Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 18

Quyển Thứ 438 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 438 - Hội Thứ Hai

Phẩm Đông Bắc Phương

Thứ 43 - 1

Khi ấy, Thiên Đế Thích khởi nghĩ này rằng : Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân được nghe danh tự pháp môn kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu một phen qua tai, các thiện nam tử thiện nữ nhân này đã ở vô lượng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quá khứ gần gũi cúng dường, phát thệ nguyện rộng, trồng các căn lành, được nhiều bạn thiện tri thức nhiếp thọ; huống năng thơ tả thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, vì người diễn nói, hoặc năng theo sức như nói tu hành. Phải biết người này quyết định ở chỗ vô lượng Phật quá khứ gần gũi thừa sự, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, trồng nhiều cội đức, từng nghe Bát nhã Ba la mật đa. Nghe rồi thọ trì, suy nghĩ đọc tụng, vì người diễn nói, như dạy tu hành, hoặc đối kinh này năng hỏi năng đáp. Nhờ phước lực đây nay xong việc này.

Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đã từng cúng dường vô lượng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, công đức thuần tịnh, nghe Bát nhã Ba la mật đa đây, tâm kia chẳng kinh chẳng e chẳng sợ, nghe rồi tin vui như nói tu hành. Phải biết người này từng ở quá khứ nhiều trăm ngàn kiếp tu tập bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, nên với đời nay năng thành việc này.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân nghe trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây có bao nghĩa thú, chẳng kinh chẳng sợ cũng chẳng sanh nghi. Nghe rồi thọ trì, suy nghĩ đọc tụng, thơ tả giải nói, như nói tu hành. Phải biết người này đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui. Vì cớ sao ?

Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế, nghĩa thú thẳm sâu rất khó tin hiểu. Nếu ở đời trước chẳng tu tập lâu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, dễ đâu tạm được nghe tức tin hiểu đặng.

Bạch Thế Tôn ! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế hủy chê bài báng. Phải biết người này đã ở đời trước do lòng tham sân si che lấp, nên đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cũng từng hủy báng. Vì cớ sao ?

Bạch Thế Tôn ! Người ngu si như thế nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú thẳm sâu, bởi sức thói quen chẳng tin chẳng muốn, tâm chẳng thanh tịnh. Sở dĩ vì sao ?

Người si như thế ở đời quá khứ chưa từng gần gũi chư Phật Bồ tát và chúng đệ tử, chưa từng thỉnh hỏi làm sao nên hành bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Làm sao nên trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Làm sao nên tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Làm sao nên học Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Nên nay nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, hủy chê bài báng chẳng tin chẳng muốn, tâm chẳng thanh tịnh.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế nghĩa thú thẳm sâu rất khó tin hiểu. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân chưa lâu tin hiểu vui muốn tu hành bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa. Chưa lâu tin muốn an trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Chưa lâu tin muốn tu tập bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Chưa lâu tin muốn tu tập tám giải thoát, chín thứ đệ tịnh, năm thần thông.

Chưa lâu tin muốn tu học Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng và vô lượng vô biên Phật pháp khác. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nghe Bát nhã Ba la mật đa đây nghĩa thú thẳm sâu chẳng năng tin hiểu, hoặc sanh hủy báng, chưa là hiếm có.

Bạch Thế Tôn ! Tôi nay kính lễ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Bạch Thế Tôn ! Nếu tôi kính lễ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu tức là kính lễ Nhất thiết tướng trí ?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng : Như vậy như vậy. Như ngươi đã nói, kính lễ Bát nhã Ba la mật đa tức là kính lễ Nhất thiết tướng trí ? Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca ! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hoặc nhất thiết trí, hoặc đạo tướng trí, hoặc nhất thiết tướng trí đều từ Bát nhã Ba la mật đa mà sanh ra vậy.

Kiều Thi Ca ! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, muốn trụ Như Lai nhất thiết tướng trí, phải trụ Bát nhã Ba la mật đa. Muốn sanh Như Lai nhất thiết trí, đạo tướng trí và các công đức khác, phải học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn được dứt hẳn tất cả phiền não tập khí nối nhau, phải học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp, độ loại hữu tình, phải học Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca ! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn được quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, phải học Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca ! Nều các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn khéo an lập các loại hữu tình Thanh văn chủng tánh ở Thanh văn thừa, phải học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn khéo an lập các loại hữu tình Độc giác chủng tánh ở Độc giác thừa, phải học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn khéo an lập các loại hữu tình Đại thừa chủng tánh ở Vô thượng thừa, khiến mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, phải học Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca ! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn được công đức tối thắng Bạch Thế Tôn ! cõi, phải học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn dẹp tất cả bè lũ đem tối, phải học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn khéo nhiếp thọ các chúng Bí sô, phải học Bát nhã Ba la mật đa.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa làm sao trụ sắc, làm sao trụ thọ tưởng hành thức. Làm sao trụ nhãn cho đến ý. Làm sao trụ sắc cho đến pháp. Làm sao trụ nhãn thức cho đến ý thức. Làm sao trụ Bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa. Làm sao trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Làm sao trụ bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Làm sao trụ Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng ?

Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa làm sao tập học sắc, làm sao tập học thọ tưởng hành thức. Cho đến làm sao tập học Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng ?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng : Kiều Thi Ca ! Hay thay, hay thay ! Ngươi với ngày nay nương thần lực Phật năng hỏi Như Lai nghĩa sâu như thế. Lóng nghe, lóng nghe, khéo nghĩ nhớ lấy. Ta sẽ vì ngươi phân biệt giải nói.

Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, nếu đối sắc chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập sắc. Nếu đối thọ tưởng hành thức chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập thọ tưởng hành thức.

Nếu đối nhãn cho đến ý chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập nhãn cho đến ý. Nếu đối sắc cho đến pháp chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập sắc cho đến pháp. Nếu đối nhãn thức cho đến ý thức chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập nhãn thức cho đến ý thức.

Nếu đối bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa.

Nếu đối nội không cho đến vô tánh tự tánh không chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập nội không cho đến vô tánh tự tánh không.

Nếu đối bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi.

Nếu đối Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa đối sắc bất đắc khá trụ khá tập, đối thọ tưởng hành thức bất đắc khá trụ khá tập. Cho đến đối Phật mười lực bất đắc khá trụ khá tập, cho đến đối mười tám pháp Phật bất cộng bất đắc khá trụ khá tập.

Lại nữa, Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, nếu đối sắc phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập đấy là trụ tập sắc. Nếu đối thọ tưởng hành thức phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập, đấy là trụ tập thọ tưởng hành thức.

Nếu đối nhãn cho đến ý phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập, đấy là trụ tập nhãn cho đến ý. Nếu đối sắc cho đến pháp phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập, đấy là trụ tập sắc cho đến pháp.

Nếu đối nhãn thức cho đến ý thức phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập, đấy là trụ tập nhãn thức cho đến ý thức.

Nếu đối bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập, đấy là trụ tập bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa.

Nếu đối nội không cho đến vô tánh tự tánh không phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập, đấy là trụ tập nội không cho đến vô tánh tự tánh không.

Nếu đối bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập, đấy là trụ tập bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi.

Nếu đối Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng phi trụ phi chẳng trụ, phi tập phi chẳng tập, đấy là trụ tập Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Vì cớ sao ?

Kiều Thi Ca ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa quán sắc thời trước bất khả đắc, thời sau bất khả đắc, thời giữa bất khả đắc. Quán thọ tưởng hành thức thời trước bất khả đắc, thời sau bất khả đắc, thời giữa bất khả đắc. Cho đến quán Phật mười lực thời trước bất khả đắc, thời sau bất khả đắc, thời giữa bất khả đắc. Cho đến quán mười tám pháp Phật bất cộng thời trước bất khả đắc, thời sau bất khả đắc, thời giữa bất khả đắc vậy.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là thẳm sâu.

