Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 24

Kinh Đại Bát Nhã

Ba La Mật Đa

(Trọn bộ 24 tập)

TẬP 24

Hán Dịch: Tam Tạng Pháp Sư Huyền Trang

Việt Dịch:

HT.Trí Nghiêm

Khảo Dịch:

HT . Thiện Siêu

Sàigòn - 1998

Mục Lục

Quyển THỨ 576 - Hội Thứ Tám

Quyển THỨ 577 - Hội Thứ Chín

Quyển THỨ 578 - Hội Thứ Mười

Quyển THỨ 579 - Hội Thứ Mười Một

Quyển THỨ 580 - Hội Thứ Mười Một

Quyển THỨ 581 - Hội Thứ Mười Một

Quyển THỨ 582 - Hội Thứ Mười Một

Quyển THỨ 583 - Hội Thứ Mười Một

Quyển THỨ 584 - Hội Thứ Mười Hai

Quyển T HỨ 585 - Hội Thứ Mười Hai

Quyển THỨ 586 - Hội Thứ Mười Hai

Quyển THỨ 587 - Hội Thứ Mười Hai

Quyển THỨ 588 - Hội Thứ Mười Hai

Quyển THỨ 589 - Hội Thứ Mười Ba

Quyển THỨ 590 - Hội Thứ Mười Bốn

Quyển THỨ 591 - Hội Thứ Mười Lăm

Quyển THỨ 592 - Phần Tĩnh Lư Ba La Mật Đa

Quyển THỨ 59 3 - Hội Thứ Mười Sáu

Quyển THỨ 594 - Phần Tĩnh Lư Ba La Mật Đa

Quyển THỨ 595 - Tĩnh Lư Ba La Mật Đa

Q uyển THỨ 596 - Hội thứ Mười Sáu

Quyển THỨ 597 - Hội Thứ Mười Sáu

Quyển THỨ 598 - Hội Thứ Mười Sáu

Quyển THỨ 599 - Hội Thứ Mười Sáu

Quyển THỨ 600 - Hội Thứ Mười Sáu

Tựa

Hội thứ tám

Phần Na Già Thất Lợi

Đường, Sa Môn Huyền Tắc chế tác tại chùa Tây Minh

Trước chỉ dùng Thanh qui rửa nơi ngoài, mới soi tới chỗ khâm linh ; thần lý yên bên trong , bỗng phát huy được sự nghiệp. nếu chẳng thăm hỏi những điều động tĩnh , e hoặc lầm bởi đón theo .

Vậy nên :

Ngài Diệu Tường bẩm mệnh đi nhờ Xá Vệ, Ngài Long Tường ngăn lại để tiết khí Phần Vệ , cản chân bước xuống lên , đưa tay mà co duỗi ra vào . Lo chẳng lo để suy gẫm , đi không đi mà bước tới . Ăn là ăn như huyễn , lại giống như quả bầu treo; nhờ mà không nhờ , cũng đồng như giếng nước trong trẻo. Bỗng quán ngang không thuật , lóng lòng biển định ; nuôi dưỡng sanh linh là tánh nước , thâu các công đức làm kho báu . Yên sáu động mà chẳng lay , chạy ba xe đến cùng phải ngưng. Không chủ nào chẳng phải chủ, gọt bỏ tâm vương mà thấy lợi; không thân nảo chẳng thân, khôi phục xa nhóm được bạn lành.

Do đấy khiến kẻ thí chủ lấy bình bát, kinh hãi vì tìm quanh mà chẳng thấy cánh tay; ngài Ứng Cúng vén vạt áo mà an ủi lòng kia cho là đã mất. Ví như cảnh lầu đài của loại sò thần biến hiện, biết do tụ khí bởi ý định trèo xem; bỏ sắc đẹp trong gương loan, ngộ duy không mà thôi ôm lấy.

Cho nên :

Năng từ gần mà xem xa, do chơn mới lập tục ; biết sương lộ nhóm là mong manh , hiểu huyễn chất khác gì bọt nổi ! Lằn điện chớp sáng sắc đỏ xanh , mây trên không phủ bóng mái hiên.

Văn từ gọn mà lý dồi dào . Ngày xưa cất kín nay được rộng truyền. Mặc dù một pho và đơn dịch , nhưng đọc đi đọc lại vẫn có nhiều ý vị vậy thay !

Thích Trí Nghiêm phụng dịch

Quyển THỨ 576 - Hội Thứ Tám

Quyển THỨ 576 - Hội Thứ Tám

Phần Na Già Thất Lợi

Tôi nghe như vầy:

Một thuở, Đức Bạc Già Phạm Thế Tôn trụ rừng Thệ Đa,vườn Cấp Cô Độc tại thành Thất La Phiệt, vì các đại chúng tuyên dương Chánh pháp. Bấy giờ, Diệu Cát Tường Bồ tát Ma ha tát nơi ngày buổi sáng mặc áo cầm bát, lần đi sắp vào thành Thất La Phiệt.

Khi đó, có Bồ tát tên Long Cát Tường thấy rồi hỏi rằng: Tôn giả qua chỗ nào?

Diệu Cát Tường đáp: Tôi muốn vào Thành Thất La Phiệt này đi dần khất thực, vì muốn lợi vui nhiều chúng sanh vậy, thương xót thế gian đại chúng sanh vậy, lợi ích an vui các trời người vậy.

Long Cát Tường nói: Dạ, vậy Tôn giả nay đối tưởng ăn vẫn chưa phá ư ?

Diệu Cát Tường đáp : Tôi đối tưởng ăn trọn chẳng thấy có, biết phá cái gì ? Sở dĩ vì sao ? Vì tất cả pháp bản tánh vắng không, giống như hư không, không hoại không dứt, tôi phá sao được? Các trời, ma, phạm, thế gian Sa môn, Bà la môn thảy cũng chẳng phá được. Sở dĩ vì sao? Vì tự tánh các pháp ngang cõi hư không, rốt ráo đều không, chẳng thể động lay, không kẻ năng phá.

Lại tất cả pháp như thái hư không, không có trời, ma, phạm, Sa môn thảy các loại hữu tình năng nhiếp thọ được. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả pháp tánh xa lìa vậy, nên chẳng sở nhiếp thọ .

Long Cát Tường nói: Nếu như lời vừa nói, làm sao Bồ tát cùng ma chiến tranh?

Diệu Cát Tường đáp: Bồ tát chưa từng đánh trống lớn chiến tranh cùng ma quân. Bấy giờ, Bồ tát cũng chẳng thấy có chút pháp chơn thật khá nương vào định. Sở dĩ vì sao ? Bồ tát thấy kia dù đánh trống thảy mà không sợ hãi. Ví như thầy huyễn huyễn làm kẻ oán địch, dù hiện rối loạn não hại mà chẳng kinh sợ. Như vậy, Bồ tát biết pháp tánh không, đều như huyễn thảy, trọn không sợ hãi. Nếu khi Bồ tát kẻ có sợ hãi, chẳng phải trời người thảy chỗ nên cúng dường. Nhưng các Bồ tát không, không có sợ hãi, kham làm ruộng phước chơn tịnh cho tất cả.

Long Cát Tường nói : Vả có kẻ năng chứng Bồ đề chăng?

Diệu Cát Tường đáp: Cũng có năng chứng.

Long Cát Tường nói: Ai là chứng được?

Diệu Cát Tường đáp: Nếu không tên họ thi thiết ngôn ngữ kia năng chứng được.

Long Cát Tường nói: Kia đã như thế làm sao chứng được?

Diệu Cát Tường đáp : Kia tâm không sanh, chẳng niệm Bồ đề và tòa Bồ đề, cũng chẳng thương nhớ tất cả hữu tình, dùng tâm vô biểu, tâm vô kiến thảy năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề .

Long Cát Tường nói : Nếu vậy Tôn giả dùng những tâm nào sẽ được Bồ đề ?

Diệu Cát Tường đáp: Tôị không sở đến, cũng chẳng năng đến, trọn không sở học, chẳng phải tôi đời sau tới cội bồ đề ngồi tòa Kim cương chứng Đại Bồ đề, quay xe diệu pháp cứu vớt sanh tử. Sở dĩ vì sao ? Vì các pháp không động, chẳng thể phá hoại, chẳng thể nhiếp thọ, rốt ráo vắng không, tôi đem tâm chẳng tới như thế thảy sẽ được Bồ đề.

Long Cát Tường nói : Tôn giả đã nói đều nương thắng nghĩa, khiến các hữu tình tin hiểu pháp này giải thoát phiền não. Nếu các hữu tình phiền não được giải thoát, bèn năng phá được chài lưới ma rốt ráo.

Diệu Cát Tường đáp: Cái chài lưới của ma chẳng thể phá hoại. Sở dĩ vì sao? Vì ma chẳng khác thêm lời Bồ đề. Vì cớ sao ? Vì ma và ma quân tánh đều chẳng có, trọn bất khả đắc. Vậy nên, tôi nói ma ấy chẳng khác thêm lời Bồ đề.

Long Cát Tường nói: Sao gọi Bồ đề?

Diệu Cát Tường đáp: Nói Bồ đề ấy, khắp trong tất cả các pháp, các thời xứ, ví như hư không đều không ngăn ngại, đối pháp thời xứ không chỗ chẳng trụ. Bồ đề cũng thế, không ngăn ngại nên khắp ở trong tất cả pháp thời xứ. Bồ đề như thế rất là Vô thượng. Ngài nay muốn chứng Bồ đề bậc nào?

Long Cát Tường nói: Muốn chứng Vô thượng.

Diệu Cát Tường nói: Ngài nay muốn chứng Vô thượng Bồ đề pháp chẳng thể chứng. Ngài muốn chứng ấy bèn hành hý luận. Vì cớ sao? Vì Vô thượng Bồ đề lìa tướng vắng lặng , Ngài nay muốn lấy thành hý luận vậy.

Ví như có người khởi nói như vầy: Tôi khiến huyễn sĩ ngồi tòa Bồ đề, chứng huyễn Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nói ra như thế cực thành hý luận, vì các huyễn sĩ hãy bất khả đắc, đâu khiến năng chứng huyễn Đại Bồ đề? Huyễn đối pháp huyễn chẳng hợp chẳng tan, không lấy không bỏ, tự tánh đều không. Chư Phật Thế Tôn nói tất cả pháp chẳng thể phân biệt, đều như việc huyễn. Nay Ngài muốn chứng Vô thượng Bồ đề đâu chẳng phải thành phân biệt huyễn pháp? Nhưng tất cả pháp đều chẳng thể lấy, cũng chẳng thể bỏ, không thành không hoại, chẳng phải pháp đối pháp năng có tạo tác và có diệt hoại, không pháp đối pháp năng có hòa hiệp và có chia lìa. Sở dĩ vì sao ?

Vì tất cả pháp chẳng hợp chẳng tan, tự tánh đều không, lìa ngã ngã sở, ngang cõi hư không, không nói không chỉ, không khen không chê, không cao không thấp, không tổn khong ích, chẳng thể tưởng tượng, chẳng thể hý luận, bản tánh hư vắng đều rốt ráo không, như huyễn như mộng, không đối không sánh, đâu thể đối kia khởi tâm phân biệt.

Long Cát Tường nói: Tôn giả! Hay thay ! Tôi nay do đây định được Bồ đề. Vì cớ sao? Vì nhờ Ngài vì tôi nói thâm pháp vậy.

Diệu Cát Tường nói : Tôi với nay đây chưa từng vì Ngài có tuyên nói gì hoặc hiển hoặc mật, hoặc sâu hoặc cạn, thì làm sao khiến Ngài năng được Bồ đề ?

Sở dĩ vì sao ? Vì tự tánh các pháp đều chẳng thể nói . Ngài bảo tôi nói pháp thậm thâm ấy là hành hý luận. Nhưng tôi thật chẳng phải kẻ năng nói pháp, tự tánh các pháp cũng chẳng thể nói. Như có người nói ta năng biện thuyết tướng biết huyễn sĩ, nghĩa là huyễn sĩ biết có sai khác như thế như thế . Kia bởi nói đây hại thật ngôn mình. Sở dĩ vì sao? Bởi vì kẻ huyễn sĩ hãy chẳng chỗ biết, huống có tướng biết! Nay Ngài chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng lại như thế. Vì tất cả pháp đều như việc huyễn, tánh rốt ráo không, hãy chẳng thể biết huống có tuyên nói.

Bấy giờ, Vô Năng Thắng Bồ tát Ma ha tát đi đến chỗ kia, nghe rồi khen rằng: Hay thay, hay thay Chánh sĩ Đại sĩ năng chung biện nói pháp môn sâu thẳm.

Khi ấy, Diệu Cát Tường gạn hỏi Vô NăngThắng rằng : Chánh sĩ Đại sĩ vì nói pháp nào? Bởi vì Bồ tát chẳng khởi nghĩ này: Ta là Bồ tát Chánh sĩ Đại sĩ năng vì hữu tình nói pháp thẳm sâu. Kẻ khởi nghĩ ấy là hành hý luận.

