SỐ 320 — PHỤ TỬ HỢP TẬP K INH (kinh cha con gặp nhau)

Phẩm 19: THỌ KÝ THA HÓA TỰ TẠI THIÊN

Khi ấy, Tha hóa tự tại Thiên vương cùng tám mươi vạn Thiên tử quyến thuộc, thấy các A-tu-la vương cho đến Lạc biến hóa Thiên vương ở chỗ Như Lai cúng dường rộng lớn và lại nghe Như Lai thọ ký cho họ, hoan hỷ phấn khởi thật chưa từng có, liền bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn! Lạc biến hóa Thiên vương đã nói thật tế, nay con đối với thật còn không được thì làm sao nói có tế? Vì sao? Thưa Thế Tôn! Nếu người nào thấy Phật tức là thấy tế. Nên biết, người này trụ vào hai tướng, đã trụ vào hai tướng thì làm sao hiểu được Bồ-đề. Nên biết, nếu nói như vậy là chẳng phải đạo hạnh. Nếu thiện nam tử nào lìa hai tướng này tức là khéo an trụ, trụ không sở trụ thì không có ngôn thuyết. Người cầu Bồ-đề không có một pháp nhỏ nào có thể thấy, có thể giác ngộ được Bồ-đề ấy. Vì sao? Vì pháp thật tế này không phải có, không phải không, lìa tất cả tướng, không phải quá khứ, không phải hiện tại, không phải vị lai, không phải hữu vi, không phải vô vi, không phải đem thức để nhận thức, không phải dùng trí để biết, không phải quán sát tế, không phải hiện chứng, không có một pháp nhỏ nào là đối trị, cũng không có một pháp nhỏ nào là bị trị. Vì sao? Vì pháp không phải bị phiền não làm nhiễm ô, pháp không có tự tánh không thể được. Nếu mỗi mỗi pháp có chỗ đối trị thì có pháp nhỏ có thể thấy tự tánh.

Thưa Thế Tôn! Nếu sắc sinh thì sắc kia lìa sinh tướng; thọ, tưởng, hành, thức sinh thì thọ, tưởng, hành, thức lìa sinh tướng.

Thưa Thế Tôn! Nếu sắc diệt thì sắc kia lìa diệt tướng; thọ, tưởng, hành, thức diệt thì thọ, tưởng, hành, thức lìa diệt tướng.

Thưa Thế Tôn! Nếu quá khứ thì lìa tướng quá khứ, vị lai thì lìa tướng vị lai, hiện tại thì lìa tướng hiện tại.

Thưa Thế Tôn! Nếu hữu vi thì lìa tướng hữu vi, vô vi thì lìa tướng vô vi. Như vậy, năm uẩn sở nhiếp, ba tế sở nhiếp, hữu vi sở nhiếp, vô vi sở nhiếp. Các pháp như thế đều không thể được. Do không thể cho nên pháp kia không thể biết, không thể thấy, không thể nói, không thể hiểu, không thể quán, không thể chứng.

Thưa Thế Tôn! Nếu thiện nam, thiện nữ nào vì cầu Bồ-đề, phát tâm quyết định. Tu hành như vậy thì gọi là khéo an trụ Bồ-tát thừa.

Khi ấy, Tha hóa tự tại Thiên tử nói pháp đã ngộ rồi, chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ khen rằng:

Như Lai chỉ bày luận hồi tế

Vô thỉ kiên cố khó vượt thoát

Các phàm phu vô trí thế gian

Ưa trụ biển sinh tử ba cõi.

Các uẩn xưa nay tự tánh không

Tất cả hữu tình không thế được

Không có pháp nhỏ để đối trị

Nên biết các pháp đều không tướng.

Sắc tự tánh không vốn không có

Không trí, không thức, không quán sát

Không thấy, không chứng, không phải không

Nương chánh lý này khéo hiểu rõ.

Bồ-đề không tướng có thể được

Pháp phần Bồ-đề cũng như vậy

Phật, Bồ-tát, Tăng chỉ giả danh

Lìa tâm giữ tướng đều không tướng.

Người ngu trước dục chấp các tướng

Tự cho ta được tâm Bồ-đề

Là đi trong cảnh giới điên đảo

Nhiễm tuệ khó chứng lý chân thường.

Người đối cảnh giới Phật là tướng

Thì là người trí hành theo pháp

Xa lìa các tướng như không tướng

Và cũng lìa không và bất không.

Nương đó tu tập hạnh Bồ-đề

Đạt được vui tối thượng đệ nhất

Tất cả ngoại đạo không thể biết

Cũng không phải pháp Thanh văn học,

Không phải Bích-chi-ca-phật-đà

Tâm khéo giải thoát lìa trần cấu

Không phải A-la-hán vô lậu

Đối với chánh lý hay biết rõ.

Mâu-ni vô tướng hành Bồ-đề

Chỉ người đại trí khéo biết rõ

Nếu nương chánh lý mà nói không

Không phải sở đắc của Nhị thừa.

Thông đạt thật tướng chẳng nghĩ bàn

Rõ tất cả pháp không tự tánh

Thiển thức không thể biết Bồ-đề

Thượng căn thông tuệ nghe liền hiểu.

Khi ấy, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các Tha hóa tự tại Thiên tử, liền từ chỗ ngồi phóng ra ánh sáng thanh tịnh. Thấy tướng này rồi, Tỳ-kheo Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:

Phật biết ý vui Tha hóa Thiên

Bỗng phóng ánh sáng lớn thanh tịnh

Chỉ có Như Lai tự chứng biết

Xin vì chúng hội phân biệt nói.

Chư Thiên đều khởi tâm suy nghĩ

Lẽ nào không nhân Phật phóng quang

Cốt vì nhiêu ích các quần sinh

Khiến sinh niềm tin tâm khát ngưỡng.

Nay đại chúng này còn do dự

Do thấy nhân hy hữu Như Lai

Miệng phóng ánh sáng thanh tịnh này

Thọ ký thành Phật cho chư Thiên.

Họ đều rời bỏ nẻo luân hồi

Hướng đến tịch tĩnh thành Niết-bàn

Đợi nghe tiếng Phạm âm Như Lai

Vô ngại biện tài mau diễn nói.

Chúng con tôn trọng lời Phật dạy

Đạt các pháp tánh không có nghi

Văn trì kiên cố tâm tin hiểu

Khen biển công đức của Mâu-ni.

Như Lai chánh giáo chẳng nghĩ bàn

Khiến chúng sinh đến chỗ an ổn

Nếu hay tu hành dùng như lý

Rốt ráo được thành đạo Vô thượng.

Khi ấy, Đức Thế Tôn vì Tôn giả Mã Thắng nói kệ rằng:

Hay thay, Đại Tỳ-kheo Mã Thắng

Thưa hỏi vì lợi các quần sinh

Nay ta phóng ánh sáng lớn này

Là thọ ký Bồ-đề tối thượng.

Tha Hóa Tự Tại các Thiên chủ

Tin hiểu kiên cố đều lợi căn

Đều hay phụng trì lời chư Phật

Tu tập Bồ-đề đã từ lâu.

Hiểu rõ thế gian các vọng tưởng

Như thấy sóng nắng biết không đạt

Người ngu tưởng nước khởi tâm vọng

Người cầu Bồ-đề chớ như vậy.

Những người chấp trước vào tưởng kiến

Vô trí lại sợ nơi vô tướng

Người ngu vọng tưởng hướng phi đạo

Lìa đó sẽ được đạt Bồ-đề.

Vọng tưởng nghĩ tà là gốc khổ

Tùy sinh phân biệt tức là trói

Người trí biết rõ đó là không

Được thắng tổng trì vui tịch tĩnh.

Nếu tâm vọng tưởng không bình đẳng

Nhất định đọa lạc vào các nẻo

Trong trăm ngàn đời làm duyên khổ

Ba đời Như Lai đều nói thế.

Nếu người còn chấp trước vào tưởng

Thì bị ấm giới nó trói buộc

Người khéo quán sát dứt vọng chuyên

Tất cả đều không, không có tướng.

Do tưởng tướng nên các hoặc tăng

Lại còn tổn giảm các phước nghiệp

Nếu đối các tướng là hồ nghi

Mau chứng quả Bồ-đề vô thượng.

Nếu người phân biệt cầu Thánh đạo

Phân biệt cầu đạo tức là trói

Người trí tại dục nhưng hành thiền

Tức là khéo tu hạnh vô tướng.

Các pháp không thể, không thể nói

Phân biệt tánh các pháp đều không

Pháp không tướng ấy lìa suy nghĩ

Như vậy Bồ-đề không thể được.

Nghe Phật Thế Tôn nói như vậy

Chúng lìa nghi hoặc được vô ký

Như đem vòng hoa Đảm-bác-ca

Trao rồi vui thích đeo vào đảnh.

Các Thiên chúng này tâm khai ngộ

Khiến ở chỗ Phật khởi cúng dường

Rõ biết pháp tánh xưa nay không

Đến đời vị lai đều thành Phật.

