Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập

Đại Tập 55 · Bộ Kinh Tập II · Số 441–467

Dịch giả: Thích Tịnh Hạnh
Thông tin: Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Phương Quảng Bảo Khiếp - Quyển Hạ

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG BẢO KHIẾP

QUYỂN HẠ

Bấy giờ, ở giữa đại chúng các ngoại đạo, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi lần lượt mở bày chánh pháp như vậy, khiến cho năm trăm ngoại đạo xa lìa trần cấu, được Pháp nhãn thanh tịnh, tám ngàn ngoại đạo phát tâm cầu đạo quả Chánh chân Vô thượng. Khi ấy, năm trăm đồ chúng ngoại đạo do Bồ-tát Văn-thù hóa ra đều ở trước Bồ-tát, đảnh lễ năm vóc sát đất, thưa: “Nam-mô Phật-đà! Nam-mô Phật-đà!” Các ngoại đạo khác, những người chưa tin chắc, thấy năm trăm Ma-nạp nói lời như vậy, họ cũng bắt chước đảnh lễ năm vóc sát đất và nói: “Nam-mô Phật-đà! Nam-mô Phật-đà!”

Lúc đó, Thích Đề-hoàn Nhân đưa hoa Mạn-đà-la cho mọi người và bảo: “Các ông hãy dâng hoa này để cúng dường Đức Phật.”

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi và các đại chúng cung kính vây quanh cùng đi đến chỗ Đức Thế Tôn. Đến nơi, họ đảnh lễ ngang chân Phật rồi đứng qua một bên. Khi ấy, các đại chúng cũng đảnh lễ ngang chân Phật rồi đứng qua một bên. Lúc đó, đệ tử của ngoại đạo Ni-kiền Tử dâng hoa Mạn-đà-la rải cúng dường Đức Phật, đi nhiễu quanh bên phải ba vòng rồi đứng qua một bên. Nhờ năng lực hộ trì của Bồ-tát Văn-thù, các Ma-nạp do Bồ-tát biến hóa đều thưa: “Bạch Thế Tôn! Hôm nay, chúng con đến đây nhưng chẳng vì để gặp Phật. Vì sao? Vì Như Lai là Pháp thân. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì phước đức của chúng Tăng. Vì sao? Vì các Thánh tăng của Như Lai tu pháp vô vi. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì công đức. Vì sao? Vì trong pháp giới không có công đức và những sự khen ngợi. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu đạo. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều là đạo hoàn hảo. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì chứng quả. Vì sao? Vì không có lá, hoa, hay quả nào gọi là giải thoát. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì biết khổ. Vì sao? Vì xa lìa hai hành được gọi là giải thoát. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì đoạn trừ tập. Vì sao? Vì các pháp hoàn toàn không hòa

hợp. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì chứng đắc diệt. Vì sao? Vì tất cả các pháp rốt ráo đều là diệt. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu đạo. Vì sao? Vì xa lìa có, không. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng tu niệm xứ. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều xa lìa xứ và chẳng phải xứ. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu chánh tinh tấn. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều xa lìa thiện, ác và vô úy. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu các như ý túc. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều chẳng có đến, đi. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu các căn. Vì sao? Vì tất cả các căn đều là nghĩa xa lìa. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu các lực. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều không có lực và chẳng phải lực. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu các giác chi. Vì sao? Vì trong Đệ nhất nghĩa không có mặt của giác. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu chánh đạo. Vì sao? Vì không có sự đi đến cùng tận biên giới của thế gian. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu định. Vì sao? Vì trong định luôn luôn tịch tĩnh không khuấy động. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tu tuệ. Vì sao? Vì tuệ xuất thế gian không còn gì xen tạp. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì ba minh. Vì sao? Vì minh ấy đều rốt ráo là không. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì pháp giải thoát. Vì sao? Vì bản tánh các pháp là không trói buộc. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì làm Sa-môn. Vì sao? Vì xa lìa các phiền não được gọi là Sa-môn. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì làm Bà-la-môn. Vì sao? Vì đoạn trừ các hình sắc được gọi là Bà-la-môn. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì làm Tỳ-kheo. Vì sao? Vì tánh các pháp không hư hoại. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì đạt bờ bên kia. Vì sao? Vì sáu nhập luôn luôn tịch diệt. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì ít ham muốn. Vì sao? Vì cho đến một chút ham muốn cũng không có. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì biết đủ. Vì sao? Vì pháp không nắm giữ. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì tịch tĩnh. Vì sao? Vì thân tâm không lầm lỗi. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì bạn bè. Vì sao? Vì không ở chung với ba cõi. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng gần gũi bạn bè. Vì sao? Vì không thấy có hai. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì A-lan-nhã (nơi tịch mịch vắng vẻ). Vì sao? Vì các hành trong ba cõi đều là A-lan-nhã. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng tu pháp không tranh cãi. Vì sao? Vì chỉ một mình không bạn bè mới gọi là không

tranh cãi. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì khất thực. Vì sao? Vì chúng con đã hoàn toàn đoạn trừ tưởng thực. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng sợ tất cả các hành trong sinh tử. Vì sao? Vì không chấp vào sự thật. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng sợ hãi tránh né tham, sân, si. Vì sao? Vì không có các vọng tưởng phân biệt. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng siêng năng đoạn trừ kết sử. Vì sao? Vì tánh của tất cả các phiền não đều Như như, không nhiễm ô. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng ra khỏi kiến chấp về ngã. Vì sao? Vì tự thân là chẳng phải thân. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng làm thanh tịnh các tri kiến. Vì sao? Vì tánh các phiền não đều Như Như. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng đoạn trừ các điên đảo. Vì sao? Vì tánh của thường, lạc, ngã, tịnh là giải thoát. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vượt qua các dòng sinh tử. Vì sao? Vì không thấy có bờ bên này và bờ bên kia. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng đoạn trừ năm triền cái. Vì sao? Vì triền cái và giải thoát đều thông suốt. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng ra khỏi các trói buộc. Vì sao? Vì tận cùng pháp chân thật không hề có tướng trói buộc. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì đoạn trừ sự hối hận. Vì sao? Vì không hối hận về chân đế gọi là Sa-môn. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng lìa bỏ nghi ngờ. Vì sao? Vì luôn luôn có lòng tin vào pháp giải thoát thanh tịnh. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng nhổ mũi tên ái dục lên. Vì sao? Vì niềm tin vào giải thoát đã thông suốt. Bạch Thế Tôn! Chúng con chẳng vì Niết-bàn. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều là Niết-bàn hoàn hảo….”

Khi các Ni-kiền Tử được biến hóa nói pháp như thế, có hai trăm Tỳ-kheo không khởi lên các lậu, tâm được giải thoát.

Bấy giờ, trong chúng hội có hai trăm Tỳ-kheo trước đây đã chứng đắc trạng thái thiền thứ tư, các vị ấy khởi tăng thượng mạn cho rằng mình đạt thân sau cùng nên khinh thường người khác, liền đứng dậy bỏ đi và nói: “Các pháp được giảng nói ấy trái với tất cả thế gian. Chúng ta vốn đã được nghe giảng nói pháp tùy thuận, hôm nay chúng ta lại nghe giảng nói những điều chẳng phải pháp, chẳng phải Tỳ-ni, chẳng phải lời của bậc Đạo sư.”

Đại đức Phú-lâu-na nói:

–Lúc ấy, tôi liền nói với Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi: “Hai trăm Tỳ-

kheo từ chỗ ngồi đứng dậy bỏ đi và nói: Các pháp được nói ra ấy trái với thế gian.”

