Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 4/13

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 23

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Bấy giờ, Thiện Hiện bảo Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói, chúng các Bồ tát đối trong các pháp đều theo tôi đã nói mà học. Kiều Thi Ca! Chúng các Bồ tát theo tôi đã nói đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm khi học như thế, chẳng nương quả Dự lưu học, chẳng nương quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán học, chẳng nương Độc giác Bồ đề học. Nếu chẳng nương các bậc đây mà học, bèn học chư Phật Nhất thiết trí trí. Nếu học chư Phật Nhất thiết trí trí, thời học vô lượng vô biên Phật Pháp. Nếu học vô lượng vô biên Phật Pháp, thời chẳng học sắc thọ tưởng hành thức có thêm có bớt. Nếu chẳng học sắc thọ tưởng hành thức có lấy có bỏ.

Nếu chẳng học sắc thọ tưởng hành thức, có lấy có bỏ, thời chẳng học tất cả pháp có thể nhiếp thọ và có thể hoại diệt. Nếu chẳng học tất cả pháp có thể nhiếp thọ và có thể hoại diệt. Chúng các Bồ tát khi học như thế gọi là chơn học Nhất thiết trí trí, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Nếu các Bồ tát chẳng học Nhất thiết trí trí có thể nhiếp thọ và có thể hoại diệt, các Bồ tát này khi học như thế gọi là chơn học Nhất thiết trí trí, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí ư?

Thiện Hiện đáp rằng; Như vậy, như vậy, đem vô sở đắc làm phương tiện vậy.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích hỏi Xá Lợi Tử rằng: Bồ tát sở học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phải cầu ở đâu?

Xá Lợi Tử nói: Bồ tát sở học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phải cầu ở trong Thiện Hiện đã thuyết.

Khi ấy, Thiên Đế Thích hỏi Thiện Hiện rằng: Là thần lực ai làm nương giữ nên khiến Xá Lợi Tử nói lời như thế?

Thiện Hiện đáp rằng: Thần lực Như Lai làm nương giữ nên khiến Xá Lợi Tử nói lời như thế.

Thiên Đế Thích nói: Lại thần lực ai làm nương giữ nên Tôn giả năng thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm?

Thiện Hiện trả lời: Thần lực Như Lai làm nương giữ nên khiến tôi năng thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Kiều Thi Ca! Như ngươi đã hỏi Bồ tát sở học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phải cầu ở đâu ấy. Kiều Thi Ca! Bồ tát sở học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng nên tức sắc cầu, chẳng nên lìa sắc cầu. Chẳng nên tức thọ tưởng hành thức cầu, chẳng nên lìa thọ tưởng hành thức cầu.

Vì cớ sao? Vì sắc chẳng phải Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng lìa sắc riêng có Bát nhã Ba la mật đa. Vì thọ tưởng hành thức chẳng phải Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng lìa thọ tưởng hành thức riêng có Bát nhã Ba la mật đa.

Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa Thiện Hiện rằng: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là Đại Ba la mật đa, là Vô lượng Ba la mật đa, là Vô biên Ba la mật đa?

Thiện Hiện trả lời: Như vậy, như vậy. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Sắc vô biên, nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên. Thọ tưởng hành thức vô biên, nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Sở duyên vô biên, nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên. Kiều Thi Ca! Sao là sở duyên vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên? Nghĩa là tất cả pháp ngằn trước giữa sau đều bất khả đắc, nói là vô biên. Pháp vô biên nên sở duyên vô biên, do đây Bát nhã Ba la mật đa cũng nói vô biên.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Tất cả pháp vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên. Kiều Thi Ca! Sao là tất cả pháp vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên? Nghĩa là cái biên của tất cả pháp bất khả đắc. Sở dĩ vì sao? Vì sắc cho đến thức cái biên trước giữa sau đều bất khả đắc. Do đây Bát nhã Ba la mật đa cái biên trước giữa sau cũng bất khả đắc, nên nói vô biên.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Hữu tình vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên. Kiều Thi Ca! Sao là hữu tình vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên? Kiều Thi Ca! Loại chẳng phải hữu tình số ấy rất nhiều, kế tính nơi biên bất khả đắc nên nói là vô biên.

Thiên Đế Thích nói: Vì nghĩa nào nên làm thuyết như thế?

Thiện Hiện nói: Tôi nay hỏi ngươi, tùy ý ngươi đáp. Nơi ý hiểu sao? Nói hữu tình ấy thêm lời cho pháp nào?

Thiên Đế Thích nói: Nói hữu tình ấy, thêm lời cho chẳng phải pháp. Chỉ là sở nhiếp giả lập khách danh, sở nhiếp vô sự danh, sở nhiếp vô duyên danh.

Thiện Hiện lại bảo Thiên Đế Thích rằng: Nơi ý hiểu sao? Trong ấy vả có chơn thật hữu tình chỉ rõ được chăng? Thiên Đế Thích nói: Thưa Đại Đức! Chẳng thật.

Thiện Hiện nói: Không thật hữu tình chỉ rõ được nên nói là vô biên.

Kiều Thi Ca! Nơi ý hiểu sao? Giả sử Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác lâu số đại kiếp như cát Căng Già, dùng vô biên âm thanh nói vô lượng danh tự loại hữu tình; trong đây vả có chơn thật hữu tình có sanh diệt chăng?

Thiên Đế Thích nói: Thưa Đại đức! Chẳng thật. Vì cớ sao? Vì các hữu tình bản tánh tịnh vậy.

Thiện Hiện bảo rằng: Do đây nên nói hữu tình vô biên, nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên. Vì vô tánh thẳm sâu đều vô biên vậy.

Quyển Thứ 557

- Hội Thứ Năm

Phẩm BẢO THÁP

Thứ 3

Bấy giờ, trong chúng Thiên Đế Thích thảy chư Thiên cõi Dục, Đại Phạm vương thảy chư Thiên cõi Sắc và các thần tiên vui mừng nhảy nhót, đồng thời ba phen cao tiếng xướng rằng: Lạ thay, lạ thay! Pháp tánh thâm diệu! Như Lai ra đời dùng sức thần thông gia bị Thiện Hiện thảy tuyên nói khai chỉ. Nếu các Bồ tát chẳng lìa Bát nhã Ba la mật đa, chúng tôi đối kia cung kính cúng dường như Phật Thế Tôn!

Bấy giờ, Phật bảo chư Thiên thảy rằng: Như vậy, như vậy. Nếu các Bồ tát chẳng lìa Bát nhã Ba la mật đa, chư Thiên các ngươi đều nên cúng dường như Phật Thế Tôn.

Chư Thiên phải biết: Ta ở thuở xưa đối Phật Nhiên Đăng, đầu đường ngã tư nơi Vương đô Liên Hoa, thấy Phật Nhiên Đăng dâng năm cọng hoa trải tóc che bùn, nghe Chánh pháp yếu, chẳng lìa Bát nhã Ba la mật đa. Khi ấy, Như Lai kia trao ký cho Ta: "Ngươi ở đời sau qua vô số kiếp sẽ thành Như Lai, hiệu là Năng Tịch, tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình".

Khi đó chư Thiên đồng thưa Phật rằng: Thế Tôn! Rất lạ. Thiện Hiện! Hiếm có. Bát nhã Ba la mật đa như thế đủ oai thần lớn khiến các Bồ tát mau dẫn nhiếp được Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Thế Tôn biết chư Thiên bốn chúng vân tập đồng làm minh chứng, tức bèn cố mạng Thiên Đế Thích rằng: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, hoặc lại vì người biên chép giải nói. Ma và quyến thuộc, người phi người thảy rình tìm chỗ dở trọn chẳng năng được, tai hoạnh tật dịch đều chẳng hại được. Nếu các Thiên tử kẻ đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác mà chưa khéo lóng nghe thọ trì đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đều nên đối tới chỗ thiện nam tử thiện nữ nhân này chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng cho rất thông lanh, chuyển vì người nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu tập, suy gẫm đúng lý, hoặc lại vì người biên chép giải nói. Nếu ở nhà trống đồng nội đường hiểm và chỗ nguy nan, chư Thiên, Thiên thần thường đến ủng hộ khiến không kinh sợ.

Khi bốn Đại Thiên vương và Thiên Đế Thích, Phạm Thiên vương thảy, chấp tay cung kính đồng thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, hoặc lại vì người biên chép giải nói, chúng tôi và quyến thuộc thường theo giữ hộ, chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm hại.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất lạ. Bạch Thiện Thệ! Hiếm có. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này phụng thờ Bát nhã Ba la mật đa, nhiếp thọ công đức hiện pháp như thế.

Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa thời đủ nhiếp thọ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, hoặc lại vì người biên chép giải nói chỗ được công đức, ngươi nên nghe kỹ rất khéo tác ý, sẽ vì ngươi nói.

Thiên Đế Thích thưa: Dạ xin nói cho, chúng tôi muốn nghe.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Nếu có các ngoại đạo, Phạm chí, hoặc các ác ma, hoặc bè lũ ma, hoặc có kẻ bạo ác tăng thượng mạn khác muốn làm các thứ sự việc chẳng nhiêu ích, kia vừa dấy lòng tự gặp ương họa dần sẽ tiêu diệt, chẳng quả sở nguyện. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, hoặc lại vì người biên chép giải nói, lẽ vậy năng khiến kẻ khởi ác tâm tự gặp tương họa chẳng quả sở nguyện.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này thờ phụng Bát nhã Ba la mật đa đã được công đức thắng lợi như thể thảy. Như có thuốc thần diệu tên là Mạt kỳ, oai thế thuốc này năng tiêu trừ các độc. Thuốc hay như thế tùy ở chỗ nào, các loại độc trùng chẳng thể lại gần được. Khi có rắn độc lớn đói đi tìm ăn gặp thấy sinh loại muốn mổ nuốt đó, loài kia sợ chết chạy tới thuốc diệu, rắn nghe hơi thuốc liền chạy trở lui.

Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Diệu được như thế đủ thế lực lớn năng ích cho thân mạng sống, tiêu trừ các độc. Phải biết Bát nhã Ba la mật đa đủ thế lực lớn cũng lại như vậy. Nếu thiện nam tử thiện nữ nhân chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, hoặc lại vì người biên chép giải nói. Các ác nhân thảy muốn đối chỗ kia làm chẳng nhiêu ích tất phải tiêu diệt không làm gì được, vì oai thần Bát nhã năng xô kia vậy.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này được bốn Đại Thiên vương và các Thiên chúng cùng các thần tiên thường đến ủng hộ, chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm hại. Chư Phật Bồ tát cũng thường hộ niệm, sở cầu đúng pháp không chẳng đầy đủ. Lời nói oai nghiêm nghe đều kính thọ, phát lời xứng lượng, nói chẳng ồn tạp, bền thờ bạn lành, rất biết đền ơn, chẳng bị tham ganh giận hờn che não nịnh gạt kiêu thảy ngăn che nơi tâm.

Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nhờ oai lực Bát nhã điều phục thân tâm, khiến kia xa lìa tham sân si thảy tùy miên ràng buộc. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này đủ nhớ chính biết từ bi hỷ xả, thường khởi nghĩ này: "Ta chẳng nên theo thế lực tham lam, phá giới, giận dữ, lười nhác, tán loạn, ngu si mà chuyển. Nếu theo kia chuyển thời ta chẳng thành tựu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã, nghiêm tịnh sắc thân hãy chẳng thể được, huống được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên ta chẳng nên theo thế lực kia chuyển". Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nhờ suy nghĩ đây thường được chánh niệm, các ác phiền não chẳng che nơi tâm.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, hoặc lại vì người biên chép giải nói; được công đức thắng lợi như thế thảy.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là hiếm có, năng điều phục Bồ tát khiến lìa cao tâm, hồi hướng sở cầu Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Phật hỏi Thiên Đế Thích rằng: Sao là Bát nhã Ba la mật đa rất là hiếm có, năng điều phục Bồ tát khiến lìa cao tâm, hồi hướng sở cầu Nhất thiết trí trí?

Thiên Đế Thích thưa: Nếu các Bồ tát chẳng nương Bát nhã Ba la mật đa, không phương tiện khéo léo nên dù tu các thiện mà khởi cao tâm, chẳng thể hồi hướng sở cầu Nhất thiết trí trí. Nếu các Bồ tát nương được Bát nhã Ba la mật đa, có phương tiện khéo léo nên sở tu các thiện dẹp được cao tâm, hồi hướng sở cầu Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói.

Kiều Thi Ca! Nếu thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, chẳng bị tất cả tai hoạnh xâm hại. Nếu khi ở quân ngũ giao khấu chiến trận chăm lòng niệm tụng Bát nhã Ba la mật đa như thế, đối các hữu tình từ bi hộ niệm, chẳng bị dao gậy làm thương sát, sở đối oán địch đều khởi từ tâm. Nếu khởi ác tâm tự nhiên lui bại. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nếu ở quân trận bị thương dao tên giết thân mất mạng, quyết không lẽ ấy. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa như thế là Đại thần chú, là Vô thượng chú. Nếu năng đối với đây tinh siêng tu học, tự chẳng bị hại, người chẳng bị hại, hai đều chẳng hại, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do đây được Nhất thiết trí trí, quán loại hữu tình tâm hành sai khác, tùy nghi quay xe Vô thượng pháp, khiến cho như nói mà tu được lợi ích lớn.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa an để chỗ thanh tịnh cúng dường cung kính, hoặc lại tinh siêng thọ trì đọc tụng, thời người phi người thảy muốn tìm chỗ dở trọn chẳng thể được, chỉ trừ ác nghiệp đời trước phải chịu.

Kiều Thi Ca! Ví như có người hoặc lại bàng sanh vào viện cội Bồ đề hoặc đến bên viện kia, người phi người thảy chẳng thể làm thương hại được. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Chư Phật ba đời đều ngồi chỗ ấy được Đại Bồ đề, cho các hữu tình đức không khiếp không sợ, không oán không hại, thân tâm an vui. Phải biết Bát nhã Ba la mật đa tùy ở chỗ nào cũng lại như thế, tất cả trời, rồng, a tố lạc thảy thường đến giữ hộ. Phải biết chỗ ấy tức chơn Bảo tháp, tất cả hữu tình đều nên kính lễ, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, chẳng nên tạm bỏ. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Vì là chỗ về nương các hữu tình vậy.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa đây các thứ trang nghiêm cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng mà vì cúng dường. Lại có các thiện nam tử thiện nữ nhân sau Phật Niết bàn khởi xây Bảo tháp nghiêm dồi bảy báu, hòm báu chứa đựng Thiết lợi la của Phật an để nơi trong, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, lại dùng các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng mà vì cúng dường. Hai sở được phước, sở nào nhiều hơn?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Ta lại hỏi ngươi, cứ tùy ý đáp. Nơi ý hiểu sao? Như Lai đã được Nhất thiết trí trí, đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề và cái nhân chỗ nương, nương đạo pháp nào tu học mà được?

Thiên Đế Thích thưa: Đều nương Bát nhã Ba la mật đa tu học mà được.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Chẳng được thân tướng hảo nên nói gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, mà cần do chứng được Nhất thiết trí trí mới gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Kiều Thi Ca! Như Lai đã được Nhất thiết trí trí cần do Bát nhã Ba la mật đa làm nhân nên khởi. Thân Phật tướng hảo chỉ là chỗ nương. Nếu chẳng nương dựa thân Phật tướng hảo không do đâu mà khởi. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa chính là nhân sanh Nhất thiết trí trí, muốn khiến trí này hiện tiền nối nhau, nên lại phải tu nhóm thân Phật tướng hảo. Do duyên cớ đây sau Ta Niết bàn, các trời, rồng, thần, người, phi người thảy cúng dường cung kính Thiết lợi la của Ta.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa đây, trang nghiêm các thứ, thọ trì đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng,cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, thời là cúng dường Nhất thiết trí trí và thân Phật tướng hảo làm chỗ nương dựa, cùng Phật Thiết lợi la sau Niết bàn. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Vì Nhất thiết trí trí và thân tướng hảo cùng Thiết lợi la đều lấy Bát nhã Ba la mật đa làm căn bản vậy. Vì vậy nên, Kiều Thi Ca! Chép Bát nhã Ba la mật đa đây, trang nghiêm các thứ, cúng dường cung kính, chỗ được nhóm phước hơn phước dùng bảy báu khởi Bảo tháp cúng dường Thiết lợi la của Như Lai.

Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Cúng dường Bát nhã Ba la mật đa thời là cúng dường Nhất thiết trí trí, thân Phật tướng hảo, Thiết lợi la vậy.

Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Ngươi châu Thiệm Bộ đối Bát nhã Ba la mật đa chẳng hay biên chép thọ trì đọc tụng, cung kính cúng dường. Kia đâu chẳng biết công đức thắng lợi nói như thế?

Bấy giờ, Phật bảo: Kiều Thi Ca! Ta lại hỏi ngươi, sẽ tùy ý đáp. Nơi ý hiểu sao? Trong châu Thiệm Bộ có bấy nhiêu người thành Phật chứng tịnh, thành Pháp chứng tịnh, thành Tăng chứng tịnh? Có bấy nhiêu người được quả Dự lưu cho đến quả A la hán? Có bấy nhiêu người phát tâm định tới Độc giác Bồ đề? Có bấy nhiêu người phát tâm định tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Thiên Đế Thích thưa: Trong châu Thiệm Bộ có ít mấy người thành ba chứng tịnh, càng ít mấy người được quả Dự lưu cho đến quả A la hán, lại càng ít mấy người phát tâm định tới Độc giác Bồ đề, lại càng rất ít mấy người phát tâm định tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Trong châu Thiệm Bộ cực ít phần người phát tâm định tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Đối trong, phần ít đã phát tâm rồi tinh siêng tu học, tới hạnh Bồ đề. Đối trong phần ít khi tinh siêng tu học hạnh Bồ đề đối Bát nhã Ba la mật đa đây hết lòng tín thọ. Ở trong phần ít hết lòng tín thọ rồi, tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Ở trong phần ít đã tu hành rồi, lần hồi an trụ bậc chẳng quay lui. Ở trong phần ít trụ bậc đây rồi, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Kiều Thi Ca! Nếu các Bồ tát đã được an trụ bậc chẳng quay lui cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mới năng hết lòng tín thọ Bát nhã, thọ trì đọc tụng, cung kính cúng dường, biên chép giải nói được.

Kiều Thi Ca! Vô lượng vô biên các loài hữu tình phát tâm Bồ đề, với trong hoặc một, hoặc hai, hoặc ba được trụ bậc Bồ tát chẳng quay lui, phần ít lui trụ Thanh văn Độc giác. Vậy nên, phải biết các thiện nam tử thảy phát tâm Bồ đề, tu hạnh Bồ tát, muốn trụ bậc Bồ tát chẳng quay lui, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề không bị lưu nạn, nên đối Bát nhã Ba la mật đa biên chép lóng nghe, thọ trì đọc tụng, cúng dường cung kính, vì người diễn nói. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Các Bồ tát đây nên khởi nghĩ này: Khi xưa Như Lai trụ ngôi Bồ tát thường siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa như thế, chúng ta cũng nên tinh siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa như thế, vì là Đại sư ta, ta theo kia học sẽ mãn sở nguyện.

Kiều Thi Ca! Tất cả Bồ tát hoặc Phật trụ đời hoặc sau Niết bàn thường nên nương dựa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tinh siêng tu học.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối các Như Lai sau vào Niết bàn, vì cúng dường Thiết lợi la Phật nên dùng bảy báu hạng tốt khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn, lại đem các thứ tràng hoa trời đẹp cho đến đèn sáng hết nơi hình thọ cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân đây do nhân duyên này được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa đây trang nghiêm các báu, thọ trì đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.

Kiều Thi Ca! Thôi một việc này, nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối các Như Lai sau vào Niết bàn, vì cúng dường Thiết lợi la Phật nên dùng bảy báu hạng tốt khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn. Như vậy đầy rẫy một châu Thiệm Bộ, hoặc bốn đại châu, hoặc cõi Tiểu thiên, hoặc cõi Trung thiên, hoặc lại cõi Tam thiên đại thiên, đều đem các tràng hoa trời đẹp cho đến đèn sáng, hết nơi hình thọ cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa đây, trang nghiêm các báu, thọ trì đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.

Kiều Thi Ca! Thôi việc như thế, giả sử các loại hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên chẳng trước chẳng sau đều được thân người. Mỗi mỗi người đây vì cúng dường Thiết lợi la Phật, đối các Như Lai sau vào Niết bàn, dùng bảy báu hạng tốt khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn. Như thế mỗi mỗi đều đầy thế giới Tam thiên đại thiên, lại đem các thứ tràng hoa trời đẹp cho đến đèn sáng, hết nơi hình thọ cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nơi ý hiểu sao? Các hữu tình này nhờ nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa đây, nghiêm dồi các báu, thọ trì đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.

