Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 18
- Dịch giả
- HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
- Thông tin
- Đại Chính số 220
Quyển Thứ 447 - Hội Thứ Hai
Quyển Thứ 447 - Hội Thứ Hai
Phẩm
CHƠN NHƯ
Thứ 52 - 2
Bấy giờ, chúng chư Thiên cõi Dục, cõi Sắc lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn ! Đại đức Thiện Hiện chơn đệ tử Phật, theo Như Lai sanh. Sở dĩ vì sao ? Đại đức Thiện Hiện đã thuyết các pháp tất cả đều cùng không tương ưng vậy.
Bấy giờ, Thiện Hiện bảo chúng chư Thiên cõi Dục, cõi Sắc rằng : Chúng chư Thiên các ngươi nói Thiện Hiện tôi chơn đệ tử Phật, theo Như Lai sanh.
Sao là Thiện Hiện theo Như Lai sanh ? Nghĩa là theo Như Lai chơn như sanh vậy. Sở dĩ vì sao ? Như Lai chơn như không đến không đi, Thiện Hiện chơn như cũng không đến không đi, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như tức tất cả pháp chơn như, tất cả pháp chơn như tức Như Lai chơn như. Chơn như như thế không tánh chơn như, cũng không chẳng tánh chơn như. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như thường trụ là tướng, Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như không biến không khác, không phân biệt, khắp chuyển các pháp. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như không sở quái ngại, tất cả pháp chơn như cũng không sở quái ngại. Hoặc Như Lai chơn như, hoặc tất cả pháp chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng, không tạo không tác.
Chơn như như thế tướng thường chơn như, không thời chẳng tướng chơn như. Vì tướng thường chơn như, không thời chẳng chơn như nên không hai không riêng. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như với tất cả chỗ không nhớ nghĩ, không phân biệt. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như không riêng khác, chẳng khá được. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như chẳng lìa tất cả pháp chơn như, tất cả pháp chơn như chẳng lìa Như Lai chơn như. Chơn như như thế thường chơn như, không thời chẳng tướng chơn như. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Tuy theo nói sanh mà không chỗ theo sanh, vì Thiện Hiện chơn như chẳng khác Phật vậy.
Như Lai chơn như chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại. Tất cả pháp chơn như cũng chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Quá khứ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức quá khứ chơn như. Vị lai chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức vị lai chơn như. Hiện tại chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức hiện tại chơn như. Hoặc quá khứ chơn như, hoặc vị lai chơn như, hoặc hiện tại chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Sắc chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức sắc chơn như. Thọ tưởng hành thức chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức thọ tưởng hành thức chơn như. Hoặc sắc chơn như, hoặc thọ tưởng hành thức chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Nhãn xứ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhãn xứ chơn như. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chơn như. Hoặc nhãn xứ chơn như, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Sắc xứ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức sắc xứ chơn như. Thanh hương vị xúc pháp xứ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức thanh hương vị xúc pháp xứ chơn như. Hoặc sắc xứ chơn như, hoặc thanh hương vị xúc pháp xứ chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Nhãn giới chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhãn giới chơn như. Nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chơn như. Hoặc nhãn giới chơn như, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Sắc giới chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức sắc giới chơn như. Thanh hương vị xúc pháp giới chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức thanh hương vị xúc pháp giới chơn như. Hoặc sắc giới chơn như, hoặc thanh hương vị xúc pháp giới chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Nhãn thức giới chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhãn thức giới chơn như. Nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chơn như. Hoặc nhãn thức giới chơn như, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Nhãn xúc chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhãn xúc chơn như. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chơn như. Hoặc nhãn xúc chơn như, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chơn như. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chơn như. Hoặc nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chơn như, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Ngã chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức ngã chơn như. Hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức hữu tình cho đến kiến giả chơn như. Hoặc ngã chơn như, hoặc hữu tình cho đến kiến giả chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Bố thí Ba la mật đa chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức bố thí Ba la mật đa chơn như. Tịnh giới, an nhận, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức tịnh giới cho đến Bát nhã Ba la mật đa chơn như. Hoặc bố thí Ba la mật đa chơn như, hoặc tịnh giới cho đến bát nhã Ba la mật đa chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Nội không chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nội không chơn như. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không chơn như. Hoặc nội không chơn như, hoặc ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Chơn như chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức chơn như chơn như. Pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức pháp giới cho đến bất tư nghì giới chơn như. Hoặc chơn như chơn như, hoặc pháp giới cho đến bất tư nghì giới chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Khổ thánh đế chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức khổ thánh đế chơn như. Tập diệt đạo thánh đế chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức tập diệt đạo thánh đế chơn như. Hoặc khổ thánh đế chơn như, hoặc tập diệt đạo thánh đế chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Bốn niệm trụ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức bốn niệm trụ chơn như. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi chơn như. Hoặc bốn niệm trụ chơn như, hoặc bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Bốn tĩnh lự chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức bốn tĩnh lự chơn như. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức bốn vô lượng, bốn vô sắc định chơn như. Hoặc bốn tĩnh lự chơn như, hoặc bốn vô lượng, bốn vô sắc định chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Tám giải thoát chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức tám giải thoát chơn như. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ chơn như. Hoặc tám giải thoát chơn như, hoặc tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Không giải thoát môn chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức không giải thoát môn chơn như. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chơn như. Hoặc không giải thoát môn chơn như, hoặc vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Tam thừa thập địa chơn như tức Như Lai ch, Như Lai chơn như tức Tam thừa thập địa chơn như. Bồ tát thập địa chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức Bồ tát thập địa chơn như. Hoặc Tam thừa thập địa chơn như, hoặc Bồ tát thập địa chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Năm nhãn chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức năm nhãn chơn như. Sáu thần thông chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức sáu thần thông chơn như. Hoặc năm nhãn chơn như, hoặc sáu thần thông chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Phật mười lực chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức Phật mười lực chơn như. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chơn như. Hoặc Phật mười lực chơn như, hoặc bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chơn như , hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Ba mươi hai tướng Đại sĩ chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức ba mươi hai tướng Đại sĩ chơn như. Tám mươi tùy hảo chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức tám mươi tùy hảo chơn như. Hoặc ba mươi hai tướng Đại sĩ chơn như, hoặc tám mươi tùy hao chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Pháp vô vong thất chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức pháp vô vong thất chơn như. Tánh hằng trụ xả chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức tánh hằng trụ xả chơn như. Hoặc pháp vô vong thất chơn như, hoặc tánh hằng trụ xả chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Đà la ni môn chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức đà la ni môn chơn như. Tam ma địa môn chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức tam ma địa môn chơn như. Hoặc đà la ni môn chơn như, hoặc tam ma địa môn chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Quả Dự lưu chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức quả Dự lưu chơn như. Quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức quả Nhất lai cho đến Độc giác Bồ đề chơn như. Hoặc quả Dự lưu chơn như, hoặc quả Nhất lai cho đến Độc giác Bồ đề chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng mội không hai không riêng.
Tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát chơn như. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chơn như. Hoặc tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát chơn như, hoặc chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Nhất thiết trí chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức nhất thiết trí chơn như. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như tức Như Lai chơn như, Như Lai chơn như tức đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như. Hoặc nhất thiết trí chơn như, hoặc đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như, hoặc Như Lai chơn như, đồng một chơn như không hai không riêng.
Thiên chúng phải biết : các Bồ tát Ma ha tát hiện chứng tất cả pháp chơn như như thế, nói danh Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác. Tôi đối các pháp chơn như như thế đã được tin hiểu sân sắc, nên gọi Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Chính khi đang thuyết tướng chơn như như vậy, ở thế giới Tam thiên đại thiên đây, các núi đại địa sáu thứ biến động : đông vọt tậy lặn, tây vọt đông lặn ; nam vọt bắc lặn, bắc vọt nam lặn; trung vọt biên lặn, biên vọt trung lặn.
