Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 24

Quyển THỨ 590 - Hội Thứ Mười Bốn

Quyển THỨ 590 - Hội Thứ Mười Bốn

Phần TINH TIẾN BA LA MẬT ĐA

T ôi nghe như vầy:

Một thuở Đức Bạc Già Phạm Thế Tôn trụ vườn Cấp Cô Độc rừng Thệ Đa tại thành Thất La Phiệt, cùng đồng chúng đại Bí sô ngàn hai trăm năm mươi người.

Bấy giờ, cụ thọ Mãn Từ Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, phương tiện thế nào an trụ tinh tiến Ba la mật đa?

Bấy giờ, Thế Tôn bảo: Mãn Từ Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ngay khi sơ phát tâm nên khởi nghĩ này: Các sở hữu ta, hoặc thân hoặc tâm, trước nên vì người làm việc nhiêu ích, phải khiến tất cả sở nguyện đầy đủ.

Ví như kẻ tôi tớ phải khởi nghĩ này: Đi đứng ngồi nằm đều phải mặc theo ý chủ, chẳng nên tự tại mà có sở tác. Muốn từ nơi nhà đi tới chợ phố thảy, trước thư hỏi chủ, nhiên hậu mới ra đi. Cần dùng ăn uống, cho mới thọ dụng. Tóm lại, có các ra làm gì đều tùy chủ muốn.

Như thế, chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ngay khi tối sơ phát tâm nên khởi nghĩ này: Hoặc thân hoặc tâm sở hữu của ta đều chẳng nên khiến tự tại mà phải chuyển theo người, có bao sự nghiệp nhiêu ích tất cả đều phải làm đủ thành xong.

Như thế chúng Bồ tát Ma ha tát nương dựa tinh tiến Ba la mật đa, chẳng lìa tinh tiến Ba la mật đa, thề vì hữu tình làm việc đáng làm. Các Bồ tát Ma ha tát đều đối tinh tiến Ba la mật đa nên trụ như thế.

Ví như ngựa báu, nếu có người cưỡi, bèn khởi nghĩ này: Ta nay chẳng nên khiến người cưỡi ta thân thể lay động mệt mỏi khổ nhọc, hoặc tổn hư đồ nghiêm cụ. Xoay quanh đi đứng mau chậm theo ý người để hộ người ấy, chẳng cho bởi ta khởi các thứ tội lỗi giận dữ thảy.

Như thế chúng Bồ tát Ma ha tát muốn hành tinh tiến Ba la mật đa, chẳng theo tâm mình mà có sở tác, theo ý muốn người vì làm nhiêu ích, vẫn giữ

hộ kia khiến đối thân ta chẳng khởi tất cả phiền não ác nghiệp.

Kia đối chúng Bồ tát Ma ha tát dù trước không ơn, mà chúng các Bồ tát Ma ha tát khởi tưởng trả ơn vì kia nên xong các thứ sự nghiệp.

Như thế, chúng Bồ tát Ma ha tát vì thành tinh tiến Ba la mật đa, giữ hộ tâm kia, theo ý kia chuyển vì làm các thứ lợi ích an vui.

Như thế, chúng Bồ tát Ma ha tát nhiếp thọ tinh tiến Ba la mật đa làm lợi ích an vui các hữu tình như sự nghiệp của mình thường không chán mỏi. Chúng Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Lại, Mãn Từ Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn,tinh tiến,tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học quán nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không , hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học quán các pháp chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới; chẳng lìa pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học quán vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu chỗ, sáu chỗ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão tử sầu thán khổ ưu não, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học quán vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên sáu chỗ diệt, sáu chỗ diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sanh diệt, sanh diệt nên lão tử sầu thán khổ ưu não diệt, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học quán khổ thánh đế hoặc khổ hoặc vô thường hoặc không hoặc vô ngã, quán tập thánh đế hoặc nhân hoặc nhóm hoặc sanh hoặc duyên, quán diệt thánh đế hoặc diệt hoặc lặng hoặc diệu hoặc lìa, quán đạo thánh đế hoặc đạo hoặc như hoặc hành hoặc xuất, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình,

thường siêng tu học bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình,

thường siêng tu học bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình,

thường siêng tu học không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình,

