Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 15

Quyển thứ  365 - HỘI THỨ NHẤT

Quyển thứ 365 - HỘI THỨ NHẤT

HỘI THỨ NHẤT

Phẩm

NÓI THẬT

Thứ 62 - 3

Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả pháp đều lấy không làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy vô tướng làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy vô nguyện làm tự tánh. Thiện Hiện! Do nhân duyên này các Bồ Tát Ma ha tát nên biết tất cả pháp đều lấy vô tánh làm tự tánh nơi mình.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả pháp đều lấy chơn như làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy pháp giới làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy pháp tánh làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy tánh chẳng hư vọng làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy tánh chẳng biến khác làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy tánh bình đẳng làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy tánh ly sanh tánh làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy pháp định làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy pháp trụ làm tự tánh,

tất cả pháp đều lấy thật tế làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy hư không giới làm tự tánh, tất cả pháp đều lấy bất tư nghì giới làm tự tánh. Thiện Hiện! Do nhân duyên này các Bồ Tát Ma ha tát nên biết tất cả pháp đều lấy vô tánh làm tự tánh nơi mình.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Nếu tất cả pháp đều lấy vô tánh làm tự tánh ấy. Bồ Tát Ma ha tát sơ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành bố thí Ba la mật đa, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng trụ nội không thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng trụ chơn như thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng trụ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng trụ bốn niệm trụ thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng trụ bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng trụ khổ thánh đế thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng trụ tập diệt đạo thánh đế thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành sơ tĩnh lự thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành đệ nhị, đệ tam, đệ tứ tĩnh lự thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành từ vô lượng thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành bi hỷ xả vô lượng thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành Định không vô biên xứ thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành Định thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành tám giải thoát thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành tất cả tam ma địa môn thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành tất cả đà la ni môn thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành không giải thoát môn thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành vô tướng vô nguyện giải thoát môn thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành năm nhãn thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành sáu thần thông thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành Phật mười lực thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành đại từ thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành đại bi, đại hỷ, đại xả thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành pháp vô vong thất thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành tánh hằng trụ xả thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Trọn nên những phương tiện khéo léo nào năng hành nhất thiết trí thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật? Năng hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật?

Phật nói: Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như vầy: Nghĩa là dù tu học biết tất cả pháp đều lấy vô tánh làm tự tánh nơi mình, mà thường tinh siêng thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Dù thường tinh siêng thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, mà siêng tu học biết các hữu tình và các cõi Phật, đều lấy vô tánh làm tự tánh nơi mình.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này dù hành bố thí Ba la mật đa học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù trụ nội không học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù trụ chơn như học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù trụ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù trụ bốn niệm trụ học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù trụ bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù trụ khổ thánh đế học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù trụ tập diệt đạo thánh đế học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành sơ tĩnh lự học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành đệ nhị, đệ tam, đệ tứ tĩnh lự học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành từ vô lượng học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành bi hỷ xả vô lượng học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành Định không vô biên xứ học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành Định thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ,Phi tưởng phi phi tưởng xứ học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành tám giải thoát học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành không giải thoát môn học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành vô tướng vô nguyện giải thoát môn học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành năm nhãn học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành sáu thần thông học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành Phật mười lực học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành đại từ học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành đại bi, đại hỷ, đại xả học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành pháp vô vong thất học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành tánh hằng trụ xả học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Dù hành nhất thiết trí học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh; dù hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí học đạo Bồ đề, mà biết đạo Bồ đề vô tánh làm tự tánh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này như vậy tu hành bố thí Ba la mật đa học đạo Bồ đề, như vậy tu hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa học đạo Bồ đề.

Như vậy an trụ nội không học đạo Bồ đề; như vậy an trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không học đạo Bồ đề.

Như vậy an trụ chơn như học đạo Bồ đề; như vậy an trụ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới học đạo Bồ đề.

Như vậy tu hành bốn niệm trụ học đạo Bồ đề; như vậy tu hành bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi học đạo Bồ đề. Như vậy an trụ khổ thánh đế học đạo Bồ đề; như vậy an trụ tập diệt đạo thánh đế học đạo Bồ đề.

Như vậy tu hành sơ tĩnh lự học đạo Bồ đề; như vậy tu hành đệ nhị, đệ tam, đệ tứ tĩnh lự học đạo Bồ đề. Như vậy tu hành từ vô lượng học đạo Bồ đề; như vậy tu hành bi hỷ xả vô lượng học đạo Bồ đề. Như vậy tu hành Định không vô biên xứ học đạo Bồ đề; như vậy tu hành Định thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ,Phi tưởng phi phi tưởng xứ học đạo Bồ đề.

Như vậy tu hành tám giải thoát học đạo Bồ đề; như vậy tu hành tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ học đạo Bồ đề. Như vậy tu hành tất cả tam ma địa môn học đạo Bồ đề; như vậy tu hành tất cả đà la ni môn học đạo Bồ đề. Như vậy tu hành không giải thoát môn học đạo Bồ đề; như vậy tu hành vô tướng vô nguyện giải thoát môn học đạo Bồ đề.

Như vậy tu hành Phật mười lực học đạo Bồ đề; như vậy tu hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng học đạo Bồ đề. Như vậy tu hành đại từ học đạo Bồ đề; như vậy tu hành đại bi, đại hỷ, đại xả, học đạo Bồ đề.