Bấy giờ, Thiên chúng cõi Dục, cõi Sắc, lần nữa đem bột hương chiên đàn, bột hương đa yết la, bột hương đa ma la trên trời và đem hoa sen xanh, hoa sen đỏ, hoa sen trắng, hoa sen vàng trên trời, phụng rải lên Như Lai và Thiện Hiện mà thưa rằng : Bạch Đức Như Lai ! Rất lạ ! Chưa từng có vậy. Đại đức Thiện Hiện do chơn như, nên theo Như Lai sanh.
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện bèn bảo chúng chư Thiên rằng : Chư Thiên phải biết, nhưng Thiện Hiện tôi chẳng do sắc nên theo Như Lai sanh, chẳng do sắc chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa sắc nên theo Như Lai sanh, Chẳng lìa sắc chơn như nên theo Như Lai sanh.
Chẳng do thọ tưởng hành thức nên theo Như Lai sanh, chẳng do thọ tưởng hành thức chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa thọ tưởng hành thức nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa thọ tưởng hành thức chơn như nên theo Như Lai sanh.
Như vậy cho đến chẳng do nhất thiết trí nên theo Như Lai sanh, chẳng do nhất thiết trí chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa nhất thiết trí nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa nhất thiết trí chơn như nên theo Như Lai sanh.
Chẳng do đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí nên theo Như Lai sanh, chẳng do đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như nên theo Như Lai sanh.
Chẳng do hữu vi nên theo Như Lai sanh, chẳng do hữu vi chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa hữu vi nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa hữu vi chơn như nên theo Như Lai sanh.
Chẳng do vô vi nên theo Như Lai sanh, chẳng do vô vi chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa vô vi nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa vô vi chơn như nên theo Như Lai sanh. Vì cớ sao ? Chư Thiên chúng ! Tất cả pháp này đều vô sở hữu. Các kẻ theo sanh, hoặc sở theo sanh, do đây theo sanh, thời chỗ theo sanh đều bất khả đắc.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Các pháp chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới đều rất thẳm sâu.
Nghĩa là với trong ấy sắc bất khả đắc, sắc chơn như cũng bất khả đắc. Vì cớ sao ? Vì trong ấy sắc hãy bất khả đắc, huống có sắc chơn như bất khả đắc. Trong ấy thọ tưởng hành thức bất khả đắc, thọ tưởng hành thức chơn như cũng bất khả đắc. Vì cớ sao ? Vì trong ấy thọ tưởng hành thức hãy bất khả đắc, huống có thọ tưởng hành thức chơn như khả đắc.
Như vậy cho đến trong ấy nhất thiết trí bất khả đắc, nhất thiết trí chơn như cũng bất khả đắc. Vì cớ sao ? Vì trong ấy nhất thiết trí hãy bất khả đắc, huống có nhất thiết trí chơn như khả đắc. Trong ấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bất khả đắc; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như cũng bất khả đắc. Vì cớ sao ? Vì trong ấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí hãy bất khả đắc, huống có đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như khả đắc.
Phật nói : Xá Lợi Tử ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Các pháp chơn như cho đến bất tư nghì giới đều rất thẳm sâu. Chỗ gọi trong ấy sắc bất khả đắc, sắc chơn như cũng bất khả đắc. Vì cớ sao ? Trong ấy sắc hãy bất khả đắc, huống có sắc chơn như khả đắc.
Như thế cho đến trong ấy nhất thiết tướng trí bất khả đắc. Nhất thiết tướng trí chơn như cũng bất khả đắc. Vì cớ sao ? Trong ấy nhất thiết tướng trí hãy bất khả đắc, huống có nhất thiết tướng trí chơn như khả đắc.
Chính khi đang thuyết tướng chơn như như vậy, hai trăm Bí sô hết hẳn các lậu, tâm được giải thoát thành A la hán. lại có năm trăm chúng Bí sô ni xa trần lìa cấu, đối trong các pháp sanh tịnh pháp nhãn. Năm ngàn Bồ tát sanh trong trời người được vô sanh nhẫn. Sáu ngàn Bồ tát hết hẳn các lậu, tâm được giải thoát thành A la hán.
Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng : Nay trong chúng đây, sáu ngàn Bồ tát đã ở quá khứ gần gũi cúng dường năm trăm chư Phật. Chỗ mỗi mỗi Phật, phát hoằng thệ nguyện chánh tín xuất gia. Dù tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự mà chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, xa lìa phương tiện khéo léo, khởi tưởng riêng khác, hành hạnh riêng khác.
Khi tu bố thí khởi nghĩ như vầy : Đây là bố thí, đây là vật thí, đây là kẻ nhận, ta năng hành thí. Khi tu tịnh giới khởi nghĩ như vầy : Đây là tịnh giới, đây là tội nghiệp, đây cảnh được hộ, ta năng trì giới. Đây là an nhẫn, đây là chướng nhẫn, đây cảnh được nhẫn, ta năng an nhẫn. Khi tu tinh tiến khởi nghĩ như vầy : Đây là tinh tiến, đây là lười nhác, đây là nên làm, ta năng tinh tiến. Khi tu tĩnh lự khởi nghĩ như vầy : Đây là tĩnh lự, đây là tán động, đây là nên tu, ta năng tu định.
Kia chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, xa lìa phương tiện khéo léo, nương tưởng riêng khác mà hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự riêng khác. Do tưởng riêng khác, hành riêng khác, nên chẳng được Bồ tát không tưởng riêng khác và mất Bồ tát không hành riêng khác.
Bởi nhân duyên đây chẳng được vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh. Do chẳng được vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh, nên được quả Dự lưu, lần lữa cho đến quả A la hán.
Vậy nên, Xá Lợi Tử ! Nếu Bồ tát Ma ha tát, dù có đạo Bồ đề và có không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, mà chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa và xa lìa phương tiện khéo léo, bèn chứng thật tế đọa nơi Thanh văn hoặc bậc Độc giác.
Khi ấy, cụ thọ Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Vì nhân duên nào có kẻ bổ đặc già la Thanh văn thừa hoặc Độc giác thừa tu pháp không, vô tướng, vô nguyện chẳng nhiếp thọ Ba la mật đa, xa lìa phương tiện khéo léo, bèn chứng thật tế đọa nơi Thanh văn hoặc bậc Độc giác ? Có kẻ bổ đặïc già la Bồ tát thừa tu pháp không, vô tướng, vô nguyện, nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, nương phương tiện kheó léo, tuy chứng thật tế mà tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ?
Phật nói : Xá Lợi Tử ! Các kẻ bổ đặc già la Thanh văn thừa hoặc Độc giác thừa xa lìa tâm Nhất thiết trí trí, chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, không phương tiện khéo léo, nên tu pháp không, vô tướng, vô nguyện bèn chứng thật tế, đọa nơi Thanh văn hoặc bậc Độc giác.
Các kẻ bổ đặïc già la Bồ tát thừa chẳng lìa tâm Nhất thiết trí trí, nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, nương phương tiện khéo léo, đại bi tâm làm thượng thủ tu pháp không, vô tướng, vô nguyện, tuy chứng thật tế mà năng vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh, năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Xá Lợi Tử ! Ví như có chim, lượng thân lớn dài trăm do tuần, hoặc lại hai trăm, hoặc lại ba trăm do tuần mà không có cánh. Chim này hoặc từ trời Ba mươi ba gieo mình rơi xuống châu Thiệm bộ. Nó rơi nửa đường lại khởi nghĩ rằng : Ta muốn trở lại trời Ba mươi ba. Xá Lợi Tử ! Nơi ý ngươi hiểu sao ? Chim này năng về lại trời Ba mươi ba được chăng ?
Xá Lợi Tử thưa : Bạch Thế Tôn ! Chẳng được. Bạch Thiện Thệ ! Chẳng được.
Phật bảo : Xá Lợi Tử ! Chim này giữa đường hoặc khởi muốn này : Đến châu Thiệm bộ phải cho thân ta không tổn không hại. Xá Lợi Tử ! Nơi ý ngươi hiểu sao ? Sở nguyện chim này khá được toại chăng ?
Xá Lợi Tử thưa : Bạch Thế Tôn ! Chẳng toại. Bạch Thiện Thệ ! Chẳng toại. Chim này khi đến châu Thiệm bộ đây, thân nó quyết định có tổn có hại, hoặc đến mất mạng, hoặc khổ gần chết. Vì cớ sao ? Vì thân chim này lớn, từ xa rơi không có cánh vậy.
