Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 18

Quyển Thứ 441 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 441 - Hội Thứ Hai

Phẩm Chẳng Hóa Hợp

Thứ 45 - 2

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, diễn nói kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, nếu có người đến khen nói nhiều thứ thắng sự đạo người, khen nói các việc thắng diệu trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Tha hóa tự tại, khen nói các việc thắng diệu trời Phạm chúng cho đến trời Sắc cứu cánh, khen nói các việc thắng diệu trời Không vô biên xứ cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ, nhân mà bảo rằng : "Tuy hưởng các dục lạc ở cõi Dục, hưởng các khoái lạc tĩnh lự, vô lượng ở trong cõi Sắc, hưởng các diệu lạc tịch tĩnh, đẳng chí ở cõi Vô sắc, mà tất cả kia đều là pháp hữu vi, vô thường, khổ, không, phi ngã, bất tịnh, biến hoại, pháp hết, pháp rụng, pháp lìa, pháp diệt. Ngươi với thân này sao chẳng tinh tiến lấy quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề vào Bát Niết bàn an vui rốt ráo ? Dùng chi ở lâu sanh tử luân hồi, vô sự vì người chịu các cần khổ cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề !" Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này bởi bị thuyết kia, với việc đang thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng được rốt ráo. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp một thân không buộc, chuyên tu sự nghiệp mình, chẳng lo sự nghiệp người. Kẻ năng học pháp ưa lãnh đồ chúng, thích doanh sự nghiệp người, chẳng lo sự nghiệp mình. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp một thân không buộc, chuyên tu sự nghiệp mình, chẳng lo sự nghiệp người. Kẻ năng trì pháp ưa lãnh đồ chúng, thích doanh sự nghiệp người, chẳng lo sự nghiệp mình. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp chẳng ưa ồn tạp. Kẻ năng học pháp ưa ở ồn tạp. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp chẳng ưa ồn tạp. Kẻ năng trì pháp ưa ở ồn tạp. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp muốn khiến kẻ học đối ta ra làm thảy đều theo giúp. Kẻ năng học pháp chẳng theo muốn kia. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp đối kẻ trì pháp ra làm các việc đều muốn theo giúp. Kẻ năng trì pháp chẳng theo muốn kia. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp vì danh lợi nên muốn vì người thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, lại muốn khiến kia thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập. Kẻ năng học pháp biết sở vì kia chẳng muốn tòng thọ. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp vì danh lợi nên muốn thỉnh kia thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, lại muốn phương tiện thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập. Kẻ năng trì pháp biết sở vì kia nên chẳng nhận thỉnh. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp muốn qua phương khác chỗ nguy thân mệnh. Kẻ năng học pháp sợ mất thân mệnh chẳng muốn đi theo. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp muốn qua phương khác chỗ nguy thân mệnh, kẻ năng trì pháp sợ mất thân mệnh chẳng muốn đi theo. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp muốn qua phương khác, cõi nước nhiều giặc cướp, tật dịch đói khát. Kẻ năng học pháp lo khó khăn kia chẳng chịu đi theo. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp muốn qua phương khác, cõi nước nhiều giặc cướp, tật dịch, đói khát. Kẻ năng trì pháp lo khó khăn kia chẳng chịu cùng đi. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp muốn qua phương khác, chỗ yên ổn giàu vui không tai nạn. Kẻ năng học pháp muốn đi theo kia. Kẻ năng trì pháp phương tiện thử rằng : "Ngươi tuy vì lợi muốn theo ta đi, mà ngươi đến kia đâu chắc toại lòng. Nên suy nghĩ kỹ, sau khỏi lo rầu ăn năn". Kẻ năng học pháp nghe rồi nghĩ rằng : "Là kia chẳng muốn cho ta cùng đi, nếu cố đi theo chắc đâu nghe pháp". Do nhân duyên đây chẳng đi theo được. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp muốn tới phương khác, trải qua đường sá đồng nội hiểm trở, nhiều các nạn giặc và chiên đà la, ác thú, thợ săn, rắn độc thảy khủng bố. Kẻ năng học pháp muốn theo kia đi. Kẻ năng trì pháp phương tiện thử rằng : "Ngươi nay cớ chi vô sự theo ta muốn đi qua các chỗ hiểm nạn như thế, nên suy nghĩ kỹ, sau khỏi lo rầu ăn năn". Kẻ năng học pháp nghe rồi nghĩ rằng : "Kia cố chẳng muốn cho ta đi theo, nếu cố đi theo đâu chắc nghe pháp". Do nhân duyên đây chẳng đi theo được. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp có nhiều thí chủ hằng đem theo bên; kẻ năng học pháp đến thỉnh thuyết Bát nhã Ba la mật đa, hoặc thỉnh thơ tả thọ trì, đọc tụng để như thuyết tu hành. Kia viện nhiều cớ ngăn không rảnh dạy trao. Kẻ năng học pháp khởi tâm ghét hờn, sau dù dạy trao chẳng thèm nghe thọ. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Có các ác ma làm tượng Bí sô đến chỗ Bồ tát, phương tiện phá hoại khiến đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng được thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ, vì người diễn nói.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bằng cách nào ác ma làm tượng Bí sô đến chỗ Bồ tát, phương tiện phá hoại khiến đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng được thơ tả thọ trì, đọc ụng tu tập, suy nghĩ, vì người diễn nói ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Có các ác ma làm tượng Bí sô đến chỗ Bồ tát, phương tiện phá hoại khiến kia chán chê Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng được thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ, vì người diễn nói. Là khởi lời này : Ngươi đã tập tụng kinh điển vô tướng, chẳng chơn Bát nhã Ba la mật đa, ta đã tập tụng kinh điển hữu tướng, là chơn Bát nhã Ba la mật đa.

Khi khởi lời này có các Bồ tát chưa được nhận ký, bèn đối Bát nhã Ba la mật đa mà sanh nghi ngờ. Do nghi ngờ nên bèn đối Bát nhã Ba la mật đa mà sanh chán chê. Do chán chê nên bèn chẳng thơ tả thọ trì, dọc tụng tu tập, suy nghĩ, vì người diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Có các ác ma làm tượng Bí sô đến chỗ Bồ tát bảo Bồ tát rằng : Nếu các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa đây chỉ chứng thật tế, được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, trọn chẳng năng chứng quả Vô thượng Phật, vì sao đối đây luống uổng nhọc nhằn ? Bồ tát nghe rồi, bèn chẳng thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, có nhiều ác ma làm việc lưu nạn, ngăn ngại Bồ tát sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Các Bồ tát Ma ha tát cần giác sát kỹ mà xa lìa đi !

