Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 15

Quyển thứ  361 - HỘI THỨ NHẤT

Quyển thứ 361 - HỘI THỨ NHẤT

Phẩm

HỎI NHIỀU CHẲNG HAI

Thứ 61 - 11

Phật nói: thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối sắc chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối thọ tưởng hành thức cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối nhãn xứ chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối sắc xứ chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối thanh hương vị xúc pháp xứ cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối nhãn giới chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng chẳng khởi tác các hành có hao85c không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối sắc giới chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối thanh hương vị xúc pháp giới cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối nhãn thức giới chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối nhãn xúc chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối địa giới chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối thủy hỏa phong không thức giới cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối vô minh chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử sầu thán khổ ưu não cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối bố thí ba la mật đa chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối nội không chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối chơn như chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối khổ thánh đế chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối tập diệt đạo thánh đế cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối bốn niệm trụ chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối bốn chánh đoạn, bốn thần túc năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối bốn tĩnh lự chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối tám giải thoát chẳng khỏi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối tất cả tam ma địa môn chẳng khỏi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối tất cả đà la ni môn cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối không giải thoát môn chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối năm nhãn chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối sáu thầân thông cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối phật mười lực chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối pháp vô vong thất chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học, phải đối tánh hằng trụ xả cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối nhất thiết trí chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối quả dự lưu chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học; phải đối quả nhất lai, bât hoàn, a la hán cũng chẳng khởi tác các hành hoẵc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối. Độc giác bồ đề chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tác khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối tất cả hạnh bồ tát ma ha tát chẳng khởi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải đối chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề chẳng khỏi tác các hành hoặc có hoặc không nên học.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học là sao? Phật nói: thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán sắc, tướng sắc không nên học; phải quán thọ tưởng hành thức không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán nhãn xứ, tướng nhãnn xứ không nên học; phải quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán sắc xứ, tướng sắc xứ không nên học; phải quán thanh hương vị xúc pháp xứ, tướng thanh hương vị xúc pháp xứ không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán nhãn giới, tướng nhãn gới không nên học; phải quán nhĩ tỷ thiệt thân ý giới, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán sắc giới, tướng sắc giới không nên học; phải quán thanh hương vị xúc pháp giới, tướng thanh hương vị xúc pháp giới không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán nhãn thức giới, tướng nhãn thức giới không nên học. Phải quán nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán nhãn xúc, tướng nhãn xúc không nên học; phải quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, tướng nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không nên học; phải quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tác khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán địa giới, tướng địa giới không nên học; phải quán thủy hỏa phong không thức giới, tướng thủy hỏa phong không thức giới không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán vô minh, tướng vô minh không nên học; phải quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não, tướng hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán bố thí ba la mật đa, tướng bố thí ba la mật đa không nên học; phải quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa, tướng tịnh giới cho đến bát nhã ba la mật đa không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán nội không, tướng nội không không nên học; phải quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, tướng ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán chơn như, tướng chơn như không nên học; phải quán pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới, tướng pháp giới cho đến bất tư nghì giới không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhẵ ba la mật đa phải quán khổ thánh đế, tướng khổ thánh đế không nên học; phải quán tập diệt đạo thánh đế, tướng tập diệt đạo thánh đế không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán bốn niệm trụ, tướng bốn niệm trụ không nên học; phải quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, tướng bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướ;ng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán bốn tĩnh lự, tướng bốn tĩnh lự không nên học; phải quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định, tướng bốn vô lượng, bốn vô sắc định không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán tám giải thoát, tướng tám giải thoát không nên học; phải quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, tướng tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán tât cả tam ma địa môn, tướng tất cả tam ma địa môn không nên học; phải quán tất cả đà la ni môn, tướng tất cả đà la ni môn không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán không giải thoát môn, tướng không giải thoát môn không nên học; phải quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, tướng vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán năm nhãn, tướng năm nhãn không nên học; phải quán sáu thần thông, tướng sáu thần thông không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quánn phật mười lực, tướng phật mười lực không nên học; phải quán bốn vô sở úy, bốn vô nngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng, tướng bốen vô sở úy cho đến mười tám pháp phật bất cộng không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán pháp vô vong thất, tướng pháp vô vong thất không nên học; phải quán tánh hằng trụ xả, tướng tánh hằng trụ xả không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán nhất thiết trí, tướng nhất thiết trí không nên học; phải quán đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, tướng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán quả dự lưu, tướng quả dự lưu không nên học; phải quán quả nhất lai, bất hoàn, a la hán, tướng quả nhất lai, bất hoàn, ala hán không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán độc giác bồ đề, tướng độc giác bồ đề không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán tất cả hạnh bồ tát ma ha tát, tướng tất cả hạnh bồ tát ma ha tát không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề, tướng chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề không nên học. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa phải quán các pháp tự tướng đều không nên học.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Nếu sắc, tướng sắc không; thọ tưởng hành thức, tướng thọ tưởng hành thức không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu nhãn xứ, tướng nhãn xứ không; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không , bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu sắc xứ, tướng sắc xứ không; thanh hương vị xúc pháp xứ, tướng thanh hương vị xúc pháp xứ không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu nhãn giới, tướng nhãn giới không; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu sắc giới, tướng sắc giới không; thanh hương vị xúc pháp giới, tướng thanh hương vị xúc pháp giới không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu nhãn thức giới, tướng nhãn thức giới không; nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu nhãn xúc, tướng nhãn xúc không; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, tướng nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mạt đa?

