Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 18

Quyển Thứ 434 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 434 - Hội Thứ Hai

Phẩm Đại Sư

Thứ 38

Bấy giờ, cụ thọ Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế năng làm soi sáng rốt ráo tịnh vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế đều nên kính lễ, được các trời người thảy khâm phụng vậy.

Bát nhã Ba la mật đa như thế không bị nhiễm đắm, các pháp thế gian chẳng năng làm ô vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế xa lìa tất cả ba cõi che mù, năng trừ phiền não các kiến ám vậy.

Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là thượng thủ, đối tất cả thứ Bồ đề phần pháp rất tôn thắng vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế năng làm yên ổn, dứt hẳn tất cả việc kinh khủng, bức bách, tai hoạnh vậy.

Bát nhã Ba la mật đa như thế năng cho sáng láng, nhiếp thọ các hữu tình khiến được năm nhãn vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế năng chỉ trung đạo, khiến kẻ lạc đường lìa hai bên vậy.

Bát nhã Ba la mật đa như thế khéo hay phát sanh Nhất thiết tướng trí, dứt hẳn tất cả phiền não nối nhau và thói quen vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế là mẹ các Bồ tát Ma ha tát, Bồ tát sở tu tất cả Phật pháp từ đấy sanh vậy.

Bát nhã Ba la mật đa như thế chẳng sanh chẳng diệt, tự tướng không vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế lìa tất cả sanh tử, phi thường phi hoại vậy.

Bát nhã Ba la mật đa như thế năng làm chỗ nương dựa, thí các hữu tình Chánh pháp bửu vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế năng thành viên mãn Như Lai mười lực, tất cả luận kẻ khác đều năng chiết phục vậy.

Bát nhã Ba la mật đa như thế năng quay xe Vô thượng pháp ba phen mười hai hành tướng, đạt tất cả pháp không bị gì quay lại vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế năng chỉ tự tánh các pháp không trái ngược, rõ ràng vô tánh tự tánh không vậy.

Bạch Thế Tôn ! Hoặc các Bồ tát, hoặc kẻ tới Bồ tát thừa, hoặc các Thanh văn, hoặc kẻ tới Thanh văn thừa, hoặc các Độc giác, hoặc tới Độc giác thừa, đối Bát nhã Ba la mật đa đây nên trụ thế nào ?

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Các hữu tình này trụ Bát nhã Ba la mật đa đây, nên như Đại Sư cúng dường lễ kính. Bát nhã Ba la mật đa như thế nên như cúng dường lễ kính Đại Sư. Vì cớ sao ?

Xá Lợi Tử ! Đại Sư chẳng khác Bát nhã Ba la mật đa, Bát nhã Ba la mật đa chẳng khác Đại Sư. Đại Sư tức là Bát nhã Ba la mật đa, Bát nhã Ba la mật đa tức là Đại Sư.

Xá Lợi Tử ! Tất cả Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác đều do Bát nhã Ba la mật đa mà được xuất hiện.

Xá Lợi Tử ! Tất cả Bồ tát Ma ha tát, Độc giác, A la hán cho đến Dự lưu đều do Bát nhã Ba la mật đa mà được xuất hiện. Xá Lợi Tử ! Tất cả thế gian mười thiện nghiệp đạo đều do Bát nhã Ba la mật đa mà được xuất hiện.

Xá Lợi Tử ! Tất cả bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông đều do Bát nhã Ba la mật đa mà được xuất hiện. Xá Lợi Tử ! Tất cả bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa đều do Bát nhã Ba la mật đa mà được xuất hiện.

Xá Lợi Tử ! Tất cả nội không cho đến vô tánh tự tánh không, bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi, như vậy cho đến Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, cho đến nhất thiết tướng trí, đều do Bát nhã Ba la mật đa mà được xuất hiện.

Khi ấy, Thiên Đế Thích khởi nghĩ này rằng : Nay Xá Lợi Tử vì nhân duyên nào hỏi Phật việc này. Nghĩ rồi liền thưa Xá Lợi Tử rằng : Bạch Đại Đức ! Nay có nhân duyên nào phát hỏi như thế ?

Khi ấy, Xá Lợi Tử bảo Thiên Đế Thích rằng : Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát nhờ được Bát nhã Ba la mật đa này nhiếp trì, nên phương tiện khéo năng đối tất cả Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác mười phương thế giới quá khứ, vị lai, hiện tại, từ sơ phát tâm đến được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quay xe diệu pháp, độ vô lượng chúng vào cõi Vô dư y bát Niết bàn, cho đến pháp diệt; ở thời gian giữa sở hữu tất cả công đức căn lành, hoặc các Thanh văn, Độc giác, Bồ tát, các loại hữu tình khác công đức căn lành. Như vậy tất cả năng đem vô tướng và vô sở đắc mà làm phương tiện, nhóm hợp cân lường, hiện tiền tùy hỷ. Đã tùy hỷ rồi, cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do nhân duyên đây nên hỏi việc này.

Lại nữa, Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa vượt hơn bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự Ba la mật đa vô lượng số bội.

Kiều Thi Ca ! Như kẻ sanh manh hoặc trăm, hoặc ngàn, hoặc nhiều trăm ngàn, kẻ không tịnh nhãn mà làm dẫn trước hãy chẳng năng gần tới hướng chánh đạo, huống năng xa đến chốn vương đô quốc ấp yên ổn giàu vui. Như vậy bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự Ba la mật đa là những chúng các sanh manh, nếu không kẻ tịnh nhãn Bát nhã Ba la mật đa dẫn đường hãy chẳng năng tới Bồ tát chánh đạo, huống năng xa thấu thành đô Nhất thiết trí.

Lại nữa, Kiều Thi Ca ! Bố thí thảy năm Ba la mật đa cần nhờ được Bát nhã Ba la mật đa nhiếp dẫn nên gọi kẻ có mắt; lại nhờ được Bát nhã Ba la mật đa nhiếp trì nên năm đây mới được tên "đến bờ kia".

Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa cụ thọ Xá Lợi Tử rằng : Như Đại đức nói bố thí thảy năm Ba la mật đa cần nhờ được Bát nhã Ba la mật đa nhiếp trì nên mới được tên là đến bờ kia ấy. Đâu chẳng nên nói cần nhờ được bố thí cho đến tĩnh lự Ba la mật đa nhiếp trì nên năm pháp kia mới được tên đến bờ kia ? Nếu vậy duyên nào riêng khen Bát nhã Ba la mật đa ?

Xá Lợi Tử nói : Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Bố thí thảy sáu Ba la mật đa thay nhau nhiếp trì năng đến bờ kia được. Nhưng trụ Bát nhã Ba la mật đa đủ đại thế lực phương tiện khéo léo, được mau viên mãn sở tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự Ba la mật đa. Chớ chẳng phải trụ năm trước được xong việc này. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa đối năm pháp trước là tối là thắng, là tôn là cao, là diệu là vi diệu, là thượng là vô thượng, vô đẳng vô đẳng đẳng. Do nhân duyên này riêng khen Bát nhã vượt hơn năm Ba la mật đa kia.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát nên làm sao dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa ?

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Các Bồ tát Ma ha tát chẳng vì dẫn phát sắc cho đến thức, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát nhãn xứ cho đến ý xứ, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát sắc xứ cho đến pháp xứ, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát nhãn giới cho đến ý giới, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng vì dẫn phát sắc giới cho đến pháp giới, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát nhãn thức giới cho đến ý thức giới, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát nhãn xúc cho đến ý xúc, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng vì dẫn phát bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát nội không cho đến vô tánh tự tánh không, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa.