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 10

Phẩm 20: THỌ KÝ ĐẠI PHẠM THIÊN VƯƠNG

Khi ấy, trong hội có sáu mươi ức chúng Phạm Thiên tử, thấy các A-tu-la cho đến Tha hóa tự tại thiên cúng dường Thế Tôn, lại nghe Đức Như Lai thọ ký cho họ, hoan hỷ phấn khởi kinh ngạc chưa từng có. Ở đời chư Phật quá khứ, các Thiên tử này thân cận cúng dường tích tập căn lành, tu tập thiền định sâu xa, vượt pháp thế tục; đối với chánh pháp của Đức Phật đều được pháp lạc tối thượng thậm thâm, thông đạt lìa mọi lý luận, sinh lòng tin hiểu quyết định. Biết rõ các pháp không phải làm, không phải không làm; không phải sinh, không phải không sinh; không phải được, không phải không được; không phải tận, không phải không tận, không phải lìa, không phải không lìa, không phải dơ không phải không dơ; không phải ngu, không phải không ngu, không phải trí; không phải không trí, không phải thấy không phải không thấy; không phải thủ, không phải không thủ; không phải không, không phải không không, không phải tướng, không phải không tướng; không phải nguyện, không phải không nguyện. Các Thiên tử này biết như vậy cho nên tâm không đắm trước, xa lìa các tưởng, không có chỗ nương tựa mong cầu, không có các thứ cầu tưởng, không có tác giả tưởng, không có pháp tác giả tưởng, không có phàm phu tưởng, không có pháp phàm phu tưởng, không có Thanh văn tưởng, không có pháp Thanh văn tưởng, không có Duyên giác tưởng, không có pháp Duyên giác tưởng; không có Bồ-tát tưởng, không có pháp Bồ-tát tưởng; không có Như Lai tưởng, không có pháp Như Lai tưởng; không có Niết-bàn tưởng, không có pháp Niết-bàn tưởng; không có luân hồi tưởng, không có pháp luân hồi tưởng. Các Thiên tử này rõ được pháp tánh như hư không, không có nhiễm trước, đối với pháp Phật lìa tưởng phân biệt.

Lúc đó, Phạm Thiên vương chắp tay hướng lên Đức Phật với ý vắng lặng nói kệ khen Phật:

Như Lai đầy đủ tuệ bình đẳng

Tu hạnh vắng lặng đến bờ giác

Thuyết pháp tịch tĩnh độ quần sinh

Quán các thế gian thường vắng lặng.

Bồ-đề tịch tĩnh vốn không nhiễm

Nương cảnh vắng lặng không động loạn

Thường ăn vị cam lồ tịch tĩnh

Đối với tất cả đều thông đạt.

Đạo tịch tĩnh tối thượng như vầy

Người khéo quán sát được diệu lạc

Nương tám Chánh đạo từng huân tu

Hay đoạn phiền não trói thế gian.

Tu pháp tịch tĩnh chứng Bồ-đề

Đó là lời Phật trước đã nói

Nhất định đến được thành Niết-bàn

Như Phật Thế Tôn không có khác.

Nếu người chánh giác giáo của Phật

Thọ trì đọc tụng siêng tu tập

Cầu hướng vắng lặng môn giải thoát

Tất cả thế gian không ai bằng.

Khéo tu bình đẳng đạo vắng lặng

Các căn hóa vui thường thanh tịnh

Đủ các phước tuệ trang nghiêm khắp

Như Na-la-diên có sức mạnh.

Nếu rõ pháp cam lồ tịch tĩnh

Thì mới dứt sạch các hữu tướng

Quán sát thế gian không chỗ nương

Là con tối thượng của Như Lai.

Người này đã từng gặp chư Phật

Gieo trồng vô biên thắng thiện căn

Đạt môn Đẳng trì vắng lặng này

Dứt trừ các hoặc không nhiễm trước.

Do đủ chánh niệm lực tinh tấn

Lìa mọi siểm khúc tưởng biếng nhác

Biết rõ sinh tử tức Niết-bàn

Hay lìa xa các tướng thế gian.

Chư Phật xuất hiện ở thế gian

Diễn nói pháp vắng lặng giải thoát

Người trí thông đạt không có nghi

Vĩnh thoát biển sinh tử luân hồi.

Nếu người dối uẩn cầu giải thoát

Đối pháp tịch tĩnh không ham thích

Chỉ ngộ pháp uẩn không chắc chắn

Đối Phật Bồ-đề sinh sợ hãi.

Lìa dục tâm tịnh cầu giải thoát

Hay dùng minh tuệ khéo lựa chọn

Các người ngu trước dục chấp tướng

Nên Phật chưa khai thị cho họ.

Nếu chấp tịch diệt cũng là trói

Không thể thành tựu Nhất thiết trí

Không khởi tất cả tâm chấp trước

Đó là khéo trụ hạnh vô tướng.

Hay đến chỗ vô danh an ổn

Đạt được công đức Phật thanh tịnh

Dứt trừ tranh luận phục ma oán

Hay đoạn tất cả trói phiền não.

Con dùng ý tịch tĩnh bình đẳng

Tán thán công đức tụ Mâu-ni

Hồi hướng pháp giới các hữu tình

Đồng chứng quả Bồ-đề vô thượng.

Lúc đó, Đại phạm Thiên vương biết các Phạm chúng Thiên tử khát ngưỡng công đức của Phật, chắp tay hướng lên Đức Phật nói kệ rằng:

Mâu-ni rõ được pháp thế gian

Quyết định hư giả như hư không

Cũng như mây thu và điện chớp

Phật thường chỉ rõ dứt các vọng.

Như người trong mộng bị đói bứt

Gặp thức ăn ngon thật tối thượng

Nhưng thật không ăn cũng không người

Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.

Lại như người trong mộng đói khát

Được uống nước cam lồ mát mẻ

Nên biết khát uống thảy đều không

Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.

Như ở trong mộng nghe tiếng hay

Những lời nói ấy thật không được

Cũng không người nói và người nghe

Rõ pháp như vậy không nghi hoặc.

Lại như tiêu sáo phát tiếng hay

Tiếng ấy vốn không có tự tánh

Người trí quán uẩn lý như vậy

Biết uẩn tự tánh không thể được.

Không làm không thọ không chúng sinh

Không có tạo nghiệp và thọ báo

Cũng không người thọ quả báo kia

Đức Phật biết rõ được lý này.

Ví như ma-ni thể trong suốt

Để nó trên áo tùy sắc biến

Tự tánh các pháp vốn không trần

Tùy theo phân biệt nhiễm càng tăng.

Lại như thổi ốc phát tiếng lớn

Nhưng tìm tiếng vang không được gì

Tự tánh tiếng ấy xưa nay không

Phật rõ các pháp cũng như vậy.

Lại như thức ăn ngon thế gian

Bởi do các vị hợp lại thành

Quán tự tánh nó xưa nay không

Phật rõ các pháp cũng như vậy.

Như tràng Đế Thích cực kỳ cao

Vô tư mà hiện các sắc tượng

Tự tánh tràng ấy xưa nay không

Thế Tôn chứng pháp cũng như vậy.

Ví như thân mượn các duyên thành

Tìm thể tướng ấy không thể được

Nên biết các uẩn vốn như vậy

Pháp Như Lai chứng cũng như thế.

Như khi đánh trống phát ra tiếng

Làm cho người nghe sinh vui thích

Nhưng tiếng vang ấy xưa nay không

Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.

Như người dùng đùi đánh vào trống

Hãy tìm xem tiếng hiện nơi đâu

Đến khi tiếng lặng hướng phương nào

Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.

Lại như tiếng trống không yêu ghét

Lìa duyên ẩm ướt tiếng mới vang

Thân này hư giả cũng như vậy

Pháp Như Lai chứng cũng như thế.

Như người đánh trống phát tiếng vang

Tiếng ấy mặc tình không sở triệu

Rõ thân như thế tự tánh không

Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.

Khi ấy, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các Phạm chúng Đại Phạm vương với ý tịch tĩnh khen ngợi Như Lai, liền từ trong miệng phóng ra ánh sáng lớn, khiến chúng hội thấy ánh sáng này rồi, chánh kiến kiên cố, tuệ thanh tịnh tăng trưởng.

Lúc đó, Tôn giả Tỳ-kheo Mã Thắng dùng kệ thưa hỏi:

Hôm nay Như Lai hiện tướng lạ

Phóng quang thanh tịnh rất hiếm có

Các hàng trời, người, rồng, quỷ, thần

Thấy thần biến này đều nghi hoặc.

Mâu-ni tối thượng Điều Ngự Sĩ

Hiện điềm tốt này vì nhân gì

Xin Phật khai diễn nhân phóng quang

Khiến các chúng hội tâm vui thích.

Chúng con nhất tâm sinh khát ngưỡng

Chiêm ngưỡng từ dung không tạm rời

Nếu được nghe tiếng phạm âm Phật

Mỗi mỗi trừ nghi sinh tin hiểu.

Như Lai hiện việc thần thông này

Là vì tự niệm các chúng sinh

Duyên gì phóng quang thanh tịnh này

Nay đã đúng lúc xin khai thị.

Đại Thánh Mâu-ni phương tiện lực

Khiến thời có phát tâm tăng thượng

Các chúng chắp tay đứng trước Phật

Cúi xin Như Lai mau diễn nói.

Lúc đó, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:

Mã Thắng ông thấy ánh sáng này

Vì muốn thành thục hết hữu tình

Chúng hội nếu nghe lời ta nói

Thì đối Bồ-đề không thoái chuyển.

Đại phạm Thiên vương các phạm chúng

Thông đạt pháp tánh trừ nghi hoặc

Ở trong vô lượng vô biên kiếp

Tu tập vô biên hạnh thanh tịnh.

Đối các cảnh giới không nhiễm trước

Tâm như hư không không trở ngại

Thường ưa lợi lạc các hữu tình

Nhưng lại không chứng quả Bồ-đề.

Như vậy họ ở đời vị lai

Quá hơn vô lượng hằng sa kiếp

Tu chứng đầy đủ môn giải thoát

Thành tựu vô biên nhẫn lực lớn.

Rồi sau mới thành đạo vô thượng

Hiệu là Đại Nhẫn Lực Như Lai

Điều phục nhiếp hóa các quần sinh

Quán các thế gian đều vắng lặng.

Phật ấy thọ mạng rất lâu dài

Xưa cùng tu hành các kiếp số

Đủ đại oai đức và danh xưng

Cứu khổ sinh tử của hữu tình.

Cõi Phật kia thật là nghiêm tịnh

Giàu có sung túc không ai bằng

Dù có trải qua vô lượng kiếp

Nói công đức ấy không thể hết.

Phật kia nói pháp chẳng nghĩ bàn

Tự tánh không tịnh không chỗ nương

Tất cả chúng sinh trong cõi ấy

Thành thục thiện căn không tổn giảm.