Bồ-tát Văn-thù nói: “Thưa Đại đức Phú-lâu-na! Vì có nhân duyên mà việc thuyết pháp này trái với thế gian. Vì sao? Thưa Đại đức! Thế gian lệ thuộc vào các ấm, giới, nhập, cho nên những người ấy muốn rời bỏ sinh tử và hướng đến Niết-bàn, nhưng họ không biết được thật tánh của sinh tử vĩnh viễn không thể đạt được tức là Niết-bàn, không biết trong đây chẳng có sinh tử cũng chẳng đến Niết-bàn. Chấp nhận sự không hiểu biết như vậy nên mới nói thế gian và sinh tử trái nghịch nhau. Lại chấp có bốn Đế trái với pháp này, mà trong Đệ nhất nghĩa thì chẳng hề có bốn Đế, lại chẳng có đạo, chẳng có công đức. Những người cho trái nhau vì họ còn sự phân biệt. Nếu đã phân biệt thì liền có sự trái nhau. Đạo là bình đẳng nên tất cả các pháp bình đẳng, vì thế gọi là không phân biệt. Nếu hiểu rõ về không phân biệt thì không có trái nhau. Nếu chấp ngã thì có tăng thượng mạn, có tăng thượng mạn nên có trái nhau. Nếu không tạo tác trên, cũng không tạo tác dưới, sự trung đạo bình đẳng này không tạo tác trên dưới, không tạo tác cũng chẳng phải không tạo tác. Người như vậy gọi là không còn tăng thượng mạn, nếu không còn tăng thượng mạn nên không còn trái nhau. Như lời Phật dạy: Ta không tranh cãi với thế gian, chỉ có thế gian tranh cãi với ta. Vì sao? Vì Phật đã đoạn trừ những việc tranh cãi. Nguồn gốc của sự tranh cãi là gì? Đó là: thật hay không thật, chánh hay tà… Như lời Phật dạy, điều mà Bà-la-môn nói là thật. Ý Đại đức nghĩ sao? Là hư vọng chẳng chân thật? Là chánh hay tà? Hay là cả hai? Và dựa vào đâu mà Đại đức biết được điều đó?”

Bấy giờ, ở trước chỗ con đường hai trăm Tỳ-kheo bỏ đi ra, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi biến hóa ra lửa cháy tràn lan, không thể nào đi qua được. Hai trăm Tỳ-kheo liền dùng thần lực để đi trên hư không, nhưng bên trên toàn lưới bằng sắt bao vây ngăn họ lại. Khi đó, các Tỳ-kheo ấy, trên thì bị lưới sắt, dưới thì bị lửa, không còn biết phương cách xoay sở, họ sợ hãi lông tóc dựng đứng. Họ chỉ thấy con đường đi đến rừng Kỳ-đà được trang trí bằng nhiều hoa sen và thấy nhiều người hướng về chỗ Đức Phật để được nghe nhận chánh pháp. Tất cả liền quay trở lại vườn hoa Ca-lợi-la trong rừng Kỳ-đà và hướng đến chỗ Đức Thế Tôn.

Đến nơi, các vị đảnh lễ ngang chân Phật rồi đứng qua một bên.

Đại đức Phú-lâu-na nói:

–Khi đó, tôi liền hỏi các Tỳ-kheo ấy: “Các ông đến chỗ nào và từ đâu đến?”

Các Tỳ-kheo nói: “Thưa Đại đức Phú-lâu-na! Chúng tôi là những A-la-hán các lậu đã hết, thành tựu trạng thái thiền thứ tư, đầy đủ các thần thông. Chúng tôi nghe Bồ-tát Văn-thù nói pháp trái nhau nên bỏ đi, nhưng bị lửa lớn tràn lan ở cõi Phật này nên không thể đi qua được. Liền dùng thần lực để bay lên hư không nhưng lại bị lưới bằng sắt bao vây ngăn lại. Trên dưới đều bị lửa lớn, chúng tôi muốn thưa hỏi Đức Phật về đạo quả A-la-hán.”

Khi ấy, Đức Phật nói với tôi: “Này Phú-lâu-na! Nếu có lửa lớn mà tránh được, điều đó không thể có. Này Phú-lâu-na! Nếu đã rơi vào lưới kiến chấp mà có thể ra khỏi lưới sắt, điều đó không thể có. Này Phú-lâu-na! Nếu đã bị chìm vào nước ái dục mà có thể qua được thế giới của nước, điều đó cũng không thể có. Vì sao? Này Phú-lâu-na! Các Tỳ-kheo này chưa dập tắt được lửa tham, sân, si, vì thế nên họ không thể ra khỏi lửa. Này Phú-lâu-na! Các Tỳ-kheo này bị mắc trong lưới kiến chấp, vì vậy, họ không thể ra khỏi lưới sắt. Này Phú-lâu-na! Các Tỳ-kheo này bị chìm trong nước ái dục mà có thể vượt qua nước lớn, điều này không thể có. Này Phú-lâu-na! Nhưng lửa, lưới sắt và nước ấy vốn không có chỗ đến cũng không đi về đâu, chỉ nhờ thần lực của Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nên mới thấy được những điều ấy. Này Phú-lâu-na! Tham, sân, si, các kiến chấp, ái dục… các pháp ấy đều không từ đâu đến cũng không đi về đâu, chỉ từ điên đảo vọng tưởng, phân biệt, tham dục, phân biệt ta - người mà ra. Do vậy, sinh tử không có ngã cũng không có đối tượng thân thuộc. Nếu không có tâm tán loạn, phát khởi sự tu hành chân chánh, ở một nơi yên tĩnh trang nghiêm tu thiền. Nếu đạt thiền rồi sẽ không kiêu mạn, không chấp thủ. Tâm định tĩnh thực hành quan sát các pháp: pháp nào là nhân, pháp nào là duyên… Quan sát như thế sẽ được thấy biết đúng như thật: Vô minh duyên hành… cho đến lo buồn, khổ sở nhóm họp. Như vậy được gọi là rời khỏi tà kiến.

Như vậy, vô minh diệt thì hành diệt… cho đến lo buồn, khổ sở

diệt. Đó gọi là chánh kiến, là quả vị chân chánh vô vi, không có vô minh đời quá khứ nào có thể diệt, không có vô minh đời hiện tại và vị lai nào có thể diệt. Nhưng suy nghĩ không chân chánh thì vô minh liền phát khởi. Nếu vô minh diệt thì tư duy không chân chánh chẳng sinh khởi. Nếu tư duy không chân chánh ấy diệt thì vô minh cũng diệt. Nếu vô minh diệt thì gọi là sự diệt hoàn toàn. Vì vậy, vô minh diệt thì các hành diệt. Nếu tư duy chân chánh thì quan sát biết đúng như thật. Thân bốn đại này si ám không hiểu biết, như cỏ cây gạch ngói, như bóng, như dợn nắng. Như ta đã giảng nói, thân này như vậy, tâm này như vậy, ý này như vậy, thức này như vậy, tâm này không có hình tướng, màu sắc, không thể nắm giữ, tâm giống như huyễn không thể diễn tả, không ở trong, không ở ngoài, không ở giữa, không thể nắm bắt được… Nếu Tỳ-kheo nào thành tựu tư duy chân chánh như vậy thì được biết tất cả các pháp xưa nay vốn không sinh. Nếu các pháp không sinh tức là Đệ nhất nghĩa.”