Phật nói : Như vậy. Xá Lợi Tử ! Sắc chơn như thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, thọ tưởng hành thức chơn như thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu. Như vậy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chơn như thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế khó nỗi so lường.

Phật nói : Như vậy. Xá Lợi Tử ! Sắc chơn như khó so lường nên Bát nhã Ba la mật đa khó nỗi so lường, thọ tưởng hành thức chơn như khó so lường nên Bát nhã Ba la mật đa khó nỗi so lường. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chơn như khó so lường nên Bát nhã Ba la mật đa khó nỗi so lường.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là vô lượng.

Phật nói : Như vậy. Xá Lợi Tử ! Sắc chơn như vô lượng nên Bát nhã Ba la mật đa cũng vô lượng, thọ tưởng hành thức chơn như vô lượng nên Bát nhã Ba la mật đa cũng vô lượng. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chơn như vô lượng nên Bát nhã Ba la mật đa cũng vô lượng.

Xá Lợi Tử ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng hành tánh sắc thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng hành tánh thọ tưởng hành thức thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh nhãn thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh ý thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng hành tánh sắc thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh pháp thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng hành tánh nhãn thức thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh ý thức thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh bố thí Ba la mật đa thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh nội không thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh vô tánh tự tánh không thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh bốn niệm trụ thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh tám thánh đạo chi thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh Phật mười lực thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh mười tám pháp Phật bất cộng thẳm sâu là hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao ?

Xá Lợi Tử ! Tánh sắc thẳm sâu tức chẳng phải sắc, tánh thọ tưởng hành thức thẳm sâu tức chẳng phải thọ tưởng hành thức. Cho đến tánh mười tám pháp Phật bất cộng thẳm sâu chẳng phải mười tám pháp Phật bất cộng.

Lại nữa, Xá Lợi Tử ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng hành tánh sắc khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng hành tánh thọ tưởng hành thức khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh nhãn khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh ý khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh sắc khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh pháp khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh nhãn thức so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành ý thức khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh bát nhã Ba la mật đa khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh bố thí Ba la mật đa khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh nội không khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh vô tánh tự tánh không khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh bốn niệm trụ khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh tám thánh đạo chi khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh Phật mười lực khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh mười tám pháp Phật bất cộng khó so lường là hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao ?

Xá Lợi Tử ! Tánh sắc khó so lường tức chẳng phải sắc, tánh thọ tưởng hành thức khó so lường tức chẳng phải thọ tưởng hành thức. Cho đến tánh mười tám pháp Phật bất cộng khó so lường tức chẳng phải mười tám pháp Phật bất cộng.

Lại nữa, Xá Lợi Tử ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng hành tánh sắc vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng hành tánh thọ tưởng hành thức vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh nhãn vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh ý vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh sắc vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh pháp vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh nhãn thức vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh ý thức vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh bát nhã Ba la mật đa vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh bố thí Ba la mật đa vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh nội không vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh vô tánh tự tánh không vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh bốn niệm trụ vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh tám thánh đạo chi vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành tánh Phật mười lực vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa, cho đến chẳng hành tánh mười tám pháp Phật bất cộng vô lượng là hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao ?

Xá Lợi Tử ! Tánh sắc vô lượng tức chẳng phải sắc, tánh thọ tưởng hành thức vô lượng tức chẳng phải thọ tưởng hành thức. Cho đến tánh mười tám pháp Phật bất cộng vô lượng tức chẳng phải mười tám pháp Phật bất cộng vậy.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế đã rất thẳm sâu khó lường, vô lượng, khó nỗi tin hiểu, chẳng nên ở trước Bồ tát mới học Đại thừa kia mà thuyết, vì e kia nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây tâm họ kinh hoàng run sợ do dự chẳng tin hiểu được. Chỉ nên thuyết ở trước Bồ tát ngôi Bất thối chuyển, kia nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế tâm chẳng kinh hoàng, chẳng run chẳng sợ, cũng chẳng do dự. Nghe rồi tin hiểu, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, vì người diễn nói.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích hỏi Xá Lợi Tử rằng : Bạch Đại đức ! Nếu có ở trước Bồ tát mới học Đại thừa kia thuyết Bát nhã Ba la mật đa như thế có lầm lỗi nào ?

Xá Lợi Tử nói : Kiều Thi Ca ! Nếu có ở trước Bồ tát mới học Đại thừa kia thuyết Bát nhã Ba la mật đa như thế, kia nghe kinh hoàng run sợ do dự, chẳng tin hiểu được hoặc sanh hủy báng. Do đấy gây nên tăng trưởng nghiệp năng cảm đọa ác thú, chìm ba ác thú ở lâu sanh tử, khó chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên kẻ trí chẳng nên ở trước Bồ tát mới học Đại thừa kia thuyết Bát nhã Ba la mật đa như thế.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại hỏi cụ thọ Xá Lợi Tử rằng : Bạch Đại đức ! Vả có Bồ tát chưa nhận biệt ký Vô thượng Đại Bồ đề, nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế chẳng kinh hoàng chẳng run chẳng sợ chẳng do dự chăng ?

Xá Lợi Tử đáp : Có. Kiều Thi Ca ! Bồ tát Ma ha tát này chẳng lâu sẽ nhận ký Đại Bồ đề.

Kiều Thi Ca ! Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, tâm chẳng kinh hoàng, chẳng run chẳng sợ, cũng chẳng do dự. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này đã nhận ký Vô thượng Đại Bồ đề. Nếu kẻ chưa nhận, ở chỗ chẳng hơn một Phật hoặc hai Phật quyết định sẽ được nhận ký Đại Bồ đề. Hoặc chẳng phải vậy, nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, tâm quyết định kinh hoàng run sợ do dự.

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng : Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Xá Lợi Tử ! Nếu Bồ tát Ma ha tát lâu học Đại thừa, lâu phát đại nguyện, lâu tu sáu thứ Ba la mật đa và vô lượng vô biên Phật pháp khác, lâu ở chỗ vô lượng vô biên Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, lâu thờ vô lượng vô biên bạn lành. Do nhân duyên này, nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, tâm chẳng kinh hoàng, chẳng run sợ, cũng chẳng do dự. Nghe rồi tin hiểu thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, vì người diễn nói, hoặc năng thơ tả, như nói tu hành.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Tôi nay muốn nói một ít ví dụ các Bồ tát Ma ha tát, cúi xin Thế Tôn thương xót hứ cho !

Phật bảo : Xá Lợi Tử ! Muốn nói thì nói, tùy ý ngươi nói.

Xá Lợi Tử nói : Bạch Thế Tôn ! Như các thiện nam tử, thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, trong mộng tu hành bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. An trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Tu hành bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Tu hành Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Tới cội Bồ đề, cho đến ngồi yên tòa diệu Bồ đề.

Phải biết các thiện nam tử, thiện nữ nhân này hãy gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Huống có Bồ tát Ma ha tát vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề tu hành bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. An trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Tu hành bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Tu hành Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, mà chẳng mau chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ?

Bạch Thế Tôn ! Phải biết Bồ tát Ma ha tát này chẳng lâu sẽ tới dưới cội Bồ đề, chẳng lâu sẽ ngồi tòa diệu Bồ đề, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp lợi vui tất cả.

Bạch Thế Tôn ! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân được nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý. Phải biết các thiện nam tử, thiện nữ nhân này đã lâu học Đại thừa, căn lành thành thục, cúng dường chư Phật, thờ nhiều bạn lành, trồng nhiều cội đức, mới năng thành việc này.

Bạch Thế Tôn ! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân được nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, tin hiểu thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ đúng lý, vì người diễn nói. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này hoặc đã được nhận ký Đại Bồ đề, hoặc gần sẽ nhận ký Đại Bồ đề.