thường siêng tu học tám giải thoát, tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học tất cả đà la ni môn, tất cả tam ma địa môn tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học trí Tịnh quán địa, trí Chủng tánh địa, trí Đệ bát địa, trí Cụ kiến địa, trí Bạc địa, trí Ly dục địa, trí Dĩ biện địa, trí Độc giác địa, trí Bồ tát địa, trí Như Lai địa, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học hoặc Thắng giải địa, hoặc Cực hỷ địa, hoặc Ly cấu địa, hoặc Phát quang địa, hoặc Diệm huệ địa, hoặc Cực nan thắng địa, hoặc Hiện tiền địa, hoặc Viễn hành địa, hoặc Bất động địa, hoặc Thiện huệ địa, hoặc Pháp vân địa, hoặc Đẳng giác địa, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học thanh tịnh năm nhãn, sáu thắng thần thông tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì mau chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, thường siêng tu học Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả và mười tám pháp Phật bất cộng thảy vô biên Phật pháp, tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Lại, Mãn Từ Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn khiến cõi Phật rất cực nghiêm tịnh, ở lâu sanh tử tu các công đức tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn nhiều các loại hữu tình được thành thục, ở lâu sanh tử tu các công đức tâm không quay lui. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát sơ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, giả sử các loại hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên đều thành Bồ tát hoặc còn buộc một đời, hoặc còn buộc hai đời, hoặc còn buộc ba đời, hoặc còn bốn đời sẽ được thành Phật, nói lời như vầy: Ngươi nên tinh siêng tu hạnh Bồ tát, trước chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vậy sau ta sẽ chứng Vô thượng giác. Bấy giờ, Bồ tát theo lời kia đã nói, tinh siêng mạnh mẽ, tâm không khiếp sợ. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát hoặc còn buộc một đời, hoặc còn buộc hai đời, hoặc còn buộc ba đời, hoặc còn bốn đời sẽ được thành Phật, giả sử các loại hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên mới phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác nói lời như vầy: Ngươi phải đợi ta trước chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vậy sau mới nên chứng Vô thượng giác. Bấy giờ, Bồ tát theo lời kia đã nói, ở lâu sanh tử sanh tâm không lui khuất. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát thấy kẻ xin đến có điều cần đòi, mặt chẳng nhăn nhíu, mắt không tướng sân, chỉ khởi nghĩ này: Hữu tình như thế thuận sở cầu Nhất thiết trí trí của ta, mau làm phương tiện, cần cầu thí cho. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát vì một hữu tình được an vui hoặc trải lâu một kiếp, hoặc một kiếp hơn ở trong đại địa ngục chịu các khổ dữ dội, thân không động chuyển, tâm chẳng lui khuất. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát, giả sử ngày đêm ấy lại thành đại kiếp, nếu trải lâu thời phận đại kiếp số cát Căng già như thế, ở đại địa ngục chịu các khổ dữ dội, do chịu khổ đây khiến tất cả hữu tình được ra địa ngục, sanh nơi thiện thú. Bồ tát bấy giờ vui mừng vì chịu. Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe nói việc này vui mừng nhảy nhót, thề năng vì chịu được, tâm không lui khuất, phải biết đấy gọi Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa. Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe nói việc như thế, nơi tâm khiếp nhược, chẳng sanh tâm vui mừng muốn thọ hành, phải biết tên là Bồ tát lười biếng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe các việc thiện, tâm tâm nối nhau ưa muốn thọ hành, phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa. Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe các việc thiện chẳng thể buộc niệm nối nhau thọ hành, phải biết tên là Bồ tát lười biếng.

Lại, Mãn Từ Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát, giả sử đất ở châu Thiệm Bộ đây, quét từ một chỗ dần đến các phương khác, quanh khắp quét rồi trở lại chỗ cũ, nếu khởi nghĩ này: Ta lìa chỗ đây đã lâu. Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát làm việc đấy rồi, khởi nghĩ này rằng: Ta rất chóng mau trở lại đến chỗ đây. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát đối ngôi Bảo tháp xây cất sửa sang qua hết một ngày, khởi nghĩ này rằng: Vì sao ngày này thời lâu dài quá? Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát làm việc đây rồi, khởi nghĩ này rằng: Vì sao ngày này mau như gảy móng tay. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát đối vườn Tăng già xây cất

sửa sang qua hết một ngày, khởi nghĩ này rằng: Vì sao ngày này thời lâu dài quá? Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát làm việc đây rồi, khởi nghĩ này rằng: Vì sao ngày này mau như gảy móng tay. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát xem sự nghiệp đã làm qua nửa năm, sanh tưởng lâu dài, phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát xem sự nghiệp đã làm qua nửa năm, cho như sự nghiệp đã làm một ngày, phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát xem sự nghiệp đã làm một năm qua, sanh tưởng lâu dài, phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát xem sự

nghiệp đã làm một năm qua, cho như sự nghiệp đã làm của một ngày, phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát xem sự nghiệp đã làm qua nửa kiếp, sanh tưởng lâu dài, phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát xem sự nghiệp đã làm qua nửa kiếp, cho như sự nghiệp đã làm của một ngày, phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu Bồ tát Ma ha tát xem sự nghiệp đã làm qua một kiếp, sanh tưởng lâu dài, phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát xem sự nghiệp đã làm qua một kiếp, cho như sự nghiệp đã làm của một ngày, phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Lại, Mãn Từ Tử! Các Bồ tát Ma ha tát tu hạnh Bồ đề chẳng nên suy nghĩ kiếp số nhiều ít , rằng ta phải qua lâu bao nhiêu kiếp sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, rồi tinh siêng mạnh mẽ tu hạnh Bồ đề cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp tinh siêng mạnh mẽ tu hạnh Bồ đề mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng sanh tâm lui khuất siêng cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, tu hành tinh tiến Ba la mật đa khiến mau viên mãn, xa lìa sanh tử, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù là rất mạnh mẽ thường siêng tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa chăng nữa, mà cũng vẫn tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa mới được viên mãn bèn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù là rất mạnh mẽ thường siêng tu học trí nội không, ngoại không, nội ngoại không , không không, đại không, thắng nghĩa không , hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học trí nội không cho đến vô tánh tự tánh không bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù là rất mạnh mẽ thường siêng tu học chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học trí các pháp chơn như cho đến bất tư nghì bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học trí vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu chỗ, sáu chỗ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão tử chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học trí vô minh duyên hành cho đến sanh duyên lão tử bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học trí vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên sáu chỗ diệt, sáu chỗ diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sanh diệt, sanh diệt nên lão tử diệt chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học trí vô minh diệt nên hành diệt, cho đến sanh diệt nên lão tử diệt bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học trí khổ thánh đế hoặc khổ hoặc vô thường hoặc không hoặc vô ngã, trí tập thánh đế hoặc nhân hoặc nhóm hoặc sanh hoặc duyên, trí diệt thánh đế hoặc diệt hoặc lặng hoặc diệu hoặc ly, trí đạo thánh đế hoặc đạo hoặc như hoặc hành hoặc xuất chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này:

Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học trí khổ thánh đế hoặc khổ hoặc vô thường hoặc không hoặc vô ngã, cho đến trí đạo thánh đế hoặc đạo hoặc như hoặc hành hoặc xuất bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học

bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này:

Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này:

Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học ba môn giải thoát chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học ba môn giải thoát bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học tám giải thoát, tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học tám giải thoát cho đến mười biến xứ bèn được viên mãn,

mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học môn đà la ni, môn tam ma địa chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học môn đà la ni, môn tam ma địa bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học các bậc Bồ tát và trí các bậc chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học các bậc Bồ tát và trí các bậc bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học thanh tịnh năm nhãn, sáu thắng thần thông chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học thanh tịnh năm nhãn, sáu thắng thần thông bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học

pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học

nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát suy nghĩ kiếp số mà làm phân hạn, dù rất mạnh mẽ thường siêng tu học

tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát chăng nữa, mà cũng tên là Bồ tát lười biếng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Dù phải qua lâu vô lượng vô biên đại kiếp rất cực mạnh mẽ thường siêng tu học tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, bèn được viên mãn, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta quyết định chẳng nên sanh tâm lui khuất. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng an trụ tinh tiến Ba la mật đa, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Lại, Mãn Từ Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát có lời khuyến thỉnh rằng: Ngài phải vì tôi chẻ phá núi chúa Diệu Cao một ngày cho xong! Nếu lại hỏi rằng: Cái lượng núi chúa ấy ra sao, ngươi khiến ta chẻ làm mấy phần ư? Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu khởi nghĩ này: Núi chúc Diệu Cao tùy lượng lớn nhỏ, ta có thể một ngày vì ngươi chẻ phá lượng đồng hạt cải, hoặc nhỏ rức như lân hư. Dù phải qua nhiều thời gian mới chẻ phá xong, mà kia ý bảo như khoảng gảy móng tay. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ này: Giả sử đại kiếp số cát Căng già làm một ngày đêm, chứa ngày đêm ấy lại thành đại kiếp, dù phải qua lâu vô lượng đại kiếp như thế tu hạnh Bồ tát mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ta đối trong ấy tâm hãy không lui, huống không có việc này mà chẳng siêng cầu? Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng. Nếu Bồ tát khi nghe thuyết tướng tinh tiến như thế vui mừng nhảy nhót, tâm không khiếp sợ, phải biết gọi là Bồ tát siêng năng. Nếu Bồ tát khi nghe thuyết tướng tinh tiến như thế nơi tâm lui mất, rất sanh sợ hãi, phải biết tên là Bồ tát lười biếng, chẳng thể mau được Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết tinh tiến Ba la mật đa, khởi suy nghĩ này: Biết khi nào trọn nên công đức thù thắng khó chứng như thế! Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết tinh tiến Ba la mật đa, khởi suy nghĩ này: Công đức như thế ta đều có đủ, ta định nên tu cho đến rốt ráo. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát, có kẻ đến xin tay hoặc chân hoặc đầu, bèn khởi nghĩ này: Nếu ta cho kia phải bị không tay không chân không đầu! Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. nếu Bồ tát Ma ha tát, có kẻ đến xin tay hoặc chân hoặc đầu, bèn khởi nghĩ này: Ta xả cho kia, sẽ được trời, người, a tố lạc thảy tay chân và vô thượng vi diệu. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng.

nếu Bồ tát Ma ha tát, có xin mắt tai, bèn khởi nghĩ này: Ta thí cho đó bèn không mắt tai. Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát, có xin mắt tai, bèn khởi nghĩ này: Ta thí cho kia, sẽ được trời, người, a tố lạc thảy mắt tai vô thượng, in như thắng trí. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng, xa lìa Nhị thừa, gần Nhất thiết trí trí.

Nếu Bồ tát Ma ha tát, có xin các thứ lóng đốt nơi thân phần, bèn khởi nghĩ này: Nếu ta cho kia bèn khuyết các thứ lóng đốt nơi thân phần. Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát, có xin các thứ lóng đốt nơi thân phần, bèn khởi nghĩ này: Nếu ta cho kia sẽ được lóng đốt thân phần trời, người, a tố lạc thảy Vô thượng Phật pháp, Nhất thiết trí pháp. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát, các kẻ đến xin cầu đòi nhiều thứ, bèn khởi nghĩ này: Kẻ xin rất nhiều, làm sao đều khiến đầy đủ ý muốn? Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát, các kẻ đến xin cầu đòi nhiều thứ, bèn khởi nghĩ này: Đấy chưa là nhiều. Giả sử các loại hữu tình thế giới số cát Căng già, với trong một ngày đồng đến chỗ ta cầu đòi nhiều thứ, ta phải phương tiện tìm kiếm của cải khắp thí cho kia đều khiến đầy đủ, huống nay bấy nhiêu mà chẳng năng thí được sao? Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát Ma ha tát muốn dẫn hiển vô lượng Phật pháp, Nhất thiết trí pháp, chẳng phải đem tinh tiến bố thí hữu lượng có thể dẫn hiển vô lượng Phật pháp, Nhất thiết trí pháp, cần phải đội mặc mũ trụ áo giáp rộng lớn tinh tiến bố thí vô lượng, mới năng dẫn hiển vô lượng Phật pháp, Nhất thiết trí pháp được. Ví như có người muốn qua biển cả, trước cần chuẩn bị sắm sửa các thứ tư lương nhiều do tuần, nhiều trăm do tuần, nhiều ngàn do tuần, nhiều trăm ngàn do tuần, nhiên hậu qua được. Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cần trải qua vô lượng trăm ngàn trăm ức muôn ức kiếp tu nhóm tư lương, nhiên hậu mới chứng được. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Ta phải hữu lượng hữu biên đại kiếp cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết gọi là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ suy này: Ta phải vô lượng vô biên đại kiếp cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng.

