Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Sách › Hạnh Viên
Tưởng Niệm Daisetz Teitaro Suzuki
- Dịch giả
- Hạnh Viên
- Thông tin
- Ghi trên sách: Nhiều Tác Giả - Người Dịch : Hạnh ViênVăn Hóa Sài Gòn, 2008
JIKAI FUJIYOSHI DAISETZ SUZUKI VÀ SHIN'ICHI HISAMATSU
JIKAI FUJIYOSHI
DAISETZ SUZUKI VÀ SHIN'ICHI HISAMATSU
Mùa thu năm 1957, tôi đi Mỹ để phiên dịch cho Bác sĩ Shin’ichi Hisamatsu khi ông được mời giảng dạy về ‘Thiền và văn hóa Thiền’ với tư cách giáo sư thỉnh giảng tại khoa Thần học viện Đại học Harvard. Cùng với Bác sĩ Suzuki, chúng tôi lưu trú tại khách sạn Continental ở Cambridge khoảng sáu tháng. Ông thường giúp chúng tôi tháo gỡ các vấn đề khó khăn trong việc dịch thuật ở hội thảo. Và khi Bác sĩ Hisamatsu có buổi giảng thuyết đại chúng ở thủ đô Washington, Bác sĩ Suzuki đã tình nguyện làm phiên dịch cho ông.
Bác sĩ Hisamatsu trẻ hơn Bác sĩ Suzuki mười bảy tuổi, là người mà ông gọi là Sư thúc, vì Bác sĩ Suzuki và Bác sĩ Kitarõ Nishida, sư phụ của Bác sĩ Hisamatsu, là bạn thâm giao từ thuở nhỏ. Bác sĩ Suzuki rất yêu và kính Bác sĩ Hisamatsu và coi ông như người có uy tín về Thiền tông.
Sau hôm đến Cambridge, tôi đi chợ cùng với Bác sĩ Suzuki. Trên đường đi ông bảo tôi: "Bác sĩ Hisamatsu rất giỏi về nghệ thuật Thiền. Ông có hiểu các họa phẩm Thiền không?" Tôi trả lời, "Không, con không rành lắm". "Thật sao? Tôi cũng không rành lắm. Vì Bác sĩ Hisamatsu là một người có thẩm quyền trong lĩnh vực nghệ thuật Thiền, tôi thường hỏi ý kiến của ông khi chọn tranh minh họa cho các sách của tôi. Nhưng ông ấy có khả năng phân biệt thật lạ lùng!" Ông nói, đầu hơi nghiêng nghiêng cúi xuống.
Trong khách sạn, phòng của Bác sĩ Suzuki nằm kế phòng của Bác sĩ Hisamatsu, còn phòng của tôi ở tầng trệt. Buổi tối, tôi thường thấy Bác sĩ Suzuki ngồi làm việc rất khuya. Gần như lúc nào ông cũng tham dự các buổi thuyết giảng đại chúng và các cuộc nói chuyện chuyên đề của Bác sĩ Hisamatsu. Có một hôm có việc trở ngại không đến được, ông bảo, "Thật tiếc tôi phải vắng mặt trong buổi hội thảo tối nay vì thấy hơi mệt." Bác sĩ Hisamatsu quí trọng nhất sự hiện diện đều đặn của Bác sĩ Suzuki ở các cuộc hội thảo, nên ông đáp, "Xin Thầy giữ gìn đừng để làm việc căng quá có hại sức khỏe". Tối hôm đó, khi dự hội thảo về, tôi thấy Bác sĩ Suzuki đang ngồi Thiền. Ông ngồi trong ánh sáng lờ mờ, bên những nén nhang trầm tỏa hương. Tôi sẽ không bao giờ quên hình ảnh của Bác sĩ Suzuki ngồi đó với cái cằm của ông hơi nhô ra.
Bài giảng của Bác sĩ Hisamatsu tiến triển, số người dự thính xin được ông hướng dẫn trực tiếp ngày càng tăng. Người ta thường hỏi, "Hình như Thiền của Bác sĩ Suzuki hoàn toàn khác với Thiền của thầy. Theo thầy cái nào chính thống hơn?"
Loại câu hỏi như vậy giúp tôi thấy những khó khăn Bác sĩ Suzuki đã trải qua trên tiến trình đưa Thiền đến với phương Tây, và sự vĩ đại của ông trong việc làm cho nó trở thành phổ biến như ngày nay.
Ở Mỹ, Bác sĩ Suzuki được đông đảo người ngưỡng mộ. Ông gây sự chú ý của cử tọa ngay khi xuất hiện trên bục giảng, với dáng vẻ độc đáo và cách sử dụng tiếng Anh lưu loát ông chiếm ngay cảm tình của họ. Sau khi thuyết trình, nếu có câu hỏi, Bác sĩ Suzuki thường nhận được những câu viết để bổ sung cho thính giác yếu kém của ông. Đọc xong là ông trả lời lập tức từng câu một. Với những lời đáp sâu sắc và dí dỏm, thường là trường hợp trong các vấn đáp Thiền, cử tọa vỗ tay tán thưởng một cách ngưỡng mộ. Có lần sau khi dự một cuộc thuyết trình như vậy, trên đường về tôi nói với Bác sĩ Hisamatsu: "Bác sĩ Suzuki quả là một người trác tuyệt, đúng không?" Bác sĩ Hisamatsu đáp: "Bác sĩ Suzuki độc đáo, nhưng chúng ta không nên cố bắt chước ông. Người ta phải tuyệt đối chính xác và trung thực khi nói về Thiền".
Trở về Nhật, Bác sĩ Suzuki với tư cách cố vấn Thiền viện F.A.S., thường đóng góp nhiều ý kiến quí báu cho chúng tôi. Ông nhận lời thuyết trình bất cứ lúc nào chúng tôi đề nghị. Một hôm, khi chúng tôi rảo bước từ Bắc môn chùa Myõshinji (Diệu Tâm tự) đến Hõsekian (Bảo Thạch am? Am của Bác sĩ Hisamatsu), bất chợt Bác sĩ Suzuki nói, giọng xúc động: "Không biết Thiền sẽ như thế nào trong tương lai? Dù hiện tại chúng ta có những tự viện tráng lệ như thế này, trừ phi chúng bị quét sạch hoàn toàn, chân Thiền sẽ không bao giờ có thể hiển lộ".
Sáng ngày 12 tháng 7, 1966, nghe tin tức trên đài tôi được biết Bác sĩ Suzuki đ ã từ trần. Ngay hôm sau tôi đ i Liêm Thương dự tang lễ của ông với tư cách đại diện của Viện F.A.S., Tôi đến Tõkeiji (Đông Khánh tự) buổi chiều ngày 13 đúng lúc quan tài ông đang được chuyển từ Đồ Thư quán Matsugaoka xuống khu chính của chùa. Tại đây chúng tôi đã thức suốt đêm bên di thể của ông. Bằng hữu của ông từng người lần lượt nói lời vĩnh biệt. Sau chót, Cô Mihoko Okamura, thư ký của ông, đặt một xấp giấy trên ngực ông, và nắp quan tài được đóng lại. Cô khóc.
Không thể dự tang lễ của Bác sĩ Suzuki vì bệnh, Bác sĩ Hisamatsu đã gởi đến bức điện: "Vĩnh biệt ly, hằng hội ngộ". Cô Okamura, trong lúc đau buồn, nói là cô vô cùng cảm ơn những lời này. Khi tôi trở lại Đồ Thư quán Matsugaoka, cũng chính trong căn phòng đã đặt quan tài của ông, tôi nhìn thấy bức trướng đề bài thơ của Sengai mà Bác sĩ Suzuki rất thích:
Ở giữa lòng thiện ác,
Ta nghe trong chiều
Gió mát.
Hôm sau, tang lễ của ông được cử hành tại chùa Tõkeiji. Tôi thật sự xúc động trước bài kệ tống biệt của ngài Sàm chủ, Hòa thượng Sõgen Asashina:
Kệ tống biệt
Vô vị chân nhân,
Con người vĩ đại;
Chín mươi lăm năm
quay Bánh xe Nguyền;
chợt biến mất.
Người đi đâu?
Trên Đồi Thông,
lá xanh tươi
tháng Sáu.
Đèn Thiền lên tiếng, tỏa rạng thế gian.
Công đức người ai tưởng, kém La-thập, Huyền Trang?
Kwatz!
Lặng nghe những lời này, tôi cảm thấy bản thân Bác sĩ Suzuki đúng là ‘một chân nhân vĩ đại không danh hiệu’. "Chín mươi lăm năm Quay Bánh xe Nguyền" quả đúng là người. Và ấn tượng hơn hết là hai câu này:
Chợt biến mất,
Người đi đâu?
Trên đồi thông,
lá xanh tươi
tháng Sáu.
Sau này cô Okamura nói với tôi ngày ông ra đi, Bác sĩ Suzuki mặc bộ kimono mà Bác sĩ Hisamatsu đã tặng ông nhân dịp sinh nhật lần thứ 88 của ông. Bác sĩ Hisamatsu vô cùng xúc động khi nghe tôi kể lại chi tiết này.
Sinh nhật lần thứ 88 của ông, chúng tôi đ ang ở Đại học Harvard, đã tổ chức buổi tiệc nhỏ trong một nhà hàng Trung Hoa ở Cambridge. Lúc ấy trông ông rất khỏe mạnh và ông đã vui vẻ thổi tắt tám ngọn nến, cho rằng
ông phải sống thêm ít lâu nữa để có thể làm việc. Ông bảo: "Tôi thường nói với những người muốn thác sinh cõi Tịnh độ rằng bạn muốn làm gì ở đó? Tịnh độ không là nơi để ở lâu. Các bạn nên xuống địa ngục hơn, để cứu giúp bao người đang
đau khổ ở đó". Và ông tiếp: "Thiết nghĩ lòng Từ bi nên có trước A-di-đà và Tịnh độ. Chưa thấu rõ lòng Từ bi, các bạn không thể hiểu A-di-đà và cõi Tịnh độ. Trừ phi bạn ôm chặt lòng Từ bi, các bạn sẽ không bao giờ hiểu được Di-đà hay Tịnh độ".