Bạch thế tôn! Nếu địa giới, tướng địa giới không; thủy hỏa phong không thức giới, tướng thủy hỏa phong không thức giới không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu vô minh, tướng vô minh không; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ,hữu, sanh lão tử sầu thán khổ ưu não, tướng hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu bố thí ba la mật đa, tướng bố thí ba la mật đa không; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa, tướng tịnh giới cho đến bát nhã ba la mật đa không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu nội không, tướng nội không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướeng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khảđắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, tướng ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu chơn như, tướng chơn như không; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế hư không giới, bất tư nghgì giới, tướng pháp giới cho đến bất tư nghì giới không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu khổ thánh đế, tướng khổ thánh đế không; tập diệt đạo thánh đế, tướng tập diệt đạo thánh đế không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu bốn niệm trụ, tướng bốn niệm trụ không; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đảng giác chi, tám thánh đạo chi,, tướng bốn chánh đoạn ch ođến tám thánh đạo chi không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu bốn tĩnh lự, tướng bốn tĩnh lự không; bốn vô lượng, bốn vô sắc định, tướng bốn vô lượng, bốn vô sắc định không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu tám giải thoát, tướng tám giải thoát không; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu tất cả tam ma địa môn, tướng tất cả tam ma địa môn không; tất cả đà la ni môn, tướng tất cả đà la ni môn không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu không giải thoát môn, tướng không hiải thoát môn không; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, tướng vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu năm nhãn, tướng năm nhãn không; sáu thầnn thông, tướng sáu thần thông không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu phật mười lực, tướng phật mười lực không; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng, tướ;ng bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp phật bất cộng không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu pháp vô vong thất, tướng pháp vô vong thất không; tánh hằng trụ xả, tướng tánh hằng trụ xả không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu nhất thiết trí, tướng nhất thiết trí không; đạo tướng trí, nhất thiết tướn gtrí, tướng đạo tướn gtrí, nhất thiết tướng trí không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu quả dự lưu, tướng quả dự lưu không; quả nhất lai, bất hoàn, a la hán, tướng quả nhất lai, bất hoàn, a la hán không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu độc giác bồ đề, tướng độc giác bồ đề không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạch thế tôn! Nếu tất cả hạnh bồ tát ma ha tát, tướng tất cả hạnh bồ tát ma ha tát không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Bạh thế tôn! Nếu chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề, tướng chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề không, bồ tát ma ha tát làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa?

Phật nói: thiện hiện! Bồ tát ma ha tát đều vô sở hành là hành bát nhã ba la mật đa.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Duyên nào bồ tát ma ha tát đều vô sở hành là hành bát nhã ba la mật đa?

Phật nói: thiện hiện! Do bát nhã ba la mật đa đây chẳng khá được, bồ tát ma ha tát cũng chẳng khá được, hành cũng chẳng khá được. Nếu kẻ năng hành, nếu do đây hành, nếu chỗ sở hành đều chẳng khá đưỡc. Vậy nên, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát đều vô sở hành, là hành bát nhã ba la mật đa. vì ở trong ấy tất cả hý luận chẳng khá được vậy.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Nếu bồ tát ma ha tát đều vô sở hành là hành bát nhã ba la mật đa. bồ tát ma ha tát mới tu nghiệp làm sao sẽ hành bát nhã ba la mật đa? phật nói: thiện hiện! Bồ tát ma ha tát từ so phát tâm nên đối tất cả pháp thường học vô sở đắc.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu bố thí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu bố thí. Khi tu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã, đem vô sỏ đắc mà làm phương tiện nên tu tịnh giới cho đến bát nhã.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi trụ nội không, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên trụ nội không. Khi trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướong không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, đem vô sở đắc mà làm pương tiện nên trụ ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi trụ chơn như, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên trụ chơn như. Khi trụ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới, đem vô sở đắec mà làm phương tiện nên trụ pháp giới cho đến bất tư nghì giới.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu bốn niệm trụ, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu bốn niệm trụ. Khi tu bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu bốn chánh đoạn ch ođến tám thánh đạo chi.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi trụ khổ thánh đế, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên trụ khổ thánh đế. Khi trụ tập diệt đạo thánh đế, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên trụ tập diệt đạo thánh đế.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu bốn tĩnh lự, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu bốn tĩnh lự. Khi tu bốn vô lượng, ốn vô sắc định, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu không giải thoát môn, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu không giải thoát môn. Khi tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu tám giải thoát, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu tám giải thoát. Khi tu tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu tam ma địa môn, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu tam ma địa môn. Khi tu đà la ni môn, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu đà la ni môn.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu năm nhãn, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu năm nhãn. Khi tu sáu thần thông, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu sáu thần thông.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu phật mười lực, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu phật mười lực. Khi tu bốn vô sở úy, bốn vô ngãi giải, đại từ, đãi bi, đãi hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp phật bất cộng.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu pháp vô vong thất, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu pháp vô vong thất. Kh itu tánh hằng trụ xả, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu tánh hằng trụ xả.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát này khi tu nhất thiết trí, đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên tu nhất thei61t trí. Khi tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, đem vô dở đắc mà làm phương tiện nên tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Sao gọi là hữu sở đắc? Sao gọi là vô sở đắc? Phật nói: thiện hiện! Các có hai ấy gọi hữu sở đắc, các không hai ấy gọi vô sở đắc.