Khi Đức Phật giảng nói pháp này, hai trăm Tỳ-kheo, nhiều người không chấp nhận pháp ấy, hoàn toàn diệt tận các lậu, tâm được giải thoát.

Bấy giờ, Ni-kiền Tử Tát-già mất các đồ chúng, lo buồn không vui, ông đi đến chỗ Đức Thế Tôn nơi vườn Ca-lợi-la và khu vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc thành Xá-vệ. Sau khi thăm hỏi Đức Phật, ông đứng qua một bên thưa: “Thưa Cù-đàm! Tôi luôn luôn nghe Sa-môn Cù-đàm dùng năng lực huyễn thuật để chiếm đoạt đồ chúng của người khác, đến nay tôi mới chính mắt nhìn thấy. Người đã sai khiến Văn-thù-sư-lợi phá hoại đồ chúng của tôi rồi đưa họ đến chỗ Phật, nghe nhận và làm theo pháp tà, không đến chỗ của tôi, không nghe lời dạy của tôi, tự ý muốn làm gì thì làm….”

Lúc ấy, có một ngoại đạo vừa xuất gia tên là Thắng Chí đang ngồi trong chúng hội liền dùng lời chân thật nói với Ni-kiền Tử: “Hãy ngưng lại, thưa Ni-kiền Tử! Đừng ở trước Đức Thế Tôn, đại chúng Tỳ-kheo và Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi sinh tâm không cung kính, không nên để mất lợi ích, chịu khổ lâu dài và đừng nên ưa thích bị đọa vào đường ác. Xin Ni-kiền Tử Tát-già hãy nghe tôi nói ví dụ để lam rõ ý nghĩa này.

Ví như có người ngu si, không có trí tuệ, muốn xin váng sữa, cầm

bình đi đến sông Hằng, múc nước rồi đi đến chỗ khác, khuấy nước mãi đến lúc mệt lả mà vẫn chẳng thấy váng sữa. Cũng vậy, thưa Ni-kiền Tử! Các ngoại đạo của người muốn tu hành đoạn trừ kết sử, thọ giới hơ đốt thân, oai nghi và các pháp đều là tà vạy nên không thể đoạn trừ được gì, cũng giống người múc nước sông Hằng ấy. Rồi lại ở trong pháp điều phục của Thế Tôn mà khởi tâm giận dữ, sẽ bị đọa vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh.”

Rồi lại nói tiếp: “Thưa Ni-kiền Tử! Như có một người thông minh trí tuệ muốn có váng sữa. Người ấy lấy loại sữa tốt rót vào bình rồi khuấy đều, chỉ dùng sữa rất ít nhưng được rất nhiều váng sữa, lại từ sinh tô chuyển thành thục tô. Cũng vậy, thưa Ni-kiền Tử! Những người tại gia, xuất gia trong chánh pháp của Đức Phật có đầy đủ niềm tin thanh tịnh, có nhiều đường hướng đến giải thoát, siêng năng tu tập tiến tới và nhanh chóng đạt được giải thoát, cũng như người trí vì muốn có được váng sữa mà rót sữa vào bình.

Lại nữa, thưa Ni-kiền Tử! Như có hai người, người này đập bể hàng trăm ngàn chiếc bình sành của người kia, sau đó, ban cho người kia những chiếc bình quý báu đẹp. Thưa Ni-kiền Tử! Ý ông nghĩ sao? Người này có làm tổn hại người kia không?”

Ni-kiền Tử đáp: “Không, thưa Thắng Chí.”

“Cũng vậy, thưa Ni-kiền Tử! Những đệ tử ngoại đạo như những chiếc bình sành của người kia, phá vỡ rồi liền hội nhập vào pháp của Như Lai, cũng như có được những chiếc bình quý báu, chỉ được tăng thêm chứ không có gì bị hao tổn. Lại nữa, thưa Ni-kiền Tử! Như có người lái buôn ngu si không biết phương cách xoay xở, đưa nhiều người vào con đường không đúng. Lại có một người lái buôn khác có trí tuệ lớn, thương yêu mọi người, hướng dẫn họ đi theo con đường đúng đắn. Cũng vậy, thưa Ni-kiền Tử! Các người cũng như người tự xưng là thầy kia, là người chẳng biết đường, là người dẫn chứng bất thiện, là người chẳng thấy con đường và không thể giảng nói về con đường đạo. Vì vậy, các người hướng dẫn chúng sinh vào con đường tà vạy. Hôm nay, Đức Thế Tôn như là vị lái buôn lớn, biết con đường thiện, thấy con đường và giảng nói về con đường, dẫn dắt các ngoại đạo đưa họ vào con đường chân chánh. Thưa Ni-kiền Tử! Đồ chúng

của người tất cả đều ở đây, người hãy dẫn họ về.”

Khi ấy, một vạn hai ngàn người đều theo Ni-kiền Tử Tát-già trở về. Ngoài ra những người ở lại đều đạt được các minh.

Đức Phật nói: “Lành thay! Lành thay! Hãy đến đây các Tỳ-kheo, các ông đều thành Sa-môn.”

Bấy giờ, Đức Phật hỏi ngoại đạo Thắng Chí: “Ông có thấy một vạn hai ngàn người bỏ đi theo Tát-già hay không?”.

Thắng Chí đáp: “Bạch Thế Tôn! Con đã thấy.”

Đức Phật nói: “Này Thắng Chí! Những vị ấy sẽ ở trong số chúng hội đầu tiên của Phật Di-lặc. Vì sao? Vì nhờ họ đã được nghe pháp sâu xa như vậy và đã cúng dường ta. Ni-kiền Tử Tát-già cũng sẽ là người có trí tuệ bậc nhất ở chỗ Đức Phật Di-lặc, giống như Xá-lợi-phất ở chỗ ta hiện nay. Vì sao? Vì ta biết vị ấy đã hiểu rõ về ngã, nhưng vì ngã mạn nên chưa bỏ kiến chấp được.”

Khi ấy, Thắng Chí thưa Bồ-tát Văn-thù: “Thưa Nhân giả! Đời mạt pháp sau này sẽ có nhiều Tỳ-kheo tăng thượng mạn.”

Bồ-tát Văn-thù nói: “Này thiện nam! Vào đời mạt pháp sau này, khi pháp gần diệt hết, những người tăng thượng mạn rất hiếm có. Vì sao? Vì không thể tu hành chứng đắc bốn Thiền, chứng đắc bốn Thiền rồi thường khởi lên tăng thượng mạn. Vào đời mạt pháp sau này, khi chánh pháp gần diệt hết, các Tỳ-kheo còn không thể trụ tâm được huống nữa là chứng đắc bốn Thiền. Vì vậy, này thiện nam! Vào đời mạt pháp sau này, những người tăng thượng mạn rất hiếm có. Lại nữa, này thiện nam! Có hai loại người tăng thượng mạn. Một là tin vào kiến chấp, hai là ngã mạn về thiền định. Người ngã mạn về thiền định nghĩa là vì lợi dưỡng và tiếng khen nên khởi lên tăng thượng mạn. Người tin vào kiến chấp chính là những người khởi lên tăng thượng mạn, chê bai pháp Phật. Người tăng thượng mạn sẽ bị đọa vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ.”

Thắng Chí thưa: “Thưa Nhân giả! Phải làm thế nào để biết được tâm của người nào đó có tăng thượng mạn hay không?”

