Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 1/12

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 18

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Kinh Đại Bát Nhã

Ba La Mật Đa

(Trọn bộ 24 tập)

TẬP 18

Hán Dịch: Tam Tạng Pháp Sư Huyền Trang

Việt Dịch:

HT.Trí Nghiêm

Khảo Dịch:

HTThiện Siêu

Sàigòn - 1998

Mục Lục

Quyển Thứ 426 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 427 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 428 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 429 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 430 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 431 - Hội Thứ Hai

Quyển T hứ 432

- Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 433 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 434 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 435 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 436 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 437 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 438 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 439 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 440 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 441 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 442 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 443 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 444 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 445 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 446 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 447 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 448 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 449 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 450 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 426 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 426 - Hội Thứ Hai

Phẩm Đế Thích

Thứ 25 - 2

Bấy giờ, các thiên tử lại khởi nghĩ này : Tôn giả Thiện Hiện đối Bát nhã Ba la mật đa đây, dù đã đem nhiều thứ phương tiện nói rõ để muốn khiến dễ hiểu hơn, nhưng nghĩa thú ấy lại càng sâu càng diệu khó nổi so lường được !

Cụ thọ Thiện Hiện biết tâm các thiên tử đã nghĩ gì liền bảo kia rằng : Các thiên tử ! Sắc cho đến thức chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh sắc cho đến thức chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh sắc cho đến tự tánh thức cũng chẳng sâu chẳng diệu. Nhãn xứ cho đến ý xứ chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh nhãn xứ cho đến tự tánh ý xứ cũng chẳng sâu chẳng diệu. Sắc xứ cho đến pháp xứ chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh sắc xứ cho đến tự tánh pháp xứ cũng chẳng sâu chẳng diệu. Nhãn giới cho đến ý giới chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh nhãn giới cho đến tự tánh ý giới cũng chẳng sâu chẳng diệu. Sắc giới cho đến pháp giới chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh sắc giới cho đến tự tánh pháp giới cũng chẳng sâu chẳng diệu. Nhãn thức giới cho đến ý thức giới chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh nhãn thức giới cho đến tự tánh ý thức giới cũng chẳng sâu chẳng diệu. Nhãn xúc cho đến ý xúc chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh nhãn xúc cho đến tự tánh ý xúc cũng cũng chẳng sâu chẳng diệu. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến tự tánh ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng chẳng sâu chẳng diệu.

Bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa chẳng sâu chẳng, tự tánh bố thí Ba la mật đa cho đến tự tánh bát nhã Ba la mật đa cũng chẳng sâu chẳng diệu. Nội không cho đến vô tánh tự tánh không chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh nội không cho đến tự tánh vô tánh tự tánh không cũng chẳng sâu chẳng diệu. Bốn niệm trụ rộng nói cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chẳng sâu chẳng diệu, tự tánh bốn niệm trụ nói rộng cho đến tự tánh mười tám pháp Phật bất cộng cũng chẳng sâu chẳng diệu. Tất cả tam ma địa môn, tất cả đà la ni môn chẳng sâu chẳng diệu; tự tánh tất cả tam ma địa môn, tự tánh tất cả đà la ni môn cũng chẳng sâu chẳng diệu. Cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng sâu chẳng diệu; tự tánh nhất thiết trí, tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng sâu chẳng diệu.

Khi ấy, các thiên tử lại khởi nghĩ này : Tôn giả Thiện Hiện trong pháp đã thuyết chẳng thi thiết sắc cho đến thức. Chẳng thi thiết nhãn xứ cho đến ý xứ. Chẳng thi thiết sắc xứ cho đến pháp xứ. Chẳng thi thiết nhãn giới cho đến ý giới. Chẳng thi thiết sắc giới cho đến pháp giới. Chẳng thi thiết nhãn xúc cho đến ý xúc. Chẳng thi thiết nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ. Chẳng thi thiết bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Chẳng thi thiết nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Chẳng thi thiết bốn niệm trụ nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng thi thiết tất cả tam ma địa môn, tất cả đà la ni môn. Chẳng thi thiết nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Chẳng thi thiết Dự lưu và quả Dự lưu cho đến chẳng thi thiết A la hán và quả A la hán. Chẳng thi thiết Độc giác và Độc giác Bồ đề. Chẳng thi thiết Bồ tát và bậc Bồ tát. Chẳng thi thiết Tam miệu tam Phật Đà và Tam miệu tam Bồ đề. Cũng chẳng thi thiết văn tự lời nói.

Cụ thọ Thiện Hiện biết tâm các thiên tử đã nghĩ pháp nào, nên liền bảo kia rằng : Như vậy, như vậy. Như các ngươi đã nghĩ. Các pháp sắc thảy cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đều lìa văn tự, đều chẳng thể nói nên đối Bát nhã Ba la mật đa không nói không nghe, cũng không kẻ hiểu. Vậy nên các ngươi đối trong các pháp nên tùy sở thuyết tu sâu bền nhẫn. Các kẻ muốn trụ muốn chứng quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán cũng nhờ nhẫn đây mới trụ chứng được. Các kẻ muốn trụ muốn chứng Độc giác sở đắc Bồ đề cũng nhờ nhẫn đây mới trụ chứng được. Các kẻ muốn trụ muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cần nhờ nhẫn đây mới trụ chứng được.

Như vậy, các thiên tử ! Các Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm đến được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên trụ vô thuyết, vô thính, vô giải Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thường siêng tu học.

Hội Thứ Hai

Phẩm Tín Thọ

Thứ 26

Khi ấy, các thiên tử lại khởi nghĩ này : Tôn giả Thiện Hiện nay đây muốn vì những hữu tình nào? Vui thuyết pháp nào?

Cụ thọ Thiện Hiện biết điều kia nghĩ, liền bảo đó rằng : Các thiên tử! Tôi nay muốn vì hữu tình như huyễn, như hóa, như mộng vui thuyết pháp như huyễn hóa mộng. Vì cớ sao? Các thiên tử ! Như vậy, kẻ nghe đối trong sở thuyết không nghe, không hiểu, không sở chứng vậy.

Khi ấy, các thiên tử liền hỏi lại rằng : Năng nói năng nghe và pháp thuyết ra đều như huyễn như hóa như mộng ư ? Thiện Hiện đáp rằng : Như vậy, như vậy. Như các ngươi đã nói. Hữu tình như huyễn, vì kẻ như huyễn, nói pháp như huyễn. Hữu tình như hóa, nói pháp như hóa. Hữu tình như mộng, nói pháp như mộng.

Các thiên tử ! Chỗ thấy ngã cho đến kiến giả như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy sắc cho đến thức như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy nhãn cho đến ý như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy sắc cho đến pháp như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy nhãn thức cho đến ý thức như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy nhãn xúc cho đến ý xúc như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy nhãn xúc sanh ra các thọ cho đến ý xúc sanh ra các thọ như huyễn như hóa như mộng.

Chỗ thấy bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy nội không cho đến vô tánh tự tánh không như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy bốn niệm trụ nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng như huyễn như hóa như mộng. Như vậy cho đến chỗ thấy quả Dự lưu cho đến quả A la hán như huyễn như hóa như mộng. Chỗ thấy Độc giác Bồ đề và Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề như huyễn như hóa như mộng.

Khi ấy, các thiên tử hỏi Thiện Hiện rằng : Nay Tôn giả vì chỉ nói chỗ thấy ngã thảy, sắc thảy, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề như huyễn như hóa như mộng, hay cũng nói chỗ thấy Niết bàn như huyễn như hóa như mộng ?

Thiện Hiện đáp rằng : Các thiên tử ! Tôi chẳng những nói chỗ thấy ngã thảy, sắc cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề như huyễn như hóa như mộng, cũng nói chỗ thấy niết bàn như huyễn như hóa như mộng.

Các thiên tử ! Nếu còn có pháp nào thắng hơn niết bàn ấy, tôi cũng nói là chỗ thấy như huyễn như hóa như mộng. Vì cớ sao ? Các thiên tử ! Việc huyễn hóa mộng cùng tất cả pháp cho đến niết bàn thảy đều không hai, không hai chỗ vậy.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử, Đại Mục Liên, Chấp Đại Tạng Mãn Từ Tử, Đại Cu Đa Diễn Na, Đại Ca Diếp Ba thảy các Đại Thanh văn và vô lượng trăm ngàn Bồ tát Ma ha tát hỏi cụ thọ Thiện Hiện rằng : Đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, khó thấy như thế, khó giác như thế, vắng lặng như thế, vi tế như thế, trầm mật như thế, thắng diệu như thế, ai năng tín thọ được ?