Như vậy cho đến chẳng vì dẫn phát Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn phát nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì dẫn pháp tất cả pháp, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa.

Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa rằng : Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát vì sao chẳng vì dẫn phát sắc cho đến tất cả pháp, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa ?

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Vì sắc cho đến tất cả pháp vô tác vô sanh, vô đắc vô hoại, vô tự tánh, nên các Bồ tát Ma ha tát chẳng vì dẫn phát sắc cho đến tất cả pháp, vậy nên dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa như thế hiệp cùng pháp nào ?

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Các Bồ tát Ma ha tát dẫn phát Bát nhã Ba la mật đa như thế chẳng hiệp cùng tất cả pháp. Vì chẳng hiệp nên được danh Bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử thưa : Bát nhã Ba la mật đa như thế chẳng hiệp cùng những tất cả pháp nào ?

Thế Tôn bảo rằng : Bát nhã Ba la mật đa như thế chẳng hiệp cùng thiện pháp, chẳng hiệp cùng phi thiện pháp, chẳng hiệp cùng thế gian pháp, chẳng hiệp cùng xuất thế gian pháp, chẳng hiệp cùng hữu lậu pháp, chẳng hiệp cùng vô lậu pháp, chẳng hiệp cùng hữu tội pháp, chẳng hiệp cùng vô tội pháp, chẳng hiệp cùng hữu vi pháp, chẳng hiệp cùng vô vi pháp. Vì cớ sao ?

Xá Lợi Tử ! Bát nhã Ba la mật đa như thế đối tất cả pháp vô sở đắc, nên chẳng thể nói hiệp cùng các pháp như thế.

Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế đâu cũng chẳng hiệp cùng Nhất thiết tướng trí ?

Phật nói : Kiều Thi Ca ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Bát nhã Ba la mật đa như thế cũng chẳng hiệp cùng Nhất thiết tướng trí. Bởi đây đối kia vô sở đắc vậy.

Bạch Thế Tôn ! Vì sao Bát nhã Ba la mật đa đối Nhất thiết tướng trí không hiệp cũng không đắc ?

Kiều Thi Ca ! Chẳng phải Bát nhã Ba la mật đa đối Nhất thiết tướng trí như danh, như tướng, như sở tác kia có hiệp có đắc.

Bạch Thế Tôn ! Vì sao Bát nhã Ba la mật đa đối Nhất thiết tướng trí cũng khá nói có hiệp có đắc ?

Kiều Thi Ca ! Bởi Bát nhã Ba la mật đa đối Nhất thiết tướng trí như danh tướng thảy không nhận không lấy, không trụ không dứt, không chấp không bỏ. Như vậy hiệp đắc mà không hiệp đắc.

Kiều Thi Ca ! Bát nhã Ba la mật đa như thế đối tất cả pháp cũng như danh tướng thảy, không nhận không lấy, không trụ không dứt, không chấp không bỏ. Như vậy hiệp đắc mà không hiệp đắc.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Hiếm có. Bát nhã Ba la mật đa như thế, vì tất cả pháp vô sanh vô diệt, vô tác vô thành, vô đắc vô hoại, vì vô tự tánh nên hiện ra tại trước, dù có hiệp có đắc mà không hiệp không đắc. Lý thú như thế bất khả tư nghì.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa khởi tưởng như vầy : Bát nhã Ba la mật đa như thế hiệp cùng các pháp, hoặc chẳng hiệp cùng các pháp. Bồ tát Ma ha tát này đều bỏ Bát nhã Ba la mật đa, đều xa Bát nhã Ba la mật đa ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Lại có nhân duyên các Bồ tát Ma ha tát bỏ xa Bát nhã Ba la mật đa rằng Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa khởi tưởng như vầy : Bát nhã Ba la mật đa như thế vô sở hữu, chẳng phải chơn thật, chẳng bền chắc, chẳng tự tại. Bồ tát Ma ha tát này bỏ xa Bồ tát Ma ha tát.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tin Bát nhã Ba la mật đa vì chẳng tin pháp nào ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tin Bát nhã Ba la mật đa thời chẳng tin sắc, chẳng tin thọ tưởng hành thức. Chẳng tin nhãn xứ, chẳng tin nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Chẳng tin sắc xứ, chẳng tin thanh hương vị xúc pháp xứ. Chẳng tin nhãn giới, chẳng tin nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Chẳng tin sắc giới, chẳng tin thanh hương vị xúc pháp giới. Chẳng tin nhãn thức giới, chẳng tin nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Chẳng tin nhãn xúc, chẳng tin nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Chẳng tin nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, chẳng tin nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Chẳng tin bố thí Ba la mật đa; chẳng tin tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Chẳng tin nội không; chẳng tin ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Chẳng tin bốn niệm trụ; chẳng tin bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi.

Như vậy cho đến chẳng tin Phật mười lực; chẳng tin bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng tin quả Dự lưu; chẳng tin quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán. Chẳng tin Độc giác Bồ đề. Chẳng tin tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Chẳng tin chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Chẳng tin nhất thiết trí; chẳng tin đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Vì sao Bồ tát Ma ha tát khi tin Bát nhã Ba la mật đa thời chẳng tin sắc, nói rộng cho đến chẳng tin nhất thiết tướng trí ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa quán tất cả sắc bất khả đắc, nên dù tin Bát nhã Ba la mật đa mà chẳng tin sắc. Nói rộng cho đến quán nhất thiết tướng trí bất khả đắc, nên dù tin Bát nhã Ba la mật đa mà chẳng tin nhất thiết tướng trí. Vậy nên, Thiện Hiện ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tin Bát nhã Ba la mật đa thời chẳng tin sắc, nói rộng cho đến chẳng tin nhất thiết tướng trí.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế là Đại Ba la mật đa ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Ngươi duyên ý nào khởi nói như vầy : Bát nhã Ba la mật đa như thế là Đại Ba la mật đa ?

Thiện Hiện đáp rằng : Bạch Thế Tôn ! Bởi Bát nhã Ba la mật đa đây đối sắc cho đến thức chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối nhãn xứ cho đến ý xứ chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối sắc xứ cho đến pháp xứ chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối nhãn giới cho đến ý giới chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối sắc giới cho đến pháp giới chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối nhãn thức giới cho đến ý thức giới chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối nhãn xúc cho đến ý xúc chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ.

Đối bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối nội không cho đến vô tánh tự tánh không chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ.

Như vậy cho đến Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ.

Bạch Thế Tôn ! Tôi duyên ý đây nên nói Bát nhã Ba la mật đa là Đại Ba la mật đa .

Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Bởi Bát nhã Ba la mật đa đây đối sắc chẳng làm nhóm chẳng làm tan, đối thọ tưởng hành thức chẳng làm nhóm chẳng làm tan. Như vậy cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm nhóm chẳng làm tan. Đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng làm nhóm chẳng làm tan.

Bạch Thế Tôn ! Tôi duyên ý đây nên nói Bát nhã Ba la mật đa là Đại Ba la mật đa.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Bởi Bát nhã Ba la mật đa đây đối sắc chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng, đối thọ tưởng hành thức chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng. Như vậy cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng. Đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng.

Bạch Thế Tôn ! Tôi duyên ý đây nên nói Bát nhã Ba la mật đa là Đại ba la mật đa.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Bởi Bát nhã Ba la mật đa đây đối sắc chẳng làm rộng chẳng làm hẹp, đối thọ tưởng hành thức chẳng làm rộng chẳng làm hẹp. Như vậy cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm rộng chẳng làm hẹp. Đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng làm rộng chẳng làm hẹp.