Bấy giờ, Mãn Từ Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát tinh tiến như thế đâu gọi là khó?

Thế Tôn hỏi rằng: Ngươi bảo chúng Bồ tát Ma ha tát tinh tiến như thế chẳng phải là khó ư ?

Mãn Từ Tử thưa: Các Bồ tát Ma ha tát tinh tiến như thế, tôi cho chẳng phải khó. Sở dĩ vì sao? Vì Phật đã nói các pháp đều như việc huyễn, thọ vui thọ khổ và pháp giúp thọ đã như việc huyễn, Bồ tát đã năng thông suốt thật tánh các pháp như thế, tinh tiến khó gì?

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Mãn Từ Tử: Phải biết chúng Bồ tát Ma ha tát, mặc dù các pháp đều như việc huyễn mà năng phát khởi được tinh tiến thân tâm, an trụ tinh tiến Ba la mật đa cầu Đại Bồ đề thường không ngưng nghỉ. Bởi đấy chúng Bồ tát Ma ha tát tinh tiến như thế rất cực là khó.

Khi ấy, Mãn Từ Tử bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất lạ. Bạch Thiện Thệ! Hiếm có. Khéo thuyết chúng Bồ tát Ma ha tát tinh tiến rất khó. Phải biết chúng Bồ tát Ma ha tát năng làm việc khó. Mặc dù biết các pháp đều vô sở hữu mà cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, muốn vì vô biên các loại hữu tình nói vô trí Chánh pháp năng dứt hẳn. Nhưng các vô trí thật vô sở hữu, cũng không thật năng pháp khiến vô trí lấy đó làm ngã và làm ngã sở, cũng không hữu tình năng khởi nghĩ này: Đây là ngã và ngã sở chơn thật. Như vậy, vô trí duyên hợp nên sanh mà thật không sanh, duyên lìa nên diệt mà thật không diệt. Nếu Bồ tát Ma ha tát tuy biết như thế mà tâm không lui, Bồ tát Ma ha tát này an trụ tinh tiến Ba la mật đa. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Các pháp đều không, ta nay làm sao phát khởi tinh tiến Ba la mật đa? Phải biết tên là Bồ tát lười biếng. Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Vì tất cả pháp rốt ráo không, nên ta cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, giác ngộ các pháp không, vì hữu tình nói khiến thoát các khổ năm thú sanh tử. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Sanh tử không ngằn mé, ta đâu năng khiến đều được diệt độ! Phải biết tên là Bồ tát lười biếng.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Sanh tử vô thủy thời đâu có hữu chung? Ta thà chẳng năng đều khiến diệt độ. Giả sử tinh tiến cầu Đại Bồ đề như vô thỉ đến nay đã trải qua kiếp số, nhiên hậu mới chứng, ta hãy nên cầu huống là chẳng trải qua bấy nhiêu kiếp số. Lại khởi nghĩ này: Nếu các Bồ tát ưa muốn tu tập tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí. như vừa phát tâm đã qua ngày đêm, nửa tháng, một tháng, thời năm song thảy chẳng hay chẳng biết. Nếu các Bồ tát ưa muốn tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, khiến tâm thanh tịnh trọn chẳng tác ý cảm giác bao thời đã qua ngày đêm, nửa tháng, một tháng, thời năm song thảy. Vậy nên, Bồ đề cầu rất dễ được, chẳng nên sợ hãi tinh tiến trường thời. Phải biết gọi là Bồ tát siêng năng.

Ví như trưởng giả cầu nhiều của cải, ngày đêm tinh siêng nghĩ tìm phương tiện, thường khởi nghĩ này: Ta ở thời nào được nhiều của cải cho thỏa bản sở nguyện? Do đây không rảnh cầu các uống ăn. Như vậy chúng Bồ tát Ma ha tát muốn cho sáu thứ Ba la mật đa tâm được thanh tịnh tinh siêng tu tập tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí, như vừa phát tâm đã qua ngày đêm, nửa tháng, một tháng thời năm song thảy; thường khởi nghĩ này: Chừng nào sẽ được của báu Nhất thiết trí nhiêu ích hữu tình ?

Khi ấy, Mãn Từ Tử thưa Phật rằng: Chúng Bồ tát năng mặc được áo giáp đại tinh tiến như siêng cầu báu Vô thượng Phật công đức, nhiêu ích hữu tình, thật như Thế Tôn đã thường tuyên nói: Tất cả Bồ tát năng làm việc khó.

Bấy giờ, Phật bảo Mãn Từ Tử rằng: Ta xem thế gian chúng trời, người, thảy không có trọn nên công đúc hiếm có như chúng các Bồ tát Ma ha tát, ngoại trừ Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Khi ấy, Mãn Từ Tử bèn từ tòa dậy, lệch che vai tả, gói hữu chấm đất, chấp tay cung kính, nói lời như vầy: Đông Tây Nam Bắc, bốn phía, trên dưới vô biên thế giới các loại hữu tình trụ Bồ tát thừa, kẻ chưa phát tâm Vô thượng Bồ đề nguyện mau phát lên, kẻ đã phát tâm Vô thượng Bồ đề nguyện hẳn chẳng lui, nếu kẻ đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đã chẳng lui nguyện mau viên mãn Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Phật hỏi Mãn Từ Tử rằng: Ngươi quán nghĩa nào nguyện các Bồ tát mau được viên mãn Nhất thiết trí trí?