Bạch Thế Tôn ! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này như trụ ngôi Bồ tát Ma ha tát Bất thối, mau được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do nhờ đấy được nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng thâm tin hiểu, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, theo dạy tu hành, vì người diễn nói.

Bạch Thế Tôn ! Ví như có người dại đi đồng nội trải qua đường hiểm một trăm do tuần, hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn năm trăm, trước thấy các tướng của thành ấp vương đô, nghĩa là người thả trâu, vười rừng thảy. Thấy các tướng rồi, bèn khởi nghĩ này : Thành ấp vương đô cách đây chẳng xa. Khởi nghĩ đấy rồi, thân tâm thư thái, chẳng sợ ác thú, ác tặc, đói khát.

Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, nếu được nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, rất sanh tin hiểu. Phải biết chẳng lâu sẽ được nhân lý, hoặc đã được nhận, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bồ tát Ma ha tát này không sợ đọa bậc Thanh văn, Độc giác. Vì cớ sao ?

Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát này đã được thấy nghe, cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu tướng trước Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vậy.

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng : Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Ngươi nhờ Phật lực nên nói nữa đi.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Ví như có người muốn xem biển cả, đi lần hồi tới trải đã nhiều thời, chẳng thấy núi rừng, bàn khởi nghĩ này : Nay xem tướng đây, biển cả chẳng xa. Sở dĩ vì sao ? Vì gần bờ biển đất phải thấp dần, tất không núi rừng. Người kia bấy giờ, dù chưa thấy biển mà thấy tướng gần, vui mừng nhảy nhót, ta mau chắc sẽ được thấy biển cả.

Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, nếu được nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, rất sanh tin hiểu. Bồ tát Ma ha tát này dù chưa được Phật hiện tiền trao ký : Ngươi ở đời sau, trải chừng mấy kiếp, hoặc trải trăm kiếp, hoặc trải ngàn kiếp, hoặc trải trăm ngàn kiếp, cho đến hoặc trải trăm ngàn trăm ức muôn ức kiếp, sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; mà lẽ tự biết nhận ký chẳng xa. Vì cớ sao ?

Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát này đã được thấy nghe, cung kính cúng dường, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu tướng trước Vô thượng Bồ đề vậy.

Bạch Thế Tôn ! Ví như mùa xuân, hoa quả cây thảy lá cũ đã rụng, nhánh nhóc thêm nhuận, nhiều người thấy rồi, đều khởi nói rằng : Hoa quả lá mới sẽ ra chẳng lâu. Sở dĩ vì sao ? Các cây thảy đây trước hiện tướng hoa quả lá mới vậy. Người châu Thiệm bộ nam nữ lớn nhỏ, thấy tướng đây rồi, vui mừng nhảy nhót, đều nói lời này : Chẳng lâu chúng ta sẽ được thấy hoa quả thịnh mậu đây.

Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế. Nếu được nghe Bát nhã Ba la mật đa đây, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, rất sanh tin hiểu, cung kính cúng dường. Phải biết căn lành đời trước thành thục, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành, chẳng lâu sẽ nhận ký Vô thượng Chánh đẳng Đại Bồ đề.

Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát này nên khởi nghĩ đây : Ta trước chắc có thắng lực căn lành năng dẫn Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên nay thấy nghe cung kính cúng dường Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, thọ trì đọc tụng, rất sanh tin hiểu, suy nghĩ đúng lý, theo sức tu tập.

Bạch Thế Tôn ! Nay trong hội đây có các Thiên tử thấy Phật quá khứ thuyết pháp này đây đầu sanh vui mừng, đều đồng nghĩ rằng : Xưa các Bồ tát nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế bèn được nhận ký. Nay các Bồ tát đã nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, chẳng lâu chắc sẽ nhận ký Bồ đề.

Bạch Thế Tôn ! Ví như người nữ mang thai đã lâu, thân ngày càng nặng, động ngưng chẳng yên, ăn uống ngủ nghĩ, thở đều giảm ít, buồn chẳng nhiều lời, chán việc thường làm, vì chịu đau khổ vậy, nên nhiều việc phế bỏ. Có bà di mẫu thấy tướng đây rồi, liền biết nàng này chẳng lâu sinh đẻ.

Bạch Thế Tôn ! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, trước trồng căn lành, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành, căn lành thành thục, nên nay được nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, rất sanh tin hiểu, theo sức tu tập.

Bạch Thế Tôn ! Phải biết Bồ tát Ma ha tát này do nhân duyên đây, chẳng lâu được nhận ký Vô thượng Chánh đẳng Đại Bồ đề.

Bấy giờ, Phật khen Xá Lợi Tử rằng : Hay thay, hay thay ! Ngươi giỏi năng thuyết ví dụ Bồ tát được nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, rất sanh tin hiểu. Phải biết đều là Phật lực oai thần khiến ngươi dẫn phát biện tài như thế.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Rất lạ. Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác khéo năng nhiếp thọ các Bồ tát Ma ha tát, khéo năng phó chúc các Bồ tát Ma ha tát.

Phật bảo : Thiện Hiện ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Vì cớ sao ? Thiện Hiện ! Các Bồ tát Ma ha tát cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vì nhiều hữu tình được lợi vui vậy, thương xót nhiêu ích các trời người vậy. Các chúng Bồ tát Ma ha tát này khi tinh siêng tu học hạnh Bồ tát, vì muốn nhiêu ích vô lượng trăm ngàn các loại hữu tình, vì muốn nhiếp thọ vô lượng trăm ngàn các Bồ tát nên dùng bốn nhiếp sự mà nhiếp thọ đó. Những gì là bốn ? Một là bố thí, hai là ái ngữ, Bạch Thế Tôn ! là lợi hành, bốn là đồng sự.

Bồ tát Ma ha tát này tự chính an trụ mười thiện nghiệp đạo, cũng an lập người khiến siêng tu học mười thiện nghiệp đạo. Tự vào sơ tĩnh lự cho đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Tự hành bố thí, cũng dạy người hành bố thí. Tự hành tịnh giới, cũng dạy người hành tịnh giới. Tự hành an nhẫn, cũng dạy người hành an nhẫn. Tự hành tinh tiến, cũng dạy người hành tinh tiến. Tự hành tĩnh lự, cũng dạy người hành tĩnh lự. Tự hành bát nhã, cũng dạy người hành bát nhã.

Bồ tát Ma ha tát này nương dựa Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, tuy dạy hữu tình chứng quả Dự lưu mà chẳng tự chứng. Tuy dạy hữu tình chứng quả Nhất lai mà chẳng tự chứng. Tuy dạy hữu tình chứng quả Bất hoàn mà chẳng tự chứng. Tuy dạy hữu tình chứng quả A la hán mà chẳng tự chứng. Tuy dạy hữu tình chứng Độc giác Bồ đề mà chẳng tự chứng.

Bồ tát Ma ha tát này tự tu bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát tu hành bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Tự trụ bật Bồ tát Bất thối chuyển, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển. Tự siêng tinh tiến nghiêm tịnh cõi Phật, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến siêng tinh tiến nghiêm tịnh cõi Phật. Tự siêng tinh tiến thành thục hữu tình, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến siêng tinh tiến thành thục hữu tình. Tự siêng phát khởi Bồ tát thần thông, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến siêng phát khởi Bồ tát thần thông. Tự siêng nghiêm tịnh đà la ni môn, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến siêng nghiêm tịnh đà la ni môn. Tự siêng nghiêm tịnh tam ma địa môn, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến siêng nghiêm tịnh tam ma địa môn. Tự năng chứng được viên mãn biện tài, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến kia chứng được viên mãn biện tài.

Tự năng nhiếp thọ viên mãn sắc thân, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến năng nhiếp thọ viên mãn sắc thân. Tự năng nhiếp thọ viên mãn tướng hảo, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát khiến năng nhiếp thọ viên mãn tướng hảo. Tự năng nhiếp thọ viên mãn bậc đồng chơn, cũng khuyên vô lượng trăm ngàn Bồ tát cũng năng nhiếp thọ viên mãn bậc đồng chơn.

