Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 24

Quyển THỨ 588 - Hội Thứ Mười Hai

Quyển THỨ 588 - Hội Thứ Mười Hai

Phần Tịnh Giới Ba La Mật Đa

Thứ 5

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Xá Lợi Tử: ngươi nay an trụ diệu trí như thế là như thật biết Bồ tát như vậy đắm lấy tịnh giới có điều hủy phạm, Bồ tát như vậy chẳng đắm lấy giới không điều hủy phạm?

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Tôi tin Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nói ra diệu pháp sanh khởi trí như thế. Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói đó, chúng các Bồ tát nếu tạm khởi tâm mừng khen Thanh văn hoặc bậc Độc giác, nên biết hủy phạm tịnh giới Bồ tát. Chúng các Bồ tát nếu tạm khởi tâm chán hủy Thanh văn hoặc bậc Độc giác, nên biết hủy phạm tịnh giới Bồ tát. Sở dĩ vì sao?

Vì nếu các Bồ tát mừng khen Thanh văn hoặc bậc Độc giác, bèn đối bậc kia tâm sanh ưa đắm, chẳng năng cầu tới Nhất thiết trí trí, đối giới Bồ tát có điều hủy phạm. Nếu các Bồ tát chán hủy Thanh văn hoặc bậc Độc giác, bèn đối bậc kia tâm sanh khinh khi, tức chướng sở cầu Nhất thiết trí trí, đối giới Bồ tát có điều hủy phạm.

Vậy nên, Bồ tát đối bậc Nhị thừa chẳng nên mừng khen, cũng chẳng chán hủy. Nếu các Bồ tát đối bậc Nhị thừa tâm chẳng cung kính, hoặc sanh ưa đắm, phải biết đều là hành nơi phi xứ. Nếu các Bồ tát hành nơi phi xứ, phải biết gọi là phạm giới Bồ tát, cũng gọi là kẻ đắm lấy tướng tịnh giới, chẳng thể chứng được Nhất thiết trí trí. Vậy nên, Bồ tát đối bậc Nhị thừa chỉ nên xa lìa, chẳng nên khen hủy. Nếu các Bồ tát đối Nhị thừa chẳng xa lìa được, định chẳng đắc sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu các Bồ tát duyên cảnh ngũ dục khởi tâm say đắm, tuy gọi là tác ý phi lý, nhưng chẳng ngại nơi Vô thượng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Vì tác ý phi lý rơi số phiền não. Do phiền não ấy khiến các Bồ tát thọ sanh nhiều đời. Hoặc thời hoặc lúc chúng các Bồ tát ở nơi các thú chịu nhiều thứ thân, bấy giờ khi đó bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô lượng vô biên các Phật pháp học dần viên mãn. Hoặc thời hoặc lúc bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô lượng vô biên các Phật pháp học dần viên mãn, bấy giờ khi đó các Bồ tát này dần được gần kề Nhất thiết trí trí.

Vậy nên, bạch Thế Tôn! Tôi bảo phiền não đối các Bồ tát có ơn đức lớn! Nghĩa là năng tùy thuận Nhất thiết trí trí. Nếu các Bồ tát năng quán được phiền não hay giúp dẫn phát Nhất thiết trí trí, đối chúng Bồ tát có ơn đức lớn.

Các Bồ tát này đã chứng phương tiện khéo léo đối tất cả sư việc. Bồ tát như thế nên biết an trụ Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa. Nên biết chúng các Bồ tát này đối Bồ tát giới không điều hủy phạm, cũng chẳng đắm lấy tịnh giới Bồ tát.

Bấy giờ, Phật khen Xá Lợi Tử rằng: Hay thay, hay thay! Như vậy, như vậy. Ngươi khéo hay nói chúng các Bồ tát có kẻ đối tịnh giới có điều đắm lấy, có điều hủy phạm, có kẻ đối tịnh giới không điều đắm lấy, không điều hủy phạm. Ngươi rõ là kẻ thật ngữ, là kẻ pháp ngữ, là kẻ khéo ghi nói pháp theo pháp của Như Lai.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát an trụ tịnh giới Ba la mật đa làm suy nghĩ này: Vô lượng hữu tình mười phương vô lượng vô biên thế giới, do ta đã trụ Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa oai lực tăng lên, kẻ không tịnh giới đều được tịnh giới, kẻ có ác giới đều được xa lìa. Do ta đã học Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa oai lực tăng lên nhiếp thọ các loại hữu tình như thế đều được lợi ích an vui thù thắng.

Các Bồ tát Ma ha tát này phải biết trọn nên phương tiện khéo léo. Hoặc thời hoặc lúc đem tự tịnh giới Ba la mật đa hồi thí vô lượng vô biên hữu tình, vô lượng vô biên thế giới, bấy giờ khi đó đã trụ tịnh giới Ba la mật đa lần hồi tăng trưởng.

Hoặc thời hoặc lúc đã trụ tịnh giới Ba la mật đa lần hồi tăng trưởng, bấy giờ khi đó lại năng nhiếp thọ được vô lượng tịnh giới Ba la mật đa nữa.

Hoặc thời hoặc lúc lại năng nhiếp thọ vô lượng tịnh giới Ba la mật đa, bấy giờ khi đó lại năng nhiếp thọ được vô lượng vô số Phật pháp nhiệm mầu nữa. Do đây mau được Nhất thiết trí trí.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu các Bồ tát Ma ha tát an trụ tịnh giới Ba la mật đa làm suy nghĩ này: vô lượng hữu tình mười phương vô lượng vô biên thế giới, do ta đã trụ Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa oai lực tăng lên, kẻ chưa phát tâm Vô thượng giác đều năng phát ra, kẻ đã phát Vô thượng giác đều hẳn chẳng lui. Nếu kẻ đối Vô thượng Chánh đẳng giác tâm đã chẳng lui, chóng năng được viên mãn Nhất thiết trí trí.

Bồ tát Ma ha tát này phương tiện khéo léo duyên các Bồ tát hồi thí tịnh giới Ba la mật đa.

Hoặc thời hoặc lúc hồi thí tịnh giới Ba la mật đa, bấy giờ khi đó được chẳng xa lìa tâm Nhất thiết trí trí. Hoặc thời hoặc lúc được chẳng xa lìa tâm Nhất thiết trí, bấy giờ khi đó lần hồi gần kề Nhất thiết trí trí. Bồ tát Ma ha tát này do đây oai lực căn lành tăng lên, lại năng nhiếp thọ được vô lượng tịnh giới Ba la mật đa nữa khiến rộng thêm dần, cũng năng nhiếp thọ được vô lượng vô số Phật pháp nhiệm mầu khiến viên mãn dần.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát an trụ tịnh giới Ba la mật đa, đem Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa mình đã trụ thí một Bồ tát, chỗ được đống phước hơn thí hữu tình phạm giới số cát Căng già thế giới đều khiến thọ trì tịnh giới viên mãn.

Nếu Bồ tát Ma ha tát an trụ tịnh giới Ba la mật đa, đem Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa mình đã trụ hồi thí các loại hữu tình mười phương khiến trụ tịnh giới, xa lìa hủy phạm, chỗ được đống phước vô lượng vô biên.

Có Bồ tát Ma ha tát an trụ tịnh giới Ba la mật đa, đem Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa đã trụ thí một Bồ tát, chỗ được đống phước hơn Bồ tát trước chỗ được đống phước trăm bội là hơn, ngàn bội là hơn, cho đến cực số bội cũng lại là hơn. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì Bồ tát Ma ha tát này đem Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa mình đã trụ thí một Bồ tát khiến kia nhiếp thọ Nhất thiết trí trí, cũng khiến gìn giữ Nhất thiết trí trí.

Một Bồ tát đây đã năng nhiếp thọ được Nhất thiết trí trí, lại năng gìn giữ Nhất thiết trí trí nữa, thời năng nhiếp thọ gìn giữ được vô lượng hữu tình, vô lượng vô biên thế giới đều khiến an trụ bao nhiêu tịnh giới, xa lìa hủy phạm. Như vậy lần hồi nhiều sự nhiêu ích.