Mãn Từ Tử thưa: Nếu không Bồ tát, thời không chư Phật hiện ra thế gian. Nếu không chư Phật hiện ra thế gian, thời không chúng Bồ tát và Thanh văn. Cần có Bồ tát tu hạnh Bồ tát mới có chư Phật hiện ra thế gian. Vì có chư Phật hiện ra thế gian bèn có chúng Bồ tát và Thanh văn.

Ví như cây lớn do có gốc thân bèn có nhánh lá. Do có nhánh lá bèn có hoa quả. Do có hoa quả lại sanh cây lớn. Như vậy thế gian do có Bồ tát bèn có chư Phật hiện ra thế gian. Do có chu Phật hiện ra thế gian bèn có chúng Bồ tát và Thanh văn. Do có Bồ tát tu hạnh Bồ tát, lại có Như Lai Chánh Đẳng Giác hiện ra thế gian làm nhiêu ích lớn.

Bấy giờ, Phật khen Mãn Từ Tử rằng: Hay thay, hay thay! Như ngươi đã nói.

Bấy giờ, Phật bảo A Nan Đà rằng: Ngươi nên thọ trì chúng các Bồ tát mặc giáp tinh tiến, sở tu tinh tiến Ba la mật đa, chớ cho quên mất!

A Nan Đà thưa: Dạ, xin Thế Tôn! Tôi đã thọ trì chúng cá Bồ tát mặc giáp tinh tiến sở tu tinh tiến Ba la mật đa, chắc chắn chẳng quên mất.

Khi Đức Bạc Già Phâm Thế Tôn thuyết kinh này rồi, cụ thọ Mãn Từ Tử, cụ thọ Xá Lợi Tử , cụ thọ A Nan Đà và các Thanh văn, các chúng Bồ tát và cả tất cả trời, rồng, dược xoa, a tố lạc thảy nghe Phật đã thuyết đều vui mừng, tín thọ phụng hành.

Quyển THỨ 591 - Hội Thứ Mười Lăm

Quyển THỨ 591 - Hội Thứ Mười Lăm

Phần

Tĩnh Lư Ba La Mật Đa

Thứ 1

Tôi nghe như vầy:

Một thuở Đức Bạc Già Phạm Thế Tôn trụ trong núi Thứu Phong thành Vương Xá, cùng đồng chúng đại Bí sô ngàn hai trăm năm mươi người.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, phương tiện làm sao an trụ tĩnh lự Ba la mật đa?

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, trước nên vào sơ tĩnh lự. Đã vào sơ tĩnh lự như thế rồi, nên khởi nghĩ này: Ta từ sanh tử vô thỉ đến nay hằng hằng từng vào tĩnh lự như thế, làm việc nên làm, thân tâm vắng lặng, nên tĩnh lự đây đối ta có ơn. nay lại nên vào làm việc nên làm, đây là chỗ nương tất cả công đức.

Kế lại nên vào tĩnh lự thứ hai. Đã vào tĩnh lự thứ hai như thế rồi, nên khởi nghĩ này: Ta từ sanh tử vô thỉ đến nay hằng hằng từng vào tĩnh lự như thế, làm việc nên làm, thân tâm vắng lặng, nên tĩnh lự đây đối ta có ơn. Nay lại nên vào, làm việc nên làm, đấy là chỗ nương tất cả công đức.

Kế lại nên vào tĩnh lự thứ ba. Đã vào tĩnh lự thứ ba như thế rồi, nên khởi nghĩ này: Ta từ sanh tử vô thỉ đến nay hằng hằng từng vào tĩnh lự như thế, làm việc nên làm, thân tâm vắng lặng, nên tĩnh lự đây đối ta có ơn. Nay lại nên vào, làm việc nên làm, đấy là chỗ nương tất cả công đức.

Kế lại nên vào tĩnh lự thứ tư. Đã vào tĩnh lự thứ tư như thế rồi, nên khởi nghĩ này: Ta từ sanh tử vô thỉ đến nay hằng hằng từng vào tĩnh lự như thế, làm việc nên làm, thân tâm vắng lặng, nên tĩnh lự đây đối ta có ơn. Nay lại nên vào, làm việc nên làm, đấy là chỗ nương tất cả công đức.

Bồ tát Ma ha tát này đã vào bốn tĩnh lự như thế rồi, lại nên suy gẫm bốn tĩnh lự đây đối chúng các Bồ tát Ma ha tát có ơn đức lớn, đối chúng các Bồ tát Ma ha tát làm chỗ nương dựa. Nghĩa là chúng các Bồ tát Ma ha tát khi sắp được Vô thượng Chánh đẳng giác đều lần hồi vào bốn tĩnh lự đây. Đã vào bốn tĩnh lự như thế rồi, nương tĩnh lự thứ tư dẫn phát năm thần thông, hàng phục Ma ha tát quân, thành Vô thượng giác.

Bồ tát Ma ha tát đây nên khởi nghĩ này: Xưa kia chúng Bồ tát Ma ha tát đều tu tĩnh lự Ba la mật đa, ta cũng nên tu. Xưa kia chúng Bồ tát Ma ha tát đều học tĩnh lự Ba la mật đa, ta cũng nên học.