Bạch thế tôn! Gì là gọi có hai? Gì là gọi không hai? Thiện hiện! Các nhãn, các sắc là hai. Các nhĩ, các thanh là hai. Các tỷ, các hương là hai. Các thiệt, các cị là hai. Các thân, các xúc là hai. Các ý, các pháp la hai. Hữu sắc là hai. Hữu kiến, vô kiến là hai. Hữu đối, vô đối là hai. Hữu lậu, vô lậu là hai. Hữu vi, vô vi là hai. Thế gian, xuất thế gian là hai. Sinh tử, niết bàn là hai. Pháp dị sanh, di sanh là hai. Pháp dự lưu, dự lưu là hai. Pháp nhất lai, nhất lai là hai. Pháp bất hoàn, bất hoàn là hai. Pháp a la hán, a la hán là hai. Độc giác bồ đề, độc giác là hai. Hạnh bồ tát ma ha tát, bồ tát ma ha tát là hai. Chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề, chư phật là hai. Như vậy, tất cả có hý luận ấy đều gọi có hai.

Thiện hiện! Phi nhãn, phi sắc là không hai. Phi nhĩ, phi thanh là không hai. Phi tỷ, phi hương là không hai. Phi thiệt, phi vị là không hia. Phi thân, phi xúc là không hai. Phi ý, phi pháp là không hai. Phi hữu sắc, phi vô sắc là không hai. Phi hữu kiến, phi vô kiến là không hai. Phi hữu đối, phi vô đối là không hai. Phi hữu lậu, phi vô lâïu làkhông hai. Phi hữu vi, phi vô vi là không hai. Phi thế gian, phi xuất thế gian là không hai. Phi sanh tử, phi niết bàn là không hai. Phi pháp dị sanh, phi dị sanh là không hai. Phi pháp dự lưu, phi dự lưu là không hai. Phi pháp nhất lai, phi nhất lai là không hai. Phi pháp bất hoàn, phi bất hoàn là không hai. Phi pháp a la hán, phi a la hán là không hai. Phi độc giác bồ đề, phi độc giác là không hai. Phi hạnh bồ tát ma ha tát, phi bồ tát ma ha tát là không hai. Phi chư phật vô tượng chánh đẳng bồ đề, phi chư phật là không hai. Như vậy, tất cả lìa hý luận ấy đều gọi không hai.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Vì do hữu sở đắc nên vô sở đắc, hây do vô sở đắc nên vô sở đắc? Phật nói: thiện hiện! Chẳng phải do hữu sở đắc nên vô sở đắc, cũng chẳng phải do vô sở đắc nên vô sở đắc. Nhưng hữu sở đắc, vô sở đắc tánh bình đẳng đấy gọi vô sở đắc. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát đối trong tánh bình đẳng hữu sở đắc, vô sở đắc nên siêng tu học. Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi học như thế gọi học nghĩa vô sỏ đắc bát nhã ba la mật đa, lìa được các lầm lỗi.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Nếu bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa chẳng mắc hữu sở đắc, chẳng mắc vô sở đắc. Bồ tát ma ha tát này tu hành bát nhã ba la mật đa làm sao từ một bậc đến một bậc lần lữa viên mãn. Neu không tư một bật đến một bậc lần lữa viên mãn làm sao sẽ được sở cầu vô thượng chánh đẳng bồ đề?