Lại ,Vô Năng Thắng! Vả có vang hang tự tánh thật có năng phát lời nói, kẻ chúng sanh nghe nhận biết luận nói các pháp chăng?

Khi ấy, Vô Năng Thắng đáp rằng: Chẳng thật vậy.

Diệu Cát Tường nói : Như vậy, các pháp tất cả chẳng thật, đều như hang vang không danh không tướng, không chỗ lấy chấp. Đối đây có chấp là hành hý luận. Nếu hành hý luận trôi lăn sanh tử. Kia đối trong tất cả pháp như vang chẳng như thật biết, khởi các trái tranh. Vì khởi trái tranh nên tâm bị lay động. Khi tâm lay động, nhiều các mê lầm. Mê lầm tăng nên trôi lăn các thú.

Vậy nên, Thế Tôn đích thân với ngày đêm dạy răn trao các Bí sô rằng: Bí sô các ngươi! Chớ hành hý luận. Đối trong pháp vắng dứt Ta nói ra thường nên suy gẫm, quán sát kỹ chắc, tinh tu siêng tập Vô đắc pháp nhẫn.

Như vậy, Đức Năng Tịch Đại Thánh Pháp Vương nói các pháp không, bản tánh vắng lặng không nhiễm không đắc, không chỗ nương trụ; ai năng như thật biết, giải thoát sanh tử, định sẽ chứng Bồ đề, Niết bàn.

Khi đó, Long Cát Tường nghe lời ấy rồi, nhân đấy liền hỏi lại Diệu Cát Tường rằng :

Tôn giả giải thoát từ sanh tử nào?

Diệu Cát Tường nói: Ngài bảo Như Lai từ sanh tử nào mà được giải thoát? Thế Tôn mười lực thuờng nói vì pháp sanh tử quá khứ vị lai hiện tại?

Long Cát Tường nói : Thế Tôn đâu chẳng nói tất cả pháp đều như huyễn hóa? Đã vậy hữu tình lẽ vốn đã chứng Vô thượng Bồ đề, đâu có sanh tử ? Sở dĩ vì sao ? Vì Tôn giả cũng nói các pháp chẳng thật, đều như huyễn hoá?

Diệu Cát Tường nói: Tôi từ xưa nay đối pháp tánh tướng chưa từng tuyên nói, cũng chẳng phân biệt lấy đắm tạo tác. Sở dĩ vì sao ? Vì tánh tướng các pháp chẳng thể nêu chỉ, chẳng thể phân biệt, chẳng thể lấy đắm, chẳng thể tạo tác. Tất cả hữu tình nếu năng như thật thấu rõ các pháp đều như huyễn hóa, lẽ vốn đã chứng Vô thượng Bồ đề. Nhưng bởi hữu tình chẳng thể thông suốt đối tất cả pháp đều như huyễn hó, nên ở các thú trôi lăn sanh tử.

Như thợ huyễn giỏi, tùy nương một vật huyễn làm ra các thứ sự vật huyễn hóa, chỗ gọi thế gia, trời , ma phạm, Sa môn, Bà la môn, Thích, Phạm chí, các rồng, dược xoa, a tố lạc thảy chúng người phi người. Các loại ngu si mê chấp thật có. Kẻ trí, thầy huyễn biết không thật tánh, chỉ có các thứ hư dối tướng hiện.

Như vậy các pháp mặc dù như huyễn hóa mà loại hữu tình ngu si chẳng biết rõ chẳng có thật, vô thường chấp thường, đối trong các pháp các thứ phân biệt: hoặc phân biệt sắc, hoặc phân biệt tâm, hữu vi vô vi, hữu lậu vô lậu, như vậy thảy loại các thứ phân biệt. Bởi phân biệt đây đối trong các pháp chẳng như thật biết đều như huyễn hóa. Bởi chẳng biết nên lăn quanh sanh tử.

Nếu các hữu tình đối tất cả pháp như thật biết rõ đều như huyễn hóa thời đối Phật Pháp chẳng lại tăng trưởng. Sở dĩ vì sao ? Vì các loại hữu tình bản lai đều có diệu pháp chư Phật , tất cả đã có Phật trí không lui, nên các hữu tình đều khá an lập nơi Diệu trí Phật. Giác huệ không động, biết pháp tánh không, không danh không tướng, không nương không trụ, không lấy không chấp, không ngại không trước, in như hư không, không a lại da, không ni diển để, vô thượng vắng lặng, rất cực vắng lặng, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thành không hoại, chẳng có chẳng không. Do đây đối trong thành nhẫn sâu thẳm, thường chẳng xa lià diệu pháp chư Phật. Sở dĩ vì sao ? Vì diệu pháp chư Phật lià tánh lià tướng, chẳng thể thi thiết, chẳng thể tuyên nói, chẳng thể nêu chỉ, khắp loại hữu tình in như hư không.

Khi ấy, Long Cát Tường nghe pháp sâu thẳm, vui mừng nhảy nhót khen Diệu Cát Tường rằng: Hay thay, hay thay ! Tôn giả đã nói thẳm sâu mầu nhiệm chẳng thể nghĩ bàn. Nói các hữu tình thường chẳng xa lià diệu pháp chư Phật, ai tin hiểu được?

Diệu Cát Tường đáp : Các chơn tử Phật đều tin hiểu được. Nghiã là những kẻ tùy tín hành, hoặc tùy pháp hành, hoặc Đệ bát, hoặc Dự lưu, hoặc Nhất lai, hoặc Bất hoàn, hoặc các A la hán, hoặc các Độc giác, hoặc các Bồ tát đã được chẳng quay lui, đối các bạch pháp không động không chuyển, đã khéo an trụ pháp rốt ráo không, pháp vô sở đắc, sâu tin hiểu đuợc. Sở dĩ vì sao ?

Các Bồ tát này tòa Diệu Bồ đề đã hiện trước mặt, năng đối trước thế gian thiên, ma,phạm ,Thích, Sa môn, Phạm chí, a tố lạc thảy, người, phi người làm rống Đại sư tử : Ta đối tòa đây ngồi tréo mu chân, cho đến chưa được Vô thượng Bồ đề quyết chẳng giữa chừng tạm nới ngồi đây.

Vì cớ sao ? Vì các Bồ tát này đã khéo an trụ pháp rốt ráo không, pháp vô sở đắc, chẳng thể động vậy. Ví như cái cọc đóng rất vững chắc, buộc các trâu chúa thảy chẳng lay động được. Như vậy Bồ tát đã khéo an trụ pháp rốt ráo không, pháp vô sở đắc, tất cả hữu tình chẳng thể làm nghiêng động khiến lìa năng giác sở giác và chỗ tòa Bồ đề.

Long Cát Tường hỏi : Năng giác sở giác, chỗ tòa Bồ đề sao gọi thế ư ?

Khi ấy, Diệu Cát Tường gạn lại kia rằng : Vì sao gọi là Như Lai biến hóa? Vì sao gọi chỗ Như Lai biến hóa? Vì sao Như Lai biến hóa sở nương ? Vì sao Như lai biến hóa pháp chứng? Do đây nói là Như Lai biến hóa thuyết pháp chỉ dẫn?

Long Cát Tường nói: Tôi hãy chẳng thấy có thật Như Lai, huống phải thấy có Như Lai biến hóa và chỗ biến hóa, biến hóa, biến hóa sở nương, biến hóa pháp chứng, do đây khá nói nói Như Lai biến hóa thuyết pháp chỉ dẫn.

Diệu Cát Tường bảo: Hay thay, hay thay! Đã nói chỗ biết rất là đúng lý. Ngài đã khởi chứng nơi tất cả pháp vô sở đắc nhẫn, mới năng nói được như thế. Năng giác sở giác thảy nên biết cũng thế.

Long Cát Tường nói : Chẳng phải tất cả pháp vô sở đắc nhẫn có khởi có hoại. Sở dĩ vì sao ? Vì tất cả pháp không, không có tự tánh , tự tướng cũng không. Các pháp như thế không tướng không đối, không sắc không thấy, ngang cùng hư không, làm sao khởi được đối tất cả pháp vô sở đắc nhẫn?

Nếu tất cả pháp vô sở đắc nhẫn có nghiã khởi được, thời nhẫn vang hang, hoặc nhẫn bóng sáng, hoặc nhẫn nhóm bọt, hoặc nhẫn bọt nổi, hoặc ánh nắng, hoặc nhẫn cây chuối, hoặc việc huyễn, hoặc cảnh mộng, hoặc biến hóa, hoặc nhẫn gương tượng, hoặc nhẫn thành tầm hương, hoặc nhẫn cõi hư không, lẽ phải có nghiã khởi. Sở dĩ vì sao? Vì nhẫn hư không thảy có nghĩa khởi ấy, tất không có lẽ đó.

Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe pháp như thế chẳng kinh chẳng sợ, không ngờ không nghi , tâm chẳng chìm lặn , tức là Bồ tát Vô thượng pháp nhẫn .

Diệu Cát Tường nói : Chúng các Bồ tát Vô đắc pháp nhẫn đâu không sai khác?

Long Cát Tường nói : Nếu chúng Bồ tát đối pháp có chút phần chấp trước ấy,đấy thời gọi là hành hữu sở đắc. Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng : Ta đối thẳm sâu thảy năng hiển rõ. Đấy thời là hành hữu sở đắc .

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta là kẻ trọn nên nhẫn thẳm sâu. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta đố񩠴hẳm sâu đều năng tín thọ. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta đối các nghĩa đều năng hiểu rõ. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta đối các pháp đều năng giác trọn. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc .

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng hiểu rõ bản tánh các pháp. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng tu hành các đạo Bồ tát. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc .

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng nghiêm tịnh các kiểu cõi Phật. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng thành thục các loại hữu tình. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc .

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta đối Bồ đề quyết định sẽ chứng. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta định năng quay xe pháp Vô thượng. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng cứu vớt các loại hữu tình. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc .

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta có sở hành,ta có sở chứng. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng tu hành bốn niệm trụ thảy, ba mươi bảy phần pháp Bồ đề. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng tu hành tĩnh lự, vô lượng, đẳng trì, đẳng chí, đà la ni môn. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc.

Nếu các Bồ tát khởi nghĩ này rằng: Ta năng chứng tới Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả và mười tám pháp Phật bất cộng thảy vô lượng vô biên diệu pháp chư Phật. Đấy thời gọi là hành hữu sở đắc nên Vô đắc pháp nhẫn chẳng có sai khác.

Diệu Cát Tường nói : Nếu vậy Bồ tát làm sao tu học tới hạnh Bồ đề?

Long Cát Tường đáp: Nếu chúng Bồ tát đối trong các pháp không điều lấy đắm,đấy là tu học tới hạnh Bồ đề.

Nếu chúng Bồ tát đối trong các pháp không chỗ dựa cậy, đấy là tu học tới hạnh Bồ đề.

Nếu chúng Bồ tát hiện quán các pháp nương gá các duyên không, vô tự tánh, lià ngã ngã sở, đấy là tu học tới hạnh Bồ đề.

Nếu chúng Bồ tát dù có sở hành mà không tưởng hành , đấy là tu học tới hạnh Bồ đề .

Diệu Cát Tường nói: Như vậy, như vậy. Đúng như đã nói. Như người trong mộng, tuy gọi dạo đi đứng nghỉ các xứ chỗ nơi, mà không đến tới đi đứng ngồi nằm, cũng không chôn thật dạo nghỉ nơi chỗ. Bồ tát cũng thế, tuy với lúc tỉnh có sở tu hành mà không tưởng hành. Quán hạnh sở hành bản tánh đều không. Đối trong các pháp không điều lấy đắm. Đạt tất cả pháp không trạng không tướng, không a lại da, không ni diên để, cùng ngang hư không, bản tánh trong vắng. Nếu các Bồ tát năng hành như thế, không chỗ chấp lấy, lià các hý luận, là ruộng phước chơn tịnh trời người thảy, kham nhận thế gian cúng dường cung kính .

Bấy giờ, Long Cát Tường Bồ tát Ma ha tát nghe lời đấy rồi vui mừng nhảy nhót mà nói lời này : Dạ thưa Tôn giả ! Tôi nay muốn đến thành Thất La Phiệt vì hữu tình nên tuần hành khất thực.