Bồ tát Ma ha tát này tự tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi, cũng khuyên kia tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Tự trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không, cũng khuyên kia trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Tự tu Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, cũng khuyên kia tu Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Tự tu nhất thiết trí, cũng khuyên kia tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Tự dứt tất cả tập khí phiền não nối nhau, cũng khuyên kia dứt tất cả tập khí phiền não nối nhau. Tự chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quay xe diệu pháp lợi vui tất cả, cũng khuyên kia chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề làm sự nghiệp này.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Thế Tôn rất lạ ! Thiện Thệ hiếm có ! Bồ tát Ma ha tát này trọn nên nhóm đại công đức như thế, vì muốn nhiêu ích tất cả hữu tình, tu hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp lợi vui tất cả. Bạch Thế Tôn ! Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa làm sao cho mau viên mãn ?

Phật bảo : Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy sắc hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy thọ tưởng hành thức hoặc tăng hoặc giảm. Chẳng thấy nhãn xứ hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ hoặc tăng hoặc giảm. Chẳng thấy sắc xứ hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc tăng hoặc giảm. Chẳng thấy nhãn giới hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý giới hoặc tăng hoặc giảm.

Chẳng thấy sắc giới hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp giới hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới hoặc tăng hoặc giảm. Chẳng thấy nhãn xúc hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc hoặc tăng hoặc giảm. Chẳng thấy nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ hoặc tăng hoặc giảm.

Chẳng thấy bố thí Ba la mật đa hoặc tăng hoặc giảm; chẳng thấy tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa hoặc tăng hoặc giảm.

Chẳng thấy nội không hoặc tăng hoặc giảm; chẳng thấy ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không hoặc tăng hoặc giảm.

Chẳng thấy bốn niệm trụ hoặc tăng hoặc giảm; chẳng thấy bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi hoặc tăng hoặc giảm.

Cho đến chẳng thấy Phật mười lực hoặc tăng hoặc giảm; chẳng thấy bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi hoặc tăng hoặc giảm.

Cho đến chẳng thấy Phật mười lực hoặc tăng hoặc giảm; chẳng thấy bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng hoặc tăng hoặc giảm.

Chẳng thấy tất cả đà la ni môn hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy tất cả tam ma địa môn hoặc tăng hoặc giảm. Chẳng thấy nhất thiết trí hoặc tăng hoặc giảm; chẳng thấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí hoặc tăng hoặc giảm. Bồ tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã Ba la mật đa mau được viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy đây pháp, chẳng thấy đây phi pháp. Chẳng thấy đây quá khứ, chẳng thấy đây vị lai, chẳng thấy đây hiện tại. Chẳng thấy đây thiện, chẳng thấy đây phi thiện. Chẳng thấy đây hữu ký, chẳng thấy đây vô ký. Chẳng thấy đây hữu vi, chẳng thấy đây vô vi.

Chẳng thấy đây cõi Dục, chẳng thấy đây cõi Sắc, chẳng thấy đây cõi Vô sắc. Chẳng thấy đây bố thí Ba la mật đa, cho đến chẳng thấy đây bát nhã Ba la mật đa. Chẳng thấy đây nội không, cho đến chẳng thấy đây vô tánh tự tánh không. Chẳng thấy đây bốn niệm trụ, cho đến chẳng thấy đây tám thánh đạo chi.

Như vậy cho đến chẳng thấy đây Như Lai mười lực, cho đến chẳng thấy đây mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng thấy đây tất cả đà la ni môn, chẳng thấy đây tất cả tam ma địa môn. Chẳng thấy đây nhất thiết trí, chẳng thấy đây đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Bồ tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã Ba la mật đa mau được viên mãn. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện ! Vì tất cả pháp không tánh tướng, vì không tác dụng, vì chẳng thể chuyển, vì hư dối lừa gạt chẳng bền chắc, chẳng tự tại, vì không giác thọ, vì lìa ngã, hữu tình, mạng giả, sanh giả, nói rộng cho đến tri kiến giả vậy.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Phật bảo : Thiện Hiện ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Thiện Hiện ! Sắc chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, thọ tưởng hành thức chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Nhãn xứ chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Sắc xứ chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Nhãn giới chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Sắc giới chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, thanh hương vị xúc pháp giới chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Nhãn thức giới chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Nhãn xúc chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, nhĩ tỷ thiện thân ý xúc chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Bố thí Ba la mật đa chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, cho đến bát nhã Ba la mật đa chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Nội không chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, cho đến vô tánh tự tánh không chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Bốn niệm trụ chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, cho đến tám thánh đạo chi chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Như vậy cho đến Phật mười lực chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Tất cả đà la ni môn chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn, tất cả tam ma địa môn chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Nhất thiết trí chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã thuyết chẳng thể nghĩ bàn.

Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, như thật biết rõ sắc là chẳng thể nghĩ bàn, thọ tưởng hành thức là chẳng thể nghĩ bàn. Cho đến nhất thiết trí là chẳng thể nghĩ bàn; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là chẳng thể nghĩ bàn. Bồ tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã Ba la mật đa mau được viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Nếu Bát nhã Ba la mật đa khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đối sắc chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối thọ tưởng hành thức chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối nhãn xứ chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối sắc xứ chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối nhãn giới chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối sắc giới chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối thanh hương vị xúc pháp giới chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối nhãn thức chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối nhãn xúc chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối bố thí Ba la mật đa chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, cho đến đối bát nhã Ba la mật đa chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối nội không chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, cho đến đối vô tánh tự tánh không chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối bốn niệm trụ chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, cho đến đối tám thánh đạo chi chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Như vậy cho đến đối Phật mười lực chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, cho đến đối mười tám pháp Phật bất cộng chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối tất cả đà la ni môn chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn, đối tất cả tam ma địa môn chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn.

Đối nhất thiết trí chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn hoặc chẳng thể nghĩ bàn. Bồ tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã Ba la mật đa mau được viên mãn.

Quyển Thứ 439 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 439 - Hội Thứ Hai

Phẩm Đông Bắc Phương

Thứ 43 - 2

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế nghĩa thú thẳm sâu ai tin hiểu được ?

Phật bảo : Thiện Hiện ! Nếu Bát nhã Ba la mật đa đã lâu tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Lâu trồng căn lành, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành, Bồ tát Ma ha tát này tin hiểu được Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Ngang đâu biết được Bồ tát Ma ha tát này đã lâu tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Lâu trồng căn lành, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành ?

Phật bảo : Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đối sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối thọ tưởng hành thức chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng thọ tưởng hành thức chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh thọ tưởng hành thức chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối nhãn xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng nhãn xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh nhãn xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối sắc xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng sắc xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh sắc xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối nhãn giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng nhãn giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh nhãn giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối sắc giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối thanh hương vị xúc pháp giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng sắc giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng thanh hương vị xúc pháp giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh sắc giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh thanh hương vị xúc pháp giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối nhãn thức giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng nhãn thức giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh nhãn thức giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối nhãn xúc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng nhãn xúc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh nhãn xúc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối cõi Dục chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối cõi Sắc, Vô sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng cõi Dục chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng cõi sắc, Vô sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh cõi Dục chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh cõi Sắc, Vô sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối bố thí Ba la mật đa chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối bát nhã Ba la mật đa chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng bố thí Ba la mật đa chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tướng bát nhã Ba la mật đa chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh bố thí Ba la mật đa chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tự tánh bát nhã Ba la mật đa chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối nội không chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối vô tánh tự tánh không chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng nội không chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tướng vô tánh tự tánh không chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh nội không chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tự tánh vô tánh tự tánh không chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối bốn niệm trụ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tám thánh đạo chi chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng bốn niệm trụ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tướng tám thánh đạo chi chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh bốn niệm trụ chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tự tánh tám thánh đạo chi chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Như vậy cho đến đối Phật mười lực chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối mười tám pháp Phật bất cộng chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng Phật mười lực chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tướng mười tám pháp Phật bất cộng chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh Phật mười lực chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; cho đến đối tự tánh mười tám pháp Phật bất cộng chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Đối nhất thiết trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng nhất thiết trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tự tánh nhất thiết trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện ! Vì sắc chẳng thể nghĩ bàn, thọ tưởng hành thức chẳng thể nghĩ bàn. Như vậy cho đến nhất thiết trí chẳng thể nghĩ bàn, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng thể nghĩ bàn vậy.