Ngoài những trước tác về Thiền tông, ông còn để lại cho chúng ta nhiều tác phẩm viết về học thuyết Tịnh độ như Tính cách tâm linh Nhật Bản, Luận về tư tưởng Tịnh độ, và Myõkõnin (Diệu Hảo nhân). Trong nỗ lực phi thần thánh hóa học thuyết Tịnh độ, ông đã làm được nhiều hơn cả Bultmann đã làm với học thuyết Ky-tôgiáo. Ông đã nhận thấy sự đồng nhất cơ bản của tư tưởng Thiền và Tịnh độ, vì thế ông đã giới thiệu với thế giới những vị Myõkõnin mà hầu hết đều là những người không học vấn.
Ta không nên đánh giá sai một trong những đóng góp quan trọng của ông, đã trình bày với Tây phương tín ngưỡng Tịnh độ thực chất là một so với Thiền tông, dù vẫn còn vài vấn đề cần lý giải trong lĩnh vực này.
Ngài Tenkõ Nishida ở Ittõen (làng Nhất Đăng) có bài đoản thi:
Nghỉ một chút thôi,
Rồi tôi sẽ trở lại nơi này
Khi Anh đào nở.
Bác sĩ Suzuki cũng vậy, chỉ tạm dừng chân nơi cõi Tịnh một chút thôi, có thể ông sẽ quay lại. Hay là, xuống địa ngục trước khi về Tịnh độ, biết đâu có ngày, ôm đầu mình trong tay, ông reo vang: "Xin chào! Vậy là số ta lại gặp nhau ở đây! "
J.F.
A. W. SADLER Nhớ Về D. T. SUZUKI
A. W. SADLER
NHỚ VÊ D. T. SUZUKI
Người nào có thể ôn chuyện cũ mà biết được điều mới, người đó đáng làm thầy.
(Khổng Tử, Luận ngữ, II, 11.)
Tháng 2, New York. Đó là năm 1952, trong một giảng đường của cao ốc Low Library trong khuôn viên Viện Đại học Columbia, một cuộc tụ hội những học giả, đã thành và chưa thành danh, đến dự khai giảng khóa học của Daisetz Suzuki. Giảng đường có cái vẻ mênh mông của thời đại Victoria và Tiên sinh Suzuki gần như mất hút trong đó; chỉ có thể nhận ra giọng nói nhỏ nhẹ và cặp chân mày quắc thước phát ra từ bục giảng. "Đây sẽ là một khóa giảng," ông nói, "về triết lý của phi thời gian và phi không gian, vốn không có chỗ khởi đầu. Cho nên khóa này cũng không có khởi đầu". Tên chính thức của khóa học là Triết học Trung Hoa, nhưng tất cả chúng tôi đều đến dự vì biết đó là khóa giảng của Daisetz Suzuki.
Buổi khai giảng này rõ ràng là một biến cố ở Columbia; trên hàng ghế phía sau ngồi đầy các học giả tên tuổi. Bác sĩ Suzuki nói tiếp: "Chúng ta phải bắt đầu với đức Phật. Hầu hết các nhà văn đều không chú ý những kinh nghiệm mà Ngài từng trải qua: họ nói về nhân cách đã đi qua những chứng nghiệm này. Tư tưởng của Ngài biểu hiện kinh nghiệm của Ngài, trong bối cảnh thời đại mà Ngài sống. Diễn đạt của bất cứ con người nào cũng được tôi luyện bởi kinh nghiệm của Ngài. Làm thế, chúng ta có thể diễn đạt những kinh nghiệm của Ngài trong khuôn khổ thời đại của chúng ta. Chúng ta cần phải minh xác những diễn đạt ghi lại nói là của Đức Phật". Để giúp chúng tôi làm việc này, ông sẽ giới thiệu với chúng tôi khóa chuyên đề này về triết học Hoa Nghiêm, mà tiếng Nhật gọi là Kegon. "Hoa Nghiêm được coi là thuyết giảng của Phật khi Ngài thành Chính giác. Tất cả những lời dạy khác được Phật nói ra cho đệ tử sau khi Ngài đã thành Chính giác. Trong Hoa Nghiêm, Ngài không tùy duyên thuyết Pháp cho người nghe. Đó là sự diễn đạt trực tiếp ngay trong nội tâm Chính giác của ngài. Không có người nghe; chỉ có Phật tự thân hiện hữu".
Khóa chuyên đề kéo dài, hàng quan khách tên tuổi dần thưa thớt và biến mất, chỉ còn lại các nghiên cứu sinh với Bác sĩ Suziki. Từng lời giảng của ông, ở mỗi lần lên lớp, là những lời như đã ghi nhận ở trên: được suy nghĩ cặn kẽ, chọn lọc, đầy tính phản biện mẫn tiệp, mà vẫn trực tiếp, mạnh mẽ và giản dị một cách hiệu quả. Anh ngữ không phải là ngôn ngữ quê hương ông, nhưng rõ ràng đó là phương tiện truyền đạt của ông.
Tôi xin trích thêm một đoạn trong các ghi chú của tôi ở
trong lớp. Hôm ấy Bác sĩ Suzuki bàn về bài kệ cốt lõi trong Dhammapada (kinh Pháp cú), XI, 8, 9: Bài ca chiến thắng của Phật khi Ngài tuyên xưng trong lúc thành Chính giác. ‘Ồ, người thợ xây, ta đã nhìn thấy ngươi’. Điều này chứng minh khía cạnh lý trí của Giác ngộ. Chính sự thấy làm cho toàn thể ngôi nhà sụp đổ. Thế giới này là kết quả của sự khái niệm hóa. Bao lâu trí năng của chúng ta còn vận hành, nó còn tồn tại. Chỉ sự thấy một vật thông thường không thay đổi nó. Nhưng khi ta đưa trí năng vào sự thấy, vật sẽ thay đổi. Khi Đức Phật nhìn người thợ làm nhà, sự thấy ấy khiến người thợ ngưng việc làm nhà. Vật được thấy thường là đối lập với chủ thể thấy; chúng luôn đối nghịch nhau. Trong chứng nghiệm của Đức Phật, có thể chưa từng có đối nghịch. Khi thế giới hòa tan trước Đức Phật, Ngài cũng đã từng hòa tan với nó. Ngài không đứng lùi lại để nhìn sự hoại diệt. Ngài không thể nắm bắt được người thợ bởi y chính là chiếc bóng của Ngài. Muốn bóng mất đi, chính Ngài phải tan biến. Sự thấy như vậy là sự thấy tuyệt đối chứ không phải đối đãi. Khi Thượng Đế nhìn chính mình Ngài không còn là Ngài nữa; khi Đức Phật nhìn người thợ xây nhà đang lao động, Ngài đã rọi cái bóng của riêng mình ra phía trước, cố nắm bắt nó, giải thoát khỏi nó. Ở đây Đức Phật đã trải nghiệm sự thấy tuyệt đối của Ngài. Ngài muốn giải thoát khỏi vòng sinh-tử, mà cũng phải giải thoát khỏi cả ý muốn này. Khi ngài thốt lên ‘ta đã nhìn thấy ngươi’ thì người thợ xây mà Ngài nói đó chính là Ngài. Nếu Ngài còn ý nghĩ được giải thoát khỏi một cái gì bên ngoài mình, Ngài đã chẳng thể được giải thoát. Điều Ngài muốn nói là ‘Ta biết ta là ai’; ‘Ta biết ta là ta’. Ngài đã nhìn thấy chính mình."
Trong những ngày Bác sĩ Suzuki giảng dạy triết lý ở Columbia, thì ở trường Dòng Union, Paul Tillich đang dẫn giải về Phương pháp luận Thần học của ông. Có lần Bác sĩ Tillich nói với chúng tôi ông đã trở về Đức sau chiến tranh và đã thuyết trình một buổi trước đông đảo cựu học viên của ông. Một người trong số họ đã chúc mừng và nói với ông: "Những năm tháng sống ở Hoa kỳ của thầy thật hữu ích. Bây giờ cuối cùng chúng tôi đã có thể hiểu được thầy". Và Tillich cho rằng có lẽ thiên hướng siêu hình kiểu Đức của ông cuối cùng đã hòa trộn với năng khiếu diễn đạt ngắn gọn và trực tiếp kiểu Anglo-saxon. Lạ thay cả hai người này đều truyền đạt những tư tưởng uyên thâm thường là nghịch lý của họ bằng thứ ngôn ngữ xa lạ với họ, mà cả hai đều được học trò của mình yêu quí, một mặt vì tính nhân bản xuyên suốt của họ, nhưng mặt khác, theo tôi, cũng vì tư tưởng trong sáng hiếm hoi của họ đã được diễn đạt bằng thứ tiếng Anh mà hiếm người bản xứ ở Mỹ sánh kịp. Một thứ tiếng Anh tưởng là đơn giản; thực ra rất phù hợp để chuyển tải những tư tưởng mà, vì nó xới tận tâm can của cuộc sống, rất trong sáng và căn bản. Sự trong sáng trong diễn đạt dẫn ta đến sự trong sáng của tư tưởng. Và sự trong sáng của tư tưởng dẫn ta đến tính nhân bản của họ. Cuối cùng, đó không chỉ là một khóa học với Bác sĩ Suzuki.
A.W.S.
LUNSFORD P. YANDELL Chết: Trăng Trôi
LUNSFORD P. YANDELL
CHẾT: TRĂNG TRÔI
Có lẽ câu ngạn ngữ: "Khi học trò đã sẵn lòng cầu (//học, thầy sẽ xuất hiện" sẽ rõ nghĩa hơn với những người học trò tương lai nếu nói: "Trò đã sẵn lòng, thầy chưa xuất hiện". Bởi vì vấn đề chính không phải là sự mưu tìm của môn sinh như là sự sẵn lòng của y, vốn quyết định khả năng nhận ra người thầy. Dù vậy, ngày nay, như trong thời đại của Sõyen, ông đã nói: "Người ta rất hiếm khi được giới thiệu với một vị minh sư".
