SỐ 1435 — THẬP TỤNG LUẬT

PHÁP CHIÊM BA THỨ BA

Phật tại nước Chiêm-ba, lúc đó Lục quần Tỳ-kheo làm yết ma phi pháp khắp nơi: Một người tẫn một người, một người tẫn hai, ba, bốn người; hai người tẫn hai người, hai người tẫn ba, bốn, một người; ba người tẫn ba người, ba người tẫn bốn, một, hai người; bốn người tẫn bốn người, bốn người tẫn một, hai, ba người. Có Tỳ-kheo thiểu dục tri túc hành hạnh đầu đà nghe biết việc này tâm không vui liền đem việc này bạch Phật, Phật do nhân duyên này nhóm họp Tỳ-kheo tăng rồi hỏi Lục quần Tỳ-kheo: "Các thầy thật đã làm việc này phải không?", đáp: "Thật đã làm thưa Thế tôn", Phật liền quở trách: "Tại sao gọi là Tỳ-kheo lại làm yết ma phi pháp khắp nơi… bốn người tẫn một, hai, ba người như trên", lúc đó Phật chỉ quở trách chứ chưa kết giới.

Phật tại nước Chiêm-ba, lúc đó ở nước A-diệp-ma-già có tụ lạc Vương tác bà, trong tụ lạc này có một cựu Tỳ-kheo tên là Cộng kim làm Ma-ha-đế-đế-đế-đà-la. Khi Lục quần Tỳ-kheo tự nước Ca thi du hành đến nước Chiêm-ba vào tụ lạc Vương-tát-bà, Tỳ-kheo này từ xa trông thấy liền ra nghinh đón, cầm lấy y bát, mời vào chỉ cho phòng xá và nói rằng: "Đây là phòng xá, ngọa cụ, mền gối… đấy là vật dụng tắm rửa… các thầy tùy ý lấy dùng". Tỳ-kheo này sáng sớm hôm sau vào trong tụ lạc đến các nhà giàu có khen ngợi Lục quần Tỳ-kheo rằng: "Các Tỳ-kheo này là đệ tử của phật, đa văn, thuyết pháp hay, biện tài vô ngại. Các vị nên cúng dường thức ăn Đát-bát-la và bữa ăn ngọ", các cư sĩ Bà-la-môn tín tâm liền cúng dường thức ăn Đát-bát-la và bữa ăn ngọ, Lục quần Tỳ-kheo nhờ nhân duyên này mà được mập khỏe và sắc lực, liền nói với nhau: "Người này rất tốt, có thể tôn trọng khen ngợi chúng ta để được cúng dường thức ăn ngon như vậy", nhưng chỉ vài ngày sau thì không còn được cúng dường nữa, Lục quần Tỳ-kheo nói với nhau: "Người này chuyển ý không còn tôn trọng tán thán chúng ta nữa, chúng ta nên gọi đến hỏi", nói rồi liền gọi đến hỏi rằng: "Vì sao thầy không còn tôn trọng tán thán chúng tôi nữa?", Tỳ-kheo Ma-ma-đế nói: "Các cư sĩ Bà-la-môn trong tụ lạc này tin lời tôi nói nên cúng dường, nhưng thế lực của tôi chỉ có thể làm được chừng ấy thôi", Lục quần Tỳ-kheo nói: "Thầy có thấy tội không?", đáp: "Tôi có tội gì?", Lục quần Tỳ-kheo nói: "Thầy không tôn trong tán thán chúng tôi nữa", đáp: "Tôi không thấy tội", Lục quần Tỳ-kheo nói với nhau: "Người này nói không thấy tội, chúng ta nên làm yết ma Bất-kiến-tẫn", nói rồi liền làm yết ma Bất-kiến-tẫn cho Tỳ-kheo này, Tỳ-kheo này suy nghĩ: "Ta không thấy tội mà Lục quần Tỳ-kheo không có duyên cớ gì lại miễn cưỡng làm yết ma Bất-kiến-tẫn cho ta, tại sao ta không đến chỗ Phật ở nước Chiêm-ba". Tỳ-kheo này làm lễ Tùy ý xong liền đắp y mang bát đến nước Chiêm-ba, đến chỗ Phật đảnh lễ rồi đứng một bên, pháp thường của Phật là khi có khách Tỳ-kheo đến đều hỏi thăm có nhẫn đủ không, có an lạc trụ không, khất thực có dễ không, đi đường có nhọc mệt không. Tỳ-kheo này đáp là nhẫn đủ, khất thực không khó, đi đường không nhọc mệt, rồi đem việc trên bạch Phật. Phật hỏi: "Lục quần Tỳ-kheo có duyên cớ gì mà làm yết ma Bất-kiến-tẫn cho thầy?", đáp: "Thế tôn, con không thấy tội, Lục quần Tỳ-kheo không có duyên cớ gì lại miễn cưỡng làm yết ma Bất-kiến-tẫn cho con", Phật nói: "Nếu thầy không thấy tội mà Lục quần lại không duyên cớ miễn cưỡng làm yết ma Bất-kiến-tẫn cho thầy, thì ta sẽ cho làm yết ma trợ giúp thầy". Lúc đó lục quần Tỳ-kheo nghe Tỳ-kheo bị tẫn này đã đến nước Chiêm-ba gặp Phật liền suy nghĩ: "Chúng ta cũng phải đến nước Chiêm-ba gặp Phật", sau khi làm lễ Tùy ý xong, Lục quần Tỳ-kheo liền du hành đến nước Chiêm-ba gặp Phật, đến nơi đảnh lễ Phật rồi ngồi một bên. Pháp thường của Phật là khi có khách Tỳ-kheo đến đều hỏi thăm có nhẫn đủ không, có an lạc trụ không, khất thực có dễ không, đi đường có nhọc mệt không; Lục quần Tỳ-kheo đều đáp là nhẫn đủ, được an lạc trụ, khất thực không khó, đi đường không nhọc mệt. Phật liền hỏi Lục quần Tỳ-kheo: "Các thầy ở trong tụ lạc Vương tác bà đã làm yết ma Bất-kiến-tẫn cho một Tỳ-kheo phải không?", đáp: "Thật đã làm thưa Thế tôn", Phật hỏi: "Vì duyên cớ gì mà các thầy lại làm yết ma Bất-kiến-tẫn cho Tỳ-kheo ấy?", đáp: "Người ấy không thấy tội, chúng con miễn cưỡng cho làm yết ma Bất-kiến-tẫn". Phật do nhân duyên này nhóm Tỳ-kheo tăng rồi quở trách Lục quần Tỳ-kheo: "Tại sao gọi là Tỳ-kheo lại không có duyên cớ miễn cưỡng làm yết ma Bất-kiến-tẫn cho Tỳ-kheo không thấy tội. Tại sao gọi là Tỳ-kheo lại làm yết ma phi pháp khắp nơi: Một người tẫn một người, một người tẫn hai, ba, bốn người; hai người tẫn hai người, hai người tẫn ba, bốn, một người; ba người tẫn ba người, ba người tẫn bốn, một, hai người; bốn người tẫn bốn người, bốn người tẫn một, hai, ba người", quở trách rồi bảo các Tỳ-kheo: "Từ nay nếu Tỳ-kheo làm yết ma phi pháp: Một người tẫn một người thì phạm một tội Đột-kiết-la, một người tẫn hai người thì phạm hai tội Đột-kiết-la, một người tẫn ba người thì phạm ba tội Đột-kiết-la, một người tẫn bốn người thì phạm bốn tội Đột-kiết-la; hai người tẫn hai người thì phạm hai tội Đột-kiết-la, hai người tẫn ba người thì phạm ba tội Đột-kiết-la, hai người tẫn bốn người thì phạm bốn tội Đột-kiết-la, hai người tẫn một người thì phạm một tội Đột-kiết-la; ba người tẫn ba người thì phạm ba tội Đột-kiết-la, ba người tẫn bốn người thì phạm bốn tội Đột-kiết-la, ba người tẫn một người thì phạm một tội Đột-kiết-la, ba người tẫn hai người thì phạm hai tội Đột-kiết-la; bốn người tẫn bốn người thì phạm Thâu-lan-giá vì làm nhân duyên phá tăng.