Bạch Thế Tôn ! Tôi duyên ý đây nên nói Bát nhã Ba la mật đa là Đại Ba la mật đa.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Bởi Bát nhã Ba la mật đa đây đối sắc chẳng làm mạnh chẳng làm yếu, đối thọ tưởng hành thức chẳng làm mạnh chẳng làm yếu. Như vậy cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm mạnh chẳng làm yếu, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng làm mạnh chẳng làm yếu.

Bạch Thế Tôn ! Tôi duyên ý đây nên nói Bát nhã Ba la mật đa là Đại Ba la mật đa.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát mới tới Đại thừa, nương dựa bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, khởi tưởng như vầy :

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm nhóm chẳng làm tan, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm nhóm chẳng làm tan. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm nhóm chẳng làm tan, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm nhóm chẳng làm tan.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm rộng chẳng làm hẹp, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm rộng chẳng làm hẹp. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm rộng chẳng làm hẹp, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm rộng chẳng làm hẹp.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm mạnh chẳng làm yếu, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm mạnh chẳng làm yếu. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm mạnh chẳng làm yếu, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm mạnh chẳng làm yếu.

Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát này do khởi tưởng đây chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát mới tới Đại thừa, nương dựa bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, khởi tưởng như vầy :

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm lớn làm nhỏ, đối thọ tưởng hành thức cũng làm lớn làm nhỏ. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm lớn làm nhỏ, đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác cũng làm lớn làm nhỏ.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm nhóm làm tan, đối thọ tưởng hành thức cũng làm nhóm làm tan. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm nhóm làm tan, đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác cũng làm nhóm làm tan.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm lượng làm phi lượng, đối thọ tưởng hành thức cũng làm lượng làm phi lượng. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm lượng làm phi lượng, đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác cũng làm lượng làm phi lượng.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm rộng làm hẹp, đối thọ tưởng hành thức cũng làm rộng làm hẹp. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm rộng làm hẹp, đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác cũng làm rộng làm hẹp.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm mạnh làm yếu, đối thọ tưởng hành thức cũng làm mạnh làm yếu. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm mạnh làm yếu, đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác cũng làm mạnh làm yếu.

Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát này do khởi tưởng đây chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát, mới tới đại thừa, chẳng nương bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, khởi tưởng như vầy :

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ Đề chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ, đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm lớn chẳng làm nhỏ.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm nhóm chẳng làm tan, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm nhóm chẳng làm tan. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ Đề chẳng làm nhóm chẳng làm tan, đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm nhóm chẳng làm tan.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ Đề chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng, đối các Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm lượng chẳng làm phi lượng.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm rộng chẳng làm hẹp, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm rộng chẳng làm hẹp. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm rộng chẳng làm hẹp, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm rộng chẳng làm hẹp.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc chẳng làm mạnh chẳng làm yếu, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng làm mạnh chẳng làm yếu. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng làm mạnh chẳng làm yếu, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng chẳng làm mạnh chẳng làm yếu.

Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát này do khởi tưởng đây chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát mới tới Đại thừa, chẳng nương bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, khởi tưởng như vầy :

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm lớn làm nhỏ, đối thọ tưởng hành thức cũng làm lớn làm nhỏ. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm lớn làm nhỏ, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng làm lớn làm nhỏ.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm nhóm làm tan, đối thọ tưởng hành thức cũng làm nhóm làm tan. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm nhóm làm tan, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng làm nhóm làm tan.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm lượng làm phi lượng, đối thọ tưởng hành thức cũng làm lượng làm phi lượng. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm lượng làm phi lượng, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng làm lượng làm phi lượng.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm rộng làm hẹp, đối thọ tưởng hành thức cũng làm rộng làm hẹp. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm rộng làm hẹp, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng làm rộng làm hẹp.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc làm mạnh làm yếu, đối thọ tưởng hành thức cũng làm mạnh làm yếu. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm mạnh làm yếu, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng làm mạnh làm yếu.

Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát này do khởi tưởng đây chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao ? Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi tưởng như vầy :

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm lớn nhỏ chẳng làm lớn nhỏ, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm lớn nhỏ chẳng làm lớn nhỏ. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm lớn nhỏ chẳng làm lớn nhỏ, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm lớn nhỏ chẳng làm lớn nhỏ.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm nhóm làm tan chẳng làm nhóm làm tan, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm nhóm làm tan chẳng làm nhóm làm tan. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm nhóm làm tan chẳng làm nhóm làm tan, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm nhóm làm tan chẳng làm nhóm làm tan.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm lượng phi lượng chẳng làm lượng phi lượng, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm lượng phi lượng chẳng làm lượng phi lượng. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm lượng phi lượng chẳng làm lượng phi lượng, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm lượng phi lượng chẳng làm lượng phi lượng.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm rộng hẹp chẳng làm rộng hẹp, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm rộng hẹp chẳng làm rộng hẹp. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm rộng hẹp chẳng làm rộng hẹp, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm rộng hẹp chẳng làm rộng hẹp.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm mạnh yếu chẳng làm mạnh yếu, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm mạnh yếu chẳng làm mạnh yếu. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm mạnh yếu chẳng làm mạnh yếu, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm mạnh yếu chẳng làm mạnh yếu.

Bạch Thế Tôn ! Tất cả như thế đều chẳng phải quả đẳng lưu của Bát nhã Ba la mật đa vậy.

Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi tưởng như vầy :

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm lớn nhỏ chẳng làm lớn nhỏ, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm lớn nhỏ chẳng làm lớn nhỏ. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm lớn nhỏ chẳng làm lớn nhỏ, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm lớn nhỏ chẳng làm lớn nhỏ.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm lượng phi lượng chẳng làm lượng phi lượng, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm lượng phi lượng chẳng làm lượng phi lượng. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm lượng phi lượng chẳng làm lượng phi lượng, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm lượng phi lượng chẳng làm lượng phi lượng.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm rộng hẹp chẳng làm rộng hẹp, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm rộng hẹp chẳng làm rộng hẹp. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm rộng hẹp chẳng làm rộng hẹp, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm rộng hẹp chẳng làm rộng hẹp.

Bát nhã Ba la mật đa như thế đối sắc hoặc làm mạnh yếu chẳng làm mạnh yếu, đối thọ tưởng hành thức hoặc làm mạnh yếu chẳng làm mạnh yếu. Cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc làm mạnh yếu chẳng làm mạnh yếu, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc làm mạnh yếu chẳng làm mạnh yếu.

Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát này gọi đại hữu sở đắc, chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao ? Vì chẳng phải tướng hữu sở đắc năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được vậy. Sở dĩ vì sao ?

Bạch Thế Tôn ! Hữu tình vô sở hữu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô sở hữu. Sắc vô sở hữu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô sở hữu; thọ tưởng hành thức vô sở hữu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô sở hữu. Như vậy cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vô sở hữu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô sở hữu. Tất cả Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác vô sở hữu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô sở hữu.

Bạch Thế Tôn ! Hữu tình không, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng không. Sắc không, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng không; thọ tưởng hành thức không, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng không. Như vậy cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề không, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng không. Tất cả Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác không, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng không.

Bạch Thế Tôn ! Hữu tình xa lìa, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng xa lìa. Sắc xa lìa, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng xa lìa; thọ tưởng hành thức xa lìa, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng xa lìa. Như vậy cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề xa lìa, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng xa lìa. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác xa lìa, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng xa lìa.