Từ giã những công vụ rộn ràng từ năm 1950 để đi tìm lời giải đáp căn cơ cho câu hỏi của tuổi về chiều: "Chân lý là gì?", sự tìm kiếm này đã dẫn tôi đến những bài học Yoga ở Ân Độ. Rồi quay về Trung Đông với những bài học của giáo phái Sufis và của G. Gurdjieff. Rồi tìm đến Krishnamurti, quay sang Ramana Maharshi - tất cả những bậc thầy và những bài học đã chứng nhận cho biết bao người khát khao tầm đạo.
Nhưng giống như Huệ Khả, tôi đã vô vọng đi tìm một người để ‘an tâm cho mình’. Sự tầm cầu vô vọng này kết thúc, và tôi bắt đầu hiểu, trong một giảng đường khoa Triết viện Đại học Columbia vào khoảng giữa thập niên 1950, dưới sự chủ trì của Daisetz Teitaro Suzuki.
Ngày nay, dù nhiều người đã biết Bác sĩ Suzuki từ lâu và còn gần gũi hơn, vẫn có một yêu cầu thân thương về những kỷ niệm và ấn tượng cá nhân. Dharmakâya (Pháp thân) đã từng được gọi là "lý tính, sự sống và quy tắc của tất cả hiện hữu cá biệt - yếu tính của nó thì vô hạn, nhưng hiện hình của nó thì hữu hạn". Những điều sau đây do đó sẽ được phân thành Hữu hạn hay Vô hạn.
HỮU HẠN
Ta không thể quên được những bài thuyết giảng về Thiền của Bác sĩ Suzuki ở Đại học Columbia, vì nhiều lý do ngoài nội dung hấp dẫn của chúng. Trước hết, vì sự "hiện hữu" của chính ông. Không có bài viết nào của ông có thể lột tả được thần thái ông - một "chân nhân". Sự hiện diện mạnh mẽ này càng được nâng cao bởi phong cách tận tụy và kính trọng của người thư ký phụ tá ông, Cô Mihoko Okamura.
Ở mỗi bài giảng thường có từ ba mươi đến bốn mươi người tham dự mà thành phần khác biệt của họ càng thêm thú vị cho lớp học. Đầu tiên là khoảng mươi sinh viên Đại học, cũng chừng ấy sinh viên sau Đại học mà nhiều người gốc châu Á, rất chú tâm tìm hiểu. Thêm vào đó là khoảng năm, sáu người trong các lãnh vực
tâm thần học, tâm lý trị liệu và phân tâm học mưu tìm những phương cách trị liệu hiệu quả hơn, và có thể cả lời giải đáp cho những vấn nạn của chính họ. Cuối cùng là số ít người dự thính vì bận tâm với những nghiên cứu của riêng họ.
Những bài giảng của Bác sĩ Suzuki tự nó là kiểu mẫu của sự uyên bác, nhất là về triết học Hoa Nghiêm. Có lần tôi đã hỏi trong chỗ riêng tư tại sao ông vẫn còn giảng thuyết, trong khi ông có thể trình bày sự phong phú của Thiền tông bằng tác phẩm với lượng độc giả rộng lớn hơn nhiều. Ông trả lời: "Bài giảng chiếm nhiều thời gian hơn, nhưng chúng bắt tôi phải suy nghĩ và thôi thúc tôi phải chuẩn bị chu đáo". (Ông nói điều này ở tuổi 85!)
Cuối mỗi tiết giảng, đứng trước tấm bảng đen đầy những biểu đồ giải thích cũng như những ký tự Nhật và Hán, ông mời mọi người nêu câu hỏi. Đây là khoảng thời gian sôi động nhất của nhóm nghiên cứu sinh, và trong một dịp như vậy việc sử dụng thuốc kích thích mescalin đã được mô tả một cách sinh động bởi một nghệ sĩ đã sử dụng nó để đạt những cảm nhận cao độ về màu sắc trước khi đến viện Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan. Điều này dẫn đến cuộc bàn cãi sôi nổi vì lúc ấy có nhiều bài viết về chất kích thích mescalin và cả chất gây ảo giác peyote. Chẳng mấy chốc, Bác sĩ Suzuki được hỏi liệu loại thuốc như vậy có ích gì cho việc mưu tìm sự thức tỉnh. Ông đáp, một cách bình thản và mắt không rời tập tài liệu: "Không có lối tắt để cảm nhận Chân lý".
Vì quan tâm sâu sắc đến những điều ông truyền đạt, tôi đã xin thọ giáo ông để được hướng dẫn riêng. Ông giải
thích là mình chưa bao giờ nhận đệ tử, nhưng ông cho phép tôi thỉnh thoảng đến nhà gia đình Okamura ở New York là nơi ông đang lưu trú để trao đổi những vấn đề vượt quá tầm hiểu biết của tôi. Trong những dịp đó, những gì Bác sĩ Suzuki phát biểu thật rõ ràng như để giải thích mọi việc ông đã nói.
Có lần tôi đã mang đến một trong những tập sách đẹp của Krishnamurti, Commentaries on Living,và đọc to cho ông nghe nhiều luận đề, vì tôi thấy ông có vẻ đồng ý là chúng diễn đạt nhiều luận điểm tương tự như trong Thiền tông. Có hai đoạn được ông nhận xét là "Rất gần với Chân lý. Phải, cái cách của nó là như vậy". Nhưng ông cũng nêu rõ hầu hết các nhà tư tưởng Ân Độ đều có khuynh hướng phân biệt "là" và "trở thành" - bay lượn trên trời và phủ nhận mặt đất. "Nhưng Là cũng là Trở thành", ông nói, một cách xác quyết.
Tôi còn hỏi ông việc huy động sinh lực từ xương sống đến trung tâm thần kinh, như trong Mật tông và như được mô tả trong Kim hoa bí điển (The Secret of the Golden Flower),có phải là phương cách để đạt sự tỉnh ngộ? "Không phải bằng cách đó", ông đáp, "Một ngày nào ngồi lặng lẽ, ông sẽ hiểu."
Lần khác tôi lại hỏi ông, người ta sẽ hành động thế nào sau khi chứng ngộ, nếu gặp một đứa trẻ hay con vật bị đối xử thô bạo. Ông nói: "Họ sẽ hành động như mọi người có thể hành động, nhưng không bắt nguồn từ cái tôi của mình".
Chúng tôi còn bàn về việc uống rượu, ông cho rằng "Nó đã bị lạm dụng để ức chế bản ngã", và tiếp tục nồng nhiệt nói về bản dịch Thi phẩm Ba tư (Rubaiyat)
của Fitzgerald, cho đó là bản dịch hay nhất từ trước tới nay. Ngoài ra, cũng về việc dịch thuật, ông coi Trang Tử là nhà tư tưởng vĩ đại nhất Trung Hoa xưa nay. Và dù đã viết một bài giới thiệu ca ngợi bản dịch của Legge mới đây, Bác sĩ Suzuki vẫn xem bản dịch của H. A. Giles là hay nhất.
Đối với Lão giáo, có lần tôi nói tôi cảm thấy một tác giả đương đại quen thuộc viết về Thiền có vẻ Lão giáo hơn Thiền tông. Ông đáp: "Phải, Lão giáo dễ hiểu hơn Thiền".
Một câu hỏi nữa là, nếu không có mong cầu, làm sao người ta có thể giữ được tâm trạng mãn nguyện? Dùng cây viết chì vạch hai đường nằm ngang và một đường gợn sóng ở giữa, ông giải thích người ta luôn sống trên hai bình độ ý thức xen kẽ nhau - bình độ tương đối và bình độ tuyệt đối. Rồi ông bảo: "Khi ở Tokyo, tôi muốn đến New York. Khi ở New York, tôi muốn đến Tokyo. Nhưng tự căn bản, tôi mãn nguyện".
Trong thời gian những cuộc đàm đạo này, ở New York đang trình chiếu một bộ phim về quá trình khai nở của hoa của hãng Walt Disney, quay từng phút để cho toàn bộ tiến trình sinh trưởng khai nở một đóa hoa xuất hiện trên màn ảnh đầy màu
sắc. Nghĩ rằng sự vén mở điều tuyệt diệu của cái đang là như vậy chắc sẽ hấp dẫn Bác sĩ Suzuki, tôi đã mời ông đi xem. Sau khi xem phim, ông nhận xét: "Khoa học ngày nay thật tài tình. Nhưng dù đã xem những hình ảnh kỳ tuyệt này, người ta vẫn chưa biết về hoa.".
Trong chuyến đi New York lần cuối của ông vào tháng 6, 1964, tôi thấy ông không sút giảm chút nào ngoại
trừ thính giác. Mà về mặt tinh thần, ông đang sung mãn nhất. Ông kể lại ngày hôm trước khi tôi đến, Cha Thomas Merton đã đến thăm ông, và ông sôi nổi nói về kiến giải sâu sắc bất ngờ của Cha Merton về Thiền tông. Đưa cho tôi đọc một bài viết về Thiền của Cha đăng gần đây trên tạp chí định kỳ Continuum,ông nói: "Trong bài báo này có nhiều hiểu biết về Thiền hơn bất cứ tác giả Tây phương nào tôi từng biết". Về phần Cha Merton, ông đã viết một tuần sau cái chết của Bác sĩ Suzuki: "Tôi chia sẻ sự đau buồn sâu xa của quí vị khi mất đi một người vĩ đại như Bác sĩ Suzuki, người mà tôi coi như một trong các bậc thầy tôn giáo trong thời đại của chúng ta".