Dứt sạch tận nguồn khổ luân hồi

Không còn ai thọ thân sau nữa

Cũng không tên quỷ, súc, địa ngục

Chỉ có các hành khổ Thiên lưu.

Do ngộ các hành là vô thường

Đều phát thắng nguyện sinh nhàm chán

Thế nên hữu tình ở cõi kia

Vĩnh viễn xa lìa già, bệnh, chết.

Lại hữu tình kia khéo tu hành

Tai không nghe đến các tiếng khác

Chỉ nghe vô ngã và vô thường

Khổ, không, tịch tĩnh pháp vô tướng.

Phụng trì lời Phật không buông lung

Thường tu thuần định hạnh chân thật

Hướng cầu cam lồ môn giải thoát

Tối thượng tối thắng đạo Bồ-đề.

Tất cả chùa tháp ở cõi kia

Hoặc tường, hoặc vách và cây rừng

Đều phát tiếng Phạm âm thanh tịnh

Người nghe đều lên địa không thoái.

Là sức thần thông của Như Lai

Diễn tám thứ tiếng Phạm âm này

Nghe rồi xả bỏ dòng sinh tử

Cầu chứng tịch tĩnh vui chân thường.

Tất cả chúng sinh ở cõi ấy

Ở thời quá khứ hằng sa kiếp

Vì Bồ-đề nên từng tu hành

Nay theo thứ tự được thành Phật.

Đại Phạm Thiên vương các Phạm chúng

Do thường tu chứng lý tịch diệt

Lúc đó Phật kia và chúng sinh

Đồng ăn vị cam lồ tịch diệt.

Lại quán chúng sinh giới vốn không

Chưa từng tạm khởi tưởng mệt mỏi

Nên hay biến nhập các pháp tánh

Thường tu hạnh vô tướng vắng lặng.

Phẩm 21: THỌ KÝ QUANG ÂM THIÊN

Khi ấy, trong hội có tám mươi ức Quang âm thiên, thấy các A-tu-la vương cho đến Phạm Thiên vương ở chỗ Đức Thế Tôn đều hiện thần biến cúng dường các món; lại nghe Như Lai thọ ký cho họ thành Chánh đẳng Chánh giác, hoan hỷ phấn khởi thật chưa từng có.

Lúc đó, Thiên chủ từ chỗ ngồi đứng dậy, bày vai phải cúi đầu đảnh lễ, rồi đứng trước Đức Phật bạch rằng:

– Bạch Thế Tôn! Có Tam-ma-địa tên là Chiếu sáng các pháp. Nếu có Bồ-tát nào khéo tu tập Tam-ma-địa này thì có khả năng hiểu được tất cả các pháp, lại còn có thể đạt được vô lượng biện tài như: Vô trước biện tài, Gia trì biện tài, Thiện xảo biện tài, Mỹ diệu biện tài, Thích ý biện tài, Ly phược biện tài, An ổn biện tài, Thậm thâm biện tài, Vi diệu biện tài, Vô đẳng biện tài, cho đến đạt được Như Lai sở hữu tối thượng biện tài.

Thưa Thế Tôn! Sao gọi là Tam-ma-địa Chiếu sáng các pháp? Nếu Đại Bồ-tát nào được Tam-ma-địa này, đối với tất cả pháp không có tầm từ và tác ý. Nếu lìa những tâm sở ấy thì không có nghi hoặc. Như vậy đối với các pháp đoạn trừ nghi hoặc, đối với tất cả mọi nơi thông đạt không ngại. Vì sao? Vì các pháp lìa tự tánh. Nếu rõ được các pháp tự tánh không có thì Bồ-tát ấy có thể hiểu được nghĩa môn chữ A.

Chữ A là vô tác, A là biến khắp, A không phải là hữu vi, A không phải vô vi, A không phải không thành tựu, A không chỗ nương tựa, A là không động, A là không loạn, A không phải phân biệt, A không phải lìa phân biệt, A không phải rốt ráo, A không phải tan hoại, A không phải hình sắc, A không phải hiển sắc, A không phải trụ trì, A không phải định trụ, A không phải biết, A không phải thấy, A không phải ngôn thuyết, A không phải lìa ngôn thuyết, A không phải nghĩ bàn, A không phải lìa nghĩ bàn, A không phải đến đi, A không phải ra vào, A không phải hữu biểu, A không phải vô biểu, A không phải danh, A không phải tướng, A không phải đối trị, A không phải che lấp, A không phải tận, A không phải vô tận, A không phải hai, A không phải không hai, A không phải chân thật, A không phải hư vọng, A không phải cấu, A không phải tịnh, A không phải lìa tịnh, A không phải chấp, A không phải lìa chấp, A là không sinh, không thể không sinh, không có một pháp nhỏ nào có thể sinh, A là không diệt, không thể không diệt, không có một pháp nhỏ nào có thể diệt, A là bất không, không thể bất không, A là không tướng, không thể không tướng, A là không nguyện, không thể không nguyện. Khi hiểu được như vậy rồi biết không phải là hý luận. Đó gọi là hiểu được nghĩa môn chữ A.

Thưa Thế Tôn! Lại các pháp từ ý mà sinh, do chữ A cho nên dẫn sinh chữ Đạt. Nếu có thể hiểu được chữ Đạt thì có thể hiểu được tất cả giáo pháp.

Điều mà gọi là hiểu rõ pháp hữu vi, pháp vô vi, pháp hữu biểu, pháp vô biểu, pháp thế tục, pháp thắng nghĩa.

Thưa Thế Tôn! Pháp thắng nghĩa chỉ là một chân như. Dùng lời nói để diễn đạt cho rõ thì do đâu mà có thể hiểu.

Thưa Thế Tôn! Như người trong mộng làm tất cả mọi việc. Cảnh mộng không phải thật, chỉ có giả danh. Khi thức rồi biết rõ đều do tâm tạo.

Thưa Thế Tôn! Như tiếng vang trong hang trống, tự tánh không thật, do hòa hợp mà sinh.

Thưa Thế Tôn! Như người huyễn hóa làm việc huyễn, người ngu không rõ cho là có thật.

Thưa Thế Tôn! Như sóng nắng vọng sinh tưởng là nước, người trí biết rõ thể của nó vốn không.

Thưa Thế Tôn! Lại như các sắc tượng hiện trong gương, vọng sinh phân biệt thật không thể được. Các pháp tánh không cũng lại như vậy, chỉ làm cho người ngu vui thích, các pháp xưa nay rốt ráo vắng lặng.

Thưa Thế Tôn! Con xưa từng nghe Phật trước đã nói pháp thắng nghĩa đế, thấy được chân thật.

Các Thiên tử này nói vậy rồi, Đức Phật liền ấn khả, cúi đầu đảnh lễ dùng kệ khen Phật:

Thế Tôn thông đạt Đệ nhất nghĩa

Nên hay lần lượt nói các pháp

Những người chân Phật tử thông tuệ

Đối lời Phật dạy hay du hý.

Người đời ngu si lại ít trí

Do trước ngã nên không thể hiểu

Ngã và ngã sở xưa nay không

Tìm cầu mười phương không thể được.

Như thấy sóng nắng không phải nước

Người ngu vọng tưởng cho là nước

Điên đảo như vậy chấp là ngã

Đều do nhiễm tuệ mê chân trí.

Đối với năm dục sinh ham thích

Chịu mọi sinh tử các khổ độc

Tự tánh các uẩn xưa nay không

Người ngu đọa lạc vào các nẻo.

Do không chánh trí tâm cuồng loạn

Đối các cảnh khổ vọng là vui

Bị ba lửa độc luôn thiêu đốt

Chưa từng giác ngộ sinh sợ hãi.

Người ngu không chán các cấu hoặc

Như theo giặc oán làm bạn thân

Nghe Như Lai nói thắng nghĩa không

Hoặc sinh sợ hãi, hoặc khinh chê.

Cũng như người yếu đuối thế gian

Tuy cầm kiếm bén tâm lo sợ

Như Lai diễn nói pháp chân chánh

Đó là một chữ A vi mật.

Phát sinh tuệ tối thượng chân thật

Cũng như đất bằng sinh cây cao

Khéo hay điều phục các quân ma

Mau chứng đạo Vô thượng Bồ-đề.

Mâu-ni có các đệ tử giỏi

Thông đạt đệ nhất nghĩa như vậy

Đã tự tiêu phục cấu ba độc

Thấy người bị độc ban pháp dược.

Dùng tám Chánh đạo làm thuyền lớn

Chuyên chở quần sinh thoát biển khổ

Khiến biết các pháp xưa nay không

Dứt các dị luận vọng phân biệt.

Người sáng bỏ tà về chánh đạo

Do xưa đã tu căn lành ấy

Rõ thể tánh pháp xưa nay không

Tâm không đắm trước liền giải thoát.

Nếu đạt pháp tánh tức bằng Phật

Đây là đại trí Na-la-diên

Các pháp tánh không không thể không

Cũng không trói buộc và người trói.

Chân như vắng lặng lìa các tướng

Thể không cấu nhiễm cũng không tịnh

Do vì pháp ấy vốn như vậy

Không phiền não trói cũng không đoạn.

Biết rõ các pháp tánh như vậy

Người này không lâu được Bồ-đề

Tự mình được độ lại lợi tha

Bàn bạc chánh lý không mong đáp.

Hữu tình thường sinh tưởng hư vọng

Đối cảnh chấp trước tướng nam nữ

Tăng trưởng ngu si tâm nhiễm ô

Cũng như quá khát theo sóng nắng.

Do tạo mỗi nghiệp sinh các nẻo

Nghiệp này đều do vọng tưởng sinh

Rõ thể tánh nghiệp xưa nay không

Rốt ráo không thể có tác giả.

Chúng con đã hiểu nghĩa Phật dạy

Biểu thị pháp môn khó nghĩ bàn

Quy mạng Mâu-ni Đại Đạo Sư

Các căn vắng lặng không đắm trước.

