Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 23

Quyển Thứ 573

- Hội Thứ Sáu

Phẩm Khuyên Răn

Thứ 14 - 2

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát: Giả sử đập tan thế giới Kham Nhẫn Tam thiên đại thiên đây đều làm cực vi, mỗi mỗi cực vi là một Thánh giả. Có các thiện nam tử thiện nữ nhân, hết thọ lượng ngắn dài Thánh chúng kia, đem các thứ thế gian thượng diệu uống ăn, áo mặc, đồ nằm và thuốc chữa thảy, khởi lòng rất tịnh phụng thí cúng dường. Sau vào Niết bàn đều thu Xá lợi thảy xây Bảo tháp, sửa sang cúng dường. Hoặc đem bảy báu đầy như trước đã nói, bấy nhiêu cực vi thế giới Đại thiên trên lại chứa đến trời Sắc cứu cánh, đối Thánh giả kia đều phụng thí riêng, bấy nhiêu bảy báu thế giới Đại thiên hết thọ lượng mình ngày đêm và ngày đêm nối nhau chẳng dứt.

Mạn Thù Thất Lợi! Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nhờ nhân này nhờ nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Mạn Thù Thất Lợi liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Trước nói phước thí hãy khó nghĩ bàn, huống nào đối lượng đây chỗ được phước.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát: Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân thọ trì kinh đây diễn nói lưu thông, chỗ được đống phước đối phước thí trước trăm bội là hơn, ngàn bội là hơn, cho đến cực số bội cũng lại là hơn.

Mạn Thù Thất Lợi! Công đức như thế nếu kẻ chẳng hồi hướng cấu Phật Bồ đề, nên trải qua chừng nấy số kiếp cực vi được Thiên vương Tha Hóa Tự Tại, lại qua chừng nấy số kiếp cực vi được làm Thiên vương Lạc Biến Hóa, lại qua chừng nấy số kiếp cực vi được làm Thiên vương Đổ Sử Đa, lại qua chừng nấy số kiếp cực vi được làm Thiên vương Dạ Ma, lại qua chừng nấy số kiếp cực vi làm Thiên vương Đế Thích, huống là vua Chuyển luân. Nếu kia vì hồi hướng cấu Nhất thiết trí, nên năng được thành xong Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Mạn Thù Thất Lợi! Giả sử Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc Giác đầy rẫy châu Thiệm Bộ đây như lúa nếp mè lau sậy mía rừng thảy, trong không kẽ hở. Có người bạo ác khởi cực giận dữ đều giết hại hết chừng ấy Thánh giả. Mạn Thù Thất Lợi! Nơi ý hiểu sao? Người kia bởi đấy mắc tội nhiều chăng?

Mạn Thù Thất Lợi liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều quá.

Giết một Thánh giả hãy đọa trong đại địa ngục vô gián chịu khổ một kiếp, huống nào giết hại chừng ấy Thánh giả. Kia mắc tội chẳng thể xưng kể hết được!

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát: Nếu có kẻ hủy báng kinh điển đây, kia bị tội hơn tội trước trăm bội, ngàn bội, cho đến cực số bội.

Mạn Thù Thất Lợi! Giả sử Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác đầy rẫy châu Đông Thắng Thần như lúa nếp mè tre lau sậy mía rừng thảy, trong không kẽ hở. Có người bạo ác khởi cực giận dữ, đều giết hại hết chừng ấy Thánh giả. Mạn Thù Thất Lợi! Nơi ý hiểu sao? Người kia bởi đấy mắc tội nhiều chăng?

Mạn Thù Thất Lợi liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Giết một Thánh giả hãy đọa trong đại địa ngục vô gián chịu khổ một kiếp, huống nào giết hại chừng ấy Thánh giả. Kia mắc tội chẳng thể xưng kể hết được.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát: Nếu có kẻ hủy báng kinh điển này, kia bị tội hơn tội trước trăm bội, ngàn bội, cho đến cực số bội.

Mạn Thù Thất Lợi! Giả sử Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác đầy rẫy châu Tây Ngưu Hóa như lúa nếp mè tre lau sậy mía rừng thảy, trong không kẽ hở. Có người bạo ác khởi cực giận dữ đều giết hại hết chừng ấy Thánh giả. Mạn Thù Thất Lợi! Nơi ý hiểu sao? Người kia bởi đấy mắc tội nhiều chăng?

Mạn Thù Thất Lợi liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Giết một Thánh giả hãy đọa trong đại địa ngục vô gián chịu khổ một kiếp, huống nào giết hại chừng ấy Thánh giả. Kia mắc tội chẳng thể xưng kể hết được!

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát: Nếu có kẻ hủy báng kinh điển đây, kia bị tội hơn tội trước trăm bội, ngàn bội cho đến cực số bội.

Mạn Thù Thất Lợi! Giả sử Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác đầy rẫy châu Bắc Câu Lô như lúa nếp mè tre lau sậy mía rừng thảy, trong không kẽ hở. Có người bạo ác khởi cực giận dữ đều giết hại hết chừng ấy Thánh giả. Mạn Thù Thất Lợi! Nơi ý hiểu sao? Người kia bởi đây mắc tội nhiều chăng?

Mạn Thù Thất Lợi liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Giết một Thánh giả hãy đọa trong đại địa ngục vô gián chịu khổ một kiếp, huống nào giết hại chừng ấy Thánh giả. Kia mắc tội chẳng thể xưng kể hết được!

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát: Nếu có kẻ hủy báng kinh điển đây, kia bị tội hơn tội trước trăm bội, ngàn bội, cho đến cực số bội.

Mạn Thù Thất Lợi! Giả sử đập tan cõi bốn đại châu đây đều làm cực vi, mỗi mỗi cực vi đều làm một Phật. Có một chúng sanh tà kiến rất ác, khởi tâm độc hại giết chừng nấy Phật, cướp đoạt tất cả của pháp của Phật, phá diệt thế gian vua pháp thuốc pháp. Mạn Thù Thất Lợi! Nơi ý hiểu sao? Chúng sanh ác kia mắc tội nhiều chăng?

Mạn Thù Thất Lợi liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Kia phải bị tội vô lượng vô biên, chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể xưng kể. Tôi đối việc kia hãy chẳng nỡ nghe, huống năng nói kia mắc tội nhiều ít. Nếu hại một Phật phải đọa trong đại địa ngục vô gián chịu khổ môt kiếp, huống giết chừng nấy chư Phật Thế Tôn! Chúng sanh như thế quyết định chịu khổ đại địa ngục vô gián không có kỳ ra.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát: Nếu có hủy báng chướng ngại kinh đây chẳng cho diễn nói lưu thông cúng dường, tội này hơn tội trước trăm bội, ngàn bội, cho đến cực số bội.

Mạn Thù Thất Lợi! Giả sử tất cả hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên đều trải qua trăm ngàn vô số đại kiếp tu đủ nhiều thứ các hạnh Bồ tát, đều chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Chúng sanh ác kia vì tội nghiệp nặng nên vẫn chưa ra được khổ đại địa ngục.

Mạn Thù Thất Lợi! Chúng sanh ác kia địa ngục vô gián mười phương cõi không một chẳng trải qua chịu khổ nhiều kiếp, huống các địa ngục bàng sanh, quỉ giới. Vì cớ sao? Vì đứa ngu si kia hủy hoại mẹ Pháp Thân chư Phật mười phương ba đời vậy. Nếu kia trải qua số kiếp cực vi nói trước chịu trọng khổ rồi, ra khỏi ba ác thú, đến sanh trong người mắc ác tật lớn, tất cả thuốc chữa chẳng thể cứu được. Lại còn phải trải qua chừng nấy số kiếp cực vi, sanh bèn không lưỡi hoặc không tay thảy, đều phải trải qua chừng nấy số kiếp cực vi.

Mạn Thù Thất Lợi! Ta dùng thần lực trụ đời một kiếp hoặc một kiếp hơn nói tội báo chúng sanh kia hủy báng chướng ngại kinh đây cũng chẳng thể hết được.

Mạn Thù Thất Lợi! Các kẻ có trí muốn được an vui hiện tại vị lai chớ đối kinh này hủy báng chướng ngại.

Hội Thứ Sáu

Phẩm Hai Hạnh

Thứ 15

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát rằng: Thiện nam tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nên phải thành tựu Bát nhã Ba la mật đa trước sau. Vì cớ sao? Vì các Bồ tát Ma ha tát có hai thứ hạnh trọn nên Bát nhã hóa đạo hữu tình.

Bấy giờ, Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát bèn thưa Phật rằng: Sao là các Bồ tát Ma ha tát trọn nên Bát nhã hóa đạo hữu tình?

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi rằng: Thiện nam tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ Bát nhã cho đến sau cùng, lìa tâm công dụng thuyết pháp không hết, trong không xen hở, vì giải thoát hữu tình ba cõi ác thú, khiến trụ thiện thú, hoặc cho chứng được Thánh quả Tam thừa. Mạn Thù Thất Lợi! Đấy gọi chúng Bồ tát Ma ha tát hành Bồ tát Ma ha tát sâu thẳm hóa đạo hữu tình.

Mạn Thù Thất Lợi! Nếu Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm trọn nên vô biên vô vi Bát nhã. Đấy gọi chúng Bồ tát Ma ha tát tự hành Bát nhã. Vì cớ sao? Vì đấy năng viên mãn được tất cả công đức vậy.

Mạn Thù Thất Lợi lại thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tu hạnh pháp nào năng tương ưng được cùng Nhất thiết trí?

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát rằng: Thiện nam tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tu pháp Nhất thiết trí chơn thật, xa lìa nghĩ bàn, vi diệu vô tướng lý thú sâu thẳm, chẳng thể quán sát, cực khó thông suốt, thường trụ vắng lặng, mát mẻ đầy khắp, không có phân biệt, không mắc không ngại, tùy thuận chánh lý, chẳng thể chấp lấy, rất vắng lặng lớn, vô thượng vô đẳng trong tất cả pháp. Mạn Thù Thất Lợi! Các Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tu hạnh pháp đây năng tương ưng được cùng Nhất thiết trí.

Mạn Thù Thất Lợi lại thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát đối cảnh giới nào hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm?

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát rằng: Thiện nam tử! Các Bồ tát Ma ha tát nên quyết định đối cảnh giới thẳm sâu, cảnh giới rộng lớn, cảnh giới công đức hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Mạn Thù Thất Lợi! Cảnh thẳm sâu là thể đấy vô vi chẳng mắc hai bên, cũng chẳng lìa nhau, tự tánh thanh tịnh giải thoát các chướng, chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể xưng kể, chẳng chung tất cả Thanh văn Độc Giác.

Mạn Thù Thất Lợi! Cảnh rộng lớn là tất cả công đức chư Phật Như Lai, Đại bi Bát nhã hai pháp làm tánh, lìa tướng phân biệt, không tâm công dụng, lợi vui hữu tình không lúc tạm xả, các pháp nói ra đều xứng ý kia.

Mạn Thù Thất Lợi! Cảnh công đức là các Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm được tương ưng cùng tất cả công đức: ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo, theo các hữu tình căn muốn tánh hạnh chỗ ưa các thứ hình tướng sai khác, vì sức Phật uy thần đều năng thị hiện. Chỗ gọi hoặc hiện lên Đổ Sử Đa, hoặc hiện từ trời này xuống sanh châu Thiệm Bộ, hoặc hiện ở trong thai, hoặc hiện sanh ra, hoặc hiện đồng tử, hoặc hiện dạo chơi, hoặc hiện xuất gia, hoặc hiện khổ hạnh, hoặc hiện đến dưới cội Bồ đề, hoặc hiện chứng được Vô thượng Bồ đề, hoặc hiện quay xe pháp, hoặc hiện vào Niết bàn. Thị hiện các tướng sai khác như thế đều vì giải thoát sanh tử hữu tình.

Mạn Thù Thất Lợi! Như vậy gọi là các Bồ tát Ma ha tát hành cảnh thẳm sâu Bát nhã Ba la mật đa.