Từ những giai thoại tương tự mà chủ đề của họ - ‘Tôi rất vinh dự quen biết ông ấy’ - đã thoát khỏi một cách phi thường điều người Pháp thường gọi là "tính khoa trương bỉ ổi của các học giả" vốn tạo nên bao cuộc tranh luận nơi chốn hàn lâm. Ông biết rõ dù thế nào Chân lý cũng vượt ngoài ngôn tự. Tuy vậy, để chỉ ra con đường vào tri thức nằm ở đâu, ông phải trải qua vô vàn khó nhọc. Có lần tôi đã viết: "Làm thế nào mà việc ‘chăn được trâu’, Yoga, hay bất cứ hình thức tự rèn luyện nào tương tự cũng thất bại không thể củng cố cái bả n ngã đáng lẽ bằng mọi giá phải lắng đọng xuống?" Nhiều tuần trôi qua không thấy hồi âm. Rồi một thư xin lỗi vì chậm trễ, nói rằng câu trả lời phải được viết ra, nhưng ‘nó chưa hoàn toàn chính xác’. Bẵng đi khoảng vài tuần nữa, một lá thư khác cho biết câu trả lời đã được viết lại, song đã bị thất lạc vì những chuyến đi trong mùa hè. Cuối cùng, một lời đáp dài 35 trang đánh máy - "Thiền và bản ngã" - đến cùng với lời xin lỗi.
Như một ví dụ khác về khó khăn lớn mà Bác sĩ Suzuki vấp phải nếu ông cảm thấy có một nhu cầu thực sự, mới đây tôi đã viết thư hỏi làm sao tìm được hai quyển sách đầu tay của ông ở đâu. Chúng được xuất bản khoảng năm 1906, một là bản dịch Anh ngữ cuốn Những bài thuyết pháp của Phương trượng của Sõyen Shaku, và cuốn Tóm tắt lịch sử triết học Trung Hoa buổi sơ kỳ. Ông biết tôi đang truy tìm những cội nguồn minh triết đã nuôi dưỡng ông từ buổi đầu, và đã hồi âm tháng 6 vừa qua: "Trong kho ở đây hầu như chẳng còn gì. Tôi nghĩ phải sao chụp lại những sách này và sẽ gởi ông ngay khi có được". Mấy tuần sau khi ông mất, tôi nhận được bản sao hai quyển sách của ông, một lần nữa như lời nhắc nhớ thấm thía về những bài thuyết pháp của Sõyen Shaku, nêu bật tính cách hiếm hoi của một vị "chân sư".
Trong những lá thư viết vài năm trở lại đây, Bác sĩ Suzuki luôn nhắc đến hy vọng "có đủ thời gian" để chu toàn việc giới thiệu kho tàng Thiền tông cho thế giới Tây phương, bằng hình thức thuần túy những lời dạy của các bậc Cổ đức. Bởi lẽ ông biết rõ những ai viết hay diễn giảng về Thiền mà bản thân chưa có ánh sáng bên trong thì không những họ đang làm việc vô bổ mà còn có nguy cơ tác hại người khác. Và ông cảm thấy lo ngại gia tăng mãi trước những diễn giải và quan niệm sai lầm đang được nhiều tác giả viết về Thiền tông như vậy đưa ra. Tuy nhiên ông đã viết cách đây không lâu rằng ông được an ủi ít nhiều khi nhớ lại lời than của một bậc thầy xưa, rằng ngay trong thời đại của ông, những quan niệm và diễn giải sai lầm cũng "nhiều như mưa phùn mùa xuân". Lạ thay một tình trạng như thế mà Thiền vẫn cứ tồn tại.
Thật là một người hy hữu, ở tuổi chín mươi lăm vẫn lo mình chẳng đủ thời gian để chu toàn phận sự! Lo lắng dù ông đã để lại một khối lượng trước tác đồ sộ như thế! Thầy của ông, Sõyen Shaku, đã nói trong một lần thuyết pháp: "Chúng ta chỉ cần có một ý tưởng hay cảm xúc đáng để trình bày hay biến thành hiện thực, chúng ta sẽ đến với cuộc đời này nhiều lần theo yêu cầu để hoàn tất sứ mệnh đó, dù cho đến ngày tận thế". Trong những năm cuối đời mình, Bác sĩ Suzuki đã có thể nói: "Bây giờ tôi cảm thấy đ iều đó chưa đúng hẳn", vì có lần tôi hỏi ông có tin vào sự tái sinh không, ông đáp: "Đối với tôi, tái sinh là tái sinh trong từng khoảnh khắc".
Và như vậy, trong lá thư cuối cùng của ông viết một tháng trước khi mất, ông đã nói về trích đoạn trong cuốn "Ngôi nhà ngoài cùng" của Henry Beston mà tôi đã gởi cho ông:
Chúng ta cần một quan niệm khác hơn và thông minh hơn, và có lẽ huyền nhiệm hơn về các động vật. Tách rời thiên nhiên phổ quát, sống với những cái giả tạo phức tạp, con người văn minh quan sát tạo vật qua lăng kính tri thức của nó, do đó chỉ nhìn thấy sợi lông được phóng đại và một hình ảnh méo mó. Chúng ta làm chủ chúng vì sự bất toàn của chúng, vì số phận nghiệt ngã của chúng có hình hài thấp kém xa chúng ta. Đây là chỗ chúng ta sai lầm, và sai lầm lớn. Vì không nên đo lường thú vật bằng tiêu chuẩn con người. Trong một thế giới cổ xưa hơn và hoàn hảo hơn của chúng ta, chúng tiến tới hoàn tất và hoàn chỉnh, có phạm vi giác quan mà chúng ta đã đánh
mất hoặc chưa bao giờ có, sống với những âm thanh chúng ta chưa bao giờ nghe. Chúng không phải anh em đồng bào, cũng không phải bộ hạ tay chân; chúng thuộc những xứ sở khác, tình cờ gặp chúng ta trong mạng lưới của thời gian và sự sống, cùng bị giam hãm trong dáng vẻ huy hoàng và nỗi nhọc nhằn của trần gian.
Trong thư hồi đáp vào tháng 6, Bác sĩ Suzuki viết:
Đoạn trích từ Breston thật thú vị và phản ánh tinh thần đích thực của trí tưởng tượng của người Hoa, và tôi hoàn toàn đồng ý với quan niệm của tác giả cho rằng "thú vật tiến tới hoàn tất và hoàn chỉnh". Những con mèo của chúng ta chang hạn, tôi tin chắc tự chúng rất toàn hảo. Tuy vậy, tôi muốn nói thêm, có lẽ chúng ta những con người, cũng toàn hảo trong sự bất toàn của chúng ta. Sự toàn hảo của con người nằm ở nỗ lực miên viễn để nhận chân sự bất toàn, ý thức được sự bất toàn và cố gắng hoàn thiện nó. Sống là sự nỗ lực không ngừng hướng tới toàn mỹ. Toàn mỹ nhất là cái chết, tuy thế chúng ta chưa bao giờ đạt đến.
Bằng trực giác ông biết, cùng với Bankei, rằng ông chưa từng sinh - rằng vì bất sinh, do đó ông cũng bất tử. Và chúng ta cũng vậy.
VÔ HẠN
Có thể nói được gì với câu hỏi hữu hạn "Ông đã đi về đâu?" Lời đáp hẳn phải là "Ông có thể đi đâu?" Ý thức rõ thực tại phi cá thể, đã từ lâu ông tự biết mình là CÁI
NÀY trong tất cả những ‘cái kia’ theo vẻ ngoài. Cũng như CUỘC SÔNG trong mọi cuộc đời cách biệt nhau theo vẻ ngoài, ông bây giờ đang tản bộ và trò chuyện với những "con người thời xưa" mà ông yêu quí không ít hơn với chúng ta hiện tại, thoát khỏi ảo tưởng về sự cách biệt, "sống trong Ánh sáng cõi Vĩnh hằng", nói theo ông, từ vô thỉ cho đến vô cùng. Ông không cần nói thêm "Ồ, tôi chưa thể hoàn thành phận sự của mình!" mà chỉ giản dị: "Ồ, CÁI NÀY!"
Còn chúng ta hiện tại có thể nói gì? Có lẽ chúng ta có thể diễn giảng bằng bài thơ này của Genro:[1]
Y đã trở về nhà
Nhìn thấy tia nắng đẹp ban mai Và ngắm sát trăng sao gần gũi Thong dong bước trên đường Tận hưởng làn gió nhẹ Cuối cùng mở cửa kho tàng Đã lâu lắm rồi y vẫn biết Mình có nó từ vô thỉ.
Nếu Daisetz Teitaro Suzuki trở thành một tu sĩ, chắc chắn ông phải là vị Sư trưởng lẫy lừng trong tu viện của riêng ông. Ở đó, nếu chúng ta đến với ông, có lẽ ông sẽ nhóm lên những ngọn lửa giới luật tinh nghiêm.
Là cư sĩ, không những ông là một học giả, giáo sư và nhà văn tài ba, ông còn là nhà đại hiền triết, người đã
———
[1] Nguyên Lô, học thiền với Bạch Ẩn, tịch năm 1789, thọ 73 tuổi. - ND.
đến với chúng ta, và thắp lên trong chúng ta ngọn đèn bằng chính ánh sáng của ông.
Với những người được ông thắp sáng lên ngọn đèn của mình, Ngọn đèn xưa vẫn cháy, tinh thần ông vẫn được nhen nhóm trong tâm hồn họ. Với những người này và với cả những người ông sẽ còn đến sau, qua ánh sáng truyền lại từ những tác phẩm vượt thời gian của ông, ông sẽ chiêm nghiệm dài lâu như họ sống - cả trong cái ở đây và bây giờ và "trong Ánh sáng cõi Vĩnh hằng".
Sống: mây qua đỉnh núi
Chết: trăng trôi.
(Vô Môn).
Niên Biểu
NIÊN BIỂU
1870 Teitarõ Suzuki sinh ngày 18 tháng 10 ở Kanazawa, quận Ishikawa, Nhật Bản, con út trong gia đình năm anh em.
1875 5 tuổi. Vào trường tiểu học Honda-machi. Thân phụ ông, Ryõjun, mất ngày 16 tháng 11.
1883 13 tuổi. Vào trường Trung đẳng trực thuộc trường Chuyên môn Học Hiệu (Semmon Gakkõ) Ishikawa.