Khi ấy, Thiên Đế Thích, bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, phải biết thời là cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Nhất thiết trí trí chư Phật quá khứ vị lai hiện tại.

Bạch Thế Tôn! Vả thôi việc này, giả sử tất cả hữu tình thế giới mười phương đều như số cát Căng già chẳng trước chẳng sau đều được thân người. Mỗi mỗi người này vì cúng dường Thiết lợi la Phật, nên mỗi mỗi đối Như Lai sau vào Niết bàn dùng bảy báu hạng tốt khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn. Mỗi mỗi như thế đều đầy thế giới chư Phật mười phương số cát Căng già. Lại đem các thứ tràng hoa trời đẹp cho đến đèn sáng, hoặc lâu một kiếp, hoặc một kiếp hơn cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các hữu tình này nhờ nhân duyên đây chỗ được nhóm phước dù là vô lượng mà còn có thừa.

Các thiện nam tử thảy chép Bát nhã Ba la mật đa đây, trang nghiêm các báu, thọ trì đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen; chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này cúng dường Bát nhã Ba la mật đa công đức căn lành vô lượng vô số chẳng thể xưng kể, chẳng thể nghĩ bàn. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm năng sanh Nhất thiết trí trí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác năng sanh Thiết lợi la chư Phật vậy.

Vậy nên, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng chép Bát nhã Ba la mật đa, nghiêm dồi các báu, thọ trì đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen; chỗ được công đức đối trước đã xây Bảo tháp và phước cúng dường trăm bội là hơn, ngàn bội là hơn, cho đến cực số bội cũng lại là hơn.

HỘI THỨ NĂM

Phẩm THẦN CHÚ

Thứ 4

Bấy giờ, bốn vạn Thiên tử trong chúng đồng thanh thưa Thiên Đế Thích rằng: Thưa Đại tiên! Đối với Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây thường phải lóng nghe thọ trì đọc tụng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Sở dĩ vì sao? Nếu năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, thời làm cho tất cả ác pháp tổn giảm, thiện pháp tăng thêm.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Ngươi nên đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Sở dĩ vì sao?

Nếu a tố lạc và bè lũ ác khởi nghĩ như vầy: "Chúng ta quyết chung nhau dấy chiến tranh cùng trời Ba mươi ba". Bấy giờ, các ngươi nên đều chăm lòng thành kính tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Khi ấy, a tố lạc và bạn đẳng kia đã khởi ác tâm tự nhiên tiêu diệt.

Khi đó, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Nếu như thế ấy, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là chú Đại thần, là chú Đại minh, là chú Vô thượng, là chú Vô đẳng đẳng.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Vì chư Phật ba đời đều nương Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế mới chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các hữu tình nói pháp màu nhiệm.

Kiều Thi Ca! Nương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thế gian mới có mười thiện nghiệp đạo. Hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn vô sắc định, hoặc năm thần thông, hoặc vô lượng vô biên các Phật pháp khác đều được xuất hiện.

Kiều Thi Ca! Nương Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thế gian mới có Bồ tát xuất hiện. Nương Bồ tát nên thế gian mới có mười thiện nghiệp đạo. Hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn vô sắc định, hoặc năm thần thông, hoặc vô lượng vô biên các Phật pháp khác đều được xuất hiện.

Kiều Thi Ca! Nếu khi các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng ra đời, duy chỉ có Bồ tát, do trước đã nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thế lực tăng thượng, vì các hữu tình phương tiện thi thiết mười nghiệp đạo, bốn tĩnh lự thảy khiến siêng tu học.

Kiều Thi Ca! Ví như ban đêm như vầng trăng đầy ánh sáng soi chạm tinh tú, cây thuốc thảy theo thế lực kia đều được tăng thịnh. Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trước đã diệt độ, Chánh pháp ẩn mất, sau khi chưa ra đời, thế gian có bao thiện hành chánh hành tất cả đều nương Bồ tát mà được xuất hiện. Bồ tát có bao phương tiện khéo léo, đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà được thành xong. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa là cội gốc các pháp lành thù thắng vậy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng sẽ được các thứ nhiêu ích đời hiện này, nghĩa là các thuốc độc, nước lửa, đao binh, tai hoạnh tật dịch đều chẳng hại được. Nếu gặp phải việc quan, oán tặc ép ngặt, chăm lòng tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu phải đến chỗ ấy trọn chẳng bị kia khiển phạt gia hại, muốn tìm chỗ dở đều chẳng thể được. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Thế lực oai thần Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm lẽ khiến phải được vậy.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nếu có muốn đến chỗ Quốc vương, Vương tử, Đại thần thảy, chăm lòng tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, quyết định được Quốc vương thảy vui mừng hỏi han, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thường đối hữu tình dẫn phát các thứ sự việc từ bi vậy. Do nhân duyên đây các kẻ tìm xấu, các thứ phương tiện đều chẳng thể được.

Khi ấy, có đông nhiều ngoại đạo Phạm chí muốn tìm lỗi Phật đi tới chỗ Phật. Khi ấy, Thiên Đế Thích thấy rồi nghĩ rằng: "Nay đông nhiều ngoại đạo Phạm chí kia đi tới Pháp hội rình tìm chỗ dở Phật, đâu chẳng phải việc lưu nạn Bát nhã ư? Ta phải tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đã thọ từ Phật, khiến bọn tà kia quay đường mà lui". Nghĩ rồi bèn tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Liền đấy đông nhiều ngoại đạo Phạm chí xa tỏ kính lễ, quanh hữu Thế Tôn quay đường mà đi.

Khi đó, Xá Lợi Tử thấy rồi nghĩ rằng: Kia có duyên nào vừa đến lại liền lui? Phật biết ý kia, bảo Xá Lợi Tử rằng: Các ngoại đạo kia đến tìm lỗi Ta, do Thiên Đế Thích tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa khiến họ trở lui.

Xá Lợi Tử! Ta đều chẳng thấy các ngoại đạo đó có chút bạch pháp, chỉ ôm ác tâm muốn tìm lỗi ta, đi đến chỗ ta. Xá Lợi Tử! Ta đều chẳng thấy loại hữu tình tất cả thế gian có các thiên ma ngoại đạo thảy, khi thuyết Bát nhã ôm ấp ác tâm đến tìm chỗ dở, vì oai lực Bát nhã không thể phá hoại được vậy.

Bấy giờ, ác ma lén khởi nghĩ này: Nay bốn chúng cung kính quanh vây Phật, trời cõi Dục, cõi Sắc đều nhóm hội tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa. Trong ấy chắc có Đại Bồ tát đích thân ở trước Phật nhận ký Bồ đề, sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp, làm trống cảnh giới ta, ta phải đến tới phá hoại bọn kia. Khởi nghĩ ấy rồi hóa làm bốn quân oai mãnh dũng nhuệ đi đến chỗ Phật.

Khi đó, Thiên Đế Thích thấy rồi nghĩ rằng: Đâu chảng phải ác ma hóa làm việc này, muốn đến hại Phật mà làm lưu nạn cho Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Bốn quân như thế trang bị nghiêm đẹp, quân chúng các vua đều chẳng kịp được, định là ác ma hóa làm ra đấy. Ác ma đêm dài rình tìm dở Phật, hoại các hữu tình sở tu thiện nghiệp, ta phải tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đã theo Phật thọ, khiến ác ma kia lui đường mà đi.

Khi ấy, Thiên Đế Thích nghĩ rồi, bèn tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, liền đấy ác ma lui dần bỏ đi, vì oai lực Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm bức vậy.

Khi ấy, có vô lượng trời Ba mươi ba cùng lúc hóa làm hương hoa trời đẹp, vọt thân lên không mà rải trên Phật, chấp tay cung kính đồng thưa Phật rằng: Nguyện Bát nhã Ba la mật đa đây trụ ở lâu trong người châu Thiệm Bộ, cho đến Bát nhã Ba la mật đa ở nơi người châu Thiệm Bộ lưu khắp. Phải biết chỗ ấy Phật Pháp Tăng bảo thường chẳng diệt mất, nhiêu ích thế gian khiến được lợi ích an vui thù thắng.

Khi ấy, các trời kia lại mỗi hóa làm hương hoa trời đẹp mà rải lên Phật, thưa Phật lần nữa rằng: Nếu các hữu tình tu hành Bát nhã Ba la mật đa, tất cả ác ma và quyến thuộc kia rình tìm chỗ dở trọn chẳng thể được.

Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Nếu các hữu tình chỉ nghe công đức danh tự Bát nhã Ba la mật đa, phải biết các loại hữu tình như thế đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, ở chỗ chư Phật phát thệ nguyện rộng lớn, nhóm chưa nhiều căn lành mới năng thành được việc ấy, chẳng phải trong chút ít căn lành mà được. Huống năng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, chuyển vì hữu tình biên chép giải nói, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Sở dĩ vì sao?

Vì muốn cầu Nhất thiết trí trí chư Phật nên đối trong lý thú Bát nhã Ba la mật đa mà cầu. Như loại hữu tình muốn cầu ngọc báu lớn nên đối biển cả phương tiện siêng cầu.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Chư Phật đã được Nhất thiết trí trí đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà được thành xong.

Bấy giờ, Khánh Hỷ bèn thưa Phật rằng: Duyên nào Như Lai chẳng khen bố thí cho tĩnh lự Ba la mật đa, chỉ khen Bát nhã Ba la mật đa?

Phật bảo: Khánh Hỷ! Do Bát nhã Ba la mật đa đây năng làm tôn làm đạo cho năm Ba la mật đa trước, nên ta lệch khen.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nơi ý hiểu sao? Nếu chẳng hồi hướng Nhất thiết trí trí mà tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, đây khá gọi là chơn tu bố thí cho đến Bát nhã Ba la mật đa chăng? Khánh Hỷ thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng chơn.

Phật bảo: Khánh Hỷ! Nơi ý hiểu sao? Nếu lìa Bát nhã Ba la mật đa là năng chơn hồi hướng Nhất thiết trí trí chăng? Khánh Hỷ thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng chơn.

Phật bảo: Khánh Hỷ! Do nhân duyên đây, Ta nói Bát nhã Ba la mật đa năng làm tôn làm đạo cho năm Ba la mật đa trước, nên ta lệch khen.

