Tam tạng Việt · Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh · Luật tạng › Bộ Luật
SỐ 1441 — TÁT BÀ ĐA BỘ TỲ NI MA ĐẮC LẶC GIÀ
- Dịch giả
- HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì phiên dịch
- Thông tin
- Đại tập 76Đại Chính số 1441
SỐ 1441
TÁT BÀ ĐA BỘ TỲ NI MA ĐẮC LẶC GIÀ
QUYỂN 1
CÁC VIỆC VỀ TỲ NI
1. Hỏi về giới Ba-la-di:
Tới đảnh lễ Thế tôn,
Pháp vương, Thánh chủng tử, Hàng phục các ác hạnh,
Khéo điều phục đệ tử,
Tỳ-ni là tối thắng, Nay con nói ít phần. Như cây, rễ là gốc,
Cành lá nương rễ sanh, Tất cả thiện pháp tụ, Tỳ-ni là gốc rễ,
Lời Thế tôn đã dạy, Như đê điều ngăn nước,
Nước chảy mạnh không vỡ, Đê Tỳ-ni cũng vậy,
Ngăn dòng nước ác giới. Phật và các Bồ tát,
Tối tôn trong loài người; Phật Bích chi thanh tịnh, đối.
Đệ tử của Mâu ni, Ứng cúng A-la-hán , Cũng nói nhân Tỳ-ni,
Lìa được phược Hữu vi, Đang lìa và sẽ lìa,
Đều trụ nơi Tỳ-ni.
Lìa Luật không giải thoát, Nên phải siêng năng học.
Thánh chúng, Tăng hòa hợp, Tạng bí mật của Phật,
Thường ở đời không diệt.
Đèn pháp soi thế gian, Lìa Luật không tịch diệt.
Hỏi: phạm tội trong Tỳ-ni là tác hay là vô tác?
Đáp: Là tác và vô tác.
Hỏi: Phạm là Sắc hay là Phi sắc? Đáp: Phạm là Sắc
Hỏi: Phạm là Khả kiến hay là Bất khả kiến?
Đáp: Phạm là Khả kiến.
Hỏi: Sao gọi là Khả kiến? Đáp: là do thân làm
Hỏi: Sao gọi là Bất khả kiến?
Đáp: Đó là thân vô tác và khẩu tác vừa là vô tác.
Hỏi: Phạm là Hữu đối hay là Vô đối?
Đáp: Nếu là Tác thì gọi là Hữu đối, nếu là Vô tác thì gọi là Vô
Hỏi: Phạm là Hữu lậu hay là Vô lậu? Đáp: Phạm là Hữu lậu .
Hỏi: Phạm là Hữu vi hay là Vô vi? Đáp: Phạm là Hữu vi.
Hỏi: Phạm là pháp thế gian hay là xuất thế gian?
Đáp: Phạm là pháp thế gian.
Hỏi: Phạm là nhiếp thuộc Ấm hay không nhiếp thuộc Ấm?
Đáp: Phạm là nhiếp thuộc Ấm.
Hỏi: Phạm là nhiếp thuộc Giới hay không nhiếp thuộc Giới?
Đáp là nhiếp thuộc Giới.
Hỏi: Phạm là thọ hay là không thọ? Đáp: Phạm là thọ.
Hỏi: Là từ thọ sanh hay không từ thọ sanh? Đáp: Là từ thọ sanh.
Hỏi: Phạm nên nói là bốn đại tạo hay không phải bốn đại tạo?
Đáp: là bốn đại tạo.
Hỏi: Là từ kiết sử sanh hay không từ kiết sử sanh?
Đáp: Là từ kiết sử sanh.
Hỏi: Là thuộc hữu ký hay là vô ký?
Đáp: Vừa là hữu ký vừa là vô ký. Hỏi: Sao gọi là thuộc hữu ký?
Đáp: Là biết Phật đã chế giới mà cố ý phạm.
Hỏi: Sao gọi là thuộc vô ký?
Đáp: Là biết Phật đã chế giới nên không cố ý phạm.
Hỏi: Là ẩn mất hay không ẩn mất?
Đáp: Vừa là ẩn mất vừa là không ẩn mất.
Hỏi: Sao gọi là ẩn mất?
Đáp: Là biết Phật đã kết giới mà cố ý phạm.
Hỏi: Sao gọi là không ẩn mất?
Đáp: Là biết Phật đã kết giới nên không cố ý phạm.
Giống như ẩn mất và không ẩn mất, nhiễm ô và không nhiễm ô cũng vậy.
Hỏi: Là nhiễm ô hay là không nhiễm ô?
Đáp: Là nhiễm ô.
Hỏi: Phạm là có tranh cãi hay là không tranh cãi?
Đáp: Là có tranh cãi.
Hỏi: Là có duyên hay là không duyên?
Đáp: Là không duyên.
Hỏi: Là tâm hay là phi tâm?, đáp là phi tâm.
Hỏi: Là tâm số hay là phi tâm số?
Đáp: Là phi tâm số.
Hỏi: Là có quả báo hay không có quả báo?
Đáp: Vừa có quả báo vừa không có quả báo.
Hỏi: Sao gọi là có quả báo?
Đáp: Nhớ có phạm là có quả báo.
Hỏi: Sao gọi là không có quả báo?
Đáp: Không nhớ có phạm là không có quả báo.
Hỏi: Phạm là nghiệp hay không phải nghiệp?
Đáp: Là nghiệp.
Hỏi: Phạm là từ ngoài vào hay là từ trong vào?
Đáp: Là từ ngoài vào.
Hỏi: Phạm nên nói là quá khứ, vị lai hay hiện tại?
Đáp: Có cả ba, quá khứ là việc đã phạm rồi nên sám hối; vị lai là việc chưa phạm, ắt sẽ phạm; hiện tại là hiện tiền phạm mà không phát lồ sám hối.
Hỏi: Phạm là thiện, bất thiện hay vô ký?
Đáp: Là bất thiện và vô ký, bất thiện là cố ý phạm giới Phật đã chế; vô ký là không cố ý phạm giới.
Hỏi: Phạm là nhiếp thuộc Dục giới, Sắc giới hay Vô sắc giới?
Đáp là nhiếp thuộc Dục giới.
Hỏi: Phạm là Học hay là Vô học?
Đáp: Không phải Học, cũng không phải Vô học.
Hỏi: Phạm là Kiến đế đoạn hay là Tu đoạn?
Đáp: Là tu đoạn.
Hỏi: Phạm tội là thuộc thân, khẩu hay ý?
Đáp: Thuộc thân là như Tỳ-kheo cố ý sát sanh, trộm cắp… cho đến tự tay đào đất, ăn phi thời, uống rượu…; thuộc khẩu là như Tỳ-kheo thật không có pháp hơn người mà nói là có, nói lời thô với người nữ… Trong đây không có loại phạm tội riêng thuộc về tâm.
Hỏi: Có trường hợp làm việc này thì phạm và làm việc này mà không phạm không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo không thọ y Ca-hi-na mà chứa y dư, thường thường ăn, ăn biệt chúng, không bạch mà vào tụ lạc… tùy theo mỗi việc mà phạm. Ngược lại nếu Tỳ-kheo thọ y Ca-hi-na thì được chứa y dư, thường thường ăn, ăn biệt chúng, không bạch mà vào tụ lạc… đều không phạm.
Hỏi: Có trường hợp người làm yết ma thì phạm và có người làm mà không phạm không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo cho một Tỳ-kheo yết ma Bất kiến tẫn, yết ma Bất tác tẫn hoặc yết ma Bất xả ác tà kiến tẫn. Tỳ-kheo này tự thấy tội, hạ ý tùy thuận, đến xin xả yết ma. Các Tỳ-kheo liền ở ngoài giới cho xả yết ma thì gọi là phạm; ngược lại nếu ở trong giới cho xả yết ma thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp nói làm yết ma thì phạm và nói làm yết ma mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo bị yết ma Bất kiến tẫn… hạ ý tùy thuận đến xin xả yết ma, các Tỳ-kheo ra ngoài giới cho xả yết ma, sau đó cùng Tỳ-kheo này cọng sự, cùng ở chung và giáo thọ. Tỳ-kheo khác thấy nói rằng: "Tăng đã cho Tỳ-kheo này yết ma Bất kiến tẫn…, thầy chớ nên cùng cọng sự…", đáp là người này đã thấy tội và đã cho xả yết ma, liền hỏi là xả yết ma ở đâu, đáp là ở ngoài giới. Đây gọi là nói làm yết ma có phạm; ngược lại nếu ở trong giới cho xả yết ma tẫn thì gọi là nói làm yết ma không phạm.
Hỏi: Có trường hợp tự nói thì phạm và dù nói hay không nói đều phạm hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo ở trong năm thiên giới, phạm mỗi mỗi việc rồi tự nói có phạm, đó gọi là tự nói thì phạm. Tỳ-kheo đã phạm mỗi mỗi việc trong năm thiên giới rồi , dù nói hay không nói đều gọi là có phạm.
Hỏi: Có trường hợp do tự nói gọi là phạm và do người khác nói mà gọi là phạm hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo phạm mỗi mỗi việc ở trong năm thiên giới tự nói ra, đó là do tự nói gọi là phạm. Nếu các Tỳ-kheo nghe theo lời Ưu-bà-di đáng nói mà trị tội Tỳ-kheo phạm thì do người khác nói mà gọi là phạm.
Hỏi: Có trường hợp nhớ thì gọi là phạm và không nhớ cũng gọi là phạm hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo phạm mỗi việc trong năm thiện giới, nhớ hết hoặc chỉ nhớ một ít, đây là nhớ thì gọi là phạm; nếu đã phạm rồi, dù nhớ hết hay không nhớ một việc nào vẫn gọi là có phạm.
Hỏi: Có trường hợp hiện tiền phạm và hiện tiền không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu hiện tại tiền phạm thì gọi là hiện tiền phạm; hiện tại tiền không phạm thì gọi là hiện tiền không phạm.
Hỏi: Có trường hợp phạm Ác tà kiến bất cọng trụ liền do việc này mà phạm đủ các loại Bất cọng trụ hay không?, đáp là có, như trước đã nói rõ.
Hỏi: Có trường hợp tác pháp yết ma Bất cọng trụ, liền do yết ma này mà phạm đủ loại Bất cọng trụ hay không?
Đáp là có, như trước đã nói rõ.
Hỏi: Có trường hợp tự nói Bất cọng trụ, liền do tự nói này mà phạm đủ loại Bất cọng trụ hay không?
Đáp: là có.
Hỏi: Có trường hợp phạm tội Tăng tác pháp yết ma, do việc này mà đông nhiều Tỳ-kheo hoặc hai, một Tỳ-kheo được tác pháp yết ma hay không?
Đáp: Có, như Ni tăng tác pháp yết ma không lễ bái, không cùng nói chuyện, không cúng dường cho Tỳ-kheo phạm tội, đông nhiều Tỳ-kheo hoặc hai, một Tỳ-kheo cũng vậy.
Hỏi: Có trường hợp do việc này mà làm yết ma Khổ thiết, cũng do việc này mà làm yết ma Khu xuất, yết ma tẫn, yết ma chiết phục hay không?
Đáp: là có.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà phạm Ba-la-di và cũng từ việc này lại phạm Tăng-già-bà-thi-sa hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni phạm thân xúc chạm nhau là Ba-la-di, Tỳ-kheo phạm thân xúc chạm nhau lại là Tăng-già-bà-thi-sa.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà phạm Ba-la-di và cũng từ việc này mà phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, Tỳ-kheo-ni che giấu tội trọng thì phạm Ba-la-di, Tỳ-kheo che giấu tội trọng thì phạm Ba-dật-đề.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà phạm Ba-la-di và cũng từ việc này lại phạm Đột-kiết-la hay không?
Đáp: Có, Tỳ-kheo-ni tùy thuận Tỳ-kheo bị tẫn thì phạm Ba-la-di, Tỳ-kheo tùy thuận lại phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà phạm Tăng-già-bà-thi-sa và cũng từ việc này lại phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, Tỳ-kheo cố ý làm xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa, Tỳ-kheo-ni cố ý xuất tinh thì phạm Ba-dật-đề.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này phạm Tăng-già-bà-thi-sa và cũng từ việc này lại phạm Đột-kiết-la hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni khuyên Tỳ-kheo-ni khác thọ y thực từ người nam có tâm nhiễm ô thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa; Tỳ-kheo khuyên thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà phạm Ba-dật-đề và cũng từ việc này lại phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni hay không?
Đáp: Có, Tỳ-kheo đòi thức ăn ngon thì phạm Ba-dật-đề, Tỳ-kheo-ni lại phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này phạm Ba-dật-đề và cũng từ việc này lại phạm Đột-kiết-la hay không?
Đáp: Có, Tỳ-kheo-ni đại tiểu tiện trên cỏ tươi thì phạm Ba-dật-đề, Tỳ-kheo lại phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp từ việc làm nhiễm ô Tỳ-kheo-ni mà không được xuất gia thọ giới cụ túc, cũng từ việc làm nhiễm ô Tỳ-kheo-ni lại được xuất gia thọ giới cụ túc hay không?