Như vậy tu hành pháp vô vong thất học đạo Bồ đề; như vậy tu hành tánh hằng trụ xả học đạo Bồ đề. Như vậy tu hành nhất thiết trí học đạo Bồ đề; như vậy tu hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí học đạo Bồ đề. Cho đến chưa được Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đều được gọi học đạo Bồ đề chưa được viên mãn. Nếu đối đạo đây đã được viên mãn thời đối tất cả Ba la mật đa cũng đã viên mãn. Ba la mật đa đã viên mãn, nên do một thời sát na rất ngắn tương ưng diệu huệ chứng được Như Lai nhất thiết tướng trí. Bấy giờ tất cả phiền não nhỏ nhiệm tập khí nối nhau hẳn chẳng sanh, nên gọi dứt không còn thừa, thời danh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đem Phật nhãn thanh tịnh không ngăn ngại khắp xem các pháp mười phương thế giới hãy chẳng được vô, huống là được hữu. Như vậy, Thiện Hiện! Các Bồ Tát Ma ha tát nên hành Bát nhã Ba la mật đa, quán tất cả pháp đều lấy vô tánh làm tự tánh nơi mình. Thiện Hiện! Đấy gọi phương tiện khéo léo rất thù thắng của Bồ Tát Ma ha tát. Nghĩa là hành Bát nhã Ba la mật đa quán tất cả pháp hãy chẳng được vô, huống là được hữu.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành bố thí Ba la mật đa, đối bố thí đây, kẻ thí, kẻ thọ, các vật sở thí và tâm Bồ đề hãy chẳng quán không, huống quán là có. Khi tu hành tịnh giới Ba la mật đa, đối tịnh giới đây, chỗ hộ tịnh giới, kẻ trì tịnh giới, tâm giữ tịnh giới, hãy chẳng quán không, huống quán là có. Khi tu hành an nhẫn Ba la mật đa, đối an nhẫn đây, chỗ tu an nhẫn, kẻ năng an nhẫn, tâm tu an nhẫn, hãy chẳng quán không, huống quán là có. Khi tu hành tinh tiến Ba la mật đa, đối tinh tiến đây, chỗ tu tinh tiến, kẻ năng tinh tiến, tâm tu tinh tiến, hãy chẳng quán không, huống quán là có. Khi tu hành tĩnh lự Ba la mật đa, đối tĩnh lự đây, chỗ tu tĩnh lự, kẻ năng tĩnh lự, tâm tu tĩnh lự, hãy chẳng quán không, huống quán là có. Khi tu hành bát nhã Ba la mật đa, đối Bát nhã đây, chỗ tu bát nhã, kẻ tu bát nhã, tâm tu bát nhã, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi an trụ nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không đây, kẻ năng an trụ, do đây an trụ, chỗ an trụ, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, đối bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi an trụ khổ thánh đế, tập diệt đạo thánh đế ; đối khổ thánh đế, tập diệt đạo thánh đế đây, kẻ năng an trụ, do đây an trụ, chỗ an trụ, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, đối bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ; đối tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành tất cả tam ma địa môn, tất cả đà la ni môn; đối tất cả tam ma địa môn, tất cả đà la ni môn đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành không giải thoát môn, vô tướng vô nguyện giải thoát môn; đối không giải thoát môn, vô tướng vô nguyện giải thoát môn đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành năn nhãn, sáu thần thông; đối năm nhãn, sáu thần thông đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng; đối Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả; đối pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; đối nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đây, kẻ năng tu hành, do đây tu hành, chỗ tu hành, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tùy chứng được Nhất thiết trí trí, đối Nhất thiết trí trí đây, kẻ năng tùy chứng được, do đây tùy chứng được và chỗ tùy chứng được, hãy chẳng quán không, huống quán là có.

Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này thường khởi nghĩ đây: Các pháp đều lấy vô tánh làm tánh.Vô tánh như thế bản tánh tự như vậy, chẳng Phật làm ra, chẳng Độc giác làm, chẳng Thanh văn làm, cũng chẳng phải thứ gì khác làm ra. Vì tất cả pháp đều vô tác giả, ly tác giả vậy.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Các pháp đâu chẳng ly các pháp tánh? Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi vừa nói. Các pháp không pháp nào chẳng ly các pháp tánh.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Nếu tất cả pháp ly pháp tánh ấy, ly pháp làm sao năng biết ly pháp hoặc có hoặc không? Vì cớ sao? Bạch thế Tôn! Vô pháp chẳng lẽ năng biết vô pháp; hữu pháp chẳng lẽ năng biết hữu pháp. Vô pháp chẳng lẽ năng biết hữu pháp; hữu pháp chẳng lẽ năng biết vô pháp? Bạch thế Tôn! Như vậy, tất cả pháp đều vô tri làm tánh. Bồ Tát Ma ha tát làmsao tu hành Bát nhã Ba la mật đa hiển chỉ các pháp hoặc có hoặc không? Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, tùy thế tục nên hiển chỉ các pháp hoặc có hoặc không, chẳng tùy thắng nghĩa. Bạch thế Tôn! Thế tục, thắng nghĩa, vì có khác chăng? Chẳng khác. Thiện Hiện! Chẳng phải khác thế tục, riêng có thắng nghĩa. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Thế tục chơn như tức là thắng nghĩa. Các loại hữu tình điên đảo vọng chấp, đối chơn như đây chẳng biết chẳng thấy. Bồ Tát Ma ha tát vì thương xót nó nên tùy tướng thế tục hiển chỉ các pháp hoặc có hoặc không.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các loại hữu tình đối uẩn thảy pháp khởi tướng thật có, chẳng biết chẳng phải có. Bồ Tát Ma ha tát vì thương xót nó nên phân biệt các pháp hoặc có hoặc không. Làm thế nào khiến hữu tình loại kia biết uẩn thảy pháp đều chẳng phải thật có. Thiện Hiện! Các Bồ Tát Ma ha tát nên hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế.