Bạch Thế Tôn ! Hữu tình bất khả đắc, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả đắc. Sắc bất khả đắc, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả đắc; thọ tưởng hành thức bất khả đắc, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả đắc. Như vậy cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề bất khả đắc, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả đắc. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác bất khả đắc, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả đắc.

Bạch Thế Tôn ! Hữu tình bất khả tư nghì, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả tư nghì. Sắc bất khả tư nghì, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả tư nghì; thọ tưởng hành thức bất khả tư nghì, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả tư nghì. Như vậy cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề bất khả tư nghì, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả tư nghì. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác bất khả tư nghì, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả tư nghì.

Bạch Thế Tôn ! Hữu tình vô hoại diệt, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô hoại diệt. Sắc vô hoại diệt, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô hoại diệt; thọ tưởng hành thức vô hoại diệt, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô hoại diệt. Như vậy cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vô hoại diệt, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô hoại diệt. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác vô hoại diệt, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô hoại diệt.

Bạch Thế Tôn ! Hữu tình vô giác tri, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô giác tri. Sắc vô giác tri, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô giác tri; thọ tưởng hành thức vô giác tri, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô giác tri. Như vậy cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vô giác tri, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô giác tri. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác vô giác tri, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng vô giác tri.

Bạch Thế Tôn ! Hữu tình lực chẳng thành tựu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng lực chẳng thành tựu. Sắc lực chẳng thành tựu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng lực chẳng thành tựu; thọ tưởng hành thức lực chẳng thành tựu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng lực chẳng thành tựu. Như vậy cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lực chẳng thành tựu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng lực chẳng thành tựu. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác lực chẳng thành tựu, nên phải quán Bát nhã Ba la mật đa cũng lực chẳng thành tựu.

Bạch Thế Tôn ! Tôi duyên ý đấy nên nói Bồ tát Ma ha tát Bát nhã Ba la mật đa là Đại Ba la mật đa.

Hội Thứ Hai

Phẩm Địa Ngục

Thứ 39 - 1

Bấy giờ, cụ thọ Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa đây năng tin hiểu được. Bồ tát Ma ha tát này từ chỗ nào chết đến sanh nơi đây ? Phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đã trải bao thời gian ? Từng gần gũi cúng dường mấy Đức Như Lai Ưùng Chánh Đẳng Giác ? Tu tập bố thí cho đến Bát nhã Ba la mật đa hãy đã lâu chừng nào ? Làm sao tin hiểu Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú thẳm sâu như thế ?

Phật bảo Xá Lợi Tử : Nếu Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa đây năng tin hiểu được, là Bồ tát Ma ha tát này chết từ trong Pháp hội của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở mười phương thế giới Căng già sa thảy vô lượng vô số vô biên đến sanh nơi đây. Bồ tát Ma ha tát này phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đã trải vô lượng vô số vô biên trăm ngàn trăm ức muôn ức kiếp. Bồ tát Ma ha tát này đã từng gần gũi cúng dường vô lượng vô số vô biên bất khả tư nghì bất khả xưng lường Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác. Bồ tát Ma ha tát này từ sơ phát tâm thường siêng tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa đã trải qua vô lượng vô số vô biên trăm ngàn trăm ức muôn ức kiếp.

Xá Lợi Tử ! Bồ tát Ma ha tát này hoặc thấy hoặc nghe Bát nhã Ba la mật đa như thế, bèn khởi nghĩ này : Ta thấy Đại Sư, nghe Đại Sư thuyết.

Xá Lợi Tử ! Bồ tát Ma ha tát này đem vô tướng, vô nhị, vô sở đắc làm phương tiện, năng chính tin hiểu Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú thẳm sâu như thế.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Như Phật đã nói, Bồ tát Ma ha tát này hoặc thấy hoặc nghe Bát nhã Ba la mật đa như thế bèn khởi nghĩ này : Ta thấy Đại Sư, nghe Đại Sư thuyết. Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu hãy có kẻ năng nghe năng thấy chăng ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thật không kẻ năng nghe và năng thấy. Vì cớ sao ? Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thật chẳng phải pháp bị nghe bị thấy vậy.

Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy. Cho đến bố thí Ba la mật đa không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy. Nội không không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy. Cho đến vô tánh tự tánh không không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy. Bốn niệm trụ không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy. Cho đến tám thánh đạo chi không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy.

Như vậy cho đến Như Lai mười lực không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy. Cho đến mười tám pháp Phật bất cọâng không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy. Tất cả Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác không thấy không nghe, vì các pháp lụt chậm vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chứa công hạnh lâu vậy mới năng tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Với trong việc này, cần phân biệt mà thuyết.

Thiện Hiện ! Có Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm tức năng tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cũng năng tu học tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa.

Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này có phương tiện khéo léo, nên chẳng hoại các pháp, chẳng thấy các pháp có tăng có giảm, thường chẳng xa lìa chánh hạnh tương ưng bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa. Thường chẳng xa lìa chư Phật Thế Tôn và các chúng Bồ tát Ma ha tát. Từ một nước Phật tới một nước Phật, muốn đem nhiều phẩm thượng diệu đồ cúng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn và các chúng Bồ tát Ma ha tát thảy, tùy ý năng hiện. Cũng năng ở chỗ các Như Lai kia trồng các căn lành khiến mau viên mãn.

Bồ tát Ma ha tát này tùy chỗ thọ thân, chẳng đọa trong thai tạng mạ mà sanh, tâm thường chẳng cùng phiền não tạp trụ, cũng từng chẳng khởi tâm Nhị thừa. Bồ tát Ma ha tát này thường chẳng xa lìa thần thông thù thắng, từ một nước Phật đến một nước Phật, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật.

Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này năng chính tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu.

Quyển Thứ 435 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 435 - Hội Thứ Hai

Phẩm Địa Ngục

Thứ 39 - 2

Thiện Hiện ! Có Bồ tát Ma ha tát dù từng thấy Phật hoặc trăm hoặc ngàn, hoặc nhiều trăm ngàn, ở chỗ chư Phật và đệ tử kia, cũng nhiều tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã mà hữu sở đắc làm phương tiện, nên chẳng năng tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cho đến bố thí Ba la mật đa.

Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, liền từ ngồi đứng dậy bỏ chúng mà đi. Thiện Hiện ! Bồ tát Ma ha tát này khinh mạn Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, cũng khinh mạn Phật, đã bỏ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, cũng bỏ chư Phật.

Thiện Hiện ! Nay trong chúng đây cũng có loại kia, nghe Ta tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, tâm chẳng chịu vui, bỏ chúng mà đi. Sở dĩ vì sao ? Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này đời trước nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đã từng bỏ đi, đời nay nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa như thế, do sức túc tập trước cũng lại bỏ đi.

Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này, đối sở thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, thân ngữ và tâm đều chẳng hòa hợp. Do đây tạo gây tội nghiệp tăng trưởng ngu si ác huệ. Kia do gây tội nghiệp tăng trưởng ngu si ác huệ, nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, tức liền hủy báng chướng ngại nới bỏ Bát nhã Ba la mật đa như thế, thời là hủy báng chướng ngại nới bỏ Nhất thiết tướng trí chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại.

Kia do hủy bàng chướng ngại nới bỏ Nhất thiết tướng trí chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, tức liền tạo gây tăng trưởng năng cảm nghiệp thiết Chánh pháp.

