Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 17/20

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập

Đại Tập 64 · Bộ Kinh Tập XI · Số 666–673

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Thừa Nhập Lăng-Già - Quyển 6 - Phẩm 7: Sự Biến Hóa

KINH ĐẠI THỪA NHẬP LĂNG-GIÀ

QUYỂN 6

Phẩm 7: SỰ BIẾN HÓA

Lúc bấy giờ Bồ-tát Đại Tuệ lại bạch:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao các vị A-la-hán được Như Lai thọ ký cho Tuệ giác vô thượng? Vì sao bảo không có pháp Bát-niết-bàn mà các chúng sinh được thành Phật đạo? Và tại sao Thế Tôn bảo từ lúc mới thành Phật cho đến nhập Niết-bàn, trong khoảng thời gian ấy Như Lai chưa từng tuyên bố một chữ nào? Tại sao Như Lai thường tại định mà giác không quán? Vì sao bảo những việc Phật làm đều là thị hiện? Thế nào là sự tan rã theo từng sát-na của các thức? Vì sao thần Kim cang thường theo hộ vệ Như Lai? Vì sao không thể biết sự khởi đầu mà nói có Bát-niết-bàn? Có những ma và nghiệp ma, ngoài ra còn có những nghiệp báo khác, chẳng hạn như việc Chiến Già, con gái của một Bà-la-môn hay Tôn-đà-lợi, con gái của một ngoại đạo khất thực trở về với một cái bát không?… Thế Tôn đã có những nghiệp báo như vậy, làm sao có thể chứng đắc Nhất thiết chủng trí? Và đã chứng đắc Nhất thiết chủng trí như vậy, sao Thế Tôn không tránh những tai họa đó?

Đức Phật nói:

–Này Đại Tuệ! Ông hãy lắng nghe cho kỹ! Ta vì cảnh giới Vô dư Niết-bàn nên đem ý nghĩa thâm mật để khuyên bảo chúng sinh tu Bồ-tát hạnh. Có những Bồ-tát ở cõi này hay quốc độ khác mong cầu Niết-bàn của Thanh văn, vì muốn làm cho họ bỏ tâm niệm ấy để tinh tấn tu hạnh Đại thừa, nên ta dạy điều này. Các Thanh văn biến hóa, Phật biến hóa, được thọ ký, chứ không phải Phật của pháp tánh.

Này Đại Tuệ! Sự thọ ký cho Thanh văn như vậy được nói theo nghĩa thâm mật.

Này Đại Tuệ! Phật cùng hàng Thanh văn, Duyên giác không khác về sự dứt bỏ phiền não chướng, vì đồng một vị giải thoát, nhưng khác với sự dứt bỏ trí chướng. Vì trí chướng là cần phải thấy về pháp vô ngã thì mới được thanh tịnh. Nhưng phiền não chướng nghĩa là khi nhận thức sự vô ngã về người thì ý thức mới đoạn diệt. Khi tập khí trong tàng thức được tiêu diệt thì pháp chướng giải thoát mới được hoàn toàn trong sạch.

Này Đại Tuệ! Ta theo pháp thường trụ để nói nghĩa thâm mật, không khác Phật trước và sau. Như Lai nói pháp đầy đủ phương tiện về những từ ngữ.

Này Đại Tuệ! Như Lai biết một cách đúng đắn, không có suy tưởng sai lầm. Như Lai không đợi suy nghĩ sau đó mới nói pháp. Từ lâu Như Lai đã chấm dứt bốn tập khí, vượt ra khỏi hai sự chết, đoạn trừ hai chướng ngại.

Này Đại Tuệ! Bảy thức là: Ý và ý thức, nhãn thức… do tập khí làm nguyên nhân, đó là tánh sát-na. Chúng không có thiện vô lậu và không có pháp lưu chuyển.

Này Đại Tuệ! Như Lai tạng nghĩa là nguyên nhân của sinh tử lưu chuyển, cũng là nguyên nhân của Niết-bàn, cùng đau khổ và hỷ lạc. Người ngu không hiểu biết nên chấp chặt sai lầm nơi sự trống không.

Này Đại Tuệ! Như Lai biến hóa được thần lực sĩ Kim Cang thường theo ủng hộ, không phải đúng là Phật thật, vì Như Lai chân thật vượt ra ngoài mọi hạn lượng, vượt ra ngoài sự hiểu biết của Thanh văn, Duyên giác và hàng ngoại đạo. Như Lai luôn an trú trong pháp lạc, vì Như Lai đã thành tựu trí nhẫn, do đó không bị ràng buộc vào sự ủng hộ của thần lực sĩ Kim Cang. Tất cả Phật hóa thân không sinh theo nghiệp. Chư vị không phải là Phật, cũng chẳng phải không là Phật. Ví như người thợ gốm hòa hợp các thứ để chế tạo, Đức Phật hóa thân cũng vậy. Chư vị vì chúng sinh thuyết giảng đầy đủ các pháp, nhưng không thể nói cảnh sở hành của Thánh trí tự chứng.

Này Đại Tuệ! Những người ngu thấy sáu thức diệt nên sinh khởi chấp đoạn và họ không hiểu tàng thức nên sinh khởi chấp thường.

Này Đại Tuệ! Giới hạn đầu tiên là sự phân biệt tự tâm của họ, cho nên không biết được, vượt ra ngoài sự phân biệt này tức là được giải thoát. Đoạn trừ được bốn tập khí thì xả bỏ được tất cả những sai lầm.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Ba thừa là vô thừa

Phật không có Niết-bàn

Như Lai trao thọ ký

Giảng lìa mọi lỗi lầm.

Thành tựu trí cứu cánh

Và Vô dư Niết-bàn

Sách tấn người khiếp nhược

Nói ý thâm mật này.

Trí chư Phật đạt được

Thuyết giảng con đường này

Không con đường nào khác

Nên Phật không Niết-bàn.

Các kiến, dục, sắc, hữu

Đó là bốn tập khí

Ý thức từ đây sinh

Tàng thức, ý cũng vậy.

Chấp đoạn cho vô thường

Bởi ý thức, nhãn thức

Ý, tạng mê khởi thường

Trí tà nghĩ Niết-bàn.

Phẩm 8: KHÔNG ĂN THỊT

Lúc bấy giờ Bồ-tát Đại Tuệ lại bạch:

–Bạch Thế Tôn! Xin hãy nói cho con nghe về công đức hay lỗi lầm của sự ăn hay không ăn thịt, để con và các chúng Bồ-tát biết được ý nghĩa này mà trong hiện tại và trong tương lai có thể giảng nói về quả báo tích tập của sự ăn thịt cho các chúng sinh, làm cho họ lìa bỏ vị thịt và mong cầu nơi pháp vị. Họ sẽ khởi tâm Từ rộng lớn đối với tất cả chúng sinh và đem lòng thương yêu họ như đứa con duy nhất. Họ an trú ở các Địa Bồ-tát và chứng đắc Tuệ giác vô thượng, hoặc tạm thời dừng ở địa vị Thanh văn, Duyên giác, cứu cánh sẽ thành Vô thượng Chánh giác.

Kính bạch Thế Tôn! Phái Lô-ca-da-đà và các hàng ngoại đạo đều sinh khởi các kiến giải về hữu và phi hữu, chấp trước vào đoạn và thường. Họ cũng cấm ăn thịt và chính họ cũng không ăn thịt. Huống chi Như Lai là Bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, đức Từ bi rộng lớn bao trùm khắp tất cả và là nơi nương tựa của cuộc đời, tại sao không cấm việc ăn thịt cho chính mình và cả mọi người?

Lành thay! Đức Thế Tôn! Đấng Đại Từ Đại Bi trọn vẹn, thương xót thế gian với tâm bình đẳng, xem tất cả chúng sinh như đứa con duy nhất của mình. Xin Thế Tôn hãy giải thích cho chúng con về công đức hay tội ác của việc ăn thịt hay không ăn thịt, để con cùng chư Bồ-tát nghe xong phụng hành và truyền bá cho mọi người.