Phật nói: thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa chẳng trụ trong hũ sở đắc tu hành bát nhã ba la mật đa, năng từ một bậc đến một bậc lần lữa viên mãn chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề. Cũng chẳng trụ trong vô sở đắc tu hành bát nhã ba la mật đa, năng từ một bậc đến một bật lần lữa viên mãn chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề. Vì cớ sao? Thiện hiện! Vì bát nhã ba la mật đa vô sở đắc vậy, vì vô thượng chánh đẳng bồ đề vô sở đắc vậy, vì kẻ năng hành bát nhã ba la mật đa xứ hành, thời hành vô sở đắc vậy; vi pháp vô sở đắc đây cũng vô sở đắc vậy. Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát cần nên như thế tu hành bát nhã ba la mật đa.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Nếu bát nhã ba la mật đa chẳng khá được, kẻ năng hành bát nhã ba la mật đa, xứ hành, thời hành cũng chẳng khá được. Bồ tát ma ha tát làm sao khi tu hành bát nhã ba la mật đa, đối tất cả pháp tường vui quyết lựa: rằng đây là sắc, đây là thọ tưởng hành thức. Đây là nhãn xứ, đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Đây là nhãn sắc xứ, đây là thanh hương vị xúc pháp xứ. Đây là nhãn giới, đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. đây là sắc giới, đây là thanh hương vị xúc pháp giới. đây là nhãn thức giới, đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. đây là nhãn xúc, đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Đây là nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Đây là địa giới, đây là thủy hỏa phong không thức giới. đây là vvô minhp; đây là hành, thức, danh sắc, lực xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não. Đây là bố thí ba la mật đa; đậy là tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa.

Đây là nội không; đây là ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Đây là chơn như; đây là pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

Đây là bốn niệm trụ; đây là bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Đây là khổ thánh đế, đây là tập diệt đạo thánh đế. Đây là bốn tĩnh lự; đây là bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Đây là không giải thoát môn; đây là vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Đây là tám giải thoát; đây là tam ma địa môn, đây là đà la ni môn. Đây là năm căn năm nhãn, đây là sáu thần thông.

Đây là phật mười lực; đây là bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng. Đây là pháp vô vong thất, đây là tánh hằng trụ xả. Đây là nhất thiết trí; đây là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Đây là quả đữ lưu; đây là quả nhất lai, bất hoàn, a la hán. Đây là độc giác bồ đề. Đây là tất cả hạnh bồ tát ma ha tát. Đây là chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề.

Quyển thứ 362 - HỘI THỨ NHẤT

Phẩm

HỎI NHIỀU CHẲNG HAI

Thứ 61 - 12

Phật nói: thiện hiện! Bồ tát ma ha tát khi tu hành bát nhã ba la mật đa, tuy đối các pháp thường vui quyết lựa mà chẳng được sắc. Cũng chẳng được thọ tưởng hành thức. Chẳng được nhãn xứ, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Chẳng được sắc xứ, cũng chẳng được thanh hương vị xúc pháp xứ.

Chẳng được nhãn giới, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Chẳng được sắc giới, cũng chẳng được thanh hương vị xúc pháp giới. Chẳng được thanh hương vị xúc pháp giới. Chẳng được nhãn thức giới, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Chẳng được nhãn xúc, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Chẳng được nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Chẳng được địa giới, cũng chẳng được thủy hỏa phong không thức giới. Chẳng được vô minh; cũng chẳng được hành, thức, danh sắc, luic xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sâu thán khổ ưu não. Chẳng được bố thí ba la mật đa; cũng chẳng được tịnh giới, an nhãn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa.

Chẳng được nội không; cũng chẵng được ngoại không, nội ngoại không, khôong khonâng, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tưóng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh không, vô tánh tự tánh không. Chẳng được chơn như; cũng chẳng đuợc pháp giới, pháp tánh, bâet hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, that tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

Chẳng được bốn niệm trụ; cũng chẳng được bốn chánh đoạn, bốn thần túc, name căn, name lực, bảy đảng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng dược khổ thánh đế, cũng chẳng được tập diệt đạo thánh đế. Chẳng được bốn tĩnh lự; cũng chẳng được bốn vô looing, bốn vô sắc định. Chẳng được không giải thoát moan; cũng chẳng được vô tướng, vô nguyện giải thoát moan. Chẳng đưọc tám giải thoát; cũng chẳng được tám thắng xứ, chin thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng được tam ma địa môn, cunõg chẳng được đà la ni moan. Chẳng được name nhãn, cũng chẳng được sâu thần thông.

Chẳng được phật mười lực; cũng chẳng được bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng. Chẳng được pháp vô vong that, cũng chẳng được tánh hằng trụ xả. Chẳng được nhất thhiết trí; cũng chẳng được đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Chẳng được quả dự lưu; cũng chẳng được quả nhất lai, bất hoàn, a la hán. Chẳng được độc giác bồ đề. Chẳng được tất cả hạnh bồ tát ma ha tát. Chẳng được chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Bồ tát ma ha tát khi hành bát nhã ba la mật đa, nếu chẳng được sắc, cũng chẳng được thọ tưởng hành thức. Nếu chẳng được nhãn xứ, cũng chẳng đưỡc nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Nếu chẳng được sắc xứ, cũng chẳng được thanh hương vị xúc pháp xứ.