Lại nữa một người tẫn một người là yết ma phi pháp không nên làm, một người tẫn hai, ba, bốn người cũng là yết ma phi pháp không nên làm. Như vậy cho đến hai người tẫn hai người, hai người tẫn ba, bốn, một người; ba người tẫn ba người, ba người tẫn bốn, một, hai người; bốn người tẫn bốn người, bốn người tẫn một, hai, ba người đều là yết ma phi pháp không nên làm.

Lại nữa, một người tẫn một người thì không thành yết ma, một người tẫn hai, ba, bốn người đều không thành yết ma. Như vậy cho đến hai người tẫn hai người, hai người tẫn ba, bốn, một người; ba người tẫn ba người, ba người tẫn bốn, một, hai người; bốn người tẫn bốn người, bốn người tẫn một, hai, ba người đều không thành yết ma.

Nếu loại yết ma cần bốn người thì phải đủ bốn Tỳ-kheo mới thành yết ma; loại yết ma cần năm người thì phải đủ năm Tỳ-kheo mới thành yết ma; loại yết ma cần mười người thì phải đủ mười Tỳ-kheo mới thành yết ma; loại yết ma cần hai mươi người thì phải đủ hai mươi Tỳ-kheo mới thành yết ma. Nếu loại yết ma cần bốn người mà không đủ bốn Tỳ-kheo thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm, nếu bạch y làm người thứ tư cho đủ số bốn người thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm. Như thế cho đến Sa di, dị đạo, không phải Tỳ-kheo; người bị tẫn về không thấy tội, không sám tội, không bỏ ác tà kiến và tội bất cọng trụ; người phạm các tội bất cọng trụ, phạm biên tội, người vốn là bạch y, bất năng nam, người ô nhục Tỳ-kheo-ni, người việt-tế (tặc trụ); người giết cha mẹ, A-la-hán, người phá tăng, người ác tâm làm cho Phật bị thương… tất cả hạng người này làm người thứ tư cho đủ số bốn người thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm.

Nếu loại yết ma cần năm người mà không đủ năm Tỳ-kheo thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm, nếu bạch y làm người thứ năm cho đủ số năm người thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm. Như thế cho đến Sa di, dị đạo, không phải Tỳ-kheo; người bị tẫn về không thấy tội, không sám tội, không bỏ ác tà kiến và tội bất cọng trụ; người phạm các tội bất cọng trụ, phạm biên tội, người vốn là bạch y, bất năng nam, người ô nhục Tỳ-kheo-ni, người việt-tế (tặc trụ); người giết cha mẹ, A-la-hán, người phá tăng, người ác tâm làm cho Phật bị thương… tất cả hạng người này làm người thứ năm cho đủ số năm người thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm.

Nếu loại yết ma cần mười người mà không đủ mười Tỳ-kheo thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm, nếu bạch y làm người thứ mười cho đủ số mười người thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm. Như thế cho đến Sa di, dị đạo, không phải Tỳ-kheo; người bị tẫn về không thấy tội, không sám tội, không bỏ ác tà kiến và tội bất cọng trụ; người phạm các tội bất cọng trụ, phạm biên tội, người vốn là bạch y, bất năng nam, người ô nhục Tỳ-kheo-ni, người việt-tế (tặc trụ); người giết cha mẹ, A-la-hán, người phá tăng, người ác tâm làm cho Phật bị thương… tất cả hạng người này làm người thứ mười cho đủ số mười người thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm.

Nếu loại yết ma cần hai mươi người mà không đủ hai mươi Tỳ-kheo thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm, nếu bạch y làm người thứ hai mươi cho đủ số hai mươi người thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm. Như thế cho đến Sa di, dị đạo, không phải Tỳ-kheo; người bị tẫn về không thấy tội, không sám tội, không bỏ ác tà kiến và tội bất cọng trụ; người phạm các tội bất cọng trụ, phạm biên tội, người vốn là bạch y, bất năng nam, người ô nhục Tỳ-kheo-ni, người việt-tế (tặc trụ); người giết cha mẹ, A-la-hán, người phá tăng, người ác tâm làm cho Phật bị thương… tất cả hạng người này làm người thứ hai mươi cho đủ số hai mươi người thì yết ma ấy là phi pháp không nên làm".

Phật bảo các Tỳ-kheo: "Từ nay người bị biệt trụ làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Biệt trụ. Nếu người hành biệt trụ xong làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Biệt trụ. Người đang hành Ma-na-đỏa làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Biệt trụ. Người đã hành Ma-na-đỏa xong làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Biệt trụ. Người phạm bất cọng trụ làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Biệt trụ. Phải ít nhất bốn Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới được làm yết ma Biệt trụ.

Từ nay người bị biệt trụ làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Ma-na-đỏa. Nếu người hành biệt trụ xong làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Ma-na-đỏa. Người đang hành Ma-na-đỏa làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Ma-na-đỏa. Người đã hành Ma-na-đỏa xong làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Ma-na-đỏa. Người phạm bất cọng trụ làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Ma-na-đỏa. Phải ít nhất bốn Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới được làm yết ma Ma-na-đỏa.

Từ nay người bị biệt trụ làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Bổn-nhật-trị. Nếu người hành biệt trụ xong làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Bổn-nhật-trị. Người đang hành Ma-na-đỏa làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Bổn-nhật-trị. Người đã hành Ma-na-đỏa xong làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Bổn-nhật-trị. Người phạm bất cọng trụ làm người thứ tư trong túc số bốn người thì không được làm yết ma Bổn-nhật-trị. Phải ít nhất bốn Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới được làm yết ma Bổn-nhật-trị.

Từ nay người bị biệt trụ làm người thứ hai mươi trong túc số hai mươi người thì không được làm yết ma Xuất tội. Nếu người hành biệt trụ xong làm người thứ hai mươi trong túc số hai mươi người thì không được làm yết ma Xuất tội. Người đang hành Ma-na-đỏa làm người thứ hai mươi trong túc số hai mươi người thì không được làm yết ma Xuất tội. Người đã hành Ma-na-đỏa xong làm người thứ hai mươi trong túc số hai mươi người thì không được làm yết ma Xuất tội. Người phạm bất cọng trụ làm người thứ hai mươi trong túc số hai mươi người thì không được làm yết ma Xuất tội. Phải ít nhất hai mươi Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới được làm yết ma Xuất tội".

Phật bảo các Tỳ-kheo: "Phải có ít nhất bốn Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới gọi là Tăng chúng, phải có ít nhất năm Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới gọi là Tăng chúng, phải có ít nhất mười Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới gọi là Tăng chúng, phải có ít nhất hai mươi Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới gọi là Tăng chúng. Trong Tăng có bốn Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới có thể như pháp làm các loại yết ma, trừ yết ma Tự tứ, yết ma thọ đại giới và yết ma Xuất tội. Trong Tăng có năm Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới có thể như pháp làm các loại yết ma, trừ yết ma thọ đại giới và yết ma Xuất tội. Trong Tăng có mười Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến mới có thể làm các loại yết ma, trừ yết ma Xuất tội. Trong Tăng có hai mươi Tỳ-kheo thanh tịnh đồng kiến trở lên có thể làm tất cả các loại yết ma".

Trưởng lão Ưu-ba-ly hỏi Phật: "Thế tôn, những loại Tăng nào là không như pháp làm yết ma?", Phật nói: "Có năm loại Tăng, trong năm loại Tăng này có loại không như pháp làm yết ma, có loại như pháp làm yết ma:

Một là loại Tăng không biết hổ thẹn, đây là chỉ cho các Tỳ-kheo thường hay phá giới.

