Thâu-lan-giá".

Trường hợp mụt nhọt chưa muồi lại phá vỡ khiến cho người chết thì phạm Thâu-lan-giá, nếu mụt nhọt đã muồi thì không phạm. Lại có Tỳ-kheo bịnh cần ăn thức ăn tùy theo bịnh, Tỳ-kheo khán bịnh lại cho không ăn thức ăn tùy theo bịnh nên Tỳ-kheo này chết thì phạm Thâu-lan-giá, nếu cho ăn thức ăn tùy theo bịnh mà Tỳ-kheo bịnh chết thì không phạm. Trường hợp cho uống thuốc cũng như vậy. Lại có Tỳ-kheo bịnh yêu cầu Tỳ-kheo khán bịnh đưa ra ngoài phòng, cho tắm rửa rồi trở vào phòng lại, Tỳ-kheo khán làm theo lời người bịnh, làm xong thì Tỳ-kheo bịnh chết… đều không phạm. Lại có Tỳ-kheo ngủ gật trên giường, Tỳ-kheo khác thấy đến lay gọi thì vị này chết, Phật nói không phạm. Trường hợp bị gió đao khởi, dùng thiền trấn đánh, dùng nước tạt… như trong Tỳ-ni đã nói rõ.

Có một cư sĩ làm thức ăn xong, cúng cho Tăng trước rồi mới ăn. Hôm đó có một Tỳ-kheo A-lan-nhã đến nhà, cư sĩ nói: "Ta nay cúng cho Tỳ-kheo A-lan-nhã này, khỏi phải đem cúng cho Tăng", nghĩ rồi liền đem cúng cho Tỳ-kheo A-lan-nhã. Lúc đó Tỳ-kheo tăng không thấy cư sĩ đem thức ăn tới cúng như thường lệ liền nói với nhau: "Vì sao cư sĩ không cúng thức ăn như thường lệ, không biết có Tỳ-kheo nào ra vào nhà đó?", một Tỳ-kheo nói: "Có Tỳ-kheo A-lan-nhã tới nhà đó", các Tỳ-kheo liền cho gọi Tỳ-kheo A-lan-nhã đến hỏi: "Cư sĩ tên thường cúng thức ăn cho Tăng trước rồi sau mới ăn, lần này không cúng có phải thầy đã ngăn hay không?", đáp là không có, các Tỳ-kheo muốn Tỳ-kheo này nói ra sự thật nên ném Tỳ-kheo này xuống hố, không ngờ làm cho Tỳ-kheo này chết… Phật nói: "Không phạm Ba-la-di, chỉ phạm Thâu-lan-giá". Trường hợp cúng y như trong Tỳ-ni đã nói rõ.

Có Tỳ-kheo khất thực đứng bên ngạch cửa, cạnh đó có một cây gỗ dựng vào vách, y của tỳ-kheo chạm vào cây gỗ, cây gỗ rớt xuống trúng một đứa bé làm cho nó chết… Phật nói: "Không phạm, khi khất thực nên cẩn thận xem ngó trước sau".

Có Bà-la-môn sáng sớm ngồi giữa sân để cúng tế, thấy Tỳ-kheo vào khất thực liền nổi giận, thắp đèn xong liền bỏ đi không ngờ vấp ngã xuống đất mà chết … Phật nói không phạm. Có một Tỳ-kheo bảo Tỳ-kheo khác đi đến chỗ hiểm nạn, khi đến đó liền bị chết… Phật nói: "Phạm Ba-la-di, nếu không chết thì phạm Thâu-lan-giá".

Phật tại Tỳ-da-ly, các Tỳ-kheo tọa thiền trong rừng, lúc đó có một Tỳ-kheo giết con khỉ, các Tỳ-kheo nói là đã phạm Ba-la-di vì khỉ là loài giống người… Phật nói là phạm Ba-dật-đề.

Tại nước Xá-vệ có một cư sĩ, khi con khôn lớn liền xuất gia học đạo, vì chút nhân duyên nên vào tụ lạc; lúc đó có một người nữ bế con vào nhà, thấy Tỳ-kheo theo vào liền cho là Tỳ-kheo muốn trêu chọc nên lấy cây đánh Tỳ-kheo, Tỳ-kheo tránh cây nên ngã lên người đứa bé khiến đứa bé chết… Phật nói: "Không phạm, khi đi nên nhất tâm".