Nếu chảng được nhãn giới, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Nếu chẳng được sắc giới. Nếu chẳng được nhãn thức giới, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiện thân ý thức giới. Nếu chẳng được nhãn xúc, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Nếu chẳng được nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng chẳng được nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Nếu chẳng được địa giới, cũng chảng được thủy hỏa phong không thức giới. Nếu chẳng được vô minh; cũng chẳng được hành, thức, danh sắc, luic xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sâu thán khổ ưu não. Nếu chẳng được bố thí ba la mật đa; cũng chẳng được tịnh giới, an nhãn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa.

Nếu chẳng được nội không; cũng chẳng được ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Nếu chẳng được chơn như; cũng chẳng được pháp giới, pháp tánh, bất hư vông tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, that tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

Nếu chẳng được bốn niệm trụ; cũng chẳng được bốn chánh đoạn, bốn thần túc, name căn, name lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Nếu chẳng được khổ thánh đế, cũng chẳng được tập diệt đạo thánh đế. Nếu chẳng được bốn tĩnh lự; cũng chẳng được bốn vô looing, bốn vô sắc định. Nếu chẳng được không giải thoát moan; cũng chẳng được vô tướng, vô nguyện giải thoát moan. Nếu chẳng được tám giải thoát; cũng chẳng được tám thắng xứ, chin thứ đệ định, mười biến xứ. Nếu chẳng được tam ma địa moan, cũng chẳng được đà la ni moan. Nếu chẳng được name nhãn, cũng chẳng được sâu thần thông.

Nếu chẳng được phật mười lực; cũng chẳng được bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng. Nếu chẳng được hằng trụ xả. Nếu chẳng được nhất thiết trí; cũng chẳng được đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Nếu chẳng được quả dự lưu, cũng chẳng được quả nhất lai, bất hoàn, a la hán. Nếu chẳng được dộc giác bồ đề. Nếu chẳng được tất cả hạnh bồ tát ma ha tát. Nếu chẳng được chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề.

Thì làm sao năng viên mãn được bố thí, tịnh giới, an nhãn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa? Nếu chẳng năng viên mãn bố thí, tịnh giới, an nhãn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa làm sao năng vào được ngôi bồ tát ma ha tát chánh tánh ly sanh? Nếu chẳng năng vào ngôi bồ tát ma ha tát chánh tánh ly sanh làm sao năng nghiêm tịnh được cõi phật? Nếu chẳng năng nghiêm tịnh cõi phật làm sao năng thành thục được hữu tình?

Nếu chẳng năng thành thục hữu tình làm sao năng được nhất thiết trí trí? Nếu chẳng năng được nhất thiết trí trí làm sao năng quay được xe chánh pháp làm các phật sự? Nếu chẳng năng quay xe chánh pháp làm các phật sự làm sao năng giải thoát cho vô looing trăm ngàn trăm ức muôn ức các lổi hữu tình khỏi sanh tử các khổ và khiến chứng được niết bàn thường vui?

Phật nói: thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì sắc nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì thọ tưởng hành thức nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì nhãn xứ nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì sắc xứ nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì thanh hương vị xúc pháp xứ nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì nhãn giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì nhĩ tỷ thiệt thân ý giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì sắc giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì thanh hương vị xúc pháp giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì nhãn thức giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì nhãn xúc nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì địa giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì thủy hỏa phong không thức giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì vô minh nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì hành, thức, sanh sắc, luic xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sâu thán khổ ưu não nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì bố thí ba la mật đa nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì tịnh giới, an nhãn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì nội không nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghiã không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, ô tánh không, tự tánh không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì chơn như nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, that tế, hư không giới, bất tư nghì giới nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì bốn niệm trụ nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì bốn chánh đoạn, bốn thần túc, name căn, name lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì khổ thánh đế nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì tập diệt đạo thánh đế nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì bốn tĩnh lự nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì bốn vô looing, bốn vô sắc định nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì không giải thoát moan nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì vô tướng, vô nguyện giải thoát moan nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì tám giải thoát nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì tám thắng xứ, chin thứ đệ định, mười biến xứ nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì tam ma địa moan nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì đà la ni moan nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì name nhãn nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì sâu thần thông nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiên hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì phật mười lực nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì bốn v ô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì pháp vô vong that nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì tánh hằng trụ xả nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì nhất thiết trí nên tu hành bát nhã ba la mật đa; cũng chẳng vì đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì quả dự lưu nên tu hành bát nhã ba la mật đa, cũng chẳng vì quả nhất lai, bất hoàn, a la hán nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì độc giác bồ đề nên tu hành bát nhã ba la mật đa. Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì tất cả hạnh bồ tát ma ha tát nên tu hành bát nhã ba la mật đa. Thiện hiện! Bồ tát ma ha tát chẳng vì chư phật vô thượng chánh đẳng vồ đề nên tu hành bát nhã ba la mật đa.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Bồ tát ma ha tát ì việc gì nên tu hành bát nhã ba la mật đa?