Xưa kia chúng Bồ tát Ma ha tát đều nương tĩnh lự Ba la mật đa, theo ý sở muốn dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa, ta cũng nên nương tĩnh lự Ba la mật đa như thế, theo ý sở muốn dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa.

Lại, Xá Lợi Tử! Tất cả chúng Bồ tát Ma ha tát không chẳng đều nương tĩnh lự thứ tư phương tiện tới vào Chánh tánh ly sanh chứng hội chơn như, xả tánh dị sanh. Tất cả chúng Bồ tát Ma ha tát không chẳng đều nương tĩnh lự thứ tư phương tiện dẫn phát Kim cương dụ, dứt hẳn các lậu chứng Như Lai trí.

Vậy nên, phải biết tĩnh lự thứ tư đối chúng các Bồ tát Ma ha tát có ơn đức lớn, năng khiến chúng Bồ tát Ma ha tát tối sơ tới vào chánh tánh ly sanh, chứng hội chơn như, xả tánh dị sanh, tối hậu chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do đây, chúng Bồ tát Ma ha tát nên hằng hiện vào tĩnh lự thứ tư.

Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù năng hiện vào bốn tĩnh lự đây mà chẳng say đắm vui bốn tĩnh lự và do đây sanh chỗ đẳng lưu thắng diệu.

Lại, Xá Lợi Tử! Tất cả chúng Bồ tát Ma ha tát an trụ bốn thứ tĩnh lự như thế làm thắng phương tiện dẫn các công đức. Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát nương tĩnh lự thứ tư khởi tưởng Không vô biên xứ, dẫn định Không vô biên xứ.

Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát nương định Không vô biên xứ khởi tưởng Thức vô biên xứ,

dẫn định Thức vô biên xứ.

Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát nương định Thức vô biên xứ khởi tưởng Vô sở hữu xứ,

dẫn định Vô sở hữu xứ.

Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát nương định Vô sở hữu xứ khởi tưởng Phi hữu tưởng phi vô tưởng xứ, dẫn định Phi hữu tưởng phi vô tưởng xứ.

Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù năng hiện vào bốn định vô sắc mà chẳng say đắm bốn định vô sắc và do đây được sanh chỗ thắng diệu.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát vì quán nghĩa nào nên dù năng hiện vào định Diệt thọ tưởng mà chẳng hiện vào?

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Các Bồ tát Ma ha tát sợ rơi Thanh văn và bậc Độc giác nên chẳng hiện vào định Diệt thọ tưởng. Chớ đắm an vui tịch diệt định đây bèn mừng chứng vào quả A la hán hoặc quả Độc giác, vào Bát Niết bàn. Các Bồ tát Ma ha tát quán nghĩa như thế, nên dù năng hiện vào định Diệt thọ tưởng mà chẳng hiện vào.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát rất là hiếm có, năng làm việc khó, là dù hiện vào các định như thế mà đối các định chẳng sanh say đắm. Lại dù hiện vào các định như thế năng khởi thắng dụng mà chẳng lìa nhiễm!

Phật nói: Như vậy. Như ngươi đã nói. Các Bồ tát Ma ha tát rất là hiếm có, năng làm việc khó.

Lại, Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát rất cực hiếm có. Nghĩa là mặc dù hiện vào bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc vắng lặng an vui mà chẳng say đắm, cũng chẳng lìa nhiễm. Ta nay vì ngươi lược nói ví dụ khiến đối nghĩa đây hiểu được đầy đủ.

Như có người sanh châu Thiệm Bộ đây, tuy đối cõi Dục chưa được lìa nhiễm, mà hoặc được qua châu Bắc Câu Lô, nhân thấy người nữ châu kia không bị hệ thuộc, hình dung đoan chính, dạo chơi tự tại. Lại thấy châu kia những thứ áo mặc đồ nghiêm cụ đẹp đẽ xinh tốt đều nương cây sanh. Lại thấy châu kia có gạo tốt thơm mùi vị cam mỹ chẳng trồng tự sanh. Lại thấy châu kia đụng chỗ nào đều có ngọc báu rất đáng ưa thích xem ngắm. Thấy người châu kia đối những loại như thế tùy ý thọ dụng, không định hệ thuộc, chính khi thọ dụng chẳng đắm nhiễm lắm, đã thọ dụng rồi bỏ mà không luyến ái. Người châu Thiệm Bộ ấy dù chưa lìa nhiễm, xem thấy kia đủ các thứ thắng sự mà chẳng tham đắm, nới bỏ trở về lại xứ. Phải biết người này rất là hiếm có.

Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù lại hiện vào bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc vắng lặng an vui, trải xem trong ấy khởi các thứ công đức thù thắng vắng lặng nhiệm mầu mà chẳng say đắm. Về trở lại cõi Dục, phương tiện khéo léo nương thân cõi Dục siêng tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Tinh siêng tu học quán nội không, ngoại không, nội ngoại không , không không, đại không, thắng nghĩa không , hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Tinh siêng tu học quán các pháp chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

Tinh siêng tu học quán vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu chỗ, sáu chỗ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão tử.

Tinh siêng tu học quán vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên sáu chỗ diệt, sáu chỗ diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sanh diệt, sanh diệt nên lão tử diệt.

Tinh siêng tu học quán khổ thánh đế hoặc khổ, hoặc vô thường, hoặc không, hoặc vô ngã.