Bồ-tát Đại Tuệ lập lại bằng kệ tụng:

Bồ-tát Ma-ha-tát

Chí cầu Vô thượng giác

Rượu thịt đến hành hẹ

Là ăn hay không ăn?

Kẻ ngu ham ăn thịt

Hôi hám không thể nói

Kẻ ấy như thú dữ

Làm sao có thể ăn?

Nếu ăn có tội gì?

Không ăn có đức chi?

Cúi xin đấng tối thắng

Thuyết giảng hết cho con.

Đức Phật bảo Bồ-tát Đại Tuệ:

–Này Đại Tuệ! Ông hãy lắng nghe và suy nghĩ ! Ta sẽ phân tích và giải thích rõ ràng.

Này Đại Tuệ! Vì có vô số nguyên do mà đối với tất cả các loại thịt, Bồ-tát nên sinh lòng từ mẫn, không nên ăn bất cứ loại thịt nào. Nay ta giảng nói cho ông một số nguyên do này:

Này Đại Tuệ! Từ vô lượng kiếp đến nay, tất cả chúng sinh bị trôi lăn mãi trong vòng sinh tử không ngừng, không một chúng sinh nào đã từng là cha mẹ, anh em, hoặc con trai, con gái, hoặc bà con dòng họ, cho đến bạn bè thân thiết, hay tôi tớ của thầy. Khi thay đổi mạng sống, có thể họ sẽ làm thân chim muông, cầm thú… Làm sao Bồ-tát đối với những chúng sinh như vậy mà có thể ăn thịt được!

Này Đại Tuệ! Bồ-tát Ma-ha-tát quán thấy các chúng sinh cũng như chính thân mình và làm sao có thể ăn thịt được, nếu các ông nghĩ rằng thịt ấy đều từ thân mạng sinh ra?

Này Đại Tuệ! Các loài La-sát… khi nghe ta nói về việc này, còn chấm dứt sự ăn thịt, huống chi những người yêu thích pháp!

Này Đại Tuệ! Bồ-tát ở nơi nào có chúng sinh được sinh ra thì hãy quán các chúng sinh ấy đều là bà con thân thuộc, cho đến thương tưởng họ như nghĩ đến đứa con duy nhất. Vì thế, không nên ăn bất cứ một loại thịt nào.

Này Đại Tuệ! Tất cả những loại thịt được người ta đem bày bán bên lề đường hay phố chợ, họ đem cả thịt chó, thịt ngựa, thịt trâu, thịt người… vì cầu lợi mà người ta bán cả những thứ thịt không thường ăn. Đầy những sự tạp nhạp, nhơ bẩn như vậy, làm sao có thể ăn được!

Này Đại Tuệ! Tất cả các loại thịt đều được tạo thành từ tinh dịch, máu… đầy ô uế, người cầu đạo thanh tịnh làm sao có thể ăn được!

Này Đại Tuệ! Các chúng sinh rất sợ hãi khi thấy người ăn thịt, thế nên người tu tâm Từ làm sao có thể ăn thịt được?

Này Đại Tuệ! Ví như có những người thợ săn, kẻ bán thịt, ngư phủ, lưới chim… và những người ác, những con chó trông thấy hãi sợ sủa vang, loài thú trông thấy bỏ chạy. Tất cả những loài vật bay trên trời hay ở dưới nước, nếu gặp những người này cũng đều nghĩ rằng: “Người này sắc khí giống như La-sát, hôm nay đến đây chắc sẽ hại ta.” Vì muốn giữ thân cho nên chúng nó cùng bỏ chạy. Người ăn thịt cũng như vậy. Thế nên Bồ-tát vì tu hạnh Từ bi không nên ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Hễ người nào ăn thịt, thân thể sẽ hôi thối, tiếng xấu vang xa và bậc Thánh hay người hiền đều không gần gũi. Vì thế, Bồ-tát không nên ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Máu và thịt là nơi các bậc tiên xa lánh và các bậc Thánh không ăn. Vì vậy, Bồ-tát không nên ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Bồ-tát đem tâm Từ bảo vệ chúng sinh, làm cho họ không sinh tâm hủy báng đối với pháp Phật-đà. Vì lòng thương xót nên Bồ-tát không ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Nếu đệ tử của ta ăn thịt, sẽ làm cho người đời phê phán, chê cười rằng: “Sa-môn là người tu hạnh thanh tịnh, tại sao lại bỏ loại thức ăn của bậc Thiên tiên, mà lại ăn thịt giống như loài ác thú! Tại sao họ ăn thịt đầy bụng, rồi lại đi khắp nơi trên thế giới gây sự kinh hãi khiếp sợ cho chúng sinh, làm hủy hoại hạnh thanh tịnh và đánh mất đời sống của một Sa-môn. Thế mới biết rằng: Không có hạnh chế ngự những người này trong giáo pháp nhà Phật.” Vì không muốn những người này sinh tâm phỉ báng giáo pháp Phật như vậy, nên Bồ-tát với lòng từ thương xót che chở chúng sinh, không bao giờ ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Khi thịt của con người hay thịt của các loài sinh vật khác được nướng lên thì mùi hôi thối ấy không khác nhau. Vì sao có sự phân biệt là ăn hay không ăn đối với các loại thịt ấy.

Thế nên tất cả những ai thích đời sống thanh tịnh đều không nên ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Có những người thiện nam, thiện nữ tĩnh tâm tu hành ở nơi nghĩa địa, dưới gốc cây thanh vắng, hoặc an trú tâm Từ, hoặc trì chú thuật, hoặc mong cầu giải thoát, hoặc hướng đến Đại thừa, nhưng do vì ăn thịt phải gặp nhiều chướng ngại, không được thành tựu như ý nguyện. Thế nên, Bồ-tát muốn lợi mình và lợi người thì không được ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Người ăn thịt khi trông thấy hình sắc của các sinh vật đã sinh tâm ham muốn mùi vị của chúng, Bồ-tát Từ bi luôn nghĩ đến tất cả chúng sinh như chính bản thân mình, làm sao có thể trông thấy chúng mà sinh ra ý tưởng ăn thịt được? Thế nên Bồ-tát không nên ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Những người ăn thịt sẽ bị chư Thiên xa lánh, hơi miệng thường hôi hám, khi ngủ thấy toàn ác mộng bất an, đến lúc thức lòng đầy âu lo. Người này đã bị ác quỷ Dạ-xoa đoạt mất tinh khí, tâm kinh hoàng, ăn uống không biết điều độ, tật bệnh tăng thêm, dễ sinh ung nhọt. Luôn bị loài trùng rúc rỉa, nên đối với thức ăn, người này không bao giờ biết nhàm chán từ bỏ.

Này Đại Tuệ! Ta thường dạy rằng: Khi ăn thịt phải có ý tưởng như ăn thịt đứa con của mình, ăn thức ăn khác cũng nghĩ như vậy. Sao ta có thể cho phép đệ tử của ta ăn thịt được?

Này Đại Tuệ! Thịt không mang lại sự tốt đẹp, bởi vì thịt không trong sạch, chúng sinh ra nhiều tật xấu, làm tan hoại các công đức, là chỗ chư tiên Thánh nhân hoàn toàn xa lánh. Sao ta có thể cho phép đệ tử của ta ăn thịt được? Người nào bảo được phép ăn thịt thì người đó hủy báng ta.

Này Đại Tuệ! Thức ăn tốt và trong sạch nên biết chính là gạo, lúa mì, lúa mạch, đậu, sữa, dầu, đường… Những loại thức ăn này đã được chư Phật thời quá khứ cho dùng và ta đã nêu bày cho các thiện nam, thiện nữ trong chủng tộc của ta từ lâu đã vun trồng thiện căn, tín tâm thanh tịnh. Họ không sinh tâm tham đắm nơi thân mạng, tài sản, thương yêu mọi loài như chính thân mình. Những người này hãy nên ăn uống như vậy, vì họ không phải tích tập những tánh xấu ác của loài hổ lang và tâm họ không bị chìm sâu trong ngã ái.

Này Đại Tuệ! Thuở xưa có một ông vua tên Sư Tử Sinh. Ông ta đắm say các mùi vị thịt, ăn tất cả các loại thịt và sự tham ăn thịt ấy dẫn đến ăn cả thịt người. Từ đó, quan dân hết chịu nổi hành động ấy, nên họ xa lánh ông. Cuối cùng, ông mất cả vương vị, quốc gia, phải gánh chịu vô vàn khổ não.

Này Đại Tuệ! Thích Đề-hoàn Nhân làm vua ở trên trời, vào thời quá khứ, do tập khí ăn thịt phải biến thành chim ưng đuổi bắt chim bồ câu. Lúc bấy giờ, ta làm vua tên Thi-tỳ, vì thương xót chim bồ câu kia nên ta đã tự cắt thịt của mình cho chim ưng để thay mạng sống cho chim câu.

Này Đại Tuệ! Ngay cả Đế Thích mà vẫn còn dư báo làm khổ não cho chúng sinh, huống chi là những kẻ luôn ăn thịt và không biết hổ thẹn là gì. Nên biết rằng: Người ăn thịt là tự gây khổ não cho chính mình và cho cả người khác. Vì thế, Bồ-tát không nên ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Thuở xưa, có một ông vua cỡi ngựa đi săn. Ngựa chạy quá nhanh và đi lạc vào trong núi sâu hiểm trở. Nhà vua không thể quay lại con đường cũ, cắt đứt liên lạc với cư dân. Ông ta cùng đi với một con sư tử cái và đã phạm những hành vi xấu để rồi sau đó sinh ra mấy con sư tử con. Đứa con lớn nhất của ông vua và sư tử tên là Bang túc. Sau đó được làm vua thống lãnh bảy ức hộ. Ông vua này chỉ ham ăn thịt và trở thành thói quen là không phải thịt thì không ăn. Ban đầu ông còn ăn thịt thú vật, dần dần ông ăn cả thịt người, để rồi sinh ra những đứa con trai, con gái toàn là La-sát. Sau khi chuyển đổi thân người, những đứa con này lại sinh trong các loài sư tử, hổ, báo, sói, chồn, cú… Có mong muốn làm thân người, chắc chắn không bao giờ được, huống chi thoát khỏi đường sinh tử, đạt đến Niết-bàn an lạc.

Này Đại Tuệ! Có biết bao nhiêu là lỗi lầm sinh ra từ sự ăn thịt và những ai biết đoạn tuyệt không ăn thịt, sẽ đạt được vô lượng công đức. Người ngu si không biết đến sự lợi ích và tác hại như vậy. Thế nên, hôm nay ta chỉ dạy cho các vị: phàm những gì là thịt thì không nên ăn.

Này Đại Tuệ! Sở dĩ có sự sát sinh vì có nhiều người ăn thịt. Nếu không có người ăn thịt thì cũng chẳng có sự giết hại. Vì vậy, người ăn thịt và người sát sinh đồng tội như nhau. Thật lạ thay! Người thế gian vì tham đắm mùi vị thịt, nên ngay cả thịt người còn không từ chối, huống chi thịt của loài chim muông, cầm thú, có gì mà không ăn! Do vì đắm say vị thịt mà con người bày ra đủ mọi phương tiện như giăng lưới, đặt bẫy ở khắp mọi nơi, không kể là dưới nước, đất liền hay trên không trung, tất cả con vật đều bị giết hại. Có thể có người tự thân họ không ăn, nhưng vì tham tiền mà họ làm việc sát sinh này.

Này Đại Tuệ! Trong đời lại có những kẻ không có lòng thương xót, chuyên làm những hành động hung bạo giống như La-sát. Nếu họ thấy những chúng sinh có thân mập khỏe, liền nghĩ ngay đến việc con vật này thịt có thể ăn được.

Này Đại Tuệ! Món thịt chẳng phải là thực phẩm hiển nhiên trong đời sống, nếu tự mình không giết, cũng chẳng bảo người khác giết, tâm không nghi giết thì mới có thể ăn được. Với ý nghĩa này, ta cho phép Thanh văn ăn những loại thịt này.

Này Đại Tuệ! Thời tương lai sẽ có những người ngu si đi xuất gia trong giáo pháp của ta, nói sai lầm giới luật, làm rối loạn chánh pháp, phỉ báng lời dạy của ta. Họ bảo rằng: Ta cho phép ăn thịt và chính ta cũng đã từng ăn thịt.

Này Đại Tuệ! Nếu ta cho phép hàng Thanh văn ăn thịt thì làm sao ta có thể an trú với tâm Từ? Người thực hành hạnh Đầu-đà tu tập quán hạnh, hướng đến Đại thừa, ta thường khuyên các thiện nam, thiện nữ hãy dứt hẳn việc ăn tất cả các loại thịt, đối với các chúng sinh nghĩ rằng đó như đứa con duy nhất của mình.

Này Đại Tuệ! Ta giải thích khắp nơi về mười điều ngăn cấm và ba điều cho phép, đó là những phương tiện cấm đoán tạm thời cho người mới tu học. Nhưng nay, trong kinh này thì tự giết hay bảo người khác giết, hễ là thịt thì tuyệt đối cấm hẳn.

Này Đại Tuệ! Ta chưa từng hứa cho phép đệ tử của ta ăn thịt, dù là hiện tại hay tương lai, ta cũng không cho như vậy.

Này Đại Tuệ! Sự ăn thịt hoàn toàn là đồ bất tịnh đối với người xuất gia.

Này Đại Tuệ! Có người si mê, vu khống Như Lai là đã ăn thịt và cho phép mọi người ăn thịt. Nên biết, những kẻ như vậy phải bị trói buộc theo ác nghiệp, chắc chắn sẽ bị sa đọa, vĩnh viễn không được ở chỗ hạnh phúc an vui.

Này Đại Tuệ! Hàng đệ tử Thanh văn của ta đối với thức ăn người thường dùng còn không ăn, huống chi ăn những thức ăn có máu thịt nhơ nhớp.

Này Đại Tuệ! Hàng Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát còn chỉ ăn pháp vị, huống chi là Đức Như Lai?

Này Đại Tuệ! Pháp thân của Như Lai chẳng phải là thân ăn tạp.

Này Đại Tuệ! Ta đoạn tận tất cả phiền não, ta đã gột sạch tất cả tập khí xấu xa. Ta đã hoàn toàn giải thoát trong tâm và trí tuệ, xem tất cả chúng sinh như đứa con duy nhất của mình bằng tâm đại Bi bình đẳng, vậy thì tại sao ta lại cho phép hàng Thanh văn đệ tử cũng như chính ta ăn thịt được? Kẻ nào nói ra điều này thật hoàn toàn không có cơ sở.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn lập lại bằng kệ tụng:

Đều từng là thân thuộc

Tạo thành bởi uế nhơ

Làm muôn loài sợ hãi

Vì thế không ăn thịt.

Các loại thịt và hành

Hẹ, tỏi, các thứ rượu

Là những vật bất tịnh

Người tu hành tránh xa.

Cũng tránh các dầu thoa

Không ngủ giường khoan lỗ

Vì loài trùng nhỏ nhít

Ở nơi đó hoảng sợ.

Ăn uống sinh buông lung

Buông lung sinh vọng tưởng

Từ vọng tưởng sinh tham

Thế nên không ăn thịt.

Từ vọng tưởng sinh tham

Do tham sinh mê muội

Tâm mê tăng ái dục

Không giải thoát sinh tử.

Vì lợi giết chúng sinh

Vì thịt để thu tiền

Cả hai đều nghiệp ác

Chết đọa ngục Khiếu hoán.

Không nghĩ lời ta dạy

Có ba loại gọi sinh

Không thịt nào ở đời

Ta quở trách người ăn.

Ăn thịt nhau mà sống

Chết đọa trong ác thú

Hôi hám và điên cuồng

Vì thế không ăn thịt.

Thợ săn, Chiên-đà-la

Đồ tể, La-sát-bà

Kẻ sinh trong loài này

Quả báo từ ăn thịt.

Đã ăn không hổ thẹn

Đời đời thường điên cuồng

Chư Phật và Bồ-tát

Cùng Thanh văn quở trách.

Kinh Tượng Hiếp Đại Vân

Niết-bàn, Ương-quật-ma

Và kinh Lăng-già này

Ta đều dạy dứt thịt

Trước hết thấy, nghe, nghi.

Đều đoạn tất cả thịt

Vì người tập khí ác

Kẻ ngu lầm phân biệt

Tham chướng ngại giải thoát.

Ăn thịt cũng như vậy

Nếu kẻ nào ăn thịt

Không thể vào dòng Thánh

Tương lai có những người.

Thiếu trí, bảo ăn thịt

Thích hợp không có tội

Phật cho phép ta ăn

Ăn thịt giống như thuốc.

nghĩ như thịt trẻ con

Thế nên người tu hành

Khất thực và biết đủ

Ăn thịt nghịch giải thoát.

Ngược chiều biểu tượng Thánh

Làm chúng sinh kinh hãi

Vì thế không ăn thịt

Ai an trú tâm Từ.

Ta dạy: Hãy chán xa

Ăn thịt sinh cùng chỗ

Với sư tử, hổ lang

Đối các loại rượu thịt.

Tất cả đều không ăn

Ắt sinh trong Hiền thánh

Giàu sang nhiều trí tuệ.

❧

Phẩm 9: ĐÀ-LA-NI

Lúc bấy giờ, Đức Phật bảo Đại Bồ-tát Đại Tuệ:

–Này Đại Tuệ! Chư Phật trong các đời hiện tại, quá khứ và tương lai vì muốn ủng hộ người thọ trì kinh này nên chư Phật đã

tuyên nói thần chú kinh Lăng-già. Nay ta cũng nói như vậy, thầy nên thọ trì.

Đức Thế Tôn nói thần chú:

–Đát diệt tha, đổ tra đổ tra, đỗ tra đỗ tra, bát tra bát tra, cát tra cát tra, a ma lệ a ma lệ, tì ma lệ tì ma lệ, nhĩ mê nhĩ mê, hí mê hí mê, phược mê phược mê, cát lệ cát lệ, yết la cát lệ, a tra mạt tra, chiết tra đốt tra, kì nhã tra tát phổ tra, cát địa thích địa, bát địa, hí mê hí mê, đệ mê, chiết lệ chiết lệ, bát lợi bát lợi, bạn đệ tì đệ, án chế mãn chế, trú, trà lệ đỗ trà lệ, bát trà lệ, át kế đát kế, mạt kế mạt kế, chước kết chước kết lệ, địa mê địa mê, hí mê hí mê, trú trú trú trú, chử chử chử chử, đỗ đỗ, đỗ, đỗ đỗ, đỗ hổ, đỗ hổ, đỗ hổ, đỗ hổ, sa bà ha. (Tadyathà tuỉỉe tuỉỉe vuỉỉe vuỉỉe paỉỉe paỉỉe kaỉỉe kaỉỉe amale amale vimale vimale nime nime hime hime vame vame kale kale kale kale aỉỉe maỉỉe vaỉỉe, tuỉỉe jóeỉỉe spuỉỉe kaỉỉe kaỉỉe laỉỉe paỉỉe dime dime cale cale pace pace badhe bandhe aóce maóce dutàre dutàre patàre patàre arkke arkke sarkke sarkke cakre cakre dime dime hime hime ỉu ỉu ỉu ỉu, đu đu đu đu, ru ru ru ru, phu phu phu phu, svàhà)

Này Đại Tuệ! Vào đời tương lai, có người thiện nam, thiện nữ nào thọ trì, đọc tụng hay giảng nói cho người khác chú Đà-la-ni này, nên biết, người đó không bị tất cả loài người hay phi nhân cùng các quỷ thần… làm hại.

Lại có người sau khi chết sẽ đọa trong đường ác, hãy vì người ấy tụng niệm thần chú này một trăm lẻ tám biến, tức thời ác quỷ nhanh chóng chạy mất.

Này Đại Tuệ! Ta sẽ nói cho ông nghe chú Đà-la-ni này:

–Đát diệt tha, bát đầu ma đệ tì, bát đầu mê hê, ni hê nhĩ nê, lệ chủ la chủ lệ, hổ lệ hổ la hổ lệ, dữu lệ dữu lệ, phả lệ phả lệ phả lệ, sân đệ tẫn đệ, bạn thệ mạt đệ, ni la ca lệ, sa bà ha. (Tadyathà padme padmadeve hine hini hine cu cule culu cule phale plula plule yule ghule yula yule ghule ghula ghule pale pala palemuóce cchinde bhinde bhaóje marde pramarde dinakare svàhà.)

Này Đại Tuệ! Có người thiện nam, thiện nữ nào thọ trì, đọc tụng hoặc giải thích chú Đà-la-ni này cho người khác, thì những

người đó không bị tất cả hàng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Nhân phi nhân… và các loài thần hay ác quỷ làm hại được. Ta cũng nói thần chú này để ngăn cấm các loài La-sát. Nếu ai trì chú này tức là người đó đã thọ trì đầy đủ trọn vẹn tất cả văn cú của kinh Nhập Lăng-già vậy.

❧

Phẩm 10: KỆ TỤNG (Phần 1)

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn tuyên bố ý nghĩa sâu rộng trong kinh Lăng-già này, nên lập lại bằng lời kệ:

Các pháp không vững bền

Chúng sinh từ phân biệt

Do phân biệt là không

Nên phân biệt trống rỗng.

Vì vọng tưởng phân biệt

Thế nên thức sinh khởi

Nhiều đến tám, chín thức

Như các sóng trên biển.

Tập khí thường tăng trưởng

Bám chặt theo rễ sâu

Tâm vận hành theo cảnh

Như sắt với nam châm.

Tánh chúng sinh thuộc vào

Vượt khỏi những suy lường

Và hiểu biết lìa trí

Chuyển hóa được giải thoát.

Đạt Tam-muội như huyễn

Vượt qua nơi mười Địa

Khi quán thấy tâm vương

Thoát khỏi tưởng và thức.

Một khi tâm chuyển đổi

Đó là lúc thường trụ

Nơi cung điện hoa sen

Được sinh từ cảnh huyễn.

Đã đến cung đó rồi

Tự tại vô công dụng

Làm lợi ích chúng sinh

Như viên ngọc muôn màu.

Không hữu vi, vô vi

Chỉ trừ lầm phân biệt

Kẻ ngu mê chấp chặt

Như Thạch nữ mơ con.

Nên biết ngã, linh hồn

Các duyên và uẩn, giới

Đều không có tự tánh

Không sinh và phi hữu.

Ta dùng phương tiện nói

Thật ra không có tướng

Người ngu mê chấp chặt

Vào tướng năng, tướng sở.

Một người biết tất cả

Tất cả chẳng tất cả

Người ngu bị phân biệt

Phật không giác, giác tha.

Các pháp như mộng huyễn

Không tự tánh, không sinh

Tất cả do tánh không

Có, không, chẳng nắm bắt.

Ta chỉ nói một tánh

Vượt khỏi vọng suy lường

Tự tánh không có hai

Thuộc cảnh giới bậc Trí.

Như bốn đại không điều

Thấy biết như đom đóm

Sự thấy đều không thật

Thế gian cũng như vậy.

Hiện hữu giống ảo thuật

Nhờ cỏ cây, ngói gạch

Ảo thuật không thật có

Các sự vật cũng vậy.

Không chấp, không bị chấp

Không buộc, không bị buộc

Như huyễn, như quáng nắng

Như mộng, như hoa mắt.

Ai muốn thấy chân thật

Vượt khỏi chấp, phân biệt

Nên tu quán chân thật

Thấy Phật ắt không nghi.

Cuộc đời như giấc mộng

Sắc, dục, tài cũng vậy

Người nhận biết như đây

Thân là nhất của đời.

Ba cõi do tâm khởi

Bị lầm thấy mê hoặc

Lìa vọng vượt thế gian

Biết vậy, chuyển nhiễm trước.

Cái thấy của người ngu

Không rõ sinh và diệt

Người trí thấy như thật

Không sinh cũng không diệt.

Thường hành không phân biệt

Thoát khỏi tâm, tâm pháp

Ở trời Sắc cứu cánh

Nơi ấy không mắc lỗi.

Được thành tựu chánh giác

Đủ năng lực thần thông

Các Tam-muội thù thắng

Hiện hóa chứng tại đây.

Hóa thân không ức lượng

Đến khắp cả mọi nơi

Cho người ngu nghe pháp

Âm hưởng pháp khó lường.

Tách rời đầu, giữa, cuối

Vượt khỏi hữu, phi hữu

Phổ biến mà hiện khắp

Biến khắp nhưng bất đồng.

Bảo trong thân chúng sinh

Bị tính chất bao phủ

Mê lầm nên có huyễn

Không phải huyễn làm mê.

Bởi do tâm mê hoặc

Tất cả đều hiện hữu

Đây là tướng ràng buộc

Tàng thức khởi thế gian.

Các thế gian như vậy

Chỉ có lập luận giả

Kiến giải như thác lũ

Vận hành trong ngã, pháp.

Khi nhận thức như vậy

Sẽ có sự đột biến

Đó chính là con ta

Thành tựu pháp tùy thuận.

Người ngu bị phân biệt

Thấy nóng, lỏng, rắn, động

Giả danh không thật có

Không tướng và định tướng.

Thân thể và các căn

Tạo thành bởi tám chất

Người ngu vọng chấp sắc

Bị lừa trong khung thân.

Người ngu vọng phân biệt

Nhân duyên hòa hợp sinh

Không hiểu tướng chân thật

Lưu chuyển trong ba cõi.

Các chủng tử trong thức

Mà hiện tâm, cảnh giới

Người ngu khởi phân biệt

Mê chấp nơi hai thủ.

Vô minh, ái và nghiệp

Tâm nương vào đó sinh

Thế nên ta biết rõ

Thuộc tánh Y tha khởi.

Vọng phân biệt có vật

Bị theo tâm mê hoặc

Phân biệt hoàn toàn không

Mê lầm chấp là có.

Tâm bị các duyên buộc

Sinh khởi nơi chúng sinh

Nếu thoát khỏi các duyên

Ta bảo không thấy có.

Đã thoát khỏi các duyên

Không lệ thuộc bởi tướng

Không còn khởi trong thân

Với ta, không đối tượng.

Tâm chúng sinh sinh khởi

Vì năng thủ, sở thủ

Không có tướng sở kiến

Như người ngu phân biệt.

Hình thành A-lại-da

Tàng thức của tối cao

Vượt trên năng, sở thủ

Ta thuyết giảng chân như.

Không có ngã trong uẩn

Không ngã, không chúng sinh

Do thức được sinh ra

Khi diệt cũng thức diệt.

Như bức tranh cao thấp

Thực sự không như vậy

Các sự vật cũng thế

Tuy thấy nhưng phi hữu.

Như thành Càn-thát-bà

Như sóng nắng giữa trưa

Được nhìn thấy như vậy

Người trí không thấy thế.

Nhân duyên và thí dụ

Thiết lập một mệnh đề

Như thành, mộng, xe lửa

Ảo ảnh, mặt trời, trăng.

Như sóng nắng, hoa đốm

Ta hiển bày vô sinh

Thế giới đều trống không

Mê hoặc như huyễn mộng.

Thấy các cõi không sinh

Ba cõi không nương tựa

Không trong cũng không ngoài

Thành tựu Vô sinh nhẫn.

Đạt Tam-muội Như huyễn

Cho đến Ý sinh thân

Tất cả các thần thông

Năng lực và tự tại.

Các pháp vốn vô sinh

Trống rỗng, không tự tánh

Mê hoặc các nhân duyên

Tùy duyên có sinh diệt.

Người ngu vọng phân biệt

Tùy tâm mà hiện tâm

Xuất hiện nơi ngoại sắc

Thật ra không sở hữu.

Như định lực quán thấy

Tượng Phật cùng bộ xương

Phân tích các đại chủng

Thuộc giả thiết thế gian.

Thân thể, tài sản, nhà

Cả ba do chấp giữ

Ý thủ và phân biệt

Cả ba là năng thủ.

Mê hoặc vọng chấp trước

Vì phân biệt năng sở

Chỉ theo cảnh, văn tự

Mà không thấy chân thật.

Hành giả nhờ tuệ quán

Thấy pháp không tự tánh

An trú trong vô tướng

Tất cả đều dứt bặt.

Như vẽ con gà trống

Người ngu si mê chấp

Thật không có ba thừa

Người ngu không thấy vậy.

Nếu thấy các Thanh văn

Cho đến Bích-chi-phật

Đều Bồ-tát đại Bi

Biểu hiện biến hóa ra.

Ba cõi chỉ tại tâm

Phân biệt hai tự tánh

Chuyển y lìa nhân pháp

Khi ấy là chân như.

Ánh sáng đèn, trời, trăng

Ngọc và các đại chủng

Không phân biệt tác dụng

Chư Phật cũng như vậy.

Các pháp như hoa đốm

Vượt khỏi sinh, trụ, diệt

Xa rời thường, vô thường

Sạch, nhơ cũng như vậy.

Như người bị mê man

Thấy mặt đất màu vàng

Thật ra trong đất ấy

Vốn không có tướng vàng.

Người ngu cũng như vậy

Tâm mê loạn từ xưa

Vọng chấp các cõi thật

Thật ảo như quáng nắng.

Nên quán một chủng tử

Đều không cùng nhãn hiệu

Một chủng, tất cả chủng

Các chủng đều một tâm.

Chủng tử được thanh tịnh

Chuyển thành không chủng tử

Bình đẳng đồng pháp ấn

Tất cả không phân biệt.

Nhiều chủng tử khác nhau

Đều sinh các cảnh giới

Vô số khổ rối rắm

Gọi tất cả chủng tử.

Quán tự tánh các pháp

Mê hoặc không còn gì

Vô sinh vốn tánh vật

Hiểu vậy tức giải thoát.

Định tâm quán thế gian

Các sắc do tâm khởi

Tâm mê từ vô thủy

Thật không sắc, không tâm.

Như thành Càn, huyễn thuật

Hoa đốm và quáng nắng

Phi thực mà hiện hữu

Các pháp cũng như vậy.

Tất cả pháp không sinh

Chỉ thấy bởi mê hoặc

Do từ mê vọng sinh

Người ngu chấp hai bên.

Bởi vô số tập khí

Chuyển tâm như làn sóng

Khi tập khí đoạn trừ

Sóng tâm không khởi lại.

Tâm duyên các cảnh khởi

Như vẽ dựa theo tường

Nếu không, trong không trung

Tại sao không vẽ được?

Nếu dựa theo chút tướng

Làm cho tâm sinh khởi

Tâm đã từ duyên sinh

Duy tâm nghĩa không thành.

Tâm tánh vốn thanh tịnh

Vắng lặng như hư không

Khiến tâm lại chấp tâm

Chẳng do nhân nào khác.

Chấp trước chính tâm hiện

Làm cho tâm sinh khởi

Không sự thấy bên ngoài

Cho nên nói duy tâm.

Tàng thức gọi là tâm

Tư lương lấy làm ý

Biết rõ các cảnh giới

Gọi đó chính là thức.

Tâm luôn luôn vô ký

Ý vận hành hai cách

Hiện tại thức vận hành

Hoặc là tốt hay xấu.

Sự chứng không thời gian

Vượt các cõi, cấp địa

Và vượt tâm đo lường

Trụ nơi quả vô tướng.

Sự thấy hữu cùng vô

Cho đến tất cả tướng

Đều là những kẻ ngu

Bị chấp trước điên đảo.

Nếu biết lìa phân biệt

Thì thật không hợp lý

Vì tâm không có sắc

Thế nên không phân biệt.

Các căn giống như huyễn

Thế giới đều như mộng

Năng tác và sở tác

Tất cả đều không có.

Tục đế, có tất cả

Đệ nhất nghĩa thì không

Các pháp không tự tánh

Gọi là Đệ nhất nghĩa.

Ở trong không tự tánh

Nhân nơi những ngôn từ

Mà có vật hiện hữu

Đây gọi là tục đế.