Mạn Thù Thất Lợi bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn hiếm có. Bồ tát như vậy, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là cảnh giới Phật chẳng thể nghĩ bàn.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát: Như vậy, như vậy. Như người đã nói. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là pháp bất cộng, chẳng thể nghĩ bàn. Vì cớ sao? Vì tất cả dị sanh, Thanh văn, Độc Giác chẳng thể thông thấu được, bởi chẳng phải cảnh giới kia vậy. Trừ Phật Thế Tôn không ai năng được. Vì cớ sao?

Chơn như các pháp nghĩa sâu thẳm vậy. Tự tại chẳng động, nhiếp vô lậu giới, khiến các hữu tình lợi vui viên mãn. Vậy nên gọi là cảnh giới chư Phật. Vượt đường ngữ ngôn, nhiếp thắng nghĩa đế, xa lìa tìm tòi phân biệt nghĩ bàn, chẳng phải pháp thế gian làm tỷ dụ được, trong tất cả pháp rất là phẩm trên. Chẳng ở sanh tử, chẳng trụ Niết bàn.

Mạn Thù Thất Lợi! Các Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm kể có năm việc chẳng thể nghĩ bàn: một là tự tánh, hai là phương xứ, ba là các trụ, bốn là một khác, năm là lợi vui.

Mạn Thù Thất Lợi! Sao là tự tánh chẳng thể nghĩ bàn? Tức chơn như sắc cầu chẳng thể được. Thọ tưởng hành thức cũng lại như thế.

Tức chơn như nhãn cầu chẳng thể được, lìa chơn như nhãn cầu chẳng thể dược. Nhĩ tỷ thiệt thân ý cũng lại như thế.

Tức chơn như sắc cầu chẳng thể được, lìa chơn như sắc cầu chẳng thể được. Thanh hương vị xúc pháp cũng lại như thế.

Tức chơn như nhãn thức cầu chẳng thể được, lìa chơn như nhãn thức cầu chẳng thể được. Nhĩ tỷ thiệt thân ý thức cũng lại như thế.

Tức chơn như địa giới cầu chẳng thể được, lìa chơn như địa giới cầu chẳng thể được. Thủy hỏa phong không thức giới cũng thế.

Chơn như pháp có cầu chẳng thể được, chơn như pháp không cầu chẳng thể được. Vậy nên tự tánh chẳng thể nghĩ bàn.

Mạn Thù Thất Lợi! Sao là phương xứ chẳng thể nghĩ bàn? Chơn như như thế hoặc ở cõi Dục chẳng thể nghĩ bàn, hoặc lìa cõi Dục chẳng thể nghĩ bàn. Cõi sắc, cõi Vô sắc cũng lại như thế. Hoặc ở phương Đông chẳng thể nghĩ bàn, hoặc lìa phương Đông chẳng thể nghĩ bàn, phương Nam Tây Bắc cũng lại như thế. Vậy nên phương xứ chẳng thể nghĩ bàn.

Mạn Thù Thất Lợi! Sao là các trụ chẳng thể nghĩ bàn? Hoặc trụ an vui chẳng thể nghĩ bàn, hoặc trụ vắng lặng chẳng thể nghĩ bàn, hoặc trụ hữu tâm chẳng thể nghĩ bàn, hoặc trụ vô tâm chẳng thể nghĩ bàn. Vậy nên các trụ chẳng thể nghĩ bàn.

Mạn Thù Thất Lợi! Sao là một khác chẳng thể nghĩ bàn? Như Lai ba đời đồng trụ một chỗ, tự tánh thanh tịnh, nhiếp cõi vô lậu, hoặc một hoặc khác chẳng thể nghĩ bàn. Vậy nên một khác chẳng thể nghĩ bàn.

Mạn Thù Thất Lợi! Sao là lợi vui chẳng thể nghĩ bàn? Trí huệ thần lực đồng một pháp giới. Bát nhã, phương tiện hai tướng bình đẳng, năng làm vô lượng lợi vui hữu tình, chẳng thể tuyên nói được, vì quá cảnh nói lời mà thuận căn tính sai khác hữu tình làm nhiều thứ nói, thị hiện nhiều thứ: ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo, theo tâm hữu tình đều năng thị hiện được cả.

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Những gì gọi là ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo?

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát rằng: Thiện nam tử! Tướng hảo Như Lai vô lượng vô biên, nếu Ta nói rộng chẳng thể hết cùng được, chỉ tùy sở thích thế gian lược nói ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo.

Mạn Thù Thất Lợi! vì sao gọi là ba mươi hai tướng? Dưới chân Như Lai có tướng bằng đầy, an trụ khéo đẹp, giống như đáy hộp, đất dù cao thấp theo chỗ chân đạp thảy đều bằng phẳng, không chỗ chẳng xúc đến; đấy là thứ nhất.

Dưới chân Như Lai nghìn vẻ vần xe, các tướng vành bánh xe thảy đều tròn đầy; đấy là thứ hai.

Tay chân Như Lai mềm mại đều đặn, như múi bông vải, hơn hết tất cả; đấy là thứ ba.

Tay chân Như Lai ngón đều thỏn dài, tròn đẹp hơn người để nêu trường thọ; đấy là thứ tư.

Tay chân Như Lai giữa kẽ mỗi mỗi ngón in như chim nhạn chúa, đều có màng lưới sắc vàng giao bện, vẻ như bức thêu dệt; đấy là thứ năm.

Gót chân Như Lai rộng dài, tương xứng với mu, hơn các hữu tình; đấy là thứ sáu.

Mu chân Như Lai dài cao đầy đặn, mềm mại khéo đẹp, tương xứng với gót; đấy là thứ bảy.

Đôi bắp chân Như Lai lần lữa thỏn tròn như bắp đùi nai chúa ế nê da tiên; đấy là thứ tám.

Đôi cánh tay Như Lai dài thẳng tròn trặn, như vòi voi chúa, đứng thẳng rờ gối; đấy là thứ chín.

Âm tướng Như Lai cái bướu thế giấu kín in như ngựa rồng, cũng như voi chúa; đấy là thứ mười.

Lỗ lông Như Lai sanh mỗi một lông mềm nhuận xanh biếc, xoay quanh bên hữu; là thứ mười một.

Lông tóc Như Lai thẳng đều mướt lên, xoay quanh bên hữu, mềm nhuận xanh biếc, sắc vàng nghiêm thân, rất nên ưa thích; là thứ mười hai.

Da chân Như Lai mỏng láng nhuận trơn, đất bụi nước thảy đều chẳng trụ được; là thứ mười ba.

Da thân Như Lai đều sắc chơn kim sáng bạch rực rỡ như đài diệu kim trang nghiêm các báu, được chúng ưa thấy; là thứ mười bốn.

Trong lòng đôi chân, hai tay, ót và hai vai Như Lai bảy chỗ đầy đặn, sáng láng mềm mại rất nên ưa thích; là thứ mười lăm.

Cổ vai Như Lai tròn đầy đẹp lạ; là thứ mười sáu.

Vai nách Như Lai thảy đều đầy chắc; là thứ mười bảy.

Dung nghi Như Lai đồ sộ ngay thẳng là thứ mười tám.

Thân tướng Như Lai cao rộng nghiêm nghị; là thứ mười chín.

Thể tướng Như Lai ngang rộng lượng bằng nhau, chung quanh tròn đầy như cây nặc cù đà; là thứ hai mươi.

Cằm ngực và nửa thân trên Như Lai uy dung rộng lớn, như sư tử chúa; là hai mươi mốt.

Thân quang Như Lai mỗi mặt một tằm; là hai mươi hai.

Tướng răng bốn mươi chiếc ngang bằng, sạch, dày, chân sâu, trắng hơn kha tuyết; là hai mươi ba.

Bốn răng nha Như Lai trắng tinh nhọn bén; là hai mươi bốn.

Như Lai thường được thượng vị trong vị, vì hầu mạch thẳng nên năng dẫn ngàn nhánh tiết mạch trong thân bấy nhiêu thượng vị; là hai mươi lăm.

Tướng lưỡi Như Lai mỏng sạch rộng dài che được diện luân đến mé lông tai; là hai mươi sáu.

Phạm âm Như Lai từ vận rộng lớn thanh nhã, tùy chúng nhiều ít không chẳng đồng nghe, phát tiếng rền vang giống như tiếng trống trời, lời nói thuận gọn trong trẻo như chim tần ca; là hai mươi bảy.

Lông mày mắt Như Lai in như trâu chúa, xanh biếc ngang bằng, chẳng rối loạn nhau; là hai mươi tám.

Tròng mắt Như Lai xanh biếc trắng đẹp xen lẫn màu hồng hoàn, sáng trong phân minh; là hai mươi chín.

Diện luân Như Lai như mãn nguyệt kia, tướng mày sáng sạch như chiếc cung Thiên đế; là thứ ba mươi.

Giữa mày Như Lai có tướng lông trắng quanh hữu mềm mại như múi bông vải, trắng đẹp sáng láng hơn kha tuyết thảy; là thứ ba mươi mốt.

Trên đỉnh Như Lai có viên thịt lồi cao rõ tròn trặn như cái ngù lọng trời; là ba mươi hai. Đấy gọi ba mươi hai tướng Như Lai.

Mạn Thù Thất Lợi! Vì sa gọi là tám mươi tùy hảo? Móng tay Như Lai hẹp dài mỏng nhuận sáng đẹp sạch sẽ như hoa đồng đỏ; đấy là thứ nhất.

Tay chân Như Lai ngón tròn thỏn dài ngay thẳng mềm mại, xương lóng chẳng hiện; đấy là thứ hai.

Ngón tay chân Như Lai đều ngang bằng không so le, ở các kẽ ngón thảy đều đầy đặn; đấy là thứ ba.

Tay chân Như Lai viên mãn như ý, mềm sạch sáng láng sắc như hoa sen; đấy là thứ tư.

Gân mạch Như Lai quấn kết bền chắc, ẩn sâu chẳng hiện; đấy là thứ năm.

Đôi mắt cá Như Lai đều ẩn chẳng hiện; đấy là thứ sáu.

Như Lai bước đi thẳng tới dạng ung dung như rồng voi chúa; đấy là thứ bảy.

Như Lai bước đi ung dung nghiêm chỉnh như sư tử chúa; đấy là thứ tám.

Như Lai bước đi vững thẳng chừng mức, chẳng quá chẳng giảm in như trâu chúa; đấy là thứ chín.

Như Lai bước đi uy nghi tiến ngưng như con nga chúa; đấy là thứ mười.

Như Lai ngó lại tất đều bên hữu như rồng voi chúa cả mình chuyển theo; là thứ mười một.

Lóng đốt Như Lai lần lữa thẳng tròn an bố khéo đẹp; là thứ mười hai.

Đốt xương Như Lai giao kết không hở, in như rộng bàn; là thứ mười ba.

Đầu gối Như Lai khéo an bố đẹp, vững vàng viên mãn; là thứ mười bốn.

Chỗ kín Như Lai văn vẻ tốt đẹp, đầy đủ uy thế, sạch sẽ viên mãn; là thứ mười lăm.

Nhánh thân Như Lai thuận trơn mềm mại, sáng láng sạch đẹp bụi đất chẳng dính; là thứ mười sáu.

Thân dung Như Lai nghiêm nghị không sợ, thường chẳng khiếp nhược; là thứ mười bảy.

Nhánh thân Như Lai bền chắc dày đặn, khéo thuộc dính nhau; là thứ mười tám.

Nhánh thân Như Lai yên định nặng cân, thường chẳng lay động không hoại viên mãn; là thứ mười chín.

Thân tướng Như Lai in như Tiên chúa, chung quanh đoan nghiêm, sáng rực chẳng mù; là thứ hai mươi.

Thân Như Lai chung quanh có viên quang, với những lúc đi thảy hằng tự soi sáng; là hai mươi mốt.

Hình bụng Như Lai vuông chánh không thiếu, mềm mại chẳng hiện, các tướng trang nghiêm; là thứ hai mươi hai.