Kia do tạo gây tăng trưởng năng cảm nghiệp thiếu Chánh pháp, đọa đại địa ngục, trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm, hoặc nhiều trăm ngàn năm, hoặc nhiều trăm ức năm, hoặc nhiều trăm trăm ức năm, hoặc nhiều ngàn trăm ức năm, hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức năm, hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm trong đại địa ngục chịu các đại khổ đau độc dữ dội.

Kia vì tội nặng nên ở thế giới đây từ một đại địa ngục đến một đại địa ngục, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay chịu các đại khổ đau độc dữ dội.

Nếu khi thế giới đây kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió khởi, kia nghiệp thiếu pháp vẫn chưa hết, nên chết rồi chuyển sanh thế giới phương khác cùng đồng loại này trong đại địa ngục trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm cho đến hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm trong đại địa ngục chịu các đại khổ đau độc dữ dội. Kia vì tội nặng nên ở thế giới khác từ một đại địa ngục đến một đại địa ngục, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay chịu các đại khổ đau độc dữ dội.

Nếu khi thế giới khác kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió khởi, kia vì nghiệp thiếu pháp vẫn chưa hết, nên chết rồi chuyển sanh thế giới phương khác, cùng đồng loại này trong đại địa ngục trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm, cho đến hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm trong đại địa ngục chịu các đại khổ đau độc dữ dội. Kia vì tội nặng nên ở thế giới khác từ một đại địa ngục đến một đại địa ngục, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay chịu các đại khổ đau độc dữ dội.

Như vậy lần lữa trải khắp các thế giới khác mười phương trong đại địa ngục chịu các đại khổ đau độc dữ dội. Nếu các thế giới mười phương kia khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió khởi, kia nghiệp thiếu pháp vẫn chưa hết, nên chết rồi sanh trở lại trong đại địa ngục nơi thế giới đây, từ một đại địa ngục đến một đại địa ngục, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay chịu các đại khổ đau độc dữ dội.

Nếu khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió thế giới này khởi, kia nghiệp thiếu pháp vẫn chưa hết, nên chết rồi sanh lại thế giới các phương khác trải lâu trong đại địa ngục mười phương chịu các đại khổ đau độc dữ dội. Luân hồi như thế trải vô lượng kiếp.

Kia thế lực tội nghiệp thiếu Chánh pháp yếu dần từ địa ngục ra đọa thú bàng sanh trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm, cho đến hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm thọ thân bàng sanh gặp đủ các khổ tàn hại khủng bố bức bách thảy. Tội chưa hết, nên ở thế giới này từ một chỗ hiểm ác đến một chỗ hiểm ác, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay gặp đủ các khổ tàn hại khủng bách thảy.

Nếu khi thế giới này bị tam tai phá hoại, kia nghiệp thiếu pháp còn thế lực chưa hết, chết rồi chuyển sanh thế giới phương khác cùng đồng loại này trong thú bàng sanh, trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm, cho đến hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm chịu thân bàng sanh gặp đủ các khổ tàn hại khủng bách thảy. Tội chưa hết, nên ở thế giới khác từ một chỗ hiểm ác đến một chỗ hiểm ác, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay, gặp đủ các khổ tàn hại khủng bách thảy.

Nếu thế giới kia khi bị tam tai phá hoại, kia nghiệp thiếu pháp còn thế lực chưa hết, chết rồi chuyển sanh thế giới các phương, cùng đồng loại này trong thú bàng sanh trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm, cho đến hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm thọ thân bàng sanh, gặp đủ các khổ tàn hại khủng bách thảy. Tội chưa hết nên ở các thế giới phương khác, từ một chỗ hiểm ác đến một chỗ hiểm ác, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay gặp đủ các khổ tàn hại khủng bách thảy.

Như vậy lần lữa trải khắp các thế giới khác mười phương thọ thân bàng sanh, gặp đủ các khổ tàn hại khủng bách thảy. Nếu các thế giới mười phương kia khi bị tam tai phá hoại, kia nghiệp thiếu pháp còn thế lực chưa hết, chết rồi sanh trở lại trong thú bàng sanh nơi thế giới này, từ một chỗ hiểm ác đến một chỗ hiểm ác, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay, gặp đủ các khổ tàn hại khủng bách thảy.

Nếu thế giới này khi bị tam tai phá hoại, kia nghiệp thiếu pháp còn thế lựa chưa hết, chết rồi sanh trở lại các thế giới khác, trải khắp mười phương trong thú bàng sanh rộng chịu nhiều khổ. Tuần hoàn như thế trải vô lượng kiếp.

Kia thế lực tội nghiệp thiếu Chánh pháp mỏng dần, thoát thú bàng sanh đọa trong quỷ giới, trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm, cho đến hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm ở trong quỷ giới chịu đủ các khổ đói khát lạnh ốm tiều tụy thảy. Tội chưa hết nên ở thế giới đây, từ một nước quỷ đói đến một nước quỷ đói, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay, chịu đủ các khổ đói khát lạnh ốm tiều tụy thảy.

Nếu thế giới này khi bị tam tai phá hoại, kia nghiệp thiếu pháp còn thế lực chưa hết, chết rồi chuyển sanh thế giới phương khác, cùng đồng loại này trong thú quỷ đói trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm, cho đến hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm ở trong quỷ giới chịu đủ các khổ đói khát lạnh ốm tiều tụy thảy. Tội chưa hết nên ở thế giới kia từ một nước quỷ đói đến một nước quỷ đói, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay, chịu đủ các khổ đói khát lạnh ốm tiều tụy thảy.

Nếu thế giới kia bị tam tai phá hoại, kia nghiệp thiếu pháp còn thế lực chưa hết, chết rồi chuyển sanh các thế giới phương khác, cùng đồng loại này trong thú quỷ đói trải lâu nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm, cho đến hoặc nhiều trăm ngàn trăm ức muôn ức năm ở trong quỷ giới chịu đủ các khổ đói khát lạnh ốm tiều tụy thảy. Tội chưa hết nên ở các thế giới khác, từ một nước quỷ đói đến một nước quỷ đói, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay chịu đủ các khổ đói khát lạnh ốm tiều tụy thảy.

Như vậy, lần lữa trải khắp các thế giới mười phương ở trong quỷ giới, chịu đủ các khổ đói khát lạnh ốm tiều tụy thảy. Nếu các thế giới khác mười phương kia khi bị tam tai phá hoại, kia nghiệp thiếu pháp còn thế lực chưa hết, chết rồi lại sanh trở lại nơi thế gian này trong thú quỷ đói, từ một nước quỷ đói đến một nước quỷ đói, cho đến kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa khởi đến nay, chịu đủ các khổ đói khát lạnh ốm tiều tụy thảy.

Nếu thế giới đây khi bị tam tai phá hoại, kia nghiệp thiếu pháp còn thế lực chưa hết, chết rồi lại sanh các thế giới khác trải khắp mười phương trong thú quỷ đói rộng chịu nhiều khổ. Như vậy quanh tròn trải vô lượng kiếp.

Kia nghiệp thiếu Chánh pháp dư thế sắp hết ra khỏi giới quỷ đói đến sanh trong người. Dù được làm người mà ở hạng hèn hạ. Nghĩa là hoặc sanh nhà đui điếc, hoặc nhà tôi tớ, hoặc nhà gánh thây chết, hoặc nhà gánh thây chết, hoặc nhà hàng thịt, hoặc nhà bắt cá săn thú, hoặc nhà thợ thuyền, hoặc nhà con hát, hoặc nhà tà kiến, hoặc nhà bỉ ổi tạp nạp các ác luật nghi; hoặc thọ làm thân không mắt, không tai, không mũi, không lưỡi, không tay, không chân, đui mù điếc câm, ung thư ghẻ hủi, bệnh phong điên cuồng, hung tàn gù lưng, tay chân ngăn cụt, các căn khuyết thiếu, sắc đen vàng tiều tụy, ngoan ngôn không hiểu gì hết. Có ra làm việc gì đều bị người khinh cười.