Phật nói : Xá Lợi Tử ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Xá Lợi Tử ! Có kẻ bổ đặc già la Bồ tát thừa cũng lại như vậy. Tuy trải vô lượng vô số đại kiếp, siêng tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự cũng tu Bát nhã cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mà chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, xa lìa phương tiện khéo léo, tu pháp không, vô tướng, vô nguyện bèn chứng thật tế, đọa nơi Thanh văn hoặc bậc Độc giác. Vì cớ sao ?
Xá Lợi Tử ! Bổ đặc già la Bồ tát thừa này xa lìa tâm Nhất thiết trí trí, dù trải vô lượng vô số đại kiếp, siêng tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, cũng tu Bát nhã, mà chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, xa lìa phương tiện khéo léo, bèn đọa Thanh văn hoặc bậc Độc giác.
Xá Lợi Tử ! Bổ đặc già la Bồ tát thừa này dù nhớ chư Phật Thế Tôn quá khứ vị lai hiện tại những bao nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát trí kiến, cung kính cúng dường, tùy thuận tu hành, mà đối trong ấy vì chấp lấy tướng, nên chẳng năng chính hiểu những bao nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát trí kiến công đức viên mãn các Đức Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác này. Các Bồ tát Ma ha tát đây vì chẳng năng chính hiểu Phật công đức, nên dù nghe đạo Vô thượng Chánh đẳng giác và tiếng pháp không, vô tướng, vô nguyện mà nương tiếng này chấp lấy nơi tướng. Chấp lấy tướng rồi hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bổ đặc già la Bồ tát thừa đây hồi hướng như thế chẳng đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đọa nơi Thanh văn hoặc bậc Độc giác. Vì cớ sao ?
Xá Lợi Tử ! Bổ đặc già la Bồ tát thừa đây, bởi chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa và xa lìa phương tiện khéo léo, nên dù đem các thứ căn lành đã tu hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà vẫn đọa Thanh văn hoặc bậc Độc giác.
Lại nữa, Xá Lợi Tử ! Có kẻ bổ đặc già la Bồ tát thừa, từ sơ phát tâm thường chẳng xa lìa tâm Nhất thiết trí trí, đại bi làm thượng thủ, siêng tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, cũng tu diệu huệ nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, thường chẳng xa lìa phương tiện khéo léo, vẫn nhớ những bao nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát trí kiến chư Phật Thế Tôn quá khứ vị lai hiện tại mà chẳng lấy tướng. Vẫn tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng chẳng lấy tướng. Vẫn nhớ các thứ công đức mình người, cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng không lấy tướng.
Xá Lợi Tử ! Phải biết bổ đặc già la trụ Bồ tát thừa như thế thẳng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chẳng đọa Thanh văn và bậc Độc giác. Vì cớ sao ?
Xá Lợi Tử ! Bổ đặc già la Bồ tát thừa này, từ sơ phát tâm cho đến rốt ráo thường chẳng xa lìa tâm Nhất thiết trí trí, với tất cả thời đại bi làm thượng thủ. Vẫn tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, cũng tu bát nhã mà chẳng lấy tướng. Vẫn nhớ những bao nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát trí kiến chư Phật Thế Tôn quá khứ vị lai hiện tại, cũng chẳng lấy tướng. Vẫn tu đạo Vô thượng Chánh đẳng giác và pháp không, vô tướng, vô nguyện cũng chẳng lấy tướng.
Xá Lợi Tử ! Bổ đặc già la Bồ tát thừa này vì có phương tiện khéo léo nên đem tâm ly hướng tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, cũng tu bát nhã Ba la mật đa. Như vậy cho đến đem tâm ly tướng tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Do đây định chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử ! thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Như tôi hiểu nghĩa Phật đã thuyết ấy, nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm cho đến rốt ráo, nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, thường chẳng xa lìa phương tiện khéo léo. Bồ tát Ma ha tát này gần về Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao ?
Bồ tát Ma ha tát này từ sơ phát tâm cho đến rốt ráo, đều chẳng thấy có chút pháp khá được. Nghĩa là hoặc năng chứng, hoặc sở chứng, hoặc chỗ chứng, hoặc thời chứng, hoặc do đây chứng đều bất khả đắc. Chỗ gọi hoặc sắc, hoặc thọ tưởng hành thức. Như vậy cho đến hoặc nhất thiết trí, hoặc đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đều bất khả đắc.
Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân Bồ tát thừa, chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, xa lìa phương tiện khéo léo mà cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết kia đối sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nghi hoặc do dự hoặc đắc hoặc chẳng đắc.
Sở dĩ vì sao ? Các thiện nam tử, thiện nữ nhân Bồ tát thừa này chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, xa lìa phương tiện khéo léo, nên với sở tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa đều lấy nơi tướng. Như vậy cho đến sở tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đều lấy nơi tướng. Bởi nhân duyên đây, các thiện nam tử thiện nữ nhân Bồ tát thừa này đều đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nghi hoặc do dự hoặc đắc chẳng đắc.
Vậy nên, Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quyết định chẳng nên xa lìa Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo. Bồ tát Ma ha tát này an trụ Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, dùng vô sở đắc mà làm phương tiện, đem tâm vô tướng cùng hành nên tu bố thí Ba la mật đa; nên tu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.
Như vậy cho đến đem tâm vô tướng cùng hành nên tu nhất thiết trí; nên tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Nếu Bồ tát Ma ha tát an trụ Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, dùng vô sở đắc mà làm phương tiện, đem tâm vô tướng cùng hành, tu hành tất cả Phật pháp như thế tất được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Bấy giờ, Thiên chúng cõi Dục, cõi Sắc đồng thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất khó tin hiểu, cực khó chứng được. Sở dĩ vì sao ?
Các Bồ tát Ma ha tát với tất cả pháp tự tướng cộng tướng đều nên chứng biết, mới năng hoạch được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Mà các chúng Bồ tát Ma ha tát sở biết pháp tướng đều vô sở hữu bất khả đắc ?
Bấy giờ, Phật bảo chúng chư Thiên rằng : Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất khó tin hiểu, cực khó chứng được.
Chư Thiên phải biết : Ta cũng hiện giác tướng tất cả pháp, chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mà đều chẳng đắc thắng nghĩa pháp tướng khá nói, gọi là : đây là năng chứng, đây là sở chứng, đây là chỗ chứng, đây là thời chứng, do đây mà chứng. Sở dĩ vì sao ? Vì tất cả pháp rốt ráo tịnh vậy, hữu vi vô vi rốt ráo không vậy. Do đấy Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất khó tin hiểu, cực khó chứng được.
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Như Phật đã nói, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất khó tin hiểu, cực khó chứng được. Như tôi suy nghĩ nghĩa Phật đã nói, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất dễ tin hiểu, cực dễ chứng được. Sở dĩ vì sao ?
Nếu năng tin hiểu "không pháp năng chứng, không pháp sở chứng, không có chỗ chứng, không có thời chứng, cũng không do đây mà có sở chứng", thời năng tin hiểu được chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu có chứng biết "không pháp năng chứng, không pháp sở chứng, không có chỗ chứng, không có thời chứng, cũng không do đây mà có sở chứng", thời năng chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao ?
Vì tất cả pháp đều rốt ráo không. Trong rốt ráo không, đều không có pháp khá gọi năng chứng, khá gọi sở chứng, khá gọi chỗ chứng, khá gọi thời chứng, khá gọi do đây mà có sở chứng. Sở dĩ vì sao ?
Vì tất cả pháp tánh tướng đều không, hoặc tăng hoặc giảm đều vô sở hữu, đều bất khả đắc. Do nhân duyên đây, các Bồ tát Ma ha tát thường sở tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa đều vô sở hữu, đều bất khả đắc. Như vậy cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đều vô sở hữu, đều bất khả đắc.
Các Bồ tát Ma ha tát sở quán các pháp, hoặc hữu sắc hoặc vô sắc, hoặc hữu kiến hoặc vô kiến, hoặc hữu đối hoặc vô đối, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc hữu vi hoặc vô vi đều vô sở hữu, đều bất khả đắc. Do nhân duyên đây, tôi suy nghĩ nghĩa thú Phật đã nói chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất dễ tin hiểu, cực dễ chứng được.