Cái rún Như Lai sâu, quanh hữu viên mãn, thanh tịnh sáng trơn; là hai mươi ba.

Cái rún Như Lai dày chẳng lõm chẳng lồi, chung quanh khéo đẹp; là hai mươi bốn.

Da thứa Như Lai xa lìa ghẻ ngứa, cũng không các lỗi điểm đen, bướu thừa thảy; là hai mươi lăm.

Lòng bàn tay Như Lai đầy đặn mềm mại, dưới lòng bàn chân bằng thẳng; là hai mươi sáu.

Đường chỉ tay Như Lai sâu dài rõ thẳng, nhuận trơn không đứt; là hai mươi bảy.

Sắc môi Như Lai sáng nhuận màu hồng đơn như quả tần bà, trên dưới xứng nhau; là hai mươi tám.

Diện môn Như Lai chẳng dài chẳng ngắn, chẳng lớn chẳng nhỏ, đúng lượng đoan nghiêm; là hai mươi chín.

Tướng lưỡi Như Lai mềm mỏng rộng dài như sắc đồng đỏ; là thứ ba mươi.

Như Lai phát tiếng uy chấn rền sâu xa, như voi chúa rống rạng rỡ thanh thấu; là ba mươi mốt.

Âm vận Như Lai khéo đẹp đầy đủ như tiếng vang hang sâu; là ba mươi hai.

Mũi Như Lai cao dài mà ngay thẳng, nơi lỗ chẳng hiện; là ba mươi ba.

Các răng Như Lai vuông chỉnh trắng đẹp; là ba mươi bốn.

Các răng Như Lai tròn trắng sáng sạch lần lữa nhọn bén; là ba mươi lăm.

Mắt Như Lai trong xanh trắng phân minh; là ba mươi sáu.

Nhãn tướng Như Lai dài rộng, ví như tép hoa sen xanh rất nên ưa thích; là ba mươi bảy.

Lông nheo mắt Như Lai trên dưới ngang bằng, dày dặn chẳng trắng; là ba mươi tám.

Đôi mắt Như Lai dài mà chẳng trắng, đông đặc mà nhỏ mềm; là ba mươi chín.

Đôi mày Như Lai dệt mướt thuận thứ, sắc biếc lưu ly; là thứ bốn mươi.

Đôi mày Như Lai cao rõ sáng nhuận, hình như trăng đầu tháng; là bốn mươi mốt.

Tai Như Lai dày rộng lớn dài, hai trái tròn thòng xuống trọn thành; là bốn mươi hai.

Hai tai Như Lai dệt đẹp ngang bằng, lìa các lầm lỗi; là bốn mươi ba.

Dung nghi Như Lai năng khiến kẻ thấy không tổn không nhiễm, đều sanh ái kính; là bốn mươi bốn.

Trán Như Lai rộng, viên mãn bình chánh, hình tướng đẹp lạ; là bốn mươi lăm.

Thân phần Như Lai nửa trên viên mãn như sư tử chúa oai vô địch; là bốn mươi sáu.

Tóc đầu Như Lai dài thẳng xanh biếc, dày dặn chẳng bạc; là bốn mươi bảy.

Tóc đầu Như Lai thơm sạch nhỏ mềm nhuận trơn xoay quanh; là bốn mươi tám.

Tóc đầu Như Lai bằng phẳng không rối, cũng chẳng dính đùm; là bốn mươi chín.

Tóc đầu Như Lai bền chắc chẳng đứt, hẳn không rơi rụng; là thứ năm mươi.

Tóc đầu Như Lai trơn láng sáng rực đẹp lạ, bụi bẩn chẳng dính; là năm mươi mốt.

Thân phần Như Lai vững vàng đầy chắc hơn thân Na La Diên; là năm mươi hai.

Thân thể Như Lai cao lớn ngay thẳng; là năm mươi ba.

Các lỗ Như Lai thanh tịnh tròn đẹp là năm mươi bốn.

Nhánh thân Như Lai thế lực hơn hết, không ai sánh ngang; là năm mươi lăm.

Thân tướng Như Lai được chúng ưa xem thường không chán đủ; là năm mươi sáu.

Diện luân Như Lai dài rộng đúng chỗ, sáng láng rực rỡ, như trăng thu đầy; là năm mươi bảy.

Nhan sắc Như Lai thư thới sáng rõ, ngậm cười trước nói, có thuận không trái; là năm mươi tám.

Diện mạo Như Lai sáng ánh vui tươi, xa lìa các lỗi nhăn nhó, xanh đỏ thảy; là năm mươi chín.

Nhánh thân Như Lai sạch trong không bẩn, thường không hôi uế; là thứ sáu mươi.

Bao nhiêu trong các lỗ lông Như Lai thường xuất ra thơm như ý mầu nhiệm; là sáu mươi mốt.

Diện môn Như Lai thường xuất ra thơm rất thượng thù thắng; là sáu mươi hai.

Tướng đầu Như Lai quanh tròn khéo đẹp như quả mạt đạt na, cũng như cái ngù lọng trời; là sáu mươi ba.

Lông thân Như Lai xanh biếc sáng sạch như lông cổ chim công, đỏ rực dệt đẹp, sắc giống đồng đỏ; là sáu mươi bốn.

Tiếng pháp Như Lai theo chúng lớn nhỏ chẳng thêm chẳng bớt, xứng lý không lệch; là sáu mươi lăm.

Tướng đỉnh Như Lai không ai thấy được; là sáu mươi sáu.

Tay chân Như Lai ngón gọn phân minh, trang nghiêm khéo đẹp, như sắc đồng đỏ; là sáu mươi bảy.

Như Lai khi đi chân cách đất lượng chừng bốn ngón mà hiện ấn văn có dấu; là sáu mươi tám.

Như Lai giữ vững, chẳng nhờ ai dìu đỡ, thân không nghiêng động, cũng không lay qua lắc lại; la sáu mươi chín.

Oai đức Như Lai xa run tất cả, ác tâm nghe mừng, sợ hãi thấy yên; là thứ bảy mươi.

Tiếng tăm Như Lai chẳng cao chẳng thấp, theo ý chúng sanh hòa vui cho lời; là bảy mươi mốt.

Như Lai năng theo các loại hữu tình lời tiếng ý muốn mà vì nói pháp; là bảy mươi hai.

Như Lai dùng một thứ tiếng diễn nói chánh pháp, tùy loại hữu tình đều khiến hiểu được; là bảy mươi ba.

Như Lai nói pháp đều nương thứ lớp, tất có nhân duyên, lời không chẳng khéo; là bảy mươi bốn.

Như Lai bình đẳng xem các loại hữu tình khen thiện chê ác mà không ưa ghét; là bảy mươi lăm.

Như Lai làm gì trước xem sau làm, khuôn khổ đầy đủ khiến biết thiện tịnh; là bảy mươi sáu.

Tướng đẹp Như Lai tất cả hữu tình không ai xem hết; là bảy mươi bảy.

Xương đỉnh Như Lai bền chắc viên mãn; là bảy mươi tám.

Nhan dung Như Lai thường trẻ chẳng già, ưa đi chỗ cũ; là bảy mươi chín.

Tay chân và trước ngực Như Lai đều có đức tướng cát tường xoay quanh, vẻ như bức thêu, sắc giống châu đơn; là thứ tám mươi. Đấy gọi Như Lai tám mươi tùy hảo.

Hội Thứ Sáu

Phẩm Khen Ngợi

Thứ 16

Bấy giờ, Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát Ma ha tát liền từ tòa dậy đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay mà thưa Phật rằng: Công đức Như Lai hiếm có không ngang, chẳng thể nghĩ bàn, chư Phật quá khứ vị lai hiện tại đều không có khác. Nếu thấy Như Lai hoặc nghe công đức, loại hữu tình này cũng khó nghĩ bàn. Nay một lần nữa thấy Phật quay xe Đại pháp được chưa từng có. Khen ngợi vui mừng nhảy nhót, khởi lời ấy rồi, tức bay hư không cao bảy cây đa la, chấp tay khen rằng:

Tất cả hữu tình

Duy Phật rất là tôn

Hãy không có kẻ ngang

Huống lại sẽ là hơn.

Ngã pháp hai đều không.

Diệu lý không ngang ngang,

Duy Phật Thế Tôn ta

Ngang được không ngang ngang

Phiền não và thói quen

Đều hết hẳn không còn.

Năng biết tất cả pháp

Không chẳng đều rõ ràng.

Hoặc trí hoặc nói pháp

Không ai kịp được Phật.

Cõi Tam thiên đại thiên

Duy Phật độc là tôn,

Mười lực vô úy thảy,

Định có chẳng hư dối.

Đế Thích cùng Phạm vương

Đều chỗ chẳng thể được.

Thế Tôn ơn đức lớn,

Khắp thấm các hữu tình.

Việc này khó nghĩ bàn,

Định không ai kịp được.

Năng đem huệ vi diệu

Và phương tiện khéo léo

Hóa đạo các hữu tình

Khiến đều được lợi vui.

Bấy giờ, trong hội có một Thiên tử tên là Diệu Sắc, liền từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay hướng Phật, dùng tụng khen rằng:

Có kẻ nói thế gian ngang Phật,

Lời kia chẳng thật là dối gạt.

Nếu nói Pháp vương rất là cực tôn,

Nói đây chẳng dối là lời chắc.

Những kẻ người trời chính hỏi nạn,

Không ai gãy được Đại sư ta,

Thiện Thệ hàng ma dẹp ngoại đạo,

Dẫn đem thế gian đến giải thoát.

Bốn biện thanh tịnh nói không cùng.

Cam lồ thuốc diệu thí hữu tình.

Khắp xem các pháp trí vô ngại,

Tất cả lát ngắn chẳng giảm mất.

Đại Bi bình đẳng xem hữu tình,

Lòng thương thanh tịnh đời chẳng nhiễm.

Khéo hay biết rõ căn dục tánh,

Tùy sở thích nghe mà ứng nói.

Phiền não sai khác chẳng một thứ,

Chỉ cho vô lượng môn đối trị.

Duy Phật khéo nói nhân duyên kia,

Chuyên vì lợi vui hữu tình vậy.

Gặp Phật nghe Pháp chẳng đặng Thánh,

Hữu tình như thế độ rất khó.

Đại danh Như Lai ứng khác mong,

Nếu kẻ được thấy lành vô hạn.

Phật trí năng khiến tâm thanh tịnh,

Được nghe Chánh giáo ra sanh tử.

Nghe danh hiệu Phật điềm lành lớn,

Thường nhớ Thế Tôn hằng vui muốn,

Phát tâm tới Phật sanh huệ hiểu,

Như giáo siêng tu thành chủng trí.

Phẩm giới thanh tịnh không bẩn đục.

Tĩnh lự đệ nhất tâm lóng sáng

Trí huệ rất hơn khó nghiêng động,

Biển pháp thanh tịnh như cam lồ.

Tất cả hữu tình ưa buông lung.

Chư Phật chuyên tĩnh lìa thế gian.

Đẳng từ hữu tình như con một,

Ơn đức sâu dày không đền được.

Trước nói pháp năng phá kết giặc,

Lâu xô thiên ma quân huyễn hóa.

Thế Tôn đã nói lỗi ba cõi,

Rộng chỉ Niết bàn đức vô lượng.

Trăm ngàn đại kiếp rất khó nghe,

Nên tôi chí thành nay tán lễ.

Bấy giờ, trong hội có một Thiên tử tên là Thiện Danh, tức từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay hướng Phật dùng tụng khen rằng:

Như Lai bình đẳng hành đại từ,

Nếu kẻ độ được cho kia trí.

Hãy khiến trời trao rốt được trước,

Huống lại những loại hữu tình khác.

Tôi nay chẳng muốn vì luống qua,

Tu trì đại hạnh đền ơn Phật.

Có chỉ tự chứng vô lậu diệt,

Kia đối ơn Phật chưa đền được.

Nếu có tu hành Phật thâm giáo,

Mới được gọi là Phật chơn tử.

Phật lâu cần khổ vì hữu tình,

Ơn lớn vô thượng ít ai trả.