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Những gì gọi là ma sự lưu nạn, khiến các Bồ tát giác sát xa lìa ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, có nhiều ma sự lưu nạn tương tự bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. Bồ tát với trong cần giác sát kỹ mà xa lìa đi.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tảthọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, có nhiều ma sự lưu nạn tương tự nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Bồ tát với trong cần giác sát kỹ mà xa lìa đi.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập suy nghĩ diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, có nhiều ma sự lưu nạn tương tự chơn như, pháp giới, pháp tánh, thật tế, bất tư nghì giới và vô lượng vô biên các Phật pháp khác. Bồ tát với trong cần giác sát kỹ mà xa lìa đi.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, có đem kinh điển tương ưng Nhị thừa đến chỗ Bồ tát nói lời như vầy : Đây là Đức Như Lai đã nói chơn thật rằng kẻ nào học pháp này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Như vậy cũng gọi ma sự lưu nạn, Bồ tát với trong cần giác sát kỹ mà xa lìa đi.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Có các ác ma làm tượng Bí sô đến chỗ Bồ tát tuyên nói Nhị thừa sở học sở hành nội ngoại không thảy, hoặc bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đaàu7843?ng giác chi, tám thánh đạo chi, hoặc ba môn giải thoát thảy. Nói pháp này rồi bảo Bồ tát rằng : Đại sĩ nên biết, vả nương pháp đây tinh siêng tu học lấy quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, xa lìa tất cả sanh lão bệnh tử, dùng chi Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bởi nhân duyên đây khiến Bồ tát này chẳng được thơ tả thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sư.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Có các ác ma làm tượng Bí sô uy nghi thong thả, hình mạo đoan nghiêm, đến chỗ Bồ tát, Bồ tát thấy đó rất sanh ưa mến. Bởi đấy lui giảm Nhất thiết tướng trí, chẳng được lóng nghe thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Có các ác ma làm hình tượng Phật, thân sắc chơn kim, thường quang một tầm, đủ ba mươi hai tướng đại trượng phu, tám mươi tùy hảo viên mãn trang nghiêm, đến chỗ Bồ tát, Bồ tát thấy đó rất sanh ưa mến. Bởi đấy lui giảm Nhất thiết tướng trí, chẳng được lóng nghe thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Có các ác ma hóa làm tượng Phật, Bí sô đi quanh, tuyên nói pháp yếu, đến chỗ Bồ tát. Bồ tát thấy đó rất sanh ưa mến, bèn khởi nghĩ này : Ta nguyện ta đời sau sẽ thành Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Bí sô đi quanh, tuyên nói pháp yếu, cùng nay được thấy bình đẳng bình đẳng. Bởi đấy lui giảm Nhất thiết tướng trí, chẳng được lóng nghe, thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Có các ác ma hóa làm tượng Bồ tát Ma ha tát hoặc trăm hoặc ngàn cho đến vô số, đủ vô ngại biện, tướng hảo trang nghiêm. Tự biến thân làm hình tượng Phật, hóa làm chúng Bồ tát Ma ha tát tuyên nói pháp yếu, dạy tu bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Hiện tượng như thế đến chỗ Bồ tát, Bồ tát thấy đó rất sanh ưa mến. Bởi đấy lui giảm Nhất thiết tướng trí, chẳng được lóng nghe thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Sở dĩ vì sao ? Thiện Hiện ! Trong pháp Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, sắc vô sở hữu bất khả đắc, thọ tưởng hành thức cũng vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xứ vô sở hữu bất khả đắc, nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc. Sắc xứ vô sở hữu bất khả đắc, thanh hương vị xúc pháp xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Nhãn giới vô sở hữu bất khả đắc, nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng vô sở hữu bất khả đắc. Sắc giới vô sở hữu bất khả đắc, thanh hương vị xúc pháp giới cũng vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn thức giới vô sở hữu bất khả đắc, nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc vô sở hữu bất khả đắc, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Địa giới vô sở hữu bất khả đắc, thủy hỏa phong không thức giới cũng vô sở hữu bất khả đắc. Vô minh vô sở hữu bất khả đắc; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não cũng vô sở hữu bất khả đắc. Cõi Dục vô sở hữu bất khả đắc; Cõi Sắc, Vô sắc cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Quá khứ vô sở hữu bất khả đắc; vị lai, hiện tại cũng vô sở hữu bất khả đắc. Pháp hữu lậu vô sở hữu bất khả đắc, pháp vô lậu cũng vô sở hữu bất khả đắc. Pháp hữu vi vô sở hữu bất khả đắc, pháp vô vi cũng vô sở hữu bất khả đắc. Pháp thế gian vô sở hữu bất khả đắc, pháp xuất thế gian cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Bố thí Ba la mật đa vô sở hữu bất khả đắc; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Nội không vô sở hữu bất khả đắc; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Chơn như vô sở hữu bất khả đắc; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Khổ thánh đế vô sở hữu bất khả đắc, tập diệt đạo thánh đế cũng vô sở hữu bất khả đắc. Bốn tĩnh lự vô sở hữu bất khả đắc; bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng vô sở hữu bất khả đắc. Tám giải thoát vô sở hữu bất khả đắc; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Bốn niệm trụ vô sở hữu bất khả đắc; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng vô sở hữu bất khả đắc. Không giải thoát môn vô sở hữu bất khả đắc; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Tịnh quán địa vô sở hữu bất khả đắc; Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như Lai địa cũng vô sở hữu bất khả đắc. Cực hỷ địa vô sở hữu bất khả đắc. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Năm nhãn vô sở hữu bất khả đắc, sáu thần thông cũng vô sở hữu bất khả đắc. Như Lai mười lực vô sở hữu bất khả đắc; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng cũng vô sở hữu bất khả đắc. Ba mươi hai tướng đại trượng phu vô sở hữu bất khả đắc, tám mươi tùy hảo cũng vô sở hữu bất khả đắc. Pháp vô vong thất vô sở hữu bất khả đắc, tánh hằng trụ xả cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Nhất thiết trí vô sở hữu bất khả đắc; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng vô sở hữu bất khả đắc. Thành thục hữu tình vô sở hữu bất khả đắc, nghiêm tịnh cõi Phật cũng vô sở hữu bất khả đắc. Bồ tát đại nguyện vô sở hữu bất khả đắc, Bồ tát thần thông cũng vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả đà la ni môn vô sở hữu bất khả đắc, tất cả tam ma địa môn cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Quả Dự lựu vô sở hữu bất khả đắc; quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề cũng vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thiện Hiện ! Nếu ở chỗ này sắc vô sở hữu bất khả đắc, thọ tưởng hành thức cũng vô sở hữu bất khả đắc. Như vậy cho đến tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng vô sở hữu bất khả đắc. Thời ở nơi đây tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và chúng các Bồ tát Ma ha tát Độc giác, Thanh văn, các loại dị sanh cũng vô sở hữu bất khả đắc. Vì cớ sao ? Thiện Hiện ! Vì tất cả pháp tự tánh không vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, có nhiều lưu nạn khởi việc trái hại khiến kẻ phước mỏng việc chẳng thành tựu. Như châu Thiệm Bộ có nhiều ngọc báu là phệ lưu ly, loa bối, ngọc bích, san hô, thạch tàng, mạc ni chơn châu, đế thanh, đại thanh, kim cương, hổ phách, vàng, bạc, các ngọc, có nhiều giặc cướp trái hạn lưu nạn, các người phước mỏng cầu chẳng năng được. Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu bửu châu vô giá cũng lại như thế. Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế có kẻ phước mỏng nhiều các ngăn ngại, có các ác ma vì làm lưu nạn.