Ví như nhà lớn một cột mười gian, vô lượng chúng sanh nương ở trong ấy, chơi giỡn cùng nhau, vui mừng hưởng lạc. Có người bạo ác muốn chặt cây cột. Khi ấy có Thiện sĩ bảo người ác rằng: Nay trong nhà này nhiều các tộc loại cùng nhau chơi giỡn vui mừng hưởng lạc, nếu chặt cột đấy cái nhà sụp đổ, tổn hại vô lương sanh mạng trong đó! Thiện sĩ như thế vì muốn lợi vui vô lượng hữu tình đang nương ở trong, can ác nhân kia chẳng cho chặt cột. Khi ấy có nam tử khen Thiện sĩ rằng: Hay thay, hay thay! Ngài nay đã thí thọ mạng an vui cho vô lượng sanh loại!

Như vậy, Bồ tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên đen Đại thừa bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô lượng vô biên các Phật pháp dạy răn dạy trao khiến chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cùng các hữu tình làm nhiêu ích lớn. Nếu đem công đức căn lành Độc giác và Thanh văn thừa dạy răn dạy trao bèn ngăn vô lượng vô biên hữu tình công đức thù thắng A la hán thảy.

Nếu có Bồ tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, năng đem Đại thừa bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô lượng vô biên các Phật pháp dạy răn dạy trao khiến kia nhiếp thọ Nhất thiết trí trí, cũng khiến gìn giữ Nhất thiết trí trí. Đã khiến nhiếp thọ Nhất thiết trí trí, cũng khiến gìn giữ Nhất thiết trí trí, tức thí vô lượng vô biên hữu tình công đức thù thắng A la hán thảy.

Như vậy, Bồ tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, năng đem Đại thừa bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô lượng vô biên các Phật pháp dạy răn dạy trao, tức là dạy răn dạy trao vô lượng vô biên hữu tình khiến hành các thứ diệu hạnh an vui.

Như vậy, Bồ tát an trụ tịnh giới Ba la mật đa làm suy nghĩ này: Do ta đã trụ Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa, nguyện các hữu tình đều đủ tịnh giới, xa lìa hủy phạm. Nguyện đem căn lành như thế hồi thí tất cả hữu tình đều được chánh niệm, do chánh niệm nên đều sanh vui mừng. Các hữu tình kia nghe lời đây rồi tâm lìa hủy phạm, thọ trì tịnh giới.

Lại có Bồ tát an trụ tịnh giới Ba la mật đa năng khởi một lòng đem tịnh giới đã trụ thí một Bồ tát, đối công đức trước trăm bội là hơn, ngàn bội là hơn, cho đến cực số bội cũng lại là hơn.

Như vậy, Bồ tát hoặc thời hoặc lúc vì hữu tình nên đem giới đã trụ hồi thí Bồ tát, bấy giờ khi đó Bồ tát Tịnh giới Ba la mật đa lần hồi lớn thêm, mau chứng được Nhất thiết trí trí.

Như vậy, Bồ tát an trụ tịnh giới Ba la mật đa hồi thí hữu tình chỗ được nhóm phước có nhiều thứ sai khác.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ tát như vậy làm sao biết được? Bồ tát như vậy lâu bao kiếp số sẽ được ra khỏi? Bồ tát như vậy phát tới Đại thừa đã lâu bấy nhiêu?

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Nên biết Bồ tát như thế năng đem bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa dạy răn dạy trao các loại hữu tình khiến phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu hành các hạnh Bồ tát không trái ngược, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, làm nhiêu ích cho các hữu tình. Nên biết Bồ tát như thế năng đem bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa vì các hữu tình hồi hướng nguyện được Nhất thiết trí trí.

Là khởi nghĩ này: Nguyện ta hồi hướng sở tu bố thí Ba la mật đa đây thí các hữu tình, khiến kẻ xan tham đều hay bố thí. Nguyện ta hồi hướng sở tu tịnh giới Ba la mật đa đây thí các hữu tình, khiến kẻ phạm giới đều được tịnh giới. Nguyện ta hồi hướng sở tu an nhẫn Ba la mật đa thí các hữu tình, khiến kẻ giận dữ đều được an nhẫn. Nguyện ta hồi hướng sở tu tinh tiến Ba la mật đa đây thí các hữu tình, khiến kẻ lười biếng đều được siêng năng. Nguyện ta hồi hướng sở tu tĩnh lự Ba la mật đa đây thí các hữu tình, khiến kẻ loạn tâm đều được yên lặng. Nguyện ta hồi hướng sở tu bát nhã Ba la mật đa đây thí các hữu tình, khiến kẻ ác huệ đều được diệu huệ.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Bồ tát như thế hồi hướng căn lành thí loại hữu tình rồi, lâu bao kiếp số tu hành Đại thừa sẽ được ra khỏi?

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Bồ tát như thế hồi hướng căn lành thí loại hữu tình rồi, năm trăm đại kiếp tu hành Đại thừa mới được ra khỏi.

Lại, Xá Lợi Tử! Bồ tát như thế, hoặc có trọn nên phương tiện khéo léo, muốn mau chứng được Nhất thiết trí trí, kia tức ở trong Hiền kiếp đây nguyện thành Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, thuộc trong số ngàn Phật chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Như Từ Thị Phật làm trống các ác thú, sơ hội thuyết pháp có trăm ngàn trăm ức chúng Thanh văn thành A la hán.

Bồ tát như thế Ta nói đã ở trong hai ngàn kiếp tu hạnh Bồ đề, cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, muốn vì hữu tình làm nhiêu ích lớn. Các Bồ tát khác nếu đủ hành trạng tướng như trước đã nói, phải biết kia qua năm trăm đại kiếp tu học Đại thừa mới được ra khỏi. Bồ tát như thế phải biết đã trụ ngôi Bất thối chuyển.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Nếu các Bồ tát nghe thuyết pháp giáo tương ưng Ba la mật đa như thế, nên sanh vui mừng. Sở dĩ vì sao? Vì nếu các Bồ tát nghe thuyết pháp giáo tương ưng Ba la mật đa như thế sanh được vui mừng, định chẳng bỏ rời chư Phật Thế Tôn. Chư Phật Thế Tôn cũng chẳng bỏ kia.

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Nếu các Bồ tát nghe thuyết pháp giáo tương ưng Ba la mật đa như thế, qua một ngày đêm hết lòng vui mừng tồn tại nối nhau, các Bồ tát này phải biết phát tới Đại thừa đã lâu.

Nếu các Bồ tát nghe thuyết pháp giáo tương ưng Ba la mật đa như thế, qua hai ngày đêm hết lòng vui mừng tồn tại nối nhau, các Bồ tát này phải biết phát tới Đại thừa lâu hơn.

Nếu các Bồ tát nghe thuyết pháp giáo tương ưng Ba la mật đa như thế, qua ba ngày đêm lần hồi cho đến qua bảy ngày đêm vui mừng hết lòng tồn tại nối nhau mãi, phải biết các Bồ tát này càng lâu hơn cho đến phát tới Đại thừa lâu lắm.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật: Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói đó, các Bồ tát này phát tới Đại thừa đã lâu trăm kiếp hoặc hai trăm kiếp, hoặc ba trăm kiếp, lần hồi cho đến hoặc bảy trăm kiếp. Các Bồ tát ấy tu hành Đại thừa qua bảy trăm kiếp mới được ra khỏi. Các Bồ tát ấy do nhân duyên đây công đúc căn lành lần hồi lớn thêm. Các Bồ tát này phương tiện khéo léo, nghe thuyết pháp giáo tương ưng Ba la mật đa như thế, dù rất vui mừng mà không nhiễm đắm, vì các Bồ tát bản tánh thanh tịnh, nên nghe thuyết Đại thừa vui mừng hết lòng.

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Ngươi nương Phật lực năng thuyết được pháp giáo tương ưng Ba la mật đa như thế. Nếu chúng các Bồ tát Ma ha tát đủ như trước đã nói các hành trạng tướng, phải biết phát tới Đại thừa đã lâu lắm rồi. Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế đã đối Bồ đề tâm chẳng quay lui.