Phật nói: thiện hiện! Bồ tát ma ha tát vô sở vì, nên tu hành bát nhã ba la mật đa. Sở dĩ vì sao? Thiện hiện! Tất cả pháp vô sở vì, vô sở tác. Bát nhã ba la mật đa cũng vô sở vì, vô sở tác. Vô thượng chánh đẳng bồ đề cũng vô sở vì, vvô sở tác. Vô thượng chánh đẳng bồ đề cũng vô sở vì, vô sở tác. Bồ tát ma ha tát cũng vô sở vì, vô sở tác. Như vậy, thiện hiện! Bồ tát ma ha tát nên đem vô sở vì, vô sở tác mà làm phuong tiện tu hành bát nhã ba la mật đa.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Nếu tất cả pháp đều vô sở vì, vô sở tác, chẳng nên an lập tam thừa sai khác là thanh văn thừa, hoặc độc giác thừa, hoặc vô thượng thừa?

Phật nói: thiện hiện! Chẳng phải pháp vô sở vì, vô sở tác an lập khá được; cần pháp hữu sở vì, hữu sở tác an lập khá được. Sở dĩ vì sao? Thiện hiện! Có các ngu phu vô văn dị sanh chấp name sắc, cũng chấp name thọ tưởng hành thức. Chấp đấm nhãn xứ, cũng chấp name nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Chấp name sắc xứ, cũng chấp name thanh hương vị xúc pháp xứ.

Chấp name nhãn giới, cũng chấp name nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Chấp name sắc giới, cũng chấp name thanh hương vị xúc pháp giới. Chấp name nhãn thức giới, cũng chấp name nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Chấp name nhãn xúc, cũng chấp name nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Chấp name nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng chấp name nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Chấp name địa giới, cũng chấp name thủy hỏa phong không thức giới. Chấp name vô minh; cũng chấp name hành, thức, danh sắc, luic xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sâu thán khổ ưu não. Chấp đắm bố thí ba la mật đa; cũng chấp đắm tịnh giới, an nhãn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa.

Chấp đắm nội không; cũng chấp đắm ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc khôn, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Chấp đắm chon như; cũng chấp đắm pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ that tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

Chấp đắm bốn niệm trụ; cũng chấp đắm bốn chánh đoạn, bốn thần túc, name căn, name lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chấp đắm khổ thánh đế, cũng chấp đắm tập diệt đạo thánh đế. Chấp đắm bốn tĩnh lự; cũng chấp đắm bốn vô looing, bốn vô sắc định. Chấp đắm không hiải thoát moan; cũng chấp đắm vô tướng, vô nguyện giải thoát moan. Chấp đắm tám giải thoát; cũng chấp đắm tám thắng xứ, chin thứ đệ định, mười biến xứ. Chấp đắm tất cả tam ma địa moan, cũng chấp đắm tất cả đà la ni moan. Chấp đắm name nhãn, cũng chấp đắm sâu thần thông.

Chấp đắm phật mười lực; cũng chấp đắm bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại tư, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng. Chấp đắm pháp vô vong thất, cũng chấp đắm tánh hằng trụ xả. Chấp đắm nhất thiết trí; cũng chấp đắm đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Chấp đắm quả dự lưu; cũng chấp đắm quả nhất lai, bất hoàn, a la hán. Chấp đắm độc giác bồ đề. Chấp đắm tất cả hạnh bồ tát ma ha tát. Chấp đắm chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề.

Thiện hiện! Các ngu phu vô văn dị sanh này bởi chấp đắm nhớ sắc được sắc, nhớ thọ tưởng hành thức được thọ tưởng hành thức. Nhớ nhãn xứ được nhãn xứ, nhớ nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ được nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Nhớ sắc xứ được sắc xứ, nhớ thanh hương vị xúc pháp xứ được thanh hương vị xúc pháp xứ.

Nhớ nhãn giới được nhãn giới, nhớ nhĩ tỷ thiệt thân ý giới được nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Nhớ sắc giới được sắc giới, nhớ thanh hương vị xúc pháp giới được thanh hương vị xúc pháp giới. Nhớ nhãn thức giới được nhãn thức giới, nhớ nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới được nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Nhớ nhãn xúc được nhãn xúc, nhớ nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc được nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Nhớ nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ được nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, nhớ nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ được nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Nhớ địa giới được địa giới, nhớ thủy hỏa phong không thức giới được thủy hỏa phong không thức giới. Nhớ vô minh được vô minh; nhớ hành, thức, danh sắc, luic xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não được hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não.

Nhớ bố thí ba la mật đa được bố thí ba la mật đa; nhớ tịnh giới, an nhãn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa được tịnh giới cho đến bát nhã ba la mật đa.

Nhớ nội không được nội không; nhớ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không được ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không.