Như Lai thanh tịnh không cấu uế

Thành tựu vô biên biển công đức

Làm đèn sáng soi cho ba cõi

Kham nhận cúng dường của chư Thiên.

Chúng con nay ở trong đại hội

Tán thán Năng Nhân đại phước tụ

Lành thay, Vô tỷ Đấng Lưỡng Túc

Rốt ráo các pháp nghĩa thật tướng.

Do vậy nên được sức thiện căn

Hồi hướng chúng sinh trong ba cõi

Nguyện đời vị lai ở cõi tịnh

Nhất định thành tựu quả Bồ-đề.

Biết được tâm niệm của Quang âm Thiên tử, thông đạt được pháp Phật, đầy đủ biện tài thù thắng to lớn, hy vọng được Như Lai thọ ký thành Phật, Đức Thế Tôn từ trong miệng phóng ra ánh sáng lớn. Tôn giả Tỳ-kheo Mã Thắng thấy việc này rồi, liền chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:

Đại Bi cứu hộ khắp thế gian

Thành tựu công đức tụ tốt đẹp

Dùng sức phương tiện dứt các nghi

Phóng ánh sáng này rất hy hữu.

Chúng hội đều nghe lời Phật dạy

Tâm sinh tịnh tín nhất định hiểu

Siêng Tu-diệu hạnh hướng Bồ-đề

Vượt khỏi biển sinh tử luân hồi.

Tất cả Trời, Người, A-tu-la

Bị già bệnh chết nó bức bách

Như Lai thường dùng tâm đại Bi

Cứu giúp khiến tu tám Thánh đạo.

Do nhờ dũng mãnh siêng tinh tấn

Thâm tâm kiên cố không thoái lui

Ưa tu pháp môn hay như vậy

Thệ chứng Bồ-đề cầu trí Phật.

Khiến chúng hội này không nghĩ khác

Nhất tâm chiêm ngưỡng từ dung Phật

Nguyện nghe âm vi diệu Như Lai

Cắt đứt lưới nghi sinh vui thích.

Thấy Phật hiện việc thần biến này

Từ miệng phóng quang rất thanh tịnh

Thí như bệnh nặng gặp lương y

Cũng như con thơ nhìn cha mẹ.

Người nào thỉnh hỏi pháp tạng sâu

Đầy đủ rộng lớn sức Bi nguyện

Đạt được môn bí mật tối thượng

Cảm Phật hiện việc hy hữu này.

Chúng hội tâm đều rất hoan hỷ

Muốn nghe Phật nói nhân phóng quang

Đều được đầy đủ tâm thanh tịnh

Tu tập Tam-ma-địa như vậy.

Lúc đó, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:

Mã Thắng đầy đủ diệu biện tài

Hay hợp quần tâm nên thưa hỏi

Nay chính là lúc nói nhân này

Đây là sức thần biến Như Lai.

Các chúng Quang Âm Thiên tử này

Thuở xưa từng cúng vô số Phật

Quán sát khổ chúng sinh thế gian

Thệ cầu Phật đạo mà cứu độ.

Đã tu hạnh chân thật rộng lớn

Quyết định sẽ được Nhất thiết trí

Vì họ đã bám chặt vào tà kiến

Chỉ bày đều khiến về chánh đạo.

Và cũng nhờ nghe chánh giáo Phật

Thâm nhập nghĩa vị sinh tôn trọng

Cũng như các người nữ thế gian

Muốn được sinh nam tâm đầy đủ.

Các Thiên tử này tâm thanh tịnh

Chí cầu vô thượng Phật Bồ-đề

Từng trong vô lượng vô biên kiếp

Tu tập lợi tha hạnh thù thắng.

Giáo hóa chúng sinh không hạn lượng

Đều hay phát khởi tâm Đại thừa

Đầy đủ phước trí tướng nghiêm thân

Đến kiếp Tinh tú đều thành Phật.

Các Thiên tử ấy khi thành Phật

Quốc độ vô lượng trăm ức kiếp

Rộng lớn thù diệu khó nghĩ bàn

Trang nghiêm mọi thứ không gì bằng.

Các cõi Phật kia chưa từng nghe

Đến ba đường ác và tám nạn

Cũng không người chứng quả Nhị thừa

Mỗi mỗi đều lên địa không thoái.

Lại ở trong các cõi Phật kia

Thọ lượng hữu tình đều bằng nhau

Đầy đủ mười ức hằng hà sa

Thường hay phụng thờ các Đức Phật.

Nếu khiến vô số các chúng sinh

Y pháp Nhị thừa thủ diệt độ

Không bằng giáo hóa nơi một người

Hoặc nam hoặc nữ tu đại hạnh.

Đem phước tụ kia so với đây

Trăm ngàn vạn phần không bằng một

Huống nữa là khuyên nơi nhiều người

An trụ Đại thừa đạo Bồ-tát.

Mã Thắng ông nay nên lắng nghe

Như Lai xuất thế rất hiếm có

Ví như hoa Ưu-đàm-bát-la

Trải vô biên kiếp khó gặp được.

Phương tiện khéo léo mà nói pháp

Khai thị đạo chân thật vô vi

Người chí cầu Bồ-tát tịch tĩnh

Phải nên cung kính luôn thân cận.

Vô biên vô số các Thiên tử

Tung y báu đẹp trên không xuống

Lại dùng kệ hay rất thanh tịnh

Khen ngợi công đức của Như Lai.

Phật nói pháp cam lồ tịch tĩnh

Trừ khử nhiệt phiền não chúng sinh

Nếu phụng hành theo lời Phật dạy

Lần lần được thành Vô thượng giác.

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 11

Phẩm 22: THỌ KÝ BIẾN TỊNH THIÊN

Lúc đó, trong hội có mười hai ức Biến tịnh Thiên tử, thấy các A-tu-la vương cho đến Quang âm thiên ở chỗ Thế Tôn cúng dường các thứ, lại nghe Đức Như Lai thọ ký cho họ thành Phật, tâm sinh hoan hỷ thật chưa từng có. Các Thiên tử này đã từng gặp vô lượng chư Phật thời quá khứ trồng các đức căn bản, hiểu rõ chánh pháp, đầy đủ pháp tài, có đại thần lực, tự tại vô ngại, từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ sát chân Phật thưa:

Thưa Thế Tôn! Có Tam-ma-địa tên là Siêu chư pháp lạc. Nếu có Bồ-tát nào chứng được Tam-ma-địa vi diệu này thì có khả năng làm được mọi sự nghiệp, lìa các phan duyên, được vui tối thượng không sinh khổ thọ, không có một nhân nào là không phải tưởng vui. Giả sử có vào các địa ngục, chịu đủ mọi hình phạt khổ cực bức bách, do nhờ sức Tam-ma-địa của Bồ-tát nên tất cả mọi khổ não thảy đều thành vui thích. Như các loại hữu tình ở thế gian kia tạo ra các ác, không làm theo luật nghi, cướp đoạt tài sản của người khác, bị phép vua bắt chém, hoặc cắt tai, mũi, hoặc chặt tay chân, hoặc bị đánh đập, hoặc bị trói buộc, bị các ngục tốt tống vào tù. Tuy bị khổ sở như vậy nhưng tâm không hối hận, hay bị tham lam che lấp, ngược lại tưởng là vui; hoặc các hữu tình tự dùng sức lực đi làm thuê mướn, vượt qua mọi gian truân đau khổ để tìm cầu, lấy khổ làm vui như các nghề may vá, làm đèn đuốc, ép nước mía, làm kỹ nhạc, làm các món thức ăn, hoặc cho voi uống rượu, hoặc đốt đèn tô và đèn dầu. Những người như vậy làm tất cả mọi việc, hoặc không như pháp, hoặc biếng nhác bị chủ quở trách chửi mắng đuổi việc, chịu mọi sự lăng nhục đều tưởng như vui. Lại như những người phường chèo ở thế gian, làm vui cho người khác, thay hình đổi dạng, vẽ mặt hình con cò tai mèo, hoặc mặt sư tử, hoặc đánh, hoặc trói, nhưng lại tưởng là vui. Vì sao? Vì chúng sinh ấy tạo nghiệp quyết định, bị tham sai khiến, tâm không hối hận. Đại Bồ-tát cũng như vậy, vì lợi hữu tình mà nhiều kiếp ở trong sinh tử, tu tập mọi khổ hạnh khó làm, chí cầu Chánh đẳng Chánh giác, cho đến cứu giúp chúng sinh đói khát, cho họ ăn thịt uống máu mình, thường sinh tưởng vui; hoặc đối với Bồ-tát chửi mắng đánh đập trói buộc và giết chết. Tuy chịu khổ não nhưng vẫn sinh tưởng vui, đầy đủ nguyện lực rộng lớn như vậy, có thể cùng với mọi vui thích chúng sinh. Đến khi lớn lên tu hành không có gián đoạn thì mới có thể đạt được Tam-ma-địa đó không bị ác ma làm động loạn, lại còn có khả năng phá hoại tất cả ma nghiệp. Nhờ thế mà được năm thứ tự tại:

1. Thọ mạng tự tại.

2. Chỗ sinh ra được tự tại.

3. Nghiệp báo tự tại.

4. Tầm từ tự tại.

5. Thọ dụng tự tại

Bồ-tát kia nếu cầu một đời thành Chánh đẳng Chánh giác, nhờ Tam-ma-địa vi diệu này nên được như ý mãn nguyện. Nếu Bồ-tát không chóng cầu Bồ-đề vô thượng thì có thể sống lâu vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp lợi lạc hữu tình, trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Vì sao? Vì Bồ-tát ấy từ khi mới phát tâm đã vì nhiếp thọ hết tất cả hữu tình, không sợ đường ác, thọ sinh vào trong đó đều khiến tập học các hạnh Bồ-tát, phương tiện khéo léo, thông đạt các pháp, thành thục Bát-nhã ba-la-mật-đa. Đây là người khéo trụ Bồ-tát thừa.