Khánh Hỷ phải biết: Ví như đất lớn đem giống rải trong, các duyên hòa hợp bèn được sanh trưởng. Nên biết đất lớn cùng giống sanh trưởng làm sở nương dựa, làm năng gây dựng. Như vậy Bát nhã Ba la mật đa và sở hồi hướng Nhất thiết trí trí cùng bố thí thảy Ba la mật đa làm sở nương dựa, làm năng gây dựng khiến được sanh trưởng, nên nói Bát nhã Ba la mật đa năng làm tôn làm đạo năng cùng năm Ba la mật đa trước, nên ta lệch khen.

Khánh Hỷ phải biết: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng năng nhiếp thọ Nhất thiết trí trí, nên lệch khen nói.

Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Ngày nay Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối công đức thắng lợi Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nói cũng chưa hết. Vì cớ sao?

Tôi theo Thế Tôn đã thọ công đức thắng lợi Bát nhã Ba la mật đa lắm sâu lắm rộng lượng không ngằn mé. Thiện nam tử thảy đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, lại chuyển vì người biên chép giải nói. Hoặc đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng mà vì cúng dường. Chỗ được công đức cũng không ngằn mé.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Ta chẳng nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây chỉ có công đức thắng lợi như trước đã nói. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đầy đủ vô biên công đức thắng lợi, vì phân biệt diễn nói chẳng thể hết vậy. Ta cũng chẳng nói các thiện nam tử thảy đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lắng nghe, cho đến cúng dường chỉ có công đức như trước đã nói, vì kia chỗ được phước không ngằn mé vậy.

Khi ấy, Thiên Đế Thích liền thưa Phật rằng: Chư thiên chúng tôi thường theo giữ hộ các thiện nam tử thiện nữ nhân này, chẳng cho tất cả người phi người thảy các thứ ác duyên làm tổn hoại vậy.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân thọ trì đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm và rộng vì người tuyên nói khai chỉ. Khi đó có vô lượng trăm ngàn Thiên tử vì nghe pháp nên đều đền nhóm hội, vui mừng nhảy nhót, kính thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế. Các Thiên tử này dùng thiên oai lực khiến Sư thuyết pháp tăng thêm biện tài tuyên dương không hết, kẻ chẳng muốn thuyết khiến kia muốn thuyết, thân tâm mỏi mệt khiến được khỏe mạnh. Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này thọ trì đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, được hiện pháp thắng lợi như thế thảy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối trong bốn chúng tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế tâm không khiếp sợ, chẳng bị tất cả luận nạn làm đè bẹp. Sở dĩ vì sao? Vì kia nhờ Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế hộ trì vậy. Kia trụ pháp không, trọn chẳng thấy có năng nạn sở nạn và sở thuyết vậy. Cũng chẳng thấy có đối Bát nhã Ba la mật đa năng tìm dở vậy. Cũng lại chẳng thấy Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm có lỗi lầm vậy. Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này vì chúng tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm được hiện pháp thắng lợi như thế thảy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý và rộng vì người biên chép giải nói, các thiện nam tử thiện nữ nhân này tâm chẳng chìm đắm, cũng chẳng buồn hối, chẳng e chẳng sợ. Sở dĩ vì sao? Vì các thiện nam tử thiện nữ nhân này chẳng thấy có pháp khá khiến chìm đắm buồn hối e sợ, đối trong các pháp không điều chấp trước vậy. Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe cho đến giải nói, được hiện pháp thắng lợi như thế thảy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, cũng chuyển vì người biên chép giải nói, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng mà vì cúng dường. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này hằng được cha mẹ, Sư trưởng, bạn thân, quốc vương, đại thần và các Sa môn, Bà la môn kính mến. Cũng được chư Phật, Bồ tát, Thanh văn, Độc giác mười phương hộ niệm. Lại được thế gian các trời, ma, phạm, người phi người giữ hộ bảo vệ. Tất cả tai hoạnh đều tự tiêu diệt, ngoại đạo dị luận đều chẳng uốn dẹp được. Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nhờ đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe cho đến giải nói cúng dường, được hiện pháp thắng lợi như thế thảy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, trang nghiêm các báu, an để chỗ thanh tịnh, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Khi ấy, cõi nước Tam thiên đại thiên đây và vô biên thế giới mười phương kia, có bao trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Quảng quả, kẻ đã phát tâm Vô thượng Bồ đề thường đến chỗ ấy xem lễ đọc tụng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, quanh hữu lễ bái chấp tay mà lui. Các trời Tịnh cư cũng thường đến đấy xem lễ đọc tụng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, quanh hữu lễ bái, chấp tay mà lui. Các rồng, dược xoa, nói rộng cho đến người phi người thảy có uy đức lớn cũng thường đến đây xem lễ đọc tụng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, quanh hữu lễ bái, chấp tay mà lui.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nên khởi nghĩ như vầy: Nay cõi nước Tam thiên đại thiên đây và vô biên thế giới mười phương kia, tất cả trời, rồng nói rộng cho đến người phi người thảy thường đi đến đây xem lễ đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa biên chép, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, quanh hữu lễ bái, chấp tay mà lui. Đấy thời là ta đã thiết lập pháp thí. Khởi nghĩ này rồi, vui mừng nhảy nhót, khiến chỗ được phước càng bội tăng trưởng.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do vô biên thế giới, rồng, dược xoa, a tố lạc thảy thường theo ủng hộ, trụ ở chỗ nào, người phi người thảy chẳng thể làm tổn hại được. Duy trừ nhân định ác nghiệp đời trước, quả hiện nay đã chín, hoặc chuyển trọng ác đời hiện chịu nhẹ.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do sức đại uy thần Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nên được hiện pháp thắng lợi như thế thảy.

Khi đó, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Các thiện nam tử thiện nữ nhân này vì đâu nghiệm biết có trời, rồng, dược xoa, a tố lạc thảy ở cõi nước Tam thiên đại thiên đây và vô biên thế giới mười phương kia đi đến chỗ ấy xem lễ đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm do kia đã biên chép, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, quanh hữu chấp tay vui mừng hộ niệm?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nếu thấy chỗ để Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế có ánh sáng lạ, hoặc nghe chỗ kia có hương bát ngát khác thường, hoặc lại nghe có tiếng âm nhạc nhiệm mầu. Phải biết bấy giờ có các trời rồng thảy đại thần oai lực phước đức xí thịnh đi đến chỗ ấy xem lễ đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm do kia biên chép giữ gìn, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chấp tay quanh hữu, vui mừng hộ niệm.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này sửa sang sạch sẽ, trang nghiêm đẹp đẽ chỗ ấy, chí tâm cúng dường Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Phải biết bấy giời có các trời rồng thảy đại thần oai lực phước đức xí thịnh đi đến chỗ đó xem lễ đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm do kia chép giữ, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chấp tay quanh hữu, vui mừng hộ niệm.

Kiều Thi Ca! Tùy có các trời rồng thảy đủ đại thần lực oai đức xí thịnh đi đến chỗ ấy, trong có bao ác quỷ, tà thần kinh sợ lui tan không dám ở đó. Do nhân duyên đây, các thiện nam tử thiện nữ nhân này tâm bèn rộng lớn khởi hiểu tịnh hơn, sở tu nghiệp lành càng bội thêm sáng láng, có làm điều gì không bị ngăn ngại.

Vì vậy nên, Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tùy ở chỗ nào cần nên chung quanh trừ bỏ phân uế, lau chùi quét xoa sửa trị sạch sẽ, nước hương rưới rảy, bày trải bảo tòa mà an để đó, đốt hương rải hoa mà vì cúng dường.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này, nếu năng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, quyết định sẽ được thân tâm không mỏi, thân tâm an vui, thân tâm điều mềm, thân tâm nhẹ nhanh, buộc tâm nơi Bát nhã Ba la mật đa. Khi đêm ngủ nghỉ không các ác mộng, chỉ được thiện mộng. Nghĩa là mộng thấy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thân sắc chơn kim, tướng hảo trang nghiêm, phóng quang minh lớn soi khắp tất cả, Thanh văn Bồ tát vây quanh cung kính; thân ở giữa chúng nghe Phật vì nói bố thí thảy sáu Ba la mật đa và các pháp nghĩa tương ưng căn lành.

Hoặc ở trong mộng thấy cội Bồ đề, lượng nó cao lớn rộng rãi, trang nghiêm các báu. Có Đại Bồ tát đi đến dưới cội ngồi tréo chân xếp bằng, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp, độ chúng hữu tình.

Hoặc ở trong mộng thấy có vô lượng vô số Bồ tát luận nghĩa quyết chọn các thứ pháp nghĩa. Hoặc ở trong mộng thấy có vô lượng vô số Bồ tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, hồi hướng nhiếp thọ Nhất thiết trí trí.

Hoặc ở trong mộng thấy mười phương cõi đều có vô lượng muôn ức Đức Phật. Cũng nghe tiếng kia rằng thế giới tên đó có Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiệu đó, bao nhiêu trăm ngàn Thanh văn Bồ tát vây quanh cung kính thuyết pháp như thế.

Hoặc ở trong mộng thấy mười phương cõi đều có vô lượng muôn ức Đức Phật vào bát Niết bàn. Mỗi mỗi Phật kia sau vào Niết bàn đều có thí chủ vì cúng dường Thiết lợi la Phật, dùng báu hạng tốt đều khởi xây vô lượng Bảo tháp lớn. Lại ở mỗi mỗi chỗ Bảo tháp đều đem vô lượng tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng, lâu vô lượng kiếp cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này thấy tướng loại thiện mộng như thế, hoặc ngủ hoặc thức thân tâm an vui. Chư thiên thần thảy cho thêm kia tinh khí khiến kia tự cảm biết thân thể nhẹ nhàng. Do nhân duyên đây chẳng nhiều tham đắm uống ăn, thuốc chữa, áo mặc, đồ nằm, đối bốn cúng dường nơi tâm nhẹ ít. Như thầy Du Già vào định thắng diệu, do sức định kia thấm nhuần thân tâm, từ định ra rồi dù gặp thức ngon mà tâm nhẹ ít. Đây cũng như thế. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do cõi nước Tam thiên đại thiên đây và mười phương vô biên thế giới khác chư Phật, Bồ tát, Độc giác, Thanh văn, trời, rồng, dược xoa, a tố lạc thảy từ bi hộ niệm, đem diệu tinh khí thấm rót vào thân tâm, khiến kia chí dũng thân thể sung thịnh vậy.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân muốn được hiện pháp thắng lợi như thế, đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nên thường lóng nghe thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ.

Kiều Thi Ca! Nến các thiện nam tử thiện nữ nhân mặc dù đối Bát nhã Ba la mật đa chẳng thể lóng nghe thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy gẫm đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ. Mà vì chánh pháp trụ lâu thế gian lợi vui hữu tình chẳng diệt mất nên biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, nghiêm dồi các báu, lại đem vô lượng tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, cũng được thắng lợi như trước đã nói.