Thiện Hiện ! Ngang đây biết được Bồ tát Ma ha tát này đã lâu tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Trồng lâu căn lành, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là thẳm sâu ?

Phật nói : Như vậy. Thiện Hiện ! Sắc thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, thọ tưởng hành thức thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Nhãn xứ thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Sắc xứ thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, thanh hương vị xúc pháp xứ thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Nhãn giới thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, nhĩ tỷ thiệt thân ý giới thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Sắc giới thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, thanh hương vị xúc pháp giới thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Nhãn thức giới thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Nhãn xúc thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Bố thí Ba la mật đa thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự Ba la mật đa thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Bốn niệm trụ thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu, cho đến tám thánh đạo chi thẳm sâu nên Bát nhã Ba la mật đa rất là thẳm sâu.

Quyển Thứ 440 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 440 - Hội Thứ Hai

Phẩm Đông Bắc Phương

Thứ 43 - 3

Xá Lợi Tử ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân Đại thừa như thế, nghe Ta thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, tâm được rộng lớn vui mừng Diệu pháp. Cũng năng an lập vô lượng chúng sanh nơi thắng thiện pháp, khiến tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Xá Lợi Tử ! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này ở trước Ta phát hoằng thệ nguyện rằng : Ta phải an lập vô lượng trăm ngàn các loại hữu tình, khiến phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, chỉ hiện khuyên dẫn, khen gắng vui mừng, khiến đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cho đến được nhận ký Bất thối chuyển, an trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển.

Xá Lợi Tử ! Ta đối nguyện kia rất sanh tùy hỷ. Vì cớ sao ? Xá Lợi Tử ! Ta xem các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa như thế, đã phát hoằng nguyện tâm ngữ tương ưng. Các thiện nam tử thiện nữ nhân kia, ở đời đương lai quyết định an lập được vô lượng trăm ngàn các loại hữu tình khiến phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, chỉ hiện khuyên dẫn, khen gắng vui mừng, khiến đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cho đến được nhận ký Bất thối chuyến, an trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển.

Xá Lợi Tử ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này cũng ở quá khứ trước vô lượng Phật, phát hoằng thệ nguyện rằng : Ta phải an lập vô lượng trăm ngàn các loại hữu tình khiến phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, chỉ hiện khuyên dẫn, khen gắng vui mừng, khiến đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cho đến được nhận ký Bất thối chuyển, an trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển.

Xá Lợi Tử ! Chư Phật quá khứ cũng đối nguyện kia rất sanh tùy hỷ. Vì cớ sao ? Xá Lợi Tử ! Chư Phật quá khứ cũng xem các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa như thế, đã hoằng nguyện tâm ngữ tương ưng. Các thiện nam tử thiện nữ nhân kia, ở đời đương lai quyết định an lập được vô lượng trăm ngàn các loại hữu tình, khiến phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, chỉ hiện khuyên dẫn, khen gắng vui mừng, khiến đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cho đến được nhận ký Bất thối chuyển, an trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển.

Xá Lợi Tử ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này tin hiểu rộng lớn, nương được diệu sắc thanh hương vị xúc, tu thí rộng lớn. Tu thí này rồi, lại năng vun trồng căn lành rộng lớn. Nhờ căn lành đây lại năng nhiếp thọ quả báo rộng lớn. Nhiếp thọ quả báo rộng lớn như thế chuyên vì lợi vui tất cả hữu tình. Đối các hữu tình năng xả tất cả sở hữu nội ngoại. Hồi hướng căn lành đã trồng như thế kia nguyện sanh cõi nước chư Phật phương khác, hiện có Như Lai Ứng Chánh Đẳng giác tuyên thuyết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế chỗ Vô thượng pháp.

Kia nghe Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế vô thượng pháp rồi, lại năng an lập trong cõi Phật kia vô lượng trăm ngàn các loại hữu tình, khiến phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, chỉ hiện khuyên dẫn, khen gắng vui mừng, khiến đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được Bất thối chuyển. Do đây viên mãn đại nguyện đã phát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng : Rất lạ! Như Lai Ứng Chánh Đẳng giác năng đối những bao các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại không chẳng chứng biết. Đối tất cả pháp chơn như, pháp giới, pháp tánh, thật tế, hư không giới thảy không chẳng chứng biết. Đối các pháp giáo thứ thứ sai khác không chẳng chứng biết. Đối các hữu tình tâm hành sai khác không chẳng chứng biết.

Đối đời quá khứ các Bồ tát Ma ha tát không chẳng chứng biết. Đối đời quá khứ tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không chẳng chứng biết. Đối đời quá khứ đệ tử chư Phật và các cõi Phật không chẳng chứng biết.

Đối đời vị lai các Bồ tát Ma ha tát không chẳng chứng biết. đối đời vị lai tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không chẳng chứng biết. Đối đời vị lai đệ tử chư Phật và các cõi Phật không chẳng chứng biết.

Đối đời hiện tại các Bồ tát Ma ha tát trụ mười phương cõi tu hành sai khác không chẳng chứng chẳng biết. Đối đời hiện tại mười phương vô lượng vô số vô biên thế giới tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác an trụ yên ổn trụ trì hiện đang thuyết pháp không chẳng chứng biết. Đối đời hiện tại đệ tử chư Phật và các cõi Phật không chẳng chứng biết.

Bạch Thế Tôn ! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối sáu Ba la mật đa mạnh mẽ tinh tiến thường cầu chẳng dứt. Kia đối sáu Ba la mật đa hãy có thời đắc, thời chẳng đắc chăng ?

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân kia, thường đối sáu Ba la mật đa đây mạnh mẽ tinh tiến vui cầu chẳng dứt, tất cả thời đắc, không thời chẳng đắc. Vì cớ sao ? Xá Lợi Tử ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân kia thường đối sáu Ba la mật đa đây mạnh mẽ tinh tiến vui cầu chẳng dứt, chư Phật Bồ tát thường hộ niệm vậy.

Xá Lợi Tử nói : Bạch Thế Tôn ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân kia, nếu khi chẳng đắc sáu Ba la mật đa tương ưng với kinh, làm sao khá nói kia đắc sáu Ba la mật đa đây ?

Phật nói : Xá Lợi Tử ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân kia, thường đối sáu Ba la mật đa đây mạnh mẽ tin cầu chẳng đoái thân mạng, có khi chẳng đắc tương ưng kinh đây, không có lẽ ấy. Vì cớ sao ?

Xá Lợi Tử ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân kia, vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chỉ hiện khuyên dẫn, khen gắng vui mừng, các loại hữu tình, khiến đối sáu Ba la mật đa đây tương ưng kinh điển, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ tu học. Do căn lành đây, tùy sanh chỗ nào thường được sáu Ba la mật đa đây tương ưng Khế kinh, thọ trì đọc tụng mạnh mẽ tinh tiến như giáo tu hành, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, chưa chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ở thời gian giữa chưa từng chút bỏ.