Thưa Thế Tôn! Nếu Bồ-tát thích tu Tam-ma-địa như vậy, nên biết người này đều là nhờ sức gia trì công đức oai thần của Như Lai thì mới có thể quyết định hiểu được các pháp tự tánh vốn không, không có nghi hoặc.

Biến tịnh Thiên tử nói như vậy rồi, liền chắp tay đảnh lễ khen ngợi Đức Phật:

Chúng con Biến tịnh các Thiên tử

Biết rõ được chánh pháp của Phật

Cúi đầu đảnh lễ Điều Ngự Sư

Các căn vắng lặng không sợ gì.

Như Lai dùng sức đại trí tuệ

Hay phá hoại các bọn ma quân

Quy y Đấng Tối Thượng Mâu-ni

Dẫn dắt quần sinh lên bờ giác.

Tự tánh các pháp không có gì

Cũng lại rốt ráo không chỗ trụ

Vọng tưởng phan duyên đều biết rõ

Như người ảo thuật biết việc huyễn.

Như vậy chúng sinh ở sáu nẻo

Đều từ nhân duyên hư vọng có

Tìm cầu tiếng vang tự tánh không

Như Lai chứng pháp cũng như vậy.

Nhân Trung tối thượng Thích Sư Tử

Quán các pháp vọng thảy đều không

Nó không ngã tướng cũng không nhân

Không tưởng chúng sinh và thọ giả.

Như Lai đại Từ không ai bằng

Vì độ người ngu hiện thế gian

Diễn pháp thật tướng khó nghĩ bàn

Tất cả đều không thể lường được.

Phật quán chúng sinh giới bình đẳng

Thường khởi Vô duyên từ thanh tịnh

Nên hay thương xót các thế gian

Rốt ráo không thấy tướng chúng sinh.

Nay con đối biển trí tuệ Phật

Tâm không cấu nhiễm lìa các nghi

Từ môn thanh tịnh lợi hữu tình

Kham nhận cúng dường của chư Thiên.

Như Lai tối thắng Thiên Trung Thiên

Đối với chúng sinh khởi từ hộ

Nhưng ở trong mười phương thế giới

Tìm tánh khổ kia không thể được.

Đã không chúng sinh cũng không khổ

Thế nên Như Lai không sở duyên

Có thể trừ khử mọi nghi lo

Chứng được chân thường vui tịch tĩnh

Phật ở các nẻo không thấy khổ

Cũng không sở chứng đại Bồ-đề

Đem lòng thương xót các hữu tình

Đều khiến lìa bỏ trói sinh tử.

Không khổ, không cứu, không chúng sinh

Cũng không Bồ-đề có thể được

Phật biết pháp tánh vốn như vậy

Nên con cung kính cúng dường Phật.

Như Lai xuất hiện ở thế gian

Dùng bốn vô lượng lợi hàm thức

Không thấy tâm Từ, Bi, Hỷ, Xả

Cũng không thấy có tướng chúng sinh,

Cũng không thấy có người buông lung

Cũng lại không thấy tu Thánh đạo

Biết môn phương tiện Phật như vậy

Nên con cúng dường lên Đức Phật.

Như Lai thường nói bốn Niệm xứ

Quán thân rốt ráo không thể được

Nay con biết rõ lời Phật dạy

Nên khởi cúng dường Bậc Cứu Thế.

Phật nói quán thọ không thể được

Vì thọ không có tánh chân thật

Cho đến thọ giả cũng như vậy

Nên con cúng dường Đức Thế Tôn.

Phật nói quán tâm và quán giới

Tìm hai tướng đó không thể được

Cũng không thấy có chỗ tu niệm

Cho đến người an trụ Niệm xứ.

Con nay không thấy có các pháp

Cũng lại không thấy người tu pháp

Phật dùng Niệm xứ độ chúng sinh

Nghĩ rằng tự tánh thường vắng lặng.

Lại nói niệm cùng pháp hòa hợp

Muốn cầu giải thoát nên tu tập

Nên con biết được lời Phật dạy

Nay được cúng dường Nhất Thiết Trí.

Niệm xứ một còn không thể được

Thì làm gì có hai ba bốn

Thế nên con nay đạt ý Phật

Rốt ráo không còn thọ khổ vui.

Như Lai thường nói bốn Chánh cần

Có các Tỳ-kheo chuyên tu tập

Đây chính là nhân của giải thoát

Thoát khỏi biển sinh tử luân hồi.

Như vậy không mở cũng không buộc

Không Phật, không pháp và Bồ-đề

Nhưng giả danh ấy lại không hoại

Nên con cung kính đảnh lễ Phật.

Phật nói như ý bốn Thần túc

Thù thắng tối thượng vui an ổn

Các căn tịch tĩnh được giải thoát

Nên tu như vậy được Niết-bàn.

Còn như ý và thần túc kia

Quán kỹ thể ấy không thể thấy

Không động, không tịnh, không vô tác

Hiển hiện như vậy khó nghĩ bàn.

Nay chúng hội các Thiên tử này

Lại không thấy có tưởng chúng sinh

Con đã biết rõ lời Phật dạy

Nên hay xa lìa mọi nghi hoặc.

Đó là pháp cúng dường tối thượng

Chỉ Phật kham thọ cúng dường này

Như Lai diệu trí không ai bằng

Nên con nhất tâm sinh tán thán.

Lại nữa, Mâu-ni nói năm Căn

Pháp này có thể được Bồ-đề

Phát sinh phước trí hai tư lương

Người khéo quán sát trừ nghi hoặc.

Đó là tín, tấn, niệm, định, tuệ

Không thấy năng tu và sở đắc

Con đối pháp Phật không có nghi

Thế nên con nay khởi cúng dường.

Như Lai tuyên nói năm thứ Lực

Trừ khử tà kiến tâm siểm khúc

Dứt các phiền não phá các ma

Hướng đến vô vi đạo tịch tĩnh.

Như vậy các lực không khuất phục

Không có bị trói và người trói

Con đối pháp Phật lìa nghi ngờ

Nay con cúng dường Điều Ngự Sĩ.

Thế Tôn khai thị bảy Giác phần

Thanh tịnh tối thượng đạo Bồ-đề

Nên các hữu tình khéo tu tập

Được chứng chân thường chỗ an ổn.

Mâu-ni lại nói tám Thánh đạo

Thành thục chúng sinh các thiện căn

Thường tu Thánh trí hiện ra trước

Dứt sạch nguồn khổ các trói buộc.

Thánh trí như vậy và các hoặc

Rốt ráo thanh tịnh không có gì

Chư Thiên từ đó không còn nghi

Nên con cúng dường Nhân Trung Thánh.

Khéo hay tu tập Xa-ma-tha

Tỳ-bát-xá-na cũng như vậy

Như Lai nhiều kiếp đã viên thành

Hay đoạn các hoặc và tập khí.

Như vậy tương ứng nhân và quả

Và người quán sát thảy đều không

Chư Thiên nhờ đó không còn nghi

Nên con cúng dường Mâu-ni chúa.

Nói quán bất tịnh trừ tham dục

Từ tâm đối trị các giận dữ

Dùng trí tuệ kia dứt ngu si

Vì lợi chúng sinh Phật đã nói.

Nhưng rồi tội tác không tội tướng

Thế nên không dơ cũng không sạch

Chư Thiên nhờ thế không còn nghi

Do đó cúng dường Vô Thượng Sĩ.

Lại nữa, Phật nói mười bất thiện

Sát, đạo, dâm, vọng và lưỡng thiệt

Ác ngôn, ỷ ngữ, tham, nhuế, si

Như vậy gọi là mười nghiệp đạo.

Chúng sinh không có cũng không sát

Còn chín lỗi ác lý cũng vậy

Không tướng thiện ác không đối trị

Vì tánh tội kia vốn vắng lặng.

Nghĩa này chính là lời Phật dạy

Nhưng nó không hoại pháp thể tánh

Pháp Mâu-ni tối thượng như vậy

Tuyên dương dẫn dắt các quần mê

Như lý tác ý suy nghĩ đúng

Đây là tối thượng chân Phật tử.

Khi Biến tịnh chư Thiên nói kệ này rồi đều im lặng đứng qua một bên.

Lúc đó, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các Thiên tử mong được Phật thọ ký, liền từ trong miệng phóng ra ánh sáng thanh tịnh. Thấy việc này rồi, Tôn giả Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:

Hay thay, Điều Ngự Đại Thánh Chúa

Vì lợi quần sinh hiện thế gian

Trí tuệ thậm thâm khó nghĩ bàn

Hóa độ điều phục các Thiên chúng.

Cũng tận các pháp bậc cứu thế

Hiện tướng lạ này vì nhân gì

Đạo sư dẫn dắt các chúng sinh

Cúi xin Năng Nhân vì diễn nói.

Các chúng Biến tịnh Thiên tử này

Chắp tay tán thán rất hiếm có

Chiêm ngưỡng Như Lai núi công đức

Nghe rồi nhất tâm mà đảnh thọ.

Phật là tối thượng Thiên Nhân Sư

Thông đạt các pháp không trở ngại

Nên nguyện thương xót các chúng sinh

Nói việc phóng quang thần biến này.

Người nào từ đó sinh tịnh tâm

Hiểu rõ cam lồ vi diệu ấy

Ở trong mười phương thế giới đó

Sẽ được viên minh Nhất thiết trí.

Ai ở vị lai quốc độ Phật

Nhiêu ích nhiếp thọ các quần mê

Khéo tuyên diệu pháp luân vô thượng

Hàng phục ma quân và dị luận.

Các Thiên tử này nghe Phật dạy

Thâm nhập nghĩa vị tâm quyết định

Cúi xin Như Lai chấn pháp âm

Khiến các chúng hội trừ lưới nghi.

Trăm phước trang nghiêm Vô Thượng Sĩ

Từ tâm phủ khắp các thế gian

Tám thứ tiếng Phạm âm công đức

Đều nguyện nghe trì lời Phật dạy.