Các Bồ tát Ma ha tát chẳng nên đối trong bảo khó tin hiểu và khó chứng được. Sở dĩ vì sao ? Sắc, tự tánh sắc không; thọ tưởng hành thức, tự tánh thọ tưởng hành thức không. Như vậy cho đến nhất thiết trí, tự tánh nhất thiết trí không; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không. Nếu Bồ tát Ma ha tát đối nghĩa tự tánh không như thế, thâm sanh tin hiểu, không trái mà chứng bèn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Khi ấy, Xá Lợi Tử bảo Thiện Hiện rằng : Cũng do nhân duyên đây, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất khó tin hiểu, cức khó chứng được. Sở dĩ vì sao ? Các Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp đều vô tự tánh, đều như hư không. Ví như hư không chẳng tác nghĩ này : Ta phải tin hiểu, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Các Bồ tát Ma ha tát cũng lẽ như thế, chẳng tác nghĩ này : Ta phải tin hiểu, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao ? Các pháp đều không, ngang cùng hư không. Các Bồ tát Ma ha tát cần được tin hiểu các pháp đều không, ngang cùng hư không, không trái mà chứng mới được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Nếu Bồ tát Ma ha tát tin hiểu các pháp ngang cùng hư không, bèn đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề dễ sanh tin hiểu, dễ chứng được ấy, thời chẳng nên có Bồ tát Ma ha tát các sông Căng già thảy, mặc áo giáp đại công đức, phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ở thời gian giữa mà có lui khuất. Nên biết Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất khó tin hiểu, cưc khó chứng được.
Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện bảo Xá Lợi Tử rằng : Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Sắc đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Thọ tưởng hành thức đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Cho đến nhất thiết trí đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Sắc chơn như đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Thọ tưởng hành thức chơn như đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Cho đến nhất thiết trí chơn như đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Lìa sắc có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Lìa thọ tưởng hành thức có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Cho đến lìa nhất thiết trí có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Lìa sắc chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Lìa thọ tưởng hành thức chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Cho đến lìa nhất thiết trí chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Các pháp chơn như đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Các pháp pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Lìa các pháp chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Lìa các pháp pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có lui khuất chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Xá Lợi Tử rằng : Nếu tất cả pháp đều vô sở hữu, đều bất khả đắc, thời nói pháp nào khá đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà có lui khuất ?
Khi ấy, Xá Lợi Tử bảo Thiện Hiện rằng : Như nhân giả đã nói, trong vô sanh pháp nhẫn đều không có pháp, cũng không Bồ tát khá đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nói có lui khuất. Nếu vậy cớ sao Phật nói ba thứ bổ đặc già la trụ Bồ tát thừa, chỉ nên nói một. Lại như nhân giả nói, lẽ không Tam thừa Bồ tát sai khác, chỉ nên có một Chánh đẳng giác thừa.
Khi ấy, Mãn Từ Tử thưa Xá Lợi Tử rằng : Nên hỏi Tôn giả Thiện Hiện hãy nhận có một Bồ tát thừa chăng ? Nhiên hậu mới nạn lẽ không kiến lập Tam thừa sai khác, chỉ nên có một Chánh giác Thừa.
Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng : Hãy nhận có một Bồ tát thừa chăng ?
Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện bảo Xá Lợi Tử rằng : Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Trong tất cả pháp chơn như hãy có tướng ba thứ bổ đặc già la sai khác trụ Bồ tát thừa chăng ? Nghĩa là có kẻ lui trụ Thanh văn thừa, hoặc có kẻ trụ Độc giác thừa, hoặc có kẻ chứng được Vô thượng thừa ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Trong tất cả pháp chơn như, hãy có khác Tam thừa Bồ tát thừa chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Trong tất cả pháp chơn như, hãy thật có nhất định không lui khuất Bồ tát thừa chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Trong tất cả pháp chơn như, hãy thật có các Bồ tát Ma ha tát một Chánh Đẳng Giác thừa chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Trong các pháp chơn như có một, có hai, có ba tướng chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Xá Lợi Tử ! Nơi ý hiểu sao ? Trong tất cả pháp chơn như, hãy có một pháp hoặc một Bồ tát mà khá được chăng ? Xá Lợi Tử nói : Thiện Hiện ! Chẳng có.
Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện bảo Xá Lợi Tử rằng : Nếu tất cả pháp đều vô sở hữu, đều bất khả đắc, tại sao Xá Lợi Tử có thể khởi nghĩ này rằng : "Bồ tát như thế, đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề định có lui khuất; Bồ tát như thế đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề định không lui khuất; Bồ tát như thế đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nói chẳng quyết định; Bồ tát như thế là Thanh văn thừa; Bồ tát như thế là Độc giác thừa; Bồ tát như thế là Chánh giác thừa; như thế là ba, như thế là một" ?
Xá Lợi Tử ! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp đều vô sở đắc, đối tất cả pháp chơn như cũng năng khéo tin hiểu đều vô sở đắc, đối Bồ tát cũng vô sở đắc, đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng vô sở đắc. Phải biết đấy là chơn Bồ tát Ma ha tát.
Xá Lợi Tử ! Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết tướng các pháp chơn như bất khả đắc, nơi tâm chẳng kinh chẳng sợ chẳng hãi, chẳng nghi chẳng hối, chẳng lui chẳng chìm. Bồ tát Ma ha tát này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ở thời gian giữa định không lui khuất.
Quyển Thứ 448 - Hội Thứ Hai
Quyển Thứ 448 - Hội Thứ Hai
Phẩm
CHƠN NHƯ
Thứ 52 - 3
Bấy giờ, Thế Tôn khen cụ thọ Thiện Hiện rằng : Hay thay, hay thay ! Ngươi nay năng vì các Bồ tát Ma ha tát khéo thuyết pháp yếu. Pháp ngươi đã thuyết đều là sức oai thần Như Lai, ngươi chẳng tự năng.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tướng pháp chơn như bất khả đắc thâm sanh tin hiểu, biết tướng tất cả pháp không sai khác, nghe thuyết tướng các pháp chơn như bất khả đắc như thế, nơi tâm chẳng kinh, chẳng sợ chẳng hãi, chẳng nghi chẳng hối, chẳng lui chẳng chìm. Bồ tát Ma ha tát này mau được thành xong sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Cụ thọ Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên pháp này mau được thành xong sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ư ?
Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng : Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên pháp này, mau được thành xong sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau thành xong sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phải trụ ở đâu ? Nên trụ thế nào ?
Phật bảo : Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau thanh xong sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, phải đối tất cả hữu tình trụ tâm bình đẳng, chẳng nên trụ tâm chẳng bình đẳng. Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm bình đẳng, chẳng nên khởi tâm chẳng bình đẳng. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm bình đẳng cùng nói, chẳng nên đem tâm chẳng bình đẳng cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đại từ, chẳng nên khởi tâm giận dữ. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm đại từ cùng nói, chẳng nên đem tâm giận dữ cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đại bi, chẳng nên khởi tâm não hại. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm đại bi cùng nói, chẳng nên đem tâm não hại cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đại hỷ, chẳng nên khởi tâm ganh ghét. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm đại hỷ cùng nói, chẳng nên đem tâm ganh ghét cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đạixả, chẳng nên khởi tâmlệch đảng. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm đại xả cùng nói, chẳng nên đem tâm lệch đảng cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm khiêm hạ, chẳng nên khởi tâm kiêu mạn. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm khiêm hạ cùng nói, chẳng nên đem tâm kiêu mạn cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm ngay thẳng, chẳng nên khởi tâm nịnh dối. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm ngay thẳng cùng nói, chẳng nên đem tâm nịnh dối cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm mềm mại, chẳng nên khởi tâm cứng cỏi. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm mềm mại cùng nói, chẳng nên đem tâm cứng cỏi cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm lợi ích, chẳng nên khởi tâmchẳng lợi ích. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm lợi ích cùng nói, chẳng nên đem tâm chẳng lợi ích cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm an vui, chẳng nên khởi tâmchẳng an vui. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm an vui cùng nói, chẳng nên đem tâm chẳng an vui cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm không ngại, chẳng nên khởi tâm có ngại. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm không ngại cùng nói, chẳng nên đem tâm có ngại cùng nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm như cha mẹ, như anh em, như chị em, như nam nữ, như thân tộc; cũng đem tâm này nên cùng kia nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm bạn bè, cũng đem tâm này nên cùng kia nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm như thầy dạy dỗ, như thầy khuôn khổ, như đệ tử, như đồng học; cũng đem tâm này nên cùng kia nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ tát Ma ha tát, Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác; cũng đem tâm này nên cùng kia nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đáng cúng dường cung kính tọn trọng ngơi khen; cũng đem tâm này nên cùng kia nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm cứu vớt thướng xót phò hộ, cũng đem tâm này nên cùng kia nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm rốt ráo không, vô sở hữu, bất khả đắc; cũng đem tâm này nên cùng kia nói.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm không, vô tướng, vô nguyện; cũng đem tâm này nên cùng kia nói.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau thành xong sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên tự lìa hại sanh mạng, cũng khuyên người lìa hại sanh mạng, hằng chính xưng nêu pháp lìa hại sanh mạng, vui mừng ngợi khen kẻ lìa hại sanh mạng. Cho đến nên tự lìa tà kiến, cũng khuyên người lìa tà kiến, hằng chính xưng nêu pháp lìa ta kiến, vui mừng ngợi khen kẻ lìa tà kiến.