Nếu các Bồ tát nghe thuyết pháp giáo tương ưng Ba la mật đa như thế chẳng sanh vui mừng, các Bồ tát này phát tới Đại thừa phải biết chưa lâu. Ta đối chúng các Bồ tát mới tới Đại thừa như thế cũng vì tuyên nói pháp giáo tương ưng Ba la mật đa khiến siêng tu học, sẽ dần chứng được Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất lạ. Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối các Bồ tát đều chẳng nới bỏ?

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Ngươi bảo Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác duy chỉ chẳng nới bỏ các Bồ tát ư? Ngươi nay chẳng nên làm ý kiến như thế. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều chẳng nới bỏ tất cả hữu tình, vì tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều rất thương nghĩ tất cả hữu tình. Đối các hữu tình thường làm nghĩ này: Dùng phương tiện nào khiến hữu tình kia ở khổ sanh tử mau được giải thoát!

Lại, Xá Lợi Tử! Các ngươi nên biết rằng chư Phật Thế Tôn nơi tâm bình đẳng, nhhu ở Phật khởi tâm thuần tịnh, an trụ từ bi cho vui vớt khổ. Bình đẳng như thế thương nghĩ tất cả hữu tình muốn khiến lìa khổ được vui.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đối chỗ chư Phật trụ tâm riêng khác, đối các Bồ tát trụ tâm riêng khác, đối các Độc giác trụ tâm riêng khác, đối A la hán trụ tâm riêng khác, đối kẻ Bất hoàn trụ tâm riêng khác, đối kẻ Nhất lai trụ tâm riêng khác, đối kẻ Dự lưu trụ tâm riêng khác, đối tùy pháp hành trụ trụ tâm riêng khác, đối tùy tín hành trụ tâm riêng khác, đối ngoại đạo ngũ thông trụ tâm riêng khác, đối các trọn nên giới biệt giải thoát trụ tâm riêng khác, đối các trọn nên mười thiện nghiệp đạo trụ tâm riêng khác, đối các trọn nên mười ác nghiệp đạo trụ tâm riêng khác, đối bọn kẻ hàng thịt gánh thây chết thảy trụ tâm riêng khác, thời các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác tâm có sai khác, theo muốn mà hành, lẽ chẳng phải Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Nhưng các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác như ở chỗ Phật khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui vớt khổ, ở chỗ Bồ tát cũng lại như thế. Như đối Bồ tát khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, ở chỗ Độc giác cũng lại như thế. Như đối Độc giác khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối A la hán cũng lại như thế. Như đối A la hán khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối kẻ Bất hoàn cũng lại như thế. Như đối kẻ Bất hoàn khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối kẻ Nhất lai cũng lại như thế. Như đối Nhất lai khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối kẻ Dự lưu cũng lại như thế. Như đối kẻ Dự lưu khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối tùy pháp hành cũng lại như thế. Như đối tùy pháp hành khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối tùy tín hành cũng lại như thế. Như đối tùy tín hành khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối ngoại đạo ngũ thông cũng lại như thế. Như đối ngoại đạo ngũ thông khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối các trọn nên giới biệt giải thoát cũng lại như thế. Như đối các trọn nên giới biệt giải thoát khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối các trọn nên mười thiện nghiệp đạo cũng lại như thế. Như đối các trọn nên mười thiện nghiệp đạo khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối các trọn nên mười ác nghiệp đạo cũng lại như thế. Như đối các trọn nên mười ác nghiệp đạo khởi tâm thuần tịnh an trụ từ bi cho vui bớt khổ, đối hàng thịt gánh thây chết thảy cũng lại như thế.

Do đấy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác tâm không sai khác, chẳng theo muốn hành, nên gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vậy nên, chư Phật đủ Đại từ bi, trụ trong tánh bình đẳng tất cả pháp, đối các hữu tình đều chẳng nới bỏ.

Lại, Xá Lợi Tử! Ta trọn chẳng thấy chư Phật Thế Tôn đối cảnh sở duyên và đối chút sự việc khởi yêu ghét. Nếu các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối cảnh sở duyên và sự việc khởi yêu ghét thảy, không có phải lẽ. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì chư Phật Thế Tôn đối yêu ghét thảy tất cả phiền não đều dứt hẳn vậy.

Lại, Xá Lợi Tử! Nhưng các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối các Bồ tát rất chẳng nới bỏ. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sau vào Niết bàn, có các Bồ tát tinh tiến, tu hành bố thí,tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không , hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, trí không điên đảo lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học các pháp chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới, trí không điên đảo lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu chỗ, sáu chỗ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão tử, trí không điên đảo lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên sáu chỗ diệt, sáu chỗ diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sanh diệt, sanh diệt nên lão tử diệt, trí không điên đảo lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học khổ tập diệt đạo thánh đế, trí không điên đảo lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học tám giải thoát, tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học Tịnh quán địa, Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như Lai địa, trí không điên đảo lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học Cực hỷ địa, Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học tất cả đà la ni môn, tất cả tam ma địa môn, lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học năm nhãn, sáu thần thông lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học Như Lai mười lực,bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học ba mươi hai tướng Đại Sĩ, tám mươi tùy hảo lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học Dự lưu hướng Dự lưu quả, Nhất lai hướng Nhất lai quả, Bất hoàn hướng Bất hoàn quả, A la hán hướng A la hán quả, Độc giác nhân đạo Độc giác Bồ đề, trí không điên đảo lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát lần hồi viên mãn. Tinh siêng tu học chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học lìa giết sanh mạng, lìa lấy của chẳng cho, lìa hành dục tà, lìa lời dối gạt, lìa lời thô ác, lìa lời chia rẽ, lìa lời tạp uế, lìa tham dục, lìa giận dữ, lìa nghiệp đạo tà kiến, lần hồi viên mãn.

Tinh siêng tu học thi thiết các thứ pháp môn diệu trí lần hồi viên mãn, làm pháp soi sáng cho các thế gian, độ thoát vô lượng vô biên hữu tình lìa khổ sanh tử, chứng vui Niết bàn. Chư Phật Thế Tôn xem nghĩa như thế dạy răn dạy trao Bồ tát như thế.

Do nhân duyên đây rất chẳng nới bỏ chúng các Bồ tát. Vì các Bồ tát đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sau vào Niết bàn, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm pháp soi sáng cho các thế gian khiến tu chánh hạnh được nhiêu ích lớn, nên đối Bồ tát rất chẳng nới bỏ.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy.

Thật như lời Thánh dạy. Đối các Như Lai sau vào Niết bàn, mười phương thế giới có Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm pháp soi sáng cho các thế gian.

Ví như cây lớn sau khi khô diệt, cây nhỏ sanh nối, cọng thân nhánh nhóc cao dần lớn dần, bóng mát che rộng một do tuần, vô lượng chúng sanh nương ở nơi gốc được khỏi các nạn gió mưa lạnh nóng thảy, lại còn bẻ hái quả lá mà thọ dụng nữa. Các người có trí đều cùng khen ngợi: Cây lớn như thế, quả lá bóng mát lợi vui hữu tình chẳng khác cây lớn xưa! Duy chỉ các đứa ngu chẳng hiểu nương tới.

Như vậy, Bồ tát đối Phật Thế Tôn sau vào Niết bàn, lần hồi tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô lượng vô biên các Phật pháp vi diệu khác lần hồi viên mãn, đều ở Tam thiên đại thiên thế giới mỗi chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nối nắm Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trước, như thật lợi vui vô lượng hữu tình bằng các thứ Phật sự khiến chẳng dứt tuyệt.

Nghĩa là vì vô biên các loại hữu tình phương tiện tuyên nói mười thiện nghiệp đạo, thí giới tu thảy các thứ pháp môn, khiến siêng tu học thoát khổ ác thú, sanh trong trời người hưởng các vui sướng. Hoặc vì vô biên các loại hữu tình phương tiện tuyên nói uẩn xứ giới thảy không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả,sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả,thọ giả, tri giả, kiến giả; khiến siêng tinh tiến quán sát khổ tập diệt đạo bốn thứ thánh đế không trái ngược; tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, ba môn giải thoát và các thiện pháp dứt các phiền não được vào Niết bàn.