Khi ấy, A Nan Đà nghe lời hỏi kia rồi, bạch Đại Thanh văn và các Bồ tát Ma ha tát rằng : Có các Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đối đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu khó thấy khó giác, vắng lặng vi tế, trầm mật thù diệu đây năng thâm tín thọ được.

Lại có vô lượng đã thấy Thánh đế đối các thâm pháp năng tận nguồn đáy. Các A la hán sở nguyện đã mãn đối đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu khó thấy khó giác, vắng lặng vi tế, trầm mật thù diệu đây cũng năng tín thọ được.

Lại có vô lượng Bồ tát Ma ha tát quá khứ đã ở nhiều trăm ức chỗ Phật gần gũi cúng dường, pháp thệ nguyện rộng, trồng nhiều cội đức, đối đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu khó thấy khó giác, vắng lặng vi tế, trầm mật thù diệu đây cũng năng tín thọ được.

Lại có vô lượng các thiện nam tử, thiện nữ nhân quá khứ đã ở vô số chỗ Phật phát thệ nguyện rộng, trồng các căn lành, huệ thông căn lành, được bạn lành nhiếp thọ, đối đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu khó thấy khó giác, vắng lặng vi tế, trầm mật thù diệu cũng năng tín thọ được. Sở dĩ vì sao ?

Vì những người như thế chẳng đem không vô tướng vô nguyện, vô danh vô diệt, vắng lặng xa lìa mà phân biệt sắc cho đến thức. Cũng chẳng đem sắc cho đến thức mà phân biệt không vô tướng vô nguyện, vô sanh vô diệt, vắng lặng xa lìa.

Như vậy chẳng đem không vô tướng vô nguyện, vô sanh vô diệt, vắng lặng xa lìa mà phân biệt nhãn cho đến ý, sắc cho đến pháp, nhãn thức cho đến ý thức, nhãn xúc cho đến ý xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra thọ, bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa, nội không cho đến vô tánh tự tánh không, bốn niệm trụ nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng; tất cả tam ma địa môn, tất cả đà la ni môn; quả Dự lưu cho đến quả A la hán, Độc giác Bồ đề, tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; hữu vi giới vô vi giới. Cũng chẳng đem nhãn cho đến vô vi giới mà phân biệt không vô tướng vô nguyện, vô sanh vô diệt, vắng lặng xa lìa.

Bởi nhân duyên này, những người như thế đối đã thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu khó thấy khó giác, vắng lặng vi tế, trầm mật thù diệu đây đều năng tín thọ được.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện bảo các thiên tử rằng : Như vậy. Đã nói bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu khó thấy khó giác, vắng lặng vi tế, trầm mật thù diệu, chẳng phải chỗ suy tìm, vượt cảnh suy tìm, trong ấy thật không có kẻ năng tín thọ. Vì cớ sao ? Các thiên tử ! Trong đây không có pháp hiển được, chỉ được. Đã thật không pháp hiển được chỉ được, nên kẻ tín thọ thật chẳng khá được.

Bấy giờ, cụ thọ Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng : Đâu chẳng đối đã nói trong giáo pháp bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây rộng nói pháp tương ưng Tam thừa là pháp Thanh văn thừa, Độc giác thừa, Vô thượng thừa ? Rộng nói Đạo nhiếp thọ các Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm cho đến các Bồ tát thập địa. Chỗ gọi bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Bốn niệm trụ, rộng nói cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Tất cả tam ma địa môn, tất cả đà la ni môn ?

Rộng nói thắng sự thần thông nhiếp thọ các Bồ tát Ma ha tát là Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa đây siêng tu hành, nên tùy chỗ sở sanh thường nhận hóa sanh; bất thối thần thông tự tại du hý, năng khéo thông đạt vô lượng pháp môn; từ một nước Phật đến một nước Phật, cúng dường cung kính tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn; tùy sở nguyện muốn các thứ căn lành đều năng tu nhóm chóng được viên mãn; ở chỗ chư Phật nghe trì Chánh pháp cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thường chẳng quên mất; hằng ở thắng định lìa tâm tán loạn, lấy đây làm duyên được biện vô ngại, biện không dứt hết, biện ứng, biện nhanh, biện không sai lầm, biện các điều diễn thuyết đầy đủ nghĩa vị, biện tất cả thế gian rất thắng diệu ?

Thiện Hiện đáp rằng : Như vậy, như vậy. Thật như đã nói, đối trong giáo pháp Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, rộng nói pháp tương ưng Tam thừa. Cho đến rộng nói thắng sự thần thông nhiếp thọ các Bồ tát Ma ha tát. Cho đến khiến được biện tất cả thế gian rất thù diệu. Đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, đây đối pháp nào vô sở đắc làm phương tiện ? Nghĩa là đối ngã cho đến kiến giả vô sở đắc làm phương tiện. Đối sắc cho đến thức vô sở đắc làm phương tiện. Đối nhãn cho đến ý vô sở đắc làm phương tiện. Đối nhãn thức cho đến ý thức vô sở đắc làm phương tiện. Đối nhãn xúc cho đến ý xúc vô sở đắc làm phương tiện. Đối nhãn xúc làm duyên sanh ra thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra thọ vô sở đắc làm phương tiện.

Đối bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa vô sở đắc làm phương tiện. Đối nội không cho đến vô tánh tự tánh không vô sở đắc làm phương tiện. Đối bốn niệm trụ, nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng vô sở đắc làm phương tiện . như vậy cho đến đối nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô sở đắc làm phương tiện.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng : Vì nhân duyên nào đối trong giáo pháp thẳm sâu Bát nhã Ba la mật đa đây đem vô sở đắc mà làm phương tiện rộng nói pháp tương ưng Tam thừa? Vì nhân duyên nào đối trong giáo pháp thaàu7843?m sâu Bát nhã Ba la mật đa đây đem vô sở đắc mà làm phương tiện, cho đến rộng nói thắng sự thần thông nhiếp thọ các Bồ tát Ma ha tát. Cho đến khiến được biện tất cả thế gian rất thắng diệu ?

Thiện Hiện đáp rằng : Xá Lợi Tử ! Bởi vì nội không cho đến vô tánh tự tánh không, nên đối trong giáo pháp thẳm sâu Bát nhã Ba la mật đa đây đem vô sở đắc mà làm phương tiện, rộng nói pháp tương ưng Tam thừa.

Xá Lợi Tử ! Bởi vì nội không cho đến vô tánh tự tánh không, nên đối trong giáo pháp thẳm sâu Bát nhã Ba la mật đa đây đem vô sở đắc mà làm phương tiện, cho đến rộng nói thắng sự thần thông nhiếp thọ các Bồ tát Ma ha tát. Cho đến khiến được biện tất cả thế gian rất thắng diệu.

Hội Thứ Hai

Phẩm Rải Hoa

Thứ 27 - 1

Bấy giờ, Thiên Đế Thích và Bốn đại vương chúng thiên thế giới Tam thiên đại thiên đây, cho đến Sắc cứu cánh thiên đều khởi nghĩ này : Nay Tôn giả Thiện Hiện nhờ Phật oai lực vì tất cả hữu tình mưa trận mưa pháp. Chúng ta ngày nay đều nên hóa làm diệu hương hoa trời phụng rải cúng dường Thích Ca Như Lai và chúng các Bồ tát Ma ha tát cùng Bí sô Tăng, Tôn giả Thiện Hiện. Cũng rải cúng dường Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, đâu chẳng tốt lành thay !

Khi ấy, Thiên Đế Thích và các thiên chúng khởi nghĩ này rồi, liền đều hóa làm diệu hương hoa trời, đem dùng phụng rải Thích Ca Như Lai và chúng các Bồ tát Ma ha tát, cùng Bí sô Tăng, cụ thọ Thiện Hiện, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu mà vì cúng dường. Lúc này ở thế giới Tam thiên đại thiên Phật đây hoa đều đầy rẫy, vì Phật thần lực ở giữa hư không hợp thành đài hoa, trang nghiêm đẹp lạ, lượng ngang thế giới Tam thiên đại thiên.

Bấy giờ, Thiện Hiện xem việc đây rồi khởi nghĩ này rằng : Hoa nay đã rải, ở chỗ chư thiên từng chưa thấy có. Hoa này mầu nhiệm, quyết định chẳng phải cỏ cây nước đất sinh ra, chắc là chư thiên vì muốn cúng dường nên từ tâm hóa hiện.