Hai là loại Tăng như dê câm, đây là chỉ cho các Tỳ-kheo phàm phu độn căn không có trí tuệ, không biết bố tát và không biết yết ma bố tát, không biết thuyết giới, không biết pháp hội giống như dê câm.

Ba là loại Tăng biệt chúng, đây là chỉ cho các Tỳ-kheo tuy ở trong một giới, nhưng lại đi khắp nơi riêng làm các pháp yết ma.

Bốn là loại Tăng thanh tịnh, đây là chỉ cho các Tỳ-kheo phàm phu trì giới và phàm phu thắng giả.

Năm là loại Tăng chơn thật, đây là chỉ cho các bậc Hữu học và Vô học. Trong năm loại Tăng này, ba loại Tăng đầu hay làm yết ma phi pháp (không như pháp làm yết ma), hai loại Tăng sau hay làm yết ma như pháp.

Này Ưu-ba-ly, có bốn loại yết ma là yết ma phi pháp, yết ma như pháp, yết ma biệt chúng và yết ma hòa hợp.

Sao gọi là yết ma phi pháp?: Nếu mọi việc phát sanh trong Tăng mà không như pháp, như luật, như lời Phật dạy làm cho dứt diệt thì gọi là làm yết ma phi pháp. Nếu là Đơn-bạch-yết-ma mà không tác bạch; nếu là Bạch-nhị-yết-ma mà không tác bạch, hoặc có tác bạch mà không xướng yết ma, hoặc có xướng yết ma mà không tác bạch. Nếu là Bạch-tứ-yết-ma mà không tác bạch, hoặc có tác bạch mà không xướng Ba-lần yết ma, hoặc có xướng Ba-lần yết ma mà không tác bạch.

Hoặc đáng cho Hiện tiền Tỳ-ni lại cho Ức niệm Tỳ-ni, đáng cho Ức niệm Tỳ-ni lại cho Hiện tiền Tỳ-ni, đáng cho Ức niệm Tỳ-ni lại cho Bất si Tỳ-ni, đáng cho Bất si Tỳ-ni lại cho Hiện tiền Tỳ-ni, đáng cho Bất si Tỳ-ni lại cho Tự ngôn Tỳ-ni, đáng cho Tự ngôn Tỳ-ni lại cho Bất si Tỳ-ni, đáng cho Tự ngôn Tỳ-ni lại cho Thật mích Tỳ-ni, đáng cho Thật mích Tỳ-ni lại cho Tự ngôn Tỳ-ni, đáng cho Thật mích Tỳ-ni lại cho yết ma Khổ-thiết, đáng cho yết ma Khổ-thiết lại cho Thật mích Tỳ-ni, đáng cho yết ma Khổ-thiết lại cho yết ma Y chỉ, đáng cho yết ma Y chỉ lại cho yết ma Khổ-thiết, đáng cho yết ma Y chỉ lại cho yết ma Khu-xuất, đáng cho yết ma Khu-xuất lại cho yết ma Y chỉ, đáng cho yết ma Khu-xuất lại cho yết ma Hạ-ý, đáng cho yết ma Hạ-ý lại cho yết ma Khu-xuất, đáng cho yết ma Hạ-ý lại cho yết ma Biệt trụ, đáng cho yết ma Biệt trụ lại cho yết ma Hạ-ý, đáng cho yết ma Biệt trụ lại cho yết ma Ma-na-đỏa, đáng cho yết ma Ma-na-đỏa lại cho yết ma Bổn-nhật-trị, đáng cho yết ma Xuất tội lại cho yết ma Bổn-nhật-trị, đáng cho yết ma Xuất tội lại cho yết ma Ma-na-đỏa.

Sao gọi là yết ma như pháp?: Nếu mọi việc phát sanh trong Tăng mà như pháp, như luật, như lời Phật dạy làm cho dứt diệt thì gọi là làm yết ma như pháp.

Nếu là Đơn-bạch-yết-ma thì nên tác bạch; nếu là Bạch-nhị-yết-ma thì nên tác bạch rồi xướng một lần yết ma; nếu là Bạch-tứ-yết-ma thì nên tác bạch rồi xướng Ba-lần yết ma.

Nếu đáng cho Hiện tiền Tỳ-ni thì nên cho Hiện tiền Tỳ-ni; đáng cho Ức niệm Tỳ-ni thì nên cho Ức niệm Tỳ-ni; đáng cho Bất si Tỳ-ni thì nên cho Bất si Tỳ-ni; đáng cho Mích tội tướng Tỳ-ni thì nên cho Thật mích Tỳ-ni; đáng cho Đa mích Tỳ-ni thì nên cho Đa mích Tỳ-ni; đáng cho yết ma trị phạt (yết ma Khổ-thiết) thì nên cho yết ma Khổ-thiết; đáng cho yết ma Y chỉ thì nên cho yết ma Y chỉ; đáng cho yết ma tẫn xuất (yết ma Khu-xuất) thì nên cho yết ma Khu-xuất; đáng cho yết ma Hạ-ý thì nên cho yết ma Hạ-ý; đáng cho yết ma Bất-kiến-tẫn thì nên cho yết ma Bất-kiến-tẫn; đáng cho yết ma Bất-tác-tẫn thì nên cho yết ma Bất-tác-tẫn; đáng cho yết ma Tà kiến bất trừ tẫn thì nên cho yết ma Tà kiến bất trừ tẫn; đáng cho yết ma Biệt trụ thì nên cho yết ma Biệt trụ; đáng cho yết ma hành Ma-na-đỏa, Bổn-nhật-trị, xuất tội thì nên cho yết ma Ma-na-đỏa, yết ma Bổn-nhật-trị, yết ma Xuất tội.

Sao gọi là yết ma biệt chúng? Nếu khi Tăng yết ma, có Tỳ-kheo không hòa hợp một chỗ, người nên gởi dục lại không gởi dục, Tỳ-kheo hiện tiền ngăn thì thành ngăn. Hoặc khi Tăng yết ma có Tỳ-kheo hòa hợp một chỗ, người nên gởi dục lại không gởi dục, Tỳ-kheo hiện tiền ngăn thì thành ngăn. Hoặc khi Tăng yết ma có Tỳ-kheo hòa hợp một chỗ, người nên gởi dục thì gởi dục, Tỳ-kheo hiện tiền ngăn thì thành ngăn.

Sao gọi là yết ma hòa hợp?: Nếu khi Tăng yết ma có Tỳ-kheo hòa hợp một chỗ, người nên gởi dục thì gởi dục, Tỳ-kheo hiện tiền có thể ngăn mà không ngăn".

Lúc đó Trưởng lão Ưu-ba-ly hỏi Phật: "Thế tôn, Tỳ-kheo nào ngăn thì nên thọ nhận, Tỳ-kheo nào ngăn thì không nên thọ nhận?", Phật nói: "Nếu Tăng như pháp làm yết ma mà có Tỳ-kheo ngăn thì không nên thọ nhận, hoặc có bạch y, Sa di, dị đạo, không phải Tỳ-kheo; người bị tẫn về không thấy tội, không sám tội, không bỏ ác tà kiến và tội bất cọng trụ; người phạm các tội bất cọng trụ, phạm biên tội, người vốn là bạch y, bất năng nam, người ô nhục Tỳ-kheo-ni, người việt-tế (tặc trụ); người giết cha mẹ, A-la-hán, người phá tăng, người ác tâm làm cho Phật bị thương… những hạng người này ngăn thì không nên thọ nhận. Nếu người ở trong giới ngăn người ở ngoài giới làm yết ma thì không nên thọ nhận; nếu người ở ngoài giới ngăn người ở trong giới làm yết ma thì không nên thọ nhận; nếu người ở chỗ thấp ngăn người ở chỗ cao làm yết ma thì không nên thọ nhận; nếu người ở chỗ cao ngăn người ở chỗ thấp làm yết ma thì không nên thọ nhận. Nếu người ngăn không đến chỗ Tăng đang làm yết ma hoặc có đến nhưng không xin Tăng cho thì không nên thọ nhận; nếu người phá giới đến ngăn hoặc đem tâm ngăn đều không nên thọ nhận. Ngược lại nếu Tăng làm yết ma phi pháp mà có Tỳ-kheo ngăn thì nên thọ nhận; nếu Tăng ở trong giới làm yết ma phi pháp, Tỳ-kheo ở trong giới ngăn thì nên thọ nhận; nếu Tỳ-kheo đến trong Tăng xin Tăng cho rồi mới ngăn thì nên thọ nhận; nếu là Tỳ-kheo trì giới ngăn thì nên thọ nhận.