HỘI THỨ NHẤT

Phẩm

KHÉO TIỆN HÀNH

Thứ 63-1

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Như Lai thường nói Bồ tát hành hạnh Bồ tát. Những gì gọi là hạnh Bồ tát ư? Phật nói: Thiện Hiện! Hạnh Bồ tát ấy nghĩa là vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên hành, đấy gọi hạnh Bồ tát

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát phải hành hạnh Bồ tát ở chỗ nào? Phật nói: Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát phải đối sắc không hành hạnh Bồ tát, phải đối thọ tưởng hành thức không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối nhãn xứ không hành hạnh Bồ tát, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ‎ý xứ không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối sắc xứ không hành hạnh Bồ tát, phải đối thanh hương vị xúc pháp xứ không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối nhãn giới không hành hạnh Bồ tát, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ‎ý giới không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối sắc giới không hành hạnh Bồ tát, phải đối thanh hương vị xúc pháp giới không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối nhãn thức giới không hành hạnh Bồ tát, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ‎ý thức giới không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối nhãn xúc không hành hạnh Bồ tát, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ‎ý xúc không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không hành hạnh Bồ tát, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ‎ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối địa giới không hành hạnh Bồ tát, phải đối thuỷ hỏa phong không thức giới không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối vô minh không hành hạnh Bồ tát; phải đối hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử sầu thán khổ ưu não không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối nội pháp không hành hạnh Bồ tát; phải đối ngoại pháp không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối bố thí Ba la mật đa không hành hạnh Bồ tát; phải đối tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối nội không không hành hạnh Bồ tát; phải đối ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối sơ tĩnh lự không hành hạnh Bồ tát; phải đối đệ nhị, đệ tam, đệ tứ tĩnh lự không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối từ vô lượng không hành hạnh Bồ tát; phải đối bi hỷ xả vô lượng không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối Định không vô biên xứ không hành hạnh Bồ tát; phải đối Định thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối bốn niệm trụ không hành hạnh Bồ tát, phải đối bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối hòa hợp không hành hạnh Bồ tát, phải đối chẳng hòa hợp không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối không giải thoát môn không hành hạnh Bồ tát, phải đối vô tướng vô nguyện giải thoát môn không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối tám giải thoát không hành hạnh Bồ tát; phải đối tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối khổ thánh đế không hành hạnh Bồ tát, phải đối tập diệt đạo thánh đế không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối Phật mười lực không hành hạnh Bồ tát; phải đối bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối đại từ không hành hạnh Bồ tát; phải đối đại bi, đại hỷ, đại xả không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối năm nhãn không hành hạnh Bồ tát, phải đối sáu thần thông không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối tất cả tam ma địa môn không hành hạnh Bồ tát, phải đối tất cả đà la ni môn không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối nghiêm tịnh cõi Phật không hành hạnh Bồ tát, phải đối thành thục hữu tình không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát phải đối dẫn phát biện tại đà la ni không hành hạnh Bồ tát, phải đối dẫn phát văn tự đà la ni không hành hạnh Bồ tát, Bồ Tát Ma ha tát phải đối ngộ vào văn tự đà la ni không hành hạnh Bồ tát; phải đối ngộ vào vô văn tự đà la ni không hành hạnh Bồ tát. Bồ Tát Ma ha tát phải đối hữu vi giới không hành hạnh Bồ tát; phải đối vô vi giới không hành hạnh Bồ tát.

Bồ Tát Ma ha tát khi hành hạnh Bồ tát như thế, như Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đối trong các pháp chẳng tác hai tướng. Thiện Hiện! Nếu Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa như thế tên là Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hành Bồ tát hạnh.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Như Lai thường nói Phật Đà, Phật Đà. Bởi nghĩa nào nên tên là Phật Đà? Phật nói: Thiện Hiện! Tùy giác thật nghĩa nên tên Phật Đà. Lại nữa, Thiện Hiện! Hiện giác thật pháp nên tên Phật Đà. Lại nữa, Thiện Hiện! Thông đạt thật nghĩa nên tên Phật Đà. Lại nữa, Thiện Hiện! Đối tất cả pháp như thật hiện giác nên tên Phật Đà. Lại nữa, Thiện Hiện! Đối tất cả pháp tự tướng, cộng tướng, hữu tướng, vô tướng, tự nhiên khai giác nên tên Phật Đà. Lại nữa, Thiện Hiện! Đối pháp ba đời và pháp vô vi, tất cả chủng tướng, chuyển trí vô chướng nên tên Phật Đà. Lại nữa, Thiện Hiện! Như thật khai giác cho tất cả hữu tình, khiến lìa các khổ điên đảo ác nghiệp, nên tên Phật Đà. Lại nữa, Thiện Hiện! Năng như thật giác tướng tất cả pháp chỗ gọi vô tướng nên tên Phật Đà.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Như Lai thường nói Bồ đề, Bồ đề. Bởi nghĩa nào nên gọi là Bồ đề? Phật nói: Thiện Hiện! Chứng nghĩa pháp không là nghĩa Bồ đề. Chứng nghĩa chơn như là nghĩa Bồ đề, chứng nghĩa thật tế là nghĩa Bồ đề, chứng nghĩa pháp tánh là nghĩa Bồ đề, chứng nghĩa pháp giới là nghĩa Bồ đề. Lại nữa, Thiện Hiện! Giả lập danh tướng, thi thiết lời nói, năng chơn thật giác tối thượng thắng diệu nên gọi là Bồ đề. Lại nữa, Thiện Hiện! Chẳng thể phá hoại, chẳng thể phân chia nên gọi là Bồ đề. Lại nữa, Thiện Hiện! Tánh pháp chơn như, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh không điên đảo nên gọi Bồ đề. Lại nữa, Thiện Hiện! Chỉ giả danh tướng, nghĩa là vì Bồ đề mà không có danh tướng chơn thật khá được nên gọi Bồ đề. Lại nữa, Thiện Hiện! Có bao nhiêu chơn tịnh diệu giác của chư Phật nên gọi Bồ đề. Lại nữa. Thiện Hiện! Chư Phật do đây hiện giác tất cả chủng tướng nên gọi Bồ đề.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi trụ chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi trụ khổ thánh đế, tập diệt đạo thánh đế, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu tam ma địa môn, đà la ni môn, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu không giải thoát môn, vô tướng vô nguyện giải thoát môn, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu năm nhãn,sáu thần thông đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Bạch thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đê nên khi tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, đối những pháp nào làm ích làm tổn, làm tăng làm giảm, làm sanh làm diệt, làm nhiễm làm tịnh?