Khi ấy, Thiên Đế Thích đã biết tâm Thiện Hiện đã nghĩ, bảo Thiện Hiện rằng : Hoa đã rải đây, thật chẳng phải cỏ cây nước đất sinh ra, cũng chẳng từ tâm thật năng hóa ra được, chỉ là biến hiện.

Bấy giờ, Thiện Hiện bảo Thiên Đế Thích rằng : Kiều Thi Ca ! Ngươi nói hoa đây thật chẳng phải cỏ cây nước đất sinh ra, cũng chẳng từ tâm thật năng hóa ra. Đã chẳng phải sanh pháp thời chẳng gọi hoa.

Khi ấy, Thiên Đế Thích hỏi Thiện Hiện rằng : Thưa Đại đức ! Vì chỉ hoa này chẳng sanh hay các pháp khác cũng thế ?

Thiện Hiện đáp rằng : Chẳng những hoa này chẳng sanh, mà các pháp cũng nghĩa vô sanh. Tại sao bảo vậy ?

Kiều Thi Ca ! Sắc cũng chẳng sanh, đây đã chẳng sanh thời chẳng phải sắc. Thọ tưởng hành thức cũng chẳng sanh, đây đã chẳng sanh thời chẳng phải thọ tưởng hành thức. Nhãn cho đến ý, sắc cho đến pháp; nhãn thức cho đến ý thức; nhãn xúc cho đến ý xúc; nhãn xúc làm duyên sanh ra thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra thọ cũng như thế.

Kiều Thi Ca ! Bố thí Ba la mật đa cũng chẳng sanh, đây đã chẳng sanh thời chẳng phải bố thí Ba la mật đa. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cũng chẳng sanh, đây đã chẳng sanh thời chẳng phải tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Nội không cho đến vô tánh tự tánh không; bốn niệm trụ nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Như vậy cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đều cũng như thế.

Khi ấy, Thiên Đế Thích thầm khởi nghĩ này : Tôn giả Thiện Hiện trí huệ sâu sắc, chẳng trái giả danh mà thuyết pháp tánh.

Phật biết nghĩ ấy bèn bảo kia rằng : Như tâm Kiều Thi Ca đã nghĩ. Cụ thọ Thiện Hiện trí huệ sâu sắc, chẳng trái giả danh mà thuyết pháp tánh.

Khi ấy, Thiên Đế Thích liền bạch Phật rằng : Tôn giả Thiện Hiện đối những pháp nào chẳng trái giả danh mà thuyết pháp tánh ?

Phật nói : Kiều Thi Ca ! Sắc chỉ là giả danh. Cụ thọ Thiện Hiện chẳng trái sắc giả danh mà thuyết sắc pháp tánh. Thọ tưởng hành thức chỉ là giả danh. Cụ thọ Thiện Hiện chẳng trái thọ tưởng hành thức giả danh mà thuyết thọ tưởng hành thức pháp tánh. Sở dĩ vì sao ? Vì sắc thảy pháp tánh không trái thuận, nên Thiện Hiện đã thuyết cũng không trái thuận. Với nhãn cho đến ý, sắc cho đến pháp, nhãn thức cho đến ý thức, nhãn xúc cho đến ý xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra thọ cũng như thế.

Kiều Thi Ca ! Bố thí Ba la mật đa chỉ là giả danh. Cụ thọ Thiện Hiện chẳng trái bố thí Ba la mật đa giả danh mà thuyết bố thí Ba la mật đa pháp tánh. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa chỉ là giả danh. Cụ thọ Thiện Hiện chẳng trái tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh tiến, bát nhã Ba la mật đa giả danh mà thuyết tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa pháp tánh. Sở dĩ vì sao ?

Vì bố thí Ba la mật đa thảy pháp tánh không trái thuận, nên Thiện Hiện đã thuyết cũng không trái thuận. Với nội không cho đến vô tánh tự tánh không, bốn niệm trụ nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Như vậy cho đến quả Dự lưu, cho đến quả A la hán, Độc giác Bồ đề, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, Dự lưu cho đến A la hán Độc giác, Bồ tát, Như Lai đều cũng như thế. Kiều Thi Ca ! Cụ thọ Thiện Hiện đối đáp như vậy chẳng trái giả danh mà thuyết pháp tánh.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện bảo Thiên Đế Thích rằng : Kiều Thi Ca ! Như vậy, như vậy. Như Phật đã thuyết, các pháp sở hữu không chẳng giả danh. Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát biết tất cả pháp chỉ là giả danh rồi, nên học Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát khi học như thế, chẳng học nơi sắc. Chẳng học nơi thọ tưởng hành thức. Vì cớ sao ? Kiều Thi Ca ! Bồ tát Ma ha tát này chẳng thấy sắc khá học nơi trong. Chẳng thấy thọ tưởng hành thức khá học nơi trong. Nên đối nhãn cho đến ý, sắc cho đến pháp, nhãn thức cho đến ý thức, nhãn xúc cho đến ý xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra thọ cũng như thế.

Kiều Thi Ca ! Các bồ tát Ma ha tát khi học như thế chẳng học nơi bố thí Ba la mật đa; chẳng học nơi tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao ? Kiều Thi Ca ! Bồ tát Ma ha tát này chẳng thấy bố thí Ba la mật đa khá học nơi trong; chẳng thất tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa khá học nơi trong. Nên đối nội không cho đến vô tánh tự tánh không, bốn niệm trụ, nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Như vậy cho đến quả Dự lưu, cho đến quả A la hán, Độc giác Bồ đề, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đều cũng như thế.

Khi ấy, Thiên Đế Thích hỏi Thiện Hiện rằng : Các Bồ tát Ma ha tát vì nhân duyên nào nên chẳng thấy sắc, cho đến chẳng thấy nhất thiết tướng trí ?

Thiện Hiện đáp rằng : Kiều Thi Ca ! Sắc, sắc không, cho đến nhất thiết tướng trí, nhất thiết tướng trí không. Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát bởi nhân duyên đây, chẳng thấy sắc cho đến nhất thiết tướng trí.

Kiều Thi Ca ! Các bồ tát Ma ha tát chẳng thấy sắc, nên chẳng học nơi sắc. Cho đến chẳng thấy nhất thiết tướng trí, nên chẳng học nơi nhất thiết tướng trí. Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca ! Chẳng thể sắc không thấy sắc không, cho đến chẳng thể nhất thiết tướng trí không thấy nhất thiết tướng trí không. Cũng chẳng thể sắc không học nơi sắc không; cho đến cũng chẳng thể nhất thiết tướng trí không học nơi nhất thiết tướng trí không vậy.

Kiều Thi Ca ! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng học nơi không, Bồ tát Ma ha tát này là học nơi không. Vì cớ sao ? Vì vô nhị vậy. Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát chẳng học nơi sắc không là học nơi sắc không, vô nhị vậy. Cho đến chẳng học nơi nhất thiết tướng trí không là học nơi nhất thiết tướng trí không, vì vô nhị vậy.

Kiều Thi Ca ! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem vô nhị làm phương tiện học nơi sắc không, cho đến đem vô nhị làm phương tiện học nơi nhất thiết tướng trí không; Bồ tát Ma ha tát này năng đem vô nhị làm phương tiện học bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa. Năng đem vô nhị làm phương tiện học nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Năng đem vô nhị làm phương tiện học bốn niệm trụ, nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Như vậy cho đến năng đem vô nhị làm phương tiện học quả Dự lưu cho đến quả A la hán. Năng đem vô nhị làm phương tiện học Độc giác Bồ đề cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Năng đem vô nhị làm phương tiện học nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Kiều Thi Ca ! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng đem vô nhị làm phương tiện học bố thí Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí là bồ tát Ma ha tát này năng đem vô nhị làm phương tiện học vô lượng vô số vô biên Phật pháp thanh tịnh bất khả tư nghì.

Kiều Thi Ca ! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng học được vô lượng vô số vô biên Phật pháp thanh tịnh bất khả tư nghì là Bồ tát Ma ha tát này chẳng vì sắc tăng nên học, cũng chẳng vì sắc giảm nên học. Cho đến chẳng vì nhất thiết tướng trí tăng nên học, cũng chẳng vì nhất thiết tướng trí giảm nên học.