Bồ-tát Văn-thù đáp: “Những người phàm phu muốn đạt Niết-bàn mà thật sự chẳng phải là A-la-hán, nếu nghe giảng nói pháp này, họ sẽ lo sợ, kinh hãi, nên biết, những người phàm phu ấy là những người có

tâm tăng thượng mạn, chẳng phải là các A-la-hán thật sự của Đức Như Lai. Nếu nghe pháp từ người khác mà lo sợ, kinh hãi, nên biết, đó chính là những kẻ phàm phu, là người tăng thượng mạn, chẳng phải là A-la-hán. Những người ấy có thể báo đáp thanh tịnh các đối tượng thi ân nhưng không phải là A-la-hán. Nếu dứt sạch tất cả các kết sử phiền não, người ấy không còn đối tượng nương tựa, là ruộng phước của thế gian. Nếu còn tất cả các kết sử phiền não tức còn đối tượng nương tựa, chẳng phải là ruộng phước của thế gian, nếu ở trong đây, nên biết, đó là người tăng thượng mạn. Tất cả các pháp đều thể nhập Niết-bàn, nếu quan sát, phân biệt về Niết-bàn, nên biết, đó là người tăng thượng mạn. Tất cả các pháp là không nên biết, không nên đoán, không nên chứng, không nên tu… Nếu không biết sự thấy ấy, nên biết, đó gọi là người tăng thượng mạn.”

Thắng Chí hỏi: “Thưa Nhân giả! Nếu người không tăng thượng mạn thì có hình tướng ấn chứng nào không?”

Bồ-tát Văn-thù nói: “Không trái, không hoại diệt, đó là hình tướng ấn chứng của người không tăng thượng mạn. Vì sao? Vì không có âm thanh nào có thể gây cho người này sự sợ hãi, họ giống như sư tử chúa. Tất cả các âm thanh đều không thể khiến người ấy sợ hãi, Tỳ-kheo không tăng thượng mạn cũng vậy, nghe các âm thanh không hề sợ hãi. Vì sao? Vì người ấy biết rõ âm thanh giống như tiếng vọng. Như tiếng vọng ấy không có tâm, ý, thức mà có âm thanh. Biết về tâm, ý và thức đúng như thật như vậy. Tất cả các âm thanh đều do duyên mà khởi lên, không hề chân thật. Biết như vậy rồi thì biết không pháp nào có một tên nhất định là âm thanh. Nghe âm thanh Phật không ham thích, nghe tiếng của ngoại đạo cũng không chê bai, nghe pháp thiện thanh tịnh tâm không ham thích, nghe pháp nhiễm ô cũng không ghét bỏ. Khéo léo biết rõ tận cùng trước sau của tất cả các âm thanh. Tướng ấn chứng như vậy là không tăng thượng mạn, là ấn chứng không có cao thấp, ấn chứng đúng như thật, ấn chứng con đường tri kiến chân chánh, ấn chứng thể nhập vào nhất đạo, ấn chứng hội nhập pháp giới bình đẳng, ấn chứng như không thể hủy hoại, ấn chứng không trái với như, ấn chứng an trú trong chân thật, ấn chứng Đệ nhất nghĩa không, ấn chứng ba đời đều bình đẳng, ấn chứng không có sự sinh khởi ban đầu,

ấn chứng quan sát về tánh của chánh pháp… Các ấn ấn chứng tất cả các pháp như vậy. Tỳ-kheo như thế gọi là không tranh cãi, nghe rồi liền được vô ngại, không lo, không sợ, không kinh, không hãi, không chấp ngã, không chấp vào pháp, tất cả đều bình đẳng….”

Bấy giờ, ngoại đạo Thắng Chí thưa: “Thưa Thế Tôn! Hôm nay, từ chỗ của bậc tri thức thiện, con được nghe đạo chân chánh và công đức của Đại thừa. Bạch Thế Tôn! Hôm nay, từ Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, được nghe thuyết giảng pháp này, con xin phát tâm cầu đạo quả Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng. Lành thay! Bạch Thế Tôn! Kính xin Thế Tôn giảng nói pháp ứng hợp để khiến con được nghe rồi liền nhanh chóng tu tập pháp hỗ trợ Bồ-đề, nhanh chóng đạt đạo Chánh chân Vô thượng, vì khắp tất cả vô lượng, vô số các chúng sinh.”

Đức Phật nói: “Này Thắng Chí! Bồ-tát có hai pháp nhanh chóng thông đạt đầy đủ Đại thừa. Hai pháp ấy là gì? Đó là tinh tấn và không buông lung.

Trong đó, tinh tấn nghĩa là đúng như pháp mà đạt được của cải, thì đều xả bỏ tất cả. Không buông lung nghĩa là bố thí không mong được đền đáp, tất cả đều hồi hướng về Nhất thiết trí.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là chân chánh đoạn trừ tất cả các pháp ác bất thiện, thành tựu viên mãn đầy đủ tất cả các pháp thiện. Không buông lung nghĩa là kiên cố giữ gìn giới thanh tịnh, không phải vì phước báo đời sau mà tất cả đều hồi hướng về đạo Vô thượng.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là tu hành nhẫn nhục, không tiếc thân mạng. Không buông lung nghĩa là không có tâm làm hại đến các chúng sinh.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là chứa nhóm các pháp thiện không biết nhàm chán. Không buông lung nghĩa là chứa nhóm các pháp thiện, hồi hướng về đạo Vô thượng.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là tâm không nhàm chán đối với các thiền chi. Không buông lung nghĩa là không tham đắm thiền vị đối với các thiền chi.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là chứa nhóm những sự học rộng không thấy nhàm chán. Không buông lung nghĩa là chánh niệm, tu hành trí tuệ của bậc Thánh.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là không bỏ bốn Nhiếp pháp. Không buông lung nghĩa là không được để thân tâm rời xa chánh pháp.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là có tâm Từ bình đẳng duyên nơi tất cả chúng sinh. Không buông lung nghĩa là không được vin dựa theo pháp từ của chúng sinh.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là dạy cho chúng sinh phát tâm cầu Nhất thiết trí. Không buông lung nghĩa là quan sát tất cả các pháp đều như huyễn, nhưng không bao giờ rời bỏ tâm cầu Nhất thiết trí.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là phát khởi ba minh. Không buông lung nghĩa là giữ gìn không để rơi vào các lậu.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là tu tập Thánh đế siêng năng như bị lửa đang thiêu cháy trên đầu. Không buông lung nghĩa là không tùy theo sự chứng đắc mà diệt độ.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là vì để làm viên mãn các tướng mà chứa nhóm điều thiện không thấy mỏi mệt. Không buông lung nghĩa là quan sát Pháp thân.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là tu hành, làm thanh tịnh cõi Phật. Không buông lung nghĩa là làm thanh tịnh cõi chúng sinh.

Lại nữa, tinh tấn nghĩa là chứa nhóm ba mươi bảy pháp hỗ trợ Bồ-đề. Không buông lung nghĩa là an trú trong pháp giải thoát tịch tĩnh …

Thắng Chí nên biết! Bồ-tát có được các nghiệp thiện, phương tiện là đều do tinh tấn mà được thành tựu. Bồ-tát có được hạnh nghiệp Nhất thiết trí là do không buông lung mà thành tựu. Cho nên, ta nói Bồ-tát thành tựu trí tuệ và phương tiện, không sợ hãi, không thoái chuyển đối với đạo Chánh chân Vô thượng.”

Khi Phật giảng nói pháp ấy, ngoại đạo Thắng Chí đạt được pháp Nhẫn vô sinh, tâm thanh tịnh và vô cùng hoan hỷ, bay lên hư không cao bằng bảy cây Đa-la. Tam thiên đại thiên thế giới chấn động đủ sáu cách, ánh sáng rực rỡ soi chiếu khắp nơi, âm nhạc cõi trời không tấu mà tự trổi lên, trời rưới mưa hoa.