Diệu Cát Tường đáp : Tùy ý Ngài đi. Nhưng với khi đi chớ được cất chân, chớ được xuống chân, chớ co chớ dãn, chớ khởi nơi tâm, chớ dấy hý luận, chớ sanh tưởng đường sá, chớ sanh tưởng ấp xóm làng, chớ sanh tưởng nam nữ lớn nhỏ, chớ sanh tưởng đường ngã ba tư, nhõ hẻm, vườn rừng, xá trạch , cửa ngõ thảy. Vì cớ sao? Vì Bồ đề xa lià các tưởng sở hữu, không cao không thấp, không cuốn lại không tung ra, tâm tuyệt động lay, lời mất hý luận, không có số lượng. Đấy là chỗ tới Bồ đề của Bồ tát. Nếu Ngài nay năng đi được như thế ấy, tùy ý đi tới mà hành khất thực.

Khi ấy , Long Cát Tường đã nương uy lực dạy trao dạy bảo vào định Hải Dụ. Ví như biển cả nước nó rộng sâu, đầy rẫy yên lặng, giàu đủ những ngọc báu, chứa nuôi sanh mạng các loài thủy tộc. Định đây như thế, uy lực rộng sâu, thần dụng khó nghĩ, ba nghiệp yên lặng,đủ báu công đức nhiếp dưỡng hàm thức.

Bấy giờ, có Bồ tát tên là Thiện Tư vì muốn khiến kia mau ra định nên mới lập đại gia hạnh xúc động nơi thân kia. Mặc dù làm cho thế giới Tam thiên đại thiên các núi đại địa sáu phản biến động, mà thân tâm Long Cát Tường yên lặng sững sờ chẳng động như núi Diệu Cao. Sở dĩ vì sao?

Vì kia do định đây khiến thân ngữ ý yên trụ không động. Sau từ định khởi mưa các hương hoa hướng về rừng Thệ Đa, cong lưng chấp tay,chí thành cung kính mà nói lời này: Qui mạng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã chứng đã nói không chẳng sâu thẳm, tự tánh đều không, không nhiễm không đắc, năng khiến kẻ nghe được thắng định này .

Thiện Tư Bồ tát bèn hỏi kia rằng : Ngài ở trong định có cảm biết động đất chăng ?

Long Cát Tường đáp : Thiện Tư phải biết: Nếu kẻ thân tâm có động chuyển thấy đất liền thảy cũng có nghiêng lay. Chư Phật Thế Tôn, Bồ tát bậc chẳng lui và Đại Độc giác, Đại A la hán thân tâm yên tĩnh xa lìa động lay, đối trong các pháp chẳng thấy chẳng giác có động co chuyển có nghiêng có lay. Sở dĩ vì sao ? Vì thường an trụ pháp không động không chuyển, không nghiêng không lay, nghĩa là pháp không, vô tướng, vô nguyện, vắng lặng chứng tướng bản không, tánh xa lìa. Do trụ pháp đây thân tâm không động.

Khi đó, Diệu Cát Tường thấy nghe đây rồi vui mừng khen ngợi Long Cát Tường rằng: Hay thay, hay thay! Thành được việc này, hôm nay tùy ý vào thành khất thực.

Long Cát Tường đáp : Tôi nay đã chứng Vô thượng pháp thực thắng định Hải Dụ, đối các đoạn thực chẳng còn mong cầu. Tôi nay chỉ cầu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã, phương tiện khéo léo, diệu nguyện, lực, trí Ba la mật đa và vô biên các thắng hạnh Bồ tát , mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp, vớt loại hữu tình khổ lớn sanh tử khiến trụ Niết bàn thanh tịnh rốt ráo.

Tôi nay muốn cầu nới bỏ các hành, chẳng muốn nuôi dưởng thân tâm tạp uế . Nay tôi nhờ Tôn giả là bạn lành chơn tịnh thương xót trợ lực tôi chứng được thắng định, tôi nay xin đảnh lễ: Thù Diệu Cát Tường, Vô Biên Cát Tường, Dũng Mãnh Cát Tường, Quảng Đại Cát Tường, Diệu Pháp Cát Tường, Thắng Huệ Cát Tường, Nan Tư Cát Tường là bạn lành Đại tiên , bạn lành chơn tịnh .

Diệu Cát Tường nói : Hay thay ! Nhân giả năng được thắng định Hải Dụ như thế, thấy rõ các pháp như vang, như tượng, như mộng, như huyễn, như ánh nắng, như bóng sáng, như việc biến hóa, như thành tầm hương. Ngài nay nên cầu Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi , đại hỷ, đại xả và mười tám pháp Phật bất cộng thảy vô lượng vô biên, là những pháp thực vô thượng dùng tự nuôi thêm Pháp thân giải thoát. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng giác đều do thực đây năng trải lâu đại kiếp vô lượng vô số vô biên chẳng thể nghĩ bàn ngang cát Căng già mà trụ. Sở dĩ vì sao ?

Vì pháp thực như thế không lậu không ràng buộc, năng giải thoát hẳn pháp chấp đắm thế gian chẳng ra lià, cũng năng dứt hẳn tất cả kiêu mạn, không a lại da, không tham đắm chấp lấy, không các hý luậ, bản tánh vắng không. Tất cả chúng Bồ tát Ma ha tát, đều mong cầu thực đây, Ngài cũng nên cầu. Chớ cầu pháp thực thế gian thấp kém!

Long Cát Tường đáp : Tôi nay nghe Ngài đã khen vô thượng pháp thực như đấy đã là no đủ, huống được ăn thật ư ? Tôi đời sau ăn được pháp thực đây, tức đem vô thực mà làm phương tiện, tự no đủ rồi, lại đem làm no đủ cho tất cả hữu tình.

Diệu Cát Tường nói: Ngaì làm cõi hư không no đủ được chăng? Đáp rằng: Chẳng được.

Diệu Cát Tường nói: Ngài năng làm cho vang, tượng, mộng huyễn, ánh nắng, bóng sáng, các việc biến hóa, thành tầm hương no đủ được chăng? Đáp rằng: Chẳng được.

Diệu Cát Tường nói: Ngài vả năng đem các dòng no đủ các biển cả chăng? Đáp rằng: Chẳng được.

Diệu Cát Tường nói: Các pháp cũng vậy, Ngài làm sao muốn no đủ tất cả? Ngài muốn tất cả đều no đủ ấy, thời muốn no đủ cõi thái hư không. Cũng muốn no đủ vang, tượng, mộng thảy. Cũng muốn no đủ tất cả biển lớn, cũng muốn no đủ tất cả pháp không, vô tướng, vô nguyện, vô tạo, vô tác, vô sanh, vô diệt. Cũng muốn no đủ xa lìa, vắng lặng, lìa nhiễm, Niết bàn giải thoát rốt ráo. Cũng muốn no đủ vô sắc, vô kiến, vô đối, nhất tướng ngang cùng hư không chẳng thể chấp lấy chơn như pháp giới?

Long Cát Tướng nói: Như lời Ngài nói, thức ăn và kẻ ăn không chẳng đề không, thời các hữu tình lẽ chẳng nhờ ăn?

Diệu Cát Tường đáp : Như vậy, như vậy. Tất cả hữu tình đều chẳng nhờ ăn. Như Phật hóa làm các loại hữu tình ngang số cát Căng già không chẳng cần ăn. Ngài khiến ai tạo bấy nhiêu ăn ư ?

Long Cát Tường nói: Hóa không cần ăn, đâu nhờ tạo làm chi!

Diệu Cát Tường nói: Pháp và hữu tình đều như huyễn hóa, vậy nên tất cả không kẻ nhờ ăn. Nếu các hữu tình đều như huyễn hóa, vậy nên tất cả không kẻ nhờ ăn. Nếu các hữu tình chẳng thể như thật thấu rõ các pháp đều như huyễn hóa, thời ở các thú lăn quanh sanh tử, hư dối chấp cho là cần có việc nhờ ăn để duy trì. Nhưng kia nhờ trì đều bất khả đắc, như thật quán sát pháp và hữu tình tự tánh đều không, không chút chơn thật, thời đối các ăn không có gì nhờ ăn duy trì cả.

Long Cát Tường nói: Tôi nay muốn trụ dứt trừ đói khát.

Diệu Cát Tường đáp: Đói khát hay không, nào có năng dứt. Ví như huyễn sĩ nói lời như vầy: Tôi nay muốn tìm nước trong ánh nắng, để dứt trừ đói khát. Ngài nay cũng thế. Sở dĩ vì sao?

Vì tất cả pháp đều như ánh nắng, tất cả hữu tình đều như huyễn sĩ, làm sao muốn trụ dứt trừ đói khát, hư dối phân biệt trong pháp sở tác, năng dứt bị dứt đều bất khả đắc. Đã không đói khát, ai trừ dứt cái gì ? Các pháp xưa nay tự tánh no đủ không đói khát , trừ dứt cái chi ?

Đứa ngu đối đây chẳng như thật biết bảo tôi đói khát muốn cầu trừ dứt . Các kẻ có trí năng như thật biết đói khát vốn không , chẳng cần trừ dứt . Đã được thấu rõ các pháp tánh không , chẳng còn lộn quanh sanh tử các thú nữa , xa lìa hý luận không điều phân biệt. Đối tất cả pháp trụ khong chỗ trụ ,

không nương không nhiễm , không vào không ra , giải thoát rốt ráo , hết hẳn phân biệt .

Long Cát Tường nói : Như Tôn giả nói các pháp yếu, như vậy pháp giới hiện ra ?

Diệu Cát Tường đáp : Chẳng phải chơn pháp giới có ra có vào , có co có dãn . Sở dĩ vì sao ?

Vì chơn pháp giới lìa tướng, vắng lặng, không ra không vào, chẳng thể phân biệt, chẳng thể hý luận, không nương không trụ, không lấy không bỏ, không động không chuyển, không nhiễm không tịnh.

Như cõi hư không không động không chuyển, không lấy không bỏ, không nương không trụ, chẳng thể hý luận, chẳng thể phân biệt, không ra không vào. Các pháp cũng thế, tự tướng bản không, tánh cũng chẳng có, tướng bất khả đắc. Nếu tướng các pháp có khả đắc ấy, Phật vào Niết bàn lẽ cũng khả đắc, nên tất cả pháp không a lại da, không tham đắm chấp lấy, không sắc không kiến, không đối không tướng, bản lai vắng lặng.

Vậy nên, chư Phật như cát Căng già, mặc dù đã vào Niết bàn mà không diệt một pháp. Nghĩa là không diệt sắc uẩn và diệt thọ tưởng hành thức uẩn. Cũng không diệt nhãn xứ và diệt nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Cũng không diệt sắc xứ và diệt thanh hương vị xúc pháp xứ. Cũng không diệt nhãn giới và diệt nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Cũng không diệt sắc giới và diệt thanh hương vị xúc pháp giới. Cũng không diệt nhãn thức giới và diệt nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Cũng không diệt nhãn xúc và diệt nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Cũng không diệt nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ và diệt nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ. Cũng không diệt địa giới và diệt thủy hỏa phong không thức giới. Như vậy, chư Phật tuy vào Niết bàn không một pháp vào Niết bàn ấy.

Có các kẻ muốn khiến ngôi vào Niết bàn có pháp diệt ấy, tức vì nuốn khiến ngôi cõi thái hư không kia cũng diệt. Sở dĩ vì sao ? Tất cả pháp tánh bản lai tịch diệt, tự tánh vắng lặng, rất cực vắng lặng , chẳng thể lại diệt lại nữa.

Các loại đứa ngu chẳng như thật biết, khi vào Niết bàn mới khởi tưởng diệt, bảo rằng ngã ngã sở ngày nay mới diệt. Kia do chấp trước ngã và hữu tình, nói rộng cho đến tri giả kiến giả, và do chấp pháp tự tánh có không, khi vào Niết bàn tất cả diệt hẳn. Tôi nói loại kia đều chẳng thể giải thoát được sanh lão bệnh tử rầu than khổ ưu khổ não. Sở dĩ vì sao ?

Vì loại ngu si kia đối pháp bản tánh chẳng hiểu chẳng biết. Bởi chẳng hiểu biết pháp bản tánh, nên cùng Phật Thế Tôn và các đại đệ tử Bồ tát chẳng quay lui đối pháp thẳm sâu có thâm tin hiểu, hằng ưa thọ hành, hành vô sở đắc, ở quá khứ Phật trồng nhiều căn lành, có thần thông lớn, đủ thế

lực lớn, chủ buôn chơn tịnh, Thiên tiên vô thượng, thường có chống trái tranh cãi. Vì chống cãi nên các đứa ngu kia đêm dài chìm đắm hôi uế bất tịnh; tất cả Hiền thánh đều xa tránh đi, kẻ trí đồng quở tệ ác sanh tử như đống phân uế gần thành phố xóm làng, như như ngày đêm người vật qua lại, như thế như thế càng thêm bất tịnh hôi uế tiện lội thảy vật đáng ghê.

Như vậy, đứa ngu đối pháp bản tánh chẳng thể hiểu biết gì, càng thêm cực ác sanh những thối tha hôi hám sanh tử bất tịnh; Hiền thánh quở trách, kẻ trí xa lìa. Tôi nói loại kia chẳng thể nào giải thoát được các thứ tội lỗi sanh tử bệnh thảy.