Nếu có chúng sinh ở chỗ Phật

Muốn nghe chánh pháp siêng tu tập

Tâm Bồ-đề vững chắc không lùi

Dần dần thành tựu Nhất thiết trí.

Như Lai khéo nói pháp vi diệu

Dứt sạch khổ sinh tử hữu tình

Phật tử tịnh tâm nên phụng trì

Khiến cho Phật chủng mãi không đoạn.

Khi ấy Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:

Mã Thắng khéo hỏi việc phóng quang

Ta vì lợi lạc các trời người

Phước ông có được khó nghĩ bàn

Tỷ dụ nói ra còn không hết.

Hay thay, Tôn giả ứng căn cơ

Tất cả đại chúng tâm vui thích

Các chúng Biến tịnh trời người này

Ở trong pháp ta được giải thoát.

Thuở xưa từng cúng dường chư Phật

Số ấy ngàn ức na-do-tha

Đạt các pháp tánh không có nghi

Đối với Phật ấy hỏi nghĩa này.

Do nhờ nhân duyên thuở xưa ấy

Dùng kệ vi diệu tán thán Phật

Đời này lại đem tâm thanh tịnh

Xưng dương các Thiện Thệ hiền kiếp.

Về sau kiếp Ưu-đàm-bát-la

Thành Phật hiệu là Na-la-diên

Giáo hóa vô số ức chúng sinh

Đều chứng vô vi vui tịch tĩnh.

Đồng cùng một kiếp hiện thế gian

Đều hiệu Pháp Tràng Chánh Đẳng Giác

Hóa độ chúng sinh số bằng nhau

Lần lượt đều sẽ thành Phật đạo.

Các Như Lai này hóa duyên xong

Phân bố di hình các xá-lợi

Xây dựng vô lượng vô số tháp

Như rải hoa trang nghiêm cõi Phật.

Như vậy tất cả loại chúng sinh

Đều khởi cúng dường nơi xá-lợi

Đều lên cửa cam lồ thanh tịnh

Tất cả Như Lai đều khen ngợi.

Nếu có ai xưng danh Phật ấy

Phát sinh tâm tịnh tín hoan hỷ

Nên biết nhờ nhân duyên thiện ấy

Đương lai được gặp Phật Di-lặc.

Họ được Từ Tôn nhiếp thọ cho

Siêng năng tinh tán đoạn các kết

Thích tu tịch tĩnh Xa-ma-tha

Lần lần được thành quả vô học.

Từ một cõi Phật đến cõi Phật

Cúng dường thân cận không mệt mỏi

Ở trong các trời, người, đại chúng

Khen ngợi công đức Phật tối thượng.

Nay đây các Biến tịnh Thiên tử

Đều đủ oai đức danh tiếng lớn

Thâm đạt Phật trí không nghĩ bàn

Đều đảnh lễ sát chân Như Lai.

Phẩm 23: THỌ KÝ QUẢNG QUẢ THIÊN

Lúc đó trong hội có tám ức Quảng quả Thiên tử, thấy các A-tu-la cho đến Biến tịnh Thiên tử ở chỗ Thế Tôn bày ra các thứ cúng dường dâng lên Như Lai, lại nghe Như Lai thọ ký cho họ thành Phật, tâm rất hoan hỷ thật chưa từng có. Các Thiên tử suy nghĩ: “Đức Như Lai đã nói tất cả các pháp ở trong ba tế cầu không thể được, tất cả các căn đều không thể nói. Nếu ai hiểu rõ pháp giới ấy thì có thể thông đạt tất cả các pháp. Nếu có thể biết rõ tất cả các pháp thì có thể chứng được bốn Đế chân thật. Đó là: Khổ đế, Tập đế, Diệt đế và Đạo đế. Như Thế Tôn nói, tất cả các pháp thảy đều vắng lặng, không ngã, không nhân, không chúng sinh, không thọ giả, không tưởng, không tác. Thiên tử chúng con đối với pháp này tâm được quyết định không sinh nghi hoặc”.

Thưa Thế Tôn! Vì các chúng sinh vốn vắng lặng cho nên không có khổ, nên biết như vậy. Vì sao? Vì chúng sinh không cho nên khổ đế cũng không. Do không cho nên tập đế cũng không. Vì sao? Vì không có nhân này cho nên không có quả kia.

Thưa Thế Tôn! Do tập không cho nên diệt đế cũng không. Vì sao? Nếu không có tập đế thì không có đoạn tập. Do không diệt cho nên đạo đế cũng không. Vì sao? Vì không có đạo này cho nên không có đoạn tập.

Thưa Thế Tôn! Nghiệp phiền não kia không thể được, đoạn phiền não diệt cũng không thể được. Vì diệt không thể được cho nên đạo cũng không thể được, chưa có đạo này thì không có quả kia. Bốn Thánh đế này chỉ là phân biệt giả danh thi thiết mà có. Do không có cho nên không thể nói là quá khứ, hiện tại và vị lai. Vì sao? Vì quá khứ đã diệt, hiện tại không dừng trụ, vị lai thì chưa đến; đối với ba tế đều không thể được, dựa vào thế tục tế mà có đủ các tướng. Nếu ba tế không có thì nó không sinh cũng không diệt, không tướng, không làm, không thí, không nhận, không nói, không nghe, không có nói pháp, không người giác ngộ. Do vì ba đời chưa từng có hoặc pháp hoặc không đều không thể nói. Chúng sinh điên đảo không thể hiểu được, không nhân, không duyên, không danh, không tướng, không có nêu ra, không chỗ hướng đến. Vì lìa tự tánh cho nên đều không thể được. Kia không thể được thì đây cũng không thể được. Vì sao? Vì chúng sinh giới vốn không có. Nếu mỗi mỗi pháp kia đều không thể được thì không có nhiễm tịnh, không làm, không chứng, không địa vị phàm phu, không địa vị Thanh văn, không địa vị Duyên giác, không địa vị Bồ-tát, không địa vị Như Lai, không địa vị không phải không địa vị. Đây là vô tướng tịch tĩnh chân như. Nếu nói hữu biểu, hữu vị hạn lượng thì gọi là Như Lai. Đó là dựa vào Thế tục tế mà nói chứ không phải trong Thắng nghĩa đế nói có Như Lai. Vì sao? Vì pháp không được. Nếu Đức Như Lai tuyên nói rộng lớn sắc giới cho đến thức giới, như vậy ý giới cho đến pháp giới. Nếu không pháp giới, không nơi nương tựa, cũng không nêu ra, không bốn Đế, không năm Căn, không duyên sinh. Thưa Thế Tôn! Tất cả pháp kia tùy theo nơi nào mà an bố kiến lập đủ mọi danh tự nhưng không thể hoại tánh của pháp giới ấy. Thưa Thế Tôn! Như địa giới tùy theo phương xứ nào kiến lập danh tự cũng không hoại bản tánh của địa giới ấy. Như vậy thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, lập thành danh tự khác cũng lại như vậy.

Thưa Thế Tôn! Nếu người chứng nhập pháp giới ấy thì mới có thể hiểu được hai mươi hai căn. Đó là: Nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn, nữ căn, nam căn, mạng căn, khổ căn, lạc căn, ưu căn, hỷ căn, xả căn, ý căn, tín căn, tinh tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn, vị tri đương tri căn, dĩ tri căn, cụ tri căn.

Thưa Thế Tôn! Hoặc nhãn, thể của nhãn không thể được; hoặc căn, thể của căn không thể được. Vì sao? Vì nhãn lìa tự tánh không thể thấy. Nếu tự tánh pháp không có thì không phải vật. Do không phải vật cho nên không thể làm. Nếu không thể làm thì không sinh. Nếu không sinh thì không diệt. Do không sinh diệt thì không thể nói là quá khứ, hiện tại, vị lai; ở trong ba đời không có sinh diệt. Đó tức là không phải nhãn cũng không phải nhãn căn thì làm gì có tác dụng thế tục nêu ra.

Thưa Thế Tôn! Ví như trong hư không không có vật, chỉ là cuồng ngu của trẻ con, chỉ là giả danh mà thôi. Trong Thắng nghĩa đế cho đến hư không, chỗ lập danh tự cũng không thể được. Như vậy, cho đến nhãn và nhãn căn ở trong thắng nghĩa cũng lại không có.

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 12

Phẩm 23: THỌ KÝ QUẢNG QUẢ THIÊN (Tiếp Theo)

Thưa Thế Tôn! Như vậy sắc uẩn không có phần lượng, không có nắm giữ, cũng không phải hiểu rõ. Vì sao? Vì tự tánh của sắc không thể được. Nếu các pháp không phải thi tác thì không tích tụ. Do không tích tụ cho nên gọi là uẩn. Cũng như thế gian xây dựng nhà ở, cung điện, lầu gác, cửa, tường vách, lan can, vườn rừng, khe rạch, tường thành bao quanh, nhiều vật tích tụ lại gọi là thành ấp. Nên biết, ấp ấy xưa nay không có. Vậy lại dùng pháp nào mà gọi là tích tụ? Do không tích tụ cũng không có uẩn, thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy. Nếu hiểu rõ được các uẩn, sở tạo tịnh sắc, nắm giữ tự tánh đều không thể được. Nên biết, địa giới, tánh địa giới rốt ráo thanh tịnh; cho đến phong giới, tánh phong giới đều rốt ráo thanh tịnh. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Sao lại nói có quá khứ, hiện tại, vị lai, sinh diệt các tướng. Thế nên, sắc uẩn không thể phân biệt; thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể phân biệt.

Thưa Thế Tôn! Nếu nhãn xứ tự tánh không phải có, xưa nay thanh tịnh, cũng không có khổ chỉ là thế tục giả danh, hiển thị danh và thể ấy đều không thể được. Vì sao? Vì thật ra không có một pháp nhỏ nào được gọi là nhãn, cũng không có một pháp nhỏ nào gọi là xứ. Như vậy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp tự tánh không có, xưa nay thanh tịnh khổ và tên khổ đều không thể được.