Nhớ chơn như được chơn như; nhớ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, that tế, hư không giới, bất tư nghì giới được pháp giới cho đến bất tư nghì giới. Nhơ khổ thánh đế được khổ thánh đế, nhớ tập diệt đạo thánh đế được tập diệt đạo thánh đế.

Nhớ bốn niệm trụ được bốn niệm trụ, nhớ bốn chq1nh đoạn, bốn thần túc, name căn, name lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi được bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi. Nhớ bốn tĩnh lự được bốn tĩnh lự; nhớ bốn vô looing, bốn vô sắc định được bốn vô looing, bốn vô sắc định.

Nhớ tám giải thoát được tám giải thoát; nhớ tám thắng xứ, chin thứ đệ định, mười biến xứ được tám thắng xứ, chin thứ đệ định, mười biến xứ. Nhớ tất cả tam ma địa moan được tất cả đà la ni moan.

Nhớ không giải thoát moan được không giải thoát moan; nhớ vô tướng, vô nguyện giải thoát moan được vô tướng, vô nguyện giải thoát moan. Nhớ name nhãn được name nhãn, nhớ sâu thần thông được sâu thần thông.

Nhớ phật mười lực được phật mười lực; nhớ bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất c ộng được bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp phật bất cộng. Nhớ pháp vô vong thất được pháp vô vong thất, nhớ tánh hằng trụ xả được tánh hằng trụ xả. Nhớ nhất thiết trí được nhất thết trí; nhớ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí được đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Nhớ qủa dự lưu được qủa dự lưu; nhớ qủa nhất lai, bất hoàn, a la hán được qủa nhất lai, bất hoàn, a la hán. Nhớ độc giác bồ đề được độc giác bồ đề. Nhớ tất cả hạnh bồ tát ma ha tát được tất cả hạnh bồ tát ma ha tát. Nhớ chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề được chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề.

Thiện hiện! Các ngu phu vô văn dị sanh này khởi nghĩ nhớ như vầy; sắc that khá được, thọ tưởng hành thức cũng that khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết b àn rốt ráo thường vui.

Nhãn xứ that khá được, nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng that khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Sắc xứ that khá được, thanh hương vị xúc pháp xứ cũng that khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Nhãn giới that khá được, nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng that khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo tường vui.

Sắc giới that khá được, thanh hương vị xúc pháp giới cũng that khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu it2nh sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Nhãn tức giới that khá được, nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng that khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Nhãn xúc that khá được, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ thật khá được, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Địa giới thật khá được, thủy hỏa phong không thức giới cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Vô minh thật khá được; hành thức, danh sắc, luic xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử sầu thán khổ ưu não cũng thật khá được. Ta phải quyết đinh chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Bố thí ba la mất đa thật khá được; tịnh giới, an nhãn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Nội không thật khá được; ngoại không, nôi ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hựu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô ránh tự tánh không cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hựu tình sanh tử nhiều khổ khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Chơn như thật khá được; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế hư không giới, bất tư nghì giới cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Khổ thánh đế thật khá được, tập diệt đạo thánh đế cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Bốn niệm trụ thật khá được; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Bốn tĩnh lự thật khá được; bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Tám giải thoát thật khá được; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Tất cả tam ma địa môn thật khá được, tất cả đà la ni môn cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Không giải thoát môn thật khá được; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Năm nhãn thật khá được, sáu thần thông cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Phật mười lực thật khá được; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thưỡng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Pháp vô vong thất thật khá được, tánh hằng trụ xả cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Nhất thiết trí thật khá được; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Quả dự lưu thật khá được; quả nhất lai, bất hoàn, a la hán cũng thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Độc giác bồ đề thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Tất cả hạnh bồ tát ma ha tát thật khá được. Ta phải quyết định chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề thật khá được. Ta phải quyết định chứng được chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề, thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui.