Bấy giờ, biết được tâm của Thắng Chí, Đức Thế Tôn liền mỉm cười. Theo pháp thường lệ, khi chư Phật mỉm cười, từ nơi khuôn mặt có vô số trăm ngàn ánh sáng rực rỡ nhiều màu sắc, chiếu đến khắp vô

lượng, vô biên thế giới, lên đến cõi Phạm thiên, ngăn ngại cả ánh sáng mặt trời, mặt trăng, che lấp mất cung điện của ma, rồi trở lại, nhiễu quanh bên phải thân Phật trăm ngàn vòng và nhập vào nơi đỉnh đầu.

Khi ấy, Đại đức A-nan, nương nơi thần lực của Phật, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, bày vai phải, gối phải quỳ xuống đất, hướng về Đức Phật, chắp tay nói kệ:

Hoa phước đức, trí tuệ

Ánh sáng hướng dẫn đời

Hoa ba mươi hai tướng

Các vẻ đẹp trang nghiêm.

Đi như sư tử chúa

Lực tinh tấn mạnh mẽ

Vì sao Phật mỉm cười

Kính xin Phật giảng nói.

Lời Phật như tiếng sấm

Tiếng Phật: Sư tử gầm

Tiếng Ca-lăng-tần-già

Nghe thanh tịnh dịu êm.

Tiếng tam thiên thế giới

Chư Thiên và loài người

Muốn so với tiếng Phật

Tính toán không thể được.

Trí Thanh văn, Duyên giác

Và trí các Bồ-tát

Không thể sánh bằng Phật

Không biết Nhất thiết trí.

Kính xin Phật giảng nói

Vì sao lại mỉm cười?

Trời, Người, Rồng, Tu-la

Nghe đều đạt Bồ-đề.

Tâm được lìa hai bên

Cũng không chấp ở giữa

Tất cả đều không chấp

Bình đẳng như hư không.

Hết thảy không thể đến

Vượt trên mọi thế gian

Thưa Bậc Trí hư không

Vì sao Phật mỉm cười?

Ánh sáng xanh, vàng ròng

Màu hồng, tím, đỏ, trắng

Từ mặt sáng rực rỡ

Nhiều như cát sông Hằng.

Chiếu khắp vô số cõi

Rộng rãi như hư không

Diệt đường ác, được vui

Nhờ ánh sáng Phật soi.

Phóng ánh sáng đầu gối

Là thọ ký Thanh văn

Phóng ánh sáng nơi tay

Nói về Bích-chi-phật.

Phật thọ ký Đại thừa

Đạo Nhất thiết trí tuệ

Ánh sáng lợi chúng sinh

Rồi nhập vào đỉnh đầu.

Lành thay Đức Thế Tôn!

Bậc Ứng Cúng ba cõi

Xin như thật giảng bày

Diễn nói cho đại chúng.

Dứt trừ nghi, được vui

Vì sao Phật mỉm cười?

Ngàn vạn ức chúng sinh

Nghe rồi tâm hoan hỷ.

Nghe kệ thỉnh mời như vậy xong, Đức Phật hỏi:

–Này A-nan! Ông có thấy thiện nam Thắng Chí, người bay lên hư không cao bằng bảy cây Đa-la, đạt được pháp Nhẫn vô sinh, chắp tay đảnh lễ ta và được trăm ngàn chư Thiên cúng dường hay không?

Đại đức A-nan đáp:

–Bạch Thế Tôn! Con đã thấy.

Đức Phật nói:

–Này A-nan! Thiện nam Thắng Chí này đã từng ở chỗ bảy mươi hai ức Đức Phật, trồng các căn lành, thực hành đạo Bồ-tát, tu tập đạo Chánh chân Vô thượng.

Thuở đó, Thắng Chí thường làm vua Đại chuyển luân, cung kính cúng dường tôn trọng ngợi khen các Đức Như Lai ấy, luôn tu hành phạm hạnh, ủng hộ, thọ trì tất cả các pháp của chư Phật ấy.

Này A-nan! Từ đây về sau, thiện nam Thắng Chí cũng sẽ luôn gặp vô lượng, vô số Đức Phật, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, luôn tu hành phạm hạnh, khiến cho vô lượng, vô số chúng sinh ở trong đạo Bồ-đề. Sau vô lượng, vô số kiếp, chứa nhóm đạo Bồ-đề rồi, sẽ đạt đạo Chánh chân Vô thượng, thành Bậc Tối Chánh Giác, hiệu là Trí Quang Vương gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, xuất hiện ở đời, nước tên là Hỷ kiến, kiếp tên là Nhất bảo nghiêm.

Này A-nan! Những đồ dùng của nước Hỷ kiến ấy giống như trong cõi trời Tha hóa tự tại. Chúng sinh ở nước ấy không tham đắm sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; không ai có các hình tướng xấu, mọi người đều cung kính nhau, hoan hỷ, vui vẻ. Tất cả chúng sinh đều đến gặp Đức Phật Trí Quang Vương, thậm chí trong mộng cũng luôn được thấy Phật, không rời sự niệm Phật. Vì vậy, nước ấy mới có tên là Hỷ kiến. Trong kiếp ấy chỉ có một Đức Như Lai làm các Phật sự. Phật và chúng sinh đều sống thọ một kiếp. Vì thế, kiếp ấy được gọi là Nhất bảo nghiêm.

Này A-nan! Phật Trí Quang Vương ấy có chúng đệ tử toàn là Bồ-tát chín mươi hai ức vị đều là những vị của pháp hội buổi đầu, đạt tâm không thoái chuyển. Khi Như Lai Trí Quang Vương sắp vào Niết-bàn, Ngài sẽ thọ ký cho Bồ-tát Sư Tử Tấn Khứ sẽ thành Phật hiệu là Sư Tử Tướng gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, sống thọ mười trung kiếp, sau đó mới Niết-bàn và Tăng chúng cũng sẽ gồm vô lượng, vô biên các Bồ-tát.

Khi Phật Trí Quang Vương Niết-bàn, xá-lợi toàn thân Ngài được thờ trong một tòa tháp báu rộng sáu mươi do-tuần, cao tám mươi do-tuần, tháp được trang trí bằng nhiều châu báu.

Bấy giờ, Bồ-tát Thắng Chí từ hư không đi xuống, đảnh lễ ngang chân Phật, đi nhiễu quanh bên phải bảy vòng, hướng về Đức Phật khen ngợi bằng cách nói kệ Pháp giới bất hoại:

Cõi Sắc và pháp giới

Cõi chúng sinh đồng nhau

Cõi ấy bằng cõi trí

Nay thọ ký cho con.

Cõi thọ, cõi phiền não

Cũng như cõi hư không

Các pháp đồng cảnh giới

Hôm nay con đến đây.

Pháp giới và cõi Dục

Và cùng với ba cõi

Cũng đồng như hư không

Sự thọ ký cũng vậy.

Cõi sinh tử, Niết-bàn

Cũng đồng như pháp giới

Cõi này và cõi nước

Cõi đất, cõi gió, lửa.

Cõi các ấm, các nhập

Cõi mắt, cõi nhãn thức

Cõi ý và pháp giới

Cảnh giới đều đồng đẳng.

Không thọ ký các ấm

Giới và nhập của con

Không thọ ký danh, sắc

Không thọ ký trong, ngoài.

Nhờ âm thanh mà biết

Đạo sư thọ ký con

Âm thanh là tịch tĩnh

Phật không có tâm ý.