Thưa Thế Tôn! Lại nhãn giới kia không có pháp nhỏ nào có thể được. Vì sao? Vì nhãn lìa nhãn tánh, hoặc giới lìa giới tánh, cho đến pháp giới cũng lại như vậy. Do lìa tự tánh cho nên không có vật. Do không vật cho nên không phải sở tác; không có sở tác thì không có sinh, nếu không sinh thì không diệt; nếu không sinh không diệt thì không quá khứ, hiện tại, vị lai kiến lập đặt ra. Nên biết, các pháp vốn lìa tự tánh. Nếu Phật lìa tự tánh thì không có danh tướng, không có tác dụng, không thể nói, không khen ngợi, không thọ ký.

Các Thiên tử nói vậy rồi, người trong hội nghe tâm sinh vui thích hoan hỷ phấn khởi quyết định được thiện lợi.

Lúc đó, Thiên chủ từ chỗ ngồi đứng dậy, đến trước Phật bạch rằng:

– Bạch Thế Tôn! Có Tam-ma-địa tên là Vô lượng nghĩa môn. Nếu Đại Bồ-tát nào hay tu tập Tam-ma-địa này thì có thể được vô lượng biện tài như: Tương tục biện tài, Tương ưng biện tài, Chánh thuyết biện tài, Vô trước biện tài, Bất mậu biện tài, Vi mật biện tài, Thậm thâm biện tài, Thiện xảo biện tài, Mỹ diệu biện tài, Chánh luận biện tài.

Được các biện tài thù thắng vi diệu như vậy, mỗi mỗi đều hiểu rõ vô lượng pháp môn, đầy đủ chánh kiến, đạt các pháp tánh, xả bỏ phan duyên, diệt trừ si ám, hiểu pháp môn tổng trì nghĩa thù thắng thậm thâm, hiểu rõ uẩn, hiểu rõ xứ, hiểu rõ giới, hiểu rõ các căn, hiểu rõ bốn đế, hiểu rõ duyên sinh, hiểu rõ chúng sinh, hiểu rõ không chúng sinh, hiểu rõ có tưởng, hiểu rõ không tưởng, hiểu rõ có hình, hiểu rõ không hình, hiểu rõ ngã, hiểu rõ vô ngã, hiểu rõ không, hiểu rõ bất không, hiểu rõ tướng, hiểu rõ không tướng, hiểu rõ nguyện, hiểu rõ không nguyện, hiểu rõ xuất ly, hiểu rõ không xuất ly, hiểu rõ hữu vi, hiểu rõ vô vi. Đối với lời dạy của Như Lai không thể nêu ra, chỉ là giả danh thế tục phân biệt không phải ngôn thuyết, không phải không ngôn thuyết, không phải nghĩ bàn, không phải không nghĩ bàn, không thấy, không phải không thấy, không nghe, không phải không nghe, không giác, không phải không giác, không biết, không phải không biết, không liễu biệt, không phải không liễu biệt, không ngộ, không phải không ngộ; không được, không phải không được; không đối, không phải không đối; không chứng, không phải không chứng; không phải trắng, không phải đen; không phải sáng, không phải tối; không phải cạn, không phải sâu, không phải sạch, không phải dơ; không phải yên, không phải động; không phải buộc, không phải mở, không phải thuận, không phải nghịch, không phải nhiễm, không phải tịnh, không phải đến, không phải đi, không phải sinh, không phải diệt, không phải trí, không phải ngu, không phải thành, không phải hoại, không phải đạo, không phải không đạo, không phải chấp, không phải lìa chấp, không phải chúng sinh, không phải không chúng sinh, không phải thọ giả, không phải không thọ giả, không phải ngã, không phải vô ngã, không phải có, không phải không có, không phải không, không phải không không, không phải tướng, không phải không tướng, không phải nguyện, không phải không nguyện, không phải xuất ly, không phải không xuất ly, không phải hữu vi, không phải vô vi, không phải đoạn, không phải thường, không phải tà, không phải chánh, không phải chân, không phải giả, không phải thật, không phải vọng, không phải trụ, không phải không trụ, không phải y chỉ, không phải không y chỉ, không phải giải thoát, không phải lìa giải thoát, không phải giám sát, không phải hiện chứng, không phải luân hồi, không phải Niết-bàn, không phải cảnh giới phàm phu, không phải cảnh giới Thanh văn, không phải cảnh giới Duyên giác, không phải cảnh giới Bồ-tát, không phải cảnh giới Phật, không phải cảnh giới, không phải không cảnh giới. Nếu hiểu rõ pháp giới như vậy thì mới có thể hiểu được mười hai duyên sinh. Đó là vô minh duyên hành, hành duyên thức, cho đến ưu, bi, khổ, não là khổ tụ lớn.

Thưa Thế Tôn! Tánh vô minh kia không thể được. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Nếu lìa pháp tự tánh thì không phải vậy. Do không phải vật cho nên rốt ráo thanh tịnh, cũng không sinh diệt, không phải nhiếp ba đời, không danh, không tướng, không thể hiển thị, cũng không ký biệt, chỉ là vì thành thục người ngu dị sinh giả danh an lập sinh các hý luận, ở trong thắng nghĩa thật, không thể được.

Thưa Thế Tôn! Nếu vô minh không có tự tánh thì làm sao có thể sinh chi hành kia? Do vô minh không cho nên chi hành cũng không cho đến không có sinh duyên lão tử.

Thưa Thế Tôn! Nếu pháp không sinh thì làm sao có già. Nếu không có già thì cũng không có bệnh và chết. Ba đời chư Phật Bồ-đề chỉ dựa theo danh tự Thế tục đế mà đặc ra, chứ trong Thắng nghĩa đế không nói như vậy.

Điều mà gọi là vô minh tức là Bồ-đề, các chi hữu cũng là Bồ-đề. Như vậy, hiểu rõ mười hai duyên sinh tức là hiểu rõ pháp giới chân thật.

Thưa Thế Tôn! Như Lai không sinh, tất cả pháp không sinh. Thế nên pháp không sinh tức là Như Lai. Như Lai không diệt, tất cả pháp không diệt. Vì tất cả pháp không diệt nên gọi là Như Lai.

Thưa Thế Tôn! Như Lai không tướng, tất cả pháp cũng không tướng. Thế nên pháp không tướng tức là Như Lai.

Nói tóm lại, như vậy không danh, không tướng, không dơ, không sạch, không thương, không ghét, pháp giới không thể biết cũng lại không thể tri.

Thưa Thế Tôn! Chân như tức là Như Lai, tất cả các pháp tức là chân như. Thế nên tất cả pháp tức là Như Lai.

Thưa Thế Tôn! Thật tế tức là Như Lai, tất cả các pháp tức là thật tế. Thế nên tất cả các pháp tức là Như Lai.

Thưa Thế Tôn! Tùy theo pháp sở hữu tức là Như Lai, trong pháp ấy có tất cả pháp. Thế nên tất cả pháp tức là Như Lai.

Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai chứng Chánh đẳng Chánh giác thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì Như Lai không hai, Bồ-đề cũng không hai. Do không hai cho nên không có sở đắc.

Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai chuyển pháp luân vô thượng thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì thật ra không có một pháp nhỏ nào Như Lai được. Do tánh các pháp không phải tùy chuyển.

Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai hóa độ vô lượng chúng sinh thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì thật không có chúng sinh mà Như Lai hóa độ.

Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai duyên hết nhập Bát-niết-bàn thì nên biết người này là chấp trước kiến. Vì sao? Vì pháp tánh thường trú chẳng phải sinh diệt. Nếu có chúng sinh ở chỗ ta mà nói pháp yếu như vậy, ai có khả năng tin hiểu thì nên biết người này không còn thoái chuyển đối với Chánh đẳng Chánh giác.

Thưa Thế Tôn! Giả sử pháp giới có sự biến đổi ấy, nếu thiện nam, thiện nữ thâm tín pháp này mà còn thoái chuyển đối với Bồ-đề thì không có điều đó.

Lúc đó, các Quảng quả Thiên tử ở trước Như Lai nói về pháp thắng nghĩa mà mình đã chứng rồi đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh bên phải ba vòng, nhất tâm chắp tay dùng kệ khen Phật:

Quy mạng Mâu-ni đại Thánh Chúa

Đầy đủ thắng tuệ không ai bằng

Thương xót các hữu tình thế gian

Thường nói Đệ nhất nghĩa như vậy.

Thánh tựu vô lượng công đức tụ

Cứu vớt luân hồi các nhân khổ

Tự mình thông đạt tánh các pháp

Lại hay khai thị các quần mê.

Tự tánh năm uẩn vốn không có

Nên biết chỉ người cuồng ngu ấy

Ví như bôi keo trên thân khỉ

Không trí nghi hoặc không thể thoát.

Tìm cầu thể uẩn không thể được

Không chỗ nương tựa dứt phan duyên

Đem anh lạc trang sức hư không

Người trí từ đó được giải thoát.

Lại nữa, Như Lai nói như vầy

Tự tánh các nhập thảy đều không

Cũng như tiếng vang trong hang sâu

Tìm tiếng vang đó có từ đâu.

Ngu si phàm phu do đó trói

Đối pháp chân đế không biết rõ

Như đem châu báu trang nghiêm gió

Người trí quán đó không đắm trước.

Bậc Nhất Thiết Trí nói như vầy

Các giới xưa nay thường vắng lặng

Như nắm hư không chỉ có tên

Lừa dối trẻ ngu thật không được.

Phàm ngu vọng tưởng chấp là có

Do đối thắng nghĩa không thể hiểu

Lần lượt luân hồi trong ba cõi

Ví như khách buôn lần biển cả.

Lại nữa, Như Lai nói lời này

Tự tánh các căn thường thanh tịnh

Như các hình bóng hiện trong gương

Tìm mãi rốt cuộc vốn không có.