Quyển Thứ 558

- Hội Thứ Năm

Phẩm THIẾT LỢI LA

Thứ 5

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử Thiết lợi la Phật đầy rẫy châu Thiệm Bộ này lấy làm một phần, có chép Bát nhã Ba la mật đa pháp môn thâm diệu lại làm một phần. Đối hai phần ấy ngươi lấy phần nào?

Thiên Đế Thích thưa: Ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu. Sở dĩ vì sao? Tôi đối Thiết lợi la chư Phật chẳng phải chẳng tín thọ cúng dường cung kính. Nhưng thân chư Phật và Thiết lợi la đều nhân Bát nhã Ba la mật đa pháp môn thâm diệu mà sanh ra vậy, đều do Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu công đức uy lực đã huân tu vậy, nên mới được tất cả thế gian trời, người, a tố lạc thảy cúng dường cung kính.

Bạch Thế Tôn! Như tôi ngồi ở trên tòa Thiên đế trong điện Thiên Pháp trời Ba mươi ba, vì các Thiên chúng tuyên nói Chánh Pháp. Khi ấy, có vô lượng các Thiên tử thảy đi đến chỗ tôi nghe tôi thuyết pháp, cúng dường cung kính tôn trọng, quanh hữu mà lui.

Nếu khi tôi chẳng ngồi ở tòa pháp kia, các Thiên tử thảy cũng đến chỗ ấy, dù chẳng thấy tôi như khi tôi ngồi, vẫn cúng dường cung kính, đều nói: "Chỗ đây là tòa Thiên Đế Thích vì các Thiên chúng thuyết pháp, chúng ta đều coi như Thiên chủ có ngồi, cúng dường cung kính, quanh hữu mà lui". Thiết lợi la Phật cũng lại như thế. Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu làm nhân chỗ nương tựa dẫn sanh Nhất thiết trí trí, nên được tất cả thế gian trời, người, a tố lạc thảy cúng dường cung kính. Vậy nên, tôi nói đối trong hai phần ấy, ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu.

Bạch Thế Tôn! Giả sử Thiết lợi la Phật đầy rẫy thế giới ba nghìn đem làm một phần, có chép Bát nhã Ba la mật đa pháp môn thâm diệu lại làm một phần, với hai phần ấy ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu.

Sở dĩ vì sao? Vì tôi đối chỗ Thiết lợi la chư Phật chẳng phải chẳng tín thọ cúng dường cung kính. Nhưng thân chư Phật và Thiết lợi la đều nhân Bát nhã Ba la mật đa pháp môn thâm diệu mà sanh ra vậy, đều do Bát nhã Ba la mật đa pháp môn thâm diệu công đức uy lực đã huân tu vậy, nên mới được tất cả thế gian trời, người, a tố lạc thảy cúng dường cung kính.

Bạch Thế Tôn! Như người mắc nợ sợ hãi chủ nợ, liền bèn gần gũi phụng thờ nhà vua, dựa thế lực vua được khỏi lo sợ, trái lại được chủ nợ sợ hãi cúng dường. Sở dĩ vì sao? Vì người kia nương cậy thế lực nhà vua, được vua nhiếp thọ đủ uy thế vậy. Vua dụ Bát nhã Ba la mật đa, Thiết lợi la Phật dụ kẻ nương vua, do nương Bát nhã Ba la mật đa nên được thế gian cúng dường cung kính. Chư Phật đã được Nhất thiết trí trí cũng nương Bát nhã Ba la mật đa mà được thành xong. Nên tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu.

Bạch Thế Tôn! Ví như ngọc đại bảo thần châu vô giá, đủ vô lượng thứ uy đức thắng diệu, tùy ở chỗ nào có thần châu đây người phi người thảy chẳng thể làm hại. Giả sử có nam tử hoặc lại nữ nhân bị quỷ ám bắt, thân tâm đau khổ, nếu có thần châu đây giơ cho thấy đó, do uy lực của thần châu quỷ bèn bỏ đi. Có các bệnh nóng hoặc phong hoặc đàm, hoặc hai hoặc ba hòa hợp làm bệnh, nếu có thần châu đây hoặc đeo nơi thân, các bệnh như thế không chẳng trừ lành.

Châu đây ở tối năng làm soi sáng, khi nóng làm mát, khi lạnh làm ấm. Tùy địa phương nào có thần châu đây thời tiết điều hòa, chẳng lạnh chẳng nóng. Nếu địa phương nào có thần châu đây, rắn bọ cạp độc thảy không dám nương ở. Nếu có nam tử hoặc lại nữ nhân bị trúng phải độc đau nhức khó chịu, nếu có cầm thần châu đây, khiến thấy châu vì uy thế nên độc liền tiêu diệt.

Nếu các hữu tình thân bị tật hủi, ghẻ dữ, ghẻ nhọt, đầy thủng, mắt lòa mù thảy, bệnh mắt, bệnh mũi, bệnh tai, bệnh lưỡi, bệnh hầu, bệnh thân, bệnh các lóng đốt, đeo thần châu đây các bệnh đều lành. Nếu trong các trì ao suối giếng thảy nước kia đục uế, hoặc sắp khô cạn, đem châu cho vào nước bèn đầy rẫy, trong lóng thơm sạch đủ tám công đức. Nếu đem các thứ ao sắc thêu tạp xanh vàng đỏ trắng hồng tía bích lục, gói thần châu đây cho vào xuống nước, nước theo vẻ áo thành các thứ sắc. Đại bảo thần châu vô giá như thế uy đức vô biên nói chẳng thể hết. Nếu đựng trong rương trắp cũng khiến đồ kia đầy đủ trọn nên vô biên uy đức. Nếu khi rương trắp ấy trống không, do từng đựng châu đồ kia cũng được nhiều người mến trọng.

Bấy giờ, Khánh Hỷ hỏi Thiên Đế Thích rằng: Thần châu như thế vì trời độc có hay người cũng có ư?

Thiên Đế Thích thưa: Trong người trên trời đều có châu này. Nếu ở trong người hình nhỏ mà nặng, nếu ở trên trời hình lớn mà nhẹ. Lại tướng châu trong người chẳng đầy đủ, tướng châu trên trời đầy đủ hơn. Thần châu trên trời uy đức thù thắng vô lượng bội số hơn châu ở người.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu cũng lại như thế, làm gốc các đức, năng diệt vô lượng pháp ác bất thiện, tùy ở chỗ nào diệt trừ đau khổ nơi thân tâm các hữu tình, người phi người thảy chẳng thể làm hại. Như Lai đã được Nhất thiết trí trí và công đức vô lượng vô biên đều nhân Bát nhã Ba la mật đa. Thiết lợi la Phật do các công đức đã huân tu vậy, làm chỗ đồ nương cho các công đức này vậy, sau Phật Niết bàn kham thọ tất cả thế gian trời, người, a tố lạc thảy cúng dường cung kính. Vậy nên, tôi nói với trong hai phần, ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu.

Bạch Thế Tôn! Giả sử Thiết lợi la Phật đầy rẫy mười phương thế giới đều như cát sông Căng già lấy làm một phần, có chép Bát nhã Ba la mật đa pháp môn thâm diệu lại làm một phần, với hai phần ấy ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu. Sở dĩ vì sao?

Vì tôi đối chỗ Thiết lợi la Phật chẳng phải chẳng tín thọ cúng dường cung kính. Nhưng thân chư Phật và Thiết lợi la Phật đều nhân Bát nhã Ba la mật đa pháp môn thâm diệu mà sanh ra vậy, đều do Bát nhã Ba la mật đa pháp môn thâm diệu công đức uy lực đã huân tu vậy, nên mới được tất cả thế gian trời, người, a tố lạc thảy cúng dường cung kính.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa thâm diệu năng sanh Nhất thiết trí trí Như Lai, Như Lai đã được Nhất thiết trí trí, năng sanh thân Phật và Thiết lợi la. Vậy nên cúng dường Nhất thiết trí trí và Thiết lợi la chư Phật ba đời.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân muốn được thường thấy chư Phật mười phương, phải hành phải tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều nương Bát nhã Ba la mật đa chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên Như Lai cúng dường cung kính.

Thiên Đế Thích thưa: Bát nhã Ba la mật đa như thế là Vô thượng Ba la mật đa lớn. Tất cả Như Lai đều nương Bát nhã Ba la mật đa biết các hữu tình tâm hành sai khác.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Vậy nên, chúng Bồ tát Ma ha tát đêm dài tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm vì như thật biết các loại hữu tình tâm hành sai khác.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Chúng các Bồ tát vì chỉ nên hành Bát nhã Ba la mật đa hay cũng nên hành năm Ba la mật đa kia?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Chúng các Bồ tát nên hành đủ sáu Ba la mật đa. Nhưng hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự khi quán các pháp đều đem Bát nhã Ba la mật đa mà làm thượng thủ.

Kiều Thi Ca! Như châu Thiệm Bộ có bao các cây nhánh nhóc cọng thân hoa lá quả trái, dù có các thứ hình loại chẳng đồng mà bóng mát nó đều không sai khác. Như vậy sáu Ba la mật đa tuy đều có khác mà do Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo nhiếp thọ hồi hướng Nhất thiết trí trí, các tướng sai khác kia đều bất khả đắc.

Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm trọn nên rộng lớn viên mãn vô lượng vô biên công đức. Nếu có chép trì Bát nhã Ba la mật đa như thế, nghiêm dồi các báu, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, giữ hộ chẳng bỏ, lại có chép trì Bát nhã Ba la mật đa như thế, nghiêm dồi các báu, chuyển thí người khác, thọ trì đọc tụng. Hai nhóm phước đây kẻ nào nhiều hơn?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Ta hỏi lại ngươi, tùy ý ngươi đáp. Nếu các hữu tình theo người thỉnh được Thiết lợi la Phật, đựng bằng hòm báu tôn trí chỗ thanh tịnh, lại đem các tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, giữ hộ chẳng bỏ. Nếu lại có người theo kẻ khác thỉnh được Thiết lợi la Phật chia cho người khác, khiến họ cúng dường. Nơi ý hiểu sao? Hai nhóm phước đây kẻ nào nhiều hơn?

Thiên Đế Thích thưa: Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói đó, hai nhóm phước đây kẻ sau là hơn.