Kiều Thi Ca ! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng vì sắc tăng nên học, cũng chẳng vì sắc giảm nên học. Cho đến chẳng vì nhất thiết tướng trí tăng nên học, cũng chẳng vì nhất thiết tướng trí giảm nên học, là Bồ tát Ma ha tát này chẳng vì nhiếp thọ sắc nên học, cũng chẳng vì hoại diệt sắc nên học. Cho đến chẳng vì nhiếp thọ nhất thiết tướng trí nên học, cũng chẳng vì hoại diệt nhất thiết tướng trí nên học.

Bấy giờ, cụ thọ Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng : Các Bồ tát Ma ha tát khi học như thế, chẳng vì nhiếp thọ sắc nên học, cũng chẳng vì hoại diệt sắc nên học. Cho đến chẳng vì nhiếp thọ nhất thiết tướng trí nên học, cũng chẳng vì hoại diệt nhất thiết tướng trí nên học ư ?

Thiện Hiện đáp rằng : Như vậy, như vậy. Xá Lợi Tử ! Các Bồ tát Ma ha tát khi học như thế, chẳng vì nhiếp thọ sắc nên học, cũng chẳng vì hoại diệt sắc nên học. Cho đến chẳng vì nhiếp thọ nhất thiết tướng trí nên học, cũng chẳng vì hoại diệt nhất thiết tướng trí nên học.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng : Vì nhân duyên nào nên các Bồ tát Ma ha tát chẳng vì nhiếp thọ sắc nên học, cũng chẳng vì nhiếp thọ nhất thiết tướng trí nên học, cũng chẳng vì hoại diệt nhất thiết tướng trí nên học ?

Thiện Hiện đáp rằng : Các Bồ tát Ma ha tát chẳng thấy có sắc là khá nhiếp thọ và khá hoại diệt, cũng chẳng thấy có kẻ năng nhiếp thọ sắc và hoại diệt. Cho đến chẳng thấy có nhất thiết tướng trí là khá nhiếp thọ và khá hoại diệt, cũng chẳng thấy có kẻ năng nhiếp thọ nhất thiết tướng trí và hoại diệt. Vì cớ sao ? Xá Lợi Tử ! Vì sắc thảy pháp hoặc năng hoặc sở trong ngoài không vậy.

Xá Lợi Tử ! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chẳng thấy là khá nhiếp thọ và khá hoại diệt, cũng chẳng thấy có kẻ năng nhiếp thọ và hoại diệt mà học Bát nhã Ba la mật đa là Bồ tát Ma ha tát này năng thành xong Nhất thiết trí trí.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng : Các Bồ tát Ma ha tát học Bát nhã Ba la mật đa như thế năng thành xong Nhất thiết trí trí ư ?

Thiện Hiện đáp rằng : Xá Lợi Tử ! Các Bồ tát Ma ha tát học Bát nhã Ba la mật đa như thế năng thành xong Nhất thiết trí trí. Đối tất cả pháp chẳng vì nhiếp thọ, chẳng vì hoại diệt làm phương tiện vậy.

Xá Lợi Tử nói : Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chẳng vì nhiếp thọ, chẳng vì hoại diệt làm phương tiện ấy, làm sao năng thành xong nhất thiết trí trí ư ?

Thiện Hiện đáp rằng : Xá Lợi Tử ! Bồ tát Ma ha tát này khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy sắc hoặc sanh hoặc diệt, hoặc lấy hoặc bỏ, hoặc nhiễm hoặc tịnh, hoặc tăng hoặc giảm. Cho đến chẳng thấy nhất thiết tướng trí hoặc sanh hoặc diệt, hoặc lấy hoặc bỏ, hoặc nhiễm hoặc tịnh, hoặc tăng hoặc giảm. Vì cớ sao ? Vì sắc cho đến nhất thiết tướng trí đều tự tánh vô sở hữu bất khả đắc vậy.

Như vậy, Xá Lợi Tử ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp chẳng thấy hoặc sanh hoặc diệt, hoặc lấy hoặc bỏ, hoặc nhiễm hoặc tịnh, hoặc tăng hoặc giảm; đem vô sở học, vô sở thành xong làm phương tiện vậy, mà học bát nhã Ba la mật đa, thời năng thành xong Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích hỏi Xá Lợi Tử rằng : Thưa Đại đức ! Các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa phải cần ở đâu ?

Xá Lợi Tử đáp : Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa phải cầu ở trong Thiện Hiện đã thuyết.

Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa Thiện Hiện rằng : Thần lực Đại Đức làm y trì, nên khiến Xá Lợi Tử khởi nói ấy ư ?

Thiện Hiện bảo rằng : Kiều Thi Ca ! Chẳng phải thần lực Tôi làm y trì nên khiến xá lợi tử khởi nói lời như thế.

Thiên Đế Thích nói : Là thần lực ai làm chỗ y trì ?

Thiện Hiện trả lời : Là thần lực Phật làm chỗ y trì ?

Thiên Đế Thích nói : Thưa Đại đức ! Các pháp đều vô y trì, như sao nói được là thần lực Phật làm chỗ y trì ?

Thiện Hiện bảo rằng : Kiều Thi Ca ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói, tất cả pháp vô y trì. Vậy nên Như Lai chẳng phải chỗ y trì, cũng vô y trì. Nhưng vì tùy thuận thế tục thi thiết nói là y trì.

Kiều Thi Ca ! Chẳng rời vô y trì Như Lai khá được. Chẳng rời vô y trì chơn như Như Lai khá được. chẳng rời vô y trì pháp tánh như Như Lai khá được. Chẳng rời vô y trì Như Lai chơn như khá được. Chẳng rời vô y trì Như Lai pháp tánh khá được. Chẳng rời vô y trì chơn Như Lai chơn như khá được. Chẳng rời vô y trì pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được.

Kiều Thi Ca ! Chẳng phải trong vô y trì Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai vô y trì khá được. Chẳng phải trong vô y trì chơn như Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai vô y trì chơn như khá được. Chẳng phải trong vô y trì pháp tánh Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai vô y trì pháp tánh khá được.

Chẳng phải trong vô y trì Như Lai chơn như khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như vô y trì khá được. Chẳng phải trong vô y trì Như Lai pháp tánh khá được, chẳng phải trong Như Lai pháp tánh vô y trì khá được.

Chẳng phải trong vô y trì chơn như Như Lai chơn như khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như vô y trì chơn khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như vô y trì chơn như khá được. Chẳng phải trong vô y trì pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được, chẳng phải trong Như Lai pháp tánh vô y trì pháp tánh khá được.

Kiều Thi Ca ! Chẳng rời sắc Như Lai khá được, chẳng rời thọ tưởng hành thức Như Lai khá được, chẳng rời sắc chơn như Như Lai khá được, chẳng rời thọ tưởng hành thức chơn như Như Lai khá được. Chẳng rời sắc pháp tánh Như Lai khá được, chẳng rời thọ tưởng hành thức pháp tánh Như Lai khá được.

Chẳng rời sắc Như Lai chơn như khá được, chẳng rời thọ tưởng hành thức Như Lai chơn như khá được. Chẳng rời sắc Như Lai pháp tánh khá được, chẳng rời thọ tưởng hành thức Như Lai pháp tánh khá được.

Chẳng rời sắc chơn như Như Lai chơn như khá được, chẳng rời thọ tưởng hành thức chơn Như Lai chơn như khá được. Chẳng rời sắc pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được, chẳng rời thọ tưởng hành thức pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được.

Kiều Thi Ca ! Chẳng phải trong sắc Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai sắc khá được. Chẳng phải trong thọ tưởng hành thức chơn như Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai thọ tưởng hành thức chơn như khá được.

Chẳng phải trong sắc pháp tánh Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai sắc pháp tánh khá được. Chẳng phải trong thọ tưởng hành thức pháp tánh Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai thọ tưởng hành thức pháp tánh khá được.

Chẳng phải trong sắc Như Lai chơn như khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như sắc chơn như khá được. Chẳng phải trong thọ tưởng hành thức chơn như Như Lai chơn như khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như thọ tưởng hành thức chơn như khá được.

Chẳng phải trong sắc pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được, chẳng phải trong Như Lai pháp tánh sắc pháp tánh khá được. Chẳng phải trong thọ tưởng hành thức pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được, chẳng phải trong Như Lai pháp tánh thọ tưởng hành thức pháp tánh khá được.

Kiều Thi Ca ! Cho đến chẳng rời nhất thiết trí Như Lai khá được; chẳng rời đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí Như Lai khá được.

Chẳng rời nhất thiết trí chơn như Như Lai khá được; chẳng rời đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như Như Lai khá được. Chẳng rời nhất thiết trí pháp tánh Như Lai khá được; chẳng rời đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh Như Lai khá được.