Đáp: Có, nếu là việc phi phạm hạnh làm nhiễm ô Tỳ-kheo-ni thì người nay không được xuất gia thọ giới cụ túc; nếu là việc xúc chạm làm nhiễm ô Tỳ-kheo-ni thì người này được xuất gia thọ giới cụ túc.
Hỏi: Có trường hợp người tặc trụ lại được xuất gia thọ giới cụ túc hay không?
Đáp: Nếu đã trải quá hai, ba lần bố tát thì người này không được xuất gia thọ giới cụ túc; nếu chỉ trải qua một lần hay chưa trải qua lần nào thì người này được xuất gia thọ giới cụ túc.
Hỏi: Có trường hợp người phá Tăng lại được xuất gia thọ giới cụ túc hay không?
Đáp: Có, nếu tưởng là phi pháp mà phá Tăng thì người này không được xuất gai thọ giới cụ túc; nếu tưởng là pháp mà phá Tăng thì người này được xuất gia thọ giới cụ túc.
Hỏi: Có trường hợp người giết mẹ lại được xuất gia thọ giới cụ túc hay không?
Đáp: Có, nếu khởi tưởng là mẹ mình mà giết thì người này không được xuất gia thọ giới cụ túc; nếu tưởng là người khác mà giết thì người này được xuất gia thọ giới cụ túc; trường hợp giết cha, giết A-la-hán cũng vậy.
Tôn giả Ưu-ba-ly hỏi Phật: "Thế tôn, giết mẹ có tâm thiện, tâm bất thiện và tâm vô ký hay không?", Phật nói: "Có, giết mẹ có cả ba tâm thiện, tâm bất thiện và tâm vô ký. Nếu mẹ bịnh nặng, không muốn mẹ chịu khổ não lâu dài nên giết thì gọi là tâm thiện giết mẹ. Nếu vì tài sản, vì vợ con mà giết mẹ thì gọi là tâm bất thiện giết mẹ; nếu chặt cây, phá tường, đào đất lỡ làm chết mẹ thì gọi là tâm vô ký giết mẹ".
Lại hỏi: Có phải tâm thiện, tâm bất thiện và tâm vô ký giết cha mẹ đều phạm Ba-la-di và tội nghịch hay không?
Đáp: Phải, nếu cha mẹ bị bịnh chịu khổ não nên khởi tâm giết để được lìa khổ não, đây gọi là tâm thiện giết cha mẹ mà phạm Ba-la-di và tội nghịch. Nếu vì tài lợi mà khởi tâm giết cha mẹ thì đây là tâm bất thiện giết cha mẹ phạm Ba-la-di và tội nghịch. Nếu làm phương tiện để giết rồi đi ngủ, khi ngủ cha mẹ chết thì đây là tâm vô ký giết cha mẹ phạm Ba-la-di và tội nghịch.
Hỏi: Có trường hợp dùng tâm thiện, tâm bất thiện và tâm vô ký giết cha mẹ mà không phạm Ba-la-di và tội nghịch hay không?
Đáp: Có, nếu cha mẹ bị bịnh nặng, cung dưỡng cơm cháo, thuốc thang; cha mẹ ăn uống xong liền mạng chung. Đây là tâm thiện giết cha mẹ mà không phạm Ba-la-di, cũng không phạm tội nghịch. Nếu giết mẹ của người khác hoặc mẹ là loài dê… thì đây là tâm bất thiện giết cha mẹ mà không phạm Ba-la-di cũng không phạm tội nghịch. Trường hợp bắn vào cây, vào vách, vào bia mà lại trúng nhằm cha mẹ, nhân đây mà chết; đây là tâm vô ký giết cha mẹ không phạm Ba-la-di cũng không phạm tội nghịch. Giống như trường hợp giết cha mẹ, giết A-la-hán cũng như vậy.
Lại hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo tịnh hạnh cùng ở chung trong giới lại không hòa hợp, Tăng tác pháp yết ma thì thành yết ma mà vẫn không phạm hay không?
Đáp: Có, Tỳ-kheo đó là Như lai.
Lại hỏi: Có năm loại thuyết Ba-la-đề-mộc-xoa, có trường hợp chỉ nói một loại Ba-la-đề-mộc-xoa làm bố tát mà vẫn thành làm bố tát hay không?
Đáp: Có, đó là trường hợp nói ba lần bố tát.
Hỏi: Như Phật dạy là bạch y ở trong Tăng, Tăng làm bố tát thuyết Ba-la-đề-mộc-xoa, thành thuyết Ba-la-đề-mộc-xoa mà không phạm giới phải không?
Đáp: Có, đó là trường hợp vua Bình sa
Hỏi: có trường hợp Tỳ-kheo ở trong ba tâm là tâm thiện phạm hay tâm bất thiện phạm hay tâm vô ký phạm?
Đáp: Cả ba tâm, tâm thiện phạm là như Tỳ-kheo mới thọ giới chưa biết giới tướng nên tự tay nhổ cỏ trước tháp, tự làm sạch cỏ chỗ kinh hành, tự hái hoa…; tâm bất thiện phạm là như Tỳ-kheo cố ý phạm giới mà Phật đã kết; tâm vô ký phạm là nếu không cố ý phạm giới.
Hỏi: Đối với A-la-hán, trong ba tâm là tâm thiện phạm, hay tâm bất thiện phạm hay tâm vô ký phạm?
Đáp: Bậc A-la-hán nếu có phạm lỗi gì đều là do tâm vô ký. Hỏi: Vì sao?
Đáp: Vì bậc A-la-hán lúc ngủ bị người khác khiêng để trên giường cao rộng lớn, hoặc khiêng để trên giường có người nữ; hoặc cùng phòng ngủ với người chưa thọ đại giới hai đêm rồi, sau người đó lén trở lại vào trong phòng nên khi thức dậy liền hối lỗi. Vì thế nên nói bậc A-la-hán phạm lỗi gì đều là do tâm vô ký.
Hỏi: Có trường hợp Phá tăng thì thọ mạng một kiếp và thọ mạng một kiếp là do phá Tăng không?
Đáp: Có bốn trường hợp, không phải Phá tăng thì thọ mạng một kiếp là nếu khởi tưởng là pháp mà Phá tăng; Thọ mạng một kiếp không phải do Phá tăng là như các long vương Y-la, Ma-na-tư, Ca-lưu-già-la, Nan-đà, Bạt-nan-đà, Ca-tỳ-la, A-nhiếp-ba-la, Diêm-la-vương tuy thọ mạng một kiếp nhưng không phải do Phá tăng; Phá tăng thì thọ mạng một kiếp là như Điều đạt phá Tăng; không phải do phá Tăng cũng không phải thọ mạng một kiếp là trừ ba trường hợp trên.
Hỏi: Có trường hợp Phá tăng thì thọ báo một kiếp và thọ báo một kiếp là do Phá tăng hay không?
Đáp: Có bốn trường hợp, không phải Phá tăng thì thọ báo một kiếp là nếu khởi tưởng là pháp mà Phá tăng; Thọ báo một kiếp không phải do Phá tăng là như các long vương Y-la, Ma-na-tư, Ca-lưu-già-la, Nan-đà, Bạt-nan-đà, Ca-tỳ-la, A-nhiếp-ba-la, Diêm-la-vương tuy thọ báo một kiếp nhưng không phải do Phá tăng; Phá tăng thì thọ báo một kiếp là như Điều đạt phá Tăng; không phải do phá Tăng cũng không phải thọ báo một kiếp là trừ ba trường hợp trên.
Hỏi: Có trường hợp Phá tăng là vì tà định và hễ tà định là Phá tăng hay không?
Đáp: Có bốn trường hợp, Phá tăng không phải vì tà định như khởi tưởng là pháp mà Phá tăng; không phải hễ tà định là Phá tăng như Lục sư ngoại đạo tuy tà định nhưng không Phá tăng; Phá tăng là vì tà định như Điều đạt do tà định mà Phá tăng; không phải Phá tăng vì tà định cũng không phải hễ tà định là Phá tăng là trừ ba trường hợp trên.
Hỏi: Có trường hợp Phá tăng là vì vô minh và hễ vô minh là Phá tăng hay không?
Đáp: Có bốn trường hợp, Phá tăng không phải vì vô minh như khởi tưởng là pháp mà Phá tăng; không phải hễ vô minh là Phá tăng như người giết cha mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật bị thương chảy máu tuy vô minh nhưng không Phá tăng; Phá tăng là vì vô minh như Điều đạt; không phải Phá tăng là vì vô minh cũng không phải hễ vô minh là Phá tăng là trừ ba trường hợp trên.
Hỏi: Tỳ-kheo có thể khởi việc phá Tăng hay Tỳ-kheo-ni… có thể khởi việc phá Tăng?
Đáp: Chỉ có Tỳ-kheo có thể khởi việc phá Tăng, không phải Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa-ma-na… có thể khởi việc phá Tăng; ba chúng Ni chỉ có thể trợ giúp việc phá Tăng mà thôi. Lại nữa chỉ có Tỳ-kheo-ni mới có thể phá Tỳ-kheo-ni tăng; Tỳ-kheo, Thức-xoa-ma-na… không thể.
Hỏi: Phá Tăng thành tựu thì tội thành tựu phải không?
Đáp: Việc phá Tăng thành tựu thì tội phá Tăng thành tựu. Phá tăng phạm tội Thâu-lan-giá.
Hỏi: Tất cả người thọ pháp đều là Bất cọng trụ phải không? Đáp: Có bốn câu, là thọ pháp không phải là Bất cọng trụ: Nếu thọ năm pháp thì gọi là thọ pháp, không gọi là Bất cọng trụ; là Bất cọng trụ không phải là thọ pháp: Nếu phạm mỗi việc Ba-la-di nhưng không thọ năm pháp; vừa là thọ pháp vừa là Bất cọng trụ: Vừa thọ năm pháp vừa phạm mỗi việc Ba-la-di; không phải là thọ pháp cũng không phải là Bất cọng trụ: Trừ ba trường hợp trên.
Hỏi: Tất cả người thọ pháp đều có đủ loại Bất cọng trụ phải không?
Đáp: có bốn câu.
Hỏi: Sao gọi là đủ loại Bất cọng trụ không phải là thọ pháp? Đáp: Đó là Bất kiến tẫn, ác tà bất trừ tẫn…
Hỏi: Có trường hợp Bất cọng trụ liền có đủ loại Bất cọng trụ hay không?
Đáp: Có bốn câu, có đủ loại Bất cọng trụ nhưng không phải là Bất cọng trụ như ác tà bất trừ tẫn.
Hỏi: Có tẫn yết ma liền có đọa yết ma phải không? Đáp: Có.
Hỏi: Thế nào là yết ma, thế nào là yết ma sự?
Đáp: Tội đã khởi là yết ma, sám hối tội là yết ma sự.
Hỏi: Sao gọi là y Ca-hi-na, sao gọi là thọ y Ca-hi-na, sao gọi là xả y Ca-hi-na?
Đáp: Tên gọi là y Ca-hi-na, có thể khởi 9 tâm gọi là thọ y Ca-hi-na, có tám việc nên gọi là xả y Ca-hi-na.
Hỏi: Có trường hợp lấy ba tiền mà phạm Ba-la-di hay không? Đáp: Có, nếu Ca-lê-tiên trị giá mười hai tiền.
Hỏi: Có trường hợp lấy mười tiền hoặc năm tiền liền phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu Ca-lê-tiên trị giá bốn mươi tiền hoặc trị giá hai mươi tiền.
Hỏi: Có trường hợp giảm thì phạm và giảm mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu giảm điều thiện thì phạm Ba-dật-đề, giảm điều ác thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp tăng thì phạm và tăng mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu tăng điều ác thì phạm Ba-dật-đề, tăng điều thiện thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp bằng kích lượng thì phạm và bằng kích lượng thì không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu may y bằng kích lượng y của Phật thì phạm Ba-dật-đề, may y bằng kích lượng của thân mình thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp không làm thì phạm và làm mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo được vải mới, khi nhuộm không dùng ba màu làm cho hoại sắc thì phạm, nếu dùng ba màu làm cho hoại sắc thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà người chưa nhập Sơ thiền (cho đến nhị, tam, tứ thiền) liền phạm Tăng-già-bà-thi-sa và nhập Sơ thiền (cho đến nhị, tam, tứ thiền) lại phạm Tăng-già-bà-thi-sa?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo sai Tỳ-kheo làm phòng xá, sau đó nhập Sơ thiền (cho đến nhị, tam, tứ thiền), trong thời gian nhập thiền, người kia làm xong phòng xá thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa.
Hỏi: Có trường hợp phi Tỳ-kheo (Tỳ-kheo-ni) phạm mà Tỳ-kheo được thanh tịnh và Tỳ-kheo phạm mà phi Tỳ-kheo được thanh tịnh hay không?