Khi ấy, Long Cát Tường hỏi rằng: Tôn giả! Sao là đối pháp năng như thật biết được?

Diệu Cát Tường đáp: Có những kẻ năng đem tâm không phân biệt, tùy thuận xa lìa, hướng tới xa lìa, vào hẳn xa lìa. Như vậy đối pháp năng như thật biết được.

Long Cát Tường nói: Ai đối việc huyễn mà xa lìa được?

Diệu Cát Tường đáp: Cũng tức đây năng đối việc huyễn xa lìa.

Bấy giờ, thiện hiện đi đến chỗ kia nói : Hai Đại sĩ luận nói gì đấy ?

Khi ấy, Diệu Cát Tường gạn rằng : Đại đức! Nay nói pháp nào gọi là Đại sĩ mà cùng luận nói. Đại Thánh Pháp Vương cũng chưa từng nói có chút thật pháp gọi kẻ Đại sĩ. Các pháp như vang, đều chẳng chơn thật. Vang kia đâu năng có đàm luận gì đâu!

Cụ thọ Thiện hiện nghe lời ấy rồi vào môn tam ma địa vô sở đắc, lâu chừng giây lát, từ định khởi lại, chấp tay cung kính hướng rừng Thệ Đa làm lời như vầy: Tôi nay quy Phật đã chứng đã nói không chẳng thẳm sâu mầu nhiệm vắng lặng, khó thấy khó biết, chẳng thể tầm nghĩ, vượt cảnh tầm nghĩ, hại hẳn chấp lấy, dứt các ràng buộc. Diệu pháp như thế chẳng thể nghĩ bàn, khiến các hữu tình nghe được lợi vui.

Nếu các Bồ tát đã được bậc chẳng quay lui, mạn Thù thất lợi mà làm thượng thủ. Cho đến hoặc có kẻ rất mới phát tâm tới Đại Bồ đề, chúng các Bồ tát đều chung cùng đối trong pháp sâu thẳm đây lần hồi tương thân làm đàm luận đây.

Diệu Cát Tường nói: Đại đức! Phải biết trong đấy không thân, không kẻ chẳng thân, cũng không mê lầm, chẳng kẻ mê lầm. Lại không việc lần hồi đàm luận cùng nhau. Sở dĩ vì sao ? Vì không có chút pháp năng cùng chút pháp làm thân oán thảy. Vì cớ sao ? Vì tất cả pháp vô sở hữu vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện lại nói: Khi nãy thấy hai Đại sĩ cùng luận thâm pháp, vì sao mà nói không việc đàm luận?

Diệu Cát Tường đáp: Đại đức ! Vả nghe huyễn sĩ, mộng cảnh, vang tượng, ánh nắng, bóng sáng, biến hóa và thánh tầm hương lần hồi cùng luận nghĩa thâm pháp chăng ? Đáp rằng: Chẳng nghe.

Diệu Cát Tường nói: Các pháp như huyễn, mộng cảnh, vang thảy, làm sao nói được thấy đàm luận cùng nhau? Đâu có việc huyễn sĩ nghe Hóa Phật nói nghĩa thâm pháp tin hiểu thọ trì lấy tướng suy nghĩ danh thân thảy?

Bấy giờ, Thiện Hiện nghe lời ấy rồi, ở tại chỗ đấy bèn vào Diệt định.

Lúc đó, Xá Lợi Tử đi đến chỗ kia hỏi Diệu Cát Tường: Thưa Đại sĩ ! Vả biết Thiện Hiện nay đã vào những định nào không?

Diệu Cát Tường đáp: Dạ! Xá Lợi Tử ! Đại đức Thiện Hiện chẳng trái Chánh pháp, do thường vào nhưũng định Bất vi pháp, định Vô sở trụ, định Vô y pháp, định Vô chấp tạng, định Hại chấp tạng. Chẳng phải trụ trong đây có lời có nói, có đến có đi, có đứng có nằm. Vì cớ sao ? Vì Đại đức Thiện Hiện tin hiểu các pháp tự tánh đều không, bất khả đắc vậy.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi: Các pháp lấy gì làm tánh ? Diệu Cát Tường đáp : Các pháp đều lấy vô tánh làm tánh. Vô tánh như thế cũng bất khả đắc.

Thiện Hiện bấy giờ bèn từ định khởi. Diệu Cát Tường thúc: Giờ ăn sắp đến, nên mau vào thành lần đi khất thực!

Thiện Hiện đối rằng: Đại sĩ phải biết: Tôi nay chẳng còn vào thành khất thực. Sở dĩ vì sao ? Vì tôi đã xa lìa tất cả tưởng thành ấp xóm làng, cũng đã xa lìa tưởng các sắc thanh hương vị xúc pháp.

Diệu Cát Tường nói: Đại đức Thiện Hiện! Nếu đã xa lìa tất cả tưởng ấy vì sao hiện có đi dẫm qua lại?

Thiện Hiện gạn rằng: Như Lai biến hóa, vì sao hiện có các pháp sắc thọ tưởng hành thức thảy? Vì sao hiện có đi dẫm qua lại, co dãn ngó xem?

Diệu Cát Tường đáp: Hay thay, hay thay! Đại đức Thiện Hiện! Chơn tử củaPhật ! Vậy nên, Như Lai thường nói Thiện Hiện được trụ Vô Tránh rất là đệ nhất.

Lại nói: Đại đức! Vả thôi việc này, tôi muốn vào thành lần đi khất thực. Việc ăn cơm xong, đến chỗ Như Lai, tôi sẽ phụng thỉnh, mời các Đại đức đãi bữa ăn đặc biệt hiếm có, khiến được lợi lành !

Xá Lợi Tử nói: Thưa Đại sĩ ! Hôm nay muốn vì bọn tôi đãi những thức ăn gì?

Diệu Cát Tường đáp: Đại đức! Tôi nay đãi thức ăn ấy, chẳng thể cắt khúc chia cục, chẳng thể nếm ngậm nhai nuốt, chẳng phải hương vị xúc, chẳng nhiếp thuộc ba cõi, cũng chẳng phải chẳng ràng buộc. Đại đức phải biết thức ăn mầu nhiệm như thế là thức ăn Như Lai, chớ chẳng phải các thức ăn thường khác vậy.

Xá Lợi Tử nói : Nay bọn chúng tôi nghe Đại sĩ nói tên thức ăn hiếm có đều đã no đầy huống phải được ăn thật . Diệu Cát Tường nói : Thức ăn của tôi đây mắt thịt mắt trời mắt trời mắt huệ đều chẳng thể thấy được .

Bấy giờ, Thiện Hiện và Xá Lợi Tử nghe lời như thế đều vào Diệt định.

Khi ấy, Thiện Tư Bồ tát hỏi Diệu Cát Tường rằng: Hai thượng nhân đây nay ăn những thức ăn nào ? Vào những định gì?

Diệu Cát Tường đáp: Hai Tôn giả này ăn ăn vô lậu, vào định vô sở y vô tạp nhiễm. Các kẻ ăn ăn

đây trụ định này rốt ráo chẳng còn ăn thức ăn ba cõi.

Bấy giờ, Thiện Hiện và Xá Lợi Tử đều từ định khởi, cùng Diệu Cát Tường và các Bồ tát chúng Thanh văn thảy vui mừng thăm hỏi lẫn nhau rồi,mỗi mỗi vào thành tùy ý chỗ qua lần đi khất thực.

Cụ thọ Thiện Hiện tùy chỗ vào một nhà trống vắng, lặng lẽ mà đứng. Có nàng cận sự thấy rồi hỏi rằng: Đại đức đứng đây vì muốn điều gì.

Thiện Hiện đáp rằng: Chị em phải biết! Vì khất thực nên tôi đến đứng đây.

Nàng cận sự nói: Thánh giả Thiện Hiện nay đối tưởng ăn chưa biết khắp ư ?

Thiện Hiện đáp rằng: Tôi từ xưa nay có bao tưởng ăn đều đã biết khắp. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả tưởng ăn ngằn trước giữa sau đều tự nhiên trống không.

Nàng cận sự nói: Dạ phải, Thánh giả nên tự đưa tay ra, tôi sẽ dâng cơm.

Cụ thọ Thiện Hiện bèn đưa tay ra.

Nàng cận sự nói: Thánh giả Thiện Hiện! Tay A la hán nay thế đây ư ?

Thiện Hiện đáp rằng: Tay A la hán chẳng phải thấy được, cũng chẳng thể đưa ra. Ví như huyễn sĩ hỏi huyễn sĩ kia rằng: Cái gì gọi là tay huyễn sĩ ? Tôi nay muốn thấy xin vì đưa ra. Chị em phải biết: Tay huyễn sĩ kia vả có thấy được và khá đưa ư ?

Nàng cận sự nói: Thưa Đại đức! Chẳng có thấy được vậy.

Thiện Hiện nói: Như vậy. Chị em! Đức Phật nói tất cả như huyễn đều không, nên chẳng thể nói tay A la hán thật có khá thấy và có đưa ra được.

Khi đó, người nữ kia nghe nói như thế liền đó chẳng thấy tay Thiện Hiện, bèn qua giây lâu cúng cơm chẳng được, muốn để vào bát, bát lại chẳng hiện. Người cận sự kia xem quanh thân Thiện Hiện theo khắp tìm lại tay trọn chẳng thể được, trong chừng giây lát thân cũng chẳng hiện, tức liền cung kính khen Thiện Hiện rằng: Hay thay,hay thay! Kẻ Thánh! Kẻ Thánh mới được như thế! Thân cũng chẳng trụ, tướng cũng chẳng hiện, thật là hiếm có. Vậy nên, Như Lai thường nói Thiện Hiện được trụ Vô Tránh rất là đệ nhất .

Khi ấy, nàng cận sự tức ở nơi đây dứt hẳn ngã kiến, được quả Dự lưu. Cụ thọ Thiện Hiện bèn hiện thân ra, khen rằng: Hay thay , hay thay! Chị em bèn được thành nghiệp trượng phu như thế.

Bấy giờ, người nữ vui mừng nhảy nhót, đem thức ăn đã sắm phụng thí Thiện Hiện. Thiện Hiện nhận rồi ra về ăn xong.

Khi ấy, Diệu Cát Tường cùng chúng các Bồ tát Thanh văn thảy mỗi đều cơm xong, đồng đến chỗ Phật đảnh lễ đôi chân, quanh hữu ba vòng, lui ngồi một phía, đem việc như trên thưa đủ Thế Tôn.

Bấy giờ, Như Lai nghe kia đã thuật liền bèn khen rằng: Hay thay, hay thay! Các ngươi mới được thành thắng sự đây, phải biết đều là thần lực của Phật. Cụ thọ Thiện Hiện cũng đem sự việc vừa qua giáo hóa nàng cận sự được sơ quả mà thưa lên Phật. Bấy giờ, Thế Tôn cũng khen ngợi kia phương tiện khéo giỏi .

Khi đó, Diệu Cát Tường bảo Thiện Hiện rằng: Nàng cận sự kia đã dứt ngã kiến, tức chẳng ngã kiến, vậy nên Như Lai nói tên ngã kiến. Như vậy, Đại đức! Có các kẻ phát tối Bồ tát thừa đối tất cả pháp nên biết, nên thấy, nên tin hiểu sâu.

Tin hiểu là sao? Nghĩa là đúng như pháp chẳng trụ nơi tưởng. Sở dĩ vì sao ? Đại đức Thiện Hiện! Vì bởi kẻ tưởng pháp tức chẳng tưởng pháp, vậy nên Như Lai nói tên tưởng pháp.

Đại đức phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát vô số thế giới đựng đầy bảy báu đem dùng bố thí. Có thiện nam tử thiện nữ nhân thảy đối Bát nhã Ba la mật đa đây cho đến thọ trì một tụng bốn câu, vì người khai chỉ, không tưởng khai chỉ. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được đống phước rất nhiều hơn trước.

Bấy giờ, Thế tôn mà nói tụng rằng:

Như sao, mù, đèn, huyễn,

Lộ, bọt, mộng, điện, mây,

Đối tất cả hữu vi

Nên làm quán như thế.

Khi ấy, Đức Bạc Già Phạm thuyết kinh này rồi, tất cả Bồ tát và Bí sô thảy, thế gian trời, người, a tố lạc thảy, tất cả chúng hội nghe Phật đã thuyết đều vui mừng lớn, tín thọ phụng hành.

Tựa

Hội Thứ Chín

Phần Kim Cương Năng Đoạn

Đường, Sa Môn Huyền Tắc chế tác tại chùa Tây Minh

Thầm nghĩ:

Kẻ tìm nguồn sâu rộng, quyết tổng chứa nơi linh quái; kẻ lăng xăng trên đỉnh, từ nơi động xem thấy mịt mù. Huống là soi suốt rõ ràng, phong nhã cất cao xa, khuôn thước phụ nơi chơn thể, giềng mối huyền cơ lập thành cực yếu. Cội lớn phần thịnh nơi sơ hội, ngọn nhỏ thành tựu nơi hậu tâm. Chứa nhóm linh phước, tin thay phải lẽ vậy!