Vô trí nghi hoặc không thể hiểu

Mê pháp chân thật vọng sinh ái

Như cá vực sâu dính vào lưới

Do bị trói buộc thoát từ đâu.

Chúng sinh vốn không, pháp cũng không

Nương nghĩa chân thắng không thể được

Như hình sĩ phu dựa vào vách

Người trí quán biết không có ngã.

Người ngu chấp trước sinh vui thích

Đều do không đạt nơi chánh giáo

Tự tánh nhân duyên không chỗ nương

Như loài noãn sinh ra khỏi trứng.

Pháp duyên sinh trong sát-na có

Mới khởi liền diệt không chắc chắn

Như người trong mộng thọ ngũ dục

Thức dậy tìm cầu có vui gì.

Hữu tình vô thỉ vọng phân biệt

Luôn bị cảnh giới nó trói buộc

Nếu hay thông đạt pháp tánh không

Như loài phi cầm thoát lồng lưới.

Các pháp vắng lặng lìa ngôn thuyết

Phật đối với đó chứng pháp tánh

Các pháp vắng lặng xưa nay không

Phật hay như vậy về vắng lặng.

Các pháp tịch tĩnh lìa các tướng

Phật hay tuyên xướng Đệ nhất nghĩa

Phật đối ba cõi không đắm trước

Như Lai do vậy hiện thế gian.

Phật đối các pháp lìa lo sợ

Do không khởi lên tưởng tự tha

Rộng tuyên chánh giáo phá quần mê

Nên xứng bậc khéo dắt chúng sinh.

Phật đối các pháp lìa phân biệt

Mà hay trợ hiển Đệ nhất nghĩa

Là môn phương tiện của Như Lai

Không phải cảnh giới của phàm phu.

Hoặc có chúng sinh nói như vầy

Như Lai đã chứng đại Bồ-đề

Hoặc có chúng sinh nói như vầy

Như Lai hay chuyển diệu pháp luân,

Hoặc có chúng sinh nói như vầy

Như Lai đã độ hà sa chúng

Hoặc có người nói lời như vầy

Phật thoát luân hồi đã từ lâu,

Nhiêu ích vô lượng chúng sinh rồi

Nhập vào tịch tĩnh đại Niết-bàn

Đều là phàm phu sở chấp kiến

Luôn bị lũ ma nó dắt dẫn.

Đối pháp thắng nghĩa không biết rõ

Do không rõ nên không biết Phật

Nếu có người đạt chánh pháp này

Người này quyết định được Bồ-đề,

Rộng hay cứu độ các thế gian

Đầy đủ công đức tụ tối thắng

Pháp tốt đẹp vắng lặng như vậy

Thể tức chân như không biến đổi.

Chỉ có Mâu-ni mới chứng biết

Ta đã thông đạt nghĩa thật tướng

Nay Quảng quả các Thiên tử này

Đối pháp thậm thâm tâm quyết định

Cung kính chắp tay không duyên ngoại

Đang đứng trước Phật rộng tuyên nói.

Khi ấy, Đức Thế Tôn biết Quảng quả các Thiên tử rốt ráo ngộ nhập Đệ nhất nghĩa đế và có khả năng tăng trưởng các căn lành, liền từ trong miệng phóng ra ánh sáng lớn. Thấy tướng này rồi, Tôn giả Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:

Đầy đủ phước trí Vô Thượng Sĩ

Nhân gì hiện thần biến tướng này

Thuở xưa con từng nghe lời Phật

Nếu phóng tịnh quang là đại lợi.

Như Lai hiện tướng lạ này rồi

Hay khiến chúng hội tâm thư thái

Các hàng Trời, Người, A-tu-la

Đều nguyện đích thân nghe Phật nói.

Hôm nay Mâu-ni vì cớ gì

Trong miệng bỗng phóng quang thanh lương

Đại chúng chắp tay đứng trước Phật

Chiêm ngưỡng dung nhan không tạm rời.

Phật là vô lượng Thiên Nhân Sư

Nguyện mau nói tướng hy hữu này

Tất cả Tịch tuệ ở thế gian

Nếu nghe Phật nói trừ do dự.

Nay đây các vị trời Quảng quả

Mỗi mỗi tự biết việc thành Phật

Họ không sở chứng cũng không tu

Người nào làm gì được cái gì.

Tám thứ tiếng Phạm âm Như Lai

Chúng sinh nghe rồi đều ham thích

Tùy thuận chánh lý làm như pháp

Đều hay hộ trì lời Phật dạy.

Các hội chúng con sinh khát ngưỡng

Muốn ở chỗ Phật đích thân nghe

Nếu được Phật nói nhân tu xưa

Trời người tăng trưởng các thiện lợi.

Các Thiên tử ấy đã gieo trồng

Quyết định thành tựu Nhất thiết trí

Sẽ độ vô lượng chúng sinh khổ

Khiến ngộ chân như tự tánh pháp.

Khi ấy, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:

Hay thay, Mã Thắng hỏi việc này

Ta sẽ vì ông phân biệt nói

Vì lợi Quảng quả các trời người

Ở trong đại chúng hiện điềm này.

Như Lai đầy đủ Nhất thiết trí

Có ba nguyên nhân phóng ánh sáng

Tùy thuận quán sát cơ duyên ấy

Hiện việc thần biến tốt đẹp này.

Hoặc có người ưa trụ Niết-bàn

Hoặc người tiểu trí cầu Thanh văn

Hoặc lại có người thích im lặng

Chí cầu Duyên giác quả Bồ-đề,

Hoặc làm Đạo sư cho thế gian

Cầu Phật Bồ-đề lợi hàm thức

Nếu ta quán sát thiện căn ấy

Tùy theo ham thích mà đặt ra.

Nếu người cầu Thanh văn được độ

Vì những hạng ấy phóng hạ quang

Vì người cầu Duyên giác giải thoát

Phóng quang trung phẩm mà tế độ.

Mã Thắng nên biết tối thượng quang

Là thọ ký chư Thiên thành Phật

Như vậy thứ lớp hạ trung thượng

Hiển thị ba thừa được chứng quả.

Nếu vì Thanh văn phóng ánh sáng

Quang ấy phóng rồi nhập vào chân

Nếu vì Bích-chi-phật tịnh quang

Hiện rồi liền nhập vào nơi rún.

Nếu vì người cầu đạo Vô thượng

Quang ấy nhập vào đảnh của Phật

Tùy theo thắng liệt mà nêu ra

Nay thọ ký chư Thiên thành Phật.

Tỳ-kheo Mã Thắng nên biết rõ

Ta nay lại nói tướng ánh sáng

Nếu như ánh sáng càng tăng rộng

Uyển chuyển trên không quay bên phải.

Ngang bằng thân Phật trang nghiêm khắp

Rực rỡ cũng như đống vàng ròng

Biến hiện ánh sáng tịnh như vậy

Nên biết ký biệt quốc độ Phật.

Nếu quang phóng rồi như cái lọng

Che phủ phía trên thân Như Lai

Có quang như hoa trụ hư không

Rực rỡ hiển phát tướng đoan nghiêm.

Hoặc quay ba vòng vào thân Phật

Đây là ký biệt Phật thọ mạng

Nên biết Như Lai hiện các tướng

Khéo ứng quần cơ tâm vui tin.

Nay đây Quảng quả các Thiên tử

Đầy đủ tám mươi câu-chi số

Đã trải qua vô lượng số kiếp

Phụng thờ cúng dường các Đức Phật.

Thường ưa nói pháp thắng nghĩa này

Hóa lợi hàm thức không mệt mỏi

Thệ cầu Vô thượng đại Bồ-đề

Dũng mãnh siêng tu không thoái chuyển.

Trải qua ba mươi sáu ức kiếp

Tu đủ phước tuệ trồng căn lành

Cứu độ vô biên các hữu tình

Đều khiến lìa khổ được an vui.

Về sau đều sẽ được thành Phật

Cùng đồng danh hiệu Na-la-diên

Kiếp ấy tên là Thắng kim chàng

Đều ở cõi khác thành Chánh giác.

Mỗi Đức Như Lai hiện thế gian

Quốc độ thanh tịnh trang nghiêm đẹp

Thân Phật cũng như mặt trời sáng

Đầy đủ trí sáng công đức tụ.

Các Như Lai ấy thọ lâu dài

Trụ thế quá hơn vô số kiếp

Mỗi mỗi hóa độ các Thanh văn

Số ấy quá nhiều không hạn lượng.

Giả sử thầy toán và học trò

Tỷ dụ tính đếm không thể biết

Hóa chúng Bồ-tát cũng vô biên

Bằng chúng Thanh văn có khác gì.

Như vậy các chúng Bồ-tát này

Tu hành đồng với chư Phật trước

Do nhờ tâm Bồ-đề kiên cố

Đều được thành tựu Nhất thiết trí.

Các Như Lai ấy hóa duyên xong

Chánh pháp tồn tại mãi thế gian

Trong mười hai na-do-tha kiếp

Vì các Phật tử thường giữ gìn,

Nên chánh pháp ấy lưu bố mãi

Có người phát đại tâm Bồ-đề

Số lượng cũng như hằng hà sa

Mỗi mỗi siêng tu hạnh Bồ-tát.

Như vậy Phật kia diệt độ rồi

Những người chứng ngộ quả Thanh văn

Thảy đều cầu hướng vào Niết-bàn

Cũng như củi hết lửa liền tắt.

Đại chúng hôm nay nghe Phật nói

Đều phát địa tâm sinh tin hiểu

Hoan hỷ đang đứng ở trước Phật

Nhất tâm đảnh lễ chân Như Lai.

Cúng dường vô lượng không ai bằng

Dâng lên Điều Ngự Thiên Nhân Sư

Đều phát tâm tinh tấn dũng mãnh

Như cứu đầu cháy cầu thoát khỏi.

Siêng tu Thắng tuệ ba-la-mật

Thường ưa thân cận bậc Pháp sư

Đây là môn chân thật tối thượng

Tỳ-kheo các ông khéo tu học.

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH