Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 7/32

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bát-nhã

Đại Tập 26 · Bộ Bát-nhã IX · Số 220 (Quyển 401–450)

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La- Mật- Đa Quyển 411, Phẩm 11: Thí Dụ

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

QUYỂN 411

Phẩm 11: THÍ DỤ

Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, ý nghĩa của từ Bồ-tát như thế nào?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Không có ý nghĩa của từ là ý nghĩa của từ Bồ-tát. Vì sao? Này Thiện Hiện, vì cả hai Bồ-đề, Tát-đỏa, đã là từ không sinh, nghĩa lý trong đó cũng chẳng có nên không có ý nghĩa của từ là ý nghĩa của từ Bồ-tát. Này Thiện Hiện, ông nên biết, ví như ý nghĩa của câu nói về dấu chân chim trong hư không thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Ví như ý nghĩa của những từ về cảnh trong mộng, việc huyễn, sóng nắng, ảnh ảo, trăng dưới nước, tiếng vang, hoa đốm trong hư không, sự biến hóa thật không có; ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ chân như của tất cả pháp, thật không có; ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa của các từ tất cả pháp, pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh không biến đổi, pháp định, pháp trụ, thật tế là thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ sắc của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa của từ thọ, tưởng, hành, thức của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ nhãn xứ của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ sắc xứ của nhà ảo

thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ nhãn giới của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ sắc giới của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ thanh, hương, vị, xúc, pháp giới của nhà ảo thuật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ nhãn thức giới của nhà ảo thuật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý, thức giới của nhà ảo thuật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ nhãn xúc của nhà ảo thuật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc của nhà ảo thuật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra của nhà ảo thuật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ vô minh của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ hành pháp không bên trong của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ hành pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn chẳng đổi

khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như ý nghĩa từ hành bốn Niệm trụ của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ hành bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo của nhà ảo thuật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Này Thiện Hiện, ông nên biết, như cho đến ý nghĩa từ hành mười lực của Phật của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ hành bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng của nhà ảo thuật, thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có.

Lại nữa này Thiện Hiện, như ý nghĩa từ sắc của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ thọ, tưởng, hành, thức của Phật, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ nhãn xứ của Phật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ sắc xứ của Phật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ nhãn giới của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới của Phật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ sắc giới của Phật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ thanh, hương, vị, xúc, pháp giới của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ nhãn thức giới của Phật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới của

Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ nhãn xúc của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy thật không có. Như ý nghĩa từ vô minh của Phật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ hành pháp không bên trong của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ hành pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn chẳng đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ hành bốn Niệm trụ của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ hành bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo của Phật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có. Cho đến như ý nghĩa từ hành mười lực của Phật thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa từ hành bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có.

Lại nữa này Thiện Hiện, như ý nghĩa của từ cảnh giới vô vi trong cảnh giới hữu vi thật không có, ý nghĩa của từ cảnh giới hữu vi trong cảnh giới vô vi cũng thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng như vậy, thật không có; như ý nghĩa của từ không sinh, không diệt, không

tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có.

Khi ấy, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của pháp nào, thật không có mà ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của sắc cho đến thức thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của nhãn xứ cho đến ý xứ thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của sắc xứ cho đến pháp xứ thật không có, ý nghĩa từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của nhãn giới cho đến ý giới thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của sắc giới cho đến pháp giới thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của nhãn thức giới cho đến ý thức giới thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của nhãn xúc cho đến ý xúc thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành,

không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của vô minh cho đến lão tử thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của bốn Niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, không thành, không hoại, không được, không bỏ, không nhiễm, không tịnh của mười lực của Phật cho đến mười tám pháp Phật bất cộng thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có.

Lại nữa này Thiện Hiện, như ý nghĩa từ bốn Niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo rốt ráo thanh tịnh, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như vậy, cho đến như ý nghĩa từ mười lực của Phật cho đến mười tám pháp Phật bất cộng rốt ráo thanh tịnh, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ ngã cho đến cái thấy thật không có, vì không có nên ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ tối tăm khi mặt trời mọc, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ các hành thời kiếp tận, thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ ác giới trong tịnh giới uẩn của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ loạn tâm trong định uẩn tịch tĩnh của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ ác tuệ trong minh tuệ uẩn của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ ràng buộc trong giải thoát uẩn của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ chẳng phải giải thoát tri kiến trong giải thoát tri kiến uẩn của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thật

không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ bóng tối trong ánh sáng lớn của mặt trời, mặt trăng thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Như ý nghĩa từ ánh sáng của tất cả mặt trời, mặt trăng, sao, vật báu, thuốc súng và chư Thiên… trong ánh sáng của Phật thật không có, ý nghĩa của từ Bồ-tát cũng vậy, thật không có. Vì sao? Này Thiện Hiện, ý nghĩa từ Bồ-đề hoặc Tát-đỏa hoặc Bồ-tát, tất cả đều chẳng tương ưng, chẳng phải không tương ưng, vô sắc, vô kiến, vô đối, một tướng gọi là không tướng.

Này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát đối với tất cả pháp không thật có, không chấp, không ngại, nên siêng năng tu học, nên hiểu biết đúng.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Các Đại Bồ-tát đối với tất cả các pháp không thật có nào, không chấp, không ngại, nên siêng năng tu học? Vì sao các Đại Bồ-tát đối với tất cả pháp nên hiểu đúng?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Tất cả pháp là pháp thiện, pháp chẳng phải thiện, pháp hữu ký, pháp vô ký, pháp thế gian, pháp xuất thế gian, pháp hữu lậu, pháp vô lậu, pháp hữu vi, pháp vô vi, pháp cộng, pháp bất cộng.

Này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát đối với tánh tất cả pháp như vậy không chấp, không ngại, nên siêng năng tu học. Các Đại Bồ-tát đối với tất cả pháp thật không sở hữu, nên hiểu biết đúng.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp thiện của thế gian?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Pháp thiện của thế gian là hiếu thuận với cha mẹ, cúng dường Sa-môn, Bà-la-môn, cung kính phụng sự sư trưởng, làm việc phước bố thí, làm việc phước trì giới, làm việc phước tu tập, làm việc phước phục vụ, chăm sĩc người bệnh, phương tiện thiện xảo, làm việc phước hoặc tu mười nẻo nghiệp thiện thế gian, hoặc tưởng sình trướng, tưởng mủ rã, tưởng xanh bầm, tưởng đỏ bầm, tưởng tan nát, tưởng mổ nuốt, tưởng tan rã, tưởng hài cốt, tưởng đốt cháy; hoặc tu bốn Tĩnh lự thế gian, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, hoặc tùy niệm Phật, tùy niệm Pháp, tùy niệm Tăng, tùy niệm giới, tùy niệm xả, tùy niệm thiên, tùy niệm tịch tĩnh, tùy niệm hơi thở ra vào, tùy niệm

thân, tùy niệm tử. Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp thiện thế gian.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp bất thiện?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Pháp bất thiện là giết hại mạng sống, lấy của không cho, dục tà hạnh, nói dối gạt, nói chia rẽ, nói lời xấu xa, tham lam, sân giận, tà kiến và căm giận, che giấu tội lỗi, bực tức, dua nịnh, kiêu căng làm tổn hại hữu tình, ganh tị, tham lam, ngã mạn…

Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp bất thiện.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp hữu ký?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Các pháp thiện và pháp bất thiện gọi là pháp hữu ký.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp vô ký?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đó là thân nghiệp vô ký, ngữ nghiệp vô ký, ý nghiệp vô ký, bốn đại chủng vô ký, năm căn vô ký, năm uẩn vô ký, mười hai xứ vô ký, mười tám giới vô ký, pháp dị thục vô ký. Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp vô ký.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp thế gian?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Pháp thế gian nghĩa là năm uẩn, mười hai xứ, mười tám giới, mười nẻo nghiệp thiện, bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, mười hai chi duyên khởi. Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp thế gian.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp xuất thế gian?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Pháp xuất thế gian bốn Niệm trụ, bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo, pháp môn giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện, vị tri đương tri căn, dĩ tri căn, Tam-ma-địa có tầm, có tứ, Tam-ma-địa không tầm chỉ có tứ, Tam-

ma-địa không tầm, không tứ, hoặc minh hoặc giải thoát, hoặc niệm, hoặc chánh tri, hoặc tác ý như lý, hoặc tám Giải thoát, hoặc chín Định thứ đệ, hoặc pháp không bên trong, pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh, hoặc mười lực của Phật, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, mười tám pháp Phật bất cộng.

Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp xuất thế gian.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp hữu lậu?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đó là những pháp rơi vào ba cõi, hoặc là năm uẩn, mười hai xứ, mười tám giới, hoặc bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc. Này Thiện Hiện, hững pháp này gọi là pháp hữu lậu.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp vô lậu?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đó là bốn Niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp vô lậu.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp hữu vi?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đó là những pháp bị ràng buộc trong Ba cõi, hoặc là năm uẩn, hoặc bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, hoặc bốn Niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp hữu vi.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp vô vi?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đó là những pháp không sinh, không diệt, không trụ, không khác hoặc hết tham, hết sân, hết si, hoặc chân như, pháp giới, pháp

tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế. Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp vô vi.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp cộng?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đó là bốn Tĩnh lự thế gian, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, năm Thần thông. Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp cộng. Vì đồng với phàm phu.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những pháp nào gọi là pháp bất cộng?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đó là bốn Niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Này Thiện Hiện, những pháp này gọi là pháp bất cộng. Vì không đồng với phàm phu.

Này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa đối với các pháp tự tướng là không như vậy không nên chấp trước vì tất cả pháp không phân biệt.

Này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với tất cả pháp dùng không hai làm phương tiện nên hiểu biết đúng, vì tất cả pháp đều không động.

Này Thiện Hiện, đối với tất cả pháp không hai, không động là ý nghĩa của từ Bồ-tát; không phân biệt, không chấp trước là ý nghĩa của từ Bồ-tát. Do đó, không có ý nghĩa danh từ là ý nghĩa danh từ Bồ-tát.

Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, do đâu Bồ-tát còn được gọi là Ma-ha-tát?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Do Bồ-tát này là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn nên còn được gọi là Ma-ha-tát.

Thiện Hiện thưa:

–Bạch Thế Tôn, những vị nào gọi là chúng hữu tình lớn mà Bồ-tát là bậc Thượng thủ ở trong đó?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đó là những vị trụ chủng tánh Đệ bát, Dự lưu, Nhất lai, Bất

hoàn, A-la-hán, Độc giác và từ mới phát tâm cho đến Đại Bồ-tát ở địa vị không thoái chuyển. Như vậy đều gọi là chúng hữu tình lớn; Bồ-tát nào là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn này thì được gọi là Ma-ha- tát.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, như vậy do đâu Bồ-tát có thể là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Do Bồ-tát này đã phát tâm Kim cang dụ vững chắc, quyết định không thoái chuyển. Vì vậy có thể làm bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Thiện Hiện lại thưa:

–Bạch Thế Tôn, những gì là tâm Kim cang dụ của Bồ-tát?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đại Bồ-tát nào phát tâm như vầy: “Nay tôi sẽ mặc áo giáp công đức lớn vào trong đồng trống lớn sinh tử vô biên vì các hữu tình phá hoại tất cả phiền não oán địch. Tôi sẽ vì khắp tất cả hữu tình làm khô cạn biển lớn sinh tử vô biên. Tôi sẽ xả bỏ tất cả thân mạng, tài vật, làm lợi ích lớn cho các hữu tình. Với tâm bình đẳng, tôi sẽ làm an lạc, lợi ích cho tất cả hữu tình. Tôi sẽ làm cho khắp các loài hữu tình an trú đạo ba thừa, hướng đến Niết-bàn, mặc dù đem ba thừa cứu độ cho tất cả hữu tình nhưng tôi hoàn toàn không thấy có một hữu tình nào được cứu độ. Tôi sẽ hiểu rõ tất cả pháp tánh không sinh, không diệt, không tịnh, không nhiễm. Tôi sẽ thuần dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí tu hành sáu pháp Ba-la-mật-đa. Tôi sẽ tu học tất cả pháp thông đạt hoàn toàn biến nhập diệu trí. Tôi sẽ thông đạt tất cả pháp môn đưa đến nhất lý pháp tướng. Tôi sẽ thông đạt tất cả pháp môn đưa đến nhị lý pháp tướng. Tôi sẽ thông đạt tất cả pháp môn đa lý pháp tướng. Tôi sẽ tu học các diệu trí đạt đến các pháp tánh đưa đến công đức thù thắng.” Này Thiện Hiện, đó là tâm như Kim cang dụ của Bồ-tát. Đại Bồ-tát nào dùng vô sở đắc làm phương tiện an trụ tâm này, quyết định sẽ là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Lại nữa này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Nếu có các loài hữu tình còn chịu khổ não trong tất cả địa ngục, bàng sinh,