Tinh siêng tu học quán quán tập thánh đế hoặc nhân, hoặc nhóm, hoặc sanh, hoặc duyên. Tinh siêng tu học quán diệt thánh đế hoặc diệt, hoặc lặng, hoặc diệu, hoặc ly. Tinh siêng tu học quán đạo thánh đế hoặc đạo, hoặc như, hoặc hành, hoặc xuất.

Tinh siêng tu học quán từ bi hỷ xả bốn vô lượng. Tinh siêng tu học bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Tinh siêng tu học tám giải thoát, tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ. Tinh siêng tu học không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Tinh siêng tu học trí Tịnh quán địa, Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như Lai địa. Tinh siêng tu học Cực hỷ địa, Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa.

Tinh siêng tu học đà la ni môn,tam ma địa môn. Tinh siêng tu học năm nhãn, sáu thần thông.Tinh siêng tu học Như Lai mười lực,bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải. Tinh siêng tu học đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Tinh siêng tu học ba mươi hai tướng Đại Sĩ, tám mươi tùy hảo. Tinh siêng tu học pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Tinh siêng tu học nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Tinh siêng tu học các khéo léo phân biệt quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Tinh siêng tu học tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Tinh siêng tu học chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Cũng khuyên hữu tình tu các pháp lành, những việc như thế thảy rất là hiếm có.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì cớ nào Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hứa cho chúng các Bồ tát Ma ha tát bỏ bậc thắng định vắng lặng an vui, trở lại thọ thân hèn kém cõi Dục?

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Xá Lợi Tử rằng: Cái lẽ chư Phật là vậy, chẳng cho chúng Bồ tát Ma ha tát sanh trời Trường thọ. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Chớ bảo chúng Bồ tát Ma ha tát sanh trời Trường thọ, xa lìa sở tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô biên các phần pháp Bồ đề, do đấy chậm chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hứa cho chúng các Bồ tát Ma ha tát bỏ bậc thắng định vắng lặng an vui, trở lại thọ thân hèn kém cõi Dục. Chẳng cho chúng Bồ tát Ma ha tát sanh trời Sống lâu mất gốc nguyện xưa.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát rất là hiếm có, năng làm việc khó, là bỏ thắng định vắng lặng an vui, treở lại bậc thân hèn kém tạp uế.

Ví như có người chưa lìa dục nhiễm, gặp thấy nữ quí ở trong rừng trống vắng, hình mạo nghiêm đẹp rất đáng ưa thích, mặc dù xem thấy đủ các thứ thân thể mà khắc chế được tâm chẳng hành buông lung. Về sau ở các chỗ khác gặp thấy người nữ, hình mạo xấu xí dơ dáy hèn hạ, lại sanh tham ái, bèn hành buông lung.

Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát dù hằng an trụ bốn thứ tĩnh lự và bốn định vô sắc vắng lặng mầu nhiệm, mà năng nới bỏ được, trở lại thọ thân hèn kém cõi Dục đủ thứ tạp uế nên rất hiếm có, năng làm việc khó?

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy. Chúng Bồ tát Ma ha tát bỏ bậc thắng định, thọ thân cõi Dục, phải biết đấy là phuơng tiện khéo léo. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Chúng các Bồ tát Ma ha tát này cần cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, xả thân thắng địa sanh lại cõi Dục, khởi thắng tác ý phương tiện khéo léo, dù quán tánh sắc uẩn thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc uẩn vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc uẩn ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc uẩn tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí. Dù quán tánh sắc uẩn không bất không đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc uẩn tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc uẩn nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc uẩn xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc uẩn vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh thọ tưởng hành thức uẩn vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xứ thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xứ vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí. Dù quán tánh nhãn xứ ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xứ tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí. Dù quán tánh nhãn xứ không bất không đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xứ tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xứ nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xứ xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xứ vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ không bất không đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc xứ vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp xứ vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn giới thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn giới vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí. Dù quán tánh nhãn giới ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn giới tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí. Dù quán tánh nhãn giới không bất không đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn giới tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn giới nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn giới xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn giới vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới không bất không đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh sắc giới vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh thanh hương vị xúc pháp giới vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới không bất không đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn thức giới vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí. Dù quán tánh nhãn xúc ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc không bất không đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí. Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không bất không đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới không bất không đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh địa giới vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh thủy hỏa phong không thức giới vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên thường vô thường đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra thường vô thường cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên vui không vui đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra vui không vui cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên ngã vô ngã đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra ngã vô ngã cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên tịnh bất tịnh đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra tịnh bất tịnh cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên không bất không đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra không bất không cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên tướng vô tướng đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra tướng vô tướng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên nguyện vô nguyện đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra nguyện vô nguyện cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên xa lìa chẳng xa lìa đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra xa lìa chẳng xa lìa cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Dù quán tánh nhân duyên vắng lặng chẳng vắng lặng đều chẳng khá được và quán tánh đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cùng pháp từ duyên sanh ra vắng lặng chẳng vắng lặng cũng chẳng khá được, mà chẳng nới bỏ Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Mãn Từ Tử hỏi Xá Lợi Tử rằng: Duyên nào Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cho chúng các Bồ tát Ma ha tát vào bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc mà chẳng cho chúng Bồ tát Ma ha tát trụ lâu trong ấy tâm sanh nhiễm đắm?

Xá Lợi Tử đáp: Chớ bảo chúng Bồ tát Ma ha tát đối bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc tâm sanh nhiễm đắm sanh trời Sống lâu. Vậy nên, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng cho chúng Bồ tát Ma ha tát đối bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc tâm sanh nhiễn đắm, trụ lâu trong ấy. Vì cớ sao? Mãn Từ Tử! Vì nếu sanh cõi Dục mau được viên mãn Nhất thiết trí trí, mà sanh cõi Sắc, Vô sắc không có công dụng đấy vậy.