Hội Thứ Hai

Phẩm Ma Sự

Thứ 44

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Phật đã khen nói phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mạnh mẽ tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Các thiện nam tử thiện nữ nhân công đức đã thành.

Bạch Thế Tôn ! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, khi tu các hạnh làm sao biết được lưu nạn ma sự ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốNhư Lai vì hữu tình tuyên nói pháp yếu, ứng thời ngôn hiện chẳng mau hiện tiền. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa rằng : Bạch Thế Tôn ! Duyên nào Bồ tát Ma ha tát muốn vì hữu tình tuyên nói pháp yếu, ứng thời ngôn hiện chẳng mau hiện tiền, nói là ma sự ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, do nhân duyên này sở tu Bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa khó được viên mãn, nên nói Bồ tát Ma ha tát muốn vì hữu tình tuyên nói pháp yếu, ứng thời ngôn hiện chẳng mau hiện tiền cho là ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn tu thắng hạnh, hiện tiền vội sanh. Phải biết đấy là ma sự.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Duyên nào Bồ tát Ma ha tát muốn tu thắng hạnh, hiện tiền vội sanh nói là ma sự ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Các Bồ tát Ma ha tát tu hành bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa không phương tiện khéo léo, nên hiện tiền vội sanh, bỏ tu hạnh kia, nên nói Bồ tát Ma ha tát muốn tu thắng hạnh, hiện tiền vội sanh, cho là ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, nhăn rên, ợ ngáp, vô cớ giỡn cười, khinh lấn lẫn nhau, thân tâm rối động, trái lầm văn cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, nghĩa lý lờ mờ, chẳng được tư vị, bỗng khởi hoạnh sự, thơ tả chẳng trọn. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thọ trì đọc tụng, suy nghĩ tu tập nói nghe kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, nhăn rên, ợ ngáp, vô cớ giỡn cười, khinh lấn lẫn nhau, thân tâm rối động, trái lầm văn cú, nghĩa lý lờ mờ, chẳng được tư vị, bỗng khởi hoạnh sự sở tác chẳng thành. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Vì nhân duyên nào có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa khi nghe thuyết kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, bỗng khởi nghĩ này : Ta đối kinh này chẳng được tư vị nào, dùng cần khổ nghe kinh đây chi. Khởi nghĩ này rồi, tức liền bỏ đi. Thọ trì đọc tụng, suy nghĩ tu tập, thơ tả giải nói cũng lại như thế ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này ở đời quá khứ chưa lâu tu hành bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. Vậy nên khi đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây nghe thọ thảy chẳng được tư vị, lòng chẳng nhẫn khả, tức liền bỏ đi.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi nghe thuyết kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, hoặc khởi nghĩ này : Ta đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng được nhận ký, dùng nghe thọ kinh như thế làm gì. Kia do duyên đây tâm chẳng thanh tịnh, chẳng được tư vị, bèn từ tòa dậy chán bỏ mà đi. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Vì nhân duyên nào ở trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, chẳng trao ký Vô thượng Chánh đẳng Đại Bồ đề cho các thiện nam tử thiện nữ nhân như thế, khiến kia chẳng nhẫn chán bỏ mà đi ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Bồ tát chưa vào Chánh tánh ly sanh chẳng nên trao kia ký đại Bồ đề. Nếu trao ký kia, tăng kiêu dật cho kia, có tổn không ích, nên chẳng vì ghi.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi nghe thuyết kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, hoặc khởi nghĩ này : Trong đây chẳng nói danh tự chúng ta, dùng nghe làm chi. Tâm chẳng thanh tịnh, chẳng được tư vị, bèn từ tòa dậy chán bỏ mà đi. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Vì nhân duyên nào ở trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây chẳng ghi nói danh tự Bồ tát kia ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Bồ tát chưa nhận ký đại Bồ đề, lẽ vậy chẳng nên ghi nói danh tự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi nghe thuyết kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu hoặc khởi nghĩ này : Trong đây chẳng nói sanh thành ấp xóm làng chúng ta, dùng nghe làm chi. Tâm chẳng thanh tịnh, chẳng được tư vị, bèn từ tòa dậy, chán bỏ mà đi. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Vì nhân duyên nào ở trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây chẳng ghi nói chỗ sanh thành ấp xóm làng Bồ tát kia ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Nếu chưa ghi danh tự Bồ tát kia, chẳng nên nói chỗ sanh sai khác.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi nghe thuyết kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, tâm chẳng thanh tịnh, chẳng được tư vị mà bỏ đi ấy, tùy kia khởi ra tâm chẳng thanh tịnh, chán bỏ kinh này cất bước nhiều ít, bèn giảm bấy nhiêu kiếp số công đức, bị bấy nhiêu kiếp tội chướng Bồ đề. Chịu tội kia rồi, trải bấy nhiêu thời, phát siêng tinh tiến cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tu các khổ hạnh Bồ tát khó hành, mới có thể phúc bổn được. Vậy nên Bồ tát nếu muốn mau chứng Vô thượng Bồ đề, chẳng nên chán bỏ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, vứt bỏ kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cầu học kinh khác. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự. Vì cớ sao ? Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này vứt bỏ cội gốc Nhất thiết tướng trí là Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, mà vin nhánh lá các kinh điển khác, trọn chẳng năng được Đại Bồ đề vậy.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Những kinh nào khác in như nhánh lá chẳng năng dẫn phát Nhất thiết tướng trí ?

Phật nói : Thiện Hiện ! Nếu thuyết pháp tương ưng Thanh văn và Độc giác, nghĩa là bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi và không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thảy, sở hữu các kinh. Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, với trong tu học được quả Dự lưu, được quả Nhất lai, được quả Bất hoàn, được quả A la hán, được Độc giác Bồ đề, mà chẳng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Đấy gọi các kinh khác, in như nhánh lá chẳng năng dẫn phát Nhất thiết tướng trí.

Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, định năng dẫn phát Nhất thiết tướng trí có thế dụng lớn in như cội cây. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này vứt bỏ kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cầu học kinh khác, quyết định chẳng năng được Nhất thiết tướng trí. Vì cớ sao ? Thiện Hiện ! Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế xuất sanh chúng Bồ tát Ma ha tát, pháp công đức thế gian xuất thế gian vậy.

Vậy nên, Thiện Hiện ! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu học kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, thời là tu học tất cả chúng Bồ tát Ma ha tát thiện pháp công đức thế gian, xuất thế gian vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Ví như chó đói bỏ ăn chủ nhà, lại theo tôi tớ mà cầu xin ăn. Ơû đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa vứt bỏ tất cả căn bản Phật pháp Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cầu học kinh điển tương ưng Nhị thừa cũng lại như thế. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Ví như có người muốn tìm voi hương. Được voi này rồi bỏ mà tìm dấu. Nơi ý ngươi hiểu sao ? Người này là sáng chăng ? Thiện Hiện đáp rằng : Người này chẳng sáng.

Phật nói : Ở đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, vứt bỏ tất cả căn bản Phật pháp Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cầu học kinh điển tương ưng Nhị thừa cũng lại như thế. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Ví như có người muốn thấy biển cả, đã thấy biển cả lại xem dấu trâu, khởi nghĩ này rằng : Nước trong biển cả lượng nó sâu rộng đâu bằng đây ư ? Nơi ý ngươi hiểu sao ? Người này là sáng chăng ? Thiện Hiện đáp rằng : Người này chẳng sáng.

Phật nói : Thiện Hiện ! Ở đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, vứt bỏ tất cả căn bản Phật pháp Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cầu học kinh điển tương ưng Nhị thừa, cũng lại như thế. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Như có thợ mộc hoặc học trò kia muốn tạo đại điện, lượng như điện Thiên Đế Thích thù thắng. Thấy điện kia rồi, mà lại vẽ sơ đồ cung điện Nhật Nguyệt. Nơi ý ngươi hiểu sao ? Thợ mộc hoặc học trò kia như thế, năng tạo được đại điện lượng như điện Đế Thích thù thắng chăng ?