Lại có các Tỳ-kheo phi pháp biệt chúng tẫn Tỳ-kheo và có Tỳ-kheo tăng đến giải tẫn, phi pháp biệt chúng, phi pháp hòa hợp chúng, tợ pháp biệt chúng, tợ pháp hòa hợp chúng, như pháp biệt chúng, như pháp hòa hợp chúng. Lại có các Tỳ-kheo phi pháp hòa hợp chúng tẫn Tỳ-kheo và có Tỳ-kheo tăng đến giải tẫn, phi pháp biệt chúng, phi pháp hòa hợp chúng, tợ pháp biệt chúng, tợ pháp hòa hợp chúng, như pháp biệt chúng, như pháp hòa hợp chúng. Lại có các Tỳ-kheo tợ pháp biệt chúng tẫn Tỳ-kheo và có Tỳ-kheo tăng đến giải tẫn, phi pháp biệt chúng, phi pháp hòa hợp chúng, tợ pháp biệt chúng, tợ pháp hòa hợp chúng, như pháp biệt chúng, như pháp hòa hợp chúng. Lại có các Tỳ-kheo tợ pháp hòa hợp chúng tẫn Tỳ-kheo và có Tỳ-kheo tăng đến giải tẫn, phi pháp biệt chúng, phi pháp hòa hợp chúng, tợ pháp biệt chúng, tợ pháp hòa hợp chúng, như pháp biệt chúng, như pháp hòa hợp chúng. Lại có các Tỳ-kheo như pháp biệt chúng tẫn Tỳ-kheo và có Tỳ-kheo tăng đến giải tẫn, phi pháp biệt chúng, phi pháp hòa hợp chúng, tợ pháp biệt chúng, tợ pháp hòa hợp chúng, như pháp biệt chúng, như pháp hòa hợp chúng. Lại có các Tỳ-kheo như pháp hòa hợp chúng tẫn Tỳ-kheo và có Tỳ-kheo tăng đến giải tẫn, phi pháp biệt chúng, phi pháp hòa hợp chúng, tợ pháp biệt chúng, tợ pháp hòa hợp chúng, như pháp biệt chúng, như pháp hòa hợp chúng. Trong các loại chúng này chỉ có một chúng gọi là chơn thật làm yết ma tẫn, đó là như pháp hòa hợp chúng và một chúng gọi là chơn thật giải tẫn, đó là như pháp hòa hợp chúng.

LUẬT THẬP TỤNG

QUYỂN 31

CÁC PHÁP YẾT MA TRỊ PHẠT THỨ TƯ

I. YẾT MA KHỔ THIẾT (Yết-ma trị phạt):

Phật tại nước Xá-vệ, lúc đó có hai Tỳ-kheo tên Bát-trà và Lư-già đều ưa thích tranh cải, sau khi tranh cải với các Tỳ-kheo rồi, biết đây là các Tỳ-kheo tranh cải liền đến chỗ của một bộ nói rằng: "Các thầy nhất định chấp chặt việc này, chớ để bị công kích, các thầy giành phần thắng thì tôi sẽ trợ giúp", sau đó đến chỗ của bộ thứ hai nói giống như trên. Do nhân duyên này Tăng chưa bị phá liền bị phá, Tăng đã bị phá thì không thể hòa hợp, trong tăng chưa khởi tranh cải liền khởi tranh cải, trong Tăng đã khởi tranh cải thì không thể trừ diệt. Có Tỳ-kheo thiểu dục tri túc hành hạnh đầu đà nghe biết việc này tâm không vui liền đem việc này bạch Phật, Phật do nhân duyên này nhóm họp Tỳ-kheo tăng rồi hỏi hai Tỳ-kheo này: "Các thầy thật đã làm việc này phải không ?", đáp: "Thật đã làm thưa Thế tôn", Phật liền quở trách: "Tại sao gọi là Tỳ-kheo lại ưa thích tranh cải, sau khi tranh cải với các Tỳ-kheo rồi, biết đây là các Tỳ-kheo tranh cải liền đến chỗ của một bộ nói rằng: "Các thầy nhất định chấp chặt việc này, chớ để bị công kích, các thầy giành phần thắng thì tôi sẽ trợ giúp", sau đó đến chỗ của bộ thứ hai nói giống như trên. Do nhân duyên này Tăng chưa bị phá liền bị phá, Tăng đã bị phá thì không thể hòa hợp, trong tăng chưa khởi tranh cải liền khởi tranh cải, trong Tăng đã khởi tranh cải thì không thể trừ diệt", quở trách rồi bảo các Tỳ-kheo : "Các thầy hãy làm yết ma Khổ-thiết cho hai Tỳ-kheo Bát-trà và Lư-già, nếu có ai giống như thế thì cũng nên cho làm yết ma Khổ-thiết. Nếu Tỳ-kheo có phạm trong ba việc: Phá giới, phá kiến, phá oai nghi thì nên cho làm yết ma Khổ-thiết; nếu có ba việc: Ưa đấu tranh, thích cải cọ, nói xấu nhau cũng nên cho làm yết ma Khổ-thiết. Có ba loại yết ma phi pháp, phi Tỳ-ni có thể phá: Một là người không hiện tiền mà làm, hai là không nói trước việc đó mà làm và Ba là không khiến cho nhớ nghĩ mà làm. Lại có ba loại yết ma như pháp như Tỳ-ni không thể phá: Một là người hiện tiền, hai là nói trước việc đó rồi mới làm và Ba là khiến cho nhớ nghĩ rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và Ba là người không hiện tiền. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hòa hợp mà làm và Ba là người hiện tiền. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và Ba là không nói trước việc ấy mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là nói trước việc đó rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và Ba là không khiến cho nhớ nghĩ mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và Ba là khiến cho nhớ nghĩ rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma phi pháp phi Tỳ-ni có thể phá: Một là cho người không phạm tội mà làm, hai là cho người phạm tội không thể sám hối mà làm và Ba là cho người đã sám hối tội mà làm. Lại có ba loại yết ma như pháp như luật không thể phá: Một là cho người phạm tội mà làm, hai là cho người phạm tội có thể sám mà làm và Ba là cho người chưa sám tội mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là không như pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và Ba là cho người không phạm tội mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và Ba là cho người phạm tội mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và Ba là cho người phạm tội không thể sám hối mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và Ba là cho người phạm tội có thể sám hối mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và Ba là cho người đã sám hối tội rồi mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và Ba là cho người chưa sám hối tội mà làm".