cõi quỷ và cõi người, trời thì tôi sẽ chịu thay cho họ và làm cho họ được an vui.” Các Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Vì làm lợi ích cho tất cả hữu tình, tôi sẽ trải qua vô lượng trăm ngàn ức triệu kiếp, chịu các loại khổ lớn trong các địa ngục, dùng vô số phương tiện giáo hóa làm cho họ được Vô dư Niết-bàn. Như vậy, Bồ-tát lần lượt làm lợi ích cho khắp tất cả hữu tình, vì họ trải qua vô lượng trăm ngàn ức triệu kiếp, chịu các loại khổ lớn trong các địa ngục, dùng vô số phương tiện giáo hóa làm cho họ được Vô dư Niết-bàn..” Làm như vậy rồi, tự mình gieo trồng căn lành, lại trải qua vô lượng trăm ngàn ức triệu kiếp, tu tập viên mãn tư tưởng Bồ-đề, sau mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột đã mong cầu.

Này Thiện Hiện, thệ nguyện như vậy cũng gọi là tâm như Kim cang dụ của Bồ-tát. Đại Bồ-tát nào dùng vô sở đắc làm phương tiện, an trụ tâm này thì quyết định sẽ là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Lại nữa này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát phát tâm thù thắng, tâm rộng lớn. Do tâm này nên quyết định sẽ làm bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những gì là tâm thù thắng, tâm rộng lớn của Bồ-tát?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Các Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Từ lúc mới phát tâm cho đến khi chứng đắc trí Nhất thiết trí, tôi quyết định sẽ không sinh lòng tham dục, sân giận, ngu si, căm hờn, che dấu tội lỗi, bực tức, dua nịnh, ganh tị, xan tham, kiêu căng, làm tổn hại hữu tình, tà kiến, ngã mạn… cũng quyết định không phát tâm hướng đến, mong cầu quả vị Thanh văn, Độc giác”, đó là tâm thù thắng, tâm rộng lớn của Bồ-tát. Đại Bồ-tát nào dùng vô sở đắc làm phương tiện, an trụ tâm này quyết định sẽ là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Lại nữa này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát phát sinh tâm quyết định không lay động. Do tâm này nên quyết định sẽ làm bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa:

–Bạch Thế Tôn, những gì là tâm không lay động của Bồ-tát?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Các Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Tôi sẽ nương vào tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu tập, phát sinh tất cả các sự nghiệp đã tu tập mà không kiêu mạn, buông lung.”

Này Thiện Hiện, đó là tâm không lay động của Bồ-tát.

Đại Bồ-tát nào dùng vô sở đắc làm phương tiện, an trụ tâm này thì quyết định sẽ là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Lại nữa này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát đối với khắp tất cả các loài hữu tình bình đẳng phát sinh tâm chân thật lợi lạc. Do tâm này nên quyết định sẽ là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa:

–Bạch Thế Tôn, những gì là tâm chân thật lợi lạc của Bồ-tát?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Các Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Tôi quyết định đến tận cùng đời vị lai sẽ làm lợi ích an lạc cho tất cả hữu tình, làm chỗ quay về nương tựa, làm hòn đảo, nhà cửa, thường không lìa bỏ.”

Này Thiện Hiện, đó là tâm chân thật lợi lạc của Bồ-tát. Đại Bồ-tát nào dùng vô sở đắc làm phương tiện, an trụ tâm này thì quyết định sẽ là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Lại nữa này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thường siêng năng tinh tấn ưa pháp, thích pháp, vui pháp, mừng pháp. Do nhân duyên này nên quyết định sẽ là bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những gì là pháp? Tại sao Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thường đối với pháp này ưa pháp, thích pháp, vui pháp, mừng pháp?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Cái mà gọi là pháp là sắc, chẳng phải sắc đều không có tự tánh, đều chẳng thể nắm được, không thể phá hoại, không thể phân biệt, thì đó gọi là pháp. Ưa pháp là đối với pháp này sinh lòng ham muốn, mong cầu. Thích pháp nghĩa là đối với pháp này khen ngợi công đức. Vui pháp nghĩa là đối với pháp này vui vẻ ghi nhận. Mừng pháp nghĩa là đối với pháp này rất hâm mộ tu tập, thân cận, thích thú, tôn trọng.

Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La- Mật- Đa Quyển 411, Phẩm 12: Đoạn Các Kiến Chấp

Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát nào khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa dùng vô sở đắc làm phương tiện thường hay ưa pháp, thích pháp, vui pháp, mừng pháp mà không kiêu mạn, quyết định sẽ làm bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Lại nữa này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa dùng vô sở đắc làm phương tiện an trụ pháp không bên trong cho đến pháp không không tánh tự tánh, tu bốn Niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng thì Đại Bồ-tát ấy quyết định sẽ làm bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Lại nữa này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát nào tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa dùng vô sở đắc làm phương tiện an trụ Tam-ma-địa Kim cang dụ cho đến an trụ Tam-ma-địa vô trước, vô vi, vô nhiễm, giải thoát như hư không, Đại Bồ-tát do nhân duyên này thì quyết định sẽ làm bậc Thượng thủ trong chúng hữu tình lớn.

Này Thiện Hiện, do các nhân duyên như vậy, các Đại Bồ-tát quyết định ở trong chúng hữu tình lớn làm bậc Thượng thủ. Vì vậy Bồ-tát còn gọi là Ma-ha-tát.

Phẩm 12: ĐOẠN CÁC KIẾN CHẤP

Lúc bấy giờ, Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, con cũng thích dùng trí tuệ biện tài nói ý nghĩa mà do đó các Bồ-tát được gọi là Ma-ha-tát.

Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Tùy theo ý ông mà nói.

Xá-lợi Tử thưa:

–Bạch Thế Tôn, vì các Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo nên có thể giảng nói pháp yếu cho các hữu tình, làm cho họ đoạn trừ kiến chấp về ngã, kiến chấp về hữu tình, kiến chấp về dòng sinh mạng, kiến chấp về sự sinh khởi, kiến chấp về sự dưỡng dục, kiến chấp về sự trưởng thành, kiến chấp về chủ thể luân hồi, kiến chấp về ý sinh, kiến chấp về nho đồng, kiến chấp về sự tạo tác, kiến chấp về sự thọ nhận, kiến chấp về cái biết, kiến chấp về cái thấy. Do nghĩa này nên gọi là Ma-ha-tát.

–Bạch Thế Tôn, vì các Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo nên có thể giảng nói pháp yếu cho các hữu tình, làm cho họ đoạn trừ kiến chấp kiến chấp thường, kiến chấp đoạn, kiến chấp hữu, kiến chấp vô. Do nghĩa này nên gọi là Ma-ha-tát.

–Bạch Thế Tôn, vì các Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo nên có thể giảng nói pháp yếu cho các hữu tình, làm cho họ đoạn trừ kiến chấp bốn Niệm trụ cho đến kiến chấp mười tám pháp Phật bất cộng. Do nghĩa này nên gọi là Ma-ha-tát. Vì các Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo có thể giảng nói pháp yếu cho các hữu tình, làm cho họ đoạn trừ kiến chấp đem lại sự thành tựu cho hữu tình, kiến chấp làm nghiêm tịnh cõi Phật, kiến chấp Bồ-tát, kiến chấp Như Lai, kiến chấp Bồ-đề, kiến chấp Niết-bàn, kiến chấp Chuyển pháp luân. Do nghĩa này nên gọi là Ma-ha-tát.

Bạch Thế Tôn, vì các Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo nên có thể vì các hữu tình, dùng vô sở đắc làm phương tiện, giảng nói pháp đoạn hẳn tất cả kiến chấp. Do nghĩa này nên gọi là Ma-ha-tát.

Khi ấy, Cụ thọ Thiện Hiện hỏi Xá-lợi Tử:

–Đại Bồ-tát nào có thể vì hữu tình dùng vô sở đắc làm phương tiện giảng nói pháp yếu đoạn hẳn các kiến chấp? Do nhân duyên nào có các Bồ-tát tự mình hữu sở đắc để làm phương tiện, khởi kiến chấp uẩn, kiến chấp xứ, kiến chấp giới, kiến chấp đế, kiến chấp duyên khởi, kiến chấp bốn Niệm trụ cho đến kiến chấp mười tám pháp Phật bất cộng và kiến chấp về đem lại sự thành tựu đầy đủ cho các hữu tình, kiến chấp về việc làm nghiêm tịnh cõi Phật, kiến chấp Bồ-tát, kiến chấp Như Lai, kiến chấp Bồ-đề, kiến chấp Niết-bàn, kiến chấp Chuyển pháp luân?

Xá-lợi Tử đáp:

–Đại Bồ-tát nào khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không có phương tiện thiện xảo, dùng hữu sở đắc làm phương tiện nên phát sinh kiến chấp uẩn cho đến kiến chấp Chuyển pháp luân, Đại Bồ-tát ấy vì không có phương tiện thiện xảo nên nhất định không thể dùng vô sở đắc làm phương tiện giảng nói pháp yếu đoạn hẳn các kiến chấp cho các hữu tình. Đại Bồ-tát nào khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa có phương tiện thiện xảo có thể vì các hữu tình dùng vô sở đắc làm phương tiện giảng nói pháp yếu đoạn hẳn các kiến chấp, Đại Bồ-

tát ấy quyết định không phát sinh các kiến chấp như uẩn…

Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, con cũng muốn đem trí tuệ biện tài nói ý nghĩa mà do đó các Bồ-tát được gọi là Ma-ha-tát.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Tùy theo ý ông mà nói.

Thiện Hiện thưa:

–Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát vì muốn chứng đắc trí Nhất thiết trí nên phát tâm Bồ-đề, tâm không gì bằng, tâm không đồng với Thanh văn, Độc giác… thì đối với tâm như vậy cũng không chấp trước. Do nghĩa này nên gọi là Ma-ha-tát. Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì tâm trí Nhất thiết trí là chân thật, vô lậu, không đọa trong ba cõi, mong cầu tâm trí Nhất thiết trí cũng là vô lậu, không đọa trong ba cõi thì đối với tâm như vậy không nên chấp trước. Vì vậy, Bồ-tát gọi là Ma-ha-tát.

Khi ấy, Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:

–Tâm không gì bằng của Đại Bồ-tát không đồng với tâm của Thanh văn, Độc giác… là như thế nào?

Thiện Hiện đáp:

–Các Đại Bồ-tát từ khi mới phát tâm không thấy có chút pháp nào có sinh, có diệt, có giảm, có tăng, có nhiễm, có tịnh. Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, nếu không thấy có chút pháp nào có sinh, có diệt, có giảm, có tăng, có nhiễm, có tịnh thì cũng không thấy có tâm Thanh văn, tâm Độc giác, tâm Bồ-tát, tâm Như Lai. Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó gọi là tâm không gì bằng của Đại Bồ-tát, không đồng với tâm của Thanh văn, Độc giác… Các Đại Bồ-tát đối với tâm như vậy cũng không chấp trước.

Bấy giờ, Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:

–Đại Bồ-tát nào đối với tâm như vậy không chấp trước thì đối với tâm tất cả Thanh văn, Độc giác, phàm phu… cũng không nên chấp trước và đối với tâm sắc, thọ, tưởng, hành, thức cho đến tâm mười tám pháp Phật bất cộng cũng không nên chấp trước. Vì sao? Vì các tâm như vậy không có tánh của tâm, phải không?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời Hiền giả nói!

Bấy giờ, Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:

–Nếu tất cả tâm không có tánh của tâm, do đó không nên chấp trước thì sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng không có tánh sắc, thọ, tưởng, hành, thức không nên chấp trước. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cũng không có tánh mười tám pháp Phật bất cộng không nên chấp trước?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời Hiền giả nói!