Thiện hiện! Các ngu phu vô văn dị sanh này, bởi nhân duyên điên đảo khởi nghĩ như thế, thời là báng phật. Vì cớ sao? Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm sắc hãy chẳng khá được, tìm thọ tưởng hành thức cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm nhãn xứ hãy chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm sắc xứ hãy chẳng khá được, tìm thanh hương vị xúc pháp xứ cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm nhãn giới hãy chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm sắc giới hãy chẳng khá được, tìm thanh hương vị xúc pháp giới cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm nhãn thức giới hãy chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm nhãn xúc hãy chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ hãy chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm địa giới hãy chẳng khá được, tìm thủy hỏa phong không thức giới cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm vô minh hãy chẳng khá được; tìm hành, thức, sanh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử sầu thán khổ ưu não cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năn nhãn tìm bố thí ba la mật đa hảy chẳng khá được; tìm tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng nhãn tìm nội không hãy chẳng khá được; tìm ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề bà thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm chơn như hãy chẳng khá được; tìm pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm bốn niệm trụ hãy chẳng khá được; tìm bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề bà thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm khổ thánh đế hãy chẳng khá được, tìm tập diệt đạo thánh đế cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm bốn tĩnh lự hãy chẳng khá được; tìm bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm tám giải thoát hãy chẳng khá được; tìm tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm tất cả tam ma địa môn hãy chẳng khá được, tìm tất cả đà la ni môn cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề bà thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm không giải thoát môn hãy chẳng khá được; tìm vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm năm nhãn hãy chẳng khá được, tìm sáu thần thông cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề bà thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm phật mười lực hãy chẳng khá được; tìm bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm pháp vô vong thất hãy chẳng khá được, tìm tánh hằng trụ xả cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm nhất thiết trí hãy chẳng khá được; tìm đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm quả dự lưu hãy chẳng khá được; tìm quả nhất lai. Bất hoàn, a la hán cũng hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm độc giác bồ đề hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm tất cả hạnh bồ tát ma ha tát hãy chẳng khá đục. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Thiện hiện! Phật dùng năm nhãn tìm chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề hãy chẳng khá được. Nếu có quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề và quyết định sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ đề bà thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến niết bàn rốt ráo thường vui, không có lẽ ấy.

Cụ thọ thiện hiện thưa phật rằng: bạch thế tôn! Nếu các như lai ứng chánh đẳng giác đếu dùng năm nhãn tìm sắc chẳng khá được, tìm thọ tưởng hành thức cũng chẳng khá được. Tìm nhãn xứ chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng chẳng khá được. Tìm sắc xứ chẳng khá được, tìm thánh hương vị xúc pháp xứ cũng chẳng khá được.

Tìm nhãn giới chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng chẳng khá được. Tìm sắc giới chẳng khá được, tìm thanh hương vị xúc pháp giới cũng chẳng khá được. Tìm nhãn thức giới chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng chẳng khá được. Tìm nhãn xúc chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng chẳng khá được. Tìm nhãn xúc làm duhên sanh ra các thọ chẳng khá được, tìm nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng chẳng khá được.

Tìm địa giới chẳng khá được, tìm thủy hỏa phong không thức giới cũng chẳng khá được. Tìm vô minh chẳng khá được; tìm hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử sầu thán khổ ưu não cũng chẳng khá được. Tìm bố thí ba la mật đa chẳng khá được; tìm tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa cũng chẳng khá được.

Tìm nội không chẳng khá được; tìm ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng chẳng khá được.

Tìm chơn như chẳng khá được; tìm pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tanùnh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới, cũng chẳng khá được.. tìm khổ thánh đế chẳng khá được, tìm tập diệt đạo thánh đế cũng chẳng khá được.

Tìm bốn niệm trụ chẳng khá được; tìm bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng chẳng khá được. Tìm bốn tĩnh lự chẳng khá được, tìm bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng chẳng khá được.

Tìm không giải thoát môn chẳng khá được; tìm vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng chẳng khá được. Tìm tám giải thoát chẳng khá được; tìm tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng chẳng khá được. Tìm tam ma địa môn chẳng khá được, tìm đà la ni môn cũng chẳng khá được. Tìm năm nhãn chẳng khá được, tìm sáu thần thông cũng chẳng khá được.

Tìm phật mười lực chẳng khá được; tìm bốn vô sở úy, bốn vô ngại giảì, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp phật bất cộng cũng chẳng khá được. Tìm poháp vô vong thất chẳng khá được, tìm tánh hằng trụ xả cũng chẳng khá được. Tìm nhất thiết trí chẳng khá được; tìm đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chẳng khá được.

Tìm quả dự lưu chẳng khá được; tìm quả nhất lai, bất hoàn, a la hán cũng chẳng khá được. Tìm độc giác bồ đề chẳng khá được. Tìm tất cả hạnh bồ tát ma ha tát chẳng khá được. Tìm chư phật vô thượng chánh đẳng bồ đề chẳng khá được.

Nên các loại hữu tình cũng chẳng khá được, thời quyết định không có chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề và thoát các hữu tình sanh tử nhiều khổ, khiến được niết bàn rốt ráo thường vui. Thì vì sao thế tôn chứng được vô thượng chánh đẳng bồ đề an lập nhóm hữu tình sai khác là nhóm chánh tánh định, nhóm tà tánh định và nhóm bất định? Phật nói: thiện hiện! Ta dùng năm nhãn như thật quan sát, quyết định không có ngã năng chứng vô thượng chánh đẳng bồ đề, an lập ba nhóm hữu tình sai khác là nhóm chánh tánh định, nhóm tà tánh định và nhóm bất định. Nhưng các hữu tình ngu si diên đảo với phi thật pháp khởi tưởng thật pháp: với phi thật hữu tình khởi tưởng thật hữu tình. Ta vì khiển trừ chấp hư vọng kia y thuyết thế tục chẳng y thắng nghĩa.