Đại từ khai rõ chơn diệu pháp,

Khiến chúng tu hành gồm hóa người.

Nếu Phật chẳng ra nơi thế gian,

Tất cả hữu tình chịu khổ lớn.

Thời không người trời duy ác thú,

Chỉ nghe các thứ tiếng tăm khổ.

Chịu khổ các thú không ai khỏi,

Vì phiền não ràng buộc hữu tình.

Phật muốn cởi mở các gút độc,

Lại được Đại bi lâu ràng buộc.

Như Lai ruộng phước lớn của đời,

Nương giáo chính tu lìa ác thú.

Nếu trái Phật dạy chẳng tu hành,

Kia định chẳng được sanh người trời.

Có ở chỗ Phật khởi ác tâm,

Hoặc lại chẳng muốn nghe thâm pháp,

Loại hữu tình này rất đáng thương,

Quyết định phải ở chỗ tối tăm.

Như Phật Thế Tôn trí tự biết,

Loại kia Như Lai mới năng rõ.

Phật trí chẳng phải ta so lường,

Cúi đầu kính lễ mười phương Phật.

Vô úy, trí, lực, pháp chẳng chung,

Duy Phật Thế Tôn độc tròn đầy.

Tướng hảo trang nghiêm hương vi diệu,

Kẻ xem không chán vượt các sắc.

Ba thứ nở đầy chẳng tạm dứt.

Hoa Phật thanh tịnh tôi nay lễ.

Duy Phật khéo biết giác Vô thượng,

Năng ra khỏi hẳn các hiểm nạn.

Phật là đệ nhất rất Vô thượng,

Cúi đầu quy mạng Đấng đủ hai.

Phật đem công đức nước Chánh pháp,

Khắp năng rửa trừ các uế bẩn.

Thế Tôn xưa nay sạch trong ngoài,

Tôi nay đảnh lễ thân chơn tịnh.

Bấy giờ, chủ cõi Kham Nhẫn Đại Phạm Thiên vương liền từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay hướng Phật dùng tụng khen rằng:

Như Lai đầy đủ phước huệ thắng,

Lợi vui hữu tình không tạm ngưng.

Thường rưới cam lồ cứu đói khát.

Tôi nay cúi đầu năng lợi tha.

Thế gian kẻ hơn hết đáng kính,

Loại kia vẫn đến cúng dường Phật.

Các ác hết đầy đủ các thiện.

Tôi nay cúi đầu Đấng Vô Đẳng.

Khắp vì cứu vớt các hữu tình,

Chẳng có một hạnh không tu học.

Khiến độ sanh tử được an vui.

Tôi nay cúi đầu Sư cứu thế.

Cúi đầu vi diệu thân sắc vàng.

Cúi đầu đã nói pháp Cam lồ.

Cúi đầu trí thanh tịnh không bẩn.

Cúi đầu tất cả rừng công đức.

Bấy giờ, Phật bảo Đại thiên Phạm vương rằng: Hay thay, hay thay! Như ngươi đã khen, việc đấy Như Lai là thật chẳng hư. Vì cớ sao? Vì chư Phật Thế Tôn ở vô lượng kiếp tu nhóm các thứ công đức trí huệ. Do đấy quả vị không chẳng đầy đủ. Sở dĩ vì sao? Vì Như Lai đầy đủ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa. Ba thân ngữ ý không chẳng thanh tịnh, nên thông suốt được chơn như thật tế, vì trụ thật tế nên nói ra chẳng dối.

Khi ấy, Đại Phạm vương đảnh lễ chân Phật, chấp tay cung kính lại thưa Phật rằng: Cúi xin Thế Tôn dùng sức thần thông làm sao Bát nhã Ba la mật đa đây trụ lâu thế gian lợi vui tất cả?

Bấy giờ, Phật bảo Đại Phạm Thiên vương: Tất cả Như Lai mười phương ba đời dùng thần thông lớn đồng chung hộ niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm trụ lâu thế gian, lợi vui tất cả. Thiên ma, Phạm chí, ngoại đạo, Sa môn đều không thể diệt hoại trở ngại.

Vì cớ sao? Vì Ta nhớ quá khứ có Phật tên là Bảo Nguyệt Như Lai, mười hiệu đầy đủ, nước tên Vô Hủy, kiếp tên Hỷ Tán. Phật kia có hai đệ tử Bí sô làm Đại pháp sư khéo thuyết thâm pháp, một tên Trí Thịnh, hai tên Đế Thọ, thường theo Phật kia quay xe Chánh pháp, lâu trong một kiếp tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, được trăm ức chúng ma cõi Tam thiên đại thiên đó thảy đều thọ hóa, phát tâm Bồ đề. Vậy nên kinh này các thiên ma thảy đều không có sức diệt hoại trở ngại.

Bấy giờ, Tịch Tĩnh Huệ Bồ tát Ma ha tát tức từ tòa dậy, tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính mà thưa Phật: Bảo Nguyệt Như Lai trụ ở chỗ nào? Vì còn trụ đời hay đã Niết bàn?

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Tịch Tĩnh Huệ rằng: Thiện nam tử! Cách phương Đông đây qua mười ngàn ức thế giới chư Phật từng có thế giới tên là Vô Hủy, trong ấy Như Lai thọ mười ngàn kiếp. Thế giới Phật kia thường thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế. Các thiên ma và ngoại đạo thảy kia đối kinh điển này chẳng thể làm trở ngại được, đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác. Trí Thịnh Bí sô nay đây tức Mạn Thù Thất Lợi, Đế Thọ Bí sô nay đây tức là Tối Thắng Thiên vương. Hai Bồ tát đây phương tiện khéo léo các thứ ủng hộ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm khiến lâu trụ đời. Nước mười phương Phật, nếu có thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, hai Bồ tát đây tức đến nghe thọ. Như Ta ngày nay thuyết pháp môn này phóng quang minh lớn, tìm quang đến nhóm.

Hội Thứ Sáu

Phẩm Phó Chúc

Thứ 17

Bấy giờ, Phật bảo A Nan Đà rằng: Ngươi phải thọ trì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chớ để quên mất.

Khi đó A Nan Đà liền từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính mà thưa Phật rằng: Kinh điển như thế thọ trì cách nào?

Liền đấy Phật bảo A Nan Đà rằng: Thọ trì kinh này có mười phương pháp: Một là biên chép. Hai là cúng dường. Ba là thí người. Bốn là nghe chắc. Năm là lật đọc. Sáu là thọ trì. Bảy là nói rộng. Tám là phúng tụng. Chín là suy gẫm. Mười là tu tập.

Y mười pháp đây thọ trì kinh này. Ví như thế gian tất cả cỏ cây hoa quả thuốc thảy đều nương đất lớn, như vậy tất cả pháp lành thù thắng đều nương Bát nhã Ba la mật đa. Như vua Chuyển luân nếu trụ ở đời, bảy báu thường hiện, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng lại như thế, nếu trụ ở đời Tam Bảo chẳng diệt.

Bấy giờ đại chúng xem ngưỡng Tôn nhan, khác miệng đồng tiếng đều đau lòng than rằng: Sau khi Như Lai diệt độ, ai năng gánh vác được gánh nặng Đại pháp của Thế Tôn như thế? Nghĩa là ở vô lượng vô biên đại kiếp tu nhóm mới được Vô thượng Bồ đề!

Bấy giờ, trong chúng bèn có một vạn hai ngàn Bồ tát vì hộ pháp đây, liền từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính mà nói tụng rằng:

Chúng tôi bỏ thân mạng,

Chẳng cầu phước đời sau

Hộ trì Phật đã thuyết

Pháp yếu sâu thẳm đây.

Bấy giờ, năm trăm Thiên tử trong chúng do Hiền Vương dẫn đầu, cũng từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính mà nói tụng rằng:

Vì độ các hữu tình

Thành sức đại bi nguyện,

Hộ trì Phật đã thuyết

Pháp yếu sâu thẳm đây.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích, Trì Kế Phạm vương, Tỳ Sa Môn vương đều từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính mà nói tụng rằng:

Chữa được tất cả bệnh,

Thế Tôn nay đã nói

Thuốc Bát nhã nhiệm mầu,

Chúng tôi đầu đội mang.

Thần cầm búa kim cương cũng từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính mà nói tụng rằng:

Pháp môn không danh tự,

Phật dùng danh tự nói,

Đại bi chân giáo pháp.

Tôi nay đầu đội mang.

Bấy giờ, Phật bảo Trí Kế Phạm rằng: Phạm Thiên phải biết: Phật khen ba việc rất là vô thượng. Những gì là ba? Một là phát tâm Bồ đề. Hai là hộ trì Chánh pháp. Ba là như giáo tu hành.

Ba pháp như thế rất là Vô thượng, ai năng tu hành được là chơn cúng dường Phật. Nếu Ta trụ đời một kiếp hoặc một kiếp hơn, nói công đức ấy cũng chẳng thể hết. Hộ trì Như Lai một tụng bốn câu, chỗ được công đức hãy chẳng thể hết, huống năng hộ trì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là mẹ Phật ba đời. Vì cớ sao? Vì chư Phật ba đời đều nhân Bát nhã Ba la mật đa mà được sanh vậy.

Đem Pháp cúng dường chơn cúng dường Phật, nếu đem của cải chẳng phải chơn cúng dường, nên pháp cúng dường rất là thứ nhất. Nếu có kẻ hộ trì Chánh pháp Phật, phải biết loại kia an vui ba đời. Vậy nên, Phạm Thiên! Thường nên ủng hộ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, người nhờ hộ pháp, đã, sẽ, được thấy ngàn Phật Hiền kiếp đều làm chủ thỉnh.

Phạm Thiên phải biết: Ở cõi uế đây hộ trì Chánh pháp trong chừng giây lát, hơn trong cõi tịnh hoặc lâu một kiếp hoặc một kiếp hơn chỗ được công đức. Nên phải tinh siêng hộ trì Chánh pháp.

Thế Tôn lại bảo Thiên Đế Thích rằng: Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tùy ở chỗ nào, phải biết tức là Như Lai sanh ở chỗ đó, được Bồ đề chỗ đó, quay xe pháp chỗ đó, vào Niết bàn chỗ đó. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Tất cả Bồ tát, tất cả thiện pháp, tất cả Như Lai đều từ đấy sanh. Nếu có Pháp sư tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, chỗ đây tức là chỗ Phật đi. Các loại hữu tình ở chỗ Pháp sư phải sanh bạn lành, tôn trọng Phật tâm, cung kính vui mừng, cúng dường khen ngợi. Nếu Ta trụ đời một kiếp hoặc một kiếp hơn nói Pháp sư đây lưu truyền kinh này chỗ được công đức cũng chẳng thể hết được.

Kiều Thi Ca! Nếu Pháp sư đây đi đến chỗ nào, các thiện nam tử thảy có kẻ cắt máu rải đất cúng dường chưa đủ là nhiều. Vì cớ sao? Vì Vô thượng pháp luân khó thọ trì vậy.

Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Trong đời vị lai chỗ thuyết kinh này, tôi và quyến thuộc đều phải ủng hộ chỗ địa phương kia và Sư thuyết pháp. Nếu thấy kinh đây để ở chỗ nào tức sanh tâm bốn thứ chỗ nói trước.

Bấy giờ, Thế Tôn khen Thiên Đế Thích: Ngươi được như thế, hay thay, hay thay! Ta đem kinh đây giao phó dặn dò nơi ngươi, phải ở đời sau ủng hộ lưu thông!

Khi ấy, Thiên Đế Thích liền thưa Phật rằng: Các trời chúng tôi được sanh thú lành đều nhờ Bát nhã Ba la mật đa, phát tâm Bồ đề cũng lại nhờ đấy. Vậy nên chúng tôi chẳng đoái thân mạng, ủng hộ Thế Tôn thâm pháp như thế.

Khi ấy, Phật khen Thiên Đế Thích lần nữa rằng: Hay thay, hay thay! Như nói làm được.