Phật nói: Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa

đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi trụ nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi trụ chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi trụ khổ thánh đế, tập diệt đạo thánh đế, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu tam ma địa môn, đà la ni môn, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu không giải thoát môn, vô tướng vô nguyện giải thoát môn, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu năm nhãn, sáu thần thông, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên khi tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, đối tất cả pháp không ích không tổn, không tăng không giảm, không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh.

Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, đối tất cả pháp đều vô sở duyên mà làm phương tiện, chẳng vì ích tổn, chẳng vì tăng giảm, chẳng vì sanh diệt, chẳng vì nhiễm tịnh hiện tại trước vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch thế Tôn! Nếu Bồ Tát Ma ha tát vì Bồ đề nên hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, đối tất cả pháp đều vô sở duyên mà làm phương tiện, chẳng làm ích, chẳng làm tổn, chẳng làm tăng, chẳng làm giảm, chẳng làm sanh, chẳng làm diệt, chẳng làm nhiễm, chẳng làm tịnh nên hiện tại trước ấy. Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ bố thí Ba la mật đa; nhiếp thọ tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ nội không; nhiếp thọ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ chơn như ; nhiếp thọ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ khổ thánh đế, nhiếp thọ tập diệt đạo thánh đế ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ bốn tĩnh lự; nhiếp thọ bốn vô lượng, bốn vô sắc định ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ tám giải thoát; nhiếp thọ tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ tam ma địa môn, nhiếp thọ đà la ni môn ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ không giải thoát môn; nhiếp thọ vô tướng vô nguyện giải thoát môn ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ năm nhãn, nhiếp thọ sáu thần thông ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ Phật mười lực, nhiếp thọ bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng ? Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ pháp vô vong thất, nhiếp thọ tánh hằng trụ xả ?

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao nhiếp thọ nhất thiết trí, nhiếp thọ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, làm sao vượt các Thanh văn và bậc Độc giác tới vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh, tu hành chánh hạnh Bồ tát thập địa, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Quyển thứ  366 - HỘI THỨ NHẤT

Quyển thứ 366 - HỘI THỨ NHẤT

Phẩm

KHÉO TIỆN HÀNH

Thứ 63 - 2

Phật nói: Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bố thí Ba la mật đa; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa.

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ nội không; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ chơn như; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn niệm trụ; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi.

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ khổ thánh đế; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tập diệt đạo thánh đế.

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn tĩnh lự; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tám giải thoát; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Bồ Tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tam ma địa môn, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ đà la ni môn.

Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ không giải thoát môn; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ năm nhãn, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ sáu thần thông.

Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ Phật mười lực; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng.

Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ đại từ; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ đại bi, đại hỷ, đại xả.

Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ pháp vô vong thất, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tánh hằng trụ xả.

Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ nhất thiết trí; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên vượt các Thanh văn và bậc Độc giác, chẳng dùng hai nên tới vào Bồ tát Chánh tánh ly sánh, chẳng dùng hai nên tu hành chánh hạnh Bồ tát thập địa, chẳng dùng hai nên chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bố thí Ba la mật đa; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ nội không; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ chơn như; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng

Tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn niệm trụ; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ khổ thánh đế; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tập diệt đạo thánh đế. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn tĩnh lự; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tám giải thoát; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tam ma địa môn; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ đà la ni môn. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ không giải thoát môn; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ năm nhãn, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ sáu thần thông. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ Phật mười lực; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ đại từ; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ đại bi, đại hỷ, đại xả. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ pháp vô vong thất, chẳng dùng hai nên nhiếp thọ tánh hằng trụ xả. Chẳng dùng hai nên nhiếp thọ nhất thiết trí; chẳng dùng hai nên nhiếp thọ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Chẳng dùng hai nên vượt các Thanh văn và bậc Độc giác. Chẳng dùng hai nên tới vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh. Chẳng dùng hai nên tu hành chánh hạnh Bồ tát thập địa. Chẳng dùng hai nên chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ấy. Bồ tát Ma ha tát làm sao từ sơ phát tâm cho đến khởi tâm tối hậu, đối tất cả thời pháp tánh tăng trưởng?

Phật nói: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát dùng hai nên hành, thời các pháp lành chẳng được tăng trưởng. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Tất cả ngu phu dị sánh đều nương hai, nên khởi ra các thứ pháp lành chẳng được tăng trưởng. Bồ tát Ma ha tát hành chẳng hai nên từ sự phát tâm cho đến khởi tâm tối hậu, đối tất cả thời pháp lành tăng trưởng. Vậy nên, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát căn lành bền chắc chẳng thể chế phục, thế gian trời, người, a tố lạc thảy chẳng năng phá hoại khiến đọa Thanh văn hoặc bậc Độc giác. Các thứ ác pháp bất thiện thế gian chẳng năng chế phục, khiến khi hành bố thí Ba la mật đa khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi trụ nội không, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không. vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi trụ chơn như, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi trụ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sánh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới, khởi ra pháp tánh chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi tu bốn niệm trụ, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi trụ khổ thánh đế khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi trụ tập diệt đạo thánh đế, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi tu bốn tĩnh lự, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu bốn vô lượng, bốn vô sắc định, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi tu tám giải thoát, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chắng năng chế phục khiến khi tu tam ma địa môn, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu đà la ni môn khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi tu không giải thoát môn, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chắng năng chế phục khiến khi tu năm nhãn, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu sáu thần thông, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi tu Phật mười lực, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi tu đại từ, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu đại bi, đại hỷ, đại xả, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi tu pháp vô vong thất, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu tánh hằng trụ xả, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Chẳng năng chế phục khiến khi tu nhất thiết trí khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng; chẳng năng chế phục khiến khi tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, khởi ra pháp lành chẳng được tăng trưởng.

Vậy nên. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát nên hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát vì căn lành nên hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu ư?