Thực hành tâm thọ ký

Con cũng không có thức

Để được nhận thọ ký

Như con, Phật cũng vậy.

Như Phật con cũng vậy

Các chúng sinh cũng thế

Thọ ký - nhận: Đều vậy

Thọ ký là chân thật.

Như Như đều rời bỏ

Không hủy hoại pháp giới

Trụ tận cùng chân thật

Con kính lễ Thế Tôn.

Đồng vào tất cả pháp

Như hư không vô vi

Biết rõ các phương tiện.

Khi ấy, nói kệ khen ngợi Đức Phật xong, Bồ-tát Thắng Chí đảnh lễ ngang chân Phật, đi nhiễu quanh bên phải bảy vòng rồi ngồi qua một bên.

Lúc đó, Đức Phật bảo:

–Này A-nan! Ông nên thọ trì, đọc tụng, biên chép kinh này và ở giữa đại chúng giảng nói rộng rãi.

Đại đức A-nan thưa:

–Thưa Thế Tôn! Con xin thọ trì. Kinh này tên là gì và phải phụng giữ như thế nào?

Đức Phật nói:

–Này A-nan! Kinh này tên là Văn-thù-sư-lợi Thần Thông Sở Trì, còn gọi là Diệt Trừ Nhất Thiết Chư Ma Ngoại Đạo Âm Thanh, cũng có tên là Thái Bảo, hoặc là Bảo Khiếp, hãy như vậy mà thọ trì.

Đức Phật giảng nói kinh này xong, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Thắng Chí, Đại đức A-nan và các đại chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, loài Người và Càn-thát-bà… nghe lời Phật dạy đều vô cùng hoan hỷ.

Số 463 - Kinh Văn-Thù-Sư-Lợi Vào Niết-Bàn

SỐ 463

KINH VĂN-THÙ-SƯ-LỢI VÀO NIẾT-BÀN

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Cư sĩ Nhiếp Đạo Chân.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại khu vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng đông đủ chúng đại Tỳ-kheo Tăng tám ngàn vị, như: Trưởng lão Xá-lợi-phất, Đại Mục-kiền-liên, Ma-ha Ca-diếp, Ma-ha Ca-chiên-diên… Các vị này là bậc đứng đầu ở trong chúng.

Lại có mười sáu vị Đại Bồ-tát và một ngàn vị Bồ-tát của đời Hiền kiếp, Đại Bồ-tát Di-lặc là vị đứng đầu.

Lại có một ngàn hai trăm Bồ-tát ở các phương khác, Bồ-tát Quán Thế Âm là vị đứng đầu.

Bấy giờ, vào khoảng sau nửa đêm, Đức Thế Tôn vào Tam-muội tên là Nhất thiết quang. Đức Thế Tôn vào Tam-muội này rồi, toàn thân phóng ra những ánh sáng màu vàng ròng rất mạnh, chiếu sáng khắp rừng cây Kỳ-đà, ánh lên màu sắc như vàng, xoay vòng uyển chuyển, chiếu tới phòng của Bồ-tát Văn-thù, hóa làm đài vàng bảy lớp, trên mỗi mỗi đài có Đức Phật được hóa ra đang đi kinh hành trong đài ấy.

Khi đó, ở trước phòng của Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, tự nhiên hóa sinh năm trăm hoa sen bằng bảy báu, tròn như bánh xe, dùng bạc làm cộng, dùng mã não A-mâu-trá làm đài, lấy ngọc trân châu có màu sắc xen tạp để làm tua (nhụy). Hoa này phát ra ánh sáng, chiếu đến tinh xá

của Đức Phật. Từ tinh xá, xoay trở lại rồi vào phòng Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi.

Lúc này, trong hội, có Đại Bồ-tát tên là Bạt-đà-ba-la, từ phòng đi ra thấy điềm lành này, bèn đến đảnh lễ trước tinh xá của Phật, rồi tới nói với Tôn giả A-nan:

–Ông nên biết! Đêm nay Đức Thế Tôn hiện tướng thần thông, vì tạo lợi ích cho chúng sinh, Ngài sẽ giảng nói pháp vi diệu, ông nên đánh kiền chùy để tập hợp chúng.

Tôn giả A-nan nói:

–Thưa Đại sĩ! Đức Thế Tôn nay đang nhập thiền định, tôi chưa nhận lời chỉ dạy, làm sao dám tập hợp chúng?

Khi Tôn giả A-nan nói như thế, Tôn giả Xá-lợi-phất cũng đến chỗ Tôn giả A-nan và bảo:

–Pháp đệ cũng cần biết lúc nào thì nên tập hợp chúng!

Bấy giờ, Tôn giả A-nan đi vào tinh xá của Phật, đảnh lễ Đức Thế Tôn. Trong thời gian chưa ngước đầu lên, thì ở nơi hư không đã có tiếng nói, bảo Tôn giả A-nan:

–Hãy mau tập hợp chúng Tăng!

Tôn giả A-nan nghe như vậy, trong lòng rất vui, liền đánh kiền chùy tập hợp chúng, âm thanh này vang khắp nước Xá-vệ, phía trên thấu đến trời Hữu đảnh, các vị Đế Thích, Phạm thiên, Hộ thế Thiên vương, cùng với vô số Thiên tử, mang theo hương hoa của trời, cùng đến rừng Kỳ Đà tập hợp.

Khi ấy, Đức Thế Tôn từ Tam-muội an lành đứng dậy, mỉm cười, có ánh sáng năm sắc từ miệng Đức Phật phóng ra. Khi ánh sáng này xuất hiện, thì tinh xá Kỳ hoàn biến thành lưu ly.

Bấy giờ, Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi đi vào tinh xá của Phật, cúi đầu đảnh lễ, trên mỗi đầu gối của Bồ-tát sinh ra năm hoa sen. Bồ-tát Văn-thù ở trước Phật, khi chắp tay, nơi mười đầu ngón tay và các hoa văn trên bàn tay xuất hiện mười ngàn hoa sen, có sắc vàng, để rải trên chỗ Đức Phật, hóa thành lọng báu lớn bằng bảy báu, có treo các cờ phướn, mười phương vô lượng chư Phật, Bồ-tát đều hiện trong lọng báu ấy. Bồ-tát Văn-thù nhiễu quanh Phật ba vòng, rồi lui ra ngồi một bên.

Lúc đó, Bồ-tát Bạt-đà-ba-la từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, đảnh lễ Đức Thế Tôn, quỳ dài, chắp tay bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi đã từng gần gũi trăm ngàn chư Phật, tại thế giới Ta-bà này đã hành trì vô số các việc Phật, ở khắp mười phương luôn biến hiện tự tại, về sau này, khoảng bao lâu thì sẽ vào Niết-bàn?