1885 15 tuổi. Cùng bạn hữu xuất bản tập san Meiji Yoteki, làm biên tập viên.
1887 17 tuổi. Vào Trung đẳng Thượng cấp. Gặp Kitarõ Nishida. Sau đó phải bỏ học vì khó khăn kinh tế của gia đình.
1889 19 tuổi. Đến bán đảo Noto, dạy Anh văn ở trường Sơ cấp Tiểu học Iida.
1890 20 tuổi. Dạy Anh văn ở trường Sơ cấp Tiểu học Mikawa tại quê nhà Ishikawa. Thân mẫu ông, bà Masu mất ngày 8 tháng 4.
1891 21 tuổi. Vào trường Chuyên môn Học Hiệu (Semmon Gakkõ) Tokyo (nay là Viện Đại học Waseda). Sau đó, theo lời khuyên của Kitarõ Nishida, vào Viện Đại học Hoàng gia Tokyo (Đông kinh Đế quốc Đại học) như là sinh viên đặc cách. Gặp Yakichi Ataka. Được giới thiệu
với thầy Imagita Kõsen, Viện trưởng Engakuji (Viên Giác tự) ở Liêm Thương. Trải qua thời kỳ nhập môn học đạo ở tu viện này.
1892 22 tuổi. Thầy Imagita Kõsen mất. Tiếp tục học Thiền với thầy Shaku Sõyen, đệ tử nối Pháp của Lão sư Kõsen.
1893 23 tuổi. Dịch sang tiếng Anh bài phát biểu của Shaku Sõyen trình bày trước Nghị hội Tôn giáo Thế giới ở Chicago.
1895 25 tuổi. Dịch và xuất bản The Gospel of Buddha (Butsuda no fukuin)của Paul Carus.
1896 26 tuổi. Luận về Emerson và Một luận giải mới về tôn giáo (Shin shũkyõ-rorì) được xuất bản.
1897 27 tuổi. Hợp tác với Paul Carus ở La Salle, tiểu bang Illinois, để dịch các văn bản Hán ra Anh văn. Sống và làm việc tại Ban biên tập Công ty xuất bản Open Court.
1900 30 tuổi. Xuất bản Đại thừa Khởi tín Luận của Mã Minh.
1905 35 tuổi. Làm thông dịch cho Shaku Sõyen trong thời gian Ông du hóa tại Hoa Kỳ. Những bài nói chuyện này sau đó được biên tập thành cuốn Những bài thuyết pháp của Phương trượng.
1906 36 tuổi. Thái Thượng cảm ứng thiên. Yin Chin Wen (?). Amidabutsu (A-di-đà Phật).
1907 37 tuổi. Viết loạt chủ đề trên tờ Nhất nguyên luận về lịch sử Trung Quốc cổ đại. Diễn thuyết
lần đầu tiên, ở Maine, về Phật giáo; sau này tập họp thành tác phẩm Anh ngữ đầu tay của ông, cuốn Đại cương về Phật giáo Đại thừa, xuất bản ở London.
1908 38 tuổi. Rời La Salle đi New York, sau đó đến châu Âu. Dành phần lớn thời gian ở Thư viện Quốc gia để sao chép, chụp hình và nghiên cứu về các thủ bản Đôn Hoàng, đặc biệt là Gandvyuha (Hoa Nghiêm). Du lịch qua Đức và về lại London nơi ông được Hội Swedenborg mời dịch cuốn Heaven and Hell (Thiên đường và Địa ngục) sang Nhật ngữ. Từ tháng 12 đến tháng Giêng năm 1909, ông tập trung thời gian để làm việc này.
1909 39 tuổi. Trở về Nhật vào tháng Tư. Tháng 8 được mời làm giảng viên Anh văn ở trường Gakushũ-in (Học tập viện; Peers’ School: Học viện Quý tộc), và ở Viện Đại học Hoàng gia Tokyo vào tháng 11.
1910 40 tuổi. Bổ nhiệm Giáo sư ở Gakushũ-in và giữ cương vị này đến năm 1921. Bắt đầu làm biên tập viên cho tờ tạp chí Zendõ. (Thiền đạo). Xuất bản Tengai to jigoku (Thiên đàng và địa ngục). Dịch ra Anh văn Chân tông giáo nghĩa (Shinshũ kyõgi) và những trước tác khác của Tịnh độ Chân tông (Jõdo Shinshũ).
1911 41 tuổi. Ân hành luận án đầu tiên về Tịnh độ tông, cuốn Jiriki to tariki (Tự lực và Tha lực). Tháng 12 thành hôn với cô Beatrice Erskine Lane ở Yokohama.
1912 42 tuổi. Đến Anh quốc theo lời mời lần thứ hai của Hội Swedenborg để dịch các quyển The Divine Love and the Divine Wisdom, New Jerusalem, The Divine Providence sang Nhật ngữ. Trở về Nhật hai tháng.
1913 43 tuổi. Swedenborguruvà Zengaku taiyo (Thiền học đại cương).
1914 44 tuổi. Xin nghỉ dạy ở Đại học Hoàng gia Tokyo. Đăng lo ạt bài về Thiền Phật giáo ở tập san The New East (Tân Đông phương) do Robertson Scott biên tập. Xuất bản Zen no dai- ichi gi (Đệ nhất nghĩa của Thiền) và Lược sử sơ kỳ Triết học Trung Hoa (A Brief History of Early Chinese Philosophy).
1915 45 tuổi. Kôjô no tettsui (Hướng thượng thiết chùy. Chùy sắt vô song).
1916 46 tuổi. Quản trị Ký túc xá trường Gakushũ-in. Hướng dẫn đoàn sinh viên của trường tham quan Trung Quốc. Tiếp nhận Alan Masaru. Xuất bản Zen no kenkyũ (Nghiên cứu về Thiền tông), Zen no tachiba kara (Từ quan điểm Thiền).
1919 49 tuổi. Thầy Shaku Sõyen mất ngày 1 tháng 11.
1921 51 tuổi. Ra mắt tập san The Eastern Buddhist (Phật tử Đông phương) cùng với phu nhân Suzuki đồng biên tập. Tháng năm, về Kyoto đảm nhận ghế Giáo sư Triết học Phật giáo ở Đại học Otani.
1925 55 tuổi. Hyaku-shu sen-setsu (Trăm xấu nghìn vụng).
1927 57 tuổi. Thiền luận tập 1. Tùy bút: Thiền.
1929 59 tuổi. Cùng với bà Suzuki thành lập hội bảo vệ động vật Jihi-en, Bắc Liêm Thương.
1930 60 tuổi. Studies in the Lankãvatãra Sutra (Nghiên cứu Kinh Lăng già). Zen to wa nanzoya (Thiền là gì?).
1932 62 tuổi. Kinh Lăng già (Lankãvatãra Sutra). Tái bản Jinne-roku (Ngữ lục Thần Hội).
1933 63 tuổi. Nhận học vị Bác sĩ Văn chương (Bungaku Hakushi) của Đại học Otani. Thiền luận tập 2. Chỉ mục Từ vựng Kinh Lăng già.
1934 64 tuổi. Tháng 5 và 6 đi Hàn Quốc, Mãn Châu, và Trung Quốc. Thiền luận tập 3. Công phu tu tập của Thiền tăng. Thiền tông Dẫn luận. Hoa Nghiêm Kinh (Gandavyuha Sutra). Những dấu ấn của Phật giáo Trung Hoa (Shina Bukkyõ inshõ ki: Chi-na ấn tượng ký). Lục tổ Đàn kinh và Ngữ lục Thần Hội. Chỉ mục Từ vựng mở rộng.
1935 65 tuổi. Cẩm nang Thiền. Ngộ đạo Thiền. Thiền và Tính cách Nhật. Tái bản Shõshitsu Issho (Thiếu thất dật thư) của Bồ-đề-đạt-ma.
1936 66 tuổi. Tháng Tư, tham dự Hội nghị thế giới về tín ngưỡng ở London do Ngài Francis Younghusband chủ xướng. Thuyết trình về Phật giáo Thiền tông và Văn hóa Nhật ở các viện Đại học Oxford, Cambridge, Durham,
Edinburgh và London dưới sự bảo trợ của Bộ Ngoại giao Nhật. Mùa thu qua Mỹ để thuyết trình cùng đề tài ở các Đại học trung tâm và miền Đông. Triết học Phật giáo và tác động của nó trong đời sống và tư tưởng người Nhật. Bình chú về Thiếu thất dật thư của Bồ- đề-đạt-ma.
1937 67 tuổi. Trở về Nhật ngày 7 tháng Giêng. Sukoshi shũkyõ o toku (Bàn về tôn giáo).
1938 68 tuổi. Mùa xuân, bà Suzuki lâm trọng bệnh. Thiền và ảnh hưởng của Thiền trong văn hóa Nhật. Những vấn đề của Thiền tông.
1939 69 tuổi. Bà Suzuki từ trần ngày 16 tháng 7. Mushin to yũkoto (Bàn về Vô Tâm).
1940 70 tuổi. Nhận Ichio Suzuki làm con nuôi. Giáo dục ở Thiền đường. Bankei no fushõ zen (Bankei và thuyết Bất sinh). Bình chú về Đàn kinh của Lục tổ Huệ Năng.
1941 71 tuổi. Zen e no michi (Đường đến Thiền tông). Zen mondõ to satori (Vấn đáp Thiền và Chứng ngộ). Bukkyõ no kakushin (Trọng tâm của Phật giáo). Bankei zenji goroku (Ngữ lục Bankei). Thế giới tuyệt đối. Thiền kiến và Thiền hành (Zen no mikata to okonai kata).
1942 72 tuổi. Nhất thể của Đông phương. Nghiên cứu tư tưởng Tịnh độ. Khảo luận về Thiền Bankei. Chú giải 100 tắc trong Bích nham lục.
1943 73 tuổi. Văn hóa và tôn giáo. Tư tưởng của
một Thiền giả. Sự thật về kinh nghiệm tôn giáo. Nghiên cứu về lịch sử tư tưởng Thiền tông. Đại cương tư tưởng Thiền. Những bài thuyết pháp của Bankei. Một trăm đề tài Thiền. Những bài thuyết pháp của Bassui.