Tác pháp yết ma Khổ-thiết như sau: Tăng nhất tâm hòa hợp, một Tỳ-kheo trong Tăng xướng:

Đại-đức tăng lắng nghe, hai Tỳ-kheo tên Bát-trà và Lư-già đều ưa thích tranh cải, sau khi tranh cải với các Tỳ-kheo rồi, biết đây là các Tỳ-kheo tranh cải liền đến chỗ của một bộ nói rằng: "Các thầy nhất định chấp chặt việc này, chớ để bị công kích, các thầy giành phần thắng thì tôi sẽ trợ giúp", sau đó đến chỗ của bộ thứ hai nói giống như trên. Do nhân duyên này Tăng chưa bị phá liền bị phá, Tăng đã bị phá thì không thể hòa hợp, trong tăng chưa khởi tranh cải liền khởi tranh cải, trong Tăng đã khởi tranh cải thì không thể trừ diệt. Nếu tăng đúng thời đến nghe, Tăng nên chấp thuận, Tăng nay làm yết ma Khổ-thiết cho hai Tỳ-kheo Bát-trà và Lư-già, chừng nào hai Tỳ-kheo này còn làm hạnh không thanh tịnh thì Tăng cho yết ma Khổ-thiết chừng ấy. Bạch như vậy.

Như thế Bạch-tứ-yết-ma cho đến câu Tăng nay đã cho hai Tỳ-kheo Bát-trà và Lư-già yết ma Khổ-thiết xong rồi. Tăng chấp thuận vì im lặng, việc này xin nhớ giữ như vậy.

Hành pháp của-Tỳ-kheo được cho yết ma Khổ-thiết là:

- Không được truyền đại giới cho người.

- Không được thọ người khác y chỉ.

- Không được nuôi Sa di.

- Không được thọ Tăng sai giáo giới Tỳ-kheo-ni.

- Nếu đã được Tăng sai cũng không được đến giáo giới Tỳ-kheo-ni.

- Không được tái phạm tội đã cho yết ma Khổ-thiết .

- Không được phạm tội tương tợ.

- Không được phạm tội nặng hơn tội này.

- Không được quở trách các yết ma.

- Không được quở trách người làm yết ma.

- Không được xuất tội Tỳ-kheo thanh tịnh.

- Không được theo người khác xin cho xuất tội.

- Không được nói tôi sẽ xuất tội thầy.

- Không được ngăn Bố tát, Tự tứ.

- Không được chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh, phải điều phục tâm, như pháp cung kính.

Nếu Tỳ-kheo bị yết ma Khổ-thiết không tuân theo những hành pháp trên thì trọn đời không được lìa yết ma này.

Lúc đó các Tỳ-kheo vâng lời Phật dạy lui qua một bên làm yết ma Khổ-thiết cho hai Tỳ-kheo Bát-trà và Lư-già, hai Tỳ-kheo này thọ hành theo yết ma này rồi, tâm hối cải, chiết phục, cung kính điều nhu nên theo Tăng xin giải yết ma Khổ-thiết. Các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo : "Nếu hai Tỳ-kheo Bát-trà và Lư-già tâm hối cải, chiết phục, cung kính thì Tăng nên cho giải yết ma; nếu có người nào giống như thế cũng nên cho giải yết ma. Nếu Tỳ-kheo không tuân theo những hành pháp đã chế thì không nên cho giải yết ma, tức là truyền đại giới cho người, thọ người y chỉ… cho đến chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh, tâm không hối cải chiết phục thì không nên cho giải yết ma. Ngược lại nếu tuân theo những hành pháp đã chế thì nên cho giải yết ma, tức là không truyền đại giới cho người, không thọ người y chỉ… cho đến không chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh, tâm điều phục cung kính thì nên cho giải yết ma".

Tác pháp giải yết ma Khổ-thiết như sau: Tăng nhất tâm hòa hợp, hai Tỳ-kheo Bát-trà và Lư-già từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch bày vai hữu chắp tay bạch Tăng:

Đại-đức tăng nhớ nghĩ, chúng con là hai Tỳ-kheo tên Bát-trà và Lư-già đều ưa thích tranh cải, sau khi tranh cải với các Tỳ-kheo rồi, biết đây là các Tỳ-kheo tranh cải liền đến chỗ của một bộ nói rằng: "Các thầy nhất định chấp chặt việc này, chớ để bị công kích, các thầy giành phần thắng thì tôi sẽ trợ giúp", sau đó đến chỗ của bộ thứ hai nói giống như trên. Do nhân duyên này Tăng chưa bị phá liền bị phá, Tăng đã bị phá thì không thể hòa hợp, trong tăng chưa khởi tranh cải liền khởi tranh cải, trong Tăng đã khởi tranh cải thì không thể trừ diệt. Tăng đã cho làm yết ma Khổ-thiết, chúng con thọ hành theo yết ma Khổ-thiết nay tâm hối cải, chiết phục, cung kính theo tăng xin giải yết ma Khổ-thiết. Xin Tăng thương xót giải yết ma Khổ-thiết cho chúng con. (3 lần)

Một Tỳ-kheo trong Tăng tác bạch yết ma như sau:

Đại-đức tăng lắng nghe, hai Tỳ-kheo tên Bát-trà và Lư-già đều ưa thích tranh cải, sau khi tranh cải với các Tỳ-kheo rồi, biết đây là các Tỳ-kheo tranh cải liền đến chỗ của một bộ nói rằng: "Các thầy nhất định chấp chặt việc này, chớ để bị công kích, các thầy giành phần thắng thì tôi sẽ trợ giúp", sau đó đến chỗ của bộ thứ hai nói giống như trên. Do nhân duyên này Tăng chưa bị phá liền bị phá, Tăng đã bị phá thì không thể hòa hợp, trong tăng chưa khởi tranh cải liền khởi tranh cải, trong Tăng đã khởi tranh cải thì không thể trừ diệt. Tăng đã cho làm yết ma Khổ-thiết, hai Tỳ-kheo này thọ hành theo yết ma Khổ-thiết nay tâm đã hối cải chiết phục theo Tăng xin giải yết ma Khổ-thiết. Nếu tăng đúng thời đến nghe, Tăng nên chấp thuận, Tăng nay giải yết ma Khổ-thiết cho hai Tỳ-kheo Bát-trà và Lư-già. Bạch như vậy.

Như thế Bạch-tứ-yết-ma cho đến câu Tăng nay đã giải yết ma Khổ-thiết cho hai Tỳ-kheo Bát-trà và Lư-già xong rồi. Tăng chấp thuận vì im lặng, việc này xin nhớ giữ như vậy.

II. YẾT MA Y CHỈ:

Phật tại nước Xá-vệ, lúc đó có Tỳ-kheo Thi-việt thường hay phạm tội, thường hay sám tội không có chừng hạn nên các Tỳ-kheo bạch Phật, Phật nói: "Các thầy hãy làm yết ma Y chỉ cho Tỳ-kheo Thi-việt, nếu có Tỳ-kheo nào giống như thế, Tăng cũng nên cho làm yết ma Y chỉ. Nếu Tỳ-kheo có phạm trong ba việc: Phá giới, phá kiến, phá oai nghi thì nên cho làm yết ma Y chỉ; nếu có ba việc: Ưa đấu tranh, thích cải cọ, nói xấu nhau cũng nên cho làm yết ma Y chỉ. Có ba loại yết ma phi pháp, phi Tỳ-ni có thể phá: Một là người không hiện tiền mà làm, hai là không nói trước việc đó mà làm và ba là không khiến cho nhớ nghĩ mà làm. Lại có ba loại yết ma như pháp như Tỳ-ni không thể phá: Một là người hiện tiền, hai là nói trước việc đó rồi mới làm và ba là khiến cho nhớ nghĩ rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là người không hiện tiền. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hòa hợp mà làm và Ba là người hiện tiền. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là không nói trước việc ấy mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là nói trước việc đó rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là không khiến cho nhớ nghĩ mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và Ba là khiến cho nhớ nghĩ rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma phi pháp phi Tỳ-ni có thể phá: Một là cho người không phạm tội mà làm, hai là cho người phạm tội không thể sám hối mà làm và ba là cho người đã sám hối tội mà làm. Lại có ba loại yết ma như pháp như luật không thể phá: Một là cho người phạm tội mà làm, hai là cho người phạm tội có thể sám mà làm và ba là cho người chưa sám tội mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là không như pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là cho người không phạm tội mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là cho người phạm tội mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là cho người phạm tội không thể sám hối mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là cho người phạm tội có thể sám hối mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là cho người đã sám hối tội rồi mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là cho người chưa sám hối tội mà làm. Yết ma Y chỉ có hai việc: Một là bảo người này nên y chỉ vị nào đó nương ở, hai là bảo tuân theo hành pháp của yết ma Y chỉ". Tác pháp yết ma Y chỉ như sau: Tăng nhất tâm hòa hợp, một Tỳ-kheo trong Tăng xướng rằng:

Đại-đức tăng lắng nghe, Tỳ-kheo Thi-việt thường hay phạm tội, thường hay sám tội không có chừng hạn. Nếu tăng đúng thời đến nghe, Tăng nên chấp thuận, Tăng nay làm yết ma Y chỉ cho Tỳ-kheo Thi-việt, chừng nào Tỳ-kheo Thi-việt này còn làm hạnh không thanh tịnh thì Tăng cho làm yết ma Y chỉ chừng ấy. Bạch như vậy.