Đáp: Trường hợp phi Tỳ-kheo phạm mà Tỳ-kheo được thanh tịnh là nếu Tỳ-kheo-ni phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa không đồng (bất cọng) mà chuyển căn làm Tỳ-kheo thì tội này được diệt. Trường hợp Tỳ-kheo phạm mà phi Tỳ-kheo được thoát là nếu Tỳ-kheo phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa không đồng (bất cọng) mà chuyển căn làm Tỳ-kheo-ni thì tội này được diệt.
Hỏi: Có trường hợp khi không biết thì phạm tội và khi biết thì thanh tịnh hay không?
Đáp: Trường hợp không biết thì phạm là như Tỳ-kheo lúc ngủ bị người khác khiêng để trên giường cao rộng lớn… khi thức dậy liền hối lỗi.
Hỏi: Có trường hợp khi biết thì phạm tội và khi không biết thì thanh tịnh hay không?
Đáp: Trường hợp khi biết thì phạm là như Tỳ-kheo phạm Tăng-già-bà-thi-sa, lúc đang tác pháp yết ma cho xuất tội, vừa nghe bạch liền ngủ cho đến khi yết ma xong.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo nói một phương tiện mà phạm ba tội Ba-la-di không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo nói với Tỳ-kheo khác rằng: "Thầy thấy tôi trộm vật quý trọng , giết người và biết tôi đã nói đắc quả A-la-hán", đây gọi là nói một phương tiện mà phạm ba tội Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo-ni nói một phương tiện mà phạm bốn tội Ba-la-di không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni nói với Tỳ-kheo-ni khác rằng: "Cô thấy tôi trộm vật quý trọng , giết người , biết tôi đã nói đắc quả A-la-hán và biết tôi tùy thuận trợ giúp Tỳ-kheo bị tẫn", đây gọi là nói một phương tiện mà phạm bốn tội Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ngồi một chỗ mà phạm các giới trong năm thiên hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo đọa vào việc ăn uống thì phạm Đột-kiết-la, trong nhà học gia tự tay thọ lấy năm loại thức ăn Khư-đà-ni hay năm loại Bồ-xà-ni thì phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni, không có tịnh nhơn bên cạnh mà thuyết pháp cho người nữ quá năm, sáu lời thì phạm Ba-dật-đề; nói lời thô với người nữ thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa, thật không có mà nói là được pháp hơn người thì phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo dùng một phương tiện mà phạm trăm ngàn tội hoặc hơn nữa hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo sân hận dùng một nắm đậu hay một nắm cát rãi lên đại chúng, tùy cát này rơi trúng người khác bao nhiêu thì theo đó phạm tội Ba-dật-đề bấy nhiêu.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy trộm vật quý trọng rời khỏi chỗ cũ mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu vật quý trọng đó là của phi nhân.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo chưa từng phạm giới dù là Đột-kiết-la, nhưng người này không phải là Tỳ-kheo hay không?
Đáp: Có, đó là người mất căn.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo-ni chưa từng phạm giới dù là Đột-kiết-la, nhưng người này không phải là Tỳ-kheo-ni hay không?, đáp có, đó là người mất căn.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo một mình ở trong phòng lại phạm bốn Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo có nam căn dài từ hạ bộ của mình hành dâm, trước đó làm phương tiện trộm cắp, sát sanh và nói dối tôi là A-la-hán.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ở trong phòng lại bị mất y và phá an cư hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo đã kiết hạ an cư, chưa tự tứ, chưa thọ pháp xuất giới bảy đêm lại để y trên giường mà ở trên hư không cho đến khi trời sáng thì gọi là phá an cư và mất y.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo giết Tỳ-kheo không phải là cha, cũng không phải A-la-hán mà lại phạm Ba-la-di thuộc tội nghịch hay không?
Đáp: Có, đó là người mẹ xuất gia thọ giới cụ túc chuyển căn.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo-ni giết Tỳ-kheo-ni không phải là mẹ, cũng không phải A-la-hán mà lại phạm Ba-la-di thuộc tội nghịch hay không?
Đáp: Có, đó là người cha xuất gia thọ giới cụ túc chuyển căn. Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm việc phi phạm hạnh liền phạm
Ba-la-di và cũng làm việc phi phạm hạnh mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu hành dâm với người nữ còn sống, nữ căn không hư hoại liền phạm Ba-la-di; nếu nữ căn đã hư hoại thì không phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp trộm cắp liền phạm Ba-la-di và cũng trộm cắp mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu trộm cắp vật quý trọng của người khác liền phạm Ba-la-di, nếu trộm cắp vật quý trọng của phi nhân thì không phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp giết người liền phạm Ba-la-di và cũng giết người mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có. Nếu là người khởi tưởng là người mà giết thì phạm Ba-la-di; nếu tưởng là loài khác mà giết thì không phạm, nếu muốn giết phi nhân mà lại giết lầm người thì không phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp nói có pháp hơn người liền phạm Ba-la-di và cũng nói có pháp hơn người mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu không có khởi tưởng khác mà nói có pháp hơn người thì phạm Ba-la-di; nếu là Tăng thượng mạn mà nói thì không phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà phạm Ba-la-di và cũng từ việc này lại không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni thân xúc chạm nam tử thì phạm Ba-la-di, Tỳ-kheo thân xúc chạm người nữ lại không phạm Ba-la-di; Tỳ-kheo-ni che giấu tội trọng của tỳ-kheo-ni khác thì phạm Ba-la-di, Tỳ-kheo che giấu tội trọng của tỳ-kheo khác lại không phạm Ba-la-di; Tỳ-kheo-ni tùy thuận Tỳ-kheo bị tẫn thì phạm Ba-la-di, Tỳ-kheo tùy thuận lại không phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà phạm Tăng-già-bà-thi-sa và cũng từ việc này lại không phạm Tăng-già-bà-thi-sa hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo thân xúc chạm thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa, Tỳ-kheo-ni lại không phạm Tăng-già-bà-thi-sa; Tỳ-kheo cố ý làm xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa, Tỳ-kheo-ni lại không phạm Tăng-già-bà-thi-sa; Tỳ-kheo-ni thọ y thực từ người nam có tâm nhiễm ô thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa, Tỳ-kheo lại không phạm Tăng-già-bà-thi-sa.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này mà phạm Ba-dật-đề và cũng từ việc này lại không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, Tỳ-kheo-ni cố ý làm xuất tinh thì phạm Ba-dật-đề, Tỳ-kheo lại không phạm Ba-dật-đề; Tỳ-kheo đòi thức ăn ngon thì phạm Ba-dật-đề, Tỳ-kheo-ni lại không phạm Ba-dật-đề; Tỳ-kheo-ni đại tiểu tiện trên cỏ tươi thì phạm Ba-dật-đề, Tỳ-kheo lại không phạm Ba-dật-đề.
Hỏi: Có trường hợp từ việc này thì phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni và cũng từ việc này lại không phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni không bịnh mà đòi hỏi thức ăn ngon thì phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni, Tỳ-kheo không phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni .
Hỏi: Có trường hợp từ việc này thì phạm Đột-kiết-la và cũng từ việc này lại không phạm Đột-kiết-la hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo đại tiểu tiện trên cỏ tươi thì phạm Đột-kiết-la, Tỳ-kheo-ni không phạm Đột-kiết-la; Tỳ-kheo-ni mặc y quá cao thì phạm Đột-kiết-la, Tỳ-kheo không phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo khi phạm giới lại thanh tịnh và khi thanh tịnh lại phạm giới hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo nói lời thô với người nữ mà chuyển căn thì gọi là khi phạm giới lại thanh tịnh; nếu Tỳ-kheo phạm Tăng-già-bà-thi-sa khi đang được cho yết ma Xuất tội lại không chắp tay, thân không tề chỉnh, trùm đầu… thì gọi là khi thanh tịnh lại phạm giới.
Hỏi: Có trường hợp xả giới khác liền được giới tự nhiên hay không?
Đáp: Có, nếu xả giới yết ma thì được giới tụ lạc.
Hỏi: Có trường hợp người khác nói với người khác thì phạm Ba-la-di và người khác nói với người khác lại phạm Tăng-già-bà-thi-sa hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo làm phương tiện phá Tăng hoặc Ô-tha-gia cho đến can ngăn ba lần mà không chịu bỏ thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa.
Hỏi: Có trường hợp người khác nói với người khác lại phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo ác tà kiến cho đến can ngăn ba lần mà không chịu bỏ thì phạm Ba-dật-đề.
Hỏi: Có trường hợp người khác nói với người khác lại phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni hay không?
Đáp: Có, Tỳ-kheo-ni xin thức ăn cho Tỳ-kheo thì phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni.
Hỏi: Có trường hợp người khác nói với người khác lại phạm Đột-kiết-la hay không?
Đáp: Có, như Phật dạy Tỳ-kheo khi nghe thuyết Ba-la-đề-mộc-xoa mỗi nữa tháng, nhớ mình có tội mà không phát lồ thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Như Phật dạy Tỳ-kheo-ni xả giới không được xuất gia thọ giới cụ túc trở lại, có trường hợp Tỳ-kheo-ni xả giới mà được xuất gia thọ giới cụ túc hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni sau khi xả giới chuyển căn thành nam thì được xuất gia thọ giới cụ túc.
Hỏi: Như Phật dạy người phạm biên tội không được xuất gia thọ giới cụ túc, có trường hợp người phạm biên tội được xuất gia thọ giới cụ túc hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni phạm Ba-la-di Bất cọng trụ, xả giới rồi chuyển căn thành nam thì được xuất gia thọ giới cụ túc.
Tôn giả Ưu-ba-ly hỏi Phật: "Thế tôn, có mấy loại yết ma?", Phật nói: "Có một trăm lẻ một pháp yết ma".
Lại hỏi: Có mấy loại đơn bạch yết ma, mấy loại bạch nhị yết ma, mấy loại bạch tứ yết ma?
Đáp: Có hai mươi bốn pháp đơn bạch yết ma, bốn mươi bảy pháp bạch nhị yết ma, và ba mươi pháp bạch tứ yết ma.
Hỏi: Một trăm lẻ một pháp yết ma này có mấy loại được gởi dục, có mấy loại không được gởi dục?
Đáp: Trừ kiết giới yết ma, tất cả yết ma khác đều được gởi dục. Hỏi: Có mấy loại yết ma nhiếp tất cả các yết ma?
Đáp: Có ba loại yết ma nhiếp hết tất cả các yết ma. Đó là đơn bạch yết ma, bạch nhị yết ma, bạch tứ yết ma.
Hỏi: Có trường hợp người khác không nói cũng không dùng thân làm phương tiện mà lại phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni thấy Tỳ-kheo-ni khác phạm trọng mà che giấu không phát lồ thì phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo phạm bốn thiên giới không phát lồ sám hối mà lại được thanh tịnh hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo phạm giới bất cọng trong bốn thiên, sau đó chuyển căn thành Tỳ-kheo-ni thì được thanh tịnh.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo-ni phạm năm thiên giới không phát lồ sám hối mà lại được thanh tịnh hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni phạm giới bất cọng trong năm thiên, sau đó chuyển căn thành Tỳ-kheo thì được thanh tịnh.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo giết người mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu hai người ở cùng một chỗ, muốn giết người này lại giết lầm người kia.
Hỏi: Có trường hợp người khác hành dâm nhưng người khác nữa lại phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni thấy Tỳ-kheo-ni khác hành dâm nhưng che giấu không phát lồ cho đến khi mặt trời mọc thì phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo khi đi lại phạm năm thiên giới hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo đi đến nhà học gia tự tay thọ lấy thức ăn thì phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni, không có tịnh nhơn bên cạnh mà thuyết pháp cho người nữ quá năm, sáu lời thì phạm Ba-dật-đề; nói lời thô với người nữ thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa, thật không có mà nói là được pháp hơn người thì phạm Ba-la-di.
Hỏi: Nếu có người phi luật nói là luật thì tìm cầu giới tướng ở đâu?
Đáp: Nên tìm trong mười bảy pháp của hai loại Ba-la-đề-mộc-xoa, trong việc Tỳ-ni, trong Mục đa dà của phần Tăng nhất, trong Cộng và bất công của phần Nhân duyên, phần Kiết trong Tỳ-ni, phần Kiết trong Giới, trong ở trên mặt đất và ở trong hư không và ở trong chuyển căn.
Hỏi: Có ai không lìa tất cả cõi lại bị các cõi trói buộc hay không, có ai xuất gia trong thắng pháp, không diệt hết lậu hoặc mà được Vô dư Niết-bàn hay không?
Đáp: Đó là hóa nhơn. Lại hỏi giết hóa nhơn phạm tội gì, đáp là Thâu-lan-giá.