Phật nói: Chẳng vì. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát chẳng vì căn lành nên hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cũng chẳng vì chẳng căn lành nên hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát lẽ pháp như vậy, nếu chưa cung kính cúng dường các Phật, nếu chưa viên mãn căn lành thù thắng, nếu chưa được nhiều bạn chơn thiện nhiếp thọ trọn chẳng năng được Nhất thiết trí trí.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát cung kính cúng dường các Phật, viên mãn căn lành thù tháng, được nhiều bạn chơn thiện nhiếp thọ mới năng được Nhất thiết trí trí là thế nào?

Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm cung kính cúng dường vô lượng. Như Lai ứng Chánh Đẳng Giác. theo chỗ các Phật nghe thuyết: Khế kinh, Ứng tụng, Ký biệt, Già đà, Tự thuyết, Bổn sự, Bổn sanh, Phương quảng, Hy pháp, Thí dụ, Luận nghị. Nghe rồi tổng trì, trì rồi thân ngữ cung kính cúng dường, chuyển tụng, ôn tập, khiến giỏi thông lanh. Đã thông lanh rồi, tâm khéo quan sát. Khéo quan sát rồi, sâu thấy ý thú. Thấy ý thú rồi, lại khéo thông đạt. Khéo thông đạt rồi, được đà la ni. Được đà la ni rồi, khởi vô ngại giải. Khởi vô ngại giải rồi, cho đến chứng được Nhất thiết trí trí. Tùy sanh chỗ nào, đối đã nghe trì giáo nghĩa chánh pháp trọn chẳng quên mất. Ở chỗ các Phật vun trồng vô lượng căn lành rộng lớn. Do được các căn lành nhiếp thọ, nên quyết chẳng uổng sanh ác thú nạn xứ. Lại do được căn lành nhiếp thọ, nên ở tất cả thời ý vui thanh tịnh. Ý vui thanh tịnh, nên thường năng nghiêm tịnh cõi Phật sở cầu, cũng thường thành thục sở hóa hữu tình. Lại do được căn lành nhiếp thọ, nên thường chẳng xa lìa chơn thiện tri thức, nghĩa là các Như Lai Ứ ng Chánh Đẳng Giác và chúng các Bồ tát Ma ha tát Độc giác, Thanh văn, cùng những kẻ năng ngợi khen Phật Pháp Tăng. thường được gần gũi cúng dường cung kính. Như vậy, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát cung kính cúng dường các Phật, viên mãn căn lành thù thắng, được nhiều bạn chơn thiện nhiếp thọ, mau năng chứng được Nhất thiết trí trí. Vậy nên, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, muốn mau chứng được Nhất thiết trí trí, nên siêng năng cung kính cúng dường các Phật, nhiếp thọ viên mãn căn lành thù thắng, thường cầu gần gũi chơn thiện tri thức hằng không nhàm mỏi.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng cung kính cúng dường các Phật, chẳng viên mãn căn lành thù thắng, chẳng được nhiều bạn chơn thiện nhiếp thọ. Bồ tát Ma ha tát này chắc chắn chẳng năng được Nhất thiết trí trí?

Phật nói: Thiện Hiện! nếu kẻ chẳng cung kính cúng dường các Phật, chẳng năng viên mãn căn lành thù thắng, chẳng được nhiều bạn chơn thiện nhiếp thọ, hãy chẳng nên được mang danh Bồ tát Ma ha tát, huống là năng chứng được Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Hoặc kẻ có cung kính cúng dường các Phật, vun trồng viên mãn căn lành thù thắng, được nhiều bạn chơn thiện nhiếp thọ, hãy chẳng năng được Nhất thiết trí trí. Huống chẳng cung kính cúng dường các Phật, chẳng năng viên mãn căn lành thù thắng, chẳng được nhiều bạn chơn thiện nhiếp thọ, mà năng chứng được Nhất thiết trí trí. Nếu kia năng được Nhất thiết trí trí, không có lẽ ấy. Vậy nên. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn được danh Bồ tát Ma ha tát, muốn mau chứng được Nhất thiết trí trí, phải siêng cung kính cúng dường các Phật, vun trồng căn lành viên mãn thù thắng, gần gũi cúng dường chơn thiện tri thức chớ sanh nhàm mỏi.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên nào có Bồ tát Ma ha tát, dù đã cung kính cúng dường các Phật, vun trồng căn lành viên mãn thù thắng, được nhiều bạn chơn thiện nhiếp thọ, mà chẳng năng được Nhất thiết trí trí?

Phật nói: Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát xa lìa phương tiện khéo léo, nên chẳng năng chứng được Nhất thiết trí trí. Nghĩa là Bồ tát Ma ha tát kia chẳng theo các Phật nghe thuyết phương tiện khéo léo như vậy, cung kính cúng dường chư Phật Thế Tôn, vun trồng căn lành viên mãn thù thắng, gần gũi cúng dường chơn thiện tri thức, nên chẳng được Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Những gì gọi là phương tiện khéo léo, Bồ tát Ma ha tát trọn nên phương tiện khéo léo như vậy, tu những điều gì quyết định năng chứng được Nhất thiết trí trí?

Phật nói: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, khi tu hành bố thí Ba la mật đa dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí hoặc thí Như Lai Ứ ng Chánh Đẳng Giác, hoặc thí Độc giác, hoặc thí Thanh văn, hoặc thí Bồ tát Ma ha tát, hoặc thí các kẻ Sa môn, Bà la môn, hoặc thí kẻ ngoại đạo tu phạm hạnh, hoặc thí kẻ bần cùng, kẻ đi đường khổ hạnh và kẻ đến cầu xin, hoặc thí tất cả người phi người thảy. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí như thế, dù là hành bố thí mà không tưởng thí, không tưởng kẻ thọ, không tưởng kẻ thí, cũng không tưởng tất cả ngã, ngã sở.