Hoặc sanh ở chỗ nào chẳng nghe danh Phật, danh Pháp, danh Tăng, danh Độc giác. Hoặc lại sanh ở thế giới u ám hằng không ngày đem, chẳng thấy ánh sáng, ở chỗ hiểm trở, uế ác độc địa. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện ! Kia nghiệp thiếu Chánh pháp gây tạo tăng trưởng rất sâu nặng, nên chịu như thế thảy quả khổ tròn đầy, chẳng thể ưa vui. Phẩm loại quá nhiều khó nỗi nói cho đầy đủ.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Như Lai thường nói trong tội nặng ấy là năm vô gián. Nay nói thứ sáu gây tạo tăng trưởng nghiệp hoại Chánh pháp cùng năm vô gián là tương tự ư ?

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Nghiệp hoại Chánh pháp tối cực thô nặng, chẳng thể đem sánh nghiệp năm vô gián. Nghĩa là kia nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu tức liền chẳng tin bài báng hủy chê, lời nói như vầy : Chẳng phải các Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác đã diễn thuyết, phi pháp phi luật, chẳng phải Đại Sư dạy. Chúng ta đối đấy chẳng nên tu học. Người báng pháp này, tự báng Bát nhã Ba la mật đa, cũng dạy vô lượng hữu tình hủy báng. Tự hoại nơi thân, cũng khiến người hoại. Tự uống thuốc độc, cũng khiến người uống. Tự mất quả vui sanh thiên, giải thoát, cũng khiến người mất. Tự đem thân thể vào địa ngục lửa, cũng đem thân thể người vào địa ngục lửa. Tự chẳng tin hiểu Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cũng chuyển dạy người khiến chẳng tin hiểu Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Tự chìm biển khổ, cũng khiến người chìm.

Xá Lợi Tử ! Ta đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, hãy chẳng muốn cho kẻ báng Chánh pháp nghe danh tự kia, huống vì họ thuyết.

Xá Lợi Tử ! Kẻ báng Chánh pháp, ta hãy chẳng cho các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa nghe danh tự họ, huống khiến mắt thấy, đâu cho ở chung. Vì cớ sao ?

Xá Lợi Tử ! Các kẻ hủy báng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, phải biết kia danh hoại Chánh pháp, đọa loài đen tối, như con ốc trâu uế tự dơ dơ người khác; như đống rác thúi, nếu có tin dùng lời kẻ hoại pháp cũng chịu đại khổ như trước đã nói.

Xá Lợi Tử ! Các kẻ phá hoại Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, phải biết loại tức là địa ngục, bàng sanh, quỷ đói, quyết định phải chịu đại khổ cực nặng dữ dội vô biên. Vậy nên kẻ trí chẳng nên hủy báng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Vì duyên nào chỉ nói kẻ hoại Chánh pháp như thế đọa đại địa ngục, bàng sanh, quỷ giới trường thời chịu khổ mà chẳng nói hình mạo thân lượng kia ?

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Thôi, chẳng nên nói kẻ hoại Chánh pháp đời sau phải chịu hình lượng ác thú. Vì cớ sao ? Xá Lợi Tử ! Nếu Ta nói đủ kẻ hoại Chánh pháp đời sau phải chịu hình lượng ác thú, kia nghe kinh sợ phải mửa máu nóng, bèn gây mất mạng, hoặc khổ gần chết, tâm vội buồn não như trúng tên độc, thân khô héo dần như cỏ gặp sương. Sợ kia nghe nói kẻ hoại Chánh pháp phải chịu khổ thân xấu lớn như thế, luống tự kinh hoàng tán thân thất mạng, Ta thương xót kia nên chẳng vì người nói hình lượng thân mạo tội hoại Chánh pháp.

Xá Lợi Tử nói : Cúi xin Thế Tôn nói kẻ hoại Chánh pháp đời sau phải chịu hình lượng ác thú để làm minh giới đời sau, khiến biết báng pháp sẽ bị khổ lớn, chẳng gây tội này.

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Ta trước đã nói, đủ làm minh giới. Nghĩa làđời vị lai các thiện nam tử, thiện nữ nhân nghe Ta đã nói kẻ gây tạo nghiệp hoại Chánh pháp tăng trưởng cực viên mãn, đọa đại địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, trong mỗi mỗi thú trường thời chịu khổ, đủ tự đua giữ chẳng báng Chánh pháp.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật rằng : Dạ, Bạch Thế Tôn ! Dạ, Bạch Thiện Thệ ! Đời sau tố tánh các thiện nam tử, thiện nữ nhân nghe Phật trước nói tội báng Chánh pháp cảm khổ trường thời, đủ làm minh giới, thà bỏ thân mạng quyết chẳng báng pháp, chớ làm ta sau phải chịu khổ ấy.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Nếu có các thiện nam tử thiện nữ nhân thảy thông huệ nghe Phật đã nói người báng Chánh pháp ở đời đương lai lâu chịu đại khổ nên khéo hộ trì nghiệp thân ngữ ý, chớ đối Chánh pháp bài báng hủy hoại đọa ba ác thú chịu khổ trường thời. Ơû đời lâu xa chẳng được thấy Phật chẳng được nghe Pháp, chẳng gặp gỡ tăng, chẳng được sanh ở nước có Phật. Dù sanh đạo người hèn hạ nghèo cùng, xấu quê ngoan dại, nhánh thân thiếu khuyết, nói ra lời gì người chẳng tin chịu.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Gây tạo tăng trưởng cảm nghiệp thiếu pháp, đâu chẳng bởi tập ác ngữ nghiệp ư ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Như vậy, như vậy. Thật bởi thói quen tập ác ngữ nghiệp nên gây tạo tăng trưởng cảm nghiệp thiếu pháp. Ơû trong Luật Tạng Chánh pháp của Ta sẽ có những kẻ xuất gia ngu si kia, dù tôn xưng Ta lấy làm Đại Sư, mà đối ta thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu bài báng hủy hoại.

Thiện Hiện phải biết : Nếu có báng hủy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, thời là báng hủy chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu có báng hủy chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, thời là báng hủy Nhất thiết tướng trí chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Nếu có báng hủy Nhất thiết tướng trí chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, thời là báng hủy tất cả Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác. Nếu có báng hủy tất cả Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác, thời là báng hủy Phật bảo, Pháp bảo, Bi sô tăng bảo. Nếu có báng hủy Phật Pháp tăng bảo, thời sẽ báng hủy thế gian chánh kiến.

Nếu sẽ báng hủy thế gian chánh kiến, thời sẽ báng hủy bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến,tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Cũng sẽ báng hủy nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Cũng sẽ báng hủy bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Như vậy cho đến cũng sẽ báng hủy Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Cũng sẽ báng hủy Nhất thiết tướng trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Kia bởi báng hủy Nhất thiết tướng trí, tức đã nhiếp thọ vô lượng vô số vô biên tội nghiệp. Do kia nhiếp thọ vô lượng vô số vô biên tội nghiệp, tức đã nhiếp thọ tất cả địa ngục, bàng sanh, quỷ giới và trong thú vô lượng vô số vô biên khổ lớn.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Các đứa ngu kia có mấy nhân duyên mà báng hủy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Do bốn nhân duyên, các đứa ngu kia báng hùy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế. Những gì là bốn ?