1. Hỏi về giới Dâm Ba-la-di
Phật tại nước Xá-vệ trong Kỳ thọ Cấp-cô-độc viên, lúc đó tôn giả Ưu-ba-ly hỏi Phật: "Nếu Tỳ-kheo dùng chú thuật và thuốc tiên hóa làm súc sanh để hành dâm thì có phạm Ba-la-di hay không?", Phật bảo: "Nếu tự nhớ nghĩ mình là Tỳ-kheo, tự biết tôi là Tỳ-kheo mà làm việc không nên làm thì phạm Ba-la-di; nếu không nhớ biết thì phạm Thâu-lan-giá". Lại hỏi: "Thế tôn, nếu Hai Tỳ-kheo dùng chú thuật và thuốc tiên hóa làm súc sanh để cùng hành dâm thì có phạm Ba-la-di hay không?", Phật bảo: "Nếu tự nhớ nghĩ mình là Tỳ-kheo thì phạm Ba-la-di, nếu không nhớ thì phạm Thâu-lan-giá; đối với nữ phi nhân cũng vậy".
Lại hỏi: Như Phật đã dạy hành dâm với nữ phi nhơn thì phạm Ba-la-di, sao gọi là nữ phi nhơn?
Đáp: Nếu có thể nắm bắt được thì gọi là phi nhơn, đối với súc sanh cái cũng vậy. Nếu không thể nắm giữ mà cùng hành dâm, xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa, không xuất tinh thì phạm Thâu-lan-giá.
Lại hỏi: Hành dâm trong miệng tới mức độ nào thì phạm Ba-la-di?
Đáp: Nếu vào quá một lóng tay thì phạm Ba-la-di, không quá thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu bên trong nứt tét mà ba sản môn không hoại cũng phạm Ba-la-di; nếu đầu bị chặt mà hành dâm vào nơi yết hầu thì phạm Thâu-lan-giá, xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa.
Hỏi: Như thế nào là sản môn hư hoại?
Đáp: Nếu chung quanh sản môn bị hư hoại mà hành dâm thì phạm Thâu-lan-giá, xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa.
Hỏi: Hành dâm nơi đường đại tiện như thế nào thì phạm Ba-la-di?
Đáp: Nếu qua khỏi da cho đến một lóng tay thì phạm; nơi đường tiểu tiện cũng vậy, hành dâm mà không chạm vào trong ba sản môn thì phạm Thâu-lan-giá.
Hỏi: Như thế nào là sản môn của người nữ bị hư hoại?
Đáp: Nếu sản môn bị hoại hết hoặc hoại phân nữa mà hành dâm thì phạm Thâu-lan-giá, xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa. Nếu nữ căn bị cắt, trùng không ăn, không bị thiêu đốt, ba sản môn không hoại mà hành dâm thì phạm Ba-la-di; nếu bị nhiều trùng ăn, bị thiêu đốt mà hành dâm thì phạm Thâu-lan-giá, xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa. Người nữ còn sống cũng vậy, nếu nữ căn của người nữ còn sống bị hoại một nữa mà hành dâm cũng phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo một mình ở trong phòng mà phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo có nam căn dài tự đưa vào hai đường hành dâm thì phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo hành dâm nơi đường tiểu tiện mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo nam căn bị cắt hoặc người nữ nữ căn bị cắt hoặc cả hai đều bị cắt mà cùng hành dâm thì phạm Thâu-lan-giá.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo nơi đường tiểu tiện vào chỗ tiểu tiện mà không phạm hay không?
Đáp: Có, đó vào trong bô tiểu tiện.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo hành dâm với người nữ mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu ban đầu hành dâm với người có hai căn thì phạm Ba-la-di, nếu hành dâm với thạch nữ do căn nhỏ nên không thể hành dâm được thì phạm Thâu-lan-giá, nếu xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa.
Hỏi: Sao gọi là thọ lạc, thọ lạc có nghĩa gì?
Đáp: Nếu cả thân tâm đều thọ lạc thì đó là nghĩa của thọ lạc.
Người vốn đã phạm giới mà hành dâm thì phạm Đột-kiết-la.
2. Hỏi về giới Trộm Ba-la-di:
Phật tại thành Vương xá, tôn giả Ưu-ba-ly hỏi Phật: "Thế tôn, nếu Tỳ-kheo tính số người để lấy phần cho tám người, mười người rồi lấy hết thì thế nào là như pháp, thế nào là phi pháp?", Phật nói: "Trước là như pháp, sau là phi pháp ".
Hỏi: Như vậy thì phạm tội gì?
Đáp: Nếu việc xong, tính đủ năm tiền thì phạm Ba-la-di, không đủ thì phạm Thâu-lan-giá.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo nghe người khác bảo dời vật đem để nơi khác mà phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu thương buôn bảo Tỳ-kheo: "Thầy không bị thu thuế, hãy mang vật có đóng thuế này qua ải giúp tôi", nếu Tỳ-kheo mang vật này qua khỏi chỗ thu thuế thì phạm Ba-la-di; chưa qua khỏi chỗ thu thuế thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo chỉ các thương nhơn đi đường khác để khỏi bị thu thuế, họ nghe theo và trốn được thuế thì Tỳ-kheo phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo trước không biết trong đãy y của tỳ-kheo khác có vật phải đóng thuế mà mang giúp qua thì không phạm, nhưng người để vật trong đãy trốn được thuế nếu đủ năm tiền thì phạm Ba-la-di; nếu không đủ thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo bảo Tỳ-kheo không tuổi hạ mang vật có đóng thuế đi thì phạm Thâu-lan-giá, qua khỏi chỗ thu thuế nếu đủ năm tiền thì phạm Ba-la-di; Tỳ-kheo không tuổi hạ do không hỏi rõ mà mang đi nên phạm Đột-kiết-la. Nếu nương hư không để mang vật phải đóng thuế qua khỏi chỗ thu thuế thì phạm Thâu-lan-giá, qua các chỗ khác thì không phạm. Nếu Tỳ-kheo mang vật vô giá qua khỏi chỗ thu thuế, việc xong thì phạm Ba-la-di; nếu mang vật của mình qua khỏi chỗ thu thuế đủ số năm tiền thì phạm Ba-la-di. Nếu khi chưa thọ giới phương tiện lấy trộm, khi chưa thọ giới cụ túc trộm được thì phạm Đột-kiết-la; khi đã thọ giới cụ túc rồi mà trộm được thì phạm Thâu-lan-giá.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy trộm tóc vàng mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu đó là tóc của trời, rồng, quỷ thần.
Nếu Tỳ-kheo lấy trộm giá y gồm cả y mang đi, tính đủ số năm tiền thì phạm Ba-la-di, không đủ thì phạm Thâu-lan-giá; nếu trừ y ra, giá y tính đủ năm tiền cũng phạm Ba-la-di, không đủ thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo bảo Tỳ-kheo khác lấy trộm vật cho người khác, Tỳ-kheo kia có tâm trộm cắp mà lấy thì cả hai đều phạm Ba-la-di. Nếu Tỳ-kheo, người khác không bảo trộm cắp mà lại tự trộm cắp cho họ thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo muốn lấy cắp y Kiếp bối mà lấy nhầm y Sô-ma… thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo bảo Tỳ-kheo khác lấy trộm mỗi loại trong bảy loại y, Tỳ-kheo kia có tâm trộm tự lấy thì phạm Ba-la-di, Tỳ-kheo bảo lấy thì phạm Thâu-lan-giá, nếu khởi tâm nghi mà lấy thì phạm Thâu-lan-giá.
Hỏi: Như Phật dạy lấy trộm năm tiền thì phạm Ba-la-di, vậy lấy những gì bằng năm tiền thì phạm Ba-la-di?
Đáp: Nếu lấy vật trị giá hai mươi tiền gọi là Ca-ha-na, một Ca-lê tiên trị giá bằng bốn Ca-ha-na.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy trộm vật không rời khỏi chỗ mà lại phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, như lấy ruộng đất nhà cửa hoặc Tỳ-kheo hái quả trên cây tính đủ số năm tiền thì phạm Ba-la-di, không đủ thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo phá bồ lúa để trộm lấy lúa, ngay ở phương tiện ban đầu nếu tính đủ số thì phạm Ba-la-di, không đủ thì phạm Thâu-lan-giá; nếu trộm lấy nhiều loại đồ vật cũng phạm Ba-la-di.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo trộm cắp tiền đồng mà phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu Ca-lê-tiên trị giá hai mươi tiền đồng.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo trộm tượng bằng vàng mà không phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu tượng trị giá không đủ năm tiền thì phạm Thâu-lan-giá, trộm tóc vàng cũng vậy.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo trộm lấy vật đựng nước mà phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu vật ấy trị giá đủ năm tiền. Nếu Tỳ-kheo lấy trộm vàng hoặc vàng chưa hoại tướng, tính đủ số năm tiền thì phạm Ba-la-di, không đủ thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo vay mượn vật của người khác mà nói là không có thì phạm cố ý vọng ngữ Ba-dật-đề, nếu không trả lại thì phạm Thâu-lan-giá; nếu Tỳ-kheo nhận vật của người gởi mà nói là không nhận cũng vậy. Nếu là tặc trụ trộm cắp thì phạm Đột-kiết-la, người vốn đã phạm giới lại trộm cắp thì phạm Đột-kiết-la, người học giới (Sa-di học hối) trộm cắp thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Sao gọi là rời khỏi chỗ?
Đáp: Vật đang ở chỗ cũ mà đem dời đến chỗ khác.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo đã bạch tứ yết ma thọ giới cụ túc, trong bốn Ba-la-di không phạm một giới nào mà không phải là Tỳ-kheo hay không?
Đáp: Đó là người hai căn.
3. Hỏi về giới Sát Ba-la-di:
Hỏi: Nếu Tỳ-kheo dùng chú thuật, thuốc tiên biến người khác thành súc sanh rồi giết thì có phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Là có.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo giết mẹ mà không phạm Ba-la-di và tội nghịch hay không?
Đáp: Có, nếu muốn giết người khác mà giết lầm mẹ thì phạm Thâu-lan-giá, muốn giết mẹ mà giết lầm người khác cũng phạm Thâu-lan-giá. hai người chìm trong nước, muốn giết người này lại giết lầm người kia thì phạm Thâu-lan-giá; muốn giết phàm phu mà giết lầm A-la-hán thì phạm Thâu-lan-giá, không phạm nghịch; muốn giết A-la-hán mà giết lầm phàm phu cũng phạm Thâu-lan-giá; muốn giết A-la-hán và giết đúng A-la-hán thì phạm Ba-la-di và tội nghịch.
Hỏi: Nếu Tỳ-kheo làm cho người sảy thai thì phạm Ba-la-di; nếu người mẹ này muốn phá thai, người nữ khác cho uống thuốc giữ thai đợi thời gian sau sanh ra liền nuôi dưỡng, Tỳ-kheo giết người mẹ nào thì phạm Ba-la-di và tội nghịch?
Đáp: Đó là người mẹ muốn phá thai .
Hỏi: Nếu muốn xuất gia nên hỏi người mẹ nào? Đáp: Nên hỏi người mẹ nuôi dưỡng.
Lại hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm cho người sảy thai mà không phạm Ba-la-di không?
Đáp: Có, nếu người đó mang thai súc sanh.
Lại hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm cho súc sanh sảy thai mà lại phạm Ba-la-di không?
Đáp: Có, nếu súc sanh đó mang thai người. Nếu bảo người khác rằng từ trên cao nhảy xuống hoặc nhảy vào nước, lửa sẽ được an ổn; người đó nghe lời làm theo mà chết thì Tỳ-kheo phạm Ba-la-di. Nếu muốn giết mẹ mà giết lầm cha thì phạm Thâu-lan-giá, nếu muốn giết cha mà giết lầm mẹ cũng phạm Thâu-lan-giá.
4. Hỏi về giới Vọng Ba-la-di:
Nếu Tỳ-kheo nói tôi thối thất bốn Quả Sa-môn thì phạm Ba-la-di; nếu nói tôi đã chứng đắc mà bị thối thất, không nói rõ quả vị thì phạm Thâu-lan-giá, nếu nói rõ quả vị thì phạm Ba-la-di. Nếu nói tôi là Học nhân thì phạm Thâu-lan-giá, nếu nói rõ quả vị trong ba quả Sa-môn thì phạm Ba-la-di. Nếu nói tôi là vô sở hữu, không còn tham dục, sân nhuế thì phạm Ba-la-di; nếu nói đời này là đời cuối cùng thì phạm Ba-la-di. Nếu Tỳ-kheo nói với cư sĩ: "Ai nói với ông tôi là A-la-hán", do nói không thật nên phạm Thâu-lan-giá; nếu Tỳ-kheo nói với cư sĩ: "Ông được lợi ích lớn nên tôi mới vào nhà ông", hỏi lợi ích gì, nếu tự nói có Thánh pháp thì phạm Ba-la-di. Nếu Tỳ-kheo nói với thí chủ: "Người thọ dụng phòng của ông là A-la-hán nhưng tôi không phải là A-la-hán", thì phạm Thâu-lan-giá; cho đến nói thọ dụng các vật như y bát, ngọa cụ… cũng vậy. Nếu Tỳ-kheo nói: "ở chỗ kia trải đủ loại ngọa cụ cho bậc Tu-đà-hoàn…, tôi cũng đã ở chỗ ấy", thì phạm Ba-la-di; nếu Tỳ-kheo nói: "Tôi không còn đọa địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh", thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu nói chứng đắc bốn Quả Sa-môn thì phạm Ba-la-di; nếu nói đã lìa kiết sử thì phạm Ba-la-di; nếu Tỳ-kheo nói: "Những pháp mà Thanh văn đạt được, tôi cũng đạt được", thì phạm Ba-la-di; nếu nói được năm Căn, năm Lực, bảy Giác chi, tám Thánh đạo cũng vậy; nếu nói tôi thối thất Sơ thiền cho đến nói tu thiền thuận nghịch theo thứ lớp cũng Ba-la-di. Nếu nói tôi đối với bố thí là vô sở hữu thì phạm Thâu-lan-giá; nói tôi là Phật cũng phạm Thâu-lan-giá; nói tôi là thầy của trời người cũng phạm Thâu-lan-giá. Nói tôi là đệ tử của Phật Tỳ bà thi thì phạm Ba-la-di, nói tôi đắc quả cũng phạm Ba-la-di. Nếu nói tôi được pháp hơn người với người điếc, người câm, người câm điếc, người nhập định đều phạm Thâu-lan-giá. Nếu nói tôi được pháp hơn người với người trước đã phạm giới, người học giới (Sa-di học hối), tặc trụ… đều phạm Đột-kiết-la. Nếu nói tôi tu từ bi hỉ xả là vọng ngữ thì phạm Ba-la-di; ra dấu tay nêu tướng thì phạm Thâu-lan-giá.
TÁT BÀ ĐA BỘ TỲ NI MA ĐẮC LẶC GIÀ
QUYỂN 2
2. Hỏi Về Mười Ba Pháp Tăng-Già-Bà-Thi-Sa:
Trong lúc ngủ làm phương tiện, trong lúc ngủ xuất tinh thì không phạm; lúc thức làm phương tiện, trong lúc ngủ xuất tinh thì phạm Thâu-lan-giá; khi chưa thọ giới làm phương tiện, thọ giới cụ túc xong mà xuất tịnh thì phạm Thâu-lan-giá; khi thọ giới cụ túc làm phương tiện, khi thọ giới cụ túc xong mà xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa; khi thọ giới cụ túc làm phương tiện, khi bạch xong xuất tinh thì phạm Thâu-lan-giá.
Hỏi: Nếu vậy từ chỗ nào cho Biệt trụ? Đáp: Nên từ căn bản ban đầu đã phạm. Hỏi: Như thế nào là xuất tịnh?
Đáp: Tinh xuất ra cho đến một lóng tay.
Hỏi: Như thế nào là biết khởi tâm xuất tinh theo thứ lớp?
Đáp: Đây gọi là biết: Khi là Tỳ-kheo phạm thì khi là phi Tỳ-kheo thanh tịnh; khi là phi Tỳ-kheo phạm thì khi là Tỳ-kheo thanh tịnh; khi là Tỳ-kheo phạm cũng khi là Tỳ-kheo thanh tịnh; khi là phi Tỳ-kheo phạm cũng là khi phi Tỳ-kheo thanh tịnh.
Hỏi: Thế nào là khi phi Tỳ-kheo (Tỳ-kheo-ni) phạm mà khi là Tỳ-kheo thanh tịnh?
Đáp: Trường hợp khi là phi Tỳ-kheo phạm mà khi là Tỳ-kheo thì thanh tịnh là nếu Tỳ-kheo-ni phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa bất cọng mà chuyển căn làm Tỳ-kheo thì tội này được diệt.
Hỏi: Thế nào là khi Tỳ-kheo phạm mà khi là phi Tỳ-kheo thanh tịnh?
Đáp: Trường hợp khi là Tỳ-kheo phạm mà khi là phi Tỳ-kheo thì
thanh tịnh là nếu Tỳ-kheo phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa bất cọng mà chuyển căn làm Tỳ-kheo-ni thì tội này được diệt.
Hỏi: Thế nào là khi Tỳ-kheo phạm cũng khi là Tỳ-kheo thanh tịnh?
Đáp: Trường hợp khi là Tỳ-kheo (ni) phạm cũng khi là Tỳ-kheo (ni) thì thanh tịnh là nếu Tỳ-kheo phạm Tăng-già-bà-thi-sa mà như pháp trị thì được diệt tội, Tỳ-kheo-ni phạm Tăng-già-bà-thi-sa mà như pháp trị thì được diệt tội.
Lúc ngủ làm phương tiện, lúc thức xuất tinh, nếu biết thì phạm Thâu-lan-giá, không biết thì không phạm. Nếu nam căn khởi mà nghịch nước cầm nắm thì phạm Thâu-lan-giá, xuất tinh thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu xúc chạm người nữ mà nghi thì phạm Thâu-lan-giá, xúc chạm nơi răng, nơi chỉ toàn xương thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu Tỳ-kheo yêu thương người nữ này mà xúc chạm người nữ khác thì phạm Thâu-lan-giá, nếu xúc chạm thân người nữ có hai căn thì phạm Thâu-lan-giá, nếu xúc chạm huỳnh môn cũng phạm Thâu-lan-giá; xúc chạm thân người nam thì phạm Thâu-lan-giá. Nếu xúc chạm người nữ vì nhân duyên mịn màng ấm áp thì phạm Thâu-lan-giá; xúc chạm thân mẹ vì yêu quý mẹ thì không phạm, nếu vì mịn màng ấm áp thì phạm Thâu-lan-giá; cho đến xúc chạm chị em cũng vậy.
Cố ý nói lời thô với người khác thì phạm Thâu-lan-giá, bảo người khác nói cũng phạm Thâu-lan-giá… Tự khen ngợi mình cũng vậy.
Nếu làm mai mối, đem lời nói của người tự tại đến nói với người không tự tại thì phạm Thâu-lan-giá; tự tại là lúc ngủ, lúc ăn, lúc chơi đùa đều tự tại. Nếu mai mối tự trong thai cũng phạm Thâu-lan-giá; khi đánh nhau thắng chiếm đoạt người nữ thì phạm Thâu-lan-giá; làm mai mối cho người không con thì phạm Thâu-lan-giá; làm mai mối cho huỳnh môn, cho phi nhân nam, phi nhân nữ, người phạm hạnh hoặc người nam chuyển căn thành nữ, hoặc người nữ chuyển căn thành nam cho đến người vốn đã phạm giới, người học giới… đều phạm Thâu-lan-giá.
Xin làm phòng rồi mà không làm thì phạm Thâu-lan-giá.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo tự làm phòng không xin Tăng mà không phạm hay không?
Đáp: Có nếu bị muỗi mòng.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo tự xin vật dụng làm phòng mà không phạm hay không?
Đáp: Có, làm phòng cho người khác, người khác làm thành thì phạm Thâu-lan-giá; hai người cùng làm cũng phạm Thâu-lan-giá. Nếu mười xin vật làm một phòng cho mười người thì mỗi người đều phạm Tăng-già-bà-thi-sa; vật không hiện tiện mà làm phong, không xả phòng mà làm cho đến làm phòng ở nơi xa đều phạm Thâu-lan-giá; lấy vật dụng của mình để làm phòng cũng phạm Thâu-lan-giá.
Hỏi: Sao gọi là tự xin phòng?
Đáp là nếu có được vật dụng hoặc chưa có giá tiền. Làm phòng lớn cũng vậy.
Hỏi: Sao gọi là xin phòng?
Đáp: là khi Tăng hòa hợp tác pháp yết ma.
Dùng tay ra dấu hay sai bảo người khác vu báng Tỳ-kheo khác đều phạm Thâu-lan-giá; vu báng người vốn đã phạm giới, người học giới (Sa-di học hối) đều phạm Thâu-lan-giá; vu báng Sa-di thì phạm Đột-kiết-la. Nếu Tỳ-kheo ở trong Tăng nói lời bất định rằng: "Tỳ-kheo kia hành dâm, lấy trộm năm tiền, giết người, nói pháp hơn người", mà không nói rõ tên thì phạm Thâu-lan-giá; dùng tay ra dấu cũng vậy. Nếu Tỳ-kheo từ chỗ ngồi đứng dậy nói rằng: "Điều mà tôi nói là không có nhân duyên gì", thì phạm Đột-kiết-la. Nếu Tỳ-kheo đem việc này vu báng Tỳ-kheo-ni thì phạm Thâu-lan-giá; Tỳ-kheo-ni đem việc này vu báng Tỳ-kheo cũng phạm Thâu-lan-giá vì là cọng giới; nếu vu báng ba chúng dưới thì phạm Đột-kiết-la. Nếu vu báng nói rằng: "Thầy không phải là Tỳ-kheo, không phải Sa-môn, không phải Thích tử; thầy là Sa-môn xấu ác…" đều phạm Thâu-lan-giá. Đem các nạn sự để vu báng Tỳ-kheo thì phạm Đột-kiết-la, trừ bốn Ba-la-di, đem những việc khác vu báng đều phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Nếu Tỳ-kheo không được chấp thuận mà tẫn Tỳ-kheo thì có thành tẫn hay không?
Đáp: Không thành tẫn, các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Nếu Tỳ-kheo không được chấp thuận mà tẫn Tỳ-kheo thì có thành tẫn hay không?
Đáp: Có, nếu chúng tăng đồng thời tác pháp tẫn.
Hỏi: Nếu Tỳ-kheo không được chấp thuận mà ở trong Tăng tẫn Tỳ-kheo thì có thành tẫn hay không?
Đáp: Có, nếu trước đã được chấp thuận.
Hỏi: Không bạch Tăng lại để cho người không hiểu tác pháp yết ma thì có thành yết ma hay không?
Đáp: Thành nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la .
Hỏi: Không khiến cho nhớ nghĩ mà tẫn Tỳ-kheo thì có thành tẫn hay không?
Đáp: Thành nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Không tác bạch yết ma mà tẫn Tỳ-kheo thì có thành tẫn hay không?
Đáp: Thành nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la; không hiện tiền cũng vậy.
Hỏi: Tỳ-kheo không thọ pháp tẫn Tỳ-kheo tẫn Tỳ-kheo không thọ pháp thì có thành tẫn hay không?
Đáp: Thành tẫn nhưng các Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la. Tỳ-kheo thọ pháp tẫn Tỳ-kheo không thọ pháp và Tỳ-kheo không thọ pháp tẫn Tỳ-kheo thọ pháp cũng như vậy.
Hỏi: Nếu có Tỳ-kheo hỏi các Tỳ-kheo: "Tôi là Tỳ-kheo thọ pháp tẫn Tỳ-kheo này thì có thành tẫn hay không?"
Đáp: Nếu phi pháp tự nói thì không thành tẫn, nếu như pháp tự nói thì thành tẫn.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo tác pháp yết ma cho bốn người mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu ngồi trên giường lớn, giường nhỏ tác pháp cho bốn người… đều không phạm.
Hỏi: Như Phật dạy là chúng thì không được yết ma cho chúng, có trường hợp là chúng yết ma cho chúng mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu ngồi trên giường lớn, giường nhỏ tác pháp thì không phạm.
Hỏi: Người ở trên hư không tác pháp yết ma cho người ở dưới mặt đất thì có thành yết ma hay không?
Đáp: Không thành, các Tỳ-kheo phạm tội đáng quở trách. Trường hợp người ở dưới mặt đất tác pháp yết ma cho người ở trên hư không, người ở trong giới tác pháp yết ma cho người ở ngoài giới… cũng như vậy.
Hỏi: Thế nào là người không thanh tịnh nhưng tướng thanh tịnh? Đáp: Đó là Tỳ-kheo phạm Ba-la-di mà oai nghi thanh tịnh. Hỏi:
Thế nào là người thanh tịnh mà tướng không thanh tịnh?
Đáp: Đó là người trì giới không phạm nhưng oai nghi không thanh tịnh.
Hỏi: Thế nào là người thanh tịnh mà tướng cũng thanh tịnh? Đáp: Đó là người không phạm giới và oai nghi thanh tịnh.
Hỏi: Thế nào là người không thanh tịnh, tướng cũng không thanh tịnh?
Đáp: Đó là Tỳ-kheo phạm Ba-la-di, Tăng-già-bà-thi-sa và oai nghi không thanh tịnh.
3. Hỏi Về Hai Pháp Bất Định:
Hỏi: Như Phật dạy là nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo, có phải là tin vào lời của tất cả Ưu-bà-di đáng tin hay không?