1944 74 tuổi. Tâm linh Nhật Bản. Một trăm hai mươi tắc của Daito. Những bài thuyết pháp của Gettan.
1945 75 tuổi. Kitaro Nishida mất ngày 7/7. Biên soạn Zekkwan ron (Luận về những kiến giải siêu việt).
1946 76 tuổi. Thành lập Đồ thư quán Matsugaoka (Tùng Sơn), nơi tàng trữ các trước tác cổ kim về Phật giáo Thiền tông và bộ sưu tập cá nhân của ông. Cùng với R. H. Blyth xuất bản tạp chí Văn hóa Đông phương. Tiểu sử Imagita Kôsen. Xây dựng tinh thần Nhật Bản. Sự thức tỉnh của tâm linh Nhật.
1947 77 tuổi. Thuyết pháp cho Thiên hoàng. Chủ nghĩa Thần bí và Thiền tông. Tự lực. Tôn giáo và cuộc sống. Phật giáo yếu nghĩa.
1948 78 tuổi. Diệu hảo nhân. Đông và Tây. Tôn giáo và Con người đương đại. Mỹ vị của Thiền. Tôn giáo và Văn hóa. Tặng tuổi thanh niên.
1949 79 tuổi. Được bầu vào Hàn lâm viện Nhật Bản. Tháng Sáu tham dự Hội nghị các triết gia Đông-Tây lần 2 ở Honolulu. Lưu lại để giảng dạy về Thiền Phật giáo ở Đại học
Hawaii (từ tháng 9 đến tháng 2/1950). Tháng 11 được tặng vắng mặt Huân chương Văn hóa của Thiên hoàng. Chủ thuyết Thiền về Vô Tâm. Hợp tuyển giáo nghĩa Tịnh độ tông Phật giáo. Sống Thiền. Phật giáo và Cơ Đốc giáo. Tư tưởng căn bản của Lâm Tế.
1950 80 tuổi. Giảng dạy về văn hóa Nhật và Phật giáo ở Đại học Claremont, từ tháng 2 đến tháng 6. Tháng 9 đến New York để thuyết giảng ở Princeton, Columbia, Harvard, Chicago, Yale, Cornell, Tây-Bắc, Wesleyan với chủ đề "Văn hóa và tư tưởng Đông phương" do Tổ chức Rockefeller bảo trợ.
1951 81 tuổi. Từ tháng 2 đến tháng 6, giảng dạy tại Đại học Columbia về triết lý Hoa Nghiêm. Mùa hè về Nhật. Tháng 9 trở qua dạy tại Claremont đến tháng 2/ 1952.Nghiên cứu về lịch sử tư tưởng Thiền tông, tập II.
1952 82 tuổi. Giáo sư thỉnh giảng tại phân khoa Tôn giáo Đại học Columbia về Triết học Phật giáo Thiền tông. Mùa hè trở về Nhật cùng với Karen Horney, Cornelius Crane, Richard DeMartino...
1953 83 tuổi. Tiếp tục giảng dạy tại Đại học Columbia. Từ tháng 6 đến tháng 8 tham dự Hội thảo Eranos tại Thụy Sĩ, chu du thuyết giảng ở Paris, London, Zurich, Munich, Rome, Brussels, và nhiều nơi khác ở châu Âu. Gặp gỡ Carl Jung, Martin Heidegger và Karl Jasper.
1954 84 tuổi. Tiếp tục giảng dạy tại Columbia. Mùa hè dự Hội thảo Eranos, và du thuyết tại London, Paris, Cologne, Marburg, Stuttgart, Munich, Vienna, Rome, Assisi. Gặp Arnold Toynbee, Gabriel Marcel, Arthur Waley, Friedrich Heiler... Tháng 9 trở về Nhật trong 4 tháng.
1955 85 tuổi. Nhận giải Văn hóa Asahi (tháng 1). Trở lại New York giảng dạy tại Đại học Columbia về "Triết lý và tôn giáo của Thiền" ở phân khoa Triết. Bổ nhiệm Giáo sư hợp tác. Nghiên cứu Thiền tông.
1956 86 tuổi. Tiếp tục giảng dạy tại Columbia. Mùa hè sang Mexico giảng dạy tại Đại học Mexico city và các tổ chức tư nhân.
1957 87 tuổi. Nghỉ hưu ở Đại học Columbia. Mùa hè sang Mexico với Erich Fromm ở Cuernavaca, thuyết trình tại hội thảo về Thiền và Phân tâm học. Nói chuyện tại Đại học Mexico. Tháng 9 dự hội nghị khoa học tưởng nhớ Paul Carus, Peru, Illinois. Sang Cambridge, Massachusetts cùng làm việc với Shin’ichi Hasamatsu trong 7 tháng. Diễn thuyết ở Harvard, M.I.T, Wellesley, Brandeis, Radcliffe và Amherst. Chủ nghĩa thần bí: Ky-tôgiáo và Phật giáo. Phật giáo Nhật Bản.
1958 88 tuổi. Tham dự Hội chợ quốc tế Belgian vào tháng 5, đại diện vùng Viễn Đông thuyết trình về chủ đề "Tâm linh". Đi Dublin,
Edinburgh, Lisbon, Avila, Sevilla, Madrid. Diễn thuyết tại Brussels, và tại London ở Hội Phật giáo London. Cuối tháng 11 trở về Nhật. Thiền và Phật giáo Nhật Bản. Tôn giáo và con người đương đại.
1959 89 tuổi. Tháng 6 tham dự Hội nghị triết gia Đông-Tây lần 3. Được phong tặng Bác sĩ Luật danh dự của Đại học Hawaii. Thiền và Văn hóa Nhật.
1960 90 tuổi. Trình bày cùng với Festschrift Phật giáo và Văn hóa trong lễ kỷ niệm sinh nhật thứ 90 của ông. Tháng 12 được mời thăm Ân Độ với tư cách Quốc khách. Thiền và Phân tâm học.
1961 91 tuổi. Hoàn tất bản thảo dịch tác phẩm Kyogyoshinsho của Thân Loan. Viết lời bình cho các họa phẩm của Sengai chuẩn bị triển lãm tại châu Âu.
1963 93 tuổi. Quan điểm Đông phương.
1964 94 tuổi. Được tặng kỷ niệm chương đệ bách chu niên Rabindranath Tagore của Hội Á châu, Ân Độ. Tháng 7 đi New York hai tuần gặp Thomas Merton và bạn hữu và tham dự Hội thảo các triết gia Đông-Tây lần 4 ở Honolulu. Thế giới của Thân Loan. Triệu Châu Ngữ lục.
1965 95 tuổi. Lại đảm nhiệm chủ bút tờ Phật tử Đông phương. Tâm thức Đông phương.
1966 95 tuổi 9 tháng. Từ trần tại bệnh viện St.
Luke’s, Tokyo, lúc 5 giờ 05, ngày 12 tháng 7. Truy tặng danh hiệu Chánh tam vị. Góp nhặt tư tưởng Daisetz, Nên sống như thế nào, và Thi tuyển của Asahara Saichi được xuất bản sau khi ông mất.
Văn Tịnh Chí
VĂN TỊCH CHÍ
Khởi đầu, chúng tôi nghĩ trong số kỷ niệm này nên có một thư mục hoàn chỉnh của Bác sĩ Suzuki. Lúc đó chúng tôi chưa hoàn toàn ý thức rằng đây là công việc không dễ dàng. Những tài liệu đã viết và chờ đợi từ sau tang lễ vẫn còn để ngõ. Những tài liệu này mới gần đây đã được sưu tập lại với mục đích ấn hành toàn bộ các trước tác của Daisetz Teitaro Suzuki. Do đó, trước mắt chúng tôi tạm hài lòng tự giới hạn trong những tựa sách này, và hẹn việc xuất bản một thư mục toàn diện hơn trong lần sau.
1895 Butsuda no fukuin Bản dịch ra tiếng Nhật cuốn The Gospel of Buddhacủa Paul Carus. Tokyo: Morie Shoten,
1896. Shin shũkyõ-ron (Một luận giải mới về tôn giáo).Kyoto: Baiyo Shoin, 1896.
1898 Lão Tử Đạo đức kinh
Cùng dịch với Paul Carus. Chicago: the Open Court Publishing Co.
1900. Seiza no susume (Sự hấp dẫn của tọa thiền), cùng viết với Shaku Sõyen. Tokyo: Kõyũ- kan, 1900.
Azvaghowa ’s Discourse on the Awakening of
Faith in the Mahayana, (Đại thừa Khởi tín luận của Mã Minh). Bản dịch từ Hán văn. Chicago: the Open Court Publishing Co.
1906 Amidabutsu (A-di-đà Phật). Bản dịch cuốn Amitabha của Paul Carus. Tokyo: Heigo-sha, 1906.
Sermons of a Buddhist Abbot (Những Bài Pháp thoại của Phương trượng). Bản dịch Anh ngữ tác phẩm của Shaku Sõyen. Chicago: the Open Court Publishing Co., 1906.
Thái thượng Cảm ứng thiên. Cùng dịch với Paul Carus. Chicago: the Open Court Publishing Co., 1906. Yin Chin Wen (?)Cùng dịch với Paul Carus. Chicago: the Open Court Publishing Co.,
1907 Outlines of Mahayana Buddhism (Đại cương Phật giáo Đại thừa).
London: Luzac và Công ty, 1907; Chicago: the Open Court Publishing Co. 1908; New York: Schocken Books Inc., 1963.
1910 Tengai to jigoku (Thiên đàng và Địa ngục). Bản dịch Nhật ngữ Heaven and Hellcủa Emanuel Swedenborg. London: the Swendenborg Society, 1910; Tokyo: Yuraku- sha,
1911 The Life of the Shonin Shinran (Cuộc đời của Thân Loan Thượng nhân) Cùng dịch với Gessho Sasaki. Tokyo: The
Buddhist Text Translation Society, 1911.