Hoặc vì vô biên các loại hữu tình phương tiện tuyên nói bao nhiêu sắc uẩn tánh thường vô thường đều chẳng khá được, bao nhiêu thọ tưởng hành thức uẩn tánh thường vô thường cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói bao nhiêu sắc uẩn tánh vui không vui đều chẳng khá được, bao nhiêu thọ tưởng hành thức uẩn tánh vui không vui cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói bao nhiêu sắc uẩn tánh ngã vô ngã đều chẳng khá được, bao nhiêu thọ tưởng hành thức uẩn tánh ngã vô ngã cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói bao nhiêu sắc uẩn tánh tịnh bất tịnh đều chẳng khá được, bao nhiêu thọ tưởng hành thức uẩn tánh tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói bao nhiêu sắc uẩn tánh vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được, bao nhiêu thọ tưởng hành thức uẩn tánh vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói bao nhiêu sắc uẩn tánh xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được, bao nhiêu thọ tưởng hành thức uẩn tánh xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn xứ tánh thường vô thường đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tánh thường vô thường cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn xứ tánh vui không vui đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tánh vui không vui cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn xứ tánh ngã vô ngã đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tánh ngã vô ngã cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn xứ tánh tịnh bất tịnh đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tánh tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn xứ tánh vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tánh vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn xứ tánh xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tánh xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc xứ tánh thường vô thường đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp xứ tánh tánh thường vô thường cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc xứ tánh vui không vui đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp xứ tánh vui không vui cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc xứ tánh ngã vô ngã đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp xứ tánh ngã vô ngã cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc xứ tánh tịnh bất tịnh đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp xứ tánh tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc xứ tánh vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp xứ tánh vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc xứ tánh xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp xứ tánh xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn giới tánh thường vô thường đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tánh thường vô thường cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn giới tánh vui không vui đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tánh vui không vui cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn giới tánh ngã vô ngã đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tánh ngã vô ngã cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn giới tánh tịnh bất tịnh đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tánh tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn giới tánh vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tánh vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn giới tánh xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tánh xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc giới tánh thường vô thường đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp giới tánh thường vô thường cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc giới tánh vui không vui đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp giới tánh vui không vui cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc giới tánh ngã vô ngã đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp giới tánh ngã vô ngã cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc giới tánh tịnh bất tịnh đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp giới tánh tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc giới tánh vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp giới tánh vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao sắc giới tánh xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được, có bao thanh hương vị xúc pháp giới tánh xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn thức giới tánh thường vô thường đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tánh thường vô thường cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn thức giới tánh vui không vui đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tánh vui không vui cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn thức giới tánh ngã vô ngã đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tánh ngã vô ngã cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn thức giới tánh tịnh bất tịnh đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tánh nhãn thức giới tánh tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn thức giới tánh vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tánh vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao nhãn thức giới tánh xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được, có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tánh xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao khổ thánh đế tánh thường vô thường đều chẳng khá được, có bao tập diệt đạo thánh đế tánh thường vô thường cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao khổ thánh đế tánh vui không vui đều chẳng khá được, có bao tập diệt đạo thánh đế tánh vui không vui cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao khổ thánh đế tánh ngã vô ngã đều chẳng khá được, có bao tập diệt đạo thánh đế tánh ngã vô ngã cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao khổ thánh đế tánh tịnh bất tịnh đều chẳng khá được, có bao tập diệt đạo thánh đế tánh tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao khổ thánh đế tánh vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được, có bao tập diệt đạo thánh đế tánh vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có bao khổ thánh đế tánh xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được, có bao tập diệt đạo thánh đế tánh xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được.

Phương tiện tuyên nói có vô lượng pháp môn loại như thế thảy khiến siêng tinh tiến, phương tiện khéo léo quán sát các hý luận không trái ngược, phương tiện tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô lượng vô biên các Phật pháp rốt ráo chứng được Nhất thiết trí trí.

Các loại hữu tình kẻ có giác huệ nghe pháp như thế tinh tiến tu hành, tùy nơi sở ưng được vị cam lồ, hoặc tạm thời hoặc vĩnh viễn lợi ích an vui. Duy có ngu si các ngoại đạo thảy chẳng năng nghe thọ chìm đắm các thú.

Chư Phật Thế Tôn quán nghĩa như thế, lệch nơi Bồ tát dạy răn dạy trao, vì các Bồ tát đối các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sau vào Niết bàn tu hạnh Bồ tát lần hồi viên mãn chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, làm pháp soi sáng cho các thế gian, ví như cây đại thọ có nhiều bóng mát lợi ích an vui vô lượng hữu tình.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói đó, dạy răn dạy trao người Thanh văn thừa hoặc trăm hoặc ngàn, cho đến vô số đều cho an trụ quả A la hán, chẳng bằng vì một người Bồ tát thừa phương tiện khéo léo nói thâm pháp yếu, chỗ gọi pháp tương ưng sáu thứ Ba la mật đa, khiến kia nghe rồi phát khởi một tâm niệm tương ưng cùng Nhất thiết trí trí. Pháp yếu như thế đối giáo pháp trước là tối là thắng, là tôn là cao, là diệu là vi diệu, là thượng là vô thượng, vì chỗ phát tâm đối bấy nhiêu công đức Thanh văn thảy rất là hơn vậy.

Bấy giờ, Phật khen Xá Lợi Tử rằng: Hay thay, hay thay! Như ngươi đã nói. Ngươi thật là làm chơn đệ tử Phật thông minh sáng suốt, là giỏi vô úy dạy răn dạy trao người Bồ tát thừa, khiến siêng tu hành các hạnh Bồ tát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình.

Bấy giờ, Phật bảo A Nan Đà rằng: Ngươi phải thọ trì, như Xá Lợi Tử đã nói chúng Bồ tát Ma ha tát sở tu tịnh giới Ba la mật đa, chớ khiến quên mất.

A Nan Đà thưa: Dạ, xin Thế Tôn. Tôi đã thọ trì như Xá Lợi Tử đã nói chúng Bồ tát Ma ha tát sở tu tịnh giới Ba la mật đa, quyết chẳng quên mất. Cho các Bồ tát kẻ chưa phát tâm Vô thượng Bồ đề mau năng phát ra, kẻ đã phát tâm Vô thượng Bồ đề khiến hẳn chẳng lui, nếu kẻ đối Vô thượng Bồ đề đã chẳng lui, khiến mau viên mãn Nhất thiết trí trí.

Khi Đức Bạc Già Phạm Thế Tôn thuyết kinh này rồi, cụ thọ Xá Lợi Tử, cụ thọ Mãn Từ Tử, cụ thọ A Nan Đà và các Thanh văn, các chúng Bồ tát cùng tất cả trời, rồng, dược xoa, người, phi người thảy nghe Phật đã thuyết đều vui mừng lớn, tín thọ phụng hành

Quyển THỨ 589 - Hội Thứ Mười Ba

Quyển THỨ 589 - Hội Thứ Mười Ba

Phần

AN NHẪN BA LA MẬT ĐA

Tôi nghe như vầy:

Một thuở, Đức Bạc Già Phạm Thế Tôn trụ vườn Cấp Cô Độc rừng Thệ Đa, tại thành Thất La Phiệt, cùng đồng chúng Đại Bí sô ngàn hai trăm năm mươi người.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo cụ thọ Mãn Từ Tử rằng: Ngươi nay nên vì các Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề tuyên nói an nhẫn Ba la mật đa.

Khi ấy, Mãn Từ Tử nhờ Phật giáo sắc, nương thần lực Phật bèn thưa Phật rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối hữu tình kia bị các thứ lời nói mắng chửi hủy báng nên rất nhẫn chịu, chẳng nên khởi tâm giận dữ oán hờn, phải khởi lòng từ bi đền ơn đức kia. Bồ tát như thế nên đối an nhẫn Ba la mật đa hết lòng tin muốn, tùy sở phát khởi tâm an nhẫn hồi hướng cầu tới Nhất thiết trí trí. Bồ tát Ma ha tát này trụ được an nhẫn Ba la mật đa.