Cho nên:

Kia thừa lúc nhàn hạ, mới đem lời yếu ngữ làm tiêu chuẩn cho ba phen xin hỏi. Lý là khúc mắc, tình là đường thẳng, đôi bên đều nghiêm ngặt nơi đường nẻo. Cùng tột chẳng tưởng để bủa tưởng, rộng rãi chẳng giúp nơi đại công. Thu nhiếp các độ bởi một Đàn độ. Khuyên gắng đức rộng vô hành, nguyện ngang ánh sáng mặt trời, sánh cõi hư không mà chưa lường. Lòng tin khác bởi theo thói quen, phù phiếm thanh hương mà chẳng trụ, quên mất Pháp Thân nơi tướng hảo.

Đâu thấy Đức Như Lai chia cõi nước vi trần, ai làm số thế giới các sông, cái nhiều phước chẳng phải nhiều, núi chúa sánh cái thân lớn chẳng phải lớn. Pháp tánh tuyệt lời, quở rằng có nói là bài báng; Bồ đề lìa lấy, biết không trao mới là thành, đều sở do vẹt mây mù nơi bến nghi. Cắt đường tắt mới manh tâm, thưởng xúc các loài mà chẳng cùng cực, tham lẫn duyên tình tất phải dứt hết. Nhưng cái bén của kim cương, thật hai vật vẫn tiêu dung được; cái mạnh đối trừ dù cho một niệm cũng không quái ngại.

Về văn từ cần phải phàm thường, mà lời lẽ thẳng thắn và ước lược. Còn lý là rất thẳm sâu khó thấy, nên thuộc ý nhiều mê mờ. Do đó tiền Thánh làm luận, sở dĩ hậu Hiền cần học. Chẳng những có duyên nơi chấn đán , thật cũng từng thấy xương kỳ ở các nơi. Rộng hẹp hai bản, trước sau có năm nhà dịch; không mới không cũ, càng luyện càng sáng. Nhưng kinh quyển ở đâu thời là có Phật ; nên dấu vết thọ trì linh nghiệm như thần, truyền đi vật nghe chép đủ như trong biệt lục.

Vậy thời:

Tẩy sạch hai bên, rõ ràng chín quán. Mây bay tua tủa sầu ngậm bóng biến diệt; điện chớp mắt châu đẹp dời sáng bỗng chốc. Sao đêm giăng bủa mà sáng ngày rơi rụng, thời tà kiến khó bảo tồn; lộ đêm động ướt mà có mặt trời khô tan, thời sắc uẩn phải rút ngắn.

Vì lẽ pháp hữu vi phải như đây, gia thêm vô tướng là như kia. Nào ai chẳng đội ơn xa phó thác dặn dò, cong lưng thọ hành lời mỹ chứng kia vậy.

Thích Trí Nghiêm phụng dịch

Quyển THỨ 577 - Hội Thứ Chín

Quyển THỨ 577 - Hội Thứ Chín

Phần Kim Cương Năng Đoạn

Tôi nghe như vầy:

Một thuở, Đức Bạc Già phạm Thế Tôn trụ vườn cấp Cô Độc, rừng Thệ Đa tại Thất La Phiệt, đồng cùng chúng đại Bí sô ngàn hai trăm năm mươi người.

Bấy giờ, Thế Tôn ở buổi mai ngày sửa sang xiêm áo, cầm nắm y bát, đi vào thành lớn Thất la Phiệt khất thực. Khi Bạc Già Phạm với trong thành ấy đi khất thực rồi, ra về lại bản xứ, ăn cơm xong , dọn y bát rửa chân rồi, ở sau khi ăn, trải tòa như thường lệ, ngồi lật tréo mu chân, thân vững nguyện chính, trụ niệm đối diện.

Khi đó, các Bí sô đi tới chỗ Phật. Đến rồi đảnh lễ đôi chân Thế Tôn, quanh hữu ba vòng, lui ngồi một phía. Cụ thọ Thiện Hiện cũng ngồi trong chúng hội như thế .

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện trong chúng, từ tòa đứng dậy, lệch áo một vai, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính mà thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn hiếm có ! Cho đến Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác năng đem giao dặn các Bồ tát Ma ha tát. Bạch Thế Tôn! Có các kẻ phát tới Bồ tát thừa nên trụ làm sao? Làm sao tu hành ? Làm sao nhiếp phục nơi tâm?

Nói lời ấy rồi, bấy giờ Thế Tôn bảo cụ thọ Thiện Hiện rằng: Hay thay, hay thay! Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Cho đến Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác năng đem nhiếp thọ rất hơn nhiếp thọ các Bồ tát Ma ha tát. Cho đến Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác giao dặn rất hơn giao dặn các Bồ tát Ma ha tát. Vậy nên, Thiện Hiện! Ngươi phải nghe chắc, cực khéo làm ý. Ta sẽ vì ngươi phân biệt giải nói có các kẻ phát tới Bồ tát thừa nên trụ như thế, tu hành như thế, nhiếp phục nơi tâm như thế!

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy, xin vui muốn nghe.

Phật nói: Thiện Hiện! Có các kẻ phát tới Bồ tát thừa nên phải phát khởi tâm nhu vầy: Có bao nhiêu các hữu tình , nhiếp hữu tình, sở nhiếp, hoặc trứng đẻ,hoặc thai đẻ, hoặc ướt đẻ, hoặc hóa đẻ, hoặc có sắc, hoặc không sắc, hoặc có tưởng, hoặc không tưởng, hoặc chẳng có tưởng chẳng không tưởng, cho đến thi thiết cõi hữu tình sở thi thiết. Như vậy tất cả, Ta phải đều khiến đối cõi Vô dư y diệu Niết bàn mà vào Niết bàn. Mặc dù độ vô lượng hữu tình cho diệt độ rồi như thế mà không có kẻ hữu tình được diệt độ. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát Ma ha tát chuyển tưởng hữu tình, chẳng nên nói gọi Bồ tát Ma ha tát. Sở dĩ vì sao?

Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát Ma ha tát chẳng nên nói lời chuyển tưởng hữu tình; như vậy chuyển tưởng mạng giả, tưởng sĩ phu, tưởng bổ đặc già la, tưởng ý sanh, tưởng nho đồng, tưởng tác giả, tưởng thọ giả, phải biết cũng thế. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Không có chút pháp gọi là kẻ phát tới Bồ tát thừa.

Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát chẳng trụ nơi việc nên hành bố thí, trọn không chỗ trụ nên hành bố thí. Chẳng trụ nơi sắc nên hành bố thí, chẳng trụ thanh hương vị xúc pháp nên hành bố thí.

Thiện Hiện! Như vậy, Bồ tát Ma ha tát như chẳng trụ tưởng tướng nên hành bố thí. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn không chỗ trụ mà hành bố thí, đống phước đức kia chẳng thể lấy lường.

Phật bảo Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Hư không phương đông lấy lường được chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng được.

Thiện Hiện! Như vậy phương nam tây bắc, trên dưới, bốn góc, quanh khắp mười phương tất cả hư không thế giới lấy lường được chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng được.

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn không chỗ trụ mà hành bố thí, đống phước đức kia chẳng thể lấy lường cũng như thế. Thiện Hiện! Như vậy Bồ tát như chẳng trụ tưởng tướng nên hành bố thí .

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Được lấy các tướng đầy đủ quán Như Lai chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng được. Chẳng nên lấy các tướng đầy đủ quán Như Lai . Vì cớ sao ? Vì Như Lai nói các tướng đầy đủ, tức chẳng phải các tướng đầy đủ.

Nói lời này rồi, Phật lại bảo cụ thọ Thiện Hiện rằng: Thiện Hiện! Cho đến các tướng đầy đủ đều là hư dối, cho đến chẳng phải tướng đầy đủ đều chẳng phải hư dối. Như vậy lấy tướng chẳng tướng nên quán Như Lai.

Nói lời này rồi, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vả có hữu tình ở đời đương lai phần sau thời sau năm trăm năm sau, Chánh pháp sắp diệt, khi thời phận chuyển, nghe thuyết câu kinh điển sắc như thế, sanh thật tưởng chăng?

Phật bảo: Thiện Hiện! Chớ khởi nói thế, vả có hữu tình ở đời đương lai phần sau thời sau năm trăm năm sau, Chánh pháp sắp diệt, khi thời phận chuyển nghe thuyết câu kinh điển sắc như thế, sanh thật tưởng chăng. Nhưng lại, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát ở đời đương lai phần sau thời sau năm trăm năm sau, Chánh pháp sắp diệt, khi thời phận chuyển, đầy đủ giới nhỏ nhen, đủ sức, đủ huệ.

Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát kia chẳng phải ở một chỗ Phật vâng thờ cúng dường, chẳng phải ở một chỗ Phật trồng các căn lành. Nhưng lại, Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát kia chẳng những ở chỗ một trăm ngàn Phật vâng thờ cúng dường, chẳng những ở chỗ một trăm ngàn Phật kia trồng các căn lành , mới được nghe thuyết câu kinh điển sắc như thế sẽ được một tâm tịnh tín.

Thiện Hiện! Như lai dùng nơi Phật trí đều đã biết kia. Như Lai dùng nơi Phật nhãn đều đã thấy kia. Thiện Hiện! Như Lai đều đã hiểu tất cả hữu tình kia sẽ sanh vô lượng vô số đống phước, sẽ nhiếp vô lượng vô số đống phước. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát kia không chuyển tưởng ngã, không chuyển tưởng hữu tình, không tưởng mạng giả, không tưởng sĩ phu, không tưởng bổ đặc già la, không tưởng ý sanh, không tưởng nho đồng, không tưởng tác giả, không tưởng thọ giả.

Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát kia không chuyển tưởng pháp, không chuyển tưởng phi pháp, không chuyển tưởng cũng không chuyển phi tưởng. Sở dĩ vì sao?

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát có chuyển tưởng pháp, kia tức phải có chấp ngã, chấp hữu tình, chấp mạng giả, chấp bổ đăgià la thảy. Nếu có chuyển tưởng phi pháp, kia cũng phải có chấp ngã, chấp hữu tình, chấp mạng giả, chấp bổ đặc già la thảy. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Chẳng nên lấy pháp, chẳng nên lấy phi pháp. Vậy nên,Như Lai mật ý mà nói pháp môn dụ chiếc bè; các kẻ có trí, pháp hãy nên dứt huống nào phi pháp?

Phật lại bảo cụ thọ Thiện Hiện rằng: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Vả có chút pháp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ư ? Vả có chút pháp nào Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác là đã thuyết ra ư ?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như tôi hiểu nghiã Phật đã nói ấy, không có chút pháp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chứng được Vô thượng Chánh Đẳng Bồ đề, cũng không có chút pháp nào là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã nói ra. Vì cớ sao?

Bạch Thế Tôn ! Như Lai Chánh Đẳng Giác pháp đã chứng, đã nói, đã suy gẫm đều chẳng thể lấy, chẳng thể tuyên nói, chẳng phải pháp, chẳng phải chẳng pháp. Vì cớ sao? Vì bổ đặc già la của các Hiền Thánh đều là vô vi hiển ra vậy.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân dùng thế giới Tam thiên đại thiên đây đựng đầy bảy báu đem dùng làm bố thí; thiện nam tử này hoặc thiện nữ nhân kia, nhờ nhân duyên đây sanh ra đống phước hãy là nhiều chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều! Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm! Thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây sanh ra đống phước lượng ấy rất nhiều. Vì cớ sao ? Bạch Thế Tôn! Đống phước đức, đống phước đức ấy Như Lai nói là chẳng phải đống phước đức. Vậy nên Như Lai nói gọi đống phước đức, đống phước đức .

Phật lại bảo Thiện Hiện rằng: Thiện Hiện! Nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân dùng thế giới Tam thiên đại thiên đây đựng đầy bảy báu đem dùng làm bố thí. Nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân đối pháp môn này, cho đến một tụng bốn câu, thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, tác ý đúng lý; do nhân duyên đây sanh ra đống phước rất nhiều hơn trước vô lượng vô số. Vì cớ sao ? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề của tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều từ kinh đây ra, chư Phật Thế Tôn đều sanh từ kinh đây. Sở dĩ vì sao ?

Thiện Hiện! Pháp chư Phật, pháp chư Phật ấy Như Lai nói là chẳng phải pháp chư Phật . Vậy nên Như Lai nói gọi pháp chư Phật , pháp chư Phật .