Chẳng rời nhất thiết trí Như Lai chơn như khá được; chẳng rời đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí Như Lai chơn như khá được. Chẳng rời nhất thiết trí Như Lai pháp tánh khá được; chẳng rời đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí Như Lai pháp tánh khá được.

Chẳng rời nhất thiết trí chơn như Như Lai chơn như khá được; chẳng rời đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như Như Lai chơn như khá được. Chẳng rời nhất thiết trí pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được; chẳng rời đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được.

Kiều Thi Ca ! Chẳng phải trong nhất thiết trí Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai nhất thiết trí khá được. Chẳng phải trong đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí Như Lai khá được, chẳng phải trong như lai đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khá được.

Chẳng phải trong nhất thiết trí chơn như Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai nhất thiết trí chơn như khá được. Chẳng phải trong đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như khá được.

Chẳng phải trong nhất thiết trí pháp tánh Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai nhất thiết trí pháp tánh khá được. Chẳng phải trong đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh Như Lai khá được, chẳng phải trong Như Lai đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh khá được.

Chẳng phải trong nhất thiết trí Như Lai chơn như khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như nhất thiết trí khá được. Chẳng phải trong đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí Như Lai chơn như khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khá được.

Chẳng phải trong nhất thiết trí Như Lai pháp tánh khá được, chẳng phải trong Như Lai pháp tánh nhất thiết trí khá được. Chẳng phải trong đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí Như Lai pháp tánh khá được, chẳng phải trong Như Lai pháp tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khá được.

Chẳng phải trong nhất thiết trí chơn như Như Lai chơn như khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như nhất thiết trí chơn như khá được. Chẳng phải trong đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như Như Lai chơn như khá được, chẳng phải trong Như Lai chơn như đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như khá được.

Chẳng phải trong nhất thiết trí pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được, chẳng phải trong Như Lai pháp tánh nhất thiết trí pháp tánh khá được. Chẳng phải trong đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh Như Lai pháp tánh khá được; chẳng phải trong Như Lai pháp tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh khá được.

Kiều Thi Ca ! Như Lai đối sắc chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai đối sắc chơn như chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối thọ tưởng hành thức chơn như cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai đối sắc pháp tánh chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối thọ tưởng hành thức pháp tánh cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai chơn như đối sắc chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai chơn như đối sắc chơn như chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối thọ tưởng hành thức chơn như cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai pháp tánh đối sắc chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai pháp tánh đối sắc pháp tánh chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối thọ tưởng hành thức pháp tánh cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Kiều Thi Ca ! Như Lai đối lìa sắc chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối lìa thọ tưởng hành thức cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai đối lìa sắc chơn như chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối lìa thọ tưởng hành thức chơn như cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai đối lìa sắc pháp tánh chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối lìa thọ tưởng hành thức pháp tánh cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai chơn như đối lìa sắc chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối lìa thọ tưởng hành thức cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai chơn như đối lìa sắc chơn như chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối lìa thọ tưởng hành thức chơn như cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai pháp tánh đối lìa sắc chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối lìa thọ tưởng hành thức cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai pháp tánh đối lìa sắc pháp tánh chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối lìa thọ tưởng hành thức pháp tánh cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Kiều Thi Ca ! Như vậy cho đến Như Lai đối nhất thiết trí chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai đối nhất thiết trí chơn như chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai đối nhất thiết trí pháp tánh chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai chơn như đối nhất thiết trí chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai chơn như đối nhất thiết trí chơn như chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai pháp tánh đối nhất thiết trí chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai pháp tánh đối nhất thiết trí pháp tánh chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Kiều Thi Ca ! Như Lai đối lìa nhất thiết trí chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai đối lìa nhất thiết trí chơn như chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai đối lìa nhất thiết trí pháp tánh chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai chơn như đối lìa nhất thiết trí chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai chơn như đối lìa nhất thiết trí chơn như chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Như Lai pháp tánh đối lìa nhất thiết trí chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Như Lai pháp tánh đối lìa nhất thiết trí pháp tánh chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng; đối lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp tánh cũng chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng.

Kiều Thi Ca ! Xá Lợi Tử đã nói là đối tất cả pháp chẳng tức, chẳng ly, chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng. Thần lực Như Lai làm chỗ y trì, đem vô y trì làm y trì vậy.

Quyển Thứ 427 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 427 - Hội Thứ Hai

Trao Ký

Thứ 28

Bấy giờ, trong chúng Thiên Đế Thích thảy cõi Dục chư thiên, Phạm Thiên Vương thảy; cõi Sắc chư thiên và Y Xá Na Thần Tiên Thiên Nữ đồng thời ba phen khen ngợi cụ thọ Thiện Hiện đã thuyết, nói lên lời này : Tôn giả Thiện Hiện dùng Phật thần lực làm chỗ y trì, khéo vì chúng tôi phân biệt khai thị Bồ tát Ma ha tát thẳm sâu, Phật ra đời nhờ pháp yếu Vô thượng. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, như thuyết tu hành, chẳng xa lìa ấy, chúng tôi đối kia kính thờ như Phật. Sỡ dĩ vì sao ? Là trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây không pháp khá được. Chỗ gọi trong đây không sắc khá được, không thọ tưởng hành thức khá được. Như vậy cho đến không nhất thiết trí khá được; không đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khá được. Tuy không có các pháp như thế khá được, mà có thi thiết thánh giáo Tam thừa là Thánh giáo Thanh văn, Độc giáo, Vô thượng thừa.

Bấy giờ, Phật bảo các chư thiên rằng : Như vậy, như vậy. Như các ngươi đã nói. Đối trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, tuy không sắc thảy các pháp khá được, mà có Thiên Đế Thích thiết Thánh giáo Tam thừa. Nếu Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa đây, đem vô sở đắc mà làm phương tiên, năng như thuyết tu hành, chẳng xa lìa ấy, các ngươi chư thiên thường nên kính thờ như các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vì cớ sao ?

Các chư thiên! Với trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, tuy nói rộng có Tam thừa Thánh giáo mà nói chẳng tức bố thí Ba la mật đa Như Lai khá được, chẳng ly bố thí Ba la mật đa Như Lai khá được. Cho đến chẳng tức Bát nhã Ba la mật đa Như Lai khá được, chẳng ly Bát nhã Ba la mật đa Như Lai khá được.

Chẳng tức nội không Như Lai khá được, chẳng ly nội không Như Lai khá được. Cho đến chẳng tức vô tánh tự tánh không Như Lai khá được, chẳng ly vô tánh tự tánh không Như Lai khá được.

Chẳng tức bốn niệm trụ Như Lai khá được, chẳng ly bốn niệm trụ Như Lai khá được. Nói rộng cho đến chẳng tức mười tám pháp Phật bất cộng Như Lai khá được, chẳng ly mười tám pháp Phật bất cộng Như Lai khá được.

Như vậy cho đến chẳng tức nhất thiết trí Như Lai khá được, chẳng ly nhất thiết trí Như Lai khá được. Chẳng tức đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí Như Lai khá được; chẳng ly đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí Như Lai khá được.

Các chư thiên! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tinh siêng tu học bố thí Ba la mật đa như thế, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Bồ tát Ma ha tát này đối Bát nhã Ba la mật đa đây, năng chính tu hành thường chẳng xa lìa. Vậy nên các ngươi cần phải kính thờ Bồ tát Ma ha tát kia như các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Các chư thiên! Phải biết Ta ở thời Phật Nhiên Đăng thuở xa xưa, nơi thành đô Chúng Hoa Vương đầu đường ngã tư, thấy Phật Nhiên Đăng hiến năm hoa sen, trải tóc che bùn, cầu nghe pháp thượng diệu, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, nên bèn được chẳng lìa bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng lìa nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Chẳng lìa bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Chẳng lìa bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng lìa tất cả tam ma địa môn, tất cả đà la ni môn. Chẳng lìa Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng lìa các Phật pháp khác vô lượng vô số vô biên.

Khi ấy, Phật Nhiên Đăng tức liền trao ký Ta Vô thượng Chánh đẳng Đại Bồ đề, nói lời này : "Thiện nam tử! Ngươi ở đời sau qua vô số kiếp, tức ở cõi đây trong thời Hiền kiếp sẽ được làm Phật, hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa độ vô lượng chúng".