Khi Đức Thế Tôn thuyết kinh này rồi, Tối Thắng Thiên vương và mười phương cõi các Đại Bồ tát, tất cả Thanh văn, trời, rồng, dược xoa, kiện đạt phược, a tố lạc, yết lộ trà, khẩn nại lạc, mạt hô lạc già, người phi người thảy, nghe Phật đã thuyết, đều vui mừng lớn, tín thọ phụng hành.

Tựa Hội Thứ Bảy

Phần Mạn Thù Thất Lợi

Đường, Sa Môn Huyền Tắc chế tác tại chùa Tây Minh

Nghe rằng:

Tức nơi tướng không ngó thấy, vượt lên chơn như xem ra lộng lẫy; tức nơi nghĩ không biết, thành chủng trí ghi nhớ thầm. Hai món trần vả rơi rụng, bấy giờ theo thấy mà nhẹ nặng; năm thứ mù sắp vẹt trong, lại bởi nghi phải tụ tán.

Vậy nên:

Vội thuyết minh Không Đạo, ông Cấp Cô vừa làm xong chốn Đạo tràng để nghỉ ngơi; đến việc chọn lọc chúng đương cơ, Ngài Diệu Cát Tường thăng lên trọng trách đối diện. Chợt không kẻ hầu gần chiêm ngưỡng, bỗng chẳng nghe được lời là lãnh ngộ. Đã bặt tu đến cực tu, cũng tuyệt học mới là tới học.

Thế là khu biệt rõ ràng, Bồ đề thời muôn giòng; dứt hỗn mờ kia, thời Niết bàn nhất tướng. Nhất tướng nên chẳng thấy sanh tử, muôn giòng thời không chẳng Phật Pháp. Chẳng hoại giả danh phiền phức, mà khai phát thật tướng lặng không. Chánh thuyết minh pháp Như Lai không có, huống pháp Bồ tát. Pháp Bồ tát không có, huống pháp Nhị thừa. Pháp Nhị thừa không có, huống pháp phàm phu. Pháp hãy chẳng có, đâu có Bồ đề. Hãy không Bồ đề, làm sao khá tới. Hãy không tới được, đâu có chứng đắc. Hãy không chứng đắc, đâu có kẻ chứng?

Vậy nên:

Cái có ở đây là có đặc biệt, cái không ở đây cũng là cái không thông suốt; thấu đạt được đấy thời rộng xa, mà ngăn trở đấy là hạn cuộc. Vỡ vạc bình thản mà không nhác lười, hăng hái sốt sắng chưa là tinh tiến. Khi nóng phiền não với hơi mát mây từ chia hoa, đem rừng gươm đọ sắc ngọc hào, đều có chỗ sở trường riêng biệt. Làm sao thay đổi được ư?

Xem kìa: Mượn đường ngôn ngữ cho được tiện bề, ngưỡng mong chơn tông mà là ngưng nghỉ. Châu ngọc chuyển rung rang rảnh lạnh lùng, làm phấn khởi ý Thánh ta chẳng gì hơn nơi đây vậy, nên để tỏ rõ Thể Pháp Vương chẳng cùng phải lắm vậy. Nhưng xét nghĩa kia vậy là mở then chốt u huyền của Bí tạng, suy gẫm đàm thuyết kia bao hàm vết khác biệt của Mật ngữ. Lời gọn mà ý chỉ kín, tức cựu Văn Thù Bát nhã vậy. Mặc dù là song pho thành bộ, mà những lời cảnh sách đủ rõ ràng; ngõ hầu bảy chúng có sở qui, rõ vậy không xa.

Thích Trí Nghiêm phụng dịch

Quyển Thứ 574 - Hội Thứ Sáu

Quyển Thứ 574 - Hội Thứ Sáu

Phẩm Mạn Thù Thất Lợi

Thứ 1

Tôi nghe như vầy:

Một thuở, Đức Thế Tôn trụ vườn Cấp Cô Độc, rừng Thệ Đa, ở thành Thất La Phiệt, cùng đồng chúng Bí sô trăm ngàn người đều A la hán, duy A Nan Đà còn ở bậc học, Xá Lợi Tử thảy mà làm thượng thủ. Lại cùng đồng chúng Bồ tát Ma ha tát đều bậc chẳng quay lui, giáp mũ công đức mà tự trang nghiêm: Từ Thị Bồ tát, Diệu Kiết Tường Bồ tát, Vô Ngại Biện Bồ tát, Bất Xả Thiện Ách Bồ tát mà làm thượng thủ.

Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử Bồ tát khi ấy tướng sáng hiện, từ trụ xứ ra đến chỗ Như Lai mà đứng ở ngoài. Cụ thọ Xá Lợi Tử, Đại Ca Đa Diễn Na, Đại Ca Diếp Ba, Đại Thái Thục Thị, Mãn Từ Tử, Chấp Đại Tạng, tất cả đại Thanh văn Tăng như thế cũng ở lúc ấy đều từ trụ xứ đến chỗ Như Lai mà đứng ở ngoài.

Bấy giờ, Thế Tôn biết các đại chúng đều đến nhóm rồi, từ trụ xứ ra trải tòa như thường, ngồi kết tréo mu chân, bảo Xá Lợi Tử rằng: Cớ gì ngươi nay với lúc sáng sớm này đứng ở ngoài cửa?

Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử Bồ tát đến trước trụ đây, chúng tôi đến sau.

Bấy giờ, Thế Tôn biết mà cố hỏi Mạn Thù Thất Lợi rằng: Thiện nam tử! Ngươi thật đi trước đến trụ chỗ đây, vì muốn xem lễ gần gũi Phật ư?

Mạn Thù Thất Lợi trước thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Vì cớ sao? Vì tôi đối Như Lai xem lễ gần gũi thường không nhàm đủ, vì muốn lợi vui các hữu tình vậy, nên thật đến đây trước.

Bạch Thế Tôn! Tôi nay đi đến chỗ này gần gũi lễ kính xem Như Lai ấy, chuyên vì lợi vui tất cả hữu tình, chẳng vì chứng được Phật Bồ đề vậy. Chẳng vì ưa xem thân Như Lai vậy. Chẳng vì rối động chơn pháp giới vậy. Chẳng vì phân biệt tánh các pháp vậy. Cũng chẳng vì các thứ việc khác vậy. Tôi xem Như Lai tức tướng chơn như không động không tác, không chỗ phân biệt, không phân biệt khác. Chẳng tức phương xứ, chẳng lìa phương xứ, chẳng có chẳng không, chẳng thường chẳng đoạn, chẳng tức ba đời, chẳng lìa ba đời, không sanh không diệt, không đi không lại, không nhiễm chẳng nhiễm, không hai chẳng hai, tuyệt đường tâm ngôn. Nếu đem tướng đẳng chơn như đây xem nơi Như Lai, gọi chơn thấy Phật, cũng gọi lễ kính gần gũi Như Lai, thật đối hữu tình vì lợi vui vậy.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi làm xem này vì thấy cái gì?

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Tôi làm xem này đều không thấy gì, đối tướng các pháp cũng không chỗ lấy.

Phật nói: Hay thay, hay thay! Đồng tử. Ngươi được như thế xem nơi Như Lai, đối tất cả pháp tâm không chỗ lấy, cũng không chẳng lấy, chẳng nhóm chẳng tan.

Khi đó, Xá Lợi Tử bảo Mạn Thù Thất Lợi rằng: Ngài năng gần gũi lễ kính xem nơi Như Lai được như thế rất là hiếm có! Mặc dù thường thương xót tất cả hữu tình mà đối hữu tình trọn vô sở đắc. Tuy năng hóa đạo tất cả hữu tình khiến tới Niết bàn mà không sở chấp. Dù vì lợi vui các hữu tình nên mang áo giáp lớn, đội mũ trụ lớn mà với trong ấy chẳng khởi phương tiện chứa nhóm tan hoại.

Khi ấy, Mạn Thù Thất Lợi thưa Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như Tôn giả đã nói. Tôi vì lợi vui các hữu tình nên mang giáp đội mũ lớn khiến chúng tới Niết bàn, thật đối hữu tình và cõi Niết bàn sở hóa sở chứng không đắc không chấp.

Lại, Xá Lợi Tử! Chẳng phải tôi thật muốn lợi vui hữu tình mang đội giáp mũ lớn. Sở dĩ vì sao? Vì các giới hữu tình không thêm không bớt.

Giả sử ở trong một cõi Phật đây có chư Phật như số cát Căng già, mỗi mỗi đều trụ bấy nhiêu đại kiếp, ngày đêm thường thuyết bấy nhiêu pháp môn. Mỗi mỗi pháp môn đều năng độ thoát bấy nhiêu các loại hữu tình cõi Phật thảy đều khiến vào Vô dư Niết bàn. Như cõi Phật đây có việc như thế, các thế giới mười phương diện đều như cát Căng già thảy cũng lại như thế, dù có bấy nhiêu chư Phật Thế Tôn qua bấy nhiêu thời, thuyết bấy nhiêu pháp, độ bấy nhiêu các loại hữu tình đều cho chứng vào Vô dư Niết bàn mà cõi hữu tình cũng không thêm bớt. Vì cớ sao? Vì các hữu tình tự tánh ly vậy, không ngằn mé vậy, nên chẳng thể thêm bớt.

Xá Lợi Tử nói: Mạn Thù Thất Lợi! Nếu các hữu tình tự tánh lìa vậy, không ngằn mé vậy, không thêm bớt ấy, duyên nào Bồ tát cầu Đại Bồ đề muốn vì hữu tình thường thuyết diệu pháp?

Mạn Thù Thất Lợi nói: Xá Lợi Tử! Tôi nói hữu tình trọn bất khả đắc, đâu có Bồ tát cầu Đại Bồ đề muốn vì hữu tình thường thuyết diệu pháp. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Các pháp rốt ráo bất khả đắc vậy.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Nếu các hữu tình trọn bất khả đắc, làm sao thi thiết giới các hữu tình?

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Giới hữu tình ấy chỉ giả thi thiết.

Mạn Thù Thất Lợi! Nếu có hỏi ngươi cõi hữu tình ấy vì có bao nhiêu, ngươi được hỏi kia phải đáp làm sao? Bạch Thế Tôn! Tôi phải khởi đáp như vầy: Như số Phật pháp, cõi kia cũng thế.

Mạn Thù Thất Lợi! Nếu lại hỏi ngươi cõi hữu tình ấy lượng nó ra sao, ngươi được hỏi kia lại đáp làm sao? Bạch Thế Tôn! Tôi phải làm đáp như vầy: Lượng cõi hữu tình như cảnh giới chư Phật.

Mạn Thù Thất Lợi! Nếu có hỏi rằng cõi các hữu tình vì thuộc ở đâu, ngươi được hỏi kia lại đáp ra sao? Bạch Thế Tôn! Tôi phải làm đáp như vầy: Chỗ thuộc cõi kia như Phật khó nghĩ.

Mạn Thù Thất Lợi! Nếu có hỏi rằng cõi hữu tình ấy vì trụ chỗ nào, ngươi được hỏi kia lại đáp cách nào? Bạch Thế Tôn! Tôi phải làm đáp như vầy: Nếu pháp lìa ngằn nhiễm là chỗ nên trụ, tức pháp cõi hữu tình chỗ nên trụ.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngươi tu Bát nhã Ba la mật đa vì trụ chỗ nào? Bạch Thế Tôn! Tôi tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đều không chỗ trụ.

Mạn Thù Thất Lợi! Không chỗ trụ ấy làm sao năng tu được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm? Bạch Thế Tôn! Tôi do không chỗ trụ nên năng tu Bát nhã Ba la mật đa.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngươi tu Bát nhã Ba la mật đa với thiện với ác nào thêm nào bớt? Bạch Thế Tôn! Tôi tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối thiện đối ác không thêm không bớt.

Bạch Thế Tôn! Tôi tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tất cả pháp cũng không thêm bớt.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa ra hiện thế gian chẳng vì thêm bớt tất cả pháp vậy.