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Các kẻ Dự lưu vả khởi nghĩ này:" Ta năng chứng được quả Dự lưu" chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng nghĩ vậy. Các kẻ Dự lưu chẳng khởi nghĩ rằng ta năng chứng được quả Dự lưu. Vì cớ sao ? Bạch Thế Tôn! Các kẻ Dự lưu không dự chút gì nên gọi Dự lưu. Chẳng dự sắc thanh hương vị xúc pháp nên gọi Dự lưu.

Bạch Thế Tôn! Nếu kẻ Dự lưu khởi nghĩ như vầy: Ta năng chứng được quả Dự lưu, tức là chấp ngã , hữu tình, mạng giả, sĩ phu, bổ đặc già la thảy.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Các kẻ Nhất lai vả khởi nghĩ này:"Ta năng chứng được quả Nhất lai "chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng nghĩ vậy. Các kẻ Nhất lai chẳng khởi nghĩ rằng ta năng chứng được quả Nhất lai . Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn! Vì không chút pháp chứng tánh Nhất lai, nên gọi Nhất lai .

Phật bảo : Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Các kẻ Bất hoàn vả khởi nghĩ này:"Ta năng chứng được quả Bất hoàn"chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng nghĩ vậy. Các kẻ Bất hoàn chẳng khởi nghĩ rằng ta năng chứng được quả Bất hoàn. Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn! Vì không chút pháp chứng tánh Bất hoàn, nên gọi Bất hoàn.

Phật bảo Thiện hiện! Nơi ý hiểu sao? Các A la hán vả khởi nghĩ này:"Ta năng chứng được A la hán"chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng khởi vậy. Các A la hán chẳng khởi nghĩ rằng ta năng chứng được tánh A la hán. Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn! Vì không chút pháp gọi A la hán, do nhân duyên đây gọi A la hán.

Bạch Thế Tôn! Nếu A la hán khởi nghĩ như vầy: Ta năng chứng được tánh A la hán, tức là chấp ngã, hữu tình, mạng giả, sĩ phu, bổ đặc già la thảy. Sở dĩ vì sao? Bạch Thế Tôn! Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nói tôi được trụ Vô tránh rất là thứ nhất. Bạch Thế Tôn! Tôi dù là A la hán lìa hẳn tham dục mà tôi chưa từng khởi nghĩ như vầy: Ta được A la hán lià hẳn tham dục. Bạch Thế Tôn! Nếu tôi khởi nghĩ rằng tôi kẻ được A la hán lià hẳn tham dục, Như Lai chẳng nên ghi nói tôi rằng: Chàng trai lành Thiện Hiện được trụ Vô tránh rất là thứ nhất. Vì trọn không chỗ trụ, vậy nên Như Lai nói gọi Vô tránh trụ, Vô tránh trụ.

Phật bảo Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai xưa ở chỗ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác vả đối chút pháp có chỗ lấy chăng ?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng có lấy . Như Lai xưa ở chỗ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trọn không chút pháp mà có chỗ lấy.

Phật bảo: Thiện Hiện! nếu có Bồ tát nói lời như vầy: Ta sẽ thành xong công đức trang nghiêm cõi Phật. Bồ tát như thế chẳng phải lời chơn thật. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Công đức trang nghiêm cõi Phật, kẻ công đức trang nghiêm cõi Phật, Như Lai nói chẳng phải trang nghiêm cõi Phật, Như Lai nói chẳng phải trang nghiêm. Vậy nên, Như Lai nói gọi công đức trang nghiêm cõi Phật là công đức trang nghiêm cõi Phật.

Vậy nên, Thiện Hiện! Bồ tát như thế trọn không chỗ trụ nên sanh nơi tâm. Chẳng trụ sắc nên sanh nơi tâm, chẳng trụ chẳng phải sắc nên sanh nơi tâm. Chẳng trụ thanh hương vị xúc pháp nên sanh nơi tâm. Trọn không chỗ trụ nên sanh nơi tâm.

Phật bảo: Thiện Hiện! Như có sĩ phu thân đủ thân lớn, kia sắc tự thể giả sử ví như núi chúa Diệu cao. Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Tự thể của kia là rộng lớn chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Tự thể của kia. Bạch Thế tôn! Rộng lớn. Bạch Thiện Thệ! Rộng lớn. Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn! Tự thể của kia, Như Laib nói chẳng phải thể của kia, nên gọi tự thể. Chẳng phải lấy thể của kia nên gọi tự thể.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Cho đến có bao nhiêu số cát trong sông Căng già, giả sử có sông Căng già ngang cát như thế, cát các sông Căng già này hãy là nhiều chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Huệ! Nhiều lắm. Các sông Căng già vẫn nhiều vô số, huống nào cát kia.

Phật nói: Thiện Hiện! Ta nay bảo ngươi, khai giác cho ngươi. Giả sử nếu thiện nam tử thiện nữ nhân đem bảy báu đẹp đựng đầy bấy nhiêu thế giới cát sông Căng già thảy, dâng thí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Thiện nam tử thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây sanh ra đống phước hãy là nhiều chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm. Thiện nam tử thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây sanh ra đống phước lượng ấy lắm nhiều!

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu đem bảy báu đựng đầy bấy nhiêu thế giới cát thảy dâng thí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác . Nếu thiện nam tử thiện nữ nhân đối pháp môn đây, cho đến một tụng bốn câu, thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo và vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý. Do nhân duyên đây sanh ra đống phước rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu chỗ địa phương đối pháp môn này cho đến vì người tuyên nói khai chỉ một tụng bốn câu, chỗ địa phương đây hãy được thế gian các trời và người, a tố lạc thảy cúng dường như linh miếu thờ Phật, huống nào có năng đối pháp môn đây đầy đủ biên chép rốt ráo, thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý. Hữu tình như thế trọn nên công đức hiếm có hơn hết. Chỗ địa phương đây chỗ trụ Đại sư, hoặc tùy mỗi mỗi nơi chỗ tôn trọng, hoặc các kẻ có trí đồng phạm hạnh.

Nói lời đó rồi, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Pháp môn này nên gọi tên gì? Tôi phải phụng trì làm sao?

Nói lời ấy rồi, Phật bảo Thiện Hiện rằng: Cụ thọ! Nay pháp môn đây tên là năng Đọan Kim Cương Bát Nhã Ba La Mật Đa. Vì cớ sao ? Thiện Hiện! Bát nhã Ba la mật đa như thế, Như Lai nói là chẳng phải Bát nhã Ba la mật đa, vậy nên Như Lai nói tên Bát nhã Ba la mật đa.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao ? Vả có chút pháp Như Lai khá nói chăng ?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng có vậy. Không có chút pháp Như Lai khá nói.

Phật bảo: Thiện Hiện! Cho đến bụi nhỏ chốn đất lớn thế giới Tam thiên hãy là nhiều chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bụi nhỏ chốn đất lớn này. Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Phật nói: Thiện Hiện! Bụi nhỏ đất lớn, Như Lai nói chẳng phải bụi nhỏ, vậy nên Như Lai nói gọi bụi nhỏ đất lớn. Các thế giới, Như Lai nói chẳng phải thế giới, vậy nên Như Lai nói gọi thế giới.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Nên do ba mươi hai tướng Đại sĩ phu quán nơi Như lai Ứng Chánh Đẳng Giác chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng nên vậy. Chẳng nên do ba mươi hai tướng Đại sĩ phu quán nơi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vì cớ sao?

Bạch Thế Tôn! Ba mươi hai tướng Đại sĩ phu, Như Lai nói ba mươi hai tướng Đại sĩ phu.

Phật lại bảo Thiện Hiện rằng: giả sử nếu cóthiện nam tử thiện nữ nhân ở phần ngày ngày xả thí thân thể mình ngang cát sông Căng già, xả thí thân mình như vậy lâu qua kiếp số ngang cát sông Căng già. Lại có thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân đối pháp môn đây cho đến một tụng bốn câu, thọ trì đọc tụng , thông lanh rốt ráo và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý. Do nhân duyên đây sanh ra đống phước rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện nghe oai lực của pháp môn buồn khóc rơi lệ, cúi ngước lau nước mà thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn, lắm lạ hiếm có! Bạch Thiện Thệ, rất cực hiếm có! Ngày nay Như Lai nói ra pháp môn khắp vì làm các nghĩa lợi cho những kẻ phát tới Tối thượng thừa, khắp vì làm các nghĩa lợi cho những kẻ phát tới Tối thắng thừa.

bạch Thế Tôn! Tôi xưa sanh trí đến nay chưa từng được nghe pháp môn như thế! Bạch Thế Tôn! Nếu các hữu tình nghe thuyết kinh điển sâu thẳm như thế sanh tưởng chơn thật, phải biết trọn nên hiếm có hơn hết. Vì cớ sao?

Bạch Thế Tôn! Các tưởng chơn thật, kẻ tưởng chơn thật, Như Lai nói là chẳng phải tưởng, vậy nên Như Lai nói gọi tưởng chơn thật, tưởng chơn thật.

Bạch Thế Tôn! Tôi nay nghe thuyết pháp môn như thế lãnh ngộ tin hiểu, chưa là hiếm có. nếu các hữu tình ở đời đương lai phần sau, thời sau, năm trăm năm sau Chánh pháp sắp diệt, khi thời phận chuyển, nên đối pháp môn sâu thẳm như thế lãnh ngộ tin hiểu, thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý. Phải biết trọn nên hiếm có hơn hết. Vì cớ sao?

Bạch Thế Tôn! Các hữu tình kia không chuyển tưởng ngã, không chuyển tưởng hữu tình, không tưởng mạng giả, không tưởng sĩ phu, không tưởng bổ đặc già la, không tưởng ý sanh, không tưởng nho đồng, không tưởng tác giả, không tuởng thọ giả. Sở dĩ vì sao?

Bạch Thế Tôn! Các tưởng ngã tức là chẳng phải tưởng, các tưởng hữu tình, tưởng mạng giả, tưởng sĩ phu, tưởng bổ đặc già la, tưởng ý sanh, tưởng nho đồng, tưởng tác giả, tưởng thọ giả tức là chẳng phải tưởng. Vì cớ sao? Chư Phật Thế Tôn lìa tất cả tưởng.

Nói lời ấy rồi, bấy giờ Thế Tôn bảo cụ thọ Thiện Hiện rằng: Như vậy, như vậy. Thiện Hiện! Nếu các hữu tình nghe thuyết kinh điển sâu thẳm như thế chẳng kinh chẳng sợ, không có hãi sợ, phải biết trọn nên hiếm có hơn hết. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Như Lai nói Ba la mật đa hơn hết là Bát nhã Ba la mật đa. Thiện Hiện! Như Lai đã nói Ba la mật đa hơn hết được vô lượng chư Phật Thế Tôn cùng chung tuyên nói, nên gọi Ba la mật đa hơn hết. Như Lai nói Ba la mật đa hơn hết tức chẳng phải Ba la mật đa, vậy nên Như Lai nói gọi Ba la mật đa hơn hết.

Lại nữa, Thiện Hiện! Như Lai nói nhẫn nhục Ba la mật đa, tức chẳng phải Ba la mật đa, vậy nên Như Lai nói gọi nhẫn nhục Ba la mật đa. Vì cớ sao? Ta ở đời quá khứ xưa từng bị vua Yết Lợi cắt thịt lóng đốt. Ta đối bấy giờ đều không tưởng ngã, hoặc tưởng hữu tình , hoặc tưởng mạng giả, hoặc tưởng sĩ phu, hoặc tưởng bổ đặc già la, hoặc tưởng ý sanh, ho룠tưởng nho đồng, hoặc tưởng tác giả, hoặc tưởng thọ giả. Ta đối bấy giờ đều không có tưởng, cũng chẳng không tưởng. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Ta đối bấy giờ nếu có tưởng ngã tức bấy giờ phải có tưởng giận. Ta đối với bấy giờ nếu có tưởng hữu tình, tưởng mạng giả, tưởng sĩ phu, tưởng bổ đặc già la, tưởng ý sanh, tưởng nho đồng, tưởng tác giả, tưởng thọ giả, tức lúc bấy giờ phải có tưởng giận. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Ta nhớ quá khứ trong năm trăm năm từng làm người tiên tự hiệu Nhẫn Nhục. Ta đối bấy giờ đều không tưởng ngã, không tưởng hữu tình, không tưởng mạng giả, không tưởng sĩ phu, không tưởng bổ đặc già la, không tưởng ý sanh, không tưởng nho đồng, không tưởng tác giả, không tưởng thọ giả. Ta đối bấy giờ trọn không có tưởng, cũng chẳng không tưởng.

Vậy nên, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát xa lìa tất cả tưởng nên phát tâm Vô thượng Chánh đảng bồ đề. chẳng trụ nơi sắc nên sanh tâm kia, chẳng trụ phi sắc nên sanh tâm kia. Chẳng trụ thanh hương vị xúc pháp nên sanh tâm kia, chẳng trụ phi thanh hương vị xúc pháp nên sanh tâm kia. Trọn không chỗ trụ nên sanh tâm kia. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Các có chỗ trụ thời là chẳng trụ. Vậy nên, Như Lai nói các Bồ tát nên không chỗ trụ mà hành bố thí. Chẳng nên trụ sắc thanh hương vị xúc pháp mà hành bố thí.

Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát vì các hữu tình làm nghĩa lợi vậy, nên phải nới bỏ bố thí như thế. Vì cớ sao? Thiện hiện! Các tưởng hữu tình tức là chẳng tưởng. Tất cả hữu tình, Như lai nói tức là chẳng hữu tình. Thiện Hiện! Như Lai là kẻ nói lời thật, kẻ nói lời chắc, kẻ nói lời đúng, kẻ nói lời chẳng khác.

Lại nữa, Thiện Hiện! Như Lai hiện tiền các pháp đã chứng, hoặc pháp đã nói, hoặc pháp đã nghĩ, tức đối trong ấy chẳng phải chắc, chẳng phải dối.

Thiện Hiện! Ví như sĩ phu vào nơi nhà tối không thấy gì hết. Phải biết Bồ tát nếu rơi nơi việc, nghĩa là rơi việc mà hành bố thí, cũng lại như thế.

Thiện Hiện! Ví như sĩ phu mắt sáng, đêm qua sáng đến, khi ánh mặt trời ló thấy các thứ sắc. Phải biết Bồ tát chẳng rơi nơi việc là chẳng rơi việc mà hành bố thí, cũng lại như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân đối pháp môn đây thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo và vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý, thời là Như Lai dùng nơi Phật trí đều biết người này, thời là Như Lai đều giác người này. Hữu tình như thế tất cả sẽ sanh vô lượng đống phước.

lại nữa, Thiện Hiện! Giả sử thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân, thời phần đầu ngày đem thân thể mình ngang cát Căng già bố thí, thời phần giữa ngày lại đem thân thể mình ngang cát căng già bố thí, thời phần sau ngày cũng đem thân thể mình ngang cát Căng già bố thí. Do pháp môn đây tr3i lâu trăm ức muôn ức trăm ngàn kiếp dùng thân thể mình bố thí. Nếu có nghe thuyết pháp môn như thế chẳng sanh phỉ báng, do nhân duyên đây chỗ sanh đống phước vẫn nhiều hơn trước vô lượng vô số, huống nào năng đối pháp môn như thế đầy đủ rốt ráo, biên chép thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý.

Lại nữa, Thiện Hiện! Pháp môn như thế chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể cân lường. Phải nên mong cầu chẳng thể nghĩ bàn cảm được dị thục.

Thiện Hiện! Như Lai tuyên nói pháp môn như thế vì muốn nhiêu ích các hữu tình tới Tối thượng thừa vậy, vì muốn nhiêu ích các hữu tình tới Tối thắng thừa vậy.

Thiện Hiện! Nếu có đối pháp môn đây thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý; tức được Như Lai dùng nơi Phật trí đều biết người này, tức được Như lai dùng nơi Phật nhãn đều thấy người này, thời là Như Lai đều giác người này. Hữu tình như thế trọn nên tất cả vô lượng đống phước, đều sẽ trọn nên chẳng thể nghĩ bàn chẳng thể cân lường vô biên đống phước.

ThiệnHiện! Tất cả hữu tình như thế nơi vai mang gánh Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề của Như Lai. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Vì pháp môn như thế chẳng phải các hữu tình thấy bèn tin hiểu chỗ năng nghe được, chẳng phải các kẻ ngã kiến, chẳng phải các hữu tình kiến, chẳng phải các mạng giả kiến, chẳng phải các sĩ phu kiến, chẳng phải các bổ đặc già la kiến, chẳng phải các ý sanh kiến, chẳng phải các nho đồng kiến, chẳng phải các tác giả kiến, chẳng phải các thọ giả kiến chỗ năng nghe được. Các loại này đây, nếu năng thọ trì đọc tụng được thông lanh rốt ráo và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý

tác ý, không có lẽ ấy!

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu chỗ địa phương nghe kinh điển đây, chỗ địa phương này phải được thế gian các trời, người , a tố lạc thảy cúng dường kính lễ quanh hữu như linh miếu thờ Phật.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân đối kinh điển đây thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo, và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng ly tác ý, nếu gặp khinh hủy, cực gặp hủy nhẹ. Sở dĩ vì sao?

Thiện Hiện! Các hữu tình này đời trước đã gây các nghiệp bất tịnh lẽ cảm ác thú, vì trong hiện pháp gặp khinh hủy nhẹ vậy, nên nghiệp bất tịnh đời trước đã gây thảy đều tiêu diệt, sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Ta nhớ quá khứ ở vô số kiếp, lại hơn vô số, đố Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trước, lại quá trước nữa, từng gặp tám mươi bốn trăm ức muôn ức trăm ngàn chư Phật, Ta đều vâng thờ. Đã vâng thờ rồi đều không trái phạm.

Thiện Hiện! Ta đối chư Phật Thế Tôn như thế đều được vâng thờ. Đã vâng thờ rồi đều không trái phạm. Nếu các hữu tình phần sau , thời sau, năm trăm năm sau Chánh pháp sắp diệt, khi thời phận chuyển, đối kinh điển đây thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý. Thiện Hiện! Đống phước của ta đời trước đối đống phước đây trăm phần kể đó chỗ chăng năng kịp; như vậy ngàn phần, hoặc trăm ngàn phần, hoặc trăm ức trăm ngàn phần, hoặc trăm ức muôn ức trăm ngàn phần, hoặc số phần, hoặc kế phần, hoặc toán phần, hoặc dụ phần, hoặc cực số phần cũng chẳng kịp được.

Thiên Hiện! Nếu Ta nói đầy đủ chính lúc này đây, thiện nam tử này hoặc thiện nữ nhân đây sanh ra đống phước, cho đến thiện nam tử này, thiện nữ nhân đây đã nhiếp nhận đống phước, có các hữu tình nghe thời bèn mê ngất, tâm nghi điên cuồng.

Vậy nên, Thiện Hiện! Như Lai tuyên nói pháp môn như thế chẳng thể nghĩ bàn cảm được dị thục.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa phật rằng: Bạch Thế Tôn! Có các kẻ phát tới Bồ tát thừa nên trụ làm sao? Làm sao tu hành? Làm sao nhiếp phục nơi tâm?

Phật bảo: Thiện Hiện! Có các kẻ phát tới Bồ tát thừa, phải nên phát tâm như vầy: ta nên đều khiến tất cả hữu tình đối cõi Vô dư y diệu Niết bàn mà vào Niết bàn. Mặc dù độ tất cả hữu tình như thế cho diệt độ rồi, mà không kẻ hữu tình được diệt độ. vì cớ sao?

Thiện Hiện! nếu các Bồ tát ma ha tát chuyển tưởng hữu tình, chẳng nên nói gọi Bồ tát Ma ha tát. Sở dĩ vì sao? Nếu các Bồ tát Ma ha tát chẳng nên nói rằng chuyển tưởng hữu tình, như vậy chuyển tưởng mạng giả, tưởng sĩ phu, tưởng bổ đặc già la, tưởng ý sanh, tưởng nho đồng, tu 宧 tác giả, tưởng thọ giả phải biết cũng vậy. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Không có chút pháp gọi là kẻ phát tới Bồ tát thừa.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai xưa ở chỗ nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác vả có chút pháp chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chăng?

Nói lời ấy rồi, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: bạch Thế Tôn! Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói đó, Như Lai xưa ở chỗ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không có pháp năng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Nói lời ấy rồi, phật bảo cụ thọ Thiện Hiện: Như vậy, như vậy. Thiện Hiện! Như Lai xưa ở chỗ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không có chút pháp chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Như Lai xưa ở chỗ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nếu có chút pháp chứng được Vô thượng Chánh Đẳng Bồ đề ấy,

Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chámh Đẳng Giác chẳng nên trao ký Ta rằng:"Thiện nam tử! Ngươi ở đời đương lai danh Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác".

Thiện Hiện! Vì Như Lai không có chút pháp năng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vậy nên Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trao ký Ta rằng: "Thiện nam tử! ngươi ở đời đương lai danh Thích ca Mâu Ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác". Sở dĩ vì sao?

Thiện Hiện! Nói là Như Lai, tức là thêm lời chơn thật chơn như. Nói là Như Lai, tức là thêm lời pháp tánh không sanh. Nói là Như Lai, tức là thêm lời dứt hẳn đường sá. Nói là Như Lai, tức là thêm lời rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Nếu thật vô sanh tức là nghĩa tối thắng. Thiện Hiện! Nếu kẻ nói như vầy: " Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác năng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề", phải biết lời đây là chẳng chơn thật. Sở dĩ vì sao?

Thiện Hiện! Bởi kia báng bổ Ta khởi chấp chẳng thật. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Không có chút pháp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác năng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Thiện Hiện! Như Lai hiện tiền các pháp được chứng, hoặc pháp như nói, hoặc pháp đã nghĩ, tức đối trong ấy chẳng phải chắc, chẳng phải dối. Vậy nên, Như Lai nói tất cả pháp đều là Phật pháp.

Thiện Hiện! Tất cả pháp, tất cả pháp ấy Như Lai nói chẳng phải tất cả pháp. Vậy nên Như Lai nói tất cả pháp, tất cả pháp.

Phật bảo: Thiện Hiện! Ví như sĩ phu thân đủ thân lớn. Cụ thọ Thiện Hiện liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Như Lai đã nói sĩ phu thân đủ thân lớn, Như Lai nói là chăng phải thân, vậy nên nói gọi thân đủ thân lớn.

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Nếu các Bồ tát khởi lời như vầy: "Ta phải diệt độ cho vô lượng hữu tình", đấy thời chẳng nên nói gọi Bồ tát. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Vả có chút pháp gọi Bồ tát chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! chẳng có vậy. Không có chút pháp gọi lại là Bồ tát.

Phật bảo: Thiện Hiện! Hữu tình, hữu tình ấy Như Lai nói chẳng phải hữu tình, nên gọi hữu tình. Vậy nên Như Lai nói tất cả pháp không có hữu tình, không có mạng giả, không có sĩ phu, không có bổ đặc già la thảy.

Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát khởi lời như vầy: Ta phải thành xong công đức trang nghiêm cõi Phật, cũng nói như thế. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Công đức trang nghiêm cõi Phật, công đức trang nghiêm cõi Phật ấy Như Lai nói chẳng phải trang nghiêm. Vậy nên Như Lai nói gọi công đức trang nghiêm cõi Phật, công đức trang nghiêm cõi Phật.

Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát kẻ đối không ngã pháp, rất tin hiểu không ngã pháp, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nói là Bồ tát.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nôi ý ngươi hiểu sao? Như Lai đẳng hiện có nhục nhãn chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Như Lai đảng hiện có nhục nhãn. Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai đẳng hiện có thiên nhãn chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Như Lai đẳng hiện có thiên nhãn. Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai đẳng hiện có huệ nhãn chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Như Lai đẳng hiện có huệ nhãn.

Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai đẳng hiện có pháp nhãn chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Như Lai đẳng hiện có pháp nhãn. Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai đẳng hiện có Phật nhãn chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Như Lai đẳng hiện có Phật nhãn.

Phật bảo : Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Cho đến trong sông Căng già có bao nhiêu số cát, Như Lai nói là cát chăng ?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Như Lai nói là cát .

Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao ? Cho đến trong sông Căng già có bao nhiêu số cát, giả sử có sông Căng già như thế thảy, cho đến trong các sông Căng già nà có bao nhiêu số cát, giả sử có thế giới như thế thảy, các thế giới này hãy là nhiều chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Các thế giới này số ấy rất nhiều.

Phật nói: Thiện Hiện! Cho đến bấy nhiêu trong các thế giới có bao hữu tình, các hữu tình kia đều có các thứ nơi tâm chảy rót, Ta đều biết được hết. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Tâm chảy rót, tâm chảy rót ấy, Như Lai nói chẳng phải chảy rót. Vậy nên Như Lai nói gọi tâm chảy rót, tâm chảy rót. Sở dĩ vì sao?

Thiện Hiện! Tâm quá khứ bất khả đắc, tâm vị lai bất khả đắc, tâm hiện tại bất khả đắc.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân dùng thế giới Tam thiên đại thiên đây đựng đầy bảy báu phụng thí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây sanh ra đống phước hãy là nhiều chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Phật nói: Thiện Hiện! như vậy, như vậy. Thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân kia nhờ nhân duyên đây sanh ra đống phước lượng ấy rất nhiều. Vì cớ sao? Thiện hiện! Nếu có đống phước, Như Lai chẳng nói đống phước, đống phước.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Khá lấy sắc thân viên thật quán Như Lai chăng?