Như thế Bạch-tứ-yết-ma cho đến câu Tăng nay đã cho Tỳ-kheo Thi-việt yết ma Y chỉ xong rồi. Tăng chấp thuận vì im lặng, việc này xin nhớ giữ như vậy.

Hành pháp của-Tỳ-kheo được cho yết ma Y chỉ là:

- Không được truyền đại giới cho người.

- Không được thọ người khác y chỉ.

- Không được nuôi Sa di.

- Không được thọ Tăng sai giáo giới Tỳ-kheo-ni.

- Nếu đã được Tăng sai cũng không được đến giáo giới Tỳ-kheo-ni.

- Không được tái phạm tội đã cho yết ma Khổ-thiết .

- Không được phạm tội tương tợ.

- Không được phạm tội nặng hơn tội này.

- Không được quở trách các yết ma.

- Không được quở trách người làm yết ma.

- Không được xuất tội Tỳ-kheo thanh tịnh.

- Không được theo người khác xin cho xuất tội.

- Không được nói tôi sẽ xuất tội thầy.

- Không được ngăn Bố tát, Tự tứ.

- Không được chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh, phải điều phục tâm, như pháp cung kính.

Nếu Tỳ-kheo được cho yết ma Y chỉ mà không tuân theo những hành pháp trên thì trọn đời không được lìa yết ma này. Lúc đó các Tỳ-kheo vâng theo lời Phật dạy lui qua một bên làm yết ma Y chỉ cho Tỳ-kheo Thi-việt, Tỳ-kheo này thọ hành theo yết ma Y chỉ nay tâm hối cải, chiết phục, điều nhu theo Tăng xin giải yết ma Y chỉ. Các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật nói: "Nếu Tỳ-kheo Thi-việt tâm đã hối cải chiết phục thì tăng nên cho giải yết ma, nếu có người nào giống như vậy, Tăng cũng nên cho giải yết ma. Nếu Tỳ-kheo không tuân theo những hành pháp đã chế thì tăng không nên cho giải yết ma, tức là truyền đại giới cho người, thọ người khác y chỉ… cho đến chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh thì Tăng không nên cho giải yết ma Y chỉ. Ngược lại nếu Tỳ-kheo tuân theo những hành pháp đã chế, tức là không truyền đại giới cho người, không thọ người khác y chỉ… cho đến không chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh thì tăng nên cho giải yết ma Y chỉ".

Tác pháp giải yết ma Y chỉ như sau: Tăng nhất tâm hòa hợp, Tỳ-kheo Thi-việt từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch bày vai hữu chắp tay bạch Tăng:

Đại-đức tăng nhớ nghĩ, con là Tỳ-kheo Thi-việt thường hay phạm tội, thường hay sám tội không có chừng hạn. Tăng đã cho làm yết ma Y chỉ, con thọ hành theo yết ma Y chỉ nay tâm hối cải, chiết phục theo Tăng xin giải yết ma Y chỉ. Xin Tăng thương xót giải yết ma Y chỉ cho con. (3 lần)

Một Tỳ-kheo trong Tăng tác bạch yết ma như sau:

Đại-đức tăng lắng nghe, Tỳ-kheo Thi-việt thường hay phạm tội, thường hay sám tội không có chừng hạn. Tăng đã cho làm yết ma Y chỉ, Tỳ-kheo Thi viết này thọ hành theo yết ma Y chỉ nay tâm hối cải chiết phục theo Tăng xin giải yết ma Y chỉ. Nếu tăng đúng thời đến nghe, Tăng nên chấp thuận, Tăng nay giải yết ma Y chỉ cho Tỳ-kheo Thi-việt. Bạch như vậy.

Như thế Bạch-tứ-yết-ma cho đến câu Tăng nay đã giải yết ma Y chỉ cho Tỳ-kheo Thi-việt xong rồi. Tăng chấp thuận vì im lặng, việc này xin nhớ giữ như vậy.

III. YẾT MA KHU XUẤT (Yết ma tẫn xuất):

Phật tại nước Xá-vệ, lúc đó ở tại Hắc sơn có hai Tỳ-kheo tên Mãn-túc và Mã-túc ở nơi này làm hạnh xấu, làm nhơ nhà người, ai cũng thấy cũng nghe cũng biết. Tỳ-kheo này cùng người nữ ngồi chung một giường, ăn chung một mâm, uống chung một bát, quá ngọ ăn, chứa thức ăn cùng ngủ (nội túc), ăn thức ăn cách đêm, không thọ mà ăn, không làm pháp dư thực mà ăn, đánh đàn đánh trống, huýt gió thành nhạc, thổi lá cây Đa la thành tiếng nhạc…, ca múa, đeo chuỗi anh lạc, lấy hương thơm thoa thân, mặc áo ướp mùi thơm… tự dắt vợ và con gái của người hoặc bảo người dắt, khiến voi ngựa đấu nhau, trâu bò đấu nhau, nam nữ đấu nhau, bản thân cũng đấu, tay đánh chân đạp, đuổi chạy nhau bốn phía… tung đồ vật lên hư không rồi ở dưới đón lấy, đi cùng người nữ trên thuyền làm các kỷ nhạc, hoặc cởi voi, cởi ngựa, đi kiệu với nhiều người thổi ốc đi trước dẫn đường vào trong vườn rừng… làm đủ những việc xấu xa như thế nên các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật nói: "Các thầy hãy làm yết ma Khu-xuất cho hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc, nếu có Tỳ-kheo nào giống như thế, Tăng cũng nên cho làm yết ma Khu-xuất. Nếu Tỳ-kheo có phạm trong ba việc: Phá giới, phá kiến, phá oai nghi thì nên cho làm yết ma Khu-xuất; nếu có ba việc: Ưa đấu tranh, thích cải cọ, nói xấu nhau cũng nên cho làm yết ma Khu-xuất. Có ba loại yết ma phi pháp, phi Tỳ-ni có thể phá: Một là người không hiện tiền mà làm, hai là không nói trước việc đó mà làm và ba là không khiến cho nhớ nghĩ mà làm. Lại có ba loại yết ma như pháp như Tỳ-ni không thể phá: Một là người hiện tiền, hai là nói trước việc đó rồi mới làm và ba là khiến cho nhớ nghĩ rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và Ba là người không hiện tiền. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hòa hợp mà làm và ba là người hiện tiền. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là không nói trước việc ấy mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là nói trước việc đó rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là không khiến cho nhớ nghĩ mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là khiến cho nhớ nghĩ rồi mới làm. Lại có ba loại yết ma phi pháp phi Tỳ-ni có thể phá: Một là cho người không phạm tội mà làm, hai là cho người phạm tội không thể sám hối mà làm và ba là cho người đã sám hối tội mà làm. Lại có ba loại yết ma như pháp như luật không thể phá: Một là cho người phạm tội mà làm, hai là cho người phạm tội có thể sám mà làm và ba là cho người chưa sám tội mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là không như pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là cho người không phạm tội mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là cho người phạm tội mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là cho người phạm tội không thể sám hối mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là cho người phạm tội có thể sám hối mà làm. Lại có ba loại yết ma có thể phá: Một là phi pháp mà làm, hai là biệt chúng mà làm và ba là cho người đã sám hối tội rồi mà làm. Lại có ba loại yết ma không thể phá: Một là như pháp mà làm, hai là hòa hợp mà làm và ba là cho người chưa sám hối tội mà làm".