Nếu không có ngôn từ

Sự vật khởi cũng không

Trong thế đế không có

Sự thể, ngôn từ không.

Pháp điên đảo sai lầm

Thật chẳng thể nắm bắt

Nếu thừa nhận sai lầm

Thì không có tự tánh.

Vì tính chất hữu vô

Bị hiểu cách sai lầm

Tất cả những hiện hữu

Đều chẳng thể nắm bắt.

Tâm đầy tập khí xấu

Hiện ra nhiều hình tướng

Mê muội thuộc ngoài tâm

Vọng chấp các hình tướng.

Phân biệt vô phân biệt

Sự phân biệt đoạn được

Thấy được vô phân biệt

Chứng chân không thật tánh.

Tâm thấm đậm vô minh

Sự thấy các chúng sinh

Như voi, ngựa, ảo thuật

Lá cây cho là vàng.

Như người bị hoa mắt

Thấy lầm cái hoa đốm

Người ngu cũng như vậy

Vọng chấp các thế giới.

Phân biệt, bị phân biệt

Sự gây nên phân biệt

Bị ràng buộc vào nhân

Sáu nhân làm giải thoát.

Do chấp chặt nơi đây

Không địa, không sự thật

Cũng không những cõi nước

Hóa Phật và Nhị thừa.

Tâm khởi tất cả pháp

Khắp mọi nơi và thân

Tâm tánh thật vô tướng

Vô trí chấp chặt nhiều.

Tướng mê muội phân biệt

Gọi là Y tha khởi

Sự đặt tên tướng này

Đây chính là vọng chấp.

Các duyên pháp hòa hợp

Phân biệt nơi danh tướng

Và chúng không còn sinh

Gọi là Viên thành thật.

Khắp thế giới mười phương

Chúng sinh và Bồ-tát

Bao nhiêu pháp, báo thân

Hóa thân Phật biến hóa.

Đều từ Vô lượng thọ

Từ cõi Cực lạc ra

Ở nơi kinh Phương quảng

Nên biết mật ý kinh.

Những gì các Bồ-tát

Và Đấng Đạo Sư nói

Đều là Hóa thân nói

Chẳng phải Báo thân Phật.

Các pháp chưa hề sinh

Nhưng không phi hiện hữu

Như huyễn, như giấc mộng

Như hóa, như thành Càn.

Tất cả do tâm khởi

Tất cả do tâm thoát

Tâm không sinh cách khác

Tâm diệt cũng như vậy.

Vì chúng sinh phân biệt

Hiện ra tướng hư vọng

Duy tâm thật không cảnh

Lìa phân biệt giải thoát.

Tích tập từ vô thủy

Những phân biệt vu vơ

Huân tập tập khí xấu

Khởi thế giới hư vọng.

Vì chấp lầm tự tánh

Các pháp đều không sinh

Dựa vào nơi duyên khởi

Chúng sinh phân biệt lầm.

Phân biệt không tương xứng

Được tương đối thanh tịnh

Tách rời khỏi phân biệt

Chuyển biến đến chân như.

Chớ vọng chấp sai lầm

Vọng chấp tức không thật

Bị mê lầm phân biệt

Chấp, sự chấp đều không.

Phân biệt thấy ngoại cảnh

Là sai lầm tự tánh

Do chấp sai lầm này

Sinh tự tánh duyên khởi.

Thấy ngoại cảnh sai lạc

Tất cả chỉ tại tâm

Quán sát đúng chân lý

Biết, nhận biết không còn.

Như người ngu phân biệt

Ngoại cảnh vốn không thật

Tâm động vì tập khí

Theo cảnh giới bên ngoài.

Phân biệt hai bên dứt

Trí siêu việt chân như

Khởi lên không hình tướng

Thánh hạnh khó nghĩ bàn.

Do mẹ cha hợp lại

Như đề hồ trong hũ

A-lại-da cùng ý

Làm tăng trắng đỏ thêm.

Bế thị và điêu bào

Do nghiệp uế phát sinh

Gió nghiệp tăng tứ đại

Sinh ra như quả chín.

Năm, năm và năm thứ

Ghẻ, nhọt có chín thứ

Móng, răng, tóc đầy đủ

Đầy đủ mới sinh ra.

Mới sinh như con trùng

Như người ngủ thức dậy

Mở mắt thấy hình tướng

Phân biệt dần tăng thêm.

Biết được do phân biệt

Sự tập hợp lợi, môi…

Đầu tiên phát ra tiếng

Giống như con chim vẹt.

Tùy ý thích chúng sinh

An lập nơi Đại thừa

Chẳng phải chỗ sai lầm

Ngoại đạo không thể nhận.

Cái thừa chính ta chứng

Kẻ biện luận không đạt

Xin nói khi Phật diệt

Ai thọ trì pháp này?

Đại Tuệ! Ông nên biết

Thiện Thệ nhập Niết-bàn

Đời tương lai sẽ có

Người trì pháp của ta.

Trong nước Nam Thiên Trúc

Tỳ-kheo danh đức lớn

Pháp hiệu là Long Thọ

Phá kiến về hữu vô.

Tuyên thuyết trên thế giới

Pháp Đại thừa vô thượng

Đạt Sơ hoan hỷ địa

Sẽ đến nước Cực lạc.

nghĩa xảy ra các duyên

Không thể có và không

Trong duyên vọng chấp vật

Phân biệt có và không.

Thuộc kiến giải ngoại đạo

Xa rời giáo pháp ta

Danh tự tất cả pháp

Tùy thuộc theo chỗ sinh.

Đã và đang huân tập

Cùng phân biệt xoay vần

Nếu không gọi danh xưng

Thế giới đều lẫn lộn.

Để tránh sự lầm lẫn

Nên tên gọi lập ra

Các pháp bị phân biệt

Mê muội bởi tên gọi.

Bắt nguồn từ các duyên

Có ba loại phân biệt

Vì không sinh không diệt

Bản tánh như hư không.

Không sở hữu tự tánh

Gọi là tướng vọng chấp

Như huyễn, ảnh, quáng nắng

Như vòng lửa, ảnh, mộng.

Như tiếng vang, thành Càn

Gọi là Y tha khởi

Chân như, không, không hai

Giới hạn và pháp tánh.

Hoàn toàn không phân biệt

Ta gọi là Viên thành

Ngôn ngữ thuộc tâm hành

Hư vọng rơi hai bên.

Tuệ phân biệt chân đế

Là tuệ chẳng phân biệt

Nhận thức của người trí

Người ngu không như vậy.

Như người trí nhận thức

Tất cả vật không tướng

Như chiếc vòng ngọc giả

Không vàng mà tưởng vàng.

Các pháp cũng như thế

Ngoại đạo lầm mê chấp

Các pháp không đầu, cuối

Trụ nơi tướng chân thật.

Không người tạo cuộc đời

Mê chấp không hiểu vậy

Pháp hiện hữu quá khứ

Hiện tương lai, hiện tại.

Tất cả pháp như vậy

Đều gọi là vô sinh

Vì các duyên hòa hợp

Nên gọi là có pháp.

Nếu duyên không hòa hợp

Không sinh cũng không diệt

Những điều kiện sinh pháp

Không thể đồng hay dị.

Nói tóm, đó là sinh

Nói rộng đó là diệt

Không, bất sinh là một

Không, sinh là việc khác.

Không, bất sinh tốt hơn

Không, sinh là hoại diệt

Không, chân như, giới hạn

Pháp giới và Niết-bàn.

Các loại Ý sinh thân

Ta gọi nhiều tên khác

Đối với kinh, luật, luận

Ai phân biệt thanh tịnh.

Nếu không hiểu vô ngã

Theo sách, không theo nghĩa

Chúng sinh lầm phân biệt

Kiến văn như sừng thỏ.

Phân biệt tức mê lầm

Thú khát theo sóng nắng

Do nơi vọng chấp chặt

Nên khởi ra phân biệt.

Nếu rời nhân vọng chấp

Không còn khởi phân biệt

Thật sâu xa cao rộng

Biết cõi Phật tự tại.