Bấy giờ, Phật khen Thiên Đế Thích rằng: Hay thay, hay thay! Như lời ngươi nói. Kiều Thi Ca! Chép trì Bát nhã Ba la mật đa, nếu tự cúng dường, hoặc chuyển thí người thọ trì đọc tụng, hai nhóm phước đây kẻ sau là hơn.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đem nghĩa thú sâu thẳm của Bát nhã Ba la mật đa như thật vì người phân biệt giải nói, chỗ được nhóm phước lại hơn thí người nhiều trăm ngàn bội, kính Pháp sư này nên như kính Phật.

HỘI THỨ NĂM

Phẩm KINH ĐIỂN

Thứ 6

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân giáo hóa các loài hữu tình châu Thiệm Bộ đều cho an trụ mười thiện nghiệp đạo, lần hồi cho đến giáo hóa các loài hữu tình khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy đều cho an trụ mười thiện nghiệp đạo. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí người đọc tụng, chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân giáo hóa các loài hữu tình châu Thiệm Bộ đều cho an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông, lần hồi giáo hóa các loài hữu tình khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy đều cho an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí người đọc tụng, chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, tự hằng đọc tụng, chẳng bằng có người chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí người đọc tụng.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí người đọc tụng, chẳng bằng có người đối Bát nhã Ba la mật đa khéo hiểu nghĩa thú sâu thẳm, vì người giải nói.

Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Nên vì các loài hữu tình hạng nào nói giải nghĩa thú sâu thẳm Bát nhã Ba la mật đa?

Phật nói: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chẳng biết nghĩa thú sâu thẳm của Bát nhã Ba la mật đa nên vì nói giải. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Ở đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nghe người tuyên nói tương tự Bát nhã Ba la mật đa, tâm bèn lầm lui mất Trung đạo.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Những gì gọi là tương tự Bát nhã Ba la mật đa?

Phật bảo: Kiều Thi Ca! Ở đời đương lai sau có Bí sô ngu si điên đảo, dù muốn tuyên nói chân thật Bát nhã Ba la mật đa mà lộn ngược tương tự Bát nhã Ba la mật đa.

Sao là Bí sô điên đảo tuyên nói tương lự Bát nhã Ba la mật đa? Nghĩa là Bí sô kia vì kẻ phát tâm Vô thượng Bồ đề nói: "Sắc hoại nên gọi là vô thường, chứ chẳng phải thường vô nên gọi là vô thường". Nói: "Thọ tưởng hành thức hoại nên gọi là vô thường, chứ chẳng phải thường vô nên gọi là vô thường". Lại khởi nói này: "Nếu cầu như thế là hành Bát nhã Ba la mật đa". Kiều Thi Ca! Như thế gọi là điên đảo tuyên nói tương tự Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca! Chẳng nên đem sắc hoại nên quán sắc vô thường, chẳng nên đem thọ tưởng hành thức hoại nên quán thọ tưởng hành thức vô thường. Chỉ nên đem "thường vô" quán sắc cho đến thức là vô thường. Vì vậy nên, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm khéo biết nghĩa thú, vì người giải nói, phước ấy rất nhiều.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân giáo hóa tất cả hữu tình châu Thiệm Bộ đều khiến trụ quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, lần hồi cho đến giáo hóa tất cả hữu tình thế giới mười phương đều như số cát Căng già đều khiến trụ quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Kiều Thi Ca thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí ngược đọc tụng, dạy trao dạy bảo hữu tình kia rằng: "Ngươi nên tinh siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa tương ưng Phật pháp, định sẽ chứng được Nhất thiết trí trí". Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Vì tất cả quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề đều là từ Bát nhã Ba la mật đa chảy ra vậy. Nghĩa là kia chứng được Nhất thiết trí trí, giáo hóa vô lượng vô biên hữu tình khiến thành Dự lưu cho đến Độc giác không ngằn mé vậy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các loài hữu tình châu Thiệm Bộ đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, lần hồi cho đến tất cả hữu tình thế giới mười phương đều như cát Căng già đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác. Có các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí cho đọc tụng. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, chuyển thí cho một kẻ đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng quay lui khiến siêng tu học. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Bồ tát như thế tu hành Bát nhã Ba la mật đa mau được viên mãn, khiến Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm rộng hành lưu khắp.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các loại hữu tình châu Thiệm Bộ đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, lần hồi cho đến tất cả hữu tình thế giới mười phương đều như cát Căng già đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác. Có các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí cho đọc tụng, lại dùng văn nghĩa khéo léo giải thích. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, chuyển thí cho một kẻ đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng quay lui khiến kia đọc tụng, lại dùng văn nghĩa khéo léo giải thích. Các thiện nam tử thiện nữ nhân chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các loài hữu tình châu Thiệm Bộ đều đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui, lần hồi cho đến tất cả hữu tình thế giới mười phương đều như cát Căng già đều đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng quay lui. Có các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí cho đọc tụng. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Trong các Bồ tát đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui, có một Bồ tát nói lời như vầy: "Ta nay vui mừng mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cứu vớt các khổ sanh tử hữu tình". Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân muốn thành việc kia nên chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí cho đọc tụng. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các hữu tình châu Thiệm Bộ đều đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui, lần hồi cho đến tất cả hữu tình thế giới mười phương đều như cát Căng già đều đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui. Có các thiện nam tử thiện nữ nhân chép trí Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí cho đọc tụng, lại dùng văn nghĩa khéo đẹp giải thích. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật nói: Kiều Thi Ca! Trong các Bồ tát đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui, có một Bồ tát nói lời như vầy: "Ta nay vui mừng mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cứu vớt các khổ sanh tử hữu tình". Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân muốn thành việc kia, nên chép trì Bát nhã Ba la mật đa, trang nghiêm các báu, thí cho đọc tụng, lại dùng văn nghĩa khéo đẹp giải thích. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.

Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Thế Tôn! Như vậy. Thiện Thệ! Như vậy. Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát như thế càng gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, như vậy, như vậy nên đem Bát nhã Ba la mật đa lại càng ân cần dạy trao dạy bảo. Lại đem uống ăn áo mặc đồ nằm thưốc chữa và các thứ cụ hạng tốt cúng dường cung kính giúp không thiếu thốn. Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đem pháp thí tài thí như thế nhiếp thọ cúng dường Bồ tát Ma ha tát kia, các thiện nam tử thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây được phước vô lượng. Sở dĩ vì sao?

Vì Bồ tát Ma ha tát kia cần nhờ pháp thí tài thí như thế nhiếp thọ cúng dường mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các hữu tình làm nhiêu ích lớn.

Bấy giờ, Thiện Hiện khen Đế Thích rằng: Hay thay, hay thay! Khép năng khuyên gắng hộ trợ các Bồ tát Ma ha tát khiến mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Kiều Thi Ca! Ngươi nay làm Thánh đệ tử Đức Phật, làm việc đáng làm. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Các Thánh đệ tử tất cả Như Lai vì muốn nhiêu ích các loại hữu tình nên lẽ vậy nhiếp thọ khuyên gắng hộ trợ các Bồ tát Ma ha tát, khiến mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả Như Lai, Thanh văn, Độc giác, thế gian thắng sự đều do chúng Bồ tát Ma ha tát mà được hiện ra. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Nếu không chúng Bồ tát Ma ha tát phát tâm Bồ đề, thời không Bồ tát Ma ha tát năng học sáu thứ Ba la mật đa. Nếu không Bồ tát Ma ha tát tu học sáu thứ Ba la mật đa, thời không Bồ tát Ma ha tát năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu không Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, thời không có Như Lai, Thanh văn, Độc giác thế gian thắng sự. Vậy nên, các Thánh đệ tử Như Lai vì muốn lợi vui các hữu tình nên lẽ vậy phải nhiếp thọ khuyên gắng hộ trợ chúng các Bồ tát, khiến học sáu thứ Ba la mật đa, mau chứng được Nhất thiết trí trí, hết đời lợi vui hữu tình.

HỘI THỨ NĂM

Phẩm HỒI HƯỚNG

Thứ 7

Bấy giờ, Từ Thị Bồ tát bảo Thiện Hiện rằng: Bồ tát tùy hỷ hồi hướng cùng hành các việc phước nghiệp đối các hữu tình thí giới tu thảy các việc phước nghiệp là tối là thắng, là tôn là cao, là diệu là vi diệu, là thượng là vô thượng.

Bấy giờ, Thiện Hiện hỏi Từ Thị Bồ tát rằng: Nếu các Bồ tát sở khởi tâm tùy hỷ hồi hướng, duyên khắp vô lượng vô số thế giới. Mỗi mỗi thế giới vô lượng vô số chư Phật Thế Tôn đã vào Niết bàn. Từ sơ phát tâm cho đến thành Phật, lần hồi cho đến vào bát Niết bàn, như vậy cho đến Chánh pháp sắp diệt hết. Với thời gian giữa có bao sáu thứ Ba la mật tương ưng căn lành. Hoặc các đệ tử thí giới tu thảy các việc phước nghiệp và căn lành vô lậu bậc học vô học. Hoặc Phật nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến. Nếu vì lợi vui tất cả hữu tình đại từ đại bi và vô lượng vô biên các Phật pháp khác. Hoặc thuyết pháp yếu, hoặc nương pháp yếu học các căn lành. Hoặc Phật Thế Tôn sau vào Niết bàn các loại hữu tình chỗ trồng căn lành, nhóm hợp cân lường hiện tiền phát khởi tâm tùy hỷ tối tôn tối thắng, tối thượng tối diệu.

Lại đem tùy hỷ như thế cùng hành các việc phước nghiệp, cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nguyện căn lành đây chung loại hữu tình dẫn phát Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nơi ý hiểu sao? Các Bồ tát kia duyên việc như thế, khởi hành tướng tâm tùy hỷ hối hướng như thế, là có sở duyên như thế khá được như Bồ tát kia đã lấy tướng chăng?

Từ Thị Bồ tát đáp Thiện Hiện rằng: Các Bồ tát kia duyên việc như thế, khởi hành tướng tâm tùy hỷ hồi hướng như thế, thật không sở duyên như thế khá được, như tướng Bồ tát kia đã lấy.