Đáp: Nên hỏi Ưu-bà-di đáng tin này rằng: "Cô có thấy Tỳ-kheo này ở chỗ đó không?", nếu đáp là có thì nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo này. Nếu Ưu-bà-di đáng tin nói rằng: "Tôi thấy vị này ăn phi thời", Tỳ-kheo lại nói là tôi ăn tô, mật thì nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo này, cũng nên khiến cho Tỳ-kheo tự nói. Nếu Ưu-bà-di đáng tin nói rằng: "Tôi thấy vị này uống rượu", Tỳ-kheo lại nói là tôi uống nước mật, nước Tô-tỳ-la thì nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo này, cũng nên khiến cho Tỳ-kheo tự nói. Nếu Ưu-bà-di đáng tin nói rằng: "Tôi thấy vị này hành dâm", Tỳ-kheo lại nói là tôi hành dâm ở đùi thì nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo này, cũng nên khiến cho Tỳ-kheo tự nói. Nếu Ưu-bà-di đáng tin nói rằng: "Tôi thấy vị này hành dâm với súc sanh", Tỳ-kheo lại nói là tôi chỉ hành dâm bên ngoài thân phần thì nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo này, cũng nên khiến cho Tỳ-kheo tự nói. Cho đến thấy với long nữ, thiên nữ, Dạ-xoa nữ cũng như vậy. Nếu Ưu-bà-di đáng tin nói rằng: "Tôi thấy vị này cùng người nữ ở chỗ kia hành dâm", Tỳ-kheo lại nói là tôi vì nhân duyên khác nên đến chỗ đó thì không nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo này. Nếu Ưu-bà-di đáng tin nói rằng: "Tôi thấy vị này cùng người nữ đó hành dâm, người nữ đứng còn Tỳ-kheo ngồi" thì không nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo này; cho đến bốn oai nghi cũng như vậy. Trong Bất định thứ hai, nếu Tỳ-kheo trong hai việc, mỗi mỗi việc đều không tự nói ra thì không nên tin vào lời của Ưu-bà-di đáng tin nói mà trị tội Tỳ-kheo này.
4. Hỏi Về Ba Mươi Pháp Ni-Tát-Kỳ Ba-Dật-Đề:
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cất chứa y quá mười đêm mà không phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu y bị cháy, bị mất; nếu là thủy y, y đang may, y bằng lông, y bất tịnh cũng vậy.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cất chứa y dư trọn đời mà không phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, trong mười đêm thì gặp vô thường (chết).
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cất chứa y dư hai mươi năm mà không phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu bị điên cuồng tâm loạn, tâm bịnh hoại.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cất chứa y quá mười đêm, ngay nơi y này lại phạm lìa y ngủ đêm hay không?
Đáp: Có, nếu qua mười đêm may thành y thọ trì lại ra ngoài giới cho đến khi mặt trời mọc.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ngay trong ngày được y liền phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu liền ngày được y mà ngày trước phạm Xả đọa chưa sám hối, lìa y ngủ mà không thọ ba y lại cất chứa y quá mười đêm nên phạm Xả đọa.
Hỏi: Lìa Ni-sư-đàn ngủ đêm có phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Phật dạy không được lìa ba y ngủ đêm, Ni-sư-đàn hoặc được lìa hoặc không được lìa vì Ni-sư-đàn không phải là loại y lìa ngủ đêm. Nếu nuôi bịnh mà cất giữ y quá mười thì phạm Xả đọa; cất chứa khăn tay, đãy lượt nước, mền nệm thọ trì không phạm; nếu không thọ trì hoặc xả rồi thọ lại tùy ý dùng.
Hỏi: Sao gọi là đập y?
Đáp: Nếu là y mới chưa trải qua bốn tháng thọ dụng thì y này không được đập; nếu là Thời y, trong bốn tháng thọ dụng y này thì gọi là được đập y.
Hỏi: Giới của Tăng và giới của ngoại đạo cùng trong một giới, cùng chung một cửa nếu lìa y ngủ đêm thì có phạm hay không?, đáp là nếu ngủ đêm ngay nơi cửa thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo để y ở chỗ ngoại đạo, ngủ đêm trong giới của Tăng mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu giới của ngoại đạo và giới của Tăng cùng trong một giới; giới cây cũng vậy.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo để y ở bốn chỗ, ngủ đêm ở chỗ khác mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu để trên giường nằm ngồi, nếu không đem ba y theo thì nên thọ y khác.
Hỏi: Như Phật dạy được cất chứa vải trong một tháng thì thọ như thế nào?
Đáp: Đây là trường hợp ba y không đủ, nếu ba y đã đủ thì không được cất chứa vải trong một tháng; vì không đủ ba y mong cầu trong một tháng sẽ được đủ thì nên cất chứa; nếu không được thì nên cắt rọc may thành y thọ trì, nếu không cắt rọc may thành y thọ trì thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dật-đề, giống như trường hợp liền ngày có được y.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo nhờ Tỳ-kheo-ni không phải bà con giặt y mà không phạm hay không? Đáp: Có, nếu nhờ giặt y mới.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo không phải cha nhờ Tỳ-kheo-ni giặt y mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo-ni là mẹ; nếu giặt rồi bảo giặt nữa thì phạm Đột-kiết-la; nếu sai sứ, làm tướng nhờ giặt thì phạm Ni-tát-kỳ; nếu nhờ tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, hai chúng ni dưới giặt y của Tăng hoặc y bất tịnh thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ y từ Tỳ-kheo-ni không phải mẹ mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu thọ y từ mẹ là tặc trụ thì phạm Đột-kiết-la; nếu Tỳ-kheo-ni để y dưới đất rồi nói: "Đại đức, y này gởi cho đại đức tùy ý thọ dụng, tôi sẽ được công đức", Tỳ-kheo lấy thọ dụng thì không phạm; nếu bảo người khác lấy thì phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu đều phạm Đột-kiết-la. Nếu Tỳ-kheo-ni để y dưới đất rồi im lặng bỏ đi, Tỳ-kheo đồng ý thọ dụng thì không phạm; nếu nói: "Thọ dụng rồi đưa tiền cho tôi" thì không phạm; tạm mượn thọ dụng cũng không phạm. Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni để y cho cũng vậy. Nếu nói: "Trong tụ lạc đó có y cho đại đức", Tỳ-kheo đến đó lấy thì phạm Đột-kiết-la, nếu im lăng tâm thọ, sau đó đồng ý thọ dụng thì không phạm. Nếu Tỳ-kheo nói: "Tôi không được thọ y từ Tỳ-kheo-ni không phải bà con", người kia im lặng để y dưới đất rồi bỏ đi, sau đó Tỳ-kheo đồng ý thọ dụng thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ y từ Tỳ-kheo-ni là mẹ mà phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu thọ lấy vật khác.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo vào nhà bạch y, y không rời thân mà lại phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu y bị bùn đất làm dơ, Tỳ-kheo-ni phủi giũ; nếu Tỳ-kheo nhờ Tỳ-kheo-ni không phải bà con giặt Ni-sư-đàn thì phạm Xả đọa, giặt mền nệm gối đều phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Sao gọi là giặt?
Đáp: Nhúng vào nước cho đến ba lần thì gọi là giặt.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo xin y từ cư sĩ, vợ cư sĩ không phải bà con mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu xin cho Tăng hoặc xin từ người hai căn thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo xin y từ cư sĩ, vợ cư sĩ mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu đó là cha mẹ hoặc xin vải may màn, y tắm mưa thì không phạm; nếu xin từ người học giới thì phạm Đột-kiết-la; xin y bất tịnh cũng phạm Đột-kiết-la; xin y Kiếp bối, Đầu sa thì phạm Đột-kiết-la. Khi thọ giới cụ túc xin, khi thọ giới cụ túc được y có bốn câu; nếu cư sĩ chuyển căn thành nữ hoặc Tỳ-kheo chuyển căn thành Tỳ-kheo-ni đều không phạm. Sai sứ, dùng tay ra dấu đều phạm Đột-kiết-la. Xin y từ phi nhân, súc sanh, chư thiên thì không phạm.
Nếu vì Sa-di may y mà Tỳ-kheo đến xin thì phạm Đột-kiết-la; vì nhiều Tỳ-kheo may y mà một Tỳ-kheo đến xin cũng phạm Đột-kiết-la; vì may y khi còn là bạch y, sau khi xuất gia rồi đến đòi thì phạm Đột-kiết-la; vì may y khi thọ giới cụ túc, thọ giới cụ túc xong đến đòi cũng phạm Đột-kiết-la, y này nên xả; nếu xin y từ trời rồng, Dạ-xoa và tất cả ngoại đạo đều không phạm; sai sứ, dùng tay ra dấu đều phạm Đột-kiết-la.
Nếu phi nhân đưa giá tiền, phi nhân làm sứ, phi nhân là đàn việt thì không phạm; người đưa giá tiền, phi nhân làm sứ, phi nhân là đàn việt cũng không phạm; phi nhân đưa giá tiền, người làm sứ, người là đàn việt cũng không phạm; nếu người đưa giá tiền, người làm sứ, người là đàn việt thì phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo dùng Kiều xa da mới làm Ni-sư-đàn mà không phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu làm xen tạp với Cù na, hoặc với Kiếp bối, Đầu cưu la hoặc với tóc, lông… đều phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu đều phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo dùng Kiều xa da mới xen tạp làm phu cụ mà không phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Nếu không tự làm hoặc làm thuần đen; tự làm cũng vậy.
Nếu làm xong trải ngủ liền phạm tội.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm phu cụ mà phạm bốn Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu làm bằng kích lương của Phật, chưa đủ sáu năm, nhờ Tỳ-kheo-ni không phải là bà con giặt và cất chứa quá mười đêm; nếu làm thuần trắng hoặc bất tịnh thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm phu cụ chưa đủ sáu năm mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu trong sáu năm bỏ đạo, sau đó xuất gia thọ giới trở lại; bị cuồng si hoặc chuyển căn thành nữ cũng vậy; hoặc Tăng yết ma cho làm; đối với phu cụ bằng Kiều xa da cũng vậy; nếu làm cho người khác thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ y Tăng-già-lê mà phạm Đột-kiết-la hay không?
Đáp: Có, nếu y làm xen tạp bằng chỉ sợi vàng hoặc bạc, hoặc loại chỉ sợi quý báu; dù để dưới đất cho cũng không thọ dụng; nếu khi thọ tưởng là vàng thì phạm Xả đọa; nếu ở chỗ xa nhờ người lấy thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy vật từ mẹ mà phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu trao đổi vật khác thì phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo mua bán đủ các loại mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu sai bảo người chưa thọ giới cụ túc mua bán thì không phạm, nếu mua bán không như pháp thì phạm Đột-kiết-la. Mua bán với trời rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già… tất cả phi nhân thì phạm Đột-kiết-la; mua bán với bà con cũng phạm Đột-kiết-la. Mua bán với người điên cuồng tâm loạn, tâm bịnh hoại, tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, huỳnh môn… đều phạm Đột-kiết-la. Người học giới mua bán cũng phạm Đột-kiết-la; khi chưa thọ giới cụ túc mua bán, khi chưa thọ giới cụ túc được lợi thì phạm Đột-kiết-la… có tất cả bảy câu; người điên cuồng tâm loạn, tâm bịnh hoại mua bán thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cất chứa bát quá mười đêm mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu trong mười đêm bị điên cuồng
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cất chứa bát dư trọn đời mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu đã ở trong Tăng xả và sám hối.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo có một bát, ngay nơi bát này lại phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu không thọ trì.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo có bát rồi lại xin bát khác, trọn đời không tịnh thí mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu là bát nhỏ.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo liền ngày xin được bát mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu bát dễ có được trong mười đêm
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo có bát chưa tới năm đường răng nứt, xin bát mới mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu hai hoặc ba người xin một bát thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo tự xin chỉ sợi bảo thợ dệt dệt y mà không phạm Xả đọa hay không?
Đáp: Có, nếu xin cho Tăng thì không phạm; hoặc xin chỉ sợi bất tịnh rồi bảo thợ dệt dệt y thì phạm Đột-kiết-la; hoặc xin chỉ sợi từ người điên cuồng thì phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu xin đều phạm Đột-kiết-la. Nếu bảo thợ dệt dệt y cho Tỳ-kheo, Tỳ-kheo đến chỗ thợ dệt mà không nói thì phạm Đột-kiết-la; nếu nói là dùng loại chỉ sợi xen tạp để dệt thì phạm Đột-kiết-la; nếu thợ dệt là huỳnh môn hay người hai căn, Tỳ-kheo đến nói với họ thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo có tâm sân hận đoạt lấy y của tỳ-kheo khác mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu đoạt y bất tịnh hoặc đoạt y của người học giới, tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, Sa-di thì phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu bảo đoạt thì phạm Đột-kiết-la; nếu đoạt y chưa đủ lượng cũng phạm Đột-kiết-la; nếu người đoạt y chuyển căn thành nữ hay người bị đoạt y chuyển căn đều phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lìa y quá sáu đêm, không thọ y khác mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu một trong tám nạn khởi lên; hoặc trong ba y không có y dư khác mà an cư, trong một tháng Thời y được lìa y ngủ đêm, nếu quá hạn này thì phạm Xả đọa.