Ta dạy các Phật tử

Chẳng phải hàng Thanh văn

Ba cõi không, vô thường

Tách rời ngã, thuộc ngã.

Ta dạy hàng Thanh văn

Học thuyết tổng quát này

Không ràng buộc các pháp

Cô tịch là bước đi.

Quả Bích-chi suy niệm

Ta chỉ dạy cho người

Thân lệ thuộc sinh khởi

Mê muội không tự thấy.

Phân biệt ngoài tự tánh

Làm cho tâm vọng khởi

Có được do gia lực

Sinh đến các đường khác.

Hay đạt từ giấc mộng

Là bốn loại thần thông

Đạt được từ trong mộng

Nhờ oai lực của Phật.

Nhập vào từ các loại

Không sinh từ kết quả

Tâm ảnh hưởng tập khí

Giống thực sự hiện hữu.

Phàm ngu không hiểu biết

Nên bảo có sự sinh

Còn theo vọng phân biệt

Với đối tượng bên ngoài.

Thì lúc ấy vọng tăng

Không thấy lầm chính tâm

Vì sao nói có sinh?

Sao không nói sở kiến?

Không sự thấy mà thấy

Vì ai? Nói cho ai?

Bản thể tâm vốn tịnh

Ý và thức tương ưng.

Tập khí thường huân tập

Tạo ra các ô nhiễm

Tàng thức rời khỏi thân

Ý mới mong các đường.

Thức lầm giống cảnh giới

Nhận biết bằng tham chấp

Sự thấy chỉ tại tâm

Ngoại cảnh không thể có.

Ai tu quán như vậy

Lìa vọng, đạt chân như

Cảnh giới các thiền giả

Nghiệp và oai lực Phật.

Ba điều không thể bàn

Chúng vượt trên suy tưởng

Quá khứ, tương lai, người

Hư không và Niết-bàn.

Ta tùy theo thế tục

Chân đế rời văn tự

Nhị thừa và ngoại đạo

Cùng tùy thuộc các kiến.

Bị mê hoặc duy tâm

Lầm phân biệt ngoại cảnh

La-hán, Bích-chi-phật

Cho đến Phật Bồ-đề.

Chủng tử chắc giác ngộ

Mộng được Phật quán đảnh

Như huyễn tâm, tĩnh lặng

Tại sao nói hữu vô?

Nơi nào và cho ai?

Vì sao? Cho con biết

Kẻ mê hoặc duy tâm

Nói huyễn, hữu, phi hữu.

Tương ưng tướng sinh diệt

Hợp với tướng bình đẳng

Ý thức là phân biệt

Đi cùng với năm thức.

Như ảnh tượng, thác lũ

Khởi theo tâm, chủng tử

Nếu tâm, ý, ý thức

Các thức không sinh khởi.

Liền đạt Ý sinh thân

Cũng đạt nơi Phật địa

Các duyên và uẩn, giới

Tự tướng của nhân pháp.

Đều do tâm giả lập

Như mộng và hoa đốm

Xem đời như mộng huyễn

Nương tựa nơi chân thật.

Chân thật lìa các tướng

Vượt khỏi nhân tương ưng

Bậc Thánh trí tự chứng

Thường trụ nơi vô niệm.

Mê hoặc nhân tương ưng

Chấp thế gian là thật

Tất cả hý luận diệt

Mê lầm không sinh nữa.

Khi còn mê phân biệt

Thì tâm si hiện khởi

Các pháp không vô tánh

Và thường hay vô thường.

Kiến giải người theo sinh

Không phải theo vô sinh

Đồng, dị, hay không đồng

Tự nhiên và tự tại.

Thời gian, bụi, thắng tánh

Duyên phân biệt thế gian

Thức, hạt mầm sinh tử

Có mầm nên có sinh.

Như bức tranh dựa tường

Nhận biết tức không còn

Ví như xem ảo thuật

Ảo thuật sống và chết.

Phàm ngu cũng như vậy

Tưởng có buộc và mở

Pháp nhị biên trong, ngoài

Cho đến nhân duyên kia.

Người tu hành quán sát

Họ trụ nơi vô tướng

Tâm không lìa tập khí

Cũng không cùng tập khí.

Tuy tập khí ràng buộc

Tướng tâm không sai biệt

Tâm như tấm vải trắng.

Ý thức bị nhiễm bụi

Bụi tập khí làm nhơ

Khiến tâm không hiển hiện

Ta nói như hư không.

Không có, cũng chẳng không

Tàng thức cũng như vậy

Không cả hữu và vô

Ý thức nếu chuyển biến.

Tâm thoát khỏi vẩn đục

Ta bảo tâm là Phật

Hiểu rõ tất cả pháp

Đoạn tận ba tương tục.

Và thoát khỏi Tứ cú

Xa lìa hữu và vô

Sự vật thường như huyễn

Bảy địa đầu tâm khởi.

Nên có hai tự tánh

Địa sau và Phật địa

Đều là Viên thành thật

Cõi Dục, Sắc, Vô sắc.

Cho đến cõi Niết-bàn

Tất cả thân thể này

Thuộc về cảnh giới tâm

Còn có chỗ sở đắc.

Thì mê hoặc sinh khởi

Nếu thông hiểu tự tâm

Tâm hoặc nghiệp không sinh

Hai pháp ta thiết lập.

Các tướng và chứng đắc

Bốn nguyên tắc lý thú

Phương tiện thuyết thành tựu

Thấy các loại danh tướng.

Là mê hoặc phân biệt

Nếu xa lìa danh tướng

Lìa tánh tịnh bậc Thánh

Tùy năng sở phân biệt.

Sẽ có tướng vọng chấp

Nếu lìa phân biệt kia

Tự tánh của bậc Thánh

Khi tâm được giải thoát.

Là chân lý bất biến

Chủng tánh và pháp tánh

Chân như không phân biệt

Vì có tâm thanh tịnh.

Nên cũng có ô nhiễm

Không tịnh thì không nhiễm

Thuộc cảnh giới người trí

Thế gian sinh từ duyên.

Tăng trưởng nơi phân biệt

Quán chúng như mộng huyễn

Giải thoát chính lúc ấy

Bao nhiêu tập khí xấu.

Nối kết cùng với tâm

Chúng sinh thấy ngoại cảnh

Không thấy pháp tánh tâm

Bản tâm vốn thanh tịnh.

Không sinh từ mê hoặc

Mê sinh từ tập khí

Không nhận thức được tâm

Mê hoặc tức chân thật.

Chân thật không đâu khác

Các hành chẳng phải hành

Chẳng thấy từ nơi khác

Hữu vi được nhìn thấy.

Rời khỏi tướng, sự tướng

Các tướng được xa lìa

Thấy thế giới tại tâm

An trú vào duy tâm.

Không phân biệt ngoại cảnh

Trụ nơi chân như trụ

Siêu việt khỏi tâm lượng

Khi siêu việt tâm lượng.

Cũng vượt nơi vô tướng

Do trụ nơi vô tướng

Nên không thấy Đại thừa

Thiền tịnh không dụng công.

tĩnh tu các đại nguyện

Trí cao vời vô ngã

Không tướng nên không thấy

Nên quán cảnh giới tâm.

Và quán cảnh giới trí

Bằng tuệ quán siêu việt

Không mê hoặc nơi tướng

Khổ đế thuộc tâm hành.

Tập sở hành của trí

Diệt, đạo và Phật địa

Đều là tuệ siêu việt

Chứng ngộ cùng Niết-bàn.

Cho đến tám Thánh đạo

Thông hiểu tất cả pháp

Là trí Phật thanh tịnh

Nhãn căn và sắc cảnh.

Không, minh cùng tác ý

Được sinh từ tàng thức

Chúng sinh, nhãn thức sinh

Thủ là năng sở thủ.

Gọi sự cả hữu vô

Phân biệt sai không nhân

Là kẻ không có trí

Danh nghĩa không cùng sinh.

Danh nghĩa khác cũng vậy

Chấp nhân, không nhân sinh

Đều không lìa phân biệt

Lầm nghĩ trụ chân đế.