Nên tự tu bốn tĩnh lự, cũng khuyên người tu bốn tĩnh lự, hằng chính xưng nêu pháp tu bốn tĩnh lự, vui mừng ngợi khen kẻ tu bốn tĩnh lự. Nên tự tu bốn vô lượng, cũng khuyên người tu bốn vô lượng, hằng chính xưng nêu pháp tu bốn vô lượng, vui mừng ngợi khen kẻ tu bốn vô lượng. Nên tự tu bốn định vô sắc, cũng khuyên người tu bốn định vô sắc, hằng chính xưng nêu pháp tu bốn định vô sắc, vui mừng ngợi khen kẻ tu bốn định vô sắc.
Nên tự viên mãn sáu Ba la mật đa, cũng khuyên người viên mãn sáu Ba la mật đa, hằng chính xưng nêu pháp viên mãn sáu Ba la mật đa, vui mừng ngợi khen kẻ viên mãn sáu Ba la mật đa.
Nên tự trụ mười tám không, cũng khuyên người trụ mười tám không, hằng chính xưng nêu pháp trụ mười tám không, vui mừng ngợi khen kẻ trụ mười tám không.
Nên tự trụ chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới, cũng khuyên người trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới, hằng chính xưng nêu pháp trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới, vui mừng ngợi khen kẻ trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới.
Nên tự trụ bốn thánh đế, cũng khuyên người trụ bốn thánh đế, hằng chính xưng nêu pháp trụ bốn thánh đế, vui mừng ngợi khen kẻ trụ bốn thánh đế.
Nên tự tu ba mươi bảy Bồ đề phần pháp, cũng khuyên người tu ba mươi bảy Bồ đề phần pháp, hằng chính xưng nêu pháp tu ba mươi bảy Bồ đề phần pháp, vui mừng ngợi khen kẻ tu ba mươi bảy Bồ đề phần pháp.
Nên tự tu ba giải thoát môn, cũng khuyên người tu ba giải thoát môn, hằng chính xưng nêu pháp tu ba giải thoát môn, vui mừng ngợi khen kẻ tu ba giải thoát môn.
Nên tự tu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ; cũng khuyên người tu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ; hằng chính xưng nêu pháp tu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ; vui mừng ngợi khen kẻ tu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.
Nên tự viên mãn Bồ tát thập địa, cũng khuyên người viên mãn Bồ tát thập địa, hằng chính xưng nêu pháp tu viên mãn Bồ tát thập địa, vui mừng ngợi khen kẻ tu viên mãn Bồ tát thập địa.
Nên tự viên mãn năm nhãn, sáu thần thông; cũng khuyên người viên mãn năm nhãn, sáu thần thông; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn năm nhãn, sáu thần thông; vui mừng ngợi khen kẻ viên mãn năm nhãn, sáu thần thông.
Nên tự viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn; cũng khuyên người viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn; vui mừng ngợi khen kẻ viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn.
Nên tự viên mãn Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, cũng khuyên người viên mãn Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, hằng chính xưng nêu pháp viên mãn Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, vui mừng ngợi khen kẻ viên mãn Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.
Nên tự viên mãn ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo; cũng khuyên người viên mãn ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo; vui mừng ngợi khen kẻ viên mãn ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo.
Nên tự viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả; cũng khuyên người viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả; vui mừng ngợi khen kẻ viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả.
Nên tự quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi, cũng khuyên người quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi, hằng chính xưng nêu pháp quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi, vui mừng ngợi khen kẻ quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi.
Nên tự biết khổ dứt tập chứng diệt tu đạo, cũng khuyên người biết khổ dứt tập chứng diệt tu đạo, hằng chính xưng nêu pháp biết khổ dứt tập chứng diệt tu đạo, vui mừng ngợi khen kẻ biết khổ dứt tập chứng diệt tu đạo.
Nên tự khởi trí chứng quả Dự lưu mà chẳng chứng thật tế được quả Dự lưu, cũng khuyên người khởi trí chứng quả Dự lưu và chứng thật tế được quả Dự lưu, hằng chính xưng nêu pháp khởi trí chứng quả Dự lưu và chứng thật tế được quả Dự lưu, vui mừng ngợi khen kẻ khởi trí chứng quả Dự lưu và chứng thật tế được quả Dự lưu.
Nên tự khởi trí chứng quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề mà chẳng chứng thật tế được quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề; cũng khuyên người khởi trí chứng quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề và chứng thật tế được quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề; hằng chính xưng nêu pháp khởi trí chứng quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề và chứng thật tế được quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề; vui mừng ngợi khen kẻ khởi trí chứng quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề và chứng thật tế được quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề.
Nên tự vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh, cũng khuyên người vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh, hằng chính xưng nêu pháp vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh, vui mừng ngợi khen kẻ vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh.
Nên tự nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình; cũng khuyên người nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình; hằng chính xưng nêu pháp nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình; vui mừng ngợi khen kẻ nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình.
Nên tự khởi Bồ tát thần thông, cũng khuyên người khởi Bồ tát thần thông, hằng chính xưng nêu pháp khởi Bồ tát thần thông, vui mừng ngợi khen kẻ khởi Bồ tát thần thông.
Nên tự khởi nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; cũng khuyên người khởi nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; hằng chính xưng nêu pháp khởi nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; vui mừng ngợi khen kẻ khởi nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Nên tự dứt tất cả phiền não tập khí nối nhau, cũng khuyên người dứt tất cả phiền não tập khí nối nhau, hằng chính xưng nêu pháp dứt tất cả phiền não tập khí nối nhau, vui mừng ngợi khen kẻ dứt tất cả phiền não tập khí nối nhau.
Nên tự nhiếp thọ viên mãn thọ lượng, cũng khuyên người nhiếp thọ viên mãn thọ lượng, hằng chính xưng nêu pháp nhiếp thọ viên mãn thọ lượng, vui mừng ngợi khen kẻ nhiếp thọ viên mãn thọ lượng.
Nên tự quay xe pháp, cũng khuyên người quay xe pháp, hằng chính xưng nêu pháp quay xe pháp, vui mừng ngợi khen kẻ quay xe pháp.
Nên tự nhiếp hộ Chánh pháp khiến trụ, cũng khuyên người nhiếp hộ Chánh pháp khiến trụ, hằng chính xưng nêu pháp nhiếp hộ Chánh pháp khiến trụ, vui mừng ngợi khen kẻ nhiếp hộ Chánh pháp khiến trụ.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau thành xong sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối pháp như thế đem vô sở đắc mà làm phương tiện, nên trụ như vậy.