Khi ấy, Mãn Từ Tử bèn thưa Xá Lợi Tử rằng: Chúng Bồ tát rất là hiếm có, làm được việc khó. Nghĩa là các Bồ tát trụ thắng định rồi, trở lại vứt bỏ đi, thọ pháp hèn kém. Ví như có người gặp thấy chỗ chứa giấu, tay nắm ngọc báu, lại vứt bỏ đi. Người kia lúc sau thấy ngọc sò thảy đưa tay nắm lấy đem vào trong nhà. Như vậy, chúng Bồ tát Ma ha tát vào bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc vắng lặng an vui, tùy ý đi hay đứng, sau vứt bỏ đi, sanh cõi Dục trở lại, nhiếp nhận các thứ thân tâm hèn kém, nương đó tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô biên các phần pháp Bồ đề.

Phật xem nghĩa đây nên cho chúng Bồ tát Ma ha tát sanh cõi trời Sống lâu, thời gian lâu dài tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự,bát nhã Ba la mật đa và vô biên các phần pháp Bồ đề, do đấy mau được Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Mãn Từ Tử bèn thưa Phật rằng: Tôi đối Thế Tôn nói lời như thế, đâu chẳng hiển Phật là kẻ thật ngữ, là kẻ pháp ngữ, kẻ năng chính tuyên nói pháp tùy pháp!

Bấy giờ, Phật bảo Mãn Từ Tử rằng: Ngươi nay đối Ta nói lời như thế, chẳng phải hiển Như Lai là kẻ thật ngữ, là kẻ pháp ngữ, kẻ năng chính tuyên nói pháp tùy pháp. Vì cớ sao? Mãn Từ Tử! Nếu Bồ tát sanh cõi trời Sống lâu chẳng thể tu hành công đức như thế được, chẳng thể mau được Nhất thiết trí trí.

Lại, Mãn Từ Tử! Nếu các Bồ tát vào bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc vắng lặng an vui, các Bồ tát này chẳng khởi nghĩ đây: Ta do định này sanh cõi Sắc, Vô sắc. Cũng chẳng suy gẫm ta do tĩnh lự và định vô sắc vượt Sắc, Vô sắc.

Các Bồ tát đây vào bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc vắng lặng an vui chỉ muốn dẫn phát thần thông tự tại, làm nhiêu ích lớn cho các hữu tình, cũng muốn điều phục thân tâm thô nặng, khiến cho có thể tu hành nổi các công đức. Chúng các Bồ tát Ma ha tát này vào các thắng định vắng lặng an vui, phương tiện khéo léo thọ thân cõi Dục, đối các thắng định cũng không lui mất. Vậy nên, chúng Bồ tát Ma ha tát chẳng vượt ba cõi, cũng chẳng nhiễm đắm, phương tiện khéo léo thọ thân cõi Dục nhiêu ích hữu tình, gần gũi chư Phật, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Khi ấy, Mãn Từ Tử lại thưa Phật rằng: Đâu chẳng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác Nhất thiết trí trí vượt khỏi ba cõi?

Phật nói: Như vậy. Như ngươi vừa nói. Như Lai đã được Nhất thiết trí trí vượt khỏi ba cõi, chẳng nhiếp ba cõi. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng cho chúng Bồ tát Ma ha tát an trụ tĩnh lự Ba la mật đa đối pháp ba cõi ra khỏi rốt ráo.

Khi ấy, Mãn Từ Tử bèn thưa Phật rằng: Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quán nghĩa nào nên cho chúng các Bồ tát Ma ha tát cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề an trụ tịnh lự Ba la mật đa, chẳng cho chúng Bồ tát Ma ha tát đối pháp ba cõi ra khỏi rốt ráo.

Bấy giờ, Phật bảo Mãn Từ Tử rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, an trụ tĩnh lự Ba la mật đa, nếu Như Lai hứa cho vượt khỏi ba cõi, kia bèn lui mất thệ nguyện Bồ tát, an trụ Thanh văn hoặc bậc Độc giác. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quán nghĩa như thế, nên cho chúng các Bồ tát Ma ha tát Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề an trụ tĩnh lự Ba la mật đa, mà chẳng cho chúng Bồ tát Ma ha tát đối pháp ba cõi ra khỏi rốt ráo, khỏi bỏ bản sở thệ nguyện của Bồ tát, lui trụ Thanh văn hoặc bậc Độc giác.

Lại, Mãn Từ Tử! Nếu khi chúng Bồ tát Ma ha tát ngồi tòa Bồ đề các hạnh viên mãn, bấy giờ chúng Bồ tát Ma ha tát mới nên bỏ pháp ba cõi rốt ráo. Do đấy chứng được Nhất thiết trí trí. Vậy nên, Ta nói Nhất thiết trí trí vượt khỏi ba cõi, chẳng nhiếp ba cõi.

Lại, Mãn Từ Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát tùy chỗ sanh khởi bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa và vô biên các phần pháp Bồ đề. Tùy chỗ quán sát lý thú thẳm sâu của nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không và chơn như thảy lý thú thẳm sâu. Mỗi mỗi đều phát tâm không nhiễm đắm, hồi hướng cầu tới Nhất thiết trí trí. Bồ tát Ma ha tát này do nhân duyên đây đối pháp ba cõi bỏ dần xa dần, lần lữa gần kề Nhất thiết trí trí.