Khi đó, Xá Lợi Tử bèn hỏi cụ thọ Mãn Từ Tử rằng: Chúng các Bồ tát sở tu an nhẫn cùng chúng Thanh văn sở tu an nhẫn có gì sai khác?

Mãn Từ Tử đáp: Chúng các Thanh văn sở tu an nhẫn gọi là phần ít, sở duyên hành tướng chẳng cực viên mãn. Chúng các Bồ tát sở tu an nhẫn gọi là phần đủ, sở duyên hành tướng rất cực viên mãn.

Nghĩa là các Bồ tát vô lượng an nhẫn, vì muốn lợi vui vô lượng hữu tình mặc áo giáp an nhẫn, làm lời thề này: Ta phải độ thoát vô lượng hữu tình đều khiến lìa khổ, chứng vui Niết bàn, vậy nên Bồ tát an nhẫn vô lượng. Thanh văn an nhẫn chỉ vì vứt bỏ phiền não nơi mình chẳng vì hữu tình, vậy nên gọi là phần ít an nhẫn, chẳng bằng chúng Bồ tát Ma ha tát an nhẫn vô lượng. Vì các Bồ tát chẳng lìa an nhẫn Ba la mật đa, vậy nên gọi là phần đủ an nhẫn. Nếu đối Bồ tát khởi tâm chẳng thanh tịnh, chẳng thể ngậm nhẫn tổn hại, phải bết người ấy bị vô lượng tội,chẳng phải đối Thanh văn Độc giác thừa thảy. Vậy nên, Bồ tát an nhẫn rất hơn.

Lại, Xá Lợi Tử! các Bồ tát Ma ha tát như bị Như Lai Chánh Đẳng Giác quở trách tâm không hờn giận. Như vậy, hoặc bị kẻ hàng thịt, hoặc kẻ gánh thây chết, hoặc các loại hữu tình hèn hạ khác mắng nhiếc hủy báng, cũng chẳng nên khởi tâm giận dữ hiềm hận trả thù qua chừng giây lát. Như vậy, Bồ tát nhiếp thọ an nhẫn Ba la mật đa mau được viên mãn, chẳng lâu chứng được Nhất thiết trí trí. Bồ tát như vậy tu học an nhẫn Ba la mật đa lần hồi rốt ráo mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Nếu Bồ tát Ma ha tát an trụ nhiếp thọ an nhẫn Ba la mật đa như thế, sức mới kham chịu nổi mắng nhiếc báng hủy của kẻ khác, nơi tâm chẳng động như núi Diệu Cao, căn lành công đức tăng trưởng khó hoại, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, khắp làm nhiêu ích lớn cho các thế gian.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại hỏi cụ thọ Mãn Từ Tử rằng: Nếu khi Bồ tát Ma ha tát tu an nhẫn có hai người đến tới chỗ Bồ tát: Một vì thiện tâm nên đem bột chiên đàn xoa thân, một vì ác tâm nên đem lửa đốt thân. Bồ tát đối kia nên khởi tâm nào?

Mãn Từ Tử đáp: Bồ tát Ma ha tát này muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối người thứ nhất chẳng nên khởi ưa, đối người thứ hai chẳng nên khởi giận. Nên đối hai kia khởi tâm bình đẳng, đều muốn lợi ích an vui rốt ráo. Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế năng hành an nhẫn Ba la mật đa, năng trụ an nhẫn Ba la mật đa được.

Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành an nhẫn Ba la mật đa, năng trụ an nhẫn Ba la mật đa như thế, Bồ tát Ma ha tát này năng hành Bồ tát hành xứ không trái, năng trụ Bồ tát tịnh độ không trái. Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế, đối loại hữu tình chẳng nên phát khởi tâm giận dữ, chẳng nên phát khởi tâm hiềm hận, chẳng nên phát khởi tâm trả oán.

Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế đối loại hữu tình an nhẫn viên mãn, khen ngợi viên mãn, nhu hòa viên mãn, ý vui viên mãn, không giận không hờn, đối tất cả chỗ đều khởi lòng từ. Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế, các hữu tình khác đến tới chỗ mình khởi tâm oán hại muốn đánh, muốn trói, hủy nhục mắng trách đều năng an nhẫn được, không lòng chống trả.

Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế, các hữu tình khác đến tới chỗ mình muốn gây tranh đấu làm chẳng nhiêu ích, Bồ tát đối kia khởi tâm hòa hảo, lời lẽ mềm mại xấu hổ tạ lỗi, khiến kia dứt độc tâm. Bấy giờ, Bồ tát khởi suy nghĩ này: " Hữu tình đi đến chỗ ta muốn gây tranh đấu, làm điều chẳng nhiêu ích, khi ta chứng Vô thượng Chánh đẳng giác, sẽ vì tuyên nói Không pháp sâu thẳm khiến dứt diệt hẳn tất cả đấu tranh". Nghĩa là vì tuyên nêu có bao sắc uẩn đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao thọ tưởng hành thức uẩn đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao nhãn xứ đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao sắc xứ đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao thanh hương vị xúc pháp xứ đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không,trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao nhãn giới đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý giới đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao sắc giới đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao thanh hương vị xúc pháp giới đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không,trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao nhãn thức giới đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không,trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao nhãn xúc đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không,trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao địa giới đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao thủy hỏa phong không thức giới đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không,trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao nhân duyên đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên và từ các duyên sanh ra các pháp đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh;

khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao vô minh đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ ái, thủ, hữu, sanh lão tử đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Hoặc vì tuyên nêu có bao cõi Dục đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh. Cũng vì tuyên nêu có bao cõi Sắc, hoặc cõi Vô sắc, hoặc cõi Vô lậu đều như huyễn hóa, tánh rốt ráo không, trong rốt ráo không, không có chỗ tranh cạnh; khiến kia nghe rồi dứt tâm đấu tranh.

Như vậy, Bồ tát khởi suy nghĩ này: Khi ta chứng Vô thượng Chánh đẳng giác, vì các hữu tình nói pháp như thế khiến kia diệt hẳn tất cả đấu tranh, nơi tâm bình đẳng in như hư không, không rình tìm các thứ tỳ vết sơ hở của nhau. Do đây cảm được tướng Đại sĩ phu trang nghiêm nơi thân, tất cả hữu tình kẻ thấy được vui mừng, nhiêu ích lẫn nhau, cho đến chứng được thanh tịnh Niết bàn lìa các hý luận an vui rốt ráo.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử hỏi Mãn Từ Tử rằng: Hai thứ an nhẫn Bồ tát Thanh văn, nên biết thứ nào rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn?

Khi ấy, Mãn Từ Tử lại bảo cụ thọ Xá Lợi Tử rằng: Tôi nay đem việc hiện tại gạn hỏi, Tôn giả tùy ý mà đáp.

Xá Lợi Tử nói: Tùy ý gạn hỏi, tôi sẽ vì đáp. Mãn Từ Tử nói: Hoa sắc thế gian cùng vàng Thiệm Bộ, hai thứ vẻ sáng nên biết thứ nào rộng lớn mầu nhiệm thanh tịnh đặc biệt hơn?

Xá Lợi Tử đáp: Hoa sắc thế gian có bao vẻ sánh khó nổi sánh được vàng thật Thiệm Bộ. Nghĩa là vàng Thiệm Bộ có bao vẻ sáng rộng lớn mầu nhiệm thanh tịnh đặc biệt hơn.

Mãn Từ Tử nói: An nhẫn Thanh văn như hoa sắc thế gian có bao vẻ sáng. An nhẫn Bồ tát như vàng Thiệm Bộ có bao vẻ sáng. nên biết tướng hai thứ an nhẫn hơn kém sai khác. Vì cớ sao?