Khi ấy, các chư thiên đều thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn! Hiếm có. Bạch Thiện Thệ! Hiếm có. Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là hiếm có. Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là hiếm có. Khiến chúng các Bồ tát Ma ha tát chóng năng nhiếp thọ Nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối tất cả sắc không lấy không bỏ, đối thọ tưởng hành thức không lấy không bỏ. Cho đến đối nhất thiết trí không lấy không bỏ; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không lấy không bỏ.

Bấy giờ, Phật xem bốn chúng hòa hợp là Bí sô, Bí sô ni, Ô ba sách ca, Ô ba tư ca và chúng các Bồ tát Ma ha tát, cùng trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Sắc cứu cánh đều đến nhóm hội, đồng làm minh chứng. Nơi ấy cố mệnh Thiên Đế Thích rằng : Kiều Thi Ca! Hoặc Bồ tát Ma ha tát, hoặc Bí sô, Bí sô ni, Ô ba sách ca, Ô ba tư ca, hoặc các Thiên tử, Thiên nữ, hoặc các thiện nam tử, thiên nữ nhân thảy chẳng lìa tâm Nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối Bát nhã Ba la mật đa đây cung kính lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, vì người diễn nói, rộng khiến lưu bố. Phải biết hạng này, tất cả ác ma và quân ác ma chẳng nhiễu hại được. Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này khéo trụ sắc không, vô tướng, vô nguyện; khéo trụ thọ tưởng hành thức không, vô tướng, vô nguyện. Như vậy cho đến khéo trụ nhất thiết trí không, vô tướng, vô nguyện; khéo trụ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không, vô tướng, vô nguyện. Chẳng thể đem không nhiễu hại nơi không, chẳng thể đem vô tướng nhiễu hại vô tướng, chẳng thể đem vô nguyện nhiễu hại vô nguyện. Sở dĩ vì sao ? Các pháp như thế đều vô tự tánh, năng sở nhiễu hại đều chẳng khá được.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này người phi người chẳng nhiễu hại được. Vì cớ sao ? Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối các hữu tình khéo tu tâm từ bi hỷ xả vậy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này trọn chẳng ngang bị các duyên hiểm ác làm não hại, cũng chẳng hoạnh tử. Vì cớ sao ? Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này tu hành bố thí Bồ tát Ma ha tát, đối các hữu tình chính an dưỡng vậy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Ở thế giới Tam thiên đại thiên đây có bao trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Quảng quả kẻ đã phát tâm Vô thượng bồ đề, đối Bát nhã Ba la mật đa đây, nếu chưa lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, nên khiến chẳng lìa tâm nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối Bát nhã Ba la mật đa đây, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân chẳng lìa tâm Nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối Bát nhã ba la mật đa đây, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này hoặc ở nhà trống, hoặc ở đồng nội, hoặc ở đường hiểm và chỗ nguy nan, trọn chẳng run sợ kinh khủng dựng lông. Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chẳng lìa tâm Nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, khéo tu nội không cho đến vô tánh tự tánh không vậy.

Bấy giờ, ở Tam thiên đại thiên thế giới Kham Nhẫn này có bao trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Sắc cứu cánh thảy cung kính chấp tay đồng thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân chẳng lìa tâm Nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, thường năng đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố. Chư thiên chúng tôi thường theo ủng hộ chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm não. Vì cớ sao ? Bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này tức là Bồ tát Ma ha tát vậy.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên khiến các hữu tình dứt hẳn các hiểm ác thú, địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, a tố lạc thảy.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên khiến các trời, người, dược xoa, rồng thảy lìa hẳn tất cả khổ tai hoạnh, tật dịch, bần cùng, đói khát, lạnh nóng thảy.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên khiến các trời, người, a tố lạc thảy lìa hẳn các sự việc bất như ý; ở nơi chỗ nào binh qua dứt hẳn, tất cả hữu tình từ tâm hướng nhau.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên thế gian bèn có mười thiện nghiệp đạo. Hoặc bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Hoặc bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa. Hoặc nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Hoặc bốn niệm trụ, nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng; cho đến hoặc nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên thế gian bèn có đại tộc Sát đế lợi, đại tộc Bà la môn, đại tộc Trưởng giả, đại tộc Cư sĩ, các tiểu Quốc vương, chuyển luân Thánh vương, phụ thần quan liêu giúp nước.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên thế gian bèn có trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Tha hóa tự tại, trời Phạm chúng cho đến trời sắc cứu cánh, trời Không vô biên xứ cho đến trời phi tưởng phi phi tưởng xứ.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên thế gian bèn có Dự lưu và quả Dự lưu, cho đến A la hán và quả A la hán, hoặc Độc giác và Độc giác Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên thế gian bèn có các Bồ tát Ma ha tát thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ vô lượng chúng.

Bạch Thế Tôn! Do Bồ tát Ma ha tát này nên thế gian bèn có Phật bảo, Pháp bảo, Bí sô Tăng bảo, lợi ích an vui tất cả hữu tình.

Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên đây, Thiên chúng chúng tôi và a tố lạc, các rồng, dược xoa cùng người đại thế lực, phi người thảy thường phải theo dõi cung kính thủ hộ chúng các Bồ tát Ma ha tát đây, chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm não, khiến đối Bát nhã Ba la mật đa lóng nghe thọ trì, đọc tụng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả các việc thường không gián đoạn.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Thiên Đế Thích và các thiên, long, a tố lạc thảy rằng : Như vậy, như vậy. Như lời các ngươi đã nói. Do Bồ tát Ma ha tát này nên khiến các hữu tình dứt hẳn ác thú, cho đến Tam Bảo xuất hiện thế gian cùng các hữu tình làm đại nhiêu ích. Vậy nên các ngươi chư thiên long thần và người có đại thế lực cùng phi người thảy, thường nên theo dõi cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, cần gia thủ hộ Bồ tát Ma ha tát này, chớ cho tất cả tai hoạnh xâm não. Các ngươi nếu năng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, cần gia thủ hô các Bồ tát Ma ha tát này ấy,phải biết tức là cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, cần gia thủ hộ Ta và mười phương tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vậy nên các ngươi thường nên theo dõi Bồ tát Ma ha tát này, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, cần gia thủ hộ chớ được nới bỏ.

Chư thiên thảy phải biết : Giả sử thế giới Phật Tam thiên đại thiên đầy rẫy Thanh văn, Độc giác nhiều như mía, lau, lách, tre, rừng, lúa, mè, lùm, bụi thảy không xen trống hở. Có các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối phước điền kia, đem vô lượng đồ lạc thượng diệu cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen hết đời sống kia.

Nếu lại có người trong chừng giây lát cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen một Bồ tát Ma ha tát sơ phát tâm chẳng lìa sáu Ba la mật đa. Đem công đức trước sánh nhóm phước sau trăm phần chẳng kịp một, ngàn phần chẳng kịp một. Vì cớ sao ? Vì chẳng bởi Thanh văn và Độc giác nên có Bồ tát Ma ha tát và các Như Lai Ứng Chánh Đẳng giác xuất hiện ra đời. Nhưng do Bồ tát Ma ha tát nên thế gian mới có Thanh văn, Độc giác và các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vậy nên các ngươi tất cả thiên, long và a tố lạc, người phi người thảy, thường nên thủ hộ cúng dường cung kính tôn trọng ngợi khen Bồ tát Ma ha tát này, chớ cho tất cả tai hoạnh xâm não. Các ngươi do đây sẽ được nhóm phước ở trong người trời thường được an vui. Cho đến được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, phước đã được đây hằng không có hết.

Hội Thứ Hai

Phẩm Nhiếp Thọ

Thứ 29-1

Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát hiếm có rất lạ. Đối Bát nhã Ba la mật đa đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố, nhiếp thọ hiện pháp công đức thắng lợi hiếm có như thế, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Từ một nước Phật đến một nước Phật, gần gũi vâng thờ chư Phật Thế Tôn. Đối các căn lành tùy sở vui muốn, đem đối chư Phật cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen tức năng sanh trưởng, mau khiến viên mãn. Ơû chỗ chư Phật được thọ Chánh pháp, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ở thời gian giữa từng chẳng quên mất. Chóng năng nhiếp thọ tộc tánh viên mãn, cha mẹ viên mãn, sinh thân viên mãn, quyến thuộc viên mãn, tướng hảo viên mãn, quang minh viên mãn, thắng nhãn viên mãn, thắng nhĩ viên mãn, âm thanh viên mãn, đẳng trì viên mãn, tổng trì viên mãn.