Nếu dùng y bất tịnh hoặc y Kiếp-ba-đồ-sa để may y tắm mưa thì phạm Đột-kiết-la; nếu Tỳ-kheo tự tứ xong đến trú xứ khác, nơi này chưa tự tứ mà tùy ở chỗ đó cất chứa y tắm mưa thì phạm Ba-dật-đề.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy y từ mẹ mà phạm Ni-tát-kỳ Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu là y của Tăng mà hồi chuyển về cho mình thì phạm Xả đọa; thời dược và thất nhật dược cũng vậy.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy y của Tăng hồi chuyển về cho mình mà không phạm hay không?
Đáp: Nếu ở ngoài giới thì phạm Đột-kiết-la. Nếu ở trong giới của Tăng, không hòa hợp mà chia y thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo được dùng thời dược làm phi thời dược, thất nhật dược và tận hình dược hay không?
Đáp: Có, như mía là Thời dược, ép lấy nước làm Phi thời dược; đường là Thất nhật dược, đốt thành tro làm Chung thân dược, Hồ-ma cũng vậy; thịt là Thời dược, chiên lấy mỡ làm Thất nhật dược, đốt thành tro làm Chung thân dược .
Hỏi: Nếu Thất nhật dược để ở chỗ bất tịnh không trải qua đêm, không thọ trì thì có được trong bảy ngày thọ hay không? Đáp: Được, Chung thân dược cũng vậy. Nếu mỡ đã được lượt rồi, nấu với dầu thì được dùng trong bảy ngày, Tỳ-kheo khác cũng được dùng trong bảy ngày, nếu dùng để nhỏ mũi, nhỏ lỗ tai hay thoa chân đều không phạm.
5. Hỏi Về Chín Mươi Pháp Ba-Dật-Đề:
Hỏi: Có cư sĩ hỏi Tỳ-kheo: "Thầy là ai?"
Đáp: là ngoại đạo thì Tỳ-kheo này có xả giới hay không? Đáp: Không xả giới nhưng phạm cố ý vọng ngữ Ba-dật-đề.
Hỏi: Có cư sĩ hỏi Tỳ-kheo: "Thầy là ai?", đáp là cư sĩ thì Tỳ-kheo này có xả giới hay không?
Đáp: Không xả giới nhưng phạm cố ý vọng ngữ Ba-dật-đề. Nếu đáp là Hòa thượng cũng vậy.
Nếu Tỳ-kheo nói điên đảo là xin cho Hòa thượng hoặc A-xà-lê , người kia nghe theo lời đã nói mà cho đồ vật thì Tỳ-kheo phạm cố ý vọng ngữ Ba-dật-đề; thường xưng tên để xin cũng phạm Ba-dật-đề. Không nghe mà nói là nghe, nghe mà nói là không nghe… đều phạm Ba-dật-đề. Nếu nói người kia mù lòa mà người đó thật không mù lòa thì phạm hai tội Ba-dật-đề là cố ý vọng ngữ và khinh chê; nói điếc, câm ngọng cũng vậy, cho đến nói các nghề công xảo khác cũng vậy, như nói thầy là dòng Bà-la-môn xuất gia hoặc thầy là thợ hớt tóc xuất gia… đều phạm.
Hỏi: Nếu Tỳ-kheo khi đi dùng thiên nhãn để xuất tội (cử tội) Tỳ-kheo thì có thành xuất tội hay không?
Đáp: Không thành xuất tội vì thiên nhãn không phải là sự, khi ngồi cũng vậy.
Hỏi: Tỳ-kheo ở trong Tăng xuất tội Tỳ-kheo thì có thành xuất tội hay không?
Đáp: Không thành xuất tội, Tỳ-kheo phạm Đột-kiết-la.
Nếu cố ý khinh chê tặc trụ, người học giới, người vốn không hòa hợp đều phạm Đột-kiết-la; khinh chê ba chúng dưới cũng phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu khinh chê cũng phạm Đột-kiết-la.
Nếu dùng thiên nhĩ để nghe lời ly gián thì phạm Đột-kiết-la; ly gián tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp đề phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu ly gián đều phạm Đột-kiết-la; ly gián Tỳ-kheo-ni và ba chúng dưới đều phạm Đột-kiết-la.
Nếu đã diệt tội cho tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp mà phát khởi trở lại thì phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu để phát khởi lại cũng phạm Đột-kiết-la. Đã diệt tội cho Tỳ-kheo-ni và ba chúng dưới rồi mà còn phát khởi trở lại thì phạm Đột-kiết-la.
Thuyết pháp cho người nữ đang ngủ thì phạm Đột-kiết-la; thuyết pháp cho tịnh nhân đang ngủ, tịnh nhân là người cõi Uất-đơn-việt hoặc là người ngu si, hoặc là người điếc, câm hoặc là người biên địa đều phạm Đột-kiết-la; thuyết pháp cho huỳnh môn, người hai căn đều phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Nếu tịnh nhân bên cạnh là người không thanh tịnh thì có được thuyết pháp cho người nữ hay không?
Đáp: Không được, vì sao, vì Phật có dạy chú nguyện cho tịnh nhân thì không phạm; nếu tịnh nhân bên cạnh là người mù, câm mà thuyết pháp cho người nữ thì phạm Đột-kiết-la; nếu tịnh nhân là người không điên cuồng hoặc là năm chúng thì thuyết pháp không phạm. Nếu không có tịnh nhân, thuyết pháp cho người thọ tám trai giới thì không phạm; hoặc dạy kinh hay hỏi đáp thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cùng người chưa thọ giới cụ túc đọc tụng cú pháp mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu cùng tụng với súc sanh; nếu cùng tụng với trời rồng quỷ thần… thì phạm Đột-kiết-la; cùng tụng với Sa-di, Sa-di-ni cũng phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu cùng tụng thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Vì sao nói tội Ba-la-di, Tăng-già-bà-thi-sa của tỳ-kheo cho người chưa thọ giới cụ túc nghe thì phạm Ba-dật-đề?
Đáp: Vì hai tụ giới này nhiếp hết các tội thô ác.
Hỏi: Có trường hợp nói được pháp hơn người cho người chưa thọ giới cụ túc nghe mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu nói cho ba chúng dưới nghe thì phạm Đột-kiết-la; nói cho bậc chánh kiến hoặc bậc Kiến đế nghe thì không phạm; nói cho người điên cuồng tâm loạn, tâm bịnh hoại nghe đều phạm Đột-kiết-la; nói cho tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới nghe đều phạm Đột-kiết-la.
Nếu Tỳ-kheo hồi chuyển Tăng vật cho Tỳ-kheo-ni tăng thì phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu hồi chuyển thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo chê trách mỗi nữa tháng thuyết giới vụn vặt này mà không phạm hay không?
Đáp: Không có, trừ hai mươi mốt trường hợp không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo nhổ cỏ mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, đó là cạo tóc; nếu Tỳ-kheo dùng tro đất phủ lên cỏ tươi thì phạm Đột-kiết-la. Nếu bảo người hái trái cho mình ăn thì phạm Đột-kiết-la; hái nấm mèo cũng phạm Đột-kiết-la; người học giới (Sa-di học hối) hái thì phạm Đột-kiết-la.
Nếu Tỳ-kheo vì người khác mà mắng thì phạm Đột-kiết-la; mắng súc sanh cũng phạm Đột-kiết-la. Nếu hỏi việc này mà trả lời việc khác thì phạm Đột-kiết-la; im lặng xúc não người khác cũng phạm Đột-kiết-la; nghe nói rồi mà không ghi nhớ thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo trải ngọa cụ nơi đất trống, khi đi không tự thu dọn cũng không bảo người thu dọn mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu là giường báu hoặc ở chỗ khuất do có cư sĩ nhiếp thủ nên khi đi không thu dọn thì không phạm. Nếu Tỳ-kheo là tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới khi đi không thu dọn thì phạm Đột-kiết-la. Tỳ-kheo trải ngọa cụ của mình khi đi không thu dọn cũng không bảo người thu dọn thì phạm Đột-kiết-la; năm chúng cũng vậy.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo trải ngọa cụ của Tăng không tự thu cất cũng không bảo người thu cất mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu ngồi ở nhà cư sĩ hoặc ngọa cụ bị người chiếm đoạt thì không phạm, hoặc gần chỗ kinh hành cũng không phạm. Nếu tạm thời đứng dậy đi, không tự cất cũng không bảo người cất thì phạm Đột-kiết-la; trừ ngọa cụ, các vật khác như ván cây, khúc cây thì tùy ý ngồi không phạm. Nếu Tỳ-kheo không dặn trao lại ngọa cụ mà đi, khi đến giữa đường gặp Tỳ-kheo khác nên dặn thu dọn giùm; nếu vị kia nhận lời mà không thu cất thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Nếu Tỳ-kheo muốn cất ngọa cụ vào trong phòng, cửa phòng đóng thì làm thế nào?
Đáp: Nên để bên vách hoặc dưới gốc cây hoặc ở chỗ không bị mưa làm hư.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo xua đuổi Tỳ-kheo mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Nếu chúng tăng là tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới, Sa-di… cùng xua đuổi một Tỳ-kheo thì phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu xua đuổi hoặc ở trong phòng riêng đuổi ra thì phạm Đột-kiết-la; ở nơi đất trống xua đuổi cũng phạm Đột-kiết-la; xua đuổi ngạ quỷ cũng phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo biết Tỳ-kheo khác đến trước đã trải ngọa cụ rồi, mình đến sau gắng gượng tự trải hay bảo người trải ngọa cụ mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu đó là tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới, Sa-di thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo không chống đỡ giường sút chân, ngồi nằm trên đó mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu ở trong chùa của tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp hoặc chùa của tỳ-kheo-ni hoặc chùa của ngoại đạo thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy nước có trùng tưới lên cỏ, đất mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu sai sứ, dùng tay ra dấu thì phạm Đột-kiết-la; dùng tô, lạc, sữa tưới lên trùng trong cỏ thì phạm Đột-kiết-la. Hỏi: có trường hợp Tỳ-kheo lợp nhà quá hai, ba lớp mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu sai sứ, dùng tay ra dấu hoặc bảo huỳnh môn làm thì phạm Đột-kiết-la.
Phòng lớn tức là phòng riêng hoặc phòng có chủ. Hỏi: Sao gọi là giáo giới Tỳ-kheo-ni?
Đáp: Nếu nói về tám giới trọng gọi là giáo giới Tỳ-kheo-ni. Tỳ-kheo thọ pháp giáo giới cho Tỳ-kheo-ni không thọ pháp thì phạm Đột-kiết-la; ngược lại cũng vậy. Giáo giới cho Tỳ-kheo-ni tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Giáo giới cho Tỳ-kheo-ni, Tỳ-kheo nơi khác cũng được giáo giới thì có cần tác yết ma nữa hay là không làm?
Đáp: Trước đã tác yết ma rồi thì không cần tác nữa.
Hỏi: Có trường hợp Tăng không sai, Tỳ-kheo giáo giới Tỳ-kheo-ni mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu trước đã được sai rồi.
Hỏi: Nếu trú xứ chỉ có một Tỳ-kheo thì Tỳ-kheo-ni có nên đến cầu giáo giới hay không?
Đáp: Nên đến, trường hợp hai, ba vị cũng vậy.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo giáo giới Tỳ-kheo-ni đến mặt trời lặn mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu ở trong chùa tỳ-kheo-ni trong tụ lạc hoặc trong chùa gần tụ lạc, gần nhà cư sĩ thì không phạm; nếu ở ngoài tụ lạc thì phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo đem y cho người không phải là mẹ mà không phạm hay không?
Đáp: Có, về mẹ có tất cả hai mươi mốt trường hợp; nếu đem y cho Tỳ-kheo-ni tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Như Phật dạy nếu Tỳ-kheo nói với Tỳ-kheo khác rằng: "Vì lợi cúng dường nên giáo giới Tỳ-kheo-ni thì phạm Ba-dật-đề", có trường hợp Tỳ-kheo nói như thế mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu các phi nhân như trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già… xuất gia làm Tỳ-kheo-ni.
Nếu Tỳ-kheo hẹn với Tỳ-kheo-ni đi trong hư không thì phạm Đột-kiết-la; khi chưa thọ giới cụ túc cùng hẹn, thọ giới cụ túc xong cùng đi thì phạm Đột-kiết-la; Tỳ-kheo đi trên hư không, Tỳ-kheo-ni đi dưới đất thì phạm Đột-kiết-la.