Cụ thọ Thiện Hiện bảo Từ Thị Bồ tát rằng: Nếu không các việc sở duyên như thế như Bồ tát kia đã lấy tướng ấy, các Bồ tát kia tùy hỷ hồi hướng đâu chẳng đều thành tưởng tâm thấy điên đảo? Sở dĩ vì sao? Như có kẻ chấp đắm việc không phải có: vô thường bảo thường, thật khổ bảo vui, vô ngã bảo ngã, bất tịnh bảo tịnh; do đấy khởi tưởng tâm thấy điên đảo. Như việc sở duyên thật không bị có, Bồ tát và tâm cũng lẽ như thế. Nếu vậy, tất cả lẽ không sai khác, trong ấy những gì là việc sở duyên, những gì là tâm tùy hỷ, những gì là Bồ đề, những gì là hồi hướng? Bồ tát làm sao duyên việc như thế khởi tâm tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Từ Thị Bồ tát đáp Thiện Hiện rằng: Sở khởi tùy hỷ hồi hướng như thế chẳng nên đối trước Bồ tát mới học Đại thừa mà nói. Sở dĩ vì sao? Vì kia nghe tùy hỷ hồi hướng như thế, có bao tâm tin mừng cung kính đều sẽ diệt mất. Pháp tùy hỷ hồi hướng như thế nên vì Bồ tát Ma ha tát chẳng quay lui, hoặc kẽ từng cúng dường vô lượng chư Phật, lâu phát đại nguyện, trồng nhiều căn lành, được nhiều bạn lành đã thu nhận phân biệt khai chỉ. Sở dĩ vì sao? Vì kia nghe tùy hỷ hồi hướng như thế chẳng kinh chẳng sợ, chẳng lui chẳng chìm.

Chúng các Bồ tát nên đem tùy hỷ như thế cùng hành các việc phước nghiệp hồi hướng sở cầu Nhất thiết trí trí. Chính lúc bấy giờ nên khởi nghĩ này: Chỗ nên dụng tâm tùy hỷ hồi hướng, chỗ dụng tâm đây tận diệt lìa biến, việc sở duyên đây và các căn lành đều cũng như tâm tận diệt lìa biến. Trong ấy những gì là chỗ dụng tâm? Lại đem những gì làm việc sở duyên và các căn lành mà nói tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề? Tâm này đối tâm lẽ chẳng nên có tùy hỷ hồi hướng, vì không hai tâm đều khởi cùng lúc vậy, tâm cũng chẳng thể tùy hỷ hồi hướng tâm tự tánh vậy. Vậy nên, tâm tùy hỷ hồi hướng và việc sở duyên đều bất khả đắc.

Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa Thiện Hiện rằng: Chúng các Bồ tát mới học Đại thừa nghe việc như thế tâm kia đâu không kinh sợ lui chìm, làm sao Bồ tát đối việc sở duyên khởi tâm tùy hỷ? Làm sao nhiếp thọ tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện nương Từ Thị Bồ tát nói lời như vầy: Chúng các Bồ tát duyên khắp mười phương tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác dứt đường các cõi, tuyệt nẻo hý luận, diệt các mây mù, dọn các chông gai, bỏ các gánh nặng, vừa được lợi mình, hết gút các cõi, chính trí giải thoát đến tâm tự tại rốt ráo số một. Kẻ vào cõi Vô dư y bát Niết bàn, từ sơ phát tâm cho đến thành Phật, lần hồi cho đến vào Niết bàn rồi, như vậy cho đến Chánh pháp sắp diệt mất, ở thời gian giữa có bao công đức và các đệ tử đã trồng căn lành, nhóm hợp cân lường, hiện tiền phát khởi tâm tùy hỷ rất tôn rất thắng rất thượng rất diệu. Lại đem tùy hỷ như thế cùng hành các việc phước nghiệp hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Các Bồ tát này làm sao chẳng đọa tưởng tâm thấy điên đảo?

Từ Thị Bồ tát bảo Thiện Hiện rằng: Nếu các Bồ tát đối tự đã khởi tùy hỷ hồi hướng tâm thảy các pháp không tưởng tâm thảy, thời chẳng đọa nơi tưởng tâm thấy điên đảo. Nếu các Bồ tát đối tự đã khởi tùy hỷ hồi hướng tâm thảy các pháp có tưởng tâm thảy, thời bèn đọa nơi tưởng tâm thấy điên đảo.

Lại các Bồ tát đem tâm như vầy: Nhớ công đức căn lành đệ tử Phật mà sanh tùy hỷ, chính biết tâm này tận diệt lìa biến, chẳng năng tủy hỷ; chính biết pháp kia tánh nó cũng thế, chẳng sở tùy hỷ.

Lại chính rõ thấu tâm năng hồi hướng pháp tánh cũng vậy, chẳng năng hồi hướng; và chính rõ biết pháp sở hồi hướng tánh nó cũng thế, chẳng sở hồi hướng. Nếu có kẻ nương được đã nói như thế tùy hỷ hồi hướng là chánh chẳng tà. Chúng các Bồ đề đều nên phát khởi tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề như thế.

Lại các Bồ tát duyên khắp quá khứ vị lai hiện tại chư Phật Thế Tôn có bao công đức, hoặc các đệ tử có bao căn lành, hoặc loài dị sanh có bao căn lành, hoặc thú bàng sanh lóng nghe Chánh pháp có bao căn lành, hoặc các trời, rồng nói rộng cho đến người, phi người thảy lóng nghe Chánh pháp phát tâm Bồ đề. Như vậy tất cả nhóm hợp cân lường, hiện tiền phát khởi tâm tùy hỷ rất tôn rất thắng rất thượng rất diệu. Đã tùy hỷ rồi hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Với khi như thế, nếu chính hiểu rõ các pháp năng tùy hỷ hồi hướng tận diệt lìa biến, các pháp sở tùy hỷ hồi hướng tánh nó cũng vậy. Dù biết như thế mà năng tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại ở thời ấy, nếu chính hiểu rõ trọn không có pháp có thể tùy hỷ hồi hướng nơi pháp. Dù biết như thế mà năng tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, bèn chẳng đọa nơi tưởng tâm thấy điên đảo. Sở dĩ vì sao?

Vì các Bồ tát này đối tâm năng tùy hỷ hồi hướng và pháp sở tùy hỷ hồi hướng chẳng sanh chấp đắm, đấy gọi Vô thượng tùy hỷ hồi hướng. Nếu các Bồ tát đối pháp năng tùy hỷ hồi hướng khởi tưởng pháp năng tùy hỷ hồi hướng; đối pháp sở tùy hỷ hồi hướng khởi tưởng pháp sở tùy hỷ hồi hướng, mà khởi tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, thời bèn đọa nơi tưởng tâm thấy điên đảo, sở khởi tùy hỷ hồi hướng đều tà, Bồ tát nên biết phương tiện xa lìa.

Nếu các Bồ tát đối sở tu làm việc phước nghiệp như thật rõ biết xa lìa vắng lặng, đối tâm năng tùy hỷ hồi hướng cũng như thật biết xa lìa vắng lặng. Như thật biết rồi, hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối trong các pháp đều không lấy đắm mà khởi tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, thời chẳng đọa nơi tưởng tâm thấy điên đảo. Nếu các Bồ tát đối sở tu làm các việc phước nghiệp chẳng như thật biết xa lìa vắng lặng, đối tâm năng tùy hỷ hồi hướng cũng chẳng biết xa lìa vắng lặng; đối tất cả pháp chấp đắm các tướng mà khởi tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, thời bèn đọa nơi tưởng tâm thấy điên đảo. Nếu các Bồ tát đối công đức căn lành chư Phật Thế Tôn và các đệ tử đã diệt độ muốn chính phát khởi tùy hỷ hồi hướng nên khởi nghĩ này: "Khi Phật Thế Tôn và các đệ tử đều đã diệt độ tự tánh chẳng có, công đức căn lành cũng lại như thế. Ta sở phát khởi tùy hỷ hồi hướng và sở hồi hướng Vô thượng Bồ đề tánh tướng cũng vậy, đều bất khả đắc".

Như thật biết rồi, đối các căn lành phát sanh tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, bèn được chẳng sanh tưởng tâm thấy điên đảo. Vì chẳng lấy tướng nên được Phật hứa cho gọi chính tùy hỷ hồi hướng Bồ đề.

Nếu các Bồ tát đem lấy tướng làm phương tiện, hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối công đức căn lành Phật và các đệ tử đã diệt độ lấy tướng tùy hỷ hồi hướng Bồ đề, đấy là chẳng khéo tùy hỷ hồi hướng.

Nếu các Bồ tát chẳng lấy tướng làm phương tiện hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối công đức căn lành Phật và các đệ tử đã diệt độ, lìa tướng tùy hỷ hồi hướng Bồ đề, đấy gọi là khéo tùy hỷ hồi hướng.

Từ Thị Bồ tát hỏi Thiện Hiện rằng: Sao là Bồ tát đối công đức căn lành Phật và đệ tử đều chăng lấy tướng mà năng tùy hỷ hồi hướng Bồ đề?

Thiện Hiện đáp rằng: Nên biết Bồ tát sở học Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, dù chẳng lấy tướng mà sở tác thành, chẳng lìa Bát nhã Ba la mật đa có năng chính khởi tùy hỷ hồi hướng. Vậy nên, Bồ tát muốn thành sở tác nên học Bát nhã Ba la mật đa.

Từ Thị Bồ tát bảo Thiện Hiện rằng: Chớ nói lời ấy. Sở dĩ vì sao? Vì trong Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, công đức căn lành Phật và đệ tử đều bất khả đắc. Trong ấy Bồ tát nên làm quán này: công đức căn lành Như Lai và các đệ tử quá khứ tánh đều đã diệt, tâm sở khởi tùy hỷ hồi hướng và Đại Bồ đề tánh đều vắng lặng. Nếu ta đối kia lấy tướng phân biệt phát sanh tâm tùy hỷ hồi hướng, chư Phật Thế Tôn đều chẳng hứa cho. Sở dĩ vì sao?

Vì đối Phật đệ tử đã diệt độ lấy tướng phân biệt tùy hỷ hồi hướng đấy thời gọi là có sở đắc lớn, vì quá khứ đã diệt không còn có vậy. Phật đệ tử thảy vị lai hiện tại chưa đến, chẳng trụ cũng bất khả đắc. Nếu bất khả đắc chẳng phải cảnh lấy tướng. Nếu lấy tướng kia phát sanh tùy hỷ hồi hướng Bồ đề bèn đọa điên đảo. Vậy nên Bồ tát muốn đối công đức căn lành Như Lai và các đệ tử chính phát tùy hỷ hồi hướng Bồ đề chẳng nên đối trong khởi có sở đắc, lấy tướng phân biệt tùy hỷ hồi hướng. Nếu đối trong ấy khởi có sở đắc, lấy tướng phân biệt tùy hỷ hồi hướng, Phật chẳng nói kia có nghĩa lợi lớn. Sở dĩ vì sao?