Một là bị gió các tà ma thổi gạt, nên các đứa ngu kia báng hủy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế.

Hai là đối pháp sâu thẳm chẳng tin hiểu, nên các đứa ngu kia báng hủy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế.

Ba là chẳng siêng tinh tiến, say đắm năm uẩn, bị các ác tri thức nhiếp thọ, nên đứa ngu kia báng hủy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế.

Bốn là ôm nhiều giận dữ ưa làm ác pháp, thích tự cao cử khinh dễ kẻ khác, nên các đứa ngu kia báng hủy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế.

Thiện Hiện ! Các đứa ngu kia bởi đủ bốn nhân duyên như vậy nên báng hủy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế. Do đây phải chịu vô lượng khổ.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Đứa ngu thế gian chẳng siêng tinh tiến, bị ác tri thức nhiếp thọ, chưa trồng căn lành, đủ các ác hành, đối Phật đã nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu khó tin khó hiểu ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói, đứa ngu thế gian chẳng siêng tinh tiến bị ác tri thức nhiếp thọ, chưa trồng căn lành, đủ các ác hành, đối Ta đã nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thật khó tin khó hiểu.

Cọ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu ra sao khó tin khó hiểu ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Sắc không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh sắc vô sở hữu là tự tánh sắc vậy. Thọ tưởng hành thức không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh thọ tưởng hành thức vô sở hữu là tự tánh thọ tưởng hành thức vậy.

Thiện Hiện ! Nhãn xứ cho đến ý xứ không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhãn xứ cho đến ý xứ vô sở hữu là tự tánh nhãn xứ cho đến ý xứ vậy. Sắc xứ cho đến pháp xứ không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh sắc xứ cho đến pháp xứ vô sở hữu là tự tánh sắc xứ cho đến pháp xứ vậy.

Thiện Hiện ! Nhãn giới cho đến ý giới không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhãn giới cho đến ý giới vô sở hữu là tự tánh nhãn giới cho đến ý giới vậy.

Sắc giới cho đến pháp giới không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh sắc giới cho đến pháp giới vô sở hữu là tự tánh sắc giới cho đến pháp giới vậy.

Nhãn thức giới cho đến ý thức giới không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhãn thức giới cho đến ý thức giới vô sở hữu là tự tánh nhãn thức giới cho đến ý thức giới vậy.

Nhãn xúc cho đến ý xúc không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhãn xúc cho đến ý xúc vô sở hữu là tự tánh nhãn xúc cho đến ý xúc vậy.

Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu là tự tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vậy.

Thiện Hiện ! Bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa vô sở hữu là tự tánh bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa vậy.

Thiện Hiện ! Nội không cho đến vô tánh tự tánh không không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nội không cho đến vô tánh tự tánh không vô sở hữu là tự tánh nội không cho đến vô tánh tự tánh không vậy.

Thiện Hiện ! Bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi vô sở hữu là tự tánh bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi vậy.

Thiện Hiện ! Như vậy cho đến Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng vô sở hữu là tự tánh Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng vậy.

Thiện Hiện ! Nhất thiết trí không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhất thiết trí vô sở hữu là tự tánh nhất thiết trí vậy. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô sở hữu là tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Sắc thời trước không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh thời trước vô sở hữu là tự tánh sắc thời trước vậy. Thọ tưởng hành thức thời trước không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh thọ tưởng hành thức thời trước vô sở hữu là tự tánh thọ tưởng hành thức thời trước vậy.

Như vậy cho đến nhất thiết trí thời trước không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhất thiết trí thời trước vô sở hữu là tự tánh nhất thiết trí thời trước vậy. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời trước không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời trước vô sở hữu là tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời trước vậy.

Thiện Hiện ! Sắc thời sau không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh sắc thời sau vô sở hữu là tự tánh sắc thời sau vậy. Thọ tưởng hành thức thời sau không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh thọ tưởng hành thức thời sau vô sở hữu là tự tánh thọ tưởng hành thức thời sau vậy.

Như vậy cho đến nhất thiết trí thời sau không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhất thiết trí thời sau vô sở hữu là tự tánh nhất thiết trí thời sau vậy. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời sau không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời sau vô sở hữu là tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời sau vậy.

Thiện Hiện ! Sắc thời giữa không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh sắc thời giữa vô sở hữu là tự tánh sắc thời giữa vậy. Thọ tưởng hành thức thời giữa không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh thọ tưởng hành thức thời giữa vô sở hữu là tự tánh thọ tưởng hành thức thời giữa vậy.

Như vậy cho đến nhất thiết trí thời giữa không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh nhất thiết trí thời giữa vô sở hữu là tự tánh nhất thiết trí thời giữa vậy. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời giữa không buộc không mở. Vì cớ sao ? Vì tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời giữa vô sở hữu là tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thời giữa vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bổ đặc già la chẳng siêng tinh tiến, chưa trồng căn lành, đủ căn chẳng lành, bị bạn ác nhiếp, biếng nhác tăng thượng, theo ma làm mạnh, tinh tiến yếu kém, mất nhớ ác huệ. Đối Phật đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thật khó tin hiểu ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Bổ đặc già la chẳng siêng tinh tiến, chưa trồng căn lành, đủ căn chẳng lành, bị bạn ác nhiếp, biếng nhác tăng thượng, theo ma làm mạnh, tinh tiến yếu kém, mất nhớ ác huệ. Đối Ta đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thật khó tin hiểu. Sở dĩ vì sao ?