Thiện Hiện ! Các Bồ tát Ma ha tát nên học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu phương tiện khéo léo. Nếu học như thế mới năng an trụ pháp chỗ đáng trụ. Nếu học như thế, an trụ như thế, thời đối sắc được không chướng ngại, đối thọ tưởng hành thức được không chướng ngại. Cho đến đối việc quay xe pháp được không chướng ngại, đối Chánh pháp trụ được không chướng ngại. Sở dĩ vì sao ?
Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này từ trước đến nay chẳng nhiếp thọ sắc, chẳng nhiếp thọ thọ tưởng hành thức. Cho đến chẳng nhiếp thọ quay xe pháp, chẳng nhiếp thọ Chánh pháp trụ. Vì cớ sao ?
Thiện Hiện ! Vì sắc chẳng thế nhiếp thọ vậy, nếu sắc chẳng thể nhiếp thọ thời chẳng phải sắc. Vì thọ tưởng hành thức chẳng thể nhiếp thọ vậy, nếu thọ tưởng hành thức chẳng thể nhiếp thọ, thời chẳng phải thọ tưởng hành thức. Cho đến vì quay xe pháp chẳng thể nhiếp thọ vậy, nếu quay xe pháp chẳng thể nhiếp thọ, thời chẳng phải quay xe pháp. Vì Chánh pháp trụ chẳng thể nhiếp thọ vậy, nếu Chánh pháp trụ chẳng thể nhiếp thọ, thời chẳng phải Chánh pháp trụ.
Khi thuyết Bồ tát chỗ trụ pháp này, hai ngàn Bồ tát được Vô sanh pháp nhẫn.
HỘI THỨ HAI
Phẩm
BẤT THỐI CHUYỂN
Thứ 53
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Chúng tôi phải do hành trạngtướng nào biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển ?
Phật bảo : Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng như thật biết các bậc dị sanh, các bậc Thanh văn, các bậc Độc giác, các bậc Bồ tát, các bậc Như Lai. Các bậc như thế các thuyết có khác, mà đối trong các pháp chơn như không biến khác, không phân biệt, đều không hai không hai phần.
Bồ tát Ma ha tát này tuy thật ngộ vào các pháp chơn như, mà đối chơn như không sở phân biệt, vì đem vô sở đắc làm phương tiện vậy. Bồ tát Ma ha tát này đã thật ngộ vào các pháp chơn như, tuy nghe chơn như cùng tất cả pháp không hai không riêng mà không trệ ngại. Sở dĩ vì sao ?
Vì chơn như cùng các pháp chẳng thể nói một, chẳng thể nói khác, chẳng thể nói câu và chẳng câu vậy. Pháp giới cho đến bất tư nghì giới cũng lại như thế. Bồ tát Ma ha tát này trọn chẳng vội vã mà thốt ra lời, những lời nói ra đều dẫn nghĩa lợi, nếu không nghĩa lợi trọn chẳng phát lời. Bồ tát Ma ha tát này trọn chẳng xem tốt xấu hay dở của kẻ khác, bình đẳng thương xót mà vì thuyết pháp. Bồ tát Ma ha tát này chẳng xem chủng tánh tốt xấu của Pháp sư, chỉ cầu pháp sở thuyết nhiệm mầu mà thôi.
Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đủ các hành trạng tướng như thế thảy, nên do các hành trạng tướng như thế biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Những gì gọi là các hành trạng tướng ?
Phật nói : Thiện Hiện ! Các pháp không hành, không trạng, không tướng; phải biết đấy là hàng trạng tướng.
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Nếu tất cả pháp không hành trạng tướng, Bồ tát Ma ha tát này đối pháp nào chuyển nên gọi Bất thối chuyển ?
Phật nói : Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này đối sắc chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối thọ tưởng hành thức chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn xứ chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối sắc xứ chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối thanh hương vị xúc pháp xứ chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối sắc giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối thanh hương vị xúc pháp giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn thức giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn xúc chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối bố thí Ba la mật đa chuyển nên gọi Bất thối chuyển; đối tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nội không chuyển nên gọi Bất thối chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối chơn như chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối pháp giới cho đến bất tư nghì giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối khổ thánh đế chuyển nên gọi Bất thối chuyển đối tập diệt đạo thánh đế chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối bốn niệm trụ chuyển nên gọi Bất thối chuyển, cho đến đối tám thánh đạo chi chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối bốn tĩnh lự chuyển nên gọi Bất thối chuyển; đối bốn vô lượng, bốn vô sắc định chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối tám giải thoát chuyển nên gọi Bất thối chuyển; đối tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối không giải thoát môn chuyển nên gọi Bất thối chuyển; đối vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối Tam thừa thập địa chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối Bồ tát thập địa chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối đà la ni môn chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối tam ma địa môn chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối năm nhãn chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối sáu thần thông chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối Phật mười lực chuyển nên gọi Bất thối chuyển, cho đến đối mười tám pháp Phật bất cộng chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối ba mươi hai tướng Đại sĩ chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối tám mươi tùy hảo chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối pháp vô vong thất chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối tánh hằng trụ xả chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhất thiết trí chuyển nên gọi Bất thối chuyển; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối dị sanh địa chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối Thanh văn địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như Lai địa chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát chuyển nên gọi Bất thối chuyển, đối chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Vì cớ sao ?
Thiện Hiện ! Tự tánh sắc vô sở hữu, tự tánh thọ tưởng hành thức vô sở hữu. Như vậy cho đến tự tánh tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu, tự tánh chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vô sở hữu. Bồ tát Ma ha tát naỳ đối trong chẳng trụ, nên gọi là chuyển. Do chẳng chuyển nên gọi danh Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng biết như thế, đấy gọi Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển trọn chẳng muốn xem hình tướng nói năng của ngoại đạo, Sa môn, Bà la môn thảy. Các sa môn, Bà la môn thảy kia, với chỗ biết pháp thật trí thật kiến, hoặc năng thi thiết chánh kiến pháp môn, không thể có được.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đối Phật đã khéo thuyết Luật Tạng chẳng sanh nghi hoặc. Đối việc thế gian không giới cấm thủ, chẳng đọa ác kiến, chẳng chấp nhận các việc cát tướng của thế tục lấy làm thanh tịnh. Trọn chẳng lễ kính các thiên thần kia như các gian ngoại đạo đã thờ; quyết định chẳng đem các thứ tràng hoa, hương xoa hương bột thảy, áo mặc chuỗi anh lạc, bảo tràng phan lọng, kỹ nhạc đèn sáng, cùng dường thiên thần và các ngoại đạo.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển chẳng đọa trong địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, a tố lạc. Cũng chẳng sanh dòng họ ti tiện, nghĩa là hàng thịt, gánh thây chết thảy. Cũng trọn chẳng thọ thân không nam căn, biến đổi căn, không hình, hai hình và nữ nhân. Cũng lại chẳng thọ thân mù điếc, câm ngọng, cùi cụt, hủi lác, khòm lùn thảy. Cũng trọn chẳng sanh chỗ không thì giờ rảnh.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển trọn thường vui muốn thọ hành mười htiện nghiệp đạo. Tự lìa hại sanh mạng, cũng khuyên người lìa hại sanh mạng, hằng chính xưng nêu pháp lìa hại sanh mạng, vui mừng ngợi khen kẻ lìa hại sanh mạng. Cho đến tự lìa tà kiến, cũng khuyên người lìa tà kiến, hằng chính xưng nêu pháp lìa tà kiến, vui mừng ngơi khen kẻ lìa tà kiến. Bồ tát Ma ha tát này, cho đến trong mộng cũng chẳng hiện khởi mười ác nghiệp đạo, huống ở khi giác.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển khắp vì nhiêu ích tất cả hữu tình, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, hằng tu bố thí cho đến bát nhã ba la mật đa thường không gián đoạn.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, các đã thọ trì suy nghĩ đọc tụng : Khế kinh, Ứng tụng, Ký biệt, Phúng tụng, Tự thuyết, Duyên khởi, Bổn sanh, Bổn sự, Phương quảng, Hy pháp, Thí dụ, Luận nghị, tất cà đều khiến rốt ráo thông lợi. Đem pháp như thế thường ưa bố thí tất cả hữu tình.