Đức Phật bảo Bồ-tát Bạt-đà-ba-la:

–Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi có tâm Từ bi rộng lớn, sinh trong nhà Bà-la-môn Phạm Đức, thôn Đa-la, nước này. Khi sinh ông, trong nhà, các phòng ốc đều hóa thành hoa sen lớn, ông từ hông phải của mẹ sinh ra, thân sắc vàng tía, chân vừa chạm đất liền có thể nói cười như đồng tử ở cõi trời, có lọng bằng bảy báu luôn che trên đầu. Khi lớn lên, đi tìm các tiên nhân cầu xin xuất gia, nhưng các Bà-la-môn, gồm chín mươi lăm phái với các bậc thầy luận nghị, đều không ai có thể đối đáp được với ông. Chỉ đối với giáo pháp của ta, ông mới chịu xuất gia học đạo, thành tựu và thường an trú vào Tam-muội Thủ-lăng-nghiêm. Dùng năng lực của Tam-muội này, có mặt ở khắp mười phương, hoặc hiện đản sinh, xuất gia, thành đạo, giảng nói pháp, vào Niết-bàn, phân chia xá-lợi, làm lợi ích cho tất cả chúng sinh. Như vậy, vị Đại sĩ này, an trú lâu trong định Thủ-lăng-nghiêm. Sau khi Đức Phật vào Niết-bàn bốn trăm năm mươi năm, ông sẽ đến tại núi Tuyết, vì năm trăm vị Tiên nhân mà nêu bày, diễn nói mười hai bộ kinh, để giáo hóa, làm cho họ đều thuần thục, khiến họ đều được vào quả vị không còn thoái chuyển, cùng các thần tiên, với thân tướng Tỳ-kheo, bay trong hư không, đến chỗ đã được sinh ra, nơi thôn xóm vắng vẻ, bên gốc cây Ni-câu-lâu-đà, ngồi trong tư thế kiết già, vào Tam-muội Thủ-lăng-nghiêm. Do diệu lực của Tam-muội này, những lỗ chân lông nơi thân đều phóng ra ánh sáng sắc vàng, chiếu khắp mười phương thế giới, độ thoát những người có duyên. Năm trăm vị tiên nhân kia đều thấy ánh sáng như lửa từ các lỗ chân lông nơi thân phát ra. Khi ấy, thân của Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi như núi vàng tía, cao một trượng sáu, ánh sáng tròn đầy, trang nghiêm hiển bày ra các phía xa tới một tầm. Ở trong vòng hào quang ấy, có năm trăm vị Phật được hóa ra, mỗi mỗi vị hóa Phật đó đều có năm vị Bồ-tát được hóa ra làm người hầu hạ. Chiếc mũ của Bồ-tát Văn-thù dùng

ngọc báu Tỳ-lăng-già để trang nghiêm, tỏa ra năm trăm thứ màu sắc khác nhau, trong mỗi mỗi sắc đó, mặt trời, mặt trăng, sao, chư Thiên, long cung, chúng sinh nơi thế gian, với các sự việc rất ít thấy, đều hiện rõ ở ấy. Lông trắng giữa chặng mày, xoay về phía bên phải, rất uyển chuyển, tuôn ra các vị hóa Phật, nhập vào nơi lưới ánh sáng, khắp thân, ánh sáng có thứ lớp liền nhau, trong mỗi mỗi lớp ánh sáng có năm ngọc ma-ni, mỗi mỗi ngọc ma-ni đều có ánh sáng khác nhau, chiếu soi rõ ràng. Trong những màu sắc ấy có rất nhiều vị Phật và Bồ-tát được hóa ra, không thể nói hết. Riêng thân Bồ-tát, tay trái ôm bình bát, tay phải cầm giữ kinh điển Đại thừa, hiện tướng này rồi, ánh sáng đều diệt. Lại hóa làm hình tượng lưu ly, ở trên cánh tay trái có mười ấn Phật, trong mỗi mỗi ấn đó có mười tượng Phật, nói về hồng danh của mười Đức Phật rất phân minh. Trên cánh tay phải có bảy ấn Phật, nơi mỗi mỗi ấn đó có bảy tượng Phật, nói về hồng danh của bảy Đức Phật cũng rất phân minh. Trong thân, ngay trung tâm, có tượng Phật bằng vàng ròng ngồi kiết già trên hoa sen, thân cao sáu thước. Thân hình như vậy đều hóa hiện khắp cả mười phương.

Đức Phật bảo Bồ-tát Bạt-đà-ba-la:

–Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi có vô lượng thần thông, vô lượng sự biến hiện, không thể ghi nhận đầy đủ hết được. Ta nay chỉ nói tóm lược, vì các chúng sinh mê mờ nơi đời sau. Nếu có chúng sinh nào được nghe danh hiệu Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, thì sẽ trừ bỏ được tội báo trong mười hai ức kiếp sinh tử. Nếu có người lễ bái, cúng dường, đời đời sẽ sinh vào nhà của chư Phật, do nhờ oai thần hộ niệm của Bồ-tát Văn-thù. Vì vậy, nên tất cả chúng sinh cần phải luôn nhớ nghĩ và quán tưởng hình tượng Bồ-tát Văn-thù.

Phương pháp suy nghĩ, nhớ tưởng hình tượng Bồ-tát Văn-thù là:

Trước hết, nên nghĩ đến hình tượng bằng chất lưu ly. Xem xét nghĩ đến hình tượng lưu ly, như trên đã nói, mỗi mỗi phải xem xét thật rõ. Nếu chưa được thấy, nên siêng năng tụng trì kinh Thủ-lăng-nghiêm, xưng niệm danh hiệu Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi từ một ngày cho đến bảy ngày, Bồ-tát Văn-thù sẽ đến với người này.

Nếu có người bị nghiệp chướng đời trước ngăn che thì trong khi nằm ngủ, trong mộng sẽ được thấy. Nếu trong mộng được thấy Bồ-tát

Văn-thù-sư-lợi, nếu hiện tại người ấy cầu đạt quả vị Thanh văn, do thấy Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, nên sẽ được quả Tu-đà-hoàn, cho đến được quả A-na-hàm. Nếu là người xuất gia thấy Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, khi đã được thấy rồi thì chỉ một ngày một đêm tu hành, sẽ thành tựu quả A-la-hán. Nếu có tâm tin tưởng sâu xa vào kinh điển Đại thừa, thì sẽ là Pháp vương tử, luôn ở trong thiền định, giảng nói pháp nhiệm mầu. Người nơi tâm nhiều rối loạn, khi đang ở trong mộng, sẽ được Bồ-tát Văn-thù giảng nói về thật nghĩa, khiến tâm được vững chắc, đối với đạo Vô thượng không còn thoái chuyển.

Đức Phật bảo Bồ-tát Bạt-đà-ba-la:

–Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi ấy, nếu có người nhớ nghĩ, hoặc muốn cúng dường để tu phước nghiệp, Bồ-tát liền hóa thân làm chúng sinh nghèo nàn, cô độc, khổ não, đến trước người ấy. Nếu có người nghĩ nhớ đến Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, muốn hành tâm Từ, thì người có tâm Từ ấy liền được thấy Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi. Vì vậy, người có trí nên quán xét kỹ ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp của Bồ-tát Văn-thù. Nếu người đã quán xét kỹ như vậy, do năng lực của định Thủ-lăng-nghiêm, sẽ được mau chóng thấy Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi. Xém xét kỹ như thế gọi là chánh quán. Nếu người xem xét khác đi là tà quán.

Sau khi Phật diệt độ, hết thảy chúng sinh, nếu ai nghe được danh hiệu của Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, hoặc thấy hình tượng của Bồ-tát, thì trong trăm ngàn kiếp, sẽ không bị đọa vào đường ác. Nếu có người thọ trì, đọc tụng danh hiệu Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, thì dẫu có nghiệp chướng sâu nặng cũng không rơi vào chốn lửa dữ cực ác của địa ngục A-tỳ, mà thường được sinh đến các cõi nước thanh tịnh ở những phương khác, được gặp Phật, nghe chánh pháp, đạt được Nhẫn vô sinh.

Khi nghe Đức Phật giảng dạy như vậy, có năm trăm thầy Tỳ-kheo liền được xa cảnh bụi bặm, lìa các cấu nhiễm, thành tựu quả A-la-hán. Có vô số chư Thiên phát tâm Bồ-đề, nguyện luôn theo hầu Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi.