Vì cớ sao Thiện Hiện! Vì Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như vậy, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Dó thắng căn lành thường tăng trưởng, nên năng hành bố thí Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Dù hành bố thí mà chẳng vui cầu sở đắc thí quả nghĩa là chẳng tham lấy các cảnh khả ái do thí sở đắc, cũng chẳng đắm cầu thắng báo sanh tử do thí sở đắc; chỉ vì cứu hộ kẻ không ai cứu hộ và giải thoát kẻ chưa giải thoát tu hành bố thí Ba la mật đa.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm khi tu hành tịnh giới Ba la mật đa, dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí thọ trì tịnh giới, nơi tâm chẳng bị tham dục chê, cũng lại chẳng bị giận dữ chê, cũng lại chẳng bị ngu si chê, cũng lại chẳng bị ngủ nghỉ các trói và bao nhiêu những pháp ác bất thiện khác ngăn che khuất lấp tâm Bồ đề. Nghĩa là bỏn sẻn, ác hoặc, giận hờn, biếng nhác, liệt tâm, loạn tâm, ác huệ, các mạn: quá mạn, mạn quá mạn, ngã mạn, tăng thượng mạn, tự ty mạn, tà mạn; cũng thường chẳng khởi tác ý tương ưng Thanh văn. Độc giác. Vì cớ sao Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Do thắng căn lành thường tăng trưởng. nên năng hành tịnh giới Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Dù hành tịnh giới mà chẳng vui cầu quả do giới sở đắc. Nghĩa là chẳng tham lấy các cảnh khả ái do giới sở đắc, cũng chẳng đắm cầu thắng báo sanh tử do giới sở đắc, chỉ vì cứu hộ kẻ không ai cứu hộ và muốn giải thoát kẻ chưa giải thoát, tu hành tịnh giới Ba la mật đa.

Lại nữa. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, khi tu hành an nhẫn Ba la mật đa dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí tu học an nhẫn. Bồ tát Ma ha tát này cho đến nhân duyên vì hộ từ mạng cũng chẳng phát khởi một niệm tâm giận dữ, ác ngôn, gia báo oán hận. Bồ tát Ma ha tát này giả sử có kẻ đến muốn hại thân mạng, cướp đoạt của cải, xâm lấn vợ hầu, dối trá giả gạt, chia lìa bạn thân, thô lời mắng nhục, tạp uế trêu ghẹo, hoặc đánh hoặc đập, hoặc cắt hoặc dứt, hoặc làm nhiều việc chẳng lợi ích. Đối hữu tình kia đều không tức giận, duy muốn làm an vui lợi ích cho kia. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Do thắng căn lành thường tăng trưởng, nên năng hành an nhẫn Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Dù hành an nhẫn mà chẳng vui cầu quả do nhẫn sở đắc. Nghĩa là chẳng tham lấy các cảnh khả ái do nhẫn sở đắc, cũng chẳng đắm cầu thắng báo sánh tử do nhẫn sở đắc, chỉ vì cứu hộ kẻ không ai cứu hộ và muốn giải thoát kẻ chưa giải thoát, tu hành an nhẫn Ba la mật đa.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, khi tu hành tinh tiến Ba la mật đa dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí, phát khởi chính siêng, mặc giáp kiên cố, mạnh mẽ không khiếp nhược, xa lìa tâm biếng lười nhác trễ. Bồ tát Ma ha tát này vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mạnh mẽ chính siêng, chẳng sợ các khổ, cũng năng phương tiện ngăn cản chế phục. Nghĩa là với khổ người, khổ a tố lạc, khổ quỷ giới, khổ bàng sanh, khổ địa ngục và bao những khổ khác đều chẳng khiếp sợ, cũng năng phương tiện ngăn cản chế phục, siêng tu pháp lành thường không biếng bỏ. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Dó thắng căn lành thường tăng trưởng, nên năng hành tinh tiến Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Dù hành tinh tiến mà chẳng vui cầu quả do cần sở đắc. nghĩa là chẳng tham lấy các cảnh khả ái do cần sở đắc, cũng chẳng đắm cầu thắng báo sanh tử do cần sở đắc, chỉ vì cứu hộ kẻ không ai cứu hộ và giải thoát kẻ chưa giải thoát, tu hành tinh tiến Ba la mật đa.

Lại nữa. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, khi tu hành tĩnh lự Ba la mật đa dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí tu học các định. Bồ tát Ma ha tát này mắt thấy sắc rồi, chẳng thấy các tướng, chẳng lấy tùy hảo; tức đối chỗ này phòng hộ nhãn căn chẳng trụ buông lung, chở cho tâm khởi tham ái thế gian, pháp ác bất thiện, các lậu phiền não, chuyên tu nhớ định giữ hộ nhãn căn. Bồ tát Ma ha tát này tai nghe tiếng rồi, chẳng lấy các tướng, chẳng lấy tùy hảo; tức đối chỗ này phòng hộ nhĩ căn, chẳng trụ buông lung, chớ cho khởi tâm tham ái thế gian, pháp ác bất thiện, các lậu phiền não, chuyên tu nhớ định, giữ hộ nhĩ căn. Bồ tát Ma ha tát này mũi ngửi hương rồi, chẳng lấy các tướng, chẳng lấy tùy hảo; tức đối chỗ này phòng hộ tỷ căn, chẳng trụ buông lung, chớ cho tâm khởi tham ái thế gian, pháp ác bất thiện, các lậu phiền não, chuyên tu nhớ định, giữ hộ tỷ căn. Bồ tát Ma ha tát này lưỡi nếm vị rồi, chẳng lấy các tướng, chẳng lấy tùy hảo; tức đối chỗ này phòng hộ thiệt căn, chẳng trụ buông lung, chớ cho tâm khởi tham ái thế gian, pháp ác bất thiện, các lậu phiền não, chuyên tu nhớ định, giữ hộ thiệt căn. Bồ tát Ma ha tát này mình cảm xúc rồi, chẳng lấy các tướng, chẳng lấy tùy hảo; tức đối chỗ này phòng hộ thân căn, chẳng trụ buông lung. chớ cho tâm khởi tham ái thế gian, pháp ác bất thiện, các lậu phiền não, chuyên tu nhớ định, giữ hộ thân căn. Bồ tát Ma ha tát này ý hiểu pháp rồi, chẳng lấy các tướng, chẳng lấy tùy hảo; tức đối chỗ này phòng hộ ý căn, chẳng trụ buông lung, chớ cho tâm khởi tham ái thế gian, pháp ác bất thiện, các lậu phiền não, chuyên tu nhờ định, giữ hộ ý căn. Bồ tát Ma ha tát này hoặc đi hoặc đứng, hoặc ngồi hoặc nằm, hoặc nói hoặc im, thường chẳng bỏ rời địa vị Tam-ma-hê- đa-xa-ma. Bồ tát Ma ha tát này hoặc tay hoặc chân đều chẳng hung ác; lời nói chẳng cứng cỏi, nói chẳng ồn tạp. Nhãn và các căn đều chẳng bối rối, chẳng lay chẳng động, cũng chẳng ngông ngạo; thân chẳng tán loạn, ngữ chẳng tán loạn, tâm chẳng tán loạn; thân vắng lặng, ngữ vắng lặng, tâm vắng lặng, hoặc ẩn hoặc lộ oai nghi không khác. Đối các ăn uống. áo mặc đồ nằm, bệnh duyên chữa thuốc và các vật tư sản đều sanh vui đủ, dễ mãn dễ dưỡng, dễ dàng cung cấp, khuôn phép sở hành không chẳng điều thiện. Dù ở ồn tạp mà hạnh xa lìa; với lợi với suy, vui vui với khổ, với khen với hủy, với xưng với chê, với sanh với sát bình đẳng không biến, chẳng cao chẳng thấp; với oán với thân, với thiện với ác, tâm không ghét ưa, không mừng không buồn. Đối các Thánh ngôn, với phi Thánh ngôn; với xa lìa, với ồn ào nơi tâm bình đẳng không có thay đổi. Với sắc khả ái, sắc chẳng khả ái; với trong các việc tùy thuận trái nghịch đều chẳng phân biệt. tâm thường yên trong định. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Do thắng căn lành thường tăng trưởng, nên năng hành tĩnh lự Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Dù hành tĩnh lự mà chẳng vui cầu quả do định sở đắc. Nghĩa là chẳng tham lấy các cảnh khả ái do định sở đắc, cũng chẳng đắm cầu thắng báo sanh tử do định sở đắc, chỉ vì cứu hộ kẻ không ai cứu hộ và muốn giải thoát kẻ chưa giải thoát, tu hành tĩnh lự Ba la mật đa.