Hằng khởi nghĩ này : Làm sao phải khiến các loại hữu tình cầu nguyện Chánh pháp đều được đầy đủ, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Lại đem căn lành pháp thí như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đối pháp môn thẳm sâu Phật đã thuyết, trọn chẳng sanh nơi nghi hoặc do dự. Vì cớ sao ?
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát này chẳng thấy có pháp hoặc có sắc, hoặc thọ tưởng hành thức khá đối trong ấy nghi hoặc do dự. Như vậy cho đến chẳng thấy có pháp, hoặc tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, hoặc chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá đối trong ấy nghi hoặc do dự.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển trọn nên mềm mại nghiệp thân ngữ ý, đối các hữu tình tâm không quái ngại. Hằng thường trọn nên khởi từ, bi, hỷ, xả thảy tương ưng nghiệp thân ngữ ý. Quyết định chẳng cùng năm che ở chung, chỗ gọi tham dục, giận dữ, mờ ám, ngủ nghỉ, lay động, ác tác, nghi che. Tất cả tùy miên đều đã đè dẹp. Tất cả tùy phiền não gút buộcquấn trói đều hẳng chẳng khởi. Ra vào qua lại tâm chẳng mê lầm, hằng thời an trụ chính nhớ chính biết. Tiến ngưng oai nghi, đi đứng ngồi nằm, cất bước xuống chân cũng lại như thế. các chỗ bước đi tất xem nơi đất, ung dung buộc nhớ, xem thẳng mà đi. Vận động nói năng từng không vội bạo.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển các vật thọ dụng đồ nằm áo mặc đều thường thơm sạch, không các hôi hám, cũng không dơ bẩn các loại trùng rận chí thảy. Tâm ưa thanh hoa, thân không tậït bệnh.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển thân tâm thanh tịnh, chẳng phải như trong thân người thường hằng bị tám vạn hộ trùng ăn xâm. Vì cớ sao ?
Các Bồ tát Ma ha tát này căn lành tăng thượng vượt khỏi thế gian, sở thọ thân tâm trong ngoài thanh tịnh, nên không loại trùng ăn xâm nơi thân. Căn lành như như tăng thêm lần lần, như vậy, như vậy thân tâm càng tịnh. Do nhân duyên đây, thân tâm các Bồ tát này kiên cố hơn kim cương, chẳng bị nghịch duyên làm xâm não. Chỗ gọi lạnh nóng, đói khát, muỗi mối, gió nắng, độc trùng, dao gậy các loại và các ràng buộc chẳng thể xâm não được.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trnạg tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển như thế làm sao thường được tịnh thân ngữ ý ?
Phật bảo : Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này căn lành như như tăng trưởng dần dần, như vậy, như vậy tịnh thân ngữ ý. Do sức căn lành sở trữ khiến nên cùng đời vị lai rốt ráo chẳng khởi. Bởi đấy thường được tịnh thân ngữ ý.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này diệu hạnh thân ba ngữ ý ba thường hiện tại tiền, nên tất cả thời tịnh thân ngữ ý. Do tịnh đây nên vượt khỏi Thanh văn và bậc Độc giác, đã vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh, chẳng chứng thật tế, thường muốn thành thục tất cả hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Do đây thường được tịnh thân ngữ ý, trụ ngôi Bồ tát kiên cố bất động.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển chẳng trọng lợi dưỡng, chẳng theo đuổi danh dự. Với các uống ăn, áo mặc, đồ nằm, phòng nhà, của cải đều chẳng tham nhiễm. Dù thọ mười hai công đức Đỗ đa đầu đà mà với trong ấy đều không ỷ cậy. Rốt ráo chẳng khởi tâm tương ưng với xan tham, phá giới, giận dữ, lười nhác, tán loạn, ngu si và các thứ phiền não ràng buộc khác.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển giác huệ cứng bén năng sâu ngộ vào, lóng nghe Chánh pháp cung kính tín thọ, buộc niệm suy nghĩ lý thú rốt ráo. Tùy đã lóng nghe pháp thế gian, xuất thế gian, đều năng phương tiện hội vào lý thú Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Ra gây tác các sự nghiệp thế gian cũng nương Bát nhã Ba la mật đa hội vào pháp tánh, chẳng thấy một sự vượt khỏi pháp tánh. Nếu có chẳng cùng tương ưng pháp tánh, cũng năng phương tiện hội vào lý thú Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, bởi đấy chẳng thấy vượt khỏi pháp tánh.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, nếu có ác ma hiện tiền hoá làm tám đại địa ngục. Lại ở trong mỗi đại địa ngục hóa làm vô lượng vô biên Bồ tát đều bị lửa dữ đốt cháy suốt, đều chịu đại khổ chua cay đau độc. Làm hóa này rồi, bảo các Bồ tát Bất thối chuyển rằng : " Các Bồ tát này đều nhận ký Bất thối chuyển Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên đọa trong đại địa ngục như thế, hằng chịu các thứ khổ dữ dội như đấy. Bồ tát các ngươi đã nhận ký Bất thối chuyển Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng sẽ đọa trong địa ngục lớn đây chịu các khổ dữ dội. Phật trao ký cho các ngươi để chịu cực khổ trong đại địa ngục, chứ chẳng phải trao ký Bất thối chuyển Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên các ngươi phải mau nới bỏ tâm đại Bồ đề, may được thoát khỏi khổ địa ngục lớn, sanh ở trên trời, hoặc sanh trong người hưởng các giàu vui !".
Khi ấy, Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển thấy nghe việc này, nơi tâm chẳng động, cũng chẳng sợ nghi, chỉ khởi nghĩ này : " Bồ tát Ma ha tát nhận ký Bất thối chuyển, nếu đọa trong địa ngục , bàng sanh, quỷ giới, atố lạc, tất không có lẽ ấy. Sở dĩ vì sao ? Ngôi Bất thối chuyển Bồ tát quyết định không nghiệp bất thiện, cũng không thiện nghiệp rước lấy quả khổ vậy. Chư Phật quyết định không lời dối gạt vậy. Như Lai đã thuyết đều được lợi vui tất cả hữu tình, do đại từ bi tâm được lưu xuất ra vậy. Việc đã thấy nghe kia quyết định là ác ma làm ra nói ra ".
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, nếu có ác ma làm tượng Sa môn đến chỗ Bồ tát nói lời như vầy : " Ngươi trước đã nghe nên tu bố thí Ba la mật đa khiến mau viên mãn; nên tu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Như vậy cho đến nên chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Đã nghe như thế đều là tà thuyết, nên mau nới bỏ, chớ bảo là chơn.
Lại ngươi trước nghe nên đối tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và các đệ tử quá khứ, vị lai, hiện tại từ sơ phát tâm cho đến pháp trụ. Trong ấy có bao công đức căn lành, đều sanh tùy hỷ nhóm hợp tất cả, cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Đã nghe như thế cũng là tà thuyết nên mau nới bỏ, chớ bảo là chơn. Nếu ngươi bỏ kia chỗ nói tà pháp, ta sẽ dạy ngươi Phật pháp chơn thật, cho ngươi tu học mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Ngươi trước đã nghe chẳng phải lời chơn Phật, là kẻ văn tụng soạn tập để dối gạt. Lời ta nói ra là lời chơn Phật, khiến ngươi mau chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ".
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe lời như thế tâm động sợ nghi, phải biết chưa nhận ký Bất thối chuyển. Kia đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề do chưa quyết định, chưa được gọi Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe lời như thế nơi tâm chẳng động, cũng chẳng sợ nghi, chỉ theo pháp tánh vô tác vô tướng vô sanh mà trụ. Bồ tát Ma ha tát này có sở tác điều gì chẳng tin lời người. Chẳng theo người dạy mà tu bố thí Ba la mật đa; chẳng theo người dạy mà tu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Cho đến chẳng theo người dạy mà tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết Bồ tát Ma ha tát như thế đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được Bất thối chuyển.
Thiện Hiện ! Như lậu tận A la hán có làm việc gì chẳng tin lời người, hiện chứng pháp tánh không lầm không nghi, tất cả ác mà chẳng khuynh động được. Như vậy Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, tất cả Thanh văn, Độc giác, ngoại đạo, ác ma thảy chẳng năng phá hoại đè dẹp tâm kia khiến đối Bồ đề mà lui khuất.
Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này quyết định đã trụ bậc Bất thối chuyển, sở hữu sự nghiệp đều tự suy kỹ, chẳng chỉ tin người mà liền khởi tác. Cho đến sở hữu tôn giáo của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hãy chẳng phớt nhẹ tín thọ phụng hành, huống tin lời Thanh văn, Độc giác, ngoại đạo, ác ma thảy mà hữu sở tác. Các Bồ tát này thi vi điều gì chỉ tin người mà hành, trọn không có lẽ ấy.
Vì cớ sao ? Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này chẳng thấy có pháp khá tin mà hành. Sở dĩ vì sao ? Thiện Hiện ! Các Bồ tát này chẳng thấy có sắc khá tin mà hành, chẳng thấy có thọ tưởng hành thức khá tin mà hành. Cũng chẳng thấy có sắc chơn như khá tin mà hành, chẳng thấy thọ tưởng hành thức chơn như khá tin mà hành. Như vậy cho đến chẳng thấy chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá tin mà hành, cũng chẳng thấy chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chơn như khá tin mà hành.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tấc cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, nếu có ác ma làm tượng Bí sô đến chỗ Bồ tát xướng lời như vầy : "Sở hành các ngươi là pháp sanh tử,chẳng phải hành Bồ tát, chẳng do đây được Nhất thiết trí trí. Các ngươi nay nên tu đạo hết khổ, mau hết các khổ, chứng bát Niết bàn ".
Khi ấy ác ma tức vì Bồ tát thuyết đạo pháp tương tự đạo sanh tử. Chỗ gọi tưởng cốt, hoặc tưởng xanh bầm, hoặc tưởng mủ thúi, hoặc tưởng sình chướng, hoặc tưởng trùng ăn, hoặc tưởng khác đỏ; hoặc từ, hoặc bi, hoặc hỷ, hoặc xả, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô sắc. Bảo Bồ tát rằng : "Đây là chơn đạo chơn hạnh. Ngươi dùng đạo đây, hạnh đây dẽ được Độc giác Bồ đề. Ngươi nhờ đạo đây hạnh đây, nên mau hết tất cả sanh lão bệnh tử. Dùng làm chi lâu chịu khổ sanh tử ! Thân khổ hiện tại hãy đáng chán bỏ, huống lại cầu chịu thân khổ đưông lai. Nên tự nghĩ kỹ, bỏ đã tin trước kia".
Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này khi nghe lời kia nơi tâm chẳng động, cũng chẳng sợ nghi, chỉ khởi nghĩ này : "Nay Bí sô đây ích ta chẳng ít, năng vì ta thuyết đạo pháp tương tự, khiến ta nhận biết đạo này chẳng chứng quả Dự lưu cho đến chẳng chứng Độc giác Bồ đề được, huống sẽ chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ".
Bồ tát Ma ha tát này khởi nghĩ đây rồi, rất sanh vui mừng, lại khởi nghĩ nữa : "Nay Bí sô đây rất là ích ta, phương tiện vì ta thuyết pháp chướng đạo, khiến ta nhận biết pháp chướng đạo rồi, đối đạo Tam thừa tự tại tu học.
Thiện Hiện ! Khi ác ma kia biết Bồ tát đây rất sanh vui mừng, lại khởi nói nữa : "Khốn thay nam tử ! Ngươi nay muốn thấy các Bồ tát Ma ha tát trường thời siêng hành hạnh vô ích chăng ? Là các chúng Bồ tát Ma ha tát trải số đại kiếp như các Căng già, đem vô lượng thứ thượng diệu, áo mặc, uống ăn, đồ nằm, thuốc chữa, của cải, hoa hương các vật, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn Căng già sa thảy.
Lại ở chỗ Phật như Căng già sa thảy, tu hành bố thí Ba la mật đa; tu hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Cho đến chỗ Phật như Căng già sa thảy tu nhất thiết trí; tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Chúng Bồ tát Ma ha tát này cũng gần gũi thừa dự Phật như cát sông Căng già, ở chỗ các Phật thỉnh hỏi đạo Vô thượng Chánh Đẳng Giác, là hỏi lời này : "Sao là Bồ tát Ma ha tát an trụ đạo Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ? Sao là Bồ tát Ma ha tát tu hành bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa. An trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. An trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới. An trụ khổ tập diệt đạo thánh đế.
Tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Tu tám giải thoát cho đến mười biến xứ. Tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Tu Cực hỷ địa cho đến Pháp vận địa. Tu năm nhãn, sáu thần thông. Tu Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Tu ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo. Tu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Tu đà la ni môn, tam ma địa môn.
Tu quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi. Nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình. Tu thần thông thù thắng các Bồ tát Ma ha tát. Tu viên mãn thọ lượng. Học quay xe Đại pháp, hộ trì Chánh pháp, khiến được trụ lâu. Tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Như đã thỉnh hỏi chư Phật Thế Tôn nhiều như cát Căng già thảy thứ lớp vì thuyết.
Chúng Bồ tát Ma ha tát này, như Phật dạy bảo an trụ học trải vô lượng kiếp, mạnh mẽ tinh tiến, hãy chẳng chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, huống nay các ngươi sở tu sở học năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ?"
Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này dù nghe lời ma kia mà tâm không khác, chẳng kinh chẳng sợ, không nghi không lầm, càng bội vui mừng, tác nghĩ này rằng : "Nay Bí sô đây cực nhiêu ích ta, phương tiện vì ta thuyết pháp chướng đạo, khiến ta biết pháp chướng đạo đây quyết định chẳng chứng được quả Dự lưu cho đến chẳng chứng Độc giác Bồ đề, huống năng chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề".
Thiện Hiện ! Khi ác ma kia biết tâm Bồ tát Ma ha tát này chẳng thối khuất, không lầm không nghi, tức ở chỗ đây hóa làm vô lượng hình tượng Bí sô bảo Bồ tát rằng : "Các Bí sô chúng tôi đây đều ở quá khứ cần cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, trải vô lượng kiếp tu hành các thứ khổ hạnh khó hành mà chẳng năng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nay đều lui chứng quả A la hán, các lậu đã hết đến khổ ngằn mé. Các ngươi làm sao năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề !"
Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này thấy nghe đây rồi, tức khởi nghĩ này : "Quyết định là ác ma hóa làm hình tượng Bí sô như thế rối loạn tâm ta, nhân thuyết đạo pháp tương tự chướng ngại; chắc chắn không chứng Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa đến ngôi viên mãn, mà chẳng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, lại lui đọa Thanh văn hoặc bậc Độc giác ".
Bấy giờ, Bồ tát lại khởi nghĩ nữa : "Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa đến ngôi viên mãn mà chẳng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tất không có lẽ ấy. Cho đến tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đến gôi viên mãn mà chẳng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng tất không lẽ ấy ".
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển hằng khởi nghĩ này : "Nếu Bồ tát Ma ha tát như chư Phật dạy, tinh siêng tu học, thường chẳng xa lìa tác ý tương ưng sở nhiếp diệu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Thường chẳng xa lìa tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí. Thường đem phương tiện khuyên các hữu tình tinh siêng tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Bồ tát Ma ha tát này quyết định chẳng lui sáu ba la mật đa, cho đến quyết định chẳng lui nhất thiết tướng trí, tất chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề".
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển hẳng khởi nghĩ này : "Nếu Bồ tát Ma ha tát giác biết ma sự, chẳng theo lời ma sự; giác biết bạn ác, chẳng theo lời bạn ác; giác biết cảnh giới, chẳng theo cảnh giới chuyển. Bồ tát Ma ha tát này quyết định chẳng lui sáu Ba la mật đa. Cho đến quyết định chẳng lui nhất thiết tướng trí, tất chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề".
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển nghe Phật Thế Tôn đã thuyết pháp yếu, thân tâm vui mừng, cung kính tín thọ, khéo hiểu nghĩa thú, nơi tâm kiên cố cứng hơn kim cương, chẳng thế lay chuyển chẳng thể dẫn cướp. Thường siêng tu học sáu Ba la mật đa, tâm không chán mỏi, cũng khuyên người học sáu ba la mật đa, tâm không chán mỏi.
Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