Thiện Hiện đáp rằng : Bạch Thế Tôn ! Chẳng được. Bạch Thiện Thệ ! Chẳng được.

Phật nói : Thiện Hiện ! Nơi ý ngươi hiểu sao ? Người này là sáng chăng ?

Thiện Hiện đáp rằng : Người này chẳng sáng, là loại ngu si.

Phật nói : Thiện Hiện ! Ở đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, muốn cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mà vứt bỏ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, cầu học kinh điển tương ưng Nhị thừa, cũng lại như thế. Kia chắc chẳng đắc sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Như người cầu thấy Chuyển luân Thánh vương. Thấy rồi, chẳng năng khéo lấy hình tướng, bỏ đến chỗ khác, thấy phàm tiểu vương lấy hình kia. Khởi nghĩ như vầy : Chuyển luân Thánh vương hình tướng uy đức cùng đây nào khác. Nơi ý ngươi hiểu sao ? Người này là sáng chăng ?

Thiện Hiện đáp rằng : Người này chẳng sáng.

Phật nói : Thiện Hiện ! Ở đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, cũng lại như thế. Muốn cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vứt bỏ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, cầu học kinh điển tương ưng Nhị thừa, nói kinh điển đây cùng kia không khác, dùng kia làm gì. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chắc chắn chẳng đắc sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Như có người đói được thức ăn trăm vị, bỏ mà cầu ăn cơm gạo cả thảy. Nơi ý ngươi hiểu sao, người này là sáng chăng ?

Thiện Hiện đáp rằng : Người này chẳng sáng.

Phật nói : Thiện Hiện ! Ở đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, bỏ kinh điển Đại Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cầu học kinh điển tương ưng Nhị thừa, với trong muốn cầu Nhất thiết tướng trí, cũng lại như thế. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân kia luống uổng mệt nhọc, quyết định chẳng năng được Nhất thiết tướng trí. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Như có người nghèo được ngọc vô giá, bỏ mà đổi lấy ca giá mạc ni. Nơi ý ngươi hiểu sao, người này là sáng chăng ?

Thiện Hiện đáp rằng : Người này chẳng sáng.

Phật nói : Thiện Hiện ! Ở đời đương lai có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, bỏ kinh điển Đại Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cầu học kinh điển tương ưng Nhị thừa, với trong muốn cầu Nhất thiết tướng trí, cũng lại như thế. Các thiện nam tử thiện nữ nhân kia luống uổng mệt nhọc, quyết định chẳng năng được Nhất thiết tướng trí. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả kinh Đại Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, bỗng nhiên phát khởi tìm xét hèn hạ. Bởi tìm xét đây, khiến cho thơ tả Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng được rốt ráo. Những gì gọi là tìm ét hèn hạ ?

Nghĩa là tìm xét sắc, hoặc tìm xét thanh hương vị xúc pháp. Hoặc khởi tìm xét bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã cho đến hoặc khởi tìm xét Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, khiến cho thơ tả Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng được rốt ráo. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện ! Vì Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu không tìm xét vậy, khó nghĩ bàn vậy, không nghĩ lo vậy, không sanh diệt vậy, không nhiễm tịnh vậy, không định loạn vậy, lìa danh ngôn vậy, bất khả thuyết vậy. Sở dĩ vì sao ?

Thiện Hiện ! Trong Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, pháp như đã thuyết đều vô sở hữu, đều bất khả đắc. Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, các pháp như thế rối loạn nơi tâm khiến chẳng rốt ráo. Vậy nên nói là Bồ tát ma sự.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu khá thơ tả chăng ?

Phật nói : Thiện Hiện ! bl chẳng khá thơ tả. Vì cớ sao ?

Thiện Hiện ! Tự tánh Bát nhã Ba la mật đa vô sở hữu, bất khả đắc; tự tánh tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa cũng vô sở hữu bất khả đắc. Tự tánh nội không vô sở hữu, bất khả đắc, cho đến tự tánh vô tánh tự tánh không cũng vô sở hữu, bất khả đắc. Tự tánh bốn niệm trụ vô sở hữu bất khả đắc, nói rộng cho đến tự tánh mười tám pháp Phật bất cộng cũng vô sở hữu bất khả đắc. Tự tánh nhất thiết trí vô sở hữu bất khả đắc, tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thiện Hiện ! Tự tánh các pháp đều vô sở hữu bất khả đắc vậy tức là vô tánh. Vô tánh như thế tức là Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng phải pháp vô tánh năng thơ tả vô tánh. Vậy nên Bát nhã Ba la mật đa chẳng khá thơ tả.

Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, nếu đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế khởi tưởng vô tánh. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, thơ tả Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, nếu khởi nghĩ này : Ta dùng văn tự thơ tả Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế. Kia nương văn tự chấp đắm Bát nhã Ba la mật đa. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Phật nói : Thiện Hiện ! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Vì cớ sao ? Thiện Hiện ! Ở trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, sắc không văn tự, thọ tưởng hành thức cũng không văn tự. Nhãn xứ không văn tự, nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng không văn tự. Sắc xứ không văn tự, thanh hương vị xúc pháp xứ cũng không văn tự. Nhãn giới không văn tự, nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng không văn tự. Sắc giới không văn tự, thanh hương vị xúc pháp giới cũng không văn tự. Nhãn thức giới không văn tự, nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng không văn tự. Nhãn xúc không văn tự, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng không văn tự.

Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không văn tự, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng không văn tự.

Bát nhã Ba la mật đa không văn tự; tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa cũng không văn tự. Nội không không văn tự; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng không văn tự. Bốn niệm trụ không văn tự, nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cũng không văn tự. Nhất thiết trí không văn tự, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không văn tự. Vì vậy chẳng nên chấp có văn tự năng thơ tả Bát nhã Ba la mật đa.

Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa nếu khởi chấp này : Với trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu không văn tự là sắc, không văn tự là thọ tưởng hành thức. Như vậy cho đến không văn tự là nhất thiết trí, không văn tự là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì đọc tụng tu tập suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, nếu khởi tác ý cõi nước, hoặc khởi tác ý thành ấp, hoặc khởi tác ý vương đô, hoặc khởi tác ý phương xứ, hoặc khởi tác ý thầy thân giáo quỹ phạm, hoặc khởi tác ý bạn lành đồng học, hoặc khởi tác ý cha mẹ vợ con, hoặc khởi tác ý anh em chị em, hoặc khởi tác ý dòng họ bạn bè, hoặc khởi tác ý quốc vương đại thần, hoặc khởi tác ý đạo tặc ác nhân, hoặc khởi tác ý thú dữ ác quỷ, hoặc khởi tác ý nhóm chúng chơi giỡn, hoặc khởi tác ý dâm nữ vui khoái, hoặc khởi tác ý trả ơn báo oán, hoặc khởi tác ý các việc nhiều thứ.

Nếu đối tác ý lại khởi tác ý, đều là bị ác ma dẫn phát làm ngăn Bát nhã Ba la mật đa sở dẫn vô biên thiện pháp thù thắng. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế được tiếng khen lớn, cung kính cúng dường, nghĩa là áo mặc, ăn uống, đồ nằm, bệnh duyên chữa thuốc và của cải khác. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này thọ đắm sự vậy đây lui mất Bát nhã Ba la mật đa sở dẫn vô biên thiện nghiệp thù thắng. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, khi thơ tả thọ trì đọc tụng tu tập suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, có các ác ma cầm đem các thứ sách luận thế tục, hoặc lại kinh điển tương ưng Nhị thừa, dối hiện bạn thân trao cho Bồ tát. Trong đây rộng nói thắng sự thế tục, hoặc lại rộng nói các uẩn xứ giới, đế thật, duyên khởi, ba mươi bảy món Bồ đề phần pháp, ba môn giải thoát, bốn tĩnh lự thảy; bảo : Kinh điển này nghĩa vị thâm áo, nên siêng tu học, bỏ kinh đã tập.