Lại nữa, Thiện Hiện! nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, khi tu hành bát nhã Ba la mật đa dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí tu học bát nhã. Bồ tát Ma ha tát này không có các ác huệ, kẻ khác chẳng năng dẫn được; xa lìa tất cả chấp ngã, ngã sở; xa lìa tất cả ngã kiến, hữu tình kiến, mạng giả kiến, sanh giả kiến, dường giả kiến, sĩ phu kiến, bổ đặc già la kiến, ý sanh kiến, nho đồng kiến, tác giả kiến, thọ giả kiến, tri giả kiến, kiến giả kiến; xa lìa tất cả có không có kiến, các ác kiến thú; xa lìa kiêu mạn, không phân biệt, không biến khác mà tu diệu huệ. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Do thắng căn lành thường tăng trưởng, nên năng tu hành bát nhã Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Dù hành bát nhã mà chẳng vui cầu quả do huệ sở đắc. Nghĩa là chẳng tham lấy các cảnh khả ái do huệ sở đắc, cũng chẳng đắm cầu thắng báo sanh tử do huệ sở đắc, chỉ vì cứu hộ kẻ không ai cứu hộ và muốn giải thoát kẻ chưa giải thoát, tu hành bát nhã Ba la mật đa.

Lại nữa. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí vào sơ tĩnh lự vào đệ nhị, đệ tam, đệ tứ tĩnh lự; vào từ vô lượng, vào bi hỷ xả vô lượng; vào Định không vô biên xứ; vào Định thức vô biên xứ. Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Bồ tát Ma ha tát này dù đối tĩnh lự, vô lượng, vô sắc vào ra tự tại, mà chẳng tham ái quả dị thục kia. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này thành thạo phương tiện khéo léo tối thắng. Do sức phương tiện khéo léo đây, nên quan tự tướng các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Do thắng căn lành thường tăng trưởng nên năng hành tĩnh lự, vô lượng, vô sắc. Do hành tĩnh lự, vô lượng, vô sắc mới năng tự tại thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Do hành tĩnh lự vô lượng, vô sắc mà chẳng vui cầu quả do kia sở đắc. Nghĩa là chẳng tham lấy các quả dị thục sanh tử do tĩnh lự, vô lượng và định vô sắc sở đắc, chỉ vì cứu hộ kẻ không ai cứu hộ và vì muốn giải thoát kẻ chưa giải thoát, tu các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc không chỗ chứng nhận.