Thiện hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng được vậy. Chẳng thể lấy sắc thân viên thật quán nơi Như Lai. Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn! Sắc thân viên thật, sắc thân viên thật ấy Như Lai nói chẳng phải viên thật. Vậy nên Như Lai nói gọi sắc thân viên thật, sắc thân viên thật.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Nên do các tướng đầy đủ quán Như Lai chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng nên vậy. Chẳng nên do các tướng đầy đủ quán nơi như Lai. Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn! Các tướng đầy đủ, các tướng đầy đủ ấy Như Lai nói là chẳng phải tướng đầy đủ. Vậy nên Như Lai nói gọi các tướng đầy đủ, các tướng đầy đủ.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai vả khởi nghĩ này: Ta phải có nói ra pháp ư? Thiện Hiện! Ngươi nay chớ nên khởi quán như thế. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Nếu nói Như Lai có nói ra pháp tức là phỉ báng Ta, vì chẳng phải khéo lấy. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Thuyết pháp, kẻ thuyết pháp, không pháp khá được nên gọi thuyết pháp.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Ở đời đương lai, phần sau thời sau, năm trăm năm sau Chánh pháp sắp diệt, khi thời phận chuyển, vả có hữu tình nghe thuyết pháp sắc loại như thế năng được thâm tín chăng?

Phật nói: Thiện Hiện! Kia chẳng phải hữu tình, chẳng phải chẳng hữu tình. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Tất cả hữu tình ấy Như Lai nói chẳng phải hữu tình, nên gọi tất cả hữu tình.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Vả có chút pháp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ư?

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Như tôi hiểu nghĩa phật nói đó, không có chút pháp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Đối trong chút pháp không có không đắc, nên gọi Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Thiện Hiện! Pháp này bình đẳng, ở trong chặng giữa không chẳng bình đẳng, nên gọi Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì không tánh ngã, không tánh hữu tình, không tánh mạng giả, không tánh sĩ phu, không tánh bổ đặc già la thảy, bình đẳng vậy nên gọi Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. tất cả pháp thiện không chẳng hiện chứng, tất cả pháp thiện không chẳng diệu giác.

Thiện Hiện! Pháp thiện, pháp thiện ấy Như Lai tất cả nói là phi pháp. Vậy nên Như Lai nói gọi pháp thiện, pháp thiện.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân nhóm đống bảy báu lượng ngang thế giới Tam thiên đại thiên, trong ấy có bao núi chúa Diệu cao đem dùng làm bố thí. Nếu thiện nam tử thiện nữ nhân đối trong kinh Bát nhã Ba la mật đa đây cho đến một tụng bốn câu, thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo, rộng vì người tuyên nói khai chỉ, đúng lý tác ý.

Thiện Hiện! Đống phước nói trước đối đống phước đây kể trăm phần đó chỗ chẳng thể kịp được. Như vậy ngàn phần, hoặc trăm ngàn phần, hoặc trăm ức trăm ngàn phần, hoặc trăm ức muôn ức trăm ngàn phần, hoặc số phần, hoặc kế phần, hoặc toán phần, hoặc dụ phần, hoặc cực số phần cũng chẳng thể kịp được.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai vả khởi nghĩ này: Ta phải độ thoát các hữu tình ư ? Thiện Hiện! Ngươi nay chớ nên làm quán như thế. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Không chút kẻ hữu tình Như Lai độ.

Thiện Hiện! Nếu có kẻ hữu tình Như Lai độ, Như Lai tức lẽ có chấp nơi ngã, có chấp hữu tình, có chấp mạng giả, có chấp sĩ phu, có chấp bổ đặc già la thảy. Kẻ chấp ngã thảy, Như lai nói là chẳng phải chấp, nên gọi chấp ngã thảy, mà các đứa ngu dị sanh miễn cưỡng có chấp đây. Thiện Hiện! Đứa ngu dị sanh ấy, Như Lai nói là chẳng phải sanh, nên gọi đứa ngu dị sanh.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? nên do các tướng đầy đủ xem Như Lai chăng? Thiện Hiện đáp rằng: Như tôi hiểu nghĩa Phật vừa nói đó, chẳng nên do các tướng đầy đủ xem nơi Như Lai.

Phật nói: Thiện Hiện! Hay thay, hay thay! Như vậy, như vậy. Như ngươi vừa nói. Chẳng nên do các tướng đầy đủ xem nơi Như Lai.

Thiện Hiện! Nếu kẻ do các tướng đầy đủ xem nơi Như Lai ấy, Chuyển luân Thánh vương lẽ là Như Lai. Vậy nên, chẳng nên do các tướng đầy đủ xem nơi Như Lai. Như vậy, nên do các tướng chẳng phải tướng xem Như Lai.

Bấy giờ, Thế Tôn mà nói tụng rằng:

Các đem sắc quán Ta,

Đem âm thanh tìm Ta,

Kia sanh nơi tà đạo,

Chẳng thể thấy Ta được.

Nên quán pháp tánh Phật,

Tức Pháp thân Đạo sư.

Pháp tánh chẳng bị biết,

Nên kia chẳng hiểu được.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác do các tướng đầy đủ hiện chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ư ? Thiện Hiện! Ngươi nay chớ nên làm quán như thế. Vì cớ sao ? Thiện Hiện! Vì Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng do các tướng đầy đủ hiện chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Thiện Hiện! Như vậy kẻ phát tới Bồ tát thừa, vả thi thiết chút pháp hoặc hoại hoặc đoạn ư ? Thiện Hiện! Ngươi nay chớ nên làm quán như vầy: Có các kẻ phát tới Bồ tát thừa quyết chẳng thi thiết chút pháp hoặc hoại hoặc đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu thiện nam tử hoặc thhiện nữ nhân đem thế giới ngang cát sông căng già đựng đầy bảy báu phụng thí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nếu có Bồ tát đối trong các pháp vô ngã vô sanh được kham nhẫn, do nhân duyên đây sanh ra đống phước rất nhiều hơn kia.

Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát chẳng nên nhiếp thọ đống phước.

Cụ thọ Thiện Hiện liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát chẳng nên nhiếp thọ đống phước?

Phật nói: Thiện Hiện! Chỗ nên nhiếp thọ, chẳng nên nhiếp thọ, vậy nên nói gọi chỗ nên nhiếp thọ.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu có nói rằng Như Lai hoặc đi hoặc đến, hoặc đứng hoặc ngồi hoặc nằm, người này chẳng hiểu nghĩa Ta nói ra. Vì cớ sao ? Thiện Hiện! Nói rằng Như Lai, tức là thêm lời chơn thật chơn như, đều không đi đâu, không từ đâu đến, nên gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân cho đến thế giới Tam thiên đại thiên chốn đại địa hạt bụi rất nhỏ lượng bằng thế giới, tức đem sắc tượng vô số thế giới như vậy làm lượng như đống bụi nhỏ. Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao ? Đống hạt bụi rất nhỏ này hãy là nhiều chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Đống bụi rất nhỏ hạt này. Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm. Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn! Nếu đống bụi rất nhỏ là thật có ấy, Phật chẳng nên nói là đống bụi rất nhỏ hạt. Sở dĩ vì sao? Vì Như Lai nói đống bụi rất nhỏ tức là chẳng phải đống, nên gọi đống bụi rất nhỏ hạt. Như Lai nói thế giới Tam thiên đại thiên tức chẳng phải thế giới, nên gọi thế giới Tam thiên đại thiên. Vì cớ sao?

Bạch Thế Tôn! Nếu thế giới thật có ấy tức là chấp một hiệp. Như lai nói chấp một hiệp, tức là chẳng phải chấp, nên gọi chấp một hiệp.

Phật nói: Thiện Hiện! Chấp một hiệp đây chẳng thể nói lời, chẳng thể hý luận. Nhưng kia tất cả ngu phu dị sanh miễn cưỡng chấp pháp này. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Nếu khởi lời này: Như Lai tuyên nói ngã kiến, hữu tình kiến, mạng giả kiến, sĩ phu kiến, bổ đặc già la kiến, ý sanh kiến, nho đồng kiến, thọ giả kiến. Nơi ý ngươi hiểu sao? Đã nói như thế là lời chính chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng chính vậy. Bạch Thiện Thệ! Chẳng chính vậy. Nói ra như thế chẳng phải là lời chính. Sở dĩ vì sao? Vì Như Lai nói ra ngã kiến, hữu tình kiến, mạng giả kiến, sĩ phu kiến, bổ đặc già la kiến, ý sanh kiến, nho đồng kiến, tác giả kiến, thọ giả kiến tức là chẳng phải kiến, nên gọi ngã kiến cho đến thọ giả kiến.

Phật bảo: Thiện Hiện! các kẻ phát tới Bồ tát thừa đối tất cả pháp nên biết như thế, nên thấy như thế, nên tin hiểu như thế, như chẳng trụ tưởng pháp. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Kẻ tưởng pháp, tưởng pháp Như Lai nói là chẳng phải tưởng, vậy nên Như Lai nói gọi tưởng pháp, tưởng pháp.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát dùng vô lượng vô số thế giới đựng đầy bảy báu phụng thí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. nếu thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân đối trong kinh Bát nhã Ba la mật đa đây cho đến một tụng bốn câu thọ trì đọc tụng thông lanh rốt ráo, đúng lý tác ý và rộng vì người tuyên nói khai chỉ, do nhân duyên đây sanh ra đống phước rất nhiều hơn trước vô lượng vô số. Vì sao? Vì người tuyên nói khai chỉ như chẳng vì người tuyên nói khai chỉ, nên gọi vì người tuyên nói khai chỉ.

Bấy giờ, Thế Tôn mà nói tụng rằng:

Các hòa hiệp làm ra,

Như sao, mù, đèn, huyễn,

Lộ, bọt, mộng, điện, mây,

Nên làm quán như thế.

Khi Đức Bạc Già Phạm Thế Tôn thuyết kinh này rồi, Tôn giả Thiện Hiện và các Bí sô, Bí sô ni, nam cận sự, nữ cận sự và các thế gian trời, người, a tố lạc, kiện đạt phược thảy nghe Đức bạc Già Phạm đã thuyết kinh đây rồi, đều vui mừng lớn, tín thọ phụng hành.

Hội Thứ Mười

Phần Lý Thú Bát Nhã

Đường, Sa Môn Huyền Tắc chế tác tại chùa Tây Minh

Phần lý Thú Bát Nhã là do cứu xét ý chỉ quy về của các Hội làm mối chính buộc các thiên chương chứa nhóm, lời lẽ tinh vi mà linh động, để soi ý tượng dấy lên lời. Vậy nên dọn đám rừng Đức bảo thời huệ Kim cương là tối cực, mà sức soi xét sáng khắp là trí Viên kính phải được cư tôn.

Sở dĩ trên hội tập Thiên cung, nhân vị trời Tự Tại mà làm tâm biểu. Cũng nơi đây lại khai cửa Bảo điện, gởi ngọc ma ni vào để làm tiêu biểu; thuyết minh qui mô thù thắng Bát Nhã mới là chỗ chứa sâu rộng của các hạnh. Cho nên năng làm chủ trưởng chốn đại địa và dắt dẫn sách tấn bậc Thượng thừa.

Đã được "một" làm khuôn khổ cho chơn đế, rồi lại thổi "muôn" để thành sự tục đế (như là thổi thủy tinh). Hạnh vị đã gồm đủ là núi Đức dựng cao mà hùng đẹp. Câu nghĩa đã trọn đủ, là nuốt trùm biển Giáo hải lóng lánh sâu rộng. Thế ấy mới thu nhiếp được những căn khí chơn tịnh cho vào xe pháp rộng lớn bao la. Cái Ấn Tánh đóng lên đống đá là thành văn; chiếc Mão Trí trùm lên núi cao tức thì bay chất.

Nhiên hậu lên ngôi Quán đảnh, mở cửa tổng trì; đem tâm tịch diệt trụ tánh bình đẳng, rửa trừ hý luận. Nói không chỗ nói, dứt bỏ vọng tưởng; nghĩ chẳng thể nghĩ, đủ khiến vui, giận chung tình, rời mới xem kẻ oán người thân thảy là bình đẳng. Danh tự này giả dối, ngang đồng pháp giới thẳm sâu; chướng lậu chưa tiêu dung, đều xa lìa nơi Bồ đề. Tin ôi nơi tâm ngưng ý chỉ sâu xa, nghĩa lý sáng sủa, lời lẽ rõ ràng; nói lý thời lý sâu thẳm trong hoàn vũ, luận thú thời thú xa suốt ngoài biên thùy.

Tuy là một pho đơn dịch mà gồm đủ các phần. Nếu chẳng lưu tâm ý đây, ngâm vịnh văn này, làm gì có thể chỉ dẫn gặp nhau nơi bến mê để sưu tầm Mật Tạng hiếm có vậy!

Thích Trí Nghiêm phụng dịch