Bạch Thế Tôn! Tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng vì vứt bỏ pháp dị sanh thảy, chẳng vì nhiếp thọ tất cả Phật pháp. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng vì bỏ pháp được pháp nên khởi.

Bạch Thế Tôn! Tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng vì chán lìa tội lỗi sanh tử, chẳng vì ưa muốn công đức Niết bàn. Sở dĩ vì sao? Vì kẻ tu pháp đây chẳng thấy sanh tử huống có chán lìa, chẳng thấy Niết bàn huống có ưa muốn.

Bạch Thế Tôn! Tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng thấy các pháp có kém có hơn, có mất có được, nên bỏ nên lấy.

Bạch Thế Tôn! Tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng đắc các pháp nên thêm nên bớt. Sở dĩ vì sao? Vì chẳng phải chơn pháp giới có thêm có bớt.

Bạch Thế Tôn! Nếu kẻ năng tu được như thế, gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp chẳng thêm chẳng bớt, gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp chẳng sanh chẳng diệt, gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp chẳng thấy thêm bớt, gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp chẳng thấy sanh diệt, gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp không điều suy gẫm hoặc nhiều hoặc ít đều không mong muốn, năng sở mong muốn và kẻ mong muốn đều chẳng lấy đắm, gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy các pháp có tốt có xấu, có cao có thấp gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử nếu tu Bát nhã Ba la mật đa, đối trong các pháp chẳng đắc hơn kém, nghĩa là đều chẳng thấy đây hơn đây kém là chơn Bát nhã Ba la mật đa. Sở dĩ vì sao? Vì chơn như, pháp giới, pháp tánh, thật tế không hơn không kém, nếu tu như thế gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Diệu pháp chư Phật đâu cũng chẳng hơn?

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Diệu pháp chư Phật chẳng thể lấy nên cũng chẳng thể nói là hơn là kém. Như Lai đâu chẳng chứng các pháp không?

Thế Tôn đáp rằng: Đồng tử! Như vậy.

Mạn Thù Thất Lợi lại thưa Phật rằng: Trong các pháp không có nào có hơn kém?

Thế Tôn khen rằng: Hay thay, hay thay! Như vậy, như vậy. Như người đã nói. Mạn Thù Thất Lợi! Phật pháp đâu chẳng là vô thượng ư?

Bạch Thế Tôn! Như vậy. Tất cả Phật pháp tuy thật vô thượng, mà với trong ấy không pháp khá được, nên chẳng thể nói Phật pháp vô thượng.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử nếu tu Bát nhã Ba la mật đa chẳng muốn trụ trì tất cả Phật pháp, chẳng muốn điều phục pháp dị sanh thảy. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối pháp chư Phật, pháp dị sanh thảy chẳng muốn tăng trưởng và điều phục vậy, đối tất cả pháp không phân biệt vậy. Nếu tu như thế gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử nếu tu Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy các pháp có khá suy gẫm khá phân biệt được.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngươi đối Phật pháp đâu chẳng suy gẫm? Bạch Thế Tôn! Chẳng suy gẫm vậy. Nếu tôi thấy có Phật pháp chơn thật, phải nên suy gẫm, nhưng tôi chẳng thấy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa chẳng vì phân biệt các pháp nên khởi. Nghĩa là chẳng phân biệt đây pháp dị sanh, đây pháp Thanh văn, đây pháp Độc Giác, đây pháp Bồ tát, đây pháp Như Lai.

Các thiện nam tử tinh siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối trong các pháp đều không sở đắc, cũng không chỗ nói. Nghĩa là chẳng nói có pháp tánh dị sanh, cũng chẳng nói có pháp tánh Thanh văn cho đến Như Lai. Sở dĩ vì sao? Vì các pháp tánh đây đều rốt ráo không, chẳng thể thấy vậy. Nếu tu như thế, gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử siêng tu Bát nhã Ba la mật đa chẳng khởi nghĩ này: Đây là cõi dục, đây là cõi Sắc, đây là cõi Vô sắc, đây là cõi Diệt. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng thấy có pháp này khá diệt ấy. Nếu tu như thế gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa đối tất cả pháp chẳng làm ân oán. Vì cớ sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng vì trụ trì tất cả Phật pháp, chẳng vì vứt bỏ pháp dị sanh thảy.

Sở dĩ vì sao? Các thiện nam tử siêng tu Bát nhã Ba la mật đa đối trong Phật pháp chẳng muốn chứng được, chẳng muốn diệt hoại pháp dị sanh thảy, vì thấu suốt tánh tất cả pháp bình đẳng vậy. Nếu tu như thế gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Bấy giờ, Thế Tôn liền bèn khen rằng: Mạn Thù Thất Lợi! Hay thay, hay thay! Ngươi nay mới năng thuyết được pháp sâu thẳm cho chúng các Bồ tát Ma ha tát làm Chơn pháp ấn, cũng cho Thanh văn và Độc Giác thảy những kẻ tăng thượng mạn làm Đại pháp ấn, khiến cho như thật biết pháp trước đã thông suốt chẳng phải chơn rốt ráo.

Mạn Thù Thất Lợi! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân nghe thâm pháp này tâm chẳng lặn chìm, cũng chẳng kinh sợ. Phải biết người này chẳng những ở chỗ một Phật cho đến ngàn Phật trồng các căn lành, mà định ở vô lượng vô biên chỗ Phật trồng các căn lành mới năng được nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây, tâm chẳng lặn chìm cũng chẳng kinh sợ.

Bấy giờ, Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử chấp tay cung kính lại thưa Phật rằng: Tôi muốn nói lại Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, cúi xin cho phép!

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi muốn nói nữa, tùy ý ngươi nói.

Mạn Thù Thất Lợi bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu kẻ tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối pháp chẳng được là khá trụ, cũng lại chẳng được là chẳng khá trụ, phải biết như vậy Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng trụ pháp duyên. Vì cớ sao? Vì tất cả pháp không sở duyên vậy.

Bạch Thế Tôn! Nếu kẻ năng tu như thế gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, vì đối tất cả pháp chẳng lấy tướng vậy.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nên quánn Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế chẳng hiện tiền quán tánh tướng các pháp. Nghĩa là đối Phật pháp hãy chẳng hiện quán, huống pháp Bồ tát. Đối pháp Bồ tát hãy chẳng hiện quán, huống pháp Độc Giác. Đối pháp Độc Giác hãy chẳng hiện quán, huống pháp Thanh văn. Đối pháp Thanh văn hãy chẳng hiện quán, huống pháp dị sanh. Vì cớ sao? Vì tất cả pháp tánh tướng lìa vậy.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nương tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế đối trong các pháp không sở phân biệt. Nghĩa là chẳng phân biệt pháp tánh đây khá nghĩ bàn, chẳng khá nghĩ bàn sai khác, phải biết chúng Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa đối trong các pháp trọn không phân biệt.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nương tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, trong tất cả pháp trọn chẳng thấy có đây là Phật pháp, đây chẳng Phật pháp, đây khá nghĩ bàn, đây chẳng khá nghĩ bàn, vì tất cả pháp tánh không sai khác vậy. Nếu các hữu tình năng tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế quán tất cả pháp đều là Phật Pháp, vì thuận Bồ đề vậy, quán tất cả pháp đều chẳng thể nghĩ bàn, vì rốt ráo không vậy. Các hữu tình này đã từng gần gũi cúng dường cung kính nhiều trăm ngàn Phật trồng các căn lành, mới năng tu hành Bát nhã Ba la mật đa được như thế.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế tâm chẳng lặn chìm, cũng chẳng kinh sợ, phải biết quá khứ đã từng gần gũi cúng dường cung kính nhiều trăm ngàn Phật, trồng các căn lành mới năng như thế.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nên quán Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, nếu năng siêng tu được thời đối các pháp chẳng thấy tạp nhiễm, chẳng thấy thanh tịnh, dù không thấy gì mà năng siêng tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, với tất cả thời tâm không chán mỏi.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, đối các pháp dị sanh, Thanh văn, Độc Giác, Bồ tát, Phật không tưởng sai khác, vì rõ các pháp này rốt ráo không vậy. Nếu được như thế gọi chơn tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Phật hỏi Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi đã gần gũi cúng dường được mấy Phật?

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Tôi đã gần gũi cúng dường số Phật lượng đồng pháp tâm tâm sở của huyễn sĩ, vì tất cả pháp đều như huyễn vậy.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngươi đối Phật pháp đâu chẳng cầu tới? Bạch Thế Tôn! Tôi nay chẳngthấy có pháp nào chẳng phải Phật pháp ấy, cầu tới chỗ nào?

Mạn Thù Thất Lợi! Ngươi đối Phật pháp đã trọn nên ư? Bạch Thế Tôn! Tôi nay đều chẳng thấy pháp khá gọi Phật pháp, trọn nên cái gì?

Mạn Thù Thất Lợi! Ngươi đâu chẳng đắc tánh vô trước ư? Bạch Thế Tôn! Tôi nay tức tánh vô trước, lẽ đâu tánh vô trước lại đắc được vô trước?

Mạn Thù Thất Lợi! Ngươi chẳng sẽ ngồi tòa Bồ đề ư? Bạch Thế Tôn! Chư Phật đối tòa Bồ đề hãy không nghĩa ngồi, huống tôi ngồi được. Vì cớ sao? Vì tất cả pháp đều dùng thật tế làm định lượng vậy. Ở trong thật tế, tòa và kẻ ngồi đều chẳng thể được.

Mạn Thù Thất Lợi! Nói thật tế ấy là thêm lời nào? Bạch Thế Tôn! Thật tế phải biết tức là thêm lời ngụy thân.

Mạn Thù Thất Lợi! Vì sao ngụy thân được gọi thật tế? Bạch Thế Tôn! Thật tế không đi không đến, chẳng chơn chẳng ngụy, tướng thân chẳng thân đều chẳng thể được. Ngụy thân cũng vậy, vậy nên ngụy thân tức là thật tế.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật rằng: Nếu các Bồ tát nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, tâm chẳng lặn chìm, cũng chẳng kinh sợ, các Bồ tát này định tới Bồ đề chẳng còn quay lui.

Từ Thị Bồ tát lại thưa Phật rằng: Nếu các Bồ tát nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, tâm chẳng lặn chìm, cũng chẳng kinh sợ, các Bồ tát này đã gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Vì các Bồ tát này hiện giác pháp tánh lìa tất cả phân biệt như đại Bồ đề vậy.

Mạn Thù Thất Lợi cũng thưa Phật rằng: Nếu các Bồ tát nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, tâm chẳng lặn chìm cũng chẳng kinh sợ, các Bồ tát này như Phật Thế Tôn kham nhận thế gian cúng dường cung kính. Vì cớ sao? Vì đối tất cả pháp giác thật tánh vậy.

Khi đó có người nữ tên Vô Duyên Lự chấp tay cung kính thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu các hữu tình nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế tâm chẳng lặn chìm cũng chẳng kinh sợ, các hữu tình này đối pháp dị sanh, hoặc pháp Thanh văn, hoặc pháp Độc Giác, hoặc pháp Bồ tát, hoặc pháp Như Lai đều chẳng duyên lự. Sở dĩ vì sao? Vì đạt tất cả pháp đều vô sở hữu, năng sở duyên lự trọn bất khả đắc.

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử thảy: Như vậy, như vậy. Như các ngươi đã nói. Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế tâm chẳng lặn chìm cũng chẳng kinh sợ, các thiện nam tử thiện nữ nhân này phải biết đã trụ bậc chẳng quay lui, định tới Bồ đề chẳng còn quay lui.

Xá Lợi Tử thảy! Nếu các hữu tình nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, tâm chẳng lặn chìm cũng chẳng kinh sợ, vui mừng tin muốn lóng nghe, thọ trì đọc tụng, chuyển vì người nói, tâm không chán mỏi, các hữu tình này năng làm tất cả thí chủ chơn thật rộng lớn hơn hết, năng thí tất cả của cải vô thượng, đầy đủ bố thí Ba la mật đa.

Các hữu tình này tịnh giới viên mãn, đủ chơn tịnh giới, đủ thắng tịnh giới, công đức tịnh giới đều đã viên mãn, đầy đủ tịnh giới Ba la mật đa.

Các hữu tình này an nhẫn viên mãn, đủ chơn an nhẫn, đủ thắng an nhẫn, công đức an nhẫn đều đã viên mãn, đầy đủ an nhẫn Ba la mật đa.

Các hữu tình này tinh tiến viên mãn, đủ chơn tinh tiến, đủ thắng tinh tiến, công đức tinh tiến đều đã viên mãn, đầy đủ tinh tiến Ba la mật đa.

Các hữu tình này tĩnh lự viên mãn, đủ chơn tĩnh lự, đủ thắng tĩnh lự, công đức tĩnh lự đều đã viên mãn, đầy đủ tĩnh lự Ba la mật đa.

Các hữu tình này Bát nhã viên mãn, đủ chơn Bát nhã, đủ thắng Bát nhã, công đức Bát nhã đều đã viên mãn, đầy đủ Bát nhã Ba la mật đa.

Các hữu tình này trọn nên chơn thắng từ bi hỷ xả, cũng năng vì người tuyên nói khai chỉ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi quán nghĩa nào muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Tôi đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hãy không tâm trụ, huống phải muốn chứng. Tôi đối Bồ đề không chí cầu tới. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ đề tức tôi, tôi tức Bồ đề, cầu tới đâu nữa?

Phật nói: Hay thay, hay thay! Đồng tử ngươi khéo nói được nghĩa xứ thẳm sâu. Ngươi ở Phật trước trồng nhiều căn lành, phát lâu đại nguyện, năng y vô đắc tu hành các thứ phạm hạnh thanh tịnh.

Mạn Thù Thất Lợi bèn thưa Phật rằng: Nếu kẻ đối các pháp có sở đắc nên y vô sở đắc tu tịnh phạm hạnh. Tôi đều chẳng thấy có pháp khả đắc và vô sở đắc, làm sao nói được năng y vô sở đắc tu tịnh phạm hạnh?

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi nay thấy Ta đức Thanh văn ư? Bạch Thế Tôn! Tôi thấy.

Phật nói: Đồng tử! Ngươi thấy làm sao? Bạch Thế Tôn! Tôi thấy các Thanh văn chẳng dị sanh chẳng Thánh giả, chẳng hữu học chẳng vô học, chẳng khá thấy chẳng phải chẳng khá thấy, chẳng kiến giả chẳng phải chẳng kiến giả, chẳng nhiều chẳng ít, chẳng nhỏ chẳng lớn, chẳng đã điều phục, chẳng chưa điều phục. Tôi thấy như thế mà không tưởng thấy.

Khi đó, Xá Lợi Tử bèn hỏi kia rằng: Đối Thanh văn thừa đã thấy như thế lại làm sao thấy Chánh đẳng giác thừa?

Đại đức! Tôi nay chẳng thấy Bồ tát cũng lại chẳng thấy pháp các Bồ tát, chẳng thấy Bồ đề cũng lại chẳng thấy pháp tới Bồ đề, cũng chẳng thấy có hạnh tới Bồ đề, cũng chẳng thấy có pháp chứng Bồ đề, chẳng thấy có kẻ năng chứng Bồ đề. Tôi thấy Chánh đẳng giác thừa như thế, nghĩa là đối trong ấy đều không thấy chi cả.

Khi ấy Xá Lợi Tử lại hỏi kia rằng: Ngài đối Như Lai phải thấy làm sao?

Đại đức! Thôi, thôi. Chớ đối Như Lai chúa lớn rồng voi mà dấy ngôn luận.

Mạn Thù Thất Lợi! Đã nói Phật ấy là thêm lời nào?

Nay hỏi Đại đức: Đã nói ngã ấy lại thêm lời nào?

Xá Lợi Tử nói: Ngã ấy chỉ có giả lập danh tự, là thêm lời không.

Đại đức phải biết: Thêm lời Phật tức thêm lời ngã. Ngã cùng với Phật đều rốt ráo không, chỉ tùy thế gian giả lập danh tự. Danh tự Bồ đề cũng là giả lập, chẳng thể tìm đây cầu Bồ đề thật. Tướng Bồ đề không, chẳng thể nêu chỉ ta. Vì cớ sao? Vì danh tự, Bồ đề hai đều không vậy. Danh tự không, nên lời nói cũng không, chẳng thể đem không nêu chỉ ra pháp không. Bồ đề không, nên Phật cũng là không, nên đã nói Phật là thêm lời cho không.

Lại nữa, Đại đức! Đã nói Phật ấy, không đến không đi, không sanh không diệt, không sở chứng đắc, không sở thành tựu, không danh không tướng, chẳng thể phân biệt, không ngôn không thuyết, chẳng thể nêu chỉ, duy trí vi diệu tự chứng biết bên trong. Nghĩa là các Như Lai giác biết tất cả pháp rốt ráo vắng không, chứng Đại Bồ đề, tùy thuận thế gian giả lập danh tự, nên xưng là Phật, chẳng vì thật có; vì hoặc có hoặc không bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Đại đức! Như Lai sở chứng trí huệ vi diệu nói gọi Bồ đề, thành tựu Bồ đề nên gọi là Phật. Vì Bồ đề không, nên Phật cũng là không. Do đấy danh Phật là thêm lời cho không.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật rằng: Mạn Thù Thất Lợi đã thuyết thâm pháp chẳng phải kẻ sơ học chỗ hiểu rõ được.

Bấy giờ, Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử liền thưa Cụ thọ Xá Lợi Tử rằng: Tôi đã nói đó đâu những sơ học chẳng thể hiểu rõ, mà các A la hán thảy chỗ làm đã xong cũng chẳng thể biết được. Chẳng phải tôi nói ra có kẻ năng biết được.

Sở dĩ vì sao? Vì tướng Bồ đề chẳng phải năng thức sở thức, không thấy không nghe, không đắc không niệm, không sanh không diệt, chẳng thể nói chỉ, chẳng thể nghe thọ. Bồ đề như thế tánh tướng vắng không, các Đại Bồ tát hãy chưa biết được, huống nào Nhị thừa chỗ biết rõ được. Tánh tướng Bồ đề hãy chẳng thể đắc, huống đâu có kẻ thật chứng Bồ đề.

Xá Lợi Tử nói: Mạn Thù Thất Lợi! Phật đối pháp giới đâu chẳng chứng ư?

Đại đức! Chẳng phải vậy. Sở dĩ vì sao? Phật tức pháp giới, pháp giới tức Phật. Pháp giới chẳng lẽ lại chứng pháp giới.

Lại, Xá Lợi Tử! Tất cả pháp không, nói là pháp giới. Tức pháp giới đây nói là Bồ đề. Pháp giới Bồ đề đều lìa tánh tướng, do đây nên tất cả pháp không. Tất cả pháp không, Bồ đề, pháp giới, đều là cảnh giới Phật, không hai không riêng. Vì không hai không riêng nên chẳng thể biết rõ. Vì chẳng thể biết rõ thời không lời nói. Vì không lời nói nên chẳng thể thi thiết hữu vi vô vi, có chẳng có thảy.

Lại, Xá Lợi Tử! Tất cả pháp tánh cũng không hai không riêng. Vì không hai không riêng nên chẳng thể biết rõ. Vì chẳng thể biết rõ thời không lời nói. Vì không lời nói nên chẳng thể thi thiết. Sở dĩ vì sao? Vì bản tánh các pháp đều vô sở hữu, chẳng thể thi thiết ở đây ở kia, vật này vật nọ.

Lại Xá Lợi Tử! Nếu gây vô gián, phải biết tức gây chẳng thể nghĩ bàn, cũng gây thật tế. Vì cớ sao?

Xá Lợi Tử! Chẳng thể nghĩ bàn cùng năm vô gián đều tức thật tế, tánh không sai khác. Đã không có kẻ năng gây thật tế, vậy nên vô gián chẳng thể nghĩ bàn, cũng chẳng thể gây. Do lý thú đây, kẻ gây vô gián chẳng đọa địa ngục, kẻ chẳng nghĩ bàn chẳng được sanh trời; kẻ gây vô gián cũng chẳng đêm dài chìm đắm sanh tử, kẻ chẳng nghĩ bàn cũng chẳng rốt ráo năng chứng Niết bàn. Vì cớ sao?

Xá Lợi Tử! Chẳng thể nghĩ bàn cùng năm vô gián đều trụ thật tế, tánh không sai khác, không sanh không diệt, không đến không đi, chẳng nhân chẳng quả, chẳng thiện chẳng ác, chẳng rước ác thú, chẳng cảm người trời, chẳng chứng Niết bàn, chẳng chìm sanh tử. Vì cớ sao? Vì chơn pháp giới chẳng thiện chẳng ác, chẳng cao chẳng thấp, không trước sau vậy.

Lại, Xá Lợi Tử! Bí sô phạm trọng chẳng đọa địa ngục, kẻ trì tịnh giới chẳng được sanh trời. Bí sô phạm trọng chẳng chìm sanh tử, kẻ trì tịnh giới chẳng chứng Niết bàn. Bí sô phạm trọng chẳng nên mắng chửi, kẻ trì tịnh giới chẳng nên khen ngợi. Bí sô phạm trọng chẳng nên khinh miệt, kẻ trì tịnh giới chẳng nên cung kính. Bí sô phạm trọng chẳng nên chống trái, kẻ trì tịnh giới chẳng nên hòa hợp. Bí sô phạm trọng chẳng nên xa lìa, kẻ trì tịnh giới chẳng nên gần kề. Bí sô phạm trọng chẳng nên tổn giảm, kẻ trì tịnh giới chẳng nên tăng ích. Bí sô phạm trọng chẳng chẳng ứng cúng, kẻ trì tịnh giới chẳng định ứng cúng. Bí sô phạm trọng lậu chẳng thêm lớn, kẻ trì tịnh giới lậu chẳng tổn giảm. Bí sô phạm trọng chẳng chẳng thanh tịnh, kẻ trì tịnh giới chẳng định thanh tịnh. Bí sô phạm trọng chẳng không tịnh tín, kẻ trì tịnh giới chẳng có tịnh tín, kẻ trì tịnh giới chẳng có tịnh tín. Bí sô phạm trọng chẳng chẳng nên thọ thanh tịnh tín thí, kẻ trì tịnh giới chẳng định nên thọ thanh tịnh tín thí. Vì cớ sao?

Xá Lợi Tử! Vì trong chơn pháp giới, hoặc trì hoặc phạm tánh ấy bình đẳng không sai khác vậy.

Lại, Xá Lợi Tử! Các loại dị sanh gọi kẻ hòa hợp, Bí sô hết lậu gọi chẳng hòa hợp.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngài nương nghĩa nào làm thuyết như thế?

Đại đức! Dị sanh cùng với sanh nhân hợp gọi kẻ hòa hợp. Các A la hán không nghĩa như thế gọi chẳng hòa hợp. Tôi nương nghĩa đây làm thuyết như thế.

Lại, Xá Lợi Tử! Các loại dị sanh gọi kẻ vượt sợ, Bí sô hêt lậu gọi chẳng vượt sợ.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngài nương nghĩa nào làm thuyết như thế?

Đại đức! Dị sanh đối pháp nên sợ chẳng sanh sợ hãi, gọi kẻ vượt sợ. Các A la hán biết pháp nên sợ thật vô sở hữu, không sợ nên vượt. Tôi nương nghĩa đây làm thuyết như thế.

Lại, Xá Lợi Tử! Các loại dị sanh được vô diệt nhẫn, chúng các Bồ tát được vô sanh nhẫn.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngài nương nghĩa nào làm thuyết như thế?

Đại đức! Dị sanh chẳng muốn tịch diệt, gọi được vô diệt nhẫn; chúng các Bồ tát chẳng thấy pháp sanh, gọi được vô sanh nhẫn. Tôi nương nghĩa đây làm thuyết như thế.

Lại, Xá Lợi Tử! Các loại dị sanh gọi kẻ điều phục, Bí sô hết lậu gọi chẳng điều phục.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngài nương nghĩa nào làm thuyết như thế?

Đại đức! Vì dị sanh chưa điều phục nên phải điều phục, gọi kẻ điều phục; các A la hán đã hết lậu gút chẳng còn phải điều phục, gọi chẳng điều phục. Tôi nương nghĩa đây làm thuyết như thế.

Lại, Xá Lợi Tử! Các loại dị sanh gọi kẻ tâm tăng thượng vượt khỏi hành, Bí sô hết lậu gọi tâm thấp kém chẳng vượt khỏi hành.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngài nương nghĩa nào làm thuyết như thế?

Đại đức! Tâm dị sanh cất cao, hành trái pháp giới gọi kẻ tâm tăng lên vượt khỏi hành; các A la hán tâm nhường thấp, hành thuận pháp giới, gọi tâm thấp kém, hành chẳng vượt khỏi. Tôi nương nghĩa đây làm thuyết như thế.

Khi ấy, Xá Lợi Tử khen Mạn Thù Thất Lợi rằng: Hay thay, hay thay! Khéo hay vì tôi giải nghĩa mật ngữ.

Mạn Thù Thất Lợi trả lời: Như vậy, như vậy. Đại đức! Chẳng những tôi năng giải nghĩa mật ngữ, tôi cũng tức là chơn A la hán hết tất cả lậu. Vì cớ sao? Vì tôi đối Thanh văn Độc Giác ưa muốn hẳn đều chẳng khởi nên gọi hết lậu chơn A la hán.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Vả có nhân duyên nên nói Bồ tát ngồi tòa Bồ đề, chẳng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Cũng có nhân duyên nói được Bồ tát ngồi tòa Bồ đề chẳng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nghĩa là trong Bồ đề không có chút pháp khá gọi Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nhưng tánh chơn Bồ đề không phân biệt, chẳng phải ngồi khá được, chẳng ngồi bèn bỏ. Do nhân duyên đây khá nói Bồ tát ngồi tòa Bồ đề chẳng chứng Bồ đề, vì Bồ đề không có tướng chẳng thể chứng được vậy.

Mạn Thù Thất Lợi lại thưa Phật rằng: Vô thượng Bồ đề tức năm vô gián, năm vô gián kia tức Bồ đề đây. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ đề vô gián đều giả thi thiết, tánh Bồ đề chẳng có chơn thật, chẳng thể chứng được, chẳng thể tu tập, chẳng thể hiện thấy. Năm vô gián kia cũng lại như thế.

Lại, tất cả pháp bản tánh rốt ráo chẳng thể hiện thấy.Với trong, không giác không kẻ giác, không thấy không kẻ thấy, không biết không kẻ biết, không phân biệt không kẻ phân biệt, bình đẳng lìa tướng gọi chơn Bồ đề. Tánh năm vô gián cũng lại như thế. Do đây Bồ đề chẳng thể chứng được. Kẻ nói khá chứng được, tu tập hiện thấy Đại Bồ đề là tăng thượng mạn.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi nay gọi Ta là Như Lai ư?

Bạch Thế Tôn! Chẳng phải vậy. Bạch Thiện Thệ! Chẳng phải vậy. Tôi chẳng gọi Phật là thật Như Lai. Sở dĩ vì sao? Bởi rằng Như Lai ấy dùng vi diệu trí chứng hội chơn như. Diệu trí, chơn như hai đều lìa tướng. Chơn như lìa tướng chẳng gọi chơn như; diệu trí cũng thế, chẳng gọi diệu trí. Đã không diệu trí và không chơn như, vậy nên Như Lai cũng chẳng chơn thật.

Vì cớ sao? Vì chơn như diệu trí đều giả thi thiết, Như Lai cũng thế, chẳng phải hai chẳng hai. Vậy nên, diệu trí, chơn như, Như Lai chỉ có giả danh mà không một thật, nên chẳng gọi Phật là thật Như Lai.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi chẳng nghi ngờ đối Như Lai ư?

Bạch Thế Tôn! Chẳng phải vậy. Bạch Thiện Thệ! Chẳng phải vậy. Vì cớ sao? Vì tôi quán Như Lai thật bất khả đắc, không sanh không diệt, nên không sở nghi.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Như Lai đâu chẳng hiện ra thế gian?

Bạch Thế Tôn! Chẳng phải vậy. Bạch Thiện Thệ! Chẳng phải vậy. Nếu chơn pháp giới hiện ra thế gian, khá nói Như Lai hiện ra thế gian. Chơn pháp giới chẳng hiện ra thế gian, vậy nên Như Lai cũng chẳng hiện ra.

Mạn Thù Thất Lợi! Ngươi bảo chư Phật số cát Căng già vào Niết bàn chăng?

Bạch Thế Tôn! Đâu chẳng thấy chư Phật Như Lai đồng một tướng cảnh giới chẳng nghĩ bàn.

Mạn Thù Thất Lợi! Như vậy, như vậy. Như người đã nói. Chư Phật Như Lai đồng một tướng cảnh giới chẳng nghĩ bàn.

Mạn Thù Thất Lợi lại thưa Phật rằng: Nay Phật Thế Tôn hiện trụ đời chăng? Phật nói: Như vậy.

Mạn Thù Thất Lợi bèn thưa Phật rằng: Nếu Phật Thế Tôn hiện trụ đời ấy, chư Phật Thế Tôn số cát Căng già cũng lẽ trụ đời. Vì cớ sao? Vì tất cả Như Lai đồng một tướng cảnh giới chẳng nghĩ bàn vậy. Tướng chẳng nghĩ bàn không sanh không diệt, làm sao chư Phật có vào Niết bàn? Vậy nên, Bạch Thế Tôn! Nếu vị lai sẽ có Phật ra đời, tất cả Như Lai đều sẽ ra đời. Nếu quá khứ Phật đã vào Niết bàn, tất cả Như Lai đều đã diệt độ. Nếu hiện tại Phật hiện chứng Bồ đề, tất cả Như Lai đều ưng hiện chứng.

Vì cớ sao? Vì trong chẳng nghĩ bàn có bao chư Phật khứ lai hiện tại không sai khác vậy. Nhưng các thế gian mê lầm chấp đắm các thứ hý luận bảo rằng Phật Thế Tôn có sanh, có diệt, có chứng Bồ đề.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Pháp ngươi đã thuyết duy có Như Lai, Bồ tát chẳng lui, Đại A la hán mới hiểu rõ được, kỳ dư chẳng ai biết nổi. Vì cớ sao? Chỉ Như Lai thảy nghe thâm pháp này như thật thấu rõ chẳng khen chẳng chê, biết tâm phi tâm bất khả đắc vậy. Sở dĩ vì sao? Vì tánh tất cả pháp thảy đều bình đẳng, tâm và phi tâm đều bất khả đắc. Do đấy đối pháp không khen không chê.

Mạn Thù Thất Lợi liền thưa Phật rằng: Đối thâm pháp này ai sẽ khen chê?

Phật nói: Đồng Tử! Ngu phu dị sanh kia như vậy tâm chẳng thật, tâm đống Phật, tâm tánh chẳng thể nghĩ bàn.

Mạn Thù Thất Lợi lại thưa Phật rằng: Ngu phu dị sanh tâm chẳng tâm tánh, đồng Phật tâm tánh chẳng nghĩ bàn ư?

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi: Đồng Tử! Như vậy, như vậy. Như người đã nói. Vì cớ sao? Vì Phật, hữu tình, tâm và tất cả pháp thảy đều bình đẳng chẳng nghĩ bàn vậy.

Mạn Thù Thất Lợi lại thưa Phật rằng: Phật, hữu tình, tâm và tất cả pháp nếu đều bình đẳng chẳng thể nghĩ bàn, khiến các kẻ Thanh Hiền cầu Niết bàn siêng hành tinh tiến, đâu chẳng luống uổng? Sở dĩ vì sao? Vì tánh chẳng nghĩ bàn với tánh Niết bàn đã không sai khác, dùng cầu nữa chi! Nếu có nói rằng pháp dị sanh đây, pháp Thánh giả đây có tướng sai khác, phải biết người kia chưa từng gần kề bạn lành chơn tịnh, làm thuyết như thế khiến các hữu tình chấp hai pháp khác nhau, ngầm chìm sanh tử, chẳng được Niết bàn.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi muốn Như Lai đối loại hữu tình rất là hơn chăng?

Bạch Thế Tôn! Nếu có hữu tình chơn thật, tôi muốn Như Lai đối kia rất hơn. Nhưng loại hữu tình thật bất khả đắc.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi muốn Phật trọn nên pháp chẳng nghĩ bàn ư?

Bạch Thế Tôn! Nếu có pháp chẳng nghĩ bàn thật trọn nên được, tôi muốn Như Lai trọn nên pháp kia, nhưng không việc ấy.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi muốn Như Lai thuyết pháp điều phục các chúng đệ tử chăng?

Bạch Thế Tôn! Nếu có thuyết pháp điều phục chơn như pháp giới, tôi muốn Như Lai thuyết pháp điều phục các chúng đệ tử. Nhưng Phật Thế Tôn hiện ra ở đời đối loại hữu tình trọn không ơn đức. Sở dĩ vì sao? Vì các loại hữu tình trụ chơn như pháp giới không tạp nhiễm. Đối trong giới đây, dị sanh Thánh giả năng thuyết năng thọ đều bất khả đắc.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi muốn Như Lai là chơn ruộng phước vô thượng của đời chăng?

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu các ruộng phước là thật có ấy, tôi cũng muốn Phật đối kia vô thượng. Nhưng các ruộng phước thật bất khả đắc. Vậy nên chư Phật đều chẳng ruộng phước, chẳng phải chẳng ruộng phước, vì phước chẳng phải phước và tất cả pháp, tánh bình đẳng vậy. Nhưng kẻ làm ra ruộng phước cho thế gian năng vô tận, nên thế gian chung nói kia gọi ruộng vô thượng. Chư Phật Thế Tôn chứng phước vô tận, vậy nên phải gọi vô thượng phước điền.

Lại kẻ làm ruộng phước thế gian không chuyển biến, nên đời chung gọi kia tên Vô thượng điền. Chư Phật Thế Tôn chứng phước không biến, vậy nên phải nói Vô thượng phước điền.

Lại kẻ làm ruộng phước thế gian dùng khó nghĩ, nên đời chung gọi kia tên Vô thượng điền. Chư Phật Thế Tôn chứng phước khó nghĩ, vậy nên phải nói Vô thượng phước điền. Chư Phật phước điền tuy thật vô thượng mà kẻ trồng phước không bớt không thêm.

Phật bảo Mạn Thù Thất Lợi Đồng Tử: Ngươi nương nghĩa nào làm thuyết như thế?

Mạn Thù Thất Lợi thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Tướng ruộng phước của Phật chẳng thể nghĩ bàn. Nếu có kẻ đối trong mà trồng phước tức bèn năng rõ được pháp tánh bình đẳng, đạt tất cả pháp không bớt không thêm, nên Phật phước điền rất là vô thượng.

Bấy giờ, đại địa vì thần lực pháp lực Phật Thế Tôn sáu phản biến động. Khi đó trong chúng hội có chúng Đại Bí sô mười sáu ức hết hẳn các lậu, tâm được giải thoát. Bảy trăm Bí sô ni, ba ngàn tại gia nam, bốn vạn tại gia nữ, sáu mươi trăm ức muôn ức số chúng trời cõi Dục xa trần lìa bẩn, sanh mắt tịnh pháp.

Khi ấy, A Nan Đà liền từ tòa dậy, đảnh lễ chân Phật, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Nhân duyên nào nay đại địa đây sáu phản biến động.

Bấy giờ, Phật bảo A Nan Đà rằng: Do Diệu Cát Tường thuyết tướng phước điền, Ta nay ấn chứng nên hiện điềm đây. Các Phật quá khứ cũng ở tại đây thuyết tướng phước điền khiến đại địa động, nên ở thời này hiện việc như thế.