Xá-lợi Tử hỏi:

–Nếu tâm trí Nhất thiết trí là chân thật vô lậu, không rơi vào ba cõi thì tâm của tất cả phàm phu ngu muội, Thanh văn, Độc giác… cũng phải là chân thật vô lậu không sa vào ba cõi. Vì sao? Vì các tâm như vậy, bản tánh đều không?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời Hiền giả nói!

Xá-lợi Tử hỏi:

–Nếu tâm như vậy bản tánh là không là chân thật vô lậu, không đọa trong ba cõi thì sắc, thọ, tưởng, hành, thức cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cũng phải là chân thật vô lậu, không sa vào ba cõi. Vì sao? Vì các pháp như vậy bản tánh đều không?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời Hiền giả nói!

Xá-lợi Tử hỏi:

–Nếu các pháp tâm, sắc… không có tánh của tâm sắc… nên không nên chấp trước thì tất cả pháp đều phải bình đẳng, hoàn toàn không sai biệt?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời Hiền giả nói!

Xá-lợi Tử hỏi:

–Nếu tất cả pháp không sai khác thì tại sao Như Lai nói tâm, sắc có các loại khác nhau?

Thiện Hiện đáp:

–Đây là Như Lai tùy theo thế tục mà nói chớ không phải tùy thắng nghĩa mà nói.

Xá-lợi Tử hỏi:

–Nếu các pháp tâm, sắc của phàm phu, Thanh văn, Độc giác, Bồ-

Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La- Mật- Đa Quyển 411, Phẩm 13: Sáu Pháp Đến Bờ Kia (1)

tát, Như Lai đều là vô lậu, không rơi vào ba cõi thì các phàm phu và chư Thánh, Bồ-tát, Như Lai cũng phải không sai khác?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời Hiền giả nói!

Xá-lợi Tử hỏi:

–Nếu các phàm Thánh, Bồ-tát, Như Lai không sai khác thì tại sao Phật nói phàm, Thánh, lớn nhỏ có các bậc khác nhau?

Thiện Hiện đáp:

–Đây cũng là Như Lai dựa vào thế tục mà nói chứ không phải dựa vào thắng nghĩa mà nói. Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa dùng vô sở đắc làm phương tiện nên đối với việc phát tâm Bồ-đề rộng lớn, tâm không gì bằng, tâm không cùng với Thanh văn, Độc giác không dựa vào, không chấp trước thì đối với sắc, chẳng phải sắc cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không nắm giữ, không chấp trước. Do nghĩa này nên gọi là Ma-ha-tát.

Phẩm 13: SÁU PHÁP ĐẾN BỜ KIA (1)

Bấy giờ, Mãn Từ Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, con cũng muốn đem trí tuệ biện tài nói ý nghĩa mà do đó các Đại Bồ-tát được gọi là Ma-ha-tát.

Phật bảo Mãn Từ Tử:

–Tùy theo ý ông mà nói.

Mãn Từ Tử thưa:

–Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát vì làm lợi cho khắp tất cả hữu tình nên mặc áo giáp công đức lớn, phát tâm hướng đến Đại thừa. Vì nương vào Đại thừa nên gọi là Ma-ha-tát.

Bấy giờ, Xá-lợi Tử hỏi Mãn Từ Tử:

–Thế nào là Đại Bồ-tát vì làm lợi khắp tất cả hữu tình nên mặc áo giáp công đức lớn?

Mãn Từ Tử đáp:

–Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, không vì lợi lạc cho phần nhỏ chúng hữu tình mà tu

hành, chỉ vì lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình mà tu hành. Các Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa không vì lợi lạc cho phần nhỏ chúng hữu tình mà tu hành, chỉ vì lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình mà tu hành. Các Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa không vì lợi lạc cho phần nhỏ chúng hữu tình mà tu hành, chỉ vì lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình mà tu hành. Các Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa không vì lợi lạc cho phần nhỏ chúng hữu tình mà tu hành, chỉ vì lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình mà tu hành. Các Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa không vì lợi lạc cho phần nhỏ chúng hữu tình mà tu hành, chỉ vì lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình mà tu hành. Các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa không vì lợi lạc cho phần nhỏ chúng hữu tình mà tu hành, chỉ vì lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình tu hành.

–Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát vì làm lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình nên mặc áo giáp công đức lớn.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát mặc áo giáp công đức lớn làm lợi lạc cho các hữu tình không vì giới hạn, không nghĩ như vầy: “Tôi sẽ cứu giúp chúng hữu tình ấy làm cho họ vào cõi Vô dư Niết-bàn, không làm cho chúng hữu tình kia vào được. Tôi sẽ cứu giúp chúng hữu tình này làm cho an trụ quả vị Giác ngộ cao tột, hoặc không làm cho chúng hữu tình kia an trụ được.” Nhưng các Đại Bồ-tát cứu giúp khắp tất cả hữu tình làm cho họ vào cõi Vô dư Niết-bàn và an trụ quả vị Giác ngộ cao tột.”

–Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát vì làm lợi lạc khắp tất cả hữu tình nên mặc áo giáp công đức lớn.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát nghĩ như vầy: “Tôi sẽ tự mình viên mãn Bố thí ba-la-mật-đa, cũng làm cho tất cả hữu tình viên mãn Bố thí ba-la-mật-đa. Tôi sẽ tự mình viên mãn Tịnh giới ba-la-mật-đa, cũng làm cho tất cả hữu tình viên mãn Tịnh giới ba-la-mật-đa. Tôi sẽ tự mình viên mãn An nhẫn ba-la-mật-đa, cũng làm cho tất cả hữu tình viên mãn An nhẫn ba-la-mật-đa. Tôi sẽ tự mình viên mãn Tinh tấn ba-la-mật-đa, cũng làm cho tất cả hữu tình viên mãn Tinh tấn ba-la-mật-đa. Tôi sẽ tự mình viên mãn Tĩnh lự ba-la-mật-đa, cũng làm cho tất cả hữu tình viên mãn Tĩnh lự ba-la-mật-đa. Tôi sẽ tự mình viên mãn Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng làm cho tất cả hữu tình

viên mãn Bát-nhã ba-la-mật-đa.” Các Đại Bồ-tát nghĩ như vầy: “Tôi sẽ tự mình nương vào sáu pháp Ba-la-mật-đa như vậy, an trụ pháp không bên trong cho đến pháp không không tánh tự tánh, tu hành bốn Niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, cũng làm cho tất cả hữu tình nương vào sáu pháp Ba-la-mật-đa này, an trụ pháp không bên trong cho đến pháp không không tánh tự tánh, tu hành bốn Niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.” Các Đại Bồ-tát nghĩ như vầy: “Tôi sẽ tự mình nương vào sáu pháp Ba-la-mật-đa như vậy mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, vào cõi Vô dư y Niết-bàn, cũng làm cho tất cả hữu tình nương vào sáu pháp Ba-la-mật-đa mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột vào cõi Vô dư y Niết-bàn.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát vì làm lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình nên mặc áo giáp công đức lớn.

Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La- Mật- Đa Quyển 412, Phẩm 13: Sáu Pháp Đến Bờ Kia (2)

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

QUYỂN 412

Phẩm 13: SÁU PHÁP ĐẾN BỜ KIA (2)

Lại nữa này Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, khi bố thí hoàn toàn không có sự bỏn sẻn, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bố thí ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bố thí ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc bố thí, không sinh tác ý về Thanh văn, Độc giác, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tịnh giới ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bố thí ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc bố thí, tin, nhận, ưa muốn tu pháp Bố thí, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn An nhẫn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bố thí ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc bố thí, tinh tấn, dũng mãnh, không bỏ việc thăng tiến, thì thưa Hiền giả Xá-lợi

Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bố thí ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc bố thí, nhất tâm hướng đến trí Nhất thiết trí, hoàn toàn làm lợi lạc cho tất cả hữu tình, không xen lẫn tác ý về Thanh văn, Độc giác, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, mặc áo giáp công đức lớn Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bố thí ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc bố thí, an trụ tưởng như huyễn, không chấp người thí, người nhận, vật thí, quả bố thí, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, như vậy là Đại Bồ-tát khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, mặc áo giáp công đức lớn đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào đem tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí khi tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, đối với tướng sáu pháp Ba-la-mật-đa, không thủ không đắc thì nên biết Đại Bồ-tát này mặc áo giáp công đức lớn.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tịnh giới ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tịnh giới, đối với các vật sở hữu đều không bỏn sẻn, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bố thí ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tịnh giới ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương

tiện, ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tịnh giới, đối với các địa vị Thanh văn, Độc giác còn không hướng đến, mong cầu huống là địa vị phàm phu, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tịnh giới ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tịnh giới ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tịnh giới, đối với pháp tịnh giới tin, nhận, ưa muốn, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn An nhẫn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành, dùng vô sở đắc làm phương tiện, đem cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng đến trí Nhất thiết trí, lúc tu tịnh giới, tinh tấn, dũng mãnh, không bỏ việc làm, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức ớn Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tịnh giới ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tịnh giới, chỉ lấy đại Bi làm đầu, tâm còn không xen lẫn nghĩ đến Nhị thừa huống là hàng phàm phu, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tịnh giới ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tịnh giới, đối với tất cả pháp an trụ tưởng như huyễn, đối với hành tịnh giới không ỷ lại, không chứng đắc, vì bản tánh là không, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, như vậy là Đại Bồ-tát khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào đem tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, khi tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, đối với tướng sáu pháp Ba-la-mật-đa không thủ không đắc thì nên biết Đại Bồ-tát này mặc áo giáp công đức lớn.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu An nhẫn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu an nhẫn, vì để thành tựu an nhẫn nên đối với thân mạng không tham luyến, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bố thí ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu An nhẫn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu an nhẫn, không xen lẫn tác ý hạ liệt Thanh văn, Độc giác…, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tịnh giới ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu An nhẫn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu an nhẫn, đối với pháp an nhẫn tin, nhận, ưa muốn, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn An nhẫn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu An nhẫn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu an nhẫn, tinh tấn, dũng mãnh, không bỏ việc thăng tiến, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa mặc

áo giáp công đức lớn Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu an nhẫn, nhiếp tâm vào một cảnh, tuy gặp các khổ nhưng tâm không tán loạn, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu an nhẫn, an trụ tưởng như huyễn, tu tập Phật pháp, giáo hóa hữu tình, quán các pháp không, không chấp oán hại, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, như vậy là Đại Bồ-tát khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, mặc áo giáp công đức lớn đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí khi tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, đối với tướng sáu pháp a-la-mật-đa không thủ, không đắc thì nên biết Đại Bồ-tát này mặc áo giáp công đức lớn.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tinh tấn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tinh tấn, hay siêng năng tu học hạnh bố thí khó làm, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bố thí ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, dung tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tinh tấn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu

tinh tấn, siêng năng giữ gìn tịnh giới, hoàn toàn không hủy phạm, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tịnh giới ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tinh tấn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tinh tấn, hay siêng năng tu học hạnh nhẫn nhục khó làm, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn An nhẫn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tinh tấn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tinh tấn, hay siêng năng tu học khổ hạnh có lợi ích, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tinh tấn, hay siêng năng tu học tĩnh lự, đẳng chí, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tinh tấn, hay siêng năng tu học trí tuệ không chấp trước, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát khi tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, khi tu Tinh tấn ba-la-mật-đa, đối với tướng sáu

pháp Ba-la-mật-đa không nắm giữ, không chấp trước thì nên biết Đại Bồ-tát này mặc áo giáp công đức lớn.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tĩnh lự với tâm thanh tịnh, thực hành bố thí, không còn tâm tán loạn, bỏn sẻn nữa, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bố thí ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng đến trí Nhất thiết trí, lúc tu tĩnh lự tâm quyết định hộ trì giới làm cho các ác giới không còn nữa, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tịnh giới ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tĩnh lự ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tĩnh lự, an trụ định Từ bi mà tu an nhẫn, không làm não hại hữu tình thì, thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn An nhẫn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tĩnh lự ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tĩnh lự, an trụ định thanh tịnh, siêng năng tu tập công đức, xa lìa các biếng nhác, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành

Tĩnh lự ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tĩnh lự ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tĩnh lự, nương vào các tĩnh lự, phát sinh định thù thắng, xa lìa tâm nhiễu loạn, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Tĩnh lự ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu tĩnh lự nương vào các tĩnh lự, phát sinh tuệ thù thắng, xa lìa tâm ác tuệ, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, như vậy là Đại Bồ-tát khi tu hànhTĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, đối với tướng sáu pháp ba-la-mật-đa không thủ, không đắc thì nên biết Đại Bồ-tát này mặc áo giáp công đức lớn.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu Bát-nhã, tuy bố thí tất cả nhưng không thấy bố thí, người nhận, vật thí, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bố thí ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu Bát-nhã, tuy hộ trì tịnh giới nhưng đều không thấy trì, phạm sai khác, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu

hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tịnh giới ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu Bát-nhã, nương vào tuệ thắng không mà tu an nhẫn, không thấy các việc năng nhẫn, sở nhẫn, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn An nhẫn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu Bát-nhã, tuy quán các pháp rốt ráo đều không nhưng vì đại Bi nên siêng năng tu thiện pháp, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu Bát-nhã, tuy tu định thù thắng nhưng quán cảnh định rốt ráo đều không, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí để tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, giữ gìn căn lành này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình, cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, lúc tu Bát-nhã, quán tất cả pháp, tất cả hữu tình và tất cả hành đều như huyễn nhưng tu các tuệ không chấp trước, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, như vậy là Đại Bồ-tát khi tu hành Bát-

nhã ba-la-mật-đa, mặc áo giáp công đức lớn đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với tướng sáu pháp Ba-la-mật-đa không thủ, không đắc thì nên biết Đại Bồ-tát này mặc áo giáp công đức lớn.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, như vậy gọi là các Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình mặc áo giáp công đức lớn.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát an trụ mỗi một Ba-la-mật-đa, đều tu sáu pháp Ba-la-mật-đa làm cho được viên mãn. Vì vậy gọi là mặc áo giáp công đức lớn.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát tuy đắc tĩnh lự, vô lượng, vô sắc nhưng không đắm vị, cũng không theo thế lực đó mà thọ sinh, cũng không bị thế lực đó dẫn dắt.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn phương tiện thiện xảo Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát tuy đắc tĩnh lự, vô lượng, vô sắc, an trụ kiến xa lìa, kiến tịch tĩnh, kiến không, vô tướng, vô nguyện nhưng không chứng thật tế, không vào địa vị Thanh văn và Độc giác, vượt lên trên tất cả Thanh văn, Độc giác.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát khi tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa mặc áo giáp công đức lớn phương tiện thiện xảo Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, do các Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình mặc áo giáp công đức lớn như vậy nên còn gọi là Ma-ha-tát.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát vì làm lợi lạc cho khắp hữu tình, mặc áo giáp công đức lớn như thế nên được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong hằng hà sa số thế giới chư Phật khắp mười phương ở giữa đại chúng, hoan hỷ khen ngợi: “Trong thế giới ấy, phương ấy có Đại Bồ-tát tên ấy mặc áo giáp công đức lớn làm lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình, đem lại sự thành tựu cho hữu tình, làm nghiêm tịnh cõi Phật, an trụ thần thông tự tại, làm những việc nên làm.” Tiếng khen như vậy dần dần vang khắp mười phương,

trời, người… nghe đều rất vui mừng nói: “Đại Bồ-tát này không bao lâu sẽ chứng đắc như mong cầu là quả vị Giác ngộ cao tột, làm cho các hữu tình đều được lợi lạc.”

Bấy giờ, Xá-lợi Tử hỏi Mãn Từ Tử:

–Thế nào là Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa?

Mãn Từ Tử đáp:

–Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình, mặc áo giáp công đức lớn sáu pháp Ba-la-mật-đa rồi, lại làm lợi lạc cho các hữu tình nên xa lìa pháp dục ác, bất thiện, có tầm, có tứ, ly sinh hỷ lạc, nhập và an trụ hoàn toàn vào Sơ thiền, nói rộng cho đến đoạn trừ lạc, đoạn trừ khổ, không có vui, buồn, hoàn toàn không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh, nhập và an trụ hoàn toàn vào tĩnh lự thứ tư. Lại nương vào tĩnh lự sinh tâm câu hữu với Từ, hành tướng rộng lớn, vô lượng, không hai, không oán, không hại, không hận, không não đầy khắp, thiện tu khắp thắng giải, sung mãn khắp mười phương tận cùng pháp giới, hư không; an trụ đầy đủ từ tâm thắng giải, rồi sinh tâm câu hữu với Bi, Hỷ, Xả, hành tướng thắng giải cũng như vậy, nương vào việc làm này lại gia tăng tất cả tưởng về sắc, diệt tưởng hữu đối, không tư duy các loại tưởng, nhập và an trụ hoàn toàn vào vô biên không, Không vô biên xứ, nói rộng cho đến vượt qua tất cả Vô sở hữu xứ nhập và an trụ hoàn toàn vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát ấy đem tĩnh lự, vô lượng, vô sắc này, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp các hữu tình, trước tự mình an trụ tĩnh lự, vô lượng, vô sắc như vậy, đối với tướng trạng của các hành nhập, trụ, xuất phân biệt hiểu biết rõ. Được tự tại rồi, lại nghĩ: “Nay tôi sẽ dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu để đoạn trừ các phiền não cho tất cả hữu tình, thuyết các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc, phân biệt chỉ bày làm cho hiểu rõ hoàn toàn về sự ưa thích định, vị ngọt của định, sự

nguy hiểm của định, sự xuất ly của định và tướng trạng của các hành nhập trụ xuất.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào Tĩnh lự ba-la-mật-đa, tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa. Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, khi nói các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc, không bị xen lẫn tâm Thanh văn, Độc giác, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào Tĩnh lự ba-la-mật-đa, tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, làm lợi lạc cho khắp hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu khi nói các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc, đối với pháp như vậy tin, nhận, ưa muốn, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào Tĩnh lự ba-la-mật-đa tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào đem tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, khi tu các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc, đem căn lành của mình cho các hữu tình hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột đã mong cầu, đối với các căn lành, siêng năng tu tập, không dừng nghỉ, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào Tĩnh lự ba-la-mật-đa, tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa làm lợi lạc cho khắp hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, nương vào các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc, phát sinh các định thù thắng đẳng chí, đẳng trì, giải thoát, thắng xứ, biến xứ; đối với việc nhập, trụ, xuất đều được tự tại, không rơi vào các địa vị Thanh văn, Độc giác, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào Tĩnh lự ba-la-mật-đa, tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, khi tu các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc đối với các tĩnh lự, vô lượng, vô sắc và chi tĩnh lự, đem hành tướng vô thường, khổ, vô ngã và hành tướng không, vô tướng, vô nguyện như thất quán sát, không xả bỏ đại Bi, không rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào Tĩnh lự ba-la-mật-đa, tu hành