Xá Lợi Tử! Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán sắc uẩn cho đến thức uẩn không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán sắc uẩn cho đến thức uẩn đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán nhãn xứ cho đến ý xứ không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán nhãn xứ cho đến ý xứ đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán sắc xứ cho đến pháp xứ không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán sắc xứ cho đến pháp xứ đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán nhãn giới cho đến ý giới không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán nhãn giới cho đến ý giới đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán sắc giới cho đến pháp giới không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán sắc giới cho đến pháp giới đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán nhãn thức giới cho đến ý thức giới không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán nhãn thức giới cho đến ý thức giới đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán nhãn xúc cho đến ý xúc không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán nhãn xúc cho đến ý xúc đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán địa giới cho đến thức giới không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán địa giới cho đến thức giới đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Người Thanh văn thừa có bao an nhẫn chỉ quán vô minh cho đến lão tử không có ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả được dẫn phát ra. Người Bồ tát thừa có bao an nhẫn cũng quán vô minh cho đến lão tử đều không có tự tánh, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, xưa nay vắng lặng được dẫn phát ra. Vậy nên, Bồ tát có bao an nhẫn rộng lớn nhiệm mầu thanh tịnh đặc biệt hơn, vượt các Thanh văn có bao an nhẫn.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, hoặc kẻ oán tặc đến mổ xẻ thân thể, Bồ tát Ma ha tát này nên khởi nghĩ này: Các sông Căng già biết được số lượng, mà số lượng thân khó nổi biết được. Hoặc thân bị mổ, hoặc kẻ hay mổ, đều nhiếp về sắc nên phân số khó biết. Thân thể bị mổ phân số rất ít làm sao duyên đây mà sanh giận dữ?

Bồ tát Ma ha tát này quán nghĩa như thế, dù gặp phải oán tặc mổ xẻ thân lóng đốt vẫn năng nhẫn chịu được, đều không tâm oán hận giận dữ. Chúng Bồ tát Ma ha tát này tùy đã phát khởi tâm an nhẫn, hồi hướng cầu tới Nhất thiết trí trí, nhiếp thọ an nhẫn Ba la mật đa. Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế nên biết an nhẫn Ba la mật đa được tất cả thời thượng chẳng bỏ lìa.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, hoặc có người đến đánh đập mắng chửi, Bồ tát Ma ha tát này nên khởi nghĩ đây: Cát sông Căng già số lượng biết được, tội lỗi thân ta khó nổi biết được. Nghĩa là từ vô thỉ đến nay phát khởi các thứ phiền não ác nghiệp trái hại lý sự, chư Phật Hiền Thánh đã chung quở trách. Nay người đây đến đánh đập mắng chửi trăm phần, ngàn trăm, cho đến cực số phần chưa được là một, làm sao duyên đây mà sanh giận dữ?

Bồ tát Ma ha tát này quán nghĩa như thế dù cho có người đến đánh đập mắng chửi vẫn năng nhẫn chịu được, đều không có tâm giận dữ oán hận. Chúng Bồ tát Ma ha tát này tùy đã phát khởi tâm an nhẫn, hồi hướng cầu tới Nhất thiết trí trí, nhiếp thọ an nhẫn Ba la mật đa như thế, nên biết an nhẫn Ba la mật đa được tất cả thời thượng chẳng bỏ lìa.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, hoặc có oán tặc đến cướp giựt của cải, Bồ tát Ma ha tát này ên khởi nghĩ đây: Của cải như thế bản tánh đều không, không chỗ hệ thuộc, làm sao duyên đây mà sanh giận dữ?

Bồ tát Ma ha tát này quán nghĩa như thế dù gặp phải oán tặc cướp giựt của cải mà tâm đều không giận dữ oán hận. Chúng Bồ tát Ma ha tát này tùy chỗ phát khởi tâm an nhẫn, hồi hướng cầu tới Nhất thiết trí trí, nhiếp thọ an nhẫn Ba la mật đa. Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế, phải biết an nhẫn Ba la mật đa được tất cả thời thường chẳng bỏ lìa.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên từ nơi tâm khiến cùng như địa thủy hỏa phong không thảy.

Xá Lợi Tử hỏi: Sao là chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên từ nơi tâm khiến cùng như địa thủy hỏa phong không thảy?

Mãn Từ Tử đáp: Nếu chúng các Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại địa, đại thủy, địa hỏa, đại phong, hư không, không sở phân biệt.

Xá Lợi Tử hỏi: Chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại địa không sở phân biệt là sao?

Mãn Từ Tử đáp: Ví như đại địa, dù đem sắc hương vị xúc khả ái vứt để nơi trong mà đều chẳng sanh cất cao hân hạnh mừng ưa, dù đem sắc hương vị xúc phi ái vứt để nơi trong cũng đều chẳng sanh nhăn nhó thấp hèn buồn giận. Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù gặp phải các cảnh sở duyên khả ái mà chẳng nên sanh tâm cao hân hạnh mừng yêu, dù gặp phải các cảnh sở duyên chẳng khả ái cũng chẳng nên sanh tâm nhăn nhó buồn giận. Vì tịnh tín an nhẫn thường hiện tại tiền, in như đại địa bình đẳng mà chuyển, nên nói chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại địa không sở phân biệt.

Xá Lợi Tử hỏi: Chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại thủy không sở phân biệt là sao?

Mãn Từ Tử đáp: Ví như đại thủy, dù đem sắc hương vị xúc khả ái vứt để trong ấy mà đều chẳng sanh cất cao, hân hạnh mừng ưa, dù đem sắc hương vị xúc phi ái vứt để trong ấy cũng đều chẳng sanh thấp hèn nhăn nhó buồn giận. Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù gặp phải các cảnh sở duyên khả ái mà chẳng nên sanh tâm cao hân hạnh mừng yêu, dù gặp phải các cảnh sở duyên phi ái cũng chẳng nên sanh tâm thấp hèn nhăn nhó buồn giận. Vì tịnh tín an nhẫn thường hiện tại tiền, in như đại thủy bình đẳng mà chuyển, nên nói chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại thủy không sở phân biệt.

Xá Lợi Tử hỏi: Chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại hỏa không sở phân biệt là sao?

Mãn Từ Tử đáp: Ví như đại hỏa, dù đem sắc hương vị xúc khả ái vứt để trong ấy mà đều chẳng sanh cất cao hân hạnh mừng ưa, dù đem sắc hương vị xúc phi ái vứt để trong ấy cũng đều chẳng sanh thấp hèn nhăn nhó buồn giận. Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù gặp phải các cảnh sở duyên khả ái mà chẳng sanh tâm cao hân hạnh mừng yêu, dù gặp phải các cảnh sở duyên phi ái cũng chẳng nên sanh tâm thấp hèn nhăn nhó buồn giận. Vì tịnh tín an nhẫn thường hiện tại tiền, in như đại hỏa bình đẳng mà chuyển, nên nói chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại hỏa không sở phân biệt.

Xá Lợi Tử hỏi: Chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại phong không sở phân biệt là sao?

Mãn Từ Tử đáp: Ví như đại phong, dù đem sắc hương vị xúc khả ái vứt để trong ấy mà đều chẳng sanh cất cao hân hạnh mừng ưa, dù đem sắc hương vị xúc phi ái vứt để trong ấy cũng đều chẳng sanh thấp hèn nhăn nhó buồn giận. Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù gặp phải các cảnh sở duyên khả ái mà chẳng sanh tâm cao hân hạnh mừng yêu, dù gặp phải các cảnh sở duyên phi ái cũng chẳng nên sanh tâm thấp hèn nhăn nhó buồn giận. Vì tịnh tín an nhẫn thường hiện tại tiền, in như đại phong bình đẳng mà chuyển, nên nói chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như đại phong không sở phân biệt.

Xá Lợi Tử hỏi: Chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như hư không, không sở phân biệt là sao?