Tác pháp yết ma Khu-xuất như sau: Tăng nhất tâm hòa hợp, một Tỳ-kheo trong Tăng xướng rằng:

Đại-đức tăng lắng nghe, hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc làm hạnh xấu, làm nhơ nhà người, ai cũng thấy nghe hay biết. Tăng nay làm yết ma Khu-xuất cho hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc. Nếu tăng đúng thời đến nghe, Tăng nên chấp thuận, Tăng nay làm yết ma Khu-xuất cho hai Tỳ-kheo này, chừng nào hai Tỳ-kheo này còn làm hạnh không thanh tịnh thì Tăng còn cho yết ma Khu-xuất chừng ấy. Bạch như vậy.

Như thế Bạch-tứ-yết-ma cho đến câu Tăng nay đã cho hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc yết ma Khu-xuất xong rồi. Tăng chấp thuận vì im lặng, việc này xin nhớ giữ như vậy.

Hành pháp của-Tỳ-kheo bị yết ma Khu-xuất là:

- Không được truyền đại giới cho người.

- Không được thọ người khác y chỉ.

- Không được nuôi Sa di.

- Không được thọ Tăng sai giáo giới Tỳ-kheo-ni.

- Nếu đã được Tăng sai cũng không được đến giáo giới Tỳ-kheo-ni.

- Không được tái phạm tội đã cho yết ma Khổ-thiết .

- Không được phạm tội tương tợ.

- Không được phạm tội nặng hơn tội này.

- Không được quở trách các yết ma.

- Không được quở trách người làm yết ma.

- Không được xuất tội Tỳ-kheo thanh tịnh.

- Không được theo người khác xin cho xuất tội.

- Không được nói tôi sẽ xuất tội thầy.

- Không được ngăn Bố tát, Tự tứ.

- Không được chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh, phải điều phục tâm, như pháp cung kính.

Nếu Tỳ-kheo bị yết ma Khu-xuất không tuân theo những hành pháp trên thì trọn đời không được lìa yết ma này.

Lúc đó các Tỳ-kheo vâng lời Phật dạy lui qua một bên làm yết ma Khu-xuất cho hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc, hai Tỳ-kheo bị tẫn xuất nên tâm hối cải, chiết phục, tự thú đến trong Tăng xin giải yết ma. Các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật nói: "Nếu hai Tỳ-kheo này tâm hối cải, chiết phục, tự thú thì Tăng nên cho giải yết ma Khu-xuất; nếu có Tỳ-kheo nào giống như thế, Tăng cũng nên cho giải yết ma Khu-xuất. Nếu Tỳ-kheo không tuân theo hành pháp của yết ma Khu-xuất, tức là truyền đại giới cho người, thọ người khác y chỉ… cho đến chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh, thì Tăng không nên cho giải yết ma Khu-xuất. Ngược lại nên tuân theo hành pháp của yết ma Khu-xuất, tức là không truyền đại giới cho người, không thọ người khác y chỉ… cho đến không chống trái Tỳ-kheo thanh tịnh, thì Tăng nên cho giải yết ma Khu-xuất".

Tác pháp giải yết ma Khu-xuất như sau: Tăng nhất tâm hòa hợp, hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch bày vai hữu chắp tay bạch Tăng:

Đại-đức tăng nhớ nghĩ, hai chúng con là Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc làm hạnh xấu, làm nhơ nhà người, ai cũng thấy nghe hay biết. Tăng đã cho làm yết ma Khu-xuất, chúng con bị tẫn xuất nay tâm hối cải, chiết phục, tự thú theo Tăng xin giải yết ma Khu-xuất. Xin Tăng thương xót giải yết ma Khu-xuất cho chúng con. (3 lần)

Một Tỳ-kheo trong Tăng tác bạch yết ma như sau:

Đại-đức tăng lắng nghe, hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc này đã làm hạnh xấu, làm nhơ nhà người, ai cũng thấy nghe hay biết. Tăng đã cho làm yết ma Khu-xuất, hai Tỳ-kheo này bị tẫn xuất tâm hối cải, chiết phục, tự thú theo Tăng xin giải yết ma Khu-xuất. Nếu tăng đúng thời đến nghe, Tăng nên chấp thuận, Tăng nay giải yết ma Khu-xuất cho hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc. Bạch như vậy.

Như thế Bạch-tứ-yết-ma cho đến câu Tăng nay đã giải yết ma Khu-xuất cho hai Tỳ-kheo Mã-túc và Mãn-túc xong rồi. Tăng chấp thuận vì im lặng, việc này xin nhớ giữ như vậy.