Có một thầy thuốc xuất gia, Tỳ-kheo bịnh đến yêu cầu Tỳ-kheo thầy thuốc mổ trán, Tỳ-kheo thầy thuốc cầm dao đến định mổ, không ngờ làm cho Tỳ-kheo bịnh kinh sợ mà chết…

Phật nói: "Không phạm, Tỳ-kheo không nên mổ trên trán". Lại có một Tỳ-kheo mắc bịnh lâu ngày suy nghĩ: "Ta bịnh như vậy sống làm chi, ta nên tự sát", nghĩ rồi liền bảo Tỳ-kheo khán bịnh đưa sợi dây đến, sau đó thắt cổ mà chết… Phật nói: "Không nên đưa dây cho người bịnh".

Có Tỳ-kheo vì chút nhân duyên nên vào tụ lạc, rủ một Tỳ-kheo bịnh mới bớt làm bạn cùng đi, Tỳ-kheo bịnh nói: "tôi không đi được", Tỳ-kheo kia nói: "Nếu thầy không cùng đi, tôi sợ giữa đường bị giặc cướp", Tỳ-kheo bịnh gắng gượng cùng đi, khi đến tụ lạc liền chết, Tỳ-kheo kia suy nghĩ: "Tỳ-kheo bịnh chết là do ta, nếu ta không rủ đi cùng thì vị ấy không chết"… Phật nói: "Không phạm nhưng không nên rủ Tỳ-kheo bịnh làm bạn đi cùng".

d. Về việc vọng ngữ:

Phật ở trong Trúc lâm bên sông Bà-cầu nước Bạt-kỳ, Các Tỳ-kheo bên sông Bà-cầu suy nghĩ: "Chúng ta đã nhiều lần nói dối là được pháp hơn người, không biết lần nào là trước và lần nào không phải trước"… Phật nói: "Trước là trước khi kết giới, tất cả thời nói đều không phạm".

Có Tỳ-kheo đối trước người tưởng là phi nhân mà nói được pháp hơn người… Phật nói: "Người tưởng là người mà nói được pháp hơn người thì phạm Ba-la-di; người tưởng là phi nhân mà nói cũng phạm Ba-la-di; người mà sanh tâm nghi cũng phạm Ba-la-di. Phi nhân tưởng là phi nhân mà nói được pháp hơn người thì phạm Thâu-lan-giá; phi nhân tưởng là người mà nói cũng phạm Thâu-lan-giá; phi nhân mà sanh tâm nghi cũng phạm Thâu-lan-giá".

Có một Tỳ-kheo nói với cư sĩ mình được pháp hơn người, cư sĩ không nhớ nên hỏi lại: "Thầy nói được đạo gì", đáp là muốn thức ăn… Phật nói là phạm Thâu-lan-giá. Có cư sĩ nói với Tỳ-kheo: "Nếu thầy là A-la-hán thì hãy thọ tứ sự cúng dường này", nếu im lặng thọ thì phạm Thâu-lan-giá. Lại có người hỏi Tỳ-kheo: "Nếu thầy là Bà-la-môn đã diệt trừ được pháp ác thì hãy thọ tôi cúng dường?", nếu im lặng thọ nhận thì phạm Thâu-lan-giá. Lại có người hỏi Tỳ-kheo: "Nếu thầy là A-la-hán thì đến thọ y phục, cho đến các thức ăn thức uống, thuốc thang", nếu Tỳ-kheo im lặng thọ nhận thì phạm Thâu-lan-giá. Có một Tỳ-kheo sáng sớm đắp y mang bát đến nhà cư sĩ, cư sĩ nói: "Nếu đại đức là A-la-hán thì vào nhà", nếu Tỳ-kheo im lặng vào nhà thì phạm Thâu-lan-giá. Lại có cư sĩ nói: "Nếu thầy là A-la-hán thì hãy ngồi thọ thức ăn thức uống, thọ Khư-đà-ni, nếu không phải thì đi ra", nếu Tỳ-kheo im lặng ngồi thọ thức ăn uống thì phạm Thâu-lan-giá. Lại có một Tỳ-kheo sáng sớm đắp y mang bát đến nhà cư sĩ, cư sĩ nói: "Nếu thầy là A-la-hán thì vào", Tỳ-kheo nói: "Tôi không phải là A-la-hán, nếu cho thì tôi vào", nếu cư sĩ nói: "Nếu thầy được các căn tịch tĩnh, khéo điều phục thì vào", nếu Tỳ-kheo im lặng vào thì phạm Thâu-lan-giá; nếu nói: "Tôi đang tu tập để điều phục" thì không phạm.

TÁT BÀ ĐA BỘ TỲ NI MA ĐẮC LẶC GIÀ