Vì tâm tùy hỷ hồi hướng như thế vọng tưởng phân biệt gọi lộn độc vậy. Như có uống ăn tuy đủ sắc hương ngon đẹp hạng thượng mà lộn tạp thuốc độc, đứa ngu trí cạn tham lấy ăn nuốt, ban đầu tuy thích ý, mà sau bèn khổ lớn. Một loại bổ đặc già la như thế chẳng khéo léo thọ trì, chẳng khéo quan sát Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, chẳng khéo thông suốt nghĩa thú sâu thẳm mà bảo kẻ chủng tánh Đại thừa rằng:

"Thiện nam tử, đến đây! Ngươi đối chư Phật Thế Tôn ba đời năm nhóm giới thảy và vô lượng vô biên công đức, hoặc đệ tử Phật đã trồng căn lành, hoặc Phật Thế Tôn trao ký ba Bồ đề cho các Bồ tát, Thanh văn, Độc giác. Loại hữu tình kia đã trồng căn lành, hoặc các trời, người, a tố lạc thảy đã trồng căn lành. Tất cả như thế nhóm hợp cân lường hiện tiền tùy hỷ hồi hướng Bồ đề".

Đã nói tùy hỷ hồi hướng như thế là đem có sở đắc mà làm phương tiện, nên như thế gian lộn tạp độc được trong uống ăn. Kẻ bổ đặc già la chủng tánh Bồ tát chẳng nên theo đã nói kia mà học. Vậy nên, Đại Đức nên nói làm sao cho thiện nam tử trụ Bồ tát thừa nên đối công đức căn lành chư Phật và các đệ tử thảy ba đời mười phương tùy hỷ hồi hướng khá gọi không độc?

Thiện Hiện đáp rằng: Nếu các Bồ tát muốn chẳng báng Phật mà phát tâm tùy hỷ hồi hướng ấy, nên khởi nghĩ này: "Như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác như thật thông suốt công đức căn lành có tánh như thế, có tướng như thế, có pháp như thế mà khá tùy hỷ, ta nay cũng nên tùy hỷ như thế. Như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác như thật thông suốt nên đem các việc phước nghiệp như thế hồi hướng Bồ đề, ta nay cũng nên hồi hướng như thế". Nếu làm tùy hỷ hồi hướng như thế thời chẳng báng Phật, chẳng lẫn tạp các độc, lìa các lầm lỗi, khéo thuận Phật dạy.

Lại nữa, Bồ tát nên làm tùy hỷ hồi hướng như vầy: "Như nhóm giới thảy chẳng đọa ba cõi, chẳng nhiếp ba đời, tùy hỷ hồi hướng cũng lẽ như thế". Sở dĩ vì sao? Ví như các pháp kia tự tánh không, nên chẳng đọa ba cõi, chẳng nhiếp ba đời, tùy hỷ hồi hướng cũng lại như thế. Nếu năng tùy hỷ hồi hướng như thế chẳng tạp các độc, không bị lỗi phá hoại. Nếu chẳng tùy hỷ hồi hướng như thế, phải biết là tà tùy hỷ hồi hướng.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ như vầy: "Như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác như thật thông suốt các công đức thảy có pháp như thế khá nương pháp ấy phát sanh tùy hỷ hồi hướng không điên đảo, ta nay cũng nên nương pháp như thế phát sinh tâm tùy hỷ hồi hướng". Đấy là chính phát tùy hỷ hồi hướng.

Bấy giờ, Thế Tôn khen Thiện Hiện rằng: Hay thay, hay thay! Ngươi nay mới năng vì các Bồ tát làm Phật sự lớn lao.

Thiện Hiện phải biết: Giả sử các loại hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên tất cả đều được bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông thảy, thế gian, xuất thế gian hữu tướng công đức. Một Bồ tát này sở khởi tùy hỷ hồi hướng không điên đảo, đối công đức kia là tối là thắng, là tôn là cao, là diệu là vi diệu, là thượng là vô thượng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Giả sử tất cả hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác. Mỗi mỗi trụ kiếp như cát Căng già, đem hữu sở đắc mà làm phương tiện, đều đem ác mặc, uống ăn, đồ nằm, thuốc chữa và các đồ vui thượng diệu cúng dường cung kính hữu tình thế giới như cát Căng già thường không gián đoạn. Nơi ý hiểu sao? Các Bồ tát này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Đống phước như thế nếu có hình sắc, mười phương cõi đều như cát Căng già chẳng thể chứa hết.

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Nếu một Bồ tát do Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nhiếp thọ, phát khởi tùy hỷ hồi hướng không điên đảo, chỗ được công đức đối Bồ tát trước đống phước có tướng trăm bội là hơn, ngàn bội là hơn cho đến cực số bội cũng lại là hơn.

Bấy giờ, bốn Đại thiên vương đều cùng đồng quyến thuộc hai vạn Thiên tử đảnh lễ chân Phật, chấp tay cung kính thưa Thế tôn rằng: Các Bồ tát này sở khởi tùy hỷ hồi hướng không điên đảo, được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo nhiếp thọ nên uy lực rộng lớn, hơn trước đã nói thí có sở đắc nhiều trăm ngàn bội.

Khi ấy, Thiên Đế Thích cho đến Thiên vương Tha Hóa Tự Tại đều cùng đồng quyến thuộc mười vạn Thiên tử đều cầm các thứ tràng hoa trời đẹp, hương bột hương xoa thảy, áo mặc, chuỗi ngọc, bảo tràng phan lọng, các ngọc quí lạ, tấu âm nhạc trời mà cúng dường Phật, đảnh lễ chân Phật, chấp tay thưa rằng: Các Bồ tát này sở khởi tùy hỷ hồi hướng không điên đảo, được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo nhiếp thọ, nên uy lực rộng lớn hơn trước đã nói thí có sở đắc nhiều trăm ngàn bội.

Khi ấy, Đại Phạm thiên vương nói rộng cho đến trời Sắc cứu cánh đều cùng vô lượng trăm ngàn Thiên chúng đến trước chỗ Phật, đảnh lễ chân Phật, chấp tay cung kính đồng phát tiếng rằng: Bạch Thế Tôn! Hiếm có. Các Bồ tát này sở khởi tùy hỷ hồi hướng không điên đảo, được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện nhiếp thọ nên uy lực rộng lớn hơn trước đã nói thí có sở đắc nhiều trăm ngàn bội.

Bấy giờ, Phật bảo Tịnh cư thiên thảy các Thiên chúng rằng: Vả thôi tất cả hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, giả sử tất cả hữu tình thế giới chư Phật mười phương ngang cát Căng già đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác. Mỗi mỗi trụ kiếp như cát Căng già, đem có sở đắc mà làm phương tiện, đều cầm áo mặc uống ăn, đồ nằm thuốc chữa và các đồ vui thượng diệu cúng dường cung kính hữu tình thế giới như cát Căng già thường không gián đoạn.

Nếu có Bồ tát duyên khắp chư Phật Thế Tôn ba đời sở hữu nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến và vô lượng vô biên các Phật pháp, hoặc các đệ tử có bao căn lành, hoặc các hữu tình sở tu pháp lành. Tất cả như thế nhóm hợp cân lường hiện tiền phát khởi tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp rất tôn rất thắng, rất thượng rất diệu. Lại đem tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp như thế hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở khởi tùy hỷ hồi hướng như thế, chỗ được công đức hơn trước đã nói nhóm phước hữu tướng vô lượng vô biên chẳng thể xưng kể được.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Như Thế Tôn nói hiện tiền phát khởi tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp rất tôn rất thắng, rất thượng rất diệu. Vì sao gọi là tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp rất tôn rất thắng rất thượng rất diệu?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát đối pháp ba đời chẳng lấy chẳng bỏ, chẳng niệm chẳng đắc, biết không có pháp đã chính sẽ sanh, biết không có pháp đã chính sẽ diệt, như pháp thật tánh phát sanh tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Như vậy gọi là tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp rất tôn rất thắng rất thượng rất diệu.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát muốn đối ba đời chư Phật Thế Tôn và các đệ tử thảy, bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã và chánh giải thoát, giải thoát tri kiến tương ưng căn lành, phát sanh tùy hỷ hồi hướng không điên đảo nên khởi nghĩ này:

"Như chơn giải thoát, bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã tương ưng căn lành cũng lại như thế. Như chơn giải thoát, nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến tương ưng căn lành cũng lại như thế. Như chơn giải thoát, có bao thắng giải cũng lại như thế. Như chơn giải thoát, tùy hỷ hồi hướng cũng lại như thế.

Như chơn giải thoát, tất cả các pháp quá khứ đã diệt cũng lại như thế. Như chơn giải thoát, tất cả các pháp vị lai chưa sanh cũng lại như thế. Như chơn giải thoát, tất cả các pháp hiện tại hiện chuyển cũng lại như thế.

Như chơn giải thoát, quá khứ vô lượng vô số thế giới chư Phật Thế Tôn và đệ tử thảy cũng lại như thế. Như chơn giải thoát, vị lai vô lượng vô số thế giới chư Phật Thế Tôn và đệ tử thảy cũng lại như thế. Như chơn giải thoát, hiện tại vô lượng vô số thế giới chư Phật Thế Tôn và đệ tử thảy cũng lại như thế.

Các pháp như thế, chơn như pháp tánh không mặt không lưng, không buộc không mở, không dơ không sạch, ta đối công đức căn lành như thế hiện tiền tùy hỷ đem không dời chuyển và không mất hoại, không tướng không đắc mà làm phương tiện hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề". Như vậy gọi là tùy hỷ hồi hướng rất tôn rất thắng, rất thượng rất diệu.

Thiện Hiện phải biết: Như thế tùy hỷ hồi hướng không điên đảo, chỗ được công đức đối tất cả hữu tình thế giới mười phương đều như số cát Căng già đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, mỗi mỗi trụ kiếp như cát Căng già đem có sở đắc mà làm phương tiện đều cầm áo mặc, uống ăn, đồ nằm, thuốc chữa và các đồ vui hạng thượng cúng dường cung kính tất cả hữu tình mười phương cõi đều như các Căng già thường không gián đoạn, chỗ được phước thí và đối tất cả hữu tình thế giới chư Phật mười phương ngang cát Căng già, mỗi mỗi trụ kiếp như cát Căng già đem có sở đắc mà làm phương tiện, sở tu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã tương ưng căn lành, trăm bội là hơn, ngàn bội là hơn, cho đến cực số cũng bội là hơn.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.