IV. YẾT MA HẠ Ý:

Phật tại nước Xá-vệ, lúc đó trong tụ lạc Ma-xoa-chỉ-đà tại nước Ca thi có một cư sĩ tên là Chất-đa-la, nhà rất giàu có, nhiều châu báu của cải, ruộng vườn… và nhiều quyến thuộc, tôi tớ. Người này đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng không có nghi ngờ, đối với Khổ tập diệt đạo đã được Kiến đế đắc đạo. Ở trong vườn Yêm-la thuộc tụ lạc Ma-xoa-chỉ-đà, cư sĩ này cho xây Tăng phòng rồi đến trong Tỳ-kheo tăng thỉnh rằng: "Các Đại-đức hãy đến thọ Tăng phòng trong vườn Yêm-la, con sẽ cúng dường y bát, ngọa cụ… và bốn loại dược: Thời dược, thời phần dược, thất nhật dược và tận hình dược. Các Đại-đức có thể dạy con đọc tụng kinh pháp và giải đáp những nghi vấn cho con, trừ Tỳ-ni". Lúc đó có Tỳ-kheo tên Uất-đa-la đến ở trong Tăng phòng tại vườn Yêm-la này làm Ma-ha-đế-đế-đế-đà-la (chủ Tăng phòng), lại có Tỳ-kheo tên là Ưu-ba-tư-na đàn đề tử cùng năm trăm đại Tỳ-kheo trụ nơi A-lan-nhã, mặc y phấn tảo, khất thực tự sống, ưa thích yên tĩnh, đi đứng nằm ngồi, tới lui, ăn uống, đắp y, mang bát… thảy đều thanh tịnh khiến người nhìn thấy đều sanh tâm cung kính. Các vị này khi đi đến trong tụ lạc Ma-xoa-chỉ-đà, cư sĩ Chất-đa-la vừa nhìn thấy liền sanh tâm cung kính liền nhân nơi khách Tỳ-kheo này mà thỉnh Tăng ngày mai đến nhà thọ thực. Tỳ-kheo Uất-đa-la, chủ Tăng phòng nghe biết cư sĩ Chất-đa-la không nói gì với mình mà nhân nơi khách Tỳ-kheo thỉnh Tăng ngày mai đến nhà thọ thực, liền suy nghĩ: "Ta là chủ Tăng phòng trong vườn Yêm-la này mà cư sĩ Chất-đa-la không nói gì với ta, lại nhân nơi khách Tỳ-kheo thỉnh Tăng ngày mai đến nhà thọ thực, sáng mai ta sẽ đến cùng cư sĩ nói chuyện", nghĩ rồi sáng sớm hôm sau đắp y mang bát đến nhà của cư sĩ, thấy cư sĩ đã sửa soạn đầy đủ các món ăn ngon và trải đủ các loại tọa cụ tạp sắc, thấy rồi liền hỏi cư sĩ: "Vì sao không có viên hồ ma hoan hỉ ?", Chất-đa-la nói: "Đại-đức, tôi muốn nói một ví dụ, nếu thầy nghe thì tôi sẽ nói. Ở phương Bắc có các thương nhơn đem gà mái đến trong chợ ở phương Đông bán, lúc đó có con quạ đáp xuống cùng gà mái này cọng hợp, gà mái này sanh con, con chim con này khi kêu không thể kêu được tiếng gà cũng không kêu được tiếng quạ, mà kêu thành tiếng nửa gà nửa quạ. Thầy cũng như vậy, tuy nói đủ các lời lành về Phật pháp nhưng nay lại nói lời thô ác", Tỳ-kheo Uất-đa-la liền trách: "Cư sĩ đã mắng tôi, nay tôi giao trả lại Tăng phòng trong vườn Yêm-la của cư sĩ, tôi sẽ đến chỗ Phật ở phương Đông để thân cận cúng dường", Chất-đa-la liền nói: "Đại-đức hãy ở lại làm chủ Tăng phòng trong vườn Yêm-la, con sẽ cúng dường y bát, ngọa cụ… và bốn loại dược: Thời dược, thời phần dược, thất nhật dược và tận hình dược. Các Đại-đức có thể dạy con đọc tụng kinh pháp và giải đáp những nghi vấn cho con, trừ Tỳ-ni", cư sĩ thỉnh như thế đến lần thứ ba và Tỳ-kheo Uất-đa-la cũng trách như thế đến lần thứ ba. Lúc đó Chất-đa-la nói: "Nếu Đại-đức nhất quyết muốn đi đến chỗ Phật thì xin hãy thuật lại đầy đủ những lời tôi và thầy đã nói, chớ có thêm bớt. Hôm nay Đại-đức không thọ tôi thỉnh ở lại, sau này chắc chắn cũng sẽ trở lại", Tỳ-kheo Uất-đa-la liền đi đến chỗ Phật ở nước Xá-vệ, đảnh lễ Phật rồi ngồi một bên, pháp thường của Phật là khi có khách Tỳ-kheo đến đều hỏi thăm có nhẫn đủ không, có được an lạc trụ không, khất thực có dễ không, đi đường có nhọc mệt không. Tỳ-kheo đều đáp là nhẫn đủ, được an lạc trụ, khất thực không khó, đi đường không nhọc mệt, rồi đem việc trên bạch Phật, Phật nghe rồi liền bảo các Tỳ-kheo : "Các thầy hãy làm yết ma Hạ-ý cho Tỳ-kheo Uất-đa-la rồi bảo Tỳ-kheo này đến chỗ cư sĩ Chất-đa-la hạ mình sám tạ, nếu có Tỳ-kheo nào giống như thế, Tăng cũng nên cho làm yết ma Hạ-ý. Nếu Tỳ-kheo có phạm trong ba việc: Phá giới, phá kiến, phá oai nghi thì nên cho làm yết ma Hạ-ý; nếu có ba việc: Ưa đấu tranh, thích cải cọ, nói xấu nhau cũng nên cho làm yết ma Hạ-ý. Nếu Tỳ-kheo có có năm pháp: Chê bai Phật, chê bai pháp, chê bai Tăng, phá giới, phá oai nghi thì tăng nên cho làm yết ma Hạ-ý. Lại có có năm pháp: Nói lời thô ác với cư sĩ, hoặc quở mắng cư sĩ, chê bai nhà cư sĩ, hoặc làm cho nhà cư sĩ bị chia lìa, hoặc tìm phương tiện đuổi cư sĩ đi khiến cho bị suy não thì Tăng nên cho làm yết ma Hạ-ý. Lại có có năm pháp: Nói lời thô ác với Tỳ-kheo khác, mạ nhục Tỳ-kheo, chê bai Tỳ-kheo, phá lợi dưỡng của-Tỳ-kheo, tìm phương tiện đuổi Tỳ-kheo đi khiến cho bị suy não thì Tăng nên cho làm yết ma Hạ-ý. Lại có có năm pháp: Xúi giục cư sĩ tranh chấp với cư sĩ, xúi giục cư sĩ tranh chấp với Tỳ-kheo, xúi giục Tỳ-kheo tranh cải với Tỳ-kheo, xúi giục Tỳ-kheo tranh cải với cư sĩ, nói điều mà cư sĩ không thích thì tăng nên cho làm yết ma Hạ-ý.

Trước khi Tăng cho làm yết ma Hạ-ý, nên tư duy ba điều: Một là điều cư sĩ nói ra là thật hay không thật.

Hai là Tỳ-kheo này có thể làm việc đó hay không.

Ba là Tỳ-kheo này có thể khiến Hạ-ý không. Tư duy như vậy rồi mới cho làm yết ma Hạ-ý".

Tác pháp yết ma Hạ-ý như sau: Tăng nhất tâm hòa hợp, một Tỳ-kheo trong Tăng xướng rằng:

Đại-đức tăng lắng nghe, cư sĩ Chất-đa-la cúng dường chúng tăng như phụng sự Đại gia, Tỳ-kheo Uất-đa-la này lại hiện tiền nói lời thô ác quở mắng cư sĩ. Nếu tăng đúng thời đến nghe, Tăng nên chấp thuận, Tăng nay làm yết ma Hạ-ý cho Tỳ-kheo Uất-đa-la, bảo Tỳ-kheo này đến chỗ cư sĩ Chất-đa-la sám tạ. Bạch như vậy.

Như thế Bạch-tứ-yết-ma cho đến câu Tăng đã cho làm yết ma Hạ-ý, bảo Tỳ-kheo Uất-đa-la đến chỗ cư sĩ Chất-đa-la sám tạ xong rồi. Tăng chấp thuận vì im lặng, việc này xin nhớ giữ như vậy.

Lúc đó Tăng nên sai một Tỳ-kheo có khả năng dẫn Tỳ-kheo Uất-đa-la đến chỗ cư sĩ Chất-đa-la, nói với cư sĩ rằng: "Tỳ-kheo này hiện tiền nói lời thô ác, quở mắng ông, Tăng đã như pháp trị phạt, ông nên cho Tỳ-kheo này sám tạ", nếu cư sĩ cho sám tạ thì nên bảo cư sĩ đến chỗ chỉ thấy mà không nghe được, lúc đó Tỳ-kheo Uất-đa-la đối trước Tỳ-kheo hướng dẫn này sám tội Đột-kiết-la. Nếu cư sĩ không cho sám tạ thì Tăng nên sai Tỳ-kheo thứ hai có khả năng đến nói với cư sĩ giống như trên, nếu cư sĩ cho sám tạ thì cũng giống như trên, Tỳ-kheo Uất-đa-la đối trước hai Tỳ-kheo hướng dẫn này sám tội Đột-kiết-la. Nếu cư sĩ vẫn không cho sám tạ thì Tăng nên sai Tỳ-kheo thứ ba, thứ bốn có khả năng đến nói với cư sĩ giống như trên, nếu cư sĩ cho sám tạ thì cũng giống như trên, Tỳ-kheo Uất-đa-la đối trước các Tỳ-kheo này sám tội Đột-kiết-la. Nếu cư sĩ vẫn không cho sám tạ, cư sĩ lại là người có quen biết nhiều, có thế lực lớn hoặc thế lực của vua, hoặc của quan, của giặc cướp có thể tự làm việc ác não loạn chúng tăng hoặc sai bảo người khác làm, thì Tăng nên bảo Tỳ-kheo phạm lỗi này rằng: "Cư sĩ này có nhiều quen biết, có thế lực lớn… hoặc sai bảo người khác làm. Vì vậy thầy nên rời khỏi chỗ này", nếu Tỳ-kheo này gượng ở lại thì Tăng không tội.