Cụ thọ Thiện Hiện liền thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Như vậy. Bạch Thiện Thệ ! Như vậy. Thật như Thánh dạy, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, như châu Thiệm Bộ ngọc phệ lưu ly thảy các thứ trâu bửu có nhiều lưu nạn, các người phước mỏng dù lập phương tiện chẳng năng được. Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, có kẻ phước mỏng nhiều các lưu nạn dù có ưa muốn mà chẳng năng thành. Sở dĩ vì sao ? Có kẻ ngu si bị ma sai sử. Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, vì bị lưu nạn.

Bạch Thế Tôn ! Kẻ ngu si kia giác huệ yếu mờ chẳng năng nghĩ bàn Phật Pháp rộng lớn, tự đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng năng thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói. Lại muốn ngăn nhiều thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu.

Phật nói : Thiện Hiện ! Nhu vậy, như vậy. Như ngươi đã nói, có người ngu si bị ma sai sử. Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế vì làm lưu nạn.

Thiện Hiện ! Kẻ ngu si kia giác huệ yếu mờ, chẳng năng nghĩ bàn Phật Pháp rộng lớn, vì chưa trồng căn lành, chưa ở chỗ Phật phát thệ nguyện rộng, bị bọn ác tri thức nhiếp thọ, phước đức mỏng nên tự đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng năng thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói. Các thiện nam tử thiện nữ nhân mới học Đại thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, vì làm lưu nạn.

Thiện Hiện ! Ở đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân giác huệ yếu mờ, căn lành mỏng ít, bị bọn ác tri thức nhiếp thọ, đối công đức rộng lớn các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng năng tin muốn, tự đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng năng thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói. Lại muốn ngăn các thiện nam tử, thiện nữ nhân khác thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết người này bị vô lượng tội.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, nhiều các ma sự, vì làm lưu nạn, khiến việc thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ, vì người diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng thành tựu. Chẳng năng viên mãn bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa.

Chẳng năng viên mãn nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Chẳng năng viên mãn chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Chẳng năng viên mãn khổ tập diệt đạo thánh đế.

Chẳng năng viên mãn bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng năng viên mãn tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng năng viên mãn bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng năng viên mãn không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Chẳng năng viên mãn Bồ tát thập địa. Chẳng năng viên mãn năm nhãn, sáu thần thông. Chẳng năng viên mãn Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng.

Chẳng năng viên mãn ba mươi hai tướng đại sĩ, tám mươi tùy hảo. Chẳng năng viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Chẳng năng viên mãn thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. chẳng năng viên mãn tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn.

Chẳng năng viên mãn tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Chẳng năng viên mãn nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Chẳng năng viên mãn các công đức đây đều bởi ác mavì làm lưu nạn.

Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, nếu không ác ma vì làm lưu nạn là năng viên mãn bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. Cho đến viên mãn nhất thie6t trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Phải biết đều là thần lực Như Lai gia hộ các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa như thế, khiến đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói đều không chướng ngại. Cũng khiến viên mãn bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. Cho đến viên mãn nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Hiện tại mười phương vô lượng, vô số, vô biên thế giới tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác yên ổn trụ trì đang thuyết Chánh pháp cũng đem thần lực gia hộ các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa như thế, khiến đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói đều không chướng ngại. Cũng khiến viên mãn bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. Cho đến viên mãn nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Hiện tại mười phương Căng già sa thảy các Phật thế giới, tất cả chúng Bồ tát Ma ha tát bậc Bất thối chuyển cũng đem thần lực gia hộ các thiện nam tử, thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa như thế, khiến đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói đều không chướng ngại. Cũng khiến viên mãn bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. Cho đến viên mãn nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Hội Thứ Hai

Phẩm Phật Mẫu

Thứ 46 - 1

Lại nữa, Thiện Hiện ! Như có người nữ đẻ nuôi các con, hoặc năm, hoặc mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi, năm mươi, hoặc trăm, hoặc ngàn. Bà mẹ phải bệnh, các con mỗi riêng siêng cầu thuốc chữa, đều khởi nghĩ này : Làm sao mẹ ta phải được lành bệnh, sống lâu an vui, thân không các khổ, tâm lìa sầu lo. Bấy giờ các con đua lập phương tiện cầu đồ an vui, che hộ thân mẹ, chớ cho muỗi, ruồi, rắn, bò cạp, gió nóng, đói khát thảy xúc phạm xâm hại. Lại đem các thứ đồ vui thượng diệu cúng dường cung kính mà nói lên rằng : Mẹ ta từ bi, đẻ nuôi chúng ta, dạy chỉ các thứ sự nghiệp thế gian, chúng ta đâu được chẳng đền ơn mẹ.

Thiện Hiện ! Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng lại như vậy. Thường đem Phật nhãn xem xét hộ niệm Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng sanh tất cả Phật pháp chúng ta, năng chỉ thật tướng các pháp thế gian. Mười phương thế giới vô lượng, vô số, vô biên Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác yên ổn trụ trì hiện đang thuyết pháp, cũng đem Phật nhãn thường xem xét hộ niệm Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng sanh sở hữu Phật pháp mười phương vô lượng, vô số, vô biên thế giới tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Lại năng cho kia Nhất thiết tướng trí, năng chỉ thật tướng các pháp thế gian. Do nhân duyên đây chư Phật chúng ta thường đem Phật nhãn xem xét hộ niệm Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, vì đền ơn kia chẳng nên chút bỏ. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sở hữu tĩnh lự Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu nội không cho đến vô tánh tự tánh không đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu chơn như cho đến bất tư nghì giới đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy.

Sở hữu khổ tập diệt đạo thánh đế đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy.

Sở hữu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu năm nhãn, sáu thần thông đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy.

Sở hữu Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu ba mươi hai tướng đại sĩ, tám mươi tùy hảo sắc thân mầu nhiệm đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy.

Sở hữu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy.

Sở hữu quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy. Sở hữu hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy.

Sở hữu Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Thế Tôn đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh vậy.

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nay đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, sẽ đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đều do Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế. Do nhân duyên đây Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đối các Như Lai có ơn đức lớn. Vậy nên chư Phật thường đem Phật nhãn xem xét hộ niệm Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu.

Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, nếu năng đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thường đem Phật nhãn xem xét hộ niệm khiến thân tâm kia hằng được an vui, sở tu thiện nghiệp đều không lưu nạn.

Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, nếu năng đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói, mười phương thế giới tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều chung hộ niệm khiến đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hẳn chẳng quay lui.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Như Phật đã nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng sanh tất cả Phật pháp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, năng cho Nhất thiết tướng trí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, năng chỉ thật tướng các pháp thế gian.

Bạch Thế Tôn ! Sao là Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế năng sanh tất cả Phật pháp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, năng cho Nhất thiết tướng trí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, năng chỉ thật tướng các pháp thế gian ? Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sanh từ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu ? Sao là chư Phật thuyết tướng thế gian ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng sanh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sở hữu mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí.

Thiện Hiện ! Như vậy thảy vô lượng vô biên công đức Như Lai đều từ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh trưởng. Bởi được các công đức chư Phật như thế nên gọi là Phật. Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng sanh, năng cho Phật pháp Nhất thiết tướng trí như thế cho tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, vậy nên Ta nói : Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng sanh tất cả Phật pháPhật Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, năng cho Nhất thiết tướng trí Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, cũng nói Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác từ kia mà sanh.

Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng chỉ thật tướng các pháp thế gian ấy là năng chỉ thật tướng thế gian năm uẩn. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng nói thật tướng thế gian năm uẩn.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu nói chỉ thật tướng thế gian năm uẩn ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đều chẳng nói chỉ năm uẩn có thành có hoại, có sanh có diệt, có nối có dứt, có nhiễm có tịnh, có thêm có bớt, có vào có ra. Đều chẳng nói chỉ năm uẩn có quá khứ, có vị lai, có hiện tại, có thiện, có bất thiện, có vô ký, có buộc cõi Dục, có buộc cõi Sắc, có buộc cõi Vô sắc. Sở dĩ vì sao ?

Thiện Hiện ! Chẳng phải pháp không, vô tướng, vô nguyện có thành có hoại, có sanh có diệt, có nối có dứt, có nhiễm có tịnh, có thêm có bớt, có vào có ra, có quá khứ, có vị lai, có hiện tại, có thiện, có bất thiện, có vô ký, có buộc cõi Dục, có buộc cõi Sắc, có buộc cõi Vô sắc.

Thiện Hiện ! Chẳng pháp không sanh không diệt, không tạo không tác, không tánh, có thành có hoại, có sanh có diệt, có nối có dứt, có nhiễm có tịnh, có thêm có bớt, có vào có ra, có quá khứ, có vị lai, có hiện tại, có thiện có bất thiện, có vô ký, có buộc cõi Dục, có buộc cõi Sắc, có buộc cõi Vô sắc.

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như vậy nói chỉ thật tướng năm uẩn, tướng năm uẩn đây tức là thế gian. Vậy nên thế gian cũng không thành không hoại, không sanh không diệt, không nối không dứt, không nhiễm không tịnh, không thêm không bớt, không vào không ra, không quá khứ, không vị lai, không hiện tại, không thiện, không bất thiện, không vô ký, không buộc cõi Dục, không buộc cõi Sắc, không buộc cõi Vô sắc và không các tướng.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, khắp năng ứng biết vô lượng, vô số, vô biên tâm hành sai khác của hữu tình. Nhưng trong nghĩa thẳm sâu Bát nhã Ba la mật đa đây không hữu tình, cũng không thi thiết hữu tình khá được.

Không sắc, cũng không thi thiết sắc khá được. Không thọ tưởng hành thức, cũng không thi thiết thọ tưởng hành thức khá được.

Không nhãn xứ, cũng không thi thiết nhãn xứ khá được. Không nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ, cũng không thi thiết nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ khá được.

Không sắc xứ, cũng không thi thiết sắc xứ khá được. Không thanh hương vị xúc pháp xứ, cũng không thi thiết thanh hương vị xúc pháp xứ khá được.

Không nhãn giới, cũng không thi thiết nhãn giới khá được. Không nhĩ tỷ thiệt thân ý giới, cũng không thi thiết nhĩ tỷ thiệt thân ý giới khá được.

Không sắc giới, cũng không thi thiết sắc giới khá được. Không thanh hương vị xúc pháp giới, cũng không thi thiết thanh hương vị xúc pháp giới khá được.

Không nhãn thức giới, cũng không thi thiết nhãn thức giới khá được. Không nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới, cũng không thi thiết nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới khá được.

Không nhãn xúc, cũng không thi thiết nhãn xúc khá được. Không nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc, cũng không thi thiết nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc khá được.

Không nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng không thi thiết nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ khá được. Không nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng không thi thiết thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ khá được.

Không địa giới, cũng không thi thiết địa giới khá được. Không thủy hỏa phong không thức giới, cũng không thi thiết thủy hỏa phong không thức giới khá được.

Không vô minh, cũng không thi thiết vô minh khá được. Cho đến không lão tử, cũng không thi thiết lão tử khá được.

Không bố thí Ba la mật đa, cũng không thi thiết bố thí Ba la mật đa khá được. Cho đến không Bát nhã Ba la mật đa, cũng không thi thiết Bát nhã Ba la mật đa khá được.

Không nội không, cũng không thi thiết nội không khá được. Cho đến không vô tánh tự tánh không, cũng không thi thiết vô tánh tự tánh không khá được.

Không bốn niệm trụ, cũng không thi thiết bốn niệm trụ khá được. Cho đến không tám thánh đạo chi, cũng không thi thiết tám thánh đạo chi khá được.

Như vậy cho đến không Như Lai mười lực, cũng không thi thiết Như Lai mười lực khá được. Cho đến không mười tám pháp Phật bất cộng, cũng không thi thiết mười tám pháp Phật bất cộng khá được.

Không nhất thiết trí, cũng không thi thiết nhất thiết trí khá được. Không đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, cũng không thi thiết đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khá được.

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như vậy nói chỉ thật tướng thế gian.

Quyển Thứ 442 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 442 - Hội Thứ Hai

Phẩm Phật Mẫu

Thứ 46 - 2

Lại nữa, Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng chỉ ra sắc, chẳng chỉ ra thọ tưởng hành thức. Chẳng chỉ ra nhãn xứ, chẳng chỉ ra nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Chẳng chỉ ra sắc xứ, chẳng chỉ ra thanh hương vị xúc pháp xứ. Chẳng chỉ ra nhãn giới, chẳng chỉ ra nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Chẳng chỉ ra sắc giới, chẳng chỉ ra thanh hương vị xúc pháp giới. Chẳng chỉ ra nhãn thức giới, chẳng chỉ ra nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Chẳng chỉ ra nhãn xúc, chẳng chỉ ra nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Chẳng chỉ ra nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, chẳng chỉ ra nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Chẳng chỉ ra địa giới, chẳng chỉ ra thủy hỏa phong không thức giới. Chẳng chỉ ra vô minh, chẳng chỉ ra hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử. Chẳng chỉ ra bố thí Ba la mật đa; chẳng chỉ ra tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng chỉ ra nội không; chẳng chỉ ra ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Chẳng chỉ ra chơn như; chẳng chỉ ra pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Chẳng chỉ ra khổ thánh đế, chẳng chỉ ra tập diệt đạo thánh đế.

Chẳng chỉ ra bốn tĩnh lự; chẳng chỉ ra bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng chỉ ra tám giải thoát; chẳng chỉ ra tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng chỉ ra bốn niệm trụ. Chẳng chỉ ra bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng chỉ ra không giải thoát môn, chẳng chỉ ra vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Chẳng chỉ ra Tịnh quán địa; chẳng chỉ ra Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như Lai địa.

Chẳng chỉ ra Cực hỷ địa; chẳng chỉ ra Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa.

Chẳng chỉ ra năm nhãn, chẳng chỉ ra sáu thần thông. Chẳng chỉ ra Như Lai mười lực; chẳng chỉ ra bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng chỉ ra ba mươi hai tướng đại sĩ, chẳng chỉ ra tám mươi tùy hảo. Chẳng chỉ ra pháp vô vong thất, chẳng chỉ ra tánh hằng trụ xả.

Chẳng chỉ ra quả Dự lưu; chẳng chỉ ra quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Chẳng chỉ ra tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Chẳng chỉ ra chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Chẳng chỉ ra quay xe diệu pháp. Chẳng chỉ ra độ loại hữu tình.

Chẳng chỉ ra nghiêm tịnh cõi Phật. Chẳng chỉ ra thành thục hữu tình. Chẳng chỉ ra tất cả đà la ni môn. Chẳng chỉ ra tất cả tam ma địa môn. Chẳng chỉ ra nhất thiết trí; chẳng chỉ ra đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Vì cớ sao ? Thiện Hiện ! Trong nghĩa thẳm sâu Bát nhã Ba la mật đa như thế, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu hãy vô sở hữu bất khả đắc, huống có sắc thọ tưởng hành thức. Cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chỉ ra khá được.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả hữu tình ba cõi năm thú, thi thiết lời nói hoặc có sắc hoặc không sắc, hoặc có tưởng hoặc không tưởng, hoặc chẳng có tưởng chẳng không tưởng, hoặc thế giới đây, hoặc mười phương vô lượng, vô số, vô biên thế giới khác. Các hữu tình này hoặc tâm mờ hoặc tâm tán; hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đều như thật biết.

Thiện Hiện ! Vì sao Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối các hữu tình tâm mờ tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký, y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đều như thật biết ?

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu do vì pháp tánh, nên năng như thật biết các loại hữu tình tâm mờ tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, do vì pháp tánh nên năng như thật biết các loại hữu tình tâm mờ tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thật biết pháp tánh trong pháp tánh hãy vô sở hữu bất khả đắc, huống có hữu tình tâm mờ tâm tán, thiện bất thiện, vô ký mà khá được.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, do vì pháp tánh, nên năng như thật biết các loại hữu tình tâm mờ tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng như thật biết các loại hữu tình hoặc tâm mờ hoặc tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký.

Thiện Hiện ! Vì sao Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng như thật biết các loại hữu tình tâm mờ tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký ?

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu do tận vậy, lìa nhiễm vậy, diệt vậy, đoạn vậy, vắng lặng vậy, xa lìa vậy, năng như thật biết các loại hữu tình tâm mờ tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu do tận vậy, lìa nhiễm vậy, diệt vậy, đoạn vậy, vắng lặng vậy, xa lìa vậy, năng như thật biết các loại hữu tình tâm mờ tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện, hoặc vô ký ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, như thật biết trong tận, lìa nhiễm, diệt, đoạn, vắng lặng, xa lìa, tánh tận thảy hãy vô sở hữu bất khả đắc, huống có hữu tình tâm mờ tâm tán, thiện bất thiện, vô ký khá được.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu do tận, lìa nhiễm, diệt, đoạn, vắng lặng, xa lìa, nên năng như thật biết các loại hữu tình tâm mờ tâm tán, hoặc thiện hoặc bất thiện hoặc vô ký.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng như thật biết các loại hữu tình có tâm tham tâm lìa tham, có tâm sân tâm lìa sân, có tâm si tâm lìa si.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các loại hữu tình có tâm tham tâm lìa tham, có tâm sân tâm lìa sân, có tâm si tâm lìa si ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng như thật biết các hữu tình kia có tâm tham, như thật tánh chẳng có tâm tham, chẳng lìa tâm than. Vì cớ sao ? Trong như thật tánh pháp tâm, tâm sở hãy vô sỡ hữu bất khả đắc, huống có có tâm tham, lìa tâm tham khá được. Cũng như thật biết các hữu tình kia có tâm sân, như thật tánh chẳng có tâm sân, chẳng tâm lìa sân. Vì cớ sao ? Trong như thật tánh, pháp tâm tâm sở hãy vô sở hữu bất khả đắc, huống có có tâm sân, tâm lìa sân khá được. Cũng như thật biết các hữu tình kia có tâm si, như thật tánh chẳng có tâm si, chẳng tâm lìa si. Vì cớ sao ? Trong như thật tánh pháp tâm, tâm sở hãy vô sở hữu bất khả đắc, huống có có tâm si, tâm lìa si khá được.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng như thật biết các hữu tình kia có tâm tham, có tâm sân, có tâm si.

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia tâm lìa tham, như thật tánh chẳng tâm lìa tham, chẳng có tâm tham. Vì cớ sao ? Trong như thật tánh pháp tâm, tâm sở hãy vô sở hữu bất khả đắc, huống có tâm lìa tham, có tâm tham khá được. Cũng như thật biết các hữu tình kia tâm lìa sân, như thật tánh chẳng tâm lìa sân, chẳng có tâm sân. Vì cớ sao ? Trong như thật tánh pháp tâm, tâm sở hãy vô sở hữu bất khả đắc, huống có tâm lìa sân, có tâm sân khá được. Cũng như thật biết các hữu tình kia tâm lìa si, như thật tánh chẳng tâm lìa si, chẳng có tâm si. Vì cớ sao ? Trong như thật tánh pháp tâm, tâm sở hãy vô sở hữu bất khả đắc, huống có tâm lìa si, có tâm si khá được.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng như thật biết các hữu tình kia tâm lìa tham, tâm lìa sân, tâm lìa si.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng như thật biết các hữu tình kia có tâm tham sân si, chẳng có tâm tham sân si, chẳng lìa tâm tham sân si. Vì cớ sao ? Vì hai tâm như thế chẳng hòa hợp vậy.

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia lìa tâm tham sân si, chẳng lìa tâm tham sân si, chẳng có tâm tham sân si. Vì cớ sao ? Vì hai tâm như thế chẳng hòa hợp vậy.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y bl, năng như thật biết các hữu tình kia có tâm tham lìa tâm tham, có tâm sân lìa tâm sân, có tâm si lìa tâm si.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các loại hữu tình sở hữu tâm rộng.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm rộng ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm rộng, không rộng không hẹp, không thêm không bớt, không đi không đến. Sở dĩ vì sao ? Tự tánh tâm rốt ráo lìa, nên chẳng rộng chẳng hẹp, chẳng thêm chẳng bớt, chẳng đi chẳng đến. Vì cớ sao ? Tự tánh tâm đều vô sở hữu, trọn bất khả đắc, nào rộng nào hẹp, nào thêm nào bớt, nào đi nào đến ? Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm rộng.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cảNhư Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các loại hữu tình sở hữu tâm lớn.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm lớn ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm lớn : Không lớn không nhỏ, không đi không đến, không sanh không diệt, không trụ không khác, không nhiễm không tịnh. Sở dĩ vì sao ? Tự tánh tâm rốt ráo lìa, nên Phật chẳng thấy kia có lớn có nhỏ, có đi có đến, có sanh có diệt, có trụ có khác, có nhiễm có tịnh. Vì cớ sao ? Tự tánh tâm đều vô sở hữu, trọn bất khả đắc, nào lớn nào nhỏ, nào đi nào đến, nào sanh nào diệt, nào trụ nào khác, nào nhiễm nào tịnh.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm lớn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các loại hữu tình sở hữu tâm không lượng.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm không lượng ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm không lượng : chẳng có lượng chẳng không lượng, chẳng trụ chẳng chẳng trụ, chẳng đi chẳng chẳng đi. Sở dĩ vì sao ? Tự tánh tâm rốt ráo lìa, nên Phật chẳng thấy kia có lượng có không lượng, có trụ có chẳng trụ, có đi có chẳng đi. Vì cớ sao ? Tâm tánh không lượng, không chỗ nương dựa, nói sao nói được có lượng có không lượng, có trụ có chẳng trụ, có đi có chẳng đi. Tự tánh tâm đây đã không chỗ nương, cũng vô sở hữu, trọn bất khả đắc, nào có lượng nào không lượng, nào trụ nào chẳng trụ, nào đi nào chẳng đi.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia có tâm không lượng.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các loại hữu tình sở hữu tâm không thấy không đối.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm không thấy không đối ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm không thấy không đối đều không tâm tướng. Vì cớ sao ? Vì tất cả tâm tự tướng không vậy.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm không thấy không đối.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các loại hữu tình sở hữu tâm không sắc chẳng thể thấy.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm không sắc chẳng thể thấy ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm không sắc chẳng thể thấy : năm nhãn của chư Phật đều chẳng năng thấy. Vì cớ sao ? Vì tất cả tâm tự tánh không vậy.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia sở hữu tâm không sắc chẳng thể thấy.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các loại hữu tình pháp tâm, tâm sở hoặc nổi hoặc chìm, hoặc co hoặc dãn.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia pháp tâm, tâm sở, hoặc nổi hoặc chìm, hoặc co hoặc dãn ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia pháp tâm, tâm sở nổi chìm co dãn, đều nương sắc thọ tưởng hành thức mà sanh.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia pháp tâm, tâm sở, hoặc nổi hoặc chìm, hoặc co hoặc dãn. Nghĩa là các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia pháp tâm, tâm sở nổi chìm co dãn, hoặc nương sắc chấp ngã và thế gian thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp ngã và thế gian vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp ngã và thế gian cũng thường cũng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp ngã và thế gian chẳng thường chẳng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương thọ chấp ngã và thế gian thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp ngã và thế gian vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp ngã và thế gian cũng thường cũng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp ngã và thế gian chẳng thường chẳng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương tưởng chấp ngã và thế gian thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp ngã và thế gian vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp ngã và thế gian cũng thường cũng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp ngã và thế gian chẳng thường chẳng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương hành chấp ngã và thế gian thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp ngã và thế gian vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp ngã và thế gian cũng thường cũng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp ngã và thế gian chẳng thường chẳng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương thức chấp ngã và thế gian thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp ngã và thế gian vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp ngã và thế gian cũng thường cũng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp ngã và thế gian chẳng thường chẳng vô thường, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương sắc chấp ngã và thế gian có biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp ngã và thế gian không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp ngã và thế gian cũng có biên cũng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp ngã và thế gian chẳng có biên chẳng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương thọ chấp ngã và thế gian có biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp ngã và thế gian không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp ngã và thế gian cũng có biên cũng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp ngã và thế gian chẳng có biên chẳng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương tưởng chấp ngã và thế gian có biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp ngã và thế gian không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp ngã và thế gian cũng có biên cũng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp ngã và thế gian chẳng có biên chẳng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương hành chấp ngã và thế gian có biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp ngã và thế gian không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp ngã và thế gian cũng có biên cũng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp ngã và thế gian chẳng có biên chẳng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương thức chấp ngã và thế gian có biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp ngã và thế gian không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp ngã và thế gian cũng có biên cũng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp ngã và thế gian chẳng có biên chẳng không biên, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương sắc chấp mạng giả tức thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp mạng giả khác thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương thọ chấp mạng giả tức thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp mạng giả khác thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương tưởng chấp mạng giả tức thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp mạng giả khác thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương hành chấp mạng giả tức thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp mạng giả khác thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương thức chấp mạng giả tức thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp mạng giả khác thân, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương sắc chấp Như Lai sau chết có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp Như Lai sau chết chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp Như Lai sau chết cũng có cũng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương sắc chấp Như Lai sau chết chẳng có chẳng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương thọ chấp Như Lai sau chết có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp Như Lai sau chết chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp Như Lai sau chết cũng có cũng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thọ chấp Như Lai sau chết chẳng có chẳng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương tưởng chấp Như Lai sau chết có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp Như Lai sau chết chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp Như Lai sau chết cũng có cũng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương tưởng chấp Như Lai sau chết chẳng có chẳng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương hành chấp Như Lai sau chết có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp Như Lai sau chết chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp Như Lai sau chết cũng có cũng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương hành chấp Như Lai sau chết chẳng có chẳng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Hoặc nương thức chấp Như Lai sau chết có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp Như Lai sau chết chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp Như Lai sau chết cũng có cũng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối. Hoặc nương thức chấp Như Lai sau chết chẳng có chẳng chẳng có, đây là chắc thật kia đều ngu dối.

Thiện Hiện ! Như vậy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật biết các hữu tình kia pháp tâm, tâm sở, hoặc nổi hoặc chìm, hoặc co hoặc dãn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, như thật biết sắc, cũng như thật biết thọ tưởng hành thức.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Sao là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, như thật biết sắc như chơn như không biến khác, không phân biệt, không tướng trạng, không tác dụng, không hý luận, không sở đắc. Cũng như thật biết thọ tưởng hành thức như chơn như không biến khác, không phân biệt, không tướng trạng, không tác dụng, không hý luận, không sở đắc.

Thiện Hiện ! Như vậy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thật biết sắc, cũng như thật biết thọ tưởng hành thức.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Năm uẩn chơn như tức hữu tình chơn như. Hữu tình chơn như tức nổi chìm co dãn chơn như. Nổi chìm co dãn chơn như tức năm uẩn chơn như.

Năm uẩn chơn như tức mười hai xứ chơn như. Mười hai xứ chơn như tức mười tám giới chơn như. Mười tám giới chơn như tức tất cả pháp chơn như. Tất cả pháp chơn như tức sáu Ba la mật đa chơn như.

Sáu Ba la mật đa chơn như tức ba mươi bảy Bồ đề phần pháp chơn như. Ba mươi bảy Bồ đề phần pháp chơn như tức mười tám không chơn như. Mười tám không chơn như tức tám giải thoát chơn như.

Tám giải thoát chơn như tức tám thắng xứ chơn như. Tám thắng xứ chơn như tức chín định thứ lớp chơn như. Chín định thứ lớp chơn như tức Như Lai mười lực chơn như.

Như Lai mười lực chơn như tức bốn vô sở úy chơn như. Bốn vô sở úy chơn như tức bốn vô ngại giải chơn như. Bốn vô ngại giải chơn như tức đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả chơn như. Đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả chơn như tức mười tám pháp Phật bất cộng chơn như. Mười tám pháp Phật bất cộng chơn như tức nhất thiết trí chơn như.

Nhất thiết trí chơn như tức đạo tướng trí chơn như. Đạo tướng trí chơn như tức nhất thiết tướng trí chơn như. Nhất thiết tướng trí chơn như tức thiện pháp chơn như.

Thiện pháp chơn như tức bất thiện pháp chơn như. Bất thiện pháp chơn như tức vô ký pháp chơn như. Vô ký pháp chơn như tức thế gian pháp chơn như. Thế gian pháp chơn như tức xuất thế gian pháp chơn như.

Xuất thế gian pháp chơn như tức hữu lậu pháp chơn như. Hữu lậu pháp chơn như tức vô lậu pháp chơn như. Vô lậu pháp chơn như tức hữu vi pháp chơn như. Hữu vi pháp chơn như tức vô vi pháp chơn như.

Vô vi pháp chơn như tức quá khứ pháp chơn như. Quá khứ pháp chơn như tức vị lai pháp chơn như. Vị lai pháp chơn như tức hiện tại pháp chơn như. Hiện tại pháp chơn như tức Dự lưu quả chơn như. Dự lưu quả chơn như tức Nhất lai quả chơn như. Nhất lai quả chơn như tức Bất hoàn quả chơn như. Bất hoàn quả chơn như tức A la hán quả chơn như. A la hán quả chơn như tức Độc giác Bồ đề chơn như. Độc giác Bồ đề chơn như tức tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát chơn như.

Tất cả hạnh chơn như tức chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chơn như. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chơn như tức tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chơn như. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chơn như tức tất cả hữu tình chơn như.

Thiện Hiện ! Hoặc tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chơn như, hoặc tất cả hữu tình chơn như, hoặc tất cả pháp chơn như không hai không hai xứ, là một chơn như. Chơn như như thế không riêng khác nên không hoại không tận chẳng thể chia riêng.

Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chứng tất cả pháp rốt ráo chơn như mới được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do đấy nên nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng sanh chư Phật, là mẹ chư Phật, năng chỉ thật tướng thế gian cho chư Phật.

Thiện Hiện ! Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác y Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng như thật giác biết tất cả pháp chơn như tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác. Do như thật khác tướng chơn như, nên nói danh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu sở chứng tất cả pháp chơn như, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, rất là thẳm sâu, khó thấy khó giác.

Bạch Thế Tôn ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều dùng tất cả pháp chơn như, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác chỉ rõ phân biệt chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Bạch Thế Tôn ! Tất cả pháp chơn như thẳm sâu ai năng tin hiểu được ? Duy có ngôi Bất thối Bồ tát Ma ha tát và Cụ chánh kiến lậu tận A la hán nghe Phật thuyết chơn như thẳm sâu đây năng sanh tin hiểu được. Như Lai vì kia y tướng tự đã chứng chơn như chỉ rõ phân biệt.

Phật nói : Thiện Hiện ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Sở dĩ vì sao ? Thiện Hiện ! Chơn như vô tận, vậy nên thẳm sâu, duy có Như Lai hiện đẳng chánh giác vô tận chơn như.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Phật do đâu chứng vô tận chơn như ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Phật do chơn như năng chứng vô tận chơn như như thế.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Như Lai chứng đâu vô tận chơn như ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Chứng tất cả pháp vô tận chơn như. Thiện Hiện ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chứng được tất cả pháp vô tận chơn như, nên năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các hữu tình phân biệt chỉ rõ tướng tất cả pháp chơn như. Do đây nên gọi chơn thật thuyết giả !

Hội Thứ Hai

Phẩm Chí Tướng

Thứ 47 - 1

Bấy giờ, Tam thiên đại thiên thế giới chư thiên cõi Dục cõi Sắc đều đem các thứ hoa hương trời mầu nhiệm xa rải Thế Tôn mà vì cúng dường, đi đến chỗ Phật đảnh lễ hai chân, lui đứng một phía, đồng thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy gì làm tướng ?

Bấy giờ, Phật bảo chúng chư thiên rằng : Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy không làm tướng, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy vô tướng làm tướng, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy vô nguyện làm tướng.

Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy vô tác làm tướng, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy vô sanh vô diệt làm tướng, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy vô nhiễm vô tịnh làm tướng.

Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy vô tánh vô tướng làm tướng, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy vô y vô trụ làm tướng, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy chẳng đoạn chẳng thường làm tướng.

Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy chẳng một chẳng khác làm tướng, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy vô khứ vô lai làm tướng, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy hư không làm tướng. Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu có như thế thảy vô lượng các tướng.

Chư thiên phải biết : Các tướng như thế tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác vì muốn nhiêu ích thế gian trời người a tố lạc thảy nương lẽ thế tục, đem tưởng đẳng tưởng thi thiết lời lẽ, chẳng nương thắng nghĩa.

Chư thiên phải biết : Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu các tướng như thế, thế gian trời người a tố lạc thảy đều chẳng năng hoại. Vì cớ sao ? Vì thế gian trời người a tố lạc thảy đều hữu tướng vậy.

Chư thiên phải biết : Các tướng chẳng năng phá hoại các tướng, các tướng chẳng năng biết rõ các tướng. Các tướng chẳng năng phá hoại vô tướng, các tướng chẳng năng biết rõ vô tướng. Vô tướng chẳng năng phá hoại các tướng, vô tướng chẳng năng biết rõ các tướng. Vô tướng chẳng năng phá hoại vô tướng, vô tướng chẳng năng biết rõ vô tướng. Vì cớ sao ? Hoặc tướng hoặc vô tướng, hoặc tướng vô tướng đều vô sở hữu. Năng phá năng biết, sở phá sở biết, kẻ phá kẻ biết bất khả đắc vậy.

Chư thiên phải biết : Các tướng như thế chẳng sắc làm ra, chẳng thọ tưởng hành thức làm ra. Chẳng nhãn xứ làm ra, chẳng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ làm ra. Chẳng sắc xứ làm ra, chẳng thanh hương vị xúc pháp xứ làm ra. Chẳng nhãn giới làm ra, chẳng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới làm ra.

Chẳng sắc giới làm ra, chẳng thanh hương vị xúc pháp giới làm ra. Chẳng nhãn thức giới làm ra, chẳng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới làm ra. Chẳng nhãn xúc làm ra, chẳng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm ra. Chẳng nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ làm ra, chẳng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ làm ra.

Chẳng bố thí Ba la mật đa làm ra, chẳng tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa làm ra.

Chẳng nội không làm ra. Chẳng ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không làm ra.

Chẳng chơn như làm ra; chẳng pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới làm ra.

Chẳng khổ thánh đế làm ra, chẳng tập diệt đạo thánh đế làm ra. Chẳng bốn tĩnh lự làm ra; chẳng bốn vô lượng, bốn vô sắc định làm ra. Chẳng tám giải thoát làm ra; chẳng tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ làm ra.

Chẳng bốn niệm trụ làm ra; chẳng bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi làm ra. Chẳng không giải thoát môn làm ra; chẳng vô tướng, vô nguyện giải thoát môn làm ra.

Chẳng Tịnh quán địa làm ra; chẳng Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như Lai địa làm ra.

Chẳng Cực hỷ địa làm ra; chẳng ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa làm ra. Chẳng năm nhãn làm ra, chẳng sáu thần thông làm ra.

Chẳng Như Lai mười lực làm ra; chẳng bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng làm ra. Chẳng ba mươi hai tướng Đại sĩ làm ra, chẳng tám mươi tùy hảo làm ra.

Chẳng pháp vô vong thất làm ra, chẳng tánh hằng trụ xả làm ra. Chẳng tất cả đà la ni môn làm ra, chẳng tất cả tam ma địa môn làm ra. Chẳng nhất thiết trí làm ra; chẳng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí làm ra.

Chư thiên phải biết : Các tướng như thế chẳng trời làm ra, chẳng chẳng trời làm ra. Chẳng người làm ra, chẳng chẳng người làm ra. Chẳng trời có ra, chẳng chẳng trời có ra. Chẳng người có ra, chẳng chẳng người có ra. Chẳng hữu lậu chẳng vô lậu, chẳng thế gian chẳng xuất thế gian, chẳng hữu vi chẳng vô vi, không chỗ hệ thuộc chẳng thể tuyên nói.

Chư thiên phải biết : Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu xa lìa các tướng, chẳng nên hỏi rằng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lấy gì làm tướng.

Các ngươi chư thiên, nơi ý hiểu sao ? Nếu có hỏi lời hư không tướng gì ? Phát hỏi như thế là hỏi chánh chăng ?

Chư thiên đáp rằng : Bạch Thế Tôn ! Chẳng chánh. Bạch Thiện Thệ ! Chẳng chánh. Vì cớ sao ? Vì hư không vô thể vô tướng vô vi chẳng nên hỏi vậy.

Thế Tôn bảo rằng : Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cũng lại như thế, chẳng nên đáng hỏi. Nhưng tướng các pháp có Phật không Phật, pháp giới pháp trụ, Phật đối tướng này chư thật giác biết, nên gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Khi ấy, chúng chư thiên đồng thưa Phật rằng : Như Lai đã giác các tướng như thế rất là thẳm sâu khó thấy khó biết. Như Lai hiện giác tướng như thế nên đối tất cả pháp vô ngại trí chuyển. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trụ tướng như thế phân biệt khai chỉ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, vì các hữu tình nhóm tướng các pháp phương tiện khai chỉ khiến đối Bát nhã Ba la mật đa được vô ngại trí.

Bạch Thế Tôn ! Hiếm có, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu là chỗ các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thường đã hành đời đã sẽ đang; tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hành chỗ này nên chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các hữu tình phân biệt khai chỉ tướng tất cả pháp. Nghĩa là phân biệt khai chỉ tướng sắc, phân biệt khai chỉ tướng thọ tưởng hành thức. Phân biệt khai chỉ tướng nhãn xứ, phân biệt khai chỉ tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Phân biệt khai chỉ tướng sắc xứ, phân biệt khai chỉ tướng thanh hương vị xúc pháp xứ. Phân biệt khai chỉ tướng nhãn giới, phân biệt khai chỉ tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới.

Phân biệt khai chỉ tướng sắc giới, phân biệt khai chỉ tướng thanh hương vị xúc pháp giới. Phân biệt khai chỉ tướng nhãn thức giới, phân biệt khai chỉ tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Phân biệt khai chỉ tướng nhãn xúc, phân biệt khai chỉ tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Phân biệt khai chỉ tướng nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, phân biệt khai chỉ tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Phân biệt khai chỉ tướng bố thí Ba la mật đa; phân biệt khai chỉ tướng tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Phân biệt khai chỉ tướng nội không; phân biệt khai chỉ tướng ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Phân biệt khai chỉ tướng chơn như ; phân biệt khai chỉ tướng pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

Phân biệt khai chỉ tướng khổ thánh đế, phân biệt khai chỉ tướng tập diệt đạo thánh đế. Phân biệt khai chỉ tướng bốn tĩnh lự, phân biệt khai chỉ tướng bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Phân biệt khai chỉ tướng tám giải thoát; phân biệt khai chỉ tướng tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Phân biệt khai chỉ tướng bốn niệm trụ; phân biệt khai chỉ tướng bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Phân biệt khai chỉ tướng không giải thoát môn; phân biệt khai chỉ tướng vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Phân biệt khai chỉ tướng Tịnh quán địa; phân biệt khai chỉ tướng Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như Lai địa.

Phân biệt khai chỉ tướng Cực hỷ địa; phân biệt khai chỉ tướng Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa.

Phân biệt khai chỉ tướng ba mươi hai tướng đại sĩ, phân biệt khai chỉ tướng tám mươi tùy hảo. Phân biệt khai chỉ tướng pháp vô vong thất, phân biệt khai chỉ tướng tánh hằng trụ xả. Phân biệt khai chỉ tướng tất cả đà la ni môn, phân biệt khai chỉ tướng tất cả tam ma địa môn.

Phân biệt khai chỉ tướng quả Dự lưu; phân biệt khai chỉ tướng quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Phân biệt khai chỉ tướng tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Phân biệt khai chỉ tướng chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phân biệt khai chỉ tướng nhất thiết trí; phân biệt khai chỉ tướng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.