Mãn Từ Tử đáp: Ví như hư không, dù đem sắc hương vị xúc khả ái vứt để trong ấy mà đều chẳng sanh cất cao hân hạnh mừng ưa, dù đem sắc hương vị xúc phi ái vứt để trong ấy cũng đều chẳng sanh thấp hèn nhăn nhó buồn giận. Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù gặp phải các cảnh sở duyên khả ái mà chẳng nên sanh tâm cao hân hạnh mừng yêu, dù gặp phải các cảnh sở duyên phi ái cũng chẳng nên sanh tâm thấp hèn nhăn nhó buồn giận. Vì tịnh tín an nhẫn thường hiện tại tiền, in như hư không bình đẳng mà chuyển, nên nói chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tu nơi tâm khiến như hư không không sở phân biệt.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn hỏi cụ thọ Mãn Từ Tử rằng: Hư không vô vi, chúng các Bồ tát đâu nhiếp thuộc vô vi?

Mãn Từ Tử đáp: Chúng Bồ tát chẳng phải là nhiếp vô vi. Nhưng các Bồ tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, quán sát thân tâm ngang đồng hư không, nên khiến đối cảnh giới không điều phân biệt, kham tu an nhẫn Ba la mật đa. Nghĩa là chúng các Bồ tát Ma ha tát quán sát thân tân vô tánh vô ngại ngang đồng hư không, kham chịu các thứ xúc phạm bằng dao gậy thảy.

Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế phương tiện khéo léo nương dựa Bát nhã Ba la mật đa, quán sát thân tân ngang đồng hư không, nhiếp thọ an nhẫn Ba la mật đa. Hằng thời giả sử lửa dữ địa ngục, dao gậy địa ngục và những đồ khổ cụ bức bách nơi thân, cũng năng nhẫn chịu được, nơi tâm bình đẳng không động không biến.

Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế tu hành Bát nhã Ba la mật đa, nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, quán sát thân ngang đồng hư không, kham chịu các khổ không động không biến. Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế kham chịu các khổ không động không biến tức là an nhẫn Ba la mật đa.

Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế tu hành Bát nhã Ba la mật đa, khi trọng khổ xúc phạm bèn khởi nghĩ này: Ta từ vô thủy sanh tử đến nay, mặc dù đã chịu nhiều khổ bén sướt nơi thân tâm, mà do khổ đây hãy chẳng thể được hoặc quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, huống do khổ đây năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nay thân tâm ta phải chịu các khổ, đã vì lợi ích các hữu tình nên quyết định chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên, ta nay nên vui mừng mà chịu. Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế vì quán nghĩa đây nên dù phải chịu nhiều khổ mà năng phát sanh mạnh mẽ thêm lên, vui mừng nhẫn chịu.

Lại, Xá Lợi Tử! Ví như có người ăn trăm thức ăn thân tâm vui thích sanh thắng vui mừng. Như vậy, Bồ tát thấy kẻ xin đến, hoặc cầu xin của cải, hoặc cầu xin thân phần, hoặc nhân đó xả thí, chịu các thứ khổ, vui mừng nhẫn chịu, thân tâm vui thích hơn vui thích trước nhiều trăm ngàn bội.

Lại, Xá Lợi Tử! Như A la hán thấy Như Lai Chánh Đẳng Giác tuy lậu đã hết mà sanh lòng tin kính vui mừng thù thắng. Như thế chúng Bồ tát Ma ha tát thấy kẻ đến cầu, hoặc xin của cải, hoặc xin thân phần, lòng sanh tin kính vui mừng thù thắng, năng thâm nhẫn chịu bị kia gia hại chửi mắng hủy báng các thứ khổ nặng nề. Tùy lúc đã phát khởi tâm an nhẫn, hồi hướng cầu tới Nhất thiết trí trí. Như thế, chúng Bồ tát Ma ha tát do tùy lúc phát khởi tâm an nhẫn, hồi hướng cầu tới Nhất thiết trí trí, thường chẳng xa lìa sở tu an nhẫn Ba la mật đa, làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình hằng không gián đoạn.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đối các hữu tình nên tu an nhẫn: đánh chẳng đánh trả, mắng chẳng mắng trả, báng chẳng báng trả, giận chẳng giận trả, quở chẳng quở trả, hờn chẳng hờn trả, nộ chẳng nộ trả, hại chẳng hại trả. Đối các việc ác đều năng nhẫn chịu được cả. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Chúng các Bồ tát Ma ha tát này muốn nhiêu ích vậy. Nếu chúng các Bồ tát Ma ha tát hằng chẳng bỏ lìa tâm Nhất thiết trí, đối các hữu tình muốn làm nhiêu ích, giả sử thân bị trăm ngàn mũi đâm của mâu giáo mà không một tâm niệm hại trả thù, đối kia thường sanh tịnh tín an nhẫn.

Chúng Bồ tát Ma ha tát như thế tu hành an nhẫn Ba la mật đa, đối các hữu tình muốn làm nhiêu ích, quyết định sẽ được sắc thân chơn kim tướng hảo trang nghiêm, kẻ thấy vui mừng. Vậy nên, Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát đều nên tinh siêng tu sức an nhẫn, nhẫn chịu tất cả khổ gia hại thảy.

Nếu Bồ tát Ma ha tát tu sức an nhẫn, nhẫn chịu các khổ nhiếp thọ an nhẫn Ba la mật đa, Bồ tát Ma ha tát này xa lìa sanh tử, gần Nhất thiết trí, năng làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa muốn Thanh văn hoặc bậc Độc giác, phải biết Bồ tát Ma ha tát này lui mất Bồ tát an nhẫn Ba la mật đa. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát Ma ha tát thà đem tự thân chịu đủ đại khổ sanh tử vô biên, chớ chẳng nên ưa đắm các thiện tự lợi Thanh văn Độc giác. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa đắm Thanh văn hoặc bậc Độc giác, phải biết Bồ tát Ma ha tát này lui mất tự sở hành xứ mà hành tha hành xứ.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn hỏi cụ thọ Mãn Từ Tử rằng: Bồ tát Ma ha tát hành tha hành xứ là sao?

Mãn Từ Tử đáp: Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ bậc Thanh văn hoặc bậc Độc giác, Bồ tát Ma ha tát ấy

hành tha hành xứ. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi tác ý Thanh văn hoặc tác ý Độc giác, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ. Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa đắm pháp giáo tương ưng Thanh văn, hoặc ưa ngôn luận tương ưng Độc giác, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc uẩn hoặc thường hoặc vô thường, ưa quán thọ tưởng hành thức uẩn hoặc thường hoặc vô thường, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc uẩn hoặc vui hoặc khổ, ưa quán thọ tưởng hành thức uẩn hoặc vui hoặc khổ, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc uẩn hoặc ngã hoặc vô ngã, ưa quán thọ tưởng hành thức uẩn hoặc ngã hoặc vô ngã, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc uẩn hoặc tịnh hoặc bất tịnh, ưa quán thọ tưởng hành thức uẩn hoặc tịnh hoặc bất tịnh, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ. Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn xứ hoặc thường hoặc vô thường, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ hoặc thường hoặc vô thường, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn xứ hoặc vui hoặc khổ, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ ihoặc vui hoặc khổ, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn xứ hoặc ngã hoặc vô ngã, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ hoặc ngã hoặc vô ngã, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa ưa quán nhãn xứ hoặc tịnh hoặc bất tịnh, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ hoặc tịnh hoặc bất tịnh, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc xứ hoặc thường hoặc vô thường, ưa quán thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc thường hoặc vô thường, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc xứ hoặc vui hoặc khổ, ưa quán thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc vui hoặc khổ, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc xứ hoặc ngã hoặc vô ngã, ưa quán thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc ngã hoặc vô ngã, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc xứ hoặc tịnh hoặc bất tịnh, ưa quán thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc tịnh hoặc bất tịnh, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn giới hoặc thường hoặc vô thường, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý giới hoặc thường hoặc vô thường, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn giới hoặc vui hoặc khổ, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý giới hoặc vui hoặc khổ Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn giới hoặc ngã hoặc vô ngã, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý giới hoặc ngã hoặc vô ngã, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn giới hoặc tịnh hoặc bất tịnh, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý giới hoặc tịnh hoặc bất tịnh, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc giới hoặc thường hoặc vô thường, ưa quán thanh hương vị xúc pháp giới hoặc thường hoặc vô thường, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc giới hoặc vui hoặc khổ, ưa quán thanh hương vị xúc pháp giới hoặc vui hoặc khổ, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc giới hoặc ngã hoặc vô ngã, ưa quán thanh hương vị xúc pháp giới hoặc ngã hoặc vô ngã, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán sắc giới hoặc tịnh hoặc bất tịnh, ưa quán thanh hương vị xúc pháp giới hoặc tịnh hoặc bất tịnh, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn thức giới hoặc thường hoặc vô thường, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới hoặc thường hoặc vô thường, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn thức giới hoặc vui hoặc khổ, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới

hoặc vui hoặc khổ, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn thức giới hoặc ngã hoặc vô ngã, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới hoặc ngã hoặc vô ngã, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát ưa quán nhãn thức giới hoặc tịnh hoặc bất tịnh, ưa quán nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới hoặc tịnh hoặc bất tịnh, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại hỏi cụ thọ Mãn Từ Tử rằng: Bồ tát Ma ha tát hành tự hành xứ là sao?