Lại nữa. Thiện Hiện! Nếu Bố tát Ma ha tát t ừ sơ phát tâm, khi hành Bát nhã Ba la mật đa dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí tu học tất cả Bồ đề phần pháp, trọn nên phương tiện khéo léo như thế, dù hành đạo pháp kiến, tu sở đoạn mà chẳng lấy quả Dự lưu cũng lại chẳng lấy quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Do thắng căn lành thường tăng trưởng, nên hành ba mươi bảy Bồ đề phần pháp. Dù hành Bồ đề phần pháp như thế, mà vượt Thanh văn và bậc Độc giác chứng vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh. Thiện Hiện! Đấy tên Bồ tát Ma ha tát Vô sanh pháp nhẫn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí, dù được tự tại thuận nghịch vào ra tám định giải thoát, cũng được tự tại thuận nghịch vào ra tám định thắng xứ, cũng được tự tại thuận nghịch vào ra chín định thứ lớp, cũng được tự tại thuận nghịch vào ra mười định biến xứ, cũng năng tu tập quán bốn thánh đế. Tự tại vào ra tam ma địa môn, đà la ni môn, ba giải thoát môn, mà năng trọn nên phương tiện khéo léo chẳng lấy quả Dự lưu, cũng chẳng lấy quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Do thắng căn lành thường tăng trưởng nên năng hành tám định giải thoát, tám định thắng xứ, chín định thứ lớp, mười định biến xứ; quán bốn thánh đế, tam ma địa môn, đà la ni môn, ba giải thoát môn. Dù năng hành tám định giải thoát cho đến ba giải thoát môn mà vượt Thanh văn và bậc Độc giác chứng vào ngôi Bồ tát Bất thối chuyển. Thiện Hiện! Đấy tên Bồ tát Ma ha tát Vô sanh pháp thọ ký nhẫn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa dùng tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí học Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả , nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, năm nhãn, sáu thần thông cho đến chưa đủ thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, vả chưa chứng được Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này quán tự tướng tất cả pháp đều không, vô khởi vô thành, vô chuyển vô diệt, vào tướng các pháp; biết tất cả pháp vô tác vô năng, vào tướng các hành. Bồ tát Ma ha tát này trọn nên phương tiện khéo léo như thế, hằng thời tăng trưởng căn lành thù thắng. Do thắng căn lành thường tăng trưởng nên năng hành Phật mười lực bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, năm nhãn, sáu thần thông. Do năng hành Phật mười lực cho đến sáu thần thông, nên mới năng viên mãn thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, lần lữa chứng được Nhất thiết trí trí. Thiện Hiện! Như vậy gọi là phương tiện khéo léo. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên phương tiện khéo léo như thế, làm những điều gì quyết định năng chứng được Nhất thiết trí trí. Thiện Hiện! Phương tiện khéo léo như thế, đều do Bát nhã Ba la mật đa mà được trọn nên. Vậy nên, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát nên hành Bát nhã Ba la mật đa, làm những điều gì chẳng cầu quả báo.

HỘI THỨ NHẤT

Phẩm

KHẮP HỌC ĐẠO

Thứ 64-1

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát đủ giác tối thắng, tuy năng thọ hành thâm pháp như thế mà năng đối trong ấy chẳng cầu quả báo? Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi vừa nói. Các Bồ tát Ma ha tát đủ giác tối thắng, tuy năng thọ hành thâm pháp như thế mà đối trong ấy chẳng cầu quả báo. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Vì các Bồ tát Ma ha tát đối tự tánh vô động vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát năng đối những gì tự tánh vô động? Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát năng đối vô tánh tự tánh vô động.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát năng đối những các pháp nào vô tánh tự tánh vô động? Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát năng đối sắc vô tánh tự tánh vô động, năng đối thọ tưởng hành thức vô tánh tự tánh vô động. Nãng đối nhãn xứ vô tánh tự tánh vô động, năng đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vô tánh tự tánh vô động. Năng đối sắc xứ vô tánh tự tánh vô động, năng đối thanh hương vị xúc pháp xứ vô tánh tự tánh vô động.

Năng đối nhãn giới vô tánh tự tánh vô động, năng đối nhĩ tỷ thiệt thân ý giới vô tánh tự tánh vô động. Năng đối sắc giới vô tánh tự tánh vô động, năng đối thanh hương vị xúc pháp giới vô tánh tự tánh vô động. Năng đối nhãn thức giới vô tánh tự tánh vô động, năng đối âm tỷ thiệt thân ý thức giới vô tánh tự tánh vô động. Năng đối nhãn xúc vô tánh tự tánh vô động, năng đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc vô tánh tự tánh vô động. Năng đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ vô tánh tự tánh vô động, năng đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô tánh tự tánh vô động.

Năng đối địa giới vô tánh tự tánh vô động, năng đối thủy hỏa phong không thức giới vô tánh tự tánh vô động. Năng đối vô minh vô tánh tự tánh vô động; năng đối hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử sầu thán khổ ưu não vô tánh tự tánh vô động. Năng đối bố thí Ba la mật đa vô tánh tự tánh vô động; năng đối tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến. tĩnh tự, bát nhã Ba la mật đa vô tánh tự tánh vô động.

Năng đối nội không vô tánh tự tánh vô động; năng đối ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, vô tánh tự tánh vô động.

Năng đối bốn tĩnh lự vô tánh tự tánh vô động; năng đối bốn vô lượng, bốn vô sắc định vô tánh tự tánh vô động. Năng đối bốn niệm trụ vô tánh tự tánh vô động; năng đối bốn chánh đoạn, bốn thần túc năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi vô tánh tự tánh vô động. Năng đối không giải thoát môn vô tánh tự tánh vô động; năng đối vô tướng, vô nguyện giải thoát môn vô tánh tự tánh vô động.

Nãng đối khổ thánh đế vô tánh tự tánh vô động, năng đối tập diệt đạo thánh đế vô tánh tự tánh vô động. Năng đối tám giải thoát vô tánh tự tánh vô động; năng đối tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ vô tánh tự tánh vô động.

Nãng đối tất cả tam ma địa môn vô tánh tự tánh vô động, năng đối tất cả đà la ni môn vô tánh tự tánh vô động. Năng đối Bồ tát thập địa vô tánh tự tánh vô động. Năng đối năm nhãn vô tánh tự tánh vô động, năng đối sáu thần thông vô tánh tự tánh vô động.

Năng đối Phật mười lực vô tánh tự tánh vô động; năng đối bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng vô tánh tự tánh vô động. Năng đối đại từ vô tánh tự tánh vô động; năng đối đại bi, đại hỷ, đại xả vô tánh tự tánh vô động. Năng đối pháp vô vong thất vô tánh tự tánh vô động, năng đối tánh hằng trụ xả vô tánh tự tánh vô động. Năng đối nhất thiết trí vô tánh tự tánh vô động; năng đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô tánh tự tánh vô động.

Năng đối quả Dự lưu vô tánh tự tánh vô động; năng đối quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán vô tánh tự tánh vô động. Năng đối Độc giác Bồ đề vô tánh tự tánh vô động. Năng đôi tất cả hạnh Bồ tát ha ha tát vô tánh tự tánh vô động. Năng đối chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vô tánh tự tánh vô động.

Vì cớ sao? Thiện Hiện! Tự tánh các pháp tức là vô tánh, vô tánh chẳng năng hiện chứng vô tánh.