Nếu Tỳ-kheo cùng ngồi ở chỗ khuất với thiên nữ có thể nắm giữ được thì phạm Đột-kiết-la; ngồi với Tỳ-kheo-ni cũng vậy.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo nhờ Tỳ-kheo-ni khen ngợi mà được thức ăn lại không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu khen ngợi người khác, người khác ăn thì không phạm. Nếu Tỳ-kheo trước đã thọ cư sĩ thỉnh, sau đó Tỳ-kheo-ni khan ngợi bảo cư sĩ thỉnh Tỳ-kheo đó, cư sĩ nói là đã thỉnh rồi thì Tỳ-kheo không phạm; tịnh thí thức ăn cho Tỳ-kheo-ni và ba chúng dưới đều không phạm; không biết Tỳ-kheo-ni khen ngợi mà ăn thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ thỉnh thực ở nhiều nơi mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu trước đã tịnh cho người khác hoặc vì bịnh hoặc ở nhiều nơi thọ bà con thỉnh thực thì không phạm. Nếu Tỳ-kheo thọ thỉnh thực rồi ngay nơi chỗ ngồi hoặc chỗ khác đem thức ăn đến, tác ý không thọ thì không phạm. Nếu Tỳ-kheo thọ thỉnh, có người nói: "Đại đức, còn có thức ăn nhưng tôi không thỉnh đại đức lần nữa" thì không phạm. Nếu Tỳ-kheo thọ hai loại thức ăn là Khư-đà-ni và Bồ-xà-ni, không tác tịnh mà ăn cũng không phạm. Tỳ-kheo trước đã thọ thỉnh thực, có người nói: "Đại đức nhớ tôi thỉnh thực, tôi không thỉnh đại đức lần nữa" thì không phạm. Tỳ-kheo trước đã thọ thỉnh thực, có người nói: "Đại đức, tôi còn có thức ăn tùy theo bịnh, tôi không thỉnh đại đức lần nữa" thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ thỉnh hai nơi, không cho người khác một nơi mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu đó không phải là chánh thực; nếu Tỳ-kheo thọ thỉnh thực rồi, có người nói rằng: "Đại đức tự đến nhà tôi, tôi không thỉnh đại đức lần nữa" thì không phạm. Lúc đang ngồi có người thỉnh thực, nếu trước chưa thọ thỉnh thực thì không phạm; ngay nơi chỗ nhất tọa thực, có người khác thỉnh thực thì không phạm; thường thỉnh thực cũng không phạm, vì thương xót nên thọ thỉnh thực cũng không phạm; thọ thức ăn do cư sĩ để dành cho (trường thực) cũng không phạm; một người lấy phần cho hai người cũng không phạm. Thức ăn bất tịnh, dùng tay ra dấu thọ thì phạm Đột-kiết-la; người điên cuồng thỉnh thực, nghi nên thọ chỗ khác thỉnh thực thì không phạm; Tỳ-kheo thọ thỉnh thực rồi cho lại cho Tỳ-kheo thọ pháp thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp ở một nơi thọ hai nhà thỉnh thực mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu thọ thỉnh thực ở Long cung, miếu thờ trời và nhà của ngoại đạo.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo thọ hai, ba bát thức ăn mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu ở nhà ngoại đạo, miếu thờ trời, thờ Dạ-xoa thì không phạm; nếu dùng tay ra dấu để thọ thì phạm Đột-kiết-la; trừ bánh, thọ các loại thức ăn khác đều không phạm. Nếu thọ hai, ba bát rồi sai người khác mang đi thì phạm Đột-kiết-la .
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ăn rồi, tùy ý không thọ pháp dư thực lại ăn nữa mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu bịnh, ăn tô, mật cũng vậy; ăn thức ăn bất tịnh (chánh thực) rồi tùy ý thọ pháp dư thực thì không gọi là thọ thực, phạm Ba-dật-đề. Nếu Tỳ-kheo này là tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới thì phạm Đột-kiết-la .
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ăn biệt chúng mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu đi quá nữa do tuần hoặc ra khỏi giới hoặc ở trên hư không ăn thì không phạm, như Phật đã dạy trừ khi có nhân duyên, ăn biệt chúng không phạm.
Hỏi: Vì tất cả nhân duyên hiện tại tiền hay là mỗi mỗi nhân duyên hiện tại tiền?
Đáp: Vì mỗi mỗi nhân duyên hiện tại tiền được ăn biệt chúng không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo phi thời ăn loại thức ăn Khư-đà-ni và Bồ-xà-ni mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu đến cõi Uất đơn việt, theo giờ ăn ở cõi đó thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ngồi một chỗ ăn mà phạm bốn tội Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu không thọ thực mà ăn, thức ăn không thanh tịnh, ăn phi thời và thức ăn để cách đêm thì khi vừa ăn liền phạm bốn tội Ba-dật-đề.
Hỏi: Thức ăn cách đêm ở cõi Uất đơn việt có được ăn không?
Đáp: Được ăn, các cõi khác cũng vậy. Có ba hạng người được ăn cách đêm, đó là tặc trụ, người học giới, người vốn không hòa hợp; Tỳ-kheo không được ăn.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ăn thức ăn cách đêm mà không phạm hay không?
Đáp: Có, thức ăn cách đêm của tỳ-kheo-ni, Tỳ-kheo được ăn; thức ăn cách đêm của tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni được ăn. Nếu miệng bát bị mẻ, thức ăn còn dính trong bát phải hết sức chú ý, rửa ba lần cho sạch rồi mới dùng thọ thực thì không phạm. Nếu đem cho Sa-di, Sa-di trả lại, Tỳ-kheo dùng thọ thực không phạm; đem thức ăn cách đêm cho người khác, người khác trả lại, nếu ăn thì phạm Đột-kiết-la, nếu tự không thọ thực thì không phạm. Ở cõi Uất đơn việt không thọ thức ăn mà ăn thì không phạm; các cõi khác thì không được.
Hỏi: Khi Tỳ-kheo ăn, tịnh nhân sớt loại thức ăn Khư-đà-ni, Bồ-xà-ni vào bát thì có thành thọ hay không?
Đáp: Nếu từ khước được thì từ khước, nếu không từ khước được thì được ăn; nếu là nước đục, nước muối, nước tro thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp tự xin thức ăn ngon mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu xin từ rồng, Dạ-xoa… các phi nhân hoặc xin từ bà con thì không phạm.
Nước có trùng nên lượt.
Nếu cùng huỳnh môn ngồi ở chỗ khuất hoặc ngồi trong nhà hoặc trong nhà không tự tại thì phạm Đột-kiết-la. Nhà không tự tại là nếu trong nhà có cha mẹ, bà con, trong đó tự tại ngồi thì không phạm; nếu nhà có nhiều con và dâu, chưa phân chia tài sản thì gọi là nhà không tự tại; dù đã phân chia tài sản, nếu ngồi trong nhà của người lấy vợ thì phạm Ba-dật-đề; ngồi trong chùa đã bị chủ đoạt hoặc trong chùa của ngoại đạo thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cùng ngồi mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu cùng ngồi trên hư không.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cùng ngồi ở chỗ khuất mà không phạm hay không?
Đáp: Nếu ngồi ở trong đại chúng.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ngồi ăn ở chỗ khuất mà phạm Ba-la-di hay không?
Đáp: Có, nếu ăn dục (người nữ là thức ăn của người nam nên gọi là ăn dục)
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ngồi ở chỗ khuất ăn mà phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu ngồi ở chỗ khuất ăn tô, dầu, mật, đường và uống nước có trùng.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo dùng nước có trùng mà không phạm hay không?
Đáp: Nếu trong nước có trùng lớn, tắm rửa thì phạm Đột-kiết-la; sai sứ, dùng tay ra dấu cũng phạm Đột-kiết-la .
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo tự tay đưa thức ăn cho ngoại đạo mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu ngoại đạo là bà con hoặc bị bịnh hoặc họ muốn xuất gia hoặc dùng tay ra dấu cho thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo đến xem quân trận xuất hành mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu đó là quân của trời, rồng, A-tu-la thì phạm Đột-kiết-la; nếu bị bốn binh bao vây hoặc vua cho gọi hoặc gặp một nạn trong tám nạn thì không phạm; ở trong chùa hay trong nhà cũng không phạm. Ở trong quân trận hai đêm xem diễn tập cũng vậy.
Nếu Tỳ-kheo đánh ba hạng người tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp thì phạm Đột-kiết-la; dùng vật ném nhiều Tỳ-kheo, tùy trúng bao nhiêu thì phạm Ba-dật-đề bấy nhiêu; không trúng thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo làm một phương tiện mà phạm trăm ngàn tội Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu Tỳ-kheo nắm cát hay đậu ném vào các Tỳ-kheo, tùy trúng hay không trúng như trên đã nói. Nếu Tỳ-kheo cầm dao chĩa vào chúng Tỳ-kheo thì phạm nhiều tội Ba-dật-đề; nếu chĩa vào bốn hạng người tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, người học giới thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Che giấu tội trọng của phi Tỳ-kheo có thành tội che giấu hay không?
Đáp: Không thành tội che giấu, đối với ba hạng người tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp cũng không gọi là che giấu. Nếu Tỳ-kheo thấy Tỳ-kheo khác phạm tội trọng, Tỳ-kheo ấy nói là tôi không có phạm, Tỳ-kheo này không nói với người khác thì không gọi là che giấu. Nếu Tỳ-kheo che giấu tội trọng của tỳ-kheo thì phạm Ba-dật-đề; che giấu tội trọng của tỳ-kheo-ni và ba chúng dưới thì phạm Đột-kiết-la; che giấu tội trọng của người điên cuồng tâm loạn, tâm bịnh hoại thì không phạm.
Hỏi: Nếu ở bên người điên cuồng sám hối thì có thành sám hối hay không?, đáp là không thành sám hối.
Hỏi: Diệt tẫn Sa-di rồi nên xả hay không nên xả?
Đáp: Nên xả, nếu Sa-di đến trong Tăng xin sám hối hoặc khi bố tát sám hối thì nên nhiếp thủ.
Tỳ-kheo khi bố tát, nhớ mình có tội khởi tâm phát lồ sám hối thì không gọi là che giấu.
Nếu Tỳ-kheo xua đuổi Tỳ-kheo-ni và ba chúng dưới thì phạm Đột-kiết-la; ở trong nhà ngoại đạo mà xua đuổi Tỳ-kheo hoặc sai sứ đuổi Sa-di thì phạm Đột-kiết-la.
Nếu Tỳ-kheo bỏ tô, dầu, mật vào trong lửa thì phạm Đột-kiết-la; nếu đốt xương, y vật cũ thì phạm Đột-kiết-la; bỏ củi vào trong lửa cũng phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cùng người chưa thọ giới cụ túc ngủ quá hai đêm mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu cùng ngủ nơi bờ rào, bên vách tường, dưới gốc cây thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo cùng người chưa thọ giới cụ túc ngủ quá hai đêm mà phạm hai tội Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu cùng ngủ với Sa-di hai đêm, đêm thứ ba cùng ngủ với người nữ.
Trường hợp Sa-di nói rằng: "Tôi biết lời Phật dạy là dâm dục không chướng ngại đạo", nếu Sa-di ở trong Tăng hòa hợp sám hối thì nên nhiếp thọ.
Nếu Tỳ-kheo gởi dục cho Tỳ-kheo không thọ pháp rồi sau đó quở trách thì phạm Đột-kiết-la, trường hợp ngược lại cũng vậy. Nếu tác pháp yết ma cho tặc trụ, người vốn đã phạm giới, người vốn không hòa hợp, cho ba chúng dưới, đã gởi dục rồi sau đó quở trách thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo mặc y không hoại sắc mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu mặc y bất tịnh như y Kiếp ba đầu sa thì phạm Đột-kiết-la; y bất tịnh hoại sắc tác tịnh rồi mặc thì phạm Đột-kiết-la. Nếu là y hoại sắc của tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni được mặc cho đến Sa-di-ni cũng được mặc; y tịnh của tỳ-kheo-ni, Tỳ-kheo được mặc cho đến Sa-di cũng được mặc. Khăn lau chân, khăn tay, đãy lượt nước, túi đựng bát… đều nên tác tịnh.
Hỏi: Nếu y của tỳ-kheo bị quốc vương, trưởng giả đoạt lấy, sau đó trả lại thì có nên tác tịnh lại hay không?
Đáp: Không, vì trước đã tác tịnh rồi.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy vật báu hay vật tợ báu mà không phạm Ba-dật-đề hay không?
Đáp: Có, nếu lấy vật báu của trời, rồng, quỷ thần thì phạm Đột-kiết-la; nếu sai sứ lấy vật báu ở chỗ thì phạm Đột-kiết-la.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo lấy ngọc châu Ma ni mà không phạm hay không?
Đáp: Nếu lấy Ma ni thủy tinh thì phạm Đột-kiết-la; nếu khởi niệm là lấy cất giùm người khác, sau sẽ đưa trả lại cho họ thì không phạm.
Hỏi: Có trường hợp Tỳ-kheo ngồi nằm trên giường vàng, giường báu mà không phạm hay không?
Đáp: Có, nếu ở các chỗ của trời, rồng, quỷ thần thì không phạm. Nếu Tỳ-kheo được dao nên hoại tướng của dao rồi mới thọ dụng. Nếu Tỳ-kheo ngồi trên chỗ ngồi bằng vàng bạc thì phạm Đột-
kiết-la; xúc chạm vàng bạc cũng phạm Đột-kiết-la.
TÁT BÀ ĐA BỘ TỲ NI MA ĐẮC LẶC GIÀ
Nguồn: Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh — bản Việt dịch do HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì. Dữ liệu từ daitangkinh.org. Bản quyền bản dịch thuộc về các dịch giả.