Thuyết giảng theo nhận định

Một tánh, năm không thành

Nên xa lìa thật nghĩa

Hý luận nơi hữu vô.

Hãy vượt khỏi nơi này

Do nhận biết vô ngã

Không vọng cầu các cõi

Kẻ chấp cho thường hằng.

Chú thuật cùng tranh luận

Chân lý rời ngôn thuyết

Nhận thấy pháp tịch diệt

Vì nương nơi tàng thức.

Nên ý chuyển khắp nơi

Vì nương vào tâm ý

Nên có các thức sinh

Tập thành pháp hư vọng.

Và tâm tánh chân như

Thiền giả quán như vậy

Thông đạt tánh duy tâm

Quán ý cùng sự tướng.

Không nghĩ thường, vô thường

Cho đến sinh, không sinh

Không phân biệt hai nghĩa

Từ nơi A-lại-da.

Sinh khởi nơi các thức

Hoàn toàn nơi một nghĩa

Mà sinh hai loại tâm

Do nhận thức tự tâm.

Chẳng không, chẳng ngôn thuyết

Nếu không thấy tự tâm

Bị kiến giải ràng buộc

Các duyên không sinh phân.

Các căn không chỗ có

Không tham, không uẩn, giới

Không tất cả hữu vi

Các nghiệp báo vốn không.

Không tạo tác, hữu vi

Xưa nay không chấp trước

Không buộc, cũng không mở

Không pháp hữu vô ký.

Pháp, phi pháp đều không

Không thời, không Niết-bàn

Tánh pháp chẳng nắm bắt

Không Phật, không chân lý.

Không nhân, cũng không quả

Chẳng loạn, chẳng Niết-bàn

Không sinh cũng không diệt

Cũng không mười hai chi.

Chẳng hữu biên, vô biên

Đoạn tận tất cả kiến

Ta gọi là duy tâm

Nghiệp phiền não cùng thân.

Và nghiệp sự đắc quả

Như sóng nắng, như mộng

Như thành Càn-thát-bà

Vì trú tại duy tâm.

Nên tách rời các tướng

Vì trú tại duy tâm

Nên nhận thức đoạn thường

Niết-bàn không các uẩn.

Vô ngã và vô tướng

Vì nhập vào duy tâm

Chuyển y đạt giải thoát

Tập khí xấu làm nhân.

Ngoài hiện nơi đại địa

Cho đến các chúng sinh

Duy tâm không sự thấy

Thân, tài sản, ảnh tượng.

Tập khí chúng sinh hiện

Tâm chẳng có hữu vô

Tập khí làm không hiện

Dơ hiện ở trong sạch.

Không sạch hiện nơi nhơ

Như mây che bầu trời

Tâm không hiện cũng vậy

Tánh vọng chấp làm hữu.

Nơi duyên khởi thì không

Do mê lầm vọng chấp

Không phân biệt duyên khởi

Sắc chẳng được tạo thành.

Có sắc chẳng được tạo

Thành Càn, mộng, huyễn, ảo

Các thứ này chẳng tạo

Nếu nơi pháp duyên sinh.

Gọi là thật, không thật

Người này quyết định theo

Kiến giải đồng và dị…

Thanh văn có ba loại.

Nguyện sinh hay biến hóa

Và thoát khỏi tham, sân…

Từ nơi pháp sinh ra

Bồ-tát cũng ba loại.

Họ chưa đạt Phật địa

Tùy chúng sinh nghĩ nhớ

Hiện thân giống như Phật

Sự hiện tâm chúng sinh.

Đều sinh từ tập khí

Vô số các ảnh tượng

Như mây, sao, trăng, trời

Nếu đại chủng là có.

Phải chăng có tạo sinh?

Tánh đại chủng là sinh

Không năng tướng, sở tướng

Đại chủng là năng tạo.

Địa hết thảy sở tạo

Đại chủng vốn không sinh

Nên sắc không chỗ tạo

Các sắc giả và thật….

Như sắc tạo từ huyễn

Từ mộng, thành Càn-thát

Sắc áo, chi phần năm

Năm loại Nhất-xiển-đề.

Các họ cũng năm loại

Năm thừa và vô thừa

Niết-bàn có sáu loại

Các uẩn hai mươi bốn.

Các sắc có tám loại

Phật có hai mươi tư

Phật tử có hai loại

Trăm lẻ tám pháp môn.

Thanh văn có ba loại

Các cõi Phật chỉ một

Và chỉ một Đức Phật

Giải thoát có ba loại.

Có bốn loại dòng tâm

Vô ngã có sáu loại

Sở tri cũng có bốn

Xa lìa nơi tác giả.

Lìa kiến giải sai lầm

Trong tự chứng bất động

Là Đại thừa vô thượng

Sinh cùng với không sinh.

Có tám loại chín loại

Chứng ngay hoặc dần dần

Thể chứng chỉ có một

Tám loại cõi Vô sắc.

Thiền sai biệt có sáu

Thanh văn và Bích-chi

Bảy hình thức giải thoát

Không có cả ba đời.

Thường, vô thường cũng vậy

Tạo nghiệp và quả báo

Đều như trong giấc mộng

Chư Phật vốn không sinh.

Và Thanh văn Phật tử

Tâm luôn lìa năng kiến

Như các pháp huyễn mộng

Nên đối tất cả cõi.

Từ Đâu-suất nhập thai

Sơ sinh và xuất gia

Không sinh, không chốn sinh

Vì chúng sinh lưu chuyển.

Mà nói đến Niết-bàn

Chân lý và các cõi

Tùy căn cơ giác ngộ

Đảo, rừng cây, thế gian.

Vô ngã, ngoại đạo, đi

Các thừa, thiền, Lại-da

Quả vị chẳng thể nghĩ bàn

Các loại trăng và sao.

Các dòng vua và trời

La-sát, Càn-thát-bà

Đều sinh từ nghiệp ái

Biến dịch, chết, không lường.

Vẫn nối kết tập khí

Khi sự chết chấm dứt

Lưới phiền não đoạn tận

Tiền, bạc, tài sản, gạo.

Ruộng, nhà và tôi tớ

Voi, ngựa và trâu dê…

Đều không được cất chứa

Không ngủ giường đục lỗ.

Không ở nền trát bùn

Bát bằng vàng, đồng, bạc

Đều không nên cất giữ

Dùng bát đất, đá, sắt.

Vỏ sò hay pha lê

Lượng đúng theo Ma-kiệt

Được dùng tùy theo bát

Thường dùng các màu xanh.

Phân bò, bùn, lá cây

Để nhuộm y màu trắng

Làm thành màu ca-sa

Dao dài bốn lóng tay.

Hình cong như bán nguyệt

Dùng để cắt rọc vải

Người tu hành nên dùng

Không nên học nghề nghiệp.

Cũng không nên mua bán

Nếu cần, nhờ tịnh nhân

Đây là điều ta dạy

Thường giữ gìn các căn.

Thông hiểu nghĩa kinh, luật

Không giao tiếp người đời

Đây gọi người tu hành

Gốc cây hay hang sâu.

Nhà trống hay nghĩa địa

Lều cỏ và đất trống

Nơi người tu nên ở

Thân thường mặc ba y.

Trong mộ địa, nơi khác

Nếu khi cần y phục

Người cúng, cho, nên nhận

Khi vị ấy khất thực.

Nhìn thẳng trước một tầm

Giữ niệm mà khất thực

Giống như ong hút hoa

Khi ở giữa đám đông.

Xen tạp Tỳ-kheo-ni

Nơi sinh sống thế tục

Đều không nên khất thực

Quốc vương và vương tử.

Quan quân cùng trưởng giả

Người tu hành khất thực

Đều không nên thân cận

Có người sinh hay chết.

Chỗ bạn bè thân thuộc

Chỗ Tăng, ni xen lẫn

Người tu hành không ăn

Trong chùa luôn có khói.

Thường có nhiều món ăn

Được chủ tâm chuẩn bị

Người tu hành không ăn

Hành giả nhìn cuộc đời.

Dầu năng tướng, sở tướng

Đều thoát ly sinh diệt

Cũng rời hữu và vô.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.