1913 Swedenborg
Tokyo: Heigo-sha, 1913.
Sgaege Zengaku taiyô(Thiền học đại cương) Tokyo: Koyu-kan, 1913.
1914 Shin no eresaremu to sono kyôsetsu. (Tân Jerusalem và học thuyết)
Bản dịch Nhật ngữ The new Jerusalemcủa E. Swedenborg. London: the Swendenborg
Society, 1912; Tokyo: Heigo-sha, 1914.
Shin-chi ti shin-ai (Thần trí và Thần ái)
Bản dịch Nhật ngữ The Divine Love and the Divine Wisdomcủa E. Swedenborg. London: the Swendenborg Society, 1912; Tokyo: Heigo- sha, 1914.
Zen no daiichigi (Thiền tông đệ nhất nghĩa)
Tokyo: Meiji Shoin, 1914; Heigo-sha, 1934, 1963.
A Brief History of Early Chinese Philosophy (Lược sử Triết học Trung Hoa buổi sơ kỳ)
London: Probsthain &Co., 1914.
1915 Kôjô no tettsui (Hướng thượng thiết chùy)
Tokyo: Kosei-kan Shoten, 1915.
Hinryo-ron (Thần lự luận)
Bản dịch Nhật ngữ The Divine Providence của
E. Swedenborg. London: the Swendenborg Society, 1912; Tokyo: Heigo-sha, 1915.
1916 Zen no kenkyù (Nghiên cứu về Thiền tông)
Tokyo: Heigo-sha, 1916; Meiji Shoin, 1934.
Zen no tachiba kara (Từ lập trường của Thiền)
Tokyo: Koyu-kan, 1916.
1921 -
1939 The Eastern Buddhist (Phật tử Đông phương; tháng 5/1921 - tháng 7/1939). Tạp chí tam cá nguyệt chuyên đề Phật giáo Đại thừa. Tokyo: Eastern Buddhist Publishing Society.
1925 M Hyaku shũ sen-setsu (Trăm xấu nghìn vụng)
Tokyo: Chugai Shuppan-sha, 1925.
1927 Zuihitsu: Zen (Tùy bút: Thiền)
Tokyo: Daiyu-kaku, 1927.
Essays in Zen Buddhism, First Series.
(Thiền luận, Tập 1)
London: Luzac and Co., 1927: Rider and Co.,
1958; New York: Harper & Brothers, 1949; Grove Press, Inc., 1961.
1930 Studies in Lankavatara Sutra (Nghiên cứu Kinh Lăng già)
London: George Routledge & Son, Ltd., 1930, 1958.
Shũkyõkeiken ni tsukite (Về kinh nghiệm tôn giáo). Viết chung với Daiei Kaneko. Tokyo: Hakudo-sha, 1930.
Zen to wa nanzoya (Thiền là gì?)
Tokyo: Daiyu-kaku, 1930; Daizo Shuppan-sha, 1946; Sogen-sha, 1953; Kadokawa Shobo, 1954; Shunjusha, 1962.
1932 The Lankavatara Sutra (Kinh Lăng già)
Bản dịch từ nguyên bản Sanskrit. London: George Routledge &Son, Ltd., 1932, 1957.
Tonko shutsudo Kataku Jinne zenji goroku (Đôn hoàng xuất thổ Hà Trạch Thần Hội Thiền sư ngữ lục: Ngữ lục của Thiền sư Hà Trạch Thần Hội, bản sao chép từ hang động Đôn hoàng). Lưu hành nội bộ.
1933 Essays in Zen Buddhism, Second Series. (Thiền luận, Tập II)
London: Luzac and Co., 1933: Rider and Co., 1958.
An Index to the Lankavatara Sutra (Chỉ mục tham khảo Kinh Lăng già). Với Hoa ngữ và Tạng ngữ. Tokyo: The Eastern Buddhist Society, 1933.
Kôshô-ji bon Rokuso dangyõ (Hưng thánh tự bản Lục tổ Đàn Kinh: Đàn Kinh của Lục tổ bản chùa Hưng Thánh). Có chú giải. Lưu hành riêng.
1934 Essays in Zen Buddhism, Third Series. (Thiền luận, Tập III)
London: Luzac and Co., 1934: Rider and Co., 1958.
An Introduction into Zen Buddhism (Dán luận về Phật giáo Thiền tông)
Tokyo: The Eastern Buddhist Society, 1934; London: Rider and Co., 1948; Arrow Books Ltd., 1959.
The Training of the Zen Buddhist Monk (Công phu của môn đồ Thiền)
Tokyo: The Eastern Buddhist Society, 1934; New York: University Books, 1959.
An Index to the Lankavatara Sutra (Chỉ mục tham khảo Kinh Lăng già). Phạn-Hán-Tạng, Hoa-Phạn, và Tạng-Phạn. Tái bản có hiệu chỉnh và bổ sung. Tokyo: The Sanskrit Buddhist Texts Publishing Society, 1934 - 36.
The Gandavyuha Sutra (Hoa Nghiêm Kinh.4 tập)
Biên tập với H. Idzumi. Tokyo: The Sanskrit Buddhist Texts Publishing Society, 1934 - 36.
Tonko shutsudo Kataku Jinne zenji goroku (Đôn hoàng xuất thổ Hà Trạch Thần Hội Thiền sư ngữ lục)
Tonkôshutsudo Rokuso dangyô (Đôn hoàng xuất thổ Lục tổ Đàn Kinh)
Kôshô-ji bon Rokuso dangyô (Hưng Thánh tự bản Lục tổ Đàn Kinh)
Cùng biên soạn và chú giải với Rentaro Koda. Tokyo: Morie Shoten, 1934.
Shina bukkyõ inshoki
(Những ấn tượng về Phật giáo Trung Hoa) Tokyo: Morie Shoten, 1934.
1935 The Manual of Zen Buddhism (Cẩm nang Phật giáo Thiền tông)
Tokyo: The Eastern Buddhist Society, 1935; London: Rider and Co., 1950, 1956; New York: Grove Press Inc., 1960.
Godõ-zen (Ngộ đạo Thiền)
Tokyo: Daiyu-kaku, 1935.
Shõshitsu Issho (Thiếu thất dật thư)
Bản sao chép từ Đôn hoàng được xem là trước tác của Bồ-đề-đạt-ma. Lưu hành riêng.
Zen to nihonjin no kishitsu (Thiền và khí chất Nhật Bản)
Tokyo: Nihon Bunka Kyokai, 1935.
1936 Buddhist Philosophy and Its Effects on the Life and thought of the Japanese People (Triết học Phật giáo và ảnh hưởng trong đời sống và tư tưởng người Nhật)
Tokyo: Kokusai Bunka Shinkokai, 1936; tái bản có hiệu chỉnh và bổ sung dưới nhan đề mới Buddhism in the Life and Thought of Japan
(Phật giáo trong đời sống và tư tưởng Nhật Bản),London: The Buddhist Lodge, 1937.
Kõkan shõshitsu issho kaisetsu (Hiệu san thiếu thất dật thư cập giải thuyết). Văn bản được coi là của Bồ-đề-đạt-ma và môn đệ, biên soạn và chú giải bằng Nhật ngữ. Osaka: Ataka Bukkyo Bunko, 1936.
1937 Sukoshi ‘shũkyõ ’ wo toku (Bàn về tôn giáo) Tokyo: Koyu-kan, 1937.
1938 Zen Buddhism and Its Influence on Japanese Culture (Thiền Phật giáo và ảnh hưởng của nó trên văn hóa Nhật)
Tokyo: The Eastern Buddhist Society, 1938.
Zen no shomomdai (Những vấn đề của Thiền)
Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1938, 1941; Shunjusha, 1956, 1961.
Japanese Buddhism(Phật giáo Nhật Bản) Tokyo: Board of Tourist Industry, 1938.
1939 Mushin to yùkoto (Bàn về Vô tâm)
Tokyo: Daitõ Shuppan-sha, 1939; Sõgen-sha, 1951; Shunjusha, 1952, 1961; Kadokawa
Shoten, 1955; Hebon-sha, 1960 Series, (hj,gj các tr. 193-337).
1940 Zendõ no kyõyuku (Giáo dục ở Thiền đường) Tokyo: Shayu-sha, 1940.
Inshũ Sõkeizan Rokuso-shi dangyõ (Thiều
Châu Tào Khê Lục tổ sư Đàn Kinh)
Ản bản Thiều Châu "Đàn Kinh" của Lục tổ, biên soạn và chú giải, có mục lục. Tokyo: Bobun Butten Kanko-kai, 1940; Iwanami Shoten, 1942.
Bankei no ýushô zen (Thiền ‘Bất sinh ’ của Bàn Khuê)
Tokyo: Kobundo, 1940; Shunjusha, 1952, 1961.
1941 Zen e no michi (Đường đến Thiền tông)
Tokyo: Yusankaku, 1941.
Zen no mikata to okonai kata (Thiền kiến và Thiền hành).
Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1941; Shunjusha, 1962.
Zen mondô to satori (Vấn đáp Thiền và Ngộ).
Tokyo: Kondo shoten, 1941; Shunjusha, 1952,1961.
Ichi shinjitsu no sekai (Thế giới nhất như)
Tokyo: Kondo Shoten, 1941; Shunjusha, 1952, 1961.
Bankei zenji goroku (Bàn Khuê Thiền sư Ngữ lục).
Biên soạn có bình chú. Tokyo: Iwanami Shoten, 1941.
Bukkyô no kakushin (Hạch tâm
của Phật giáo).
Kyoto: Kendo Shoin, 1941.
Jõdo-kei shisõ-ron (Luận về hệ tư tưởng Tịnh độ).
Kyoto: Hozokan, 1942; Tokyo: Shunjusha, 1961.
Tõyõ-teki ichi (Cái Một của Đông phương).
Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1942.
Bankei ni kenkyu. (Nghiên cứu Thiền Bàn Khuê).
Cùng biên soạn với Shokin Futura. Tokyo: Sankibo Bussho-rin, 1942.