Lại đem sức phương tiện khéo léo, tự hóa nơi thân như hình tượng Phật. Từ một thế giới tới một thế giới, đến cõi không Phật, khen nói bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Khen nói nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Khen nói bốn lĩnh tự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Khen nói bốn niệm trụ, nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.

Lại đem sức phương tiện khéo léo, vì các hữu tình tuyên nói pháp yếu, tùy nghi an để trong pháp Tam thừa, khiến giải thoát hẳn sanh lão bệnh tử, chứng cõi Vô dư y bát Niết bàn. Hoặc lại cứu vớt khổ các ác thú, khiến sanh trong trời người hưởng các vui diệu lạc.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng : Bát nhã Ba la mật đa như thế hiếm có rất lạ. Nếu năng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa như thế, thời là đầy đủ nhiếp thọ sáu Ba la mật đa. Nói rộng cho đến thời là đầy đủ nhiếp thọ mười tám pháp Phật bất cộng. Cũng là đầy đủ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng : Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói, nếu năng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa như thế, thời là đầy đủ nhiếp thọ sáu món Ba la mật đa. Nói rộng cho đến thời là đầy đủ nhiếp thọ nhất thiết tướng trí.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này thiếp thọ các thứ hiện pháp công đức thắng lợi đời sau. Ngươi nên nghe kỹ, rất khéo tác ý, ta sẽ vì ngươi phân biệt giải nói.

Thiên Đế Thích thưa : Dạ, xin Đại Thánh, nguyện thời vì nói, chúng tôi muốn nghe.

Phật bảo : Kiều Thi Ca! Nếu có các thứ tộc loại ngoại đạo, hoặc các tự tại thiên ma và quyến thuộc kia ở cõi Dục, hoặc các kẻ bạo ác tăng thượng mạn muốn đối các thiện nam tử thiện nữ nhân như thế thảy, phát khởi các sự việc bất nhiêu ích, muốn khiến xa lìa trái lại chống nghịch hủy báng Bát nhã Ba la mật đa. Kia vừa khởi tâm liền bị ương họa tự phải tiêu diệt, chẳng đạt sở nguyện. Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca! Bồ tát Ma ha tát này đem dài tu hành bố trí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa:

Nếu các hữu tình vì xan tham nên đêm dài tranh đấu, Bồ tát Ma ha tát này với pháp nội ngoại tất cả đều xả, phương tiện dạy kia an trụ bố thí Ba la mật đa.

Nếu các hữu tình đêm dài phá giới, Bồ tát Ma ha tát này với pháp nội ngoại tất cả đều xả, phương tiện dạy kia an trụ tịnh giới Ba la mật đa.

Nếu các hữu tình đêm dài giận dữ, Bồ tát Ma ha tát này với pháp nội ngoại tất cả đều xả, phương tiện dạy kia an trụ an nhẫn Ba la mật đa.

Nếu các hữu tình đêm dài biếng nhác, Bồ tát Ma ha tát này với pháp nội ngoại tất cả đều xả, phương tiện dạy kia an trụ tinh tiến Ba la mật đa.

Nếu các hữu tình đêm dài tán loạn, Bồ tát Ma ha tát này với pháp nội ngoại tất cả đều xả, phương tiện dạy kia an trụ tĩnh lự Ba la mật đa.

Nếu các hữu tình đêm dài ngu si, Bồ tát Ma ha tát này với pháp nội ngoại tất cả đều xả, phương tiện dạy kia an trụ Bát nhã Ba la mật đa.

Nếu các hữu tình trôi lăn sanh tử, đêm dài hằng bị tham sân si thảy, tùy miên buộc bẩn rối loạn nơi tâm, tạo tác nhiều các sự việc bất nhiêu ích, Bồ tát Ma ha tát này phương tiện khéo léo khiến kia dứt diệt tham sân si thảy tùy miên buộc bẩn, khiến kia an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Hoặc khiến an trụ bốn niệm trụ, nói rộng cho đến tám thánh đạo chi. Hoặc khiến an trụ không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Hoặc khiến an trụ quả Dự lưu cho đến quả A la hán. Hoặc khiến an trụ Độc giác Bồ đề. Hoặc khiến an trụ chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Kiều Thi Ca! Như vậy gọi là đối Bát nhã Ba la mật đa đây, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố. Các Bồ tát Ma ha tát nhiếp thọ hiện pháp công đức thắng lợi.

Kiều Thi Ca! Bồ tát Ma ha tát này do nhân duyên đây, ở đời đương lai mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp, hóa vô lượng chúng. Tùy bản sở nguyện, phương tiện an lập khiến đối Tam thừa tu học rốt ráo cho đến chứng được vô dư Niết bàn.

Kiều Thi Ca! Như vậy gọi là đối Bát nhã Ba la mật đa đây, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố. Các Bồ tát Ma ha tát nhiếp thọ công đức thắng lợi đương lai.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, đối Bát nhã Ba la mật đa đây, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố.

Chỗ địa phương kia, nếu có ác ma và ma quyến thuộc, nếu có tộc loại các thứ ngoại đạo, hoặc các kẻ bạo ác tăng thượng mạn, ganh ghét Bát nhã Ba la mật đa muốn làm ngăn ngại phá hoại ẩn mất, phương tiện gạn trách lăng nhục chống trái. Dù có ý muốn này nhưng trọn chẳng thành được. Kia nhờ tạm tiếng Bát nhã nên các ác lần diệt, công đức lần sanh. Về sau nhờ pháp Tam thừa được hết ngằn mé khổ, hoặc thoát ác thú sanh trong trời người.

Kiều Thi Ca! Như có diệu dược tên là mạc kỳ, thuốc này oai thế năng tiêu các độc. Diệu dược như vậy tùy sanh chỗ nào các loại độc trùng chẳng thể đến gần. Có rắn độc lớn đói đi kiếm ăn, gặp thấy sinh loại muốn táp ăn nuốt. Kia sanh sợ chết chạy tới diệu dược, rắn nghe hơi thuốc liền bèn chạy lui. Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca! Diệu dược như thế đủ đại oai thế, năng ích thân mệnh, dẹp tiêu các độc. Phải biết Bát nhã Ba la mật đa đủ đại oai thế cũng lại như vậy.

Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố. Các ác ma thảy ở chỗ Bồ tát Ma ha tát đây muốn làm việc ác, do sức oai thần Bát nhã Ba la mật đa này nên khiến việc ác kia ở nơi chỗ ấy tự phải tiêu diệt, không làm gì được. Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca! Bởi Bát nhã Ba la mật đa đây đủ đại oai lực, năng xô các ác, tăng thiện pháp vậy.

Kiều Thi Ca! Vì sao Bát nhã Ba la mật đa năng xô các ác tăng trưởng các thiện ?

Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa như thế, năng diệt tham dục, sân nhuế, ngu si vô minh, cho đến trọn nhóm đại khổ ngăn che, tùy miên, quấn bẩn trói buộc, hoặc ngã kiến, hữu tình kiến, bổ đặc già la kiến, đoạn kiến, thường kiến, hữu kiến, vô kiến, cho đến nhiều thứ ác kiến thú, xan tham, phá giới, giận dữ, biếng nhác, tán loạn, ngu si, tưởng thường, tưởng lạc, tưởng ngã, tưởng tịnh và bao nhiêu tất cả tham, sân, si, mạn, nghi, kiến, hành thảy.

Kiều Thi Ca! Như vậy Bát nhã Ba la mật đa năng diệt chấp sắc cho đến chấp thức. Năng diệt chấp nhãn cho đến chấp ý. Năng diệt chấp sắc cho đến chấp pháp. Năng diệt chấp nhãn thức cho đến chấp ý thức. Năng diệt chấp nhãn xúc cho đến chấp ý xúc. Năng diệt chấp nhãn xúc sanh ra thọ cho đến chấp ý xúc sanh ra thọ.

Năng diệt chấp bố thí Ba la mật đa cho đến chấp bát nhã Ba la mật đa. Năng diệt chấp nội không cho đến chấp vô tánh tự tánh không. Năng diệt chấp bốn niệm trụ, nói rộng cho đến chấp mười tám pháp Phật bất cộng. Năng diệt chấp nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Năng diệt chấp Bồ đề, Niết bàn.

Kiều Thi Ca! Như vậy, Bát nhã Ba la mật đa năng diệt tất cả các pháp đây thảy và năng tăng trưởng các đối trị kia. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa đủ đại thế lực rất tôn rất thắng.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, đối Bát nhã Ba la mật đa đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố.