Các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa này, phương tiện khéo léo chẳng nên nhận lấy sách luận thế tục do ác ma thân tặng, hoặc lại kinh điển tương ưng Nhị thừa. Sở dĩ vì sao ? Vì sách luận thế tục, kinh điển Nhị thừa, chẳng năng dẫn phát Nhất thiết tướng trí, chẳng phải phương tiện không trái ngược tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mà là đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề trái làm chướng ngại.

Thiện Hiện ! Trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây Ta rộng nói đạo Bồ tát Ma ha tát phương tiện khéo léo. Nếu Bồ tát Ma ha tát với trong đây cầu phương tiện khéo léo, tinh siêng tu học các hạnh Bồ tát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện ! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa vứt bỏ kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đã thuyết đạo Bồ tát Ma ha tát phương tiện khéo léo, thọ học sách luận thế tục của ác ma, hoặc lại kinh điển tương ưng Nhị thừa, phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Hội Thứ Hai

Phẩm Chẳng Hòa Hợp

Thứ 45 - 1

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp ưa muốn lóng nghe, thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Kẻ năng trì pháp đắm vui lười nhác chẳng chịu vì nói, chẳng muốn thí cho Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp tâm chẳng đắm vui, cũng chẳng lười nhác, muốn nói muốn cho Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, phương tiện khuyên gắng thơ tả thọ trì đọc tụng tu tập. Kẻ năng học pháp lười nhác đắm vui, chẳng muốn nghe thọ. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp ưa muốn lóng nge, thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Kẻ năng trì pháp muốn qua phương khác chẳng được dạy trao Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp muốn nói muốn cho Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, phương tiện khuyên gắng thơ tả thọ trì đọc tụng tu tập. Kẻ năng học pháp muốn qua phương khác, chẳng được nghe thọ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp đủ đại ác dục, yêu chuộng danh lợi, áo mặc ăn uống, đồ nằm thuốc chữa và các của cải, cúng dường cung kính, tâm không nhàm đủ. Kẻ năng học pháp ít muốn vui đủ, tu hạnh xa lìa, mạnh mẽ siêng chính, đủ niệm định huệ, chán sợ lợi dưỡng, cung kính, danh dự. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe th5 thơ tả, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp ít muốn vui đủ, tu hạnh xa lìa, mạnh mẽ siêng chính, đủ niệm định huệ, chán sợ lợi dưỡng, cung kính, danh dự. Kẻ năng học pháp đủ đại ác dục, yêu chuộng danh lợi, áo mặc ăn uống, đồ nằm thuốc chữa và các của cải, cúng dường cung kính tâm không nhàm đủ. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp đầy đủ mười hai công đức Đỗ đa. Nghĩa là ở chỗ thanh vắng, thường xin ăn, áo giẻ lượm, một lần ăn, một ngồi ăn, tùy được ăn, ở trong mả, đứng đất trống, trụ dưới cây, thường ngồi chẳng nằm, tùy được đồ trải, chỉ chứa ba áo. Kẻ năng học pháp chẳng thọ mười hai công đức Đỗ đa. Nghĩa là chẳng ở chỗ thanh vắng, cho đến chẳng chỉ chứa ba áo. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp đầy đủ mười hai công đức Đỗ đa. Nghĩa là ở chỗ thanh vắng, cho đến chỉ chứa ba áo. Kẻ năng trì pháp chẳng thọ mười hai công đức Đỗ đa nghĩa là ở chỗ thanh vắng, cho đến chẳng chỉ chứa ba áo. Hai chẳng hòa hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp có tin có thiện pháp, muốn vì người nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, phương tiện khuyên gắng thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập. Kẻ năng học pháp không tin không thiện pháp, chẳng muốn nghe thọ. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp có tin có thiện pháp, cầu muốn lóng nghe, thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Kẻ năng trì pháp không tin không thiện pháp, chẳng muốn dạy trao. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp tâm không xan lẫn, năng xả tất cả. Kẻ năng học pháp tâm có xan lẫn, chẳng năng xả thí. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp tâm chẳng xan lẫn, năng xả tất cả. Kẻ năng trì pháp tâm có xan lẫn, chẳng năng xả thí. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp muốn cầu cúng dường kẻ năng trì pháp áo mặc, ăn uống, đồ nằm, thuốc chữa và các của cải. Kẻ năng trì pháp chẳng muốn thọ dụng. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp muốn cầu cung cấp kẻ năng học pháp áo mặc, ăn uống, đồ nằm, thuốc chữa và các của cải. Kẻ năng học pháp chẳng muốn thọ dụng. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp trọn nên khai trí, chẳng muốn nói rộng. Kẻ năng học pháp trọn nên diễn trí chẳng muốn nói hẹp. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp trọn nên khai trí, chỉ muốn nói hẹp. Kẻ năng trì pháp trọn nên diễn trí chỉ muốn nói rộng. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp chuyên muốn biết rộng mười hai phần giáo, thứ lớp pháp nghĩa. Chỗ gọi Khế kinh, Ứng dụng, Biệt ký, Phúng tụng, Tự thuyết, Nhân duyên, Bổn sự, Bổn sanh, Phương quảng, Hy pháp, Thí dụ, Nghị luận. Kẻ năng học pháp chẳng muốn biết rộng mười hai phần giáo thứ lớp pháp nghĩa, chỗ gọi Khế kinh cho đến Luận nghị. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp chuyên muốn biết rộng mười hai phần giáo thứ lớp pháp nghĩa, chỗ gọi Khế kinh cho đến Luận nghị. Kẻ năng trì pháp chẳng muốn biết rộng mười hai phần giáo thứ lớp pháp nghĩa, chỗ gọi Khế kinh cho đến Luận nghị. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp trọn nên bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Kẻ năng học pháp chẳng trọn nên bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp trọn nên bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa. Kẻ năng trì pháp chẳng trọn nên bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp đối sáu Ba la mật đa có phương tiện khéo léo. Kẻ năng học pháp đối sáu Ba la mật đa không phương tiện khéo léo. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp đối sáu Ba la mật đa có phương tiện khéo léo. Kẻ năng trì pháp đối sáu Ba la mật đa không phương tiện khéo léo. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp đã được đà la ni môn. Kẻ năng học pháp chưa được đà la ni môn. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp đã được đà la ni môn. Kẻ năng trì pháp chưa được đà la ni môn. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp muốn khiến cung kính, thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Kẻ năng học pháp chẳng muốn cung kính, thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp muốn khiến cung kính, thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Kẻ năng trì pháp chẳng muốn cung kính, thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng trì pháp đã lìa xan cấu, đã lìa tham dục, giận dữ, mờ chìm, ngủ nghĩ lay động, ác tác nghi che. Kẻ năng học pháp chưa lìa xan cấu, chưa lìa tham dục cho đến nghi che. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Kẻ năng học pháp đã lìa xan cấu, đã lìa tham dục, cho đến nghi che. Kẻ năng trì pháp chưa lìa xan cấu, chưa lìa tham dục cho đến nghi che. Hai chẳng hoà hợp, chẳng được dạy trao, nghe thọ thơ trì, đọc tụng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.

Lại nữa, Thiện Hiện ! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa khi thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế. Nếu có người đến vì nói các thứ việc khổ địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, nhân mà bảo rằng : Ngươi với thân này nên siêng tinh tiến mau hết ngằn khổ, lấy vào Niết bàn; dùng ở lâu biển lớn sanh tử làm chi chịu trăm ngàn thứ việc khổ khó chịu, cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này, nếu bởi lời kia đối việc đã thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng được rốt ráo. Phải biết đấy là Bồ tát ma sự.