Bukka hekigan hakawn gekisetsu (Phật Quả Bích nham phá quan kích tiết. Hai tập).
Biên soạn và bình chú. Tokyo: Iwanami Shoten, 1942.
1943 Bunka to shũkyô (Văn hóa và Tôn giáo).
Nagoya: Shindo Kaikan, 1943; Tokyo: Shimizu Shoten, 1947; Shunjusha, 1953, 1961
Ichi zensha no shisaku (Tư duy của một Thiền giả).
Tokyo: Ichijo shobo, 1943; Shogen-sha, 1954
Shũkyõ keiken no jijitsu (Sự thật về kinh nghiệm tôn giáo).
Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1943; Shunjusha, 1952, 1961.
Zen shisô-shi kenkyù, (Nghiên cứu về lịch sử tư tưởng Thiền tông, tập 1).
Tokyo: Iwanami Shoten, 1943.
Zen no shisô (Sơ lược tư tưởng Thiền).
Tokyo: Nihon Hyoron-sha, 1943; Shimizu Shoten, 1948; Shunjusha, 1952, 1960, 1961.
Zen hyaku-dai (Một trăm đề mục Thiền).
Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1943; Shunjusha, 1953, 1960, 1961.
Bankei zenji seppõ (Bàn Khuê Thiền sư thuyết Pháp).
Cùng biên tập với Shokin Furuta. Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1943.
Bassui zenji hõgo (Bạt Đội Thiền sư Pháp ngữ).
Cùng biên tập với Shokin Furuta. Lưu hành riêng.
1944 Nihon-teki reisei (Nhật Bản đích linh tính).
Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1944; Shunjusha, 1961.
Daitõ hyaku-nijussoku Đại Đăng bách nhị thập tắc (Một trăm hai mươi ‘tắc ’ của Đại Đăng).
Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1944.
Gettan sho hogo (Nguyệt Am Hòa thượng pháp ngữ).
Cùng biên soạn với Shokin Furuta. Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1944
1945 Zekkwan-ron (Tuyệt quan luận).
Cùng biên soạn với Shokin Furuta. Tokyo: Kobundo, 1945.
1946 Văn hóa Đông phương (Báo)
Đồng biên tập với R. H. Blyth. Đình bản sau hai số, tháng 7/46 và tháng 8/47.
Kitakamakura: The Culture of the East Society.
Reisei-teki nihon no kensetsu (Linh tính đích Nhật Bản kiến thiết).
Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1946; Shunjusha, 1961.
Nihon-teki reisei-tekui jikaku (Nhật Bản đích linh tính đích tự giác).
Kyoto: Otani Kyogaku Kenkyu-sho, 1946.
Imagita Kosen (Tiểu sửImagita Kosen)
Tokyo: Yuzan-kaku, 1946; Shunjusha, 1963.
Shũkyõ ni tsuite (Bàn về tôn giáo).
Thảo luậ n cùng S. Ono, R. Mutai, T. Shimomura. Tokyo: Daito Shuppan-sha, 1946
1947 The Essence of Buddhism (Cốt tủy của đạo Phật).
Do tác giả viết lại từ những bài thuyết giảng trước Hoàng gia, Bukkyõ no tai-i. London: The
Buddhist society, 1947. Ản bản có bổ sung và hiệu chỉnh, 1947, 1957.
Bukkyõ no tai-i (Tinh Hoa Phật Giáo).
Tokyo: Hozokan, 1947; Shunjusha, 1952, 1961. Nihon no reiseika (Nhật Bản tâm linh hóa). Tokyo: Hozokan, 1947; Tenchi-sha, 1948.
Shimpi shugi to zen (Chủ nghĩa Thần bí và Thiền).
Tokyo: Taisho-sha, 1947.
Jishu-teki ni kangaeru (Suy nghĩ về tính tự chủ)
Tokyo: Hidaka Shobo, 1947; Shunjusha, 1952, 1961.
Shũkyõ to seikatsu (Tôn giáo và cuộc sống)
Tokyo: Daizo Shuppan-sha, 1947; Shunjusha, 1961.
1948 Myõkõnin (Diệu hảo nhân)
Tokyo: Otani Shuppan-sha, 1948; Shunjusha, 1952, 1961.
Tõyõ to seiyõ (Đông phương và Tây phương).
Tokyo: Tori Shoin, 1948; Shunjusha, 1954, 1961.
Shũkyõ to kindaijin (Tôn giáo và con người cận đại).
Tokyo: Tori Shoin, 1948; Shunjusha, 1953, 1961.
Zen issatsu Thiền nhất tạt (Một mẩu Thiền)
Shũkyô to bunka (Tôn giáo và Văn hóa).
Tokyo: Bukkyo Bunka Kyokai, 1948.
Seinen ni atau (Tặng tuổi thanh niên).
Tokyo: Kobundo, 1948; Shunjusha, 1952, 1961.
Roankyô (Lư an kiều).
Tác phẩm của Shosan Suzuki, có bình chú. Tokyo: Iwanami Shoten, 1948.
Kagaku to Shũkyo (Khoa học và Tôn giáo).
Thảo luận với Y. Nishina, T. Shimomura, K. Nishitani. Tokyo: Kobundo, 1948
1949 The Zen Doctrine of No-mind (Học thuyết "Vô tâm" của Thiền).
London: Rider and Co., 1949.
Living by Zen (Sống Thiền).
Tokyo: Sanseido, 1949; London: Rider and Co., 1950.
A Miscellany on the Shin Teaching of Buddhism (Hợp tuyển giáo nghĩa Phật giáo Chân tông).
Kyoto: Higashi-hongwanji, 1949.
Bukkyo to KirisutokyO (Phật giáo và Ky-tôgiáo).
Tokyo: Hozokan, 1949; Shunjusha, 1953, 1961.
Rinzai no kihon shisõ (Tư tưởng căn bản của Lâm Tế).
Tokyo: Chuõkõron-sha, 1949; Shunjusha.
1951 Zen shisõ-shi kenkyũ
(Nghiên cứu lịch sử tư tưởng Thiền tông, tập 2.)
Tokyo: Iwanami Shoten, 1951.
1954 Yomigaeru tõyõ (Sự Phục hưng của Đông phương).
Tokyo: Yomiuri-shimbun-sha, 1954.
Shũkyõ (Tôn giáo).
Bài viết của nhiều tác giả về các tôn giáo trên thế giới. Tokyo: Mainichi Shimbun-sha, 1954.
1955 Studies in Zen (Nghiên cứu Thiền).
London: Rider and Co., 1955; New York: Philosophical Library, 1955.
1956 Zen Buddhism (Thiền tông Phật giáo).
Hợp tuyển tác phẩm của D.T.Suzuki do William Barrett biên tập. New York: Doubleday and Co. Inc., 1956.
1957 Mysticisim: Christianism and Buddhism (Chủ nghĩa Thần bí: Ky-tôgiáo và Phật giáo).
New York: Harper and Brothers, 1957; Collier Books, 1962; London: Allen and Unwin Ltd., 1957.
1958 Zen and Japanese Buddhism (Thiền tông và
Phật giáo Nhật Bản).
Hiệu chỉnh và bổ sung cuốn Phật giáo Nhật Bản (1938).Tokyo: Japan Travel Bureau, 1958.
Shũkyõ to gendai seikatsu (Tôn giáo và đời sống hiện đại). Tokyo: Shunjusha, 1958, 1961.
1959 Zen and Japanese Culture (Thiền và Văn hóa Nhật).
Hiệu chỉnh và bổ sung cuốn Thiền và ảnh hưởng trên văn hóa Nhật Bản (1937).New
York: Pantheon Books Inc., 1959; London: Routledge and Kegan Paul, 1959.
Suzuki Daisetsu-shũ (Linh Mộc Đại Chuyết tập: Tuyển tập tác phẩm của D. Suzuki) của Ryumin Akizuki. Tokyo: Nihon shobo, 1959.
1960 Zen and Psychoanalysis (Thiền và Phân tâm học).
Đồng tác giả với Erich Fromm và Richard DeMartino. New York: Harper and Brothers, 1960
The Sengai Calendar (Danh mục Sengai) 1960 - 67
Bình giảng các họa phẩm của Thiền sư Thiển Nguyên Tài Thị. Tokyo: Idemitsu Kosan Co., Ltd.
1961 Catalogue to the Sengai Exhibition Vựng tập Triển lãm của Sengai (từ tháng 11/61 tháng 7/64). Tokyo:
Kokusai Bunka Shinkokai, 1961.
1962 The Essentials of Zen Buddhism (Yếu chỉ Thiền tông).
Tuyển tập tác phẩm của D. Suzuki do Bernard Phillips biên soạn. New York: E. P. Dutton &Co., 1962.
1963 Tôyô-teki na mikata (Tầm nhìn Đông phương).
Tokyo: Shunjusha, 1963.
1964 Jõshu zenji goroku (Triệu Châu Thiền sư ngữ lục).
Nguyên bản Hoa ngữ có phụ chú Nhật ngữ. Đồng biên soạn với Ryumin Akizuki. Kamakura: Matsugaoka Bunko, 1964.
Shinran no sekai (Thế giới của Thân Loan).
Đồng tác giả với Ryojin Soga, Daiei Kaneko, Keiji Nishitani. Tokyo: Higashi Hongwanji Shuppan-bu, 1964.
1965 Tõyõ no kokoro (Tâm thức Đông phương).
Tokyo: Shunjusha, 1965.
1966 Daisetsu tsurezure-gusa (Góp nhặt tư tưởng Daisetz).
Tokyo: Yomiuri-shimbun-sha, 1966.
1967 Ningen ikani iku bekika (Phải sống như thế nào?).
Ghi lại những thảo lu ận với Koson Fukuda, E.
O. Reischauer, H. Dumoulin. Tokyo: Sakai Shiso-sha, 1967.
Myõkõnin Asahara Saichi- shũ (Tuyển tập thơ của Diệu hảo nhân Asahara Saichi).
Tokyo: Shunjusha, 1967.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