Các thiện nam tử thiện nữ nhân này thường được Tam thiên đại thiên thế giới Bốn đại thiên vương và Thiên Đế Thích chủ cõi Kham Nhẫn, Đại phạm thiên vương, Tịnh cư thiên thảy, thiên, long, dược xoa, a tố lạc thảy, cùng những thiện thần đều đến ủng hộ, chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm não. Như pháp sở cầu không chẳng mãn túc. Đông tây nam bắc, bốn góc, trên dưới, Căng già sa thảy chư Phật thế giới tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng thường hộ niệm các thiện nam tử thiện nữ nhân này, khiến ác lần diệt, thiện pháp càng tăng.

Nghĩa là khiến tăng trưởng bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc làm phương tiện vậy. Cũng khiến tăng trưởng quán nội không cho đến quán vô tánh tự tánh không, đem vô sở đắc làm phương tiện vậy. Cũng khiến tăng trưởng bốn niệm trụ, nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, đem vô sở đắc làm phương tiện vậy. Cũng khiến tăng trưởng tất cả tam ma địa môn và tất cả đà la ni môn, đem vô sở đắc làm phương tiện vậy. Cũng khiến tăng trưởng nhất thiết trí và đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, đem vô sở đắc làm phương tiện vậy.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do nhân duyên đây, lời lẽ oai nghiêm nghe đều kính chịu, xứng lượng luận nói, lời không lầm loạn, khéo biết trả ơn, bền thờ bạn lành; chẳng bị lẫn ganh, giận hờn, che não, nịnh dối, kiến thảy làm che khuất.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này tự năng lìa giết sanh mệnh, cũng khuyên người lìa giết sanh mệnh, xưng nêu pháp lìa giết sanh mệnh không trái, vui mừng ngợi khen kẻ lìa giết sanh mệnh. Cho đến tự năng lìa tà kiến, cũng khuyên người lìa tà kiến, xưng nêu pháp lìa tà kiến không trái, vui mừng ngợi khen kẻ lìa tà kiến.

Tự năng hành bố thí Ba la mật đa, cũng khuyên người hành bố thí Ba la mật đa, xưng nêu pháp hành bố thí Ba la mật đa không trái, vui mừng ngợi khen kẻ hành bố thí Ba la mật đa. Cho đến tự năng hành bát nhã Ba la mật đa, cũng khuyên người hành bát nhã Ba la mật đa, xưng nêu pháp hành bát nhã Ba la mật đa không trái, vui mừng ngợi khen kẻ hành bát nhã Ba la mật đa.

Tự năng hành nội không, cũng khuyên người hành nội không, xưng nêu pháp hành nội không không trái, vui mừng ngợi khen kẻ hành nội không. Cho đến tự năng hành vô tánh tự tánh không, cũng khuyên người hành vô tánh tự tánh không, xưng nêu pháp hành vô tánh tự tánh không không trái, vui mừng ngợi khen kẻ hành vô tánh tự tánh không.

Tự năng tu tất cả tam ma địa môn, cũng khuyên người tu tất cả tam ma địa môn, xưng nêu pháp tu tất cả tam ma địa môn không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu tất cả tam ma địa môn. Tự năng tu tất cả đà la ni môn, cũng khuyên người tu tất cả đà la ni môn, xưng nêu pháp tu tất cả đà la ni môn không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu tất cả đà la ni môn.

Tự năng tu bốn lĩnh tự, cũng khuyên người tu bốn lĩnh tự, xưng nêu pháp tu bốn lĩnh tự không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu bốn lĩnh tự. Tự năng tu bốn vô lượng, cũng khuyên người tu bốn vô lượng, xưng nêu pháp tu bốn vô lượng không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu bốn vô lượng. Tự năng tu bốn định vô sắc, cũng khuyên người tu bốn định vô sắc, xưng nêu pháp tu bốn định vô sắc không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu bốn định vô sắc.

Tự năng tu bốn niệm trụ, cũng khuyên người tu bốn niệm trụ, xưng nêu pháp tu bốn niệm trụ không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu bốn niệm trụ. Cho đến tự năng tu tám thánh đạo chi, xưng nêu pháp tu tám thánh đạo chi không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu tám thánh đạo chi.

Tự năng tu ba môn giải thoát, cũng khuyên người tu ba môn giải thoát, xưng nêu pháp tu ba môn giải thoát không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu ba môn giải thoát.

Tự năng tu tám giải thoát, cũng khuyên người tu tám giải thoát, xưng nêu pháp tu tám giải thoát không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu tám giải thoát.

Tự năng thuận nghịch vào chín định thứ lớp, cũng khuyên người thuận nghịch vào chín định thứ lớp, xưng nêu pháp thuận nghịch vào chín định thứ lớp không trái, vui mừng ngợi khen kẻ thuận nghịch vào chín định thứ lớp.

Tự năng tu Phật mười lực, cũng khuyên người tu Phật mười lực, xưng nêu pháp tu Phật mười lực không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu Phật mười lực. Cho đến tự năng tu mười tám pháp Phật bất cộng, cũng khuyên người tu mười tám pháp Phật bất cộng, xưng nêu pháp tu mười tám pháp Phật bất cộng không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu mười tám pháp Phật bất cộng.

Tự năng tu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, cũng khuyên người tu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, xưng nêu pháp tu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả.

Tự năng tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, cũng khuyên người tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, xưng nêu pháp tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không trái, vui mừng ngợi khen kẻ tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí .

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này tu hành bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này thường khởi nghĩ đây : Nếu ta chẳng hành bố thí Ba la mật đa, phải sanh nhà bần tiện, hãy vô thế lực, đâu hay thành thục tất cả hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, huống sẽ năng được Nhất thiết trí trí ?

Nếu ta chẳng hộ tịnh giới Ba la mật đa, phải sanh các ác thú, hãy chẳng được thân người hạ tiện, đâu hay thành thục tất cả hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, huống sẽ được Nhất thiết trí trí ?

Nếu ta chẳng tu an nhẫn Ba la mật đa, phải các căn tàn khuyết, hình mạo xấu xí, chẳng đủ sắc thân Bồ tát viên mãn. Nếu được sắc thân Bồ tát viên mãn, tu hạnh Bồ tát, hữu tình được thấy rất sanh vui mừng, tín thọ lời nói, chắc được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu chẳng được sắc thân viên mãn đây, đâu hay thành thục tất cả hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, huống sẽ năng được Nhất thiết trí trí ?

Nếu ta biếng nhác, chẳng khởi tinh tiến Ba la mật đa, hãy chẳng năng được thắng đạo Bồ tát, đâu hay thành thục tất cả hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, huống sẽ năng được Nhất thiết trí trí ?

Nếu ta loạn tâm, chẳng vào tĩnh lự Ba la mật đa, hay chẳng năng khởi thắng định Bồ tát, đâu hay thành thục tất cả hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, huống sẽ năng được Nhất thiết trí trí ?

Nếu ta vô trí, chẳng học Bát nhã Ba la mật đa, hãy chẳng năng được phương tiện khéo léo vượt bậc Nhị thừa, đâu hay thành thục tất cả hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, huống sẽ năng được Nhất thiết trí trí ?

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này thường khởi nghĩ đây : Ta chẳng nên theo thế lực tham lam. Nếu theo lực kia thời ta bố thí Ba la mật đa chẳng được viên mãn. Ta chẳng nên theo thế lực phá giới. Nếu theo lực kia thời ta tịnh giới Ba la mật đa chẳng được viên mãn. Ta chẳng nên theo thế lực giận dữ. Nếu theo lực kia thời ta an nhẫn Ba la mật đa chẳng được viên mãn. Ta chẳng nên theo thế lực lười biếng. Nếu theo lực kia, thời ta tinh tiến Ba la mật đa chẳng được viên mãn. Ta chẳng nên theo thế lực loạn tâm. Nếu theo lực kia, thời ta tĩnh lự Ba la mật đa chẳng được viên mãn. Ta chẳng nên theo thế lực ác huệ. Nếu theo lực kia, thời ta Bát nhã Ba la mật đa chẳng được viên mãn. Nếu ta sở tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa chẳng viên mãn ấy, quyết chẳng năng được Nhất thiết trí trí.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này tâm chẳng lìa Nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối Bát nhã Ba la mật đa đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng khiến lưu bố, quyết được công đức thắng lợi hiện pháp đương lai như vậy.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.