Bát-nhã ba-la-mật-đa làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, khi tu định Từ, nghĩ như vầy: “Tôi sẽ giúp đỡ cho tất cả hữu tình làm cho đều được an lạc”; khi tu định Bi nghĩ như vầy: “Tôi sẽ cứu giúp tất cả hữu tình làm cho họ xa lìa khổ”; lúc tu định Hỷ, nghĩ như vầy: “Tôi sẽ khuyến khích tất cả hữu tình làm cho họ đều được giải thoát”; lúc tu định Xả, nghĩ như vầy: “Tôi sẽ làm lợi ích cho tất cả hữu tình một cách bình đẳng làm cho họ đều dứt hết các lậu.” Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào vô lượng mà tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, khi nhập, trụ, xuất bốn Vô lượng hoàn toàn không hướng đến mong cầu quả vị Thanh văn, Độc giác, chỉ mong cầu quả vị Giác ngộ cao tột, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào vô lượng mà tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, khi nhập trụ, xuất bốn Vô lượng, không xen lân tác ý về Thanh văn, Độc giác, chỉ tin, nhận, ưa muốn quả vị Giác ngộ cao tột, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào vô lượng mà tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu khi nhập, trụ, xuất bốn Vô lượng siêng năng đoạn trừ các điều ác, siêng năng tu tập các điều thiện, luôn mong cầu hướng đến Bồ-đề, không lúc nào rời bỏ, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào vô lượng tu mà hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu khi nhập, trụ, xuất bốn Vô lượng, phát sinh các đẳng trì, đẳng chí, có thể được đại tự tại ở trong đó, không bị định ấy dẫn dắt, cũng không theo thế lực ấy mà thọ sinh, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào vô lượng mà tu hành Tĩnh lự ba-la-

mật-đa, làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu khi nhập, trụ, xuất bốn Vô lượng, đem hành tướng vô thường, khổ, vô ngã và hành tướng không, vô tướng, vô nguyện như thật quán sát, không bỏ đại Bi, không rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát nương vào vô lượng mà tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát nương vào các phương tiện thiện xảo như vậy, tu tập sáu pháp Ba-la-mật-đa làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu tu tất cả các pháp bốn Niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo, tu tất cả ba pháp môn giải thoát cho đến tu tất cả mười lực của Như Lai, cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, dùng vô sở đắc làm phương tiện, ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Lại nữa thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, dùng vô sở đắc làm phương tiện phát sinh trí không bên trong cho đến phát sinh trí không không tánh tự tánh, dùng vô sở đắc làm phương tiện ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, dùng vô sở đắc làm phương tiện, đối với tất cả pháp phát sinh diệu trí chẳng phải loạn, chẳng phải định, diệu trí chẳng phải thường, chẳng phải vô thường, diệu trí chẳng phải lạc, chẳng phải khổ, diệu trí chẳng phải ngã, chẳng phải vô ngã, diệu trí chẳng phải tịnh, chẳng phải bất tịnh, diệu trí chẳng phải không, chẳng phải bất không, diệu trí chẳng phải hữu tướng, chẳng phải vô tướng, diệu trí chẳng phải hữu nguyện, chẳng phải vô nguyện, diệu trí chẳng phải

tịch tĩnh, chẳng phải chẳng tịch tĩnh, diệu trí chẳng phải xa lìa, chẳng phải chẳng xa lìa, dùng vô sở đắc làm phương tiện ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng đến trí Nhất thiết trí, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Đại Bồ-tát nào dùng tác ý tương ưng với trí Nhất thiết trí, lấy đại Bi làm đầu, dùng vô sở đắc làm trí phương tiện, không hành quá khứ, vị lai, hiện tại, nhưng chẳng phải không biết pháp trí ba đời; không hành, Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, nhưng chẳng phải không biết pháp trí ba cõi; không hành thiện, bất thiện, vô ký, nhưng chẳng phải không biết pháp trí ba tánh; không hành thế gian, xuất thế gian, nhưng chẳng phải không biết pháp trí thế gian, xuất thế gian; không hành hữu vi, vô vi, nhưng chẳng phải không biết pháp trí hữu vi, vô vi; không hành hữu lậu, vô lậu, nhưng chẳng phải không biết pháp trí hữu lậu, vô lậu; dùng vô sở đắc làm phương tiện ban cho tất cả hữu tình cùng hồi hướng về trí Nhất thiết trí, thì thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, đó là Đại Bồ-tát làm lợi lạc cho khắp các hữu tình nên phát tâm hướng đến Đại thừa.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát do dùng các phương tiện thiện xảo như vậy làm lợi lạc cho khắp hữu tình, phát tâm hướng đến Đại thừa nên còn gọi là Ma-ha-tát.

Thưa Hiền giả Xá-lợi Tử, vì làm lợi lạc cho khắp hữu tình, phát tâm hướng đến Đại thừa, như vậy nên Đại Bồ-tát ở trong đại chúng được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong hằng hà sa số thế giới khắp mười phương hoan hỷ khen ngợi: “Trong thế giới ấy, phương ấy có Đại Bồ-tát tên ấy làm lợi lạc cho khắp tất cả hữu tình, phát tâm hướng đến Đại thừa đem lại sự thành tựu cho hữu tình, làm nghiêm tịnh cõi Phật, thần thông tự tại, làm những việc nên làm.” Tiếng khen như vậy dần dần vang khắp mười phương, người, trời… nghe được đều rất hoan hỷ nói: “Đại Bồ-tát này không bao lâu sẽ chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột như đã mong cầu, làm cho các hữu tình đều được lợi lạc.”

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.