Thiện Hiện ! Sắc thanh tịnh tức quả thanh tịnh, quả thanh tịnh tức sắc thanh tịnh. Sắc thanh tịnh đây cùng quả thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Thọ tưởng hành thức thanh tịnh tức quả thanh tịnh, quả thanh tịnh tức thọ tưởng hành thức thanh tịnh. Thọ tưởng hành thức thanh tịnh đây cùng quả thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát thanh tịnh tức quả thanh tịnh, quả thanh tịnh tức tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát thanh tịnh. Tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát thanh tịnh đây cùng quả thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thanh tịnh tức quả thanh tịnh, quả thanh tịnh tức chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thanh tịnh. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thanh tịnh đây cùng quả thanh thịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Sắc thanh tịnh tức Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh, Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh tức sắc thanh tịnh. Sắc thanh tịnh đây cùng Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Thọ tưởng hành thức thanh tịnh tức Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh, Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh tức thọ tưởng hành thức thanh tịnh. Thọ tưởng hành thức thanh tịnh đây cùng Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến nhất thiết trí thanh tịnh tức Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh, Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh tức nhất thiết trí thanh tịnh. Nhất thiết trí thanh tịnh đây cùng Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức tức Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh, Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh tức đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh đây cùng Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Sắc thanh tịnh tức Nhất thiết trí trí thanh tịnh, Nhất thiết trí trí thanh tịnh tức sắc thanh tịnh. Sắc thanh tịnh đây cùng Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Thọ tưởng hành thức thanh tịnh tức Nhất thiết trí trí thanh tịnh, Nhất thiết trí trí thanh tịnh tức thọ tưởng hành thức thanh tịnh. Thọ tưởng hành thức thanh tịnh đây cùng Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến nhất thiết trí thanh tịnh tức Nhất thiết trí trí thanh tịnh, Nhất thiết trí trí thanh tịnh tức nhất thiết trí thanh tịnh. Nhất thiết trí thanh tịnh đây cùng Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức Nhất thiết trí trí thanh tịnh, Nhất thiết trí trí thanh tịnh tức đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh đây cùng Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Bất nhị thanh tịnh tức sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh tức bất nhị thanh tịnh. Bất nhị thanh tịnh đây cùng sắc thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Bất nhị thanh tịnh tức thọ tưởng hành thức thanh tịnh, thọ tưởng hành thức thanh tịnh tức bất nhị thanh tịnh. Bất nhị thanh tịnh đây cùng thọ tưởng hành thức thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến bất nhị thanh tịnh tức nhất thiết trí thanh tịnh, nhất thiết trí thanh tịnh tức bất nhị thanh tịnh. Bất nhị thanh tịnh đây cùng nhất thiết trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Bất nhị thanh tịnh tức đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức bất nhị thanh tịnh. Bất nhị thanh tịnh đây cùng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Ngã hữu tình cho đến tri giả, kiến giả thanh tịnh tức sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh tức ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh. Ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh đây cùng sắc thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh tức thọ tưởng hành thức thanh tịnh, thọ tưởng hành thức thanh tịnh tức ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh. Ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh đây cùng thọ tưởng hành thức thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh tức nhất thiết trí thanh tịnh, nhất thiết trí thanh tịnh tức ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh. Ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh đây cùng nhất thiết trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh tức đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh. Ngã hữu tình cho đến tri giả kiến giả thanh tịnh đây cùng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Tham sân si thanh tịnh tức sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh tức tham sân si thanh tịnh. Tham sân si thanh tịnh đây cùng sắc thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Tham sân si thanh tịnh tức thọ tưởng hành thức thanh tịnh, thọ tưởng hành thức thanh tịnh tức tham sân si thanh tịnh. Tham sân si thanh tịnh đây cùng thọ tưởng hành thức thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến tham sân si thanh tịnh tức nhất thiết trí thanh tịnh, Nhất thiết trí thanh tịnh tức tham sân si thanh tịnh. Tham sân si thanh tịnh đây cùng nhất thiết trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Tham sân si thanh tịnh tức đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức tham sân si thanh tịnh. Tham sân si thanh tịnh đây cùng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Sắc thanh tịnh nên thọ thanh tịnh, thọ thanh tịnh nên sắc thanh tịnh. Sắc thanh tịnh đây cùng thọ thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy thọ thanh tịnh nên tưởng thanh tịnh. Tưởng thanh tịnh nên hành thanh tịnh. Hành thanh tịnh nên thức thanh tịnh. Thức thanh tịnh nên nhãn xứ cho đến ý xứ thanh tịnh. Ý xứ thah tịnh nên sắc xứ cho đến pháp xứ thanh tịnh. Pháp xứ thanh tịnh nên nhãn giới cho đến ý giới thanh tịnh. Ý giới thanh tịnh nên sắc giới cho đến pháp giới thanh tịnh.

Pháp giới thanh tịnh nên nhãn thức giới cho đến ý thức giới thanh tịnh. Ý thức giới thanh tịnh nên nhãn xúc cho đến ý xúc thanh tịnh. Ý xúc thanh tịnh nên nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ thanh tịnh. Ý xúc làm duyên sanh ra các thọ thanh tịnh, nên vô minh cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não thanh tịnh. Lão tử sầu thán khổ ưu não thanh tịnh, nên Bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa thanh tịnh.

Bố thí Ba la mật đa thanh tịnh nên nội không cho đến vô tánh tự tánh không thanh tịnh. Vô tánh tự tánh không thanh tịnh nên bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi thanh tịnh. Tám thánh đạo chi thanh tịnh nên lần lữa cho đến Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng thanh tịnh. Mười tám pháp Phật bất cộng thanh tịnh nên nhất thiết trí thanh tịnh. Nhất thiết trí thanh tịnh nên đạo tướng trí thanh tịnh. Đạo tướng trí thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên đạo tướng trí thanh tịnh. Đạo tướng trí thanh tịnh đây cùng nhất thiết tướng trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, Nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến bố thí Ba la mật đa thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc bố thí Ba la mật đa thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến bố thí Ba la mật đa thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc bố thí Ba la mật đa thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Thiện Hiện ! Nội không thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc nội không thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến nội không thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc nội không thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến vô tánh tự tánh không thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc vô tánh tự tánh không thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến vô tánh tự tánh không thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc vô tánh tự tánh không thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Thiện Hiện ! Bốn niệm trụ thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc bốn niệm trụ thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến bốn niệm trụ thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc bốn niệm trụ thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Như vậy cho đến tám thánh đạo chi thanh tịnh nên sắc thanh tịnh. Sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc tám thánh đạo chi thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến tám thánh đạo chi thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc tám thánh đạo chi thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng không hoại không đoạn.

Thiện Hiện ! Như vậy cho đến Như Lai mười lực thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc Như Lai mười lực thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến Như Lai mười lực thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc Như Lai mười lực thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc mười tám pháp Phật bất cộng thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc mười tám pháp Phật bất cộng thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Thiện Hiện ! Nhất thiết trí thanh tịnh nên sắùc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc nhất thiết trí thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến nhất thiết trí thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc nhất thiết trí thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên đạo tướng trí thanh tịnh, đạo tướng trí thanh tịnh nên Nhất thiết trí trí thanh tịnh. Hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc đạo tướng trí thanh tịnh, hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Nhất thiết trí trí thanh tịnh, nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh. Hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến Nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh. Hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh, hoặc Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Như vậy cho đến Nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc thanh tịnh, sắc thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh, hoặc sắc thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Nói rộng cho đến Nhất thiết trí trí thanh tịnh nên đạo tướng trí thanh tịnh, đạo tướng trí thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Hoặc Nhất thiết trí trí thanh tịnh, hoặc đạo tướng trí thanh tịnh, hoặc nhất thiết tướng trí thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn. Trong đây có bao nhiêu mỗi mỗi văn cú, đều nêu loại như trước theo thứ lớp mà nói rộng.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Hữu vi thanh tịnh nên vô vi thaanh tịnh. Vô vi thanh tịnh nên hữu vi thanh tịnh. Hoặc hữu vi thanh tịnh, hoặc vô vi thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Quá khứ thanh tịnh nên vị lai thanh tịnh. Vị lai thanh tịnh nên quá khứ thanh tịnh. Hoặc quá khứ thanh tịnh, hoặc vị lai thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Quá khứ thanh tịnh nên hiện tại thanh tịnh, hiện tại thanh tịnh nên quá khứ thanh tịnh. Hoặc quá khứ thanh tịnh, hoặc hiện tại thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Vị lai thanh tịnh nên hiện tại thanh tịnh, hiện tại thanh tịnh nên vị lai thanh tịnh. Hoặc vị lai thanh tịnh, hoặc hiện tại thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Quá khứ thanh tịnh nên vị lai hiện tại thanh tịnh. Vị lai hiện tại thanh tịnh nên quá khứ thanh tịnh. Hoặc quá khứ thanh tịnh, hoặc vị lai hiện tại thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Vị lai thanh tịnh nên quá khứ hiện tại thanh tịnh. Quá khứ hiện tại thanh tịnh nên vị lai thanh tịnh. Hoặc vị lai thanh tịnh, hoặc quá khứ hiện tại thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.

Hiện tại thanh tịnh nên quá khứ vị lai thanh tịnh. Quá khứ vị lai thanh tịnh nên hiện tại thanh tịnh. Hoặc hiện tại thanh tịnh, hoặc quá khứ vị lai thanh tịnh không hai không riêng, không hoại không đoạn.