Mãn Từ Tử đáp: Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa, tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí, Bồ tát Ma ha tát này hành tha hành xứ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa, tất cả ác Ma ha tát chẳng thể được tiện. Ví như chó dã can, đối các loài rùa, ba ba chẳng thể được tiện. Vì chẳng được tiện nên sở hành tự tại. Như thế chúng Bồ tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa, tất cả ác ma chẳng thể được tiện. Vì chẳng được tiện, nên sở hành tự tại.

Lại, Xá Lợi Tử! Giả sử ác ma khắp hóa các loại hữu tình trong thế giới Tam thiên đại thiên đều thành ác ma. Mỗi mỗi ác ma đều có hàng bao nhiêu ma quân quyến thuộc vây quanh trước sau đi tới chỗ Bồ tát Ma ha tát. Bồ tát Ma ha tát này tu hành sáu thứ Ba la mật đa, các ác ma kia chẳng thể được tiện. Vì chẳng được tiện nên sở hành tự tại. Ví như chó dã can đối các loài rùa, ba ba chẳng thể được tiện. Vì chẳng được tiện nên sở hành tự tại.

Vậy nên, Xá Lợi Tử! Bồ tát ma nên học như vầy: Tâm ta chẳng nên xa lìa sáu thứ Ba la mật đa. Nếu tâm chẳng lìa sáu thứ Ba la mật đa như thế tất cả ác ma chẳng thể được tiện. Vì chẳng thể được tiện nên sở hành tự tại.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại hỏi cụ thọ Mãn Từ Tử rằng: Bồ tát ma làm sao đối các việc ma nên biết như thật?

Mãn Từ Tử đáp: Nếu Bồ tát ma chẳng muốn lóng nghe pháp giáo tương ưng Ba la mật đa, phải biết đấy là việc các ác ma.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng muốn thọ trì pháp giáo tương ưng Ba la mật đa, phải biết đấy là việc các ác ma.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng muốn đọc tụng pháp giáo tương ưng Ba la mật đa, phải biết đấy là việc các ác ma.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng muốn suy nghĩ pháp giáo tương ưng Ba la mật đa, phải biết đấy là việc các ác ma.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng muốn tu hành pháp hành tương ưng Ba la mật đa,

phải biết đấy là việc các ác ma.

Các Bồ tát Ma ha tát giác được việc này rồi, khởi suy nghĩ đây: Quyết định là ác ma phương tiện chướng ngại tâm ta sở cầu Nhất thiết trí trí. Ta nay chẳng nên theo chỗ muốn của kia, nên siêng tu học Ba la mật đa.

Bồ tát Ma ha tát đây nên khởi nghĩ này: Khi ta chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, sẽ vì hữu tình nói pháp năng dứt hẳn tham sân si. Vậy nên, ngày nay đối ác ma kia chẳng nên giận dữ.

Nếu lúc Bồ tát Ma ha tát nghĩ được như thế, bấy giờ Bồ tát Ma ha tát thấy các ác ma, tự tại tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Nếu lúc Bồ tát Ma ha tát tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí chẳng hiện tại tiền, lúc ấy Bồ tát Ma ha tát nên khởi nghĩ này: Ta ở ngày nay chớ hành phi xứ, khiến ta chẳng nhớ Nhất thiết trí trí. Như vậy, Bồ tát nên tự trách tâm rằng ta ở ngày nay hư phí ngày giờ.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn hỏi cụ thọ Mãn Từ Tử rằng: Ngang đâu gọi là hư phí ngày giờ?

Mãn Từ Tử đáp: Nếu Bồ tát Ma ha tát đối sáu thứ Ba la mật đa đây, tùy một hiện hành chẳng hay nghĩ nhớ Nhất thiết trí trí, chẳng hay hồi hướng Nhất thiết trí trí, Bồ tát Ma ha tát này hư phí ngày giờ, tổn quả ngày giờ.

Nếu Bồ tát Ma ha tát đối sáu thứ Ba la mật đa đây, tùy một hiện hành, hoặc ngày thứ hai, hoặc ngày ba, cho đến nghĩ nhớ Nhất thiết trí trí và năng hồi hướng Nhất thiết trí trí, Bồ tát Ma ha tát này dù có chỗ phạm mà được gọi là có quả ngày giờ.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử hỏi Mãn Từ Tử rằng: Bồ tát an nhẫn cùng A la hán có bao an nhẫn, có sai khác gì?

Mãn Từ Tử đáp: Nay hỏi Tôn giả núi chúa Diệu Cao cùng hạt cải chút xíu, lớn nhỏ cao thấp nhẹ nặng nào khác? Xá Lợi Tử nói: Sai khác vô lượng.

Mãn Từ Tử nói: Bồ tát an nhẫn cùng A la hán có bao an nhẫn cũng lại như thế, chẳng nên hỏi làm chi.

Lại, Xá Lợi Tử! Nơi ý hiểu sao? Nước trong biển cả, nước đầu một lông, nước nào nhiều hơn?

Xá Lợi Tử nói: Nước trong biển cả, nước đầu một lông trăm phần, ngàn phần, cho đến cực số phần cũng chưa sánh được lượng kia nhiều ít.

Mãn Từ Tử nói: Bồ tát an nhẫn cùng A la hán có bao an nhẫn cũng lại như thế , trăm phần, ngàn phần, cho đến cực số phần cũng chưa sánh được lượng kia nhiều ít. Vậy nên, chẳng nên hỏi như vậy.

Bấy giờ, Phật khen Mãn Từ Tử rằng: Hay thay, hay thay! Như ngươi đã nói. Ngươi nương Phật lực khéo nói an nhẫn Ba la mật đa. Nếu lấy nhẫn Bồ tát Ma ha tát lượng ấy lớn nhỏ so lượng nhẫn của Thanh văn Độc giác thảy ấy, thời là muốn lấy nhẫn của Như Lai lượng ấy lớn nhỏ so lượng nhẫn Thanh văn Độc giác thảy. Sở dĩ vì sao? Vì chúng các Bồ tát sở thành tựu nhẫn lượng ấy vô biên, chẳng nên so sánh lượng nhẫn Thanh văn thảy.

Bấy giờ, Phật bảo A Nan Đà rằng: Ngươi nên thọ trì như Mãn Từ Tử đã thuyết chúng Bồ tát Ma ha tát sở tu an nhẫn Ba la mật đa, chớ cho quên mất.

A Nan Đà thưa: Bạch Thế Tôn! Dạ phải. Tôi đã thọ trì như Mãn Từ Tử đã thuyết chúng Bồ tát Ma ha tát sở tu an nhẫn Ba la mật đa, tất chẳng bỏ quên mất.

Khi Đức Bạc Già Phạm Thế Tôn thuyết kinh này rồi, cụ thọ Mãn Từ Tử, cụ thọ Xá Lợi Tử, cụ thọ A Nan Đà và các Thanh văn, các chúng Bồ tát và tất cả các trời, rồng, dược xoa, a tố lạc thảy nghe Phật đã thuyết đều rất vui mừng, tín thọ phụng hành.