Bồ-tát Bạt-đà-ba-la bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Xá-lợi của Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, ai sẽ đứng ra tạo dựng tháp bảy báu để tôn thờ?

Đức Phật bảo:

–Này Bồ-tát Bạt-đà-ba-la! Ở trong Hương sơn có tám vị quỷ thần oai lực lớn, họ sẽ mang xá-lợi của đức Văn-thù vào trong Hương sơn, đặt vào nơi đỉnh núi Kim cang. Vô số chư Thiên, Long, Thần, Dạ-xoa, thường xuyên đến để cúng dường. Khi đại chúng nhóm họp, tượng của Bồ-tát Văn-thù phóng ra ánh sáng, trong ánh sáng ấy thường diễn nói các pháp: Khổ, không, vô thường, vô ngã…

Này Bồ-tát Bạt-đà-ba-la! Đấng Pháp Vương Tử này được thân không bị hư hoại. Ta nay giảng nói cho ông, ông nên khéo thọ trì, rộng vì hết thảy chúng sinh mà diễn nói.

Phật giảng nói như vậy xong, Bồ-tát Bạt-đà-ba-la… cùng các vị Đại Bồ-tát, Tôn giả Xá-lợi-phất… các vị đại Thanh văn, các trời, rồng nơi tám bộ chúng, nghe Đức Phật giảng dạy như vậy, ai nấy đều rất vui vẻ, đảnh lễ Phật và lui ra.

Số 464 - Kinh Văn-Thù-Sư-Lợi Vấn Bồ Đề

SỐ 464

KINH VĂN-THÙ-SƯ-LỢI VẤN BỒ-ĐỀ

Hán dịch: Đời Hậu Tần, Tam tạng Pháp sư Cưu-ma-la-thập,

người nước Quy Tư.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, khi Đức Phật mới thành đạo, Phật ở tại đền thờ nơi núi Già-da, thuộc nước Ma-già, cùng đông đủ chúng đại Tỳ-kheo một ngàn người. Các vị ấy trước đây là Tiên nhân bện tóc, nay đều thành tựu đạo quả A-la-hán, việc làm đã xong, tâm rất tự tại, hoàn thành việc lợi mình, cắt đứt các ràng buộc của phiền não, được chánh trí và giải thoát. Lại có một vạn Bồ-tát nơi mười phương thế giới cũng đến nhóm họp. Các vị đều có oai đức lớn, đã đạt được các pháp nhẫn, các Đà-la-ni, các Tam-muội nhiệm mầu, đầy đủ thần thông. Tên của các vị ấy là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Quán Thế Âm, Bồ-tát Đại Thế Chí, Bồ-tát Hương Tượng, Bồ-tát Dũng Thí, Bồ-tát Tùy Trí Hành… đều là bậc đứng đầu. Còn rất nhiều chúng Đại Bồ-tát như vậy, số lượng có cả trăm ngàn vạn ức, không thể lường tính.

Lại có các chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người và không phải người… tất cả họp thành chúng lớn vây quanh.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vào trong Tam-muội sâu xa của chư Phật, xem xét thật kỹ tánh, tướng của các pháp, mới khởi sinh ý nghĩ: “Ta đã được đạo Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng, đạt hết thảy trí tuệ, đã bỏ gánh nặng xuống, vượt qua hiểm nạn của ba cõi, diệt trừ vô minh, được

chân minh, gạt phăng mũi tên tà kiến, đoạn trừ khát ái, thành tựu thuyền pháp, khua vang trống pháp, thổi lớn loa pháp, thành lập cờ pháp, chuyển hạt giống sinh tử, chỉ bày tánh Niết-bàn, bít lấp nẻo tà, khai mở đường chánh, lìa các nghiệp ác, chỉ chỗ ruộng phước. Ta nay nên xem xét lại, cái gì đạt được quả Chánh đẳng Vô thượng Bồ-đề.

Là do thân mà được? Hay từ tâm mà được?

Nếu do thân mà được? Nhưng thân thì không biết, không tự tạo ra, như cỏ cây, ngói đá, do bốn đại hợp thành, từ cha mẹ sinh, nhờ y phục, ăn uống, đồ nằm, tắm rửa mà thân được tồn tại, rồi cũng trở về chỗ hư hoại, bị vô thường hủy diệt. Còn như Bồ-đề, nó chỉ là danh tự, do thế tục cho nên mới nói. Nó không hình, không sắc, không định, không tướng, không hướng, không có nẻo vào, không có đường ra, vượt qua sự nói năng, ra ngoài ba cõi. Không thấy, không nghe, không rõ, không biết, cũng không có chỗ nắm bắt, cũng không hý luận, không thể hỏi, không thể chỉ, không có văn tự, bặt đường nói năng.

Nếu do tâm mà được? Tâm từ các duyên sinh, do duyên sinh, cho nên nó vốn là không, như huyễn, không nơi chốn, không tướng, không tánh, cũng không thật có. Ở trong đó mà được Bồ-đề thì pháp dùng để được đạo Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng, pháp ấy đều không, chỉ có danh tự, do thế tục nên có thể nói năng, đều là do nhớ tưởng phân biệt, thật ra nó vốn không thật có, không có căn bản, cũng không thể tướng, không thọ, không mắc phải, không nhiễm, không lìa, một tướng cũng gọi là vô tướng. Vì vậy nên ở trong pháp này đều không có chỗ được, không có pháp để sử dụng, cũng không Bồ-đề. Như vậy mà thông suốt, mà thấu đạt, thì gọi là Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng.”

Khi ấy, Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi ở trong chúng hội, đứng hầu bên phải Đức Phật, tay cầm lọng báu lớn để che Đức Thế Tôn. Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi im lặng, biết được Thế Tôn đã có những suy nghĩ như vậy, liền bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Nếu tướng của Bồ-đề là như vậy thì các thiện nam tín nữ làm sao phát tâm?

Đức Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Các thiện nam, tín nữ, nên tùy theo tướng của Bồ-đề mà phát tâm.

–Bạch Thế Tôn! Tướng của Bồ-đề ấy làm sao nói ra?

Đức Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Tướng của Bồ-đề ra khỏi ba cõi, vượt ngoài pháp của thế tục, cắt đứt đường nói năng, dứt hẳn các vấn đề phát tâm hay không phát tâm. Như vậy mới gọi là phát tâm Bồ-đề.

Này Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Vì vậy Bồ-tát nên bỏ hết các pháp tâm, để phát tâm Bồ-đề. Không phát chính là phát tâm Bồ-đề. Phát tâm Bồ-đề như tánh tướng của như pháp, như thật tế, không phân biệt, không duyên với thân tâm, đó là phát tâm Bồ-đề. Không vướng mắc vào các pháp, không tăng, không giảm, không khác, không một, đó là phát tâm Bồ-đề. Như ảnh tượng trong gương, như ánh sáng lửa khi cháy, như hình bóng, như tiếng vang, như trăng trong nước, phải nên như vậy mà phát tâm Bồ-đề.

Khi ấy, ở trong chúng hội, có một vị Thiên tử tên là Nguyệt Tịnh Quang Đức, đã được pháp Bất thoái chuyển, hỏi Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi:

–Bồ-tát nương vào sự duyên gì mà thực hành đạo Bồ-tát?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thiên tử nên đem câu hỏi này thưa hỏi Đức Thế Tôn.

Đức Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Bồ-tát nên trả lời cho Thiên tử Nguyệt Tịnh Quang Đức câu hỏi về pháp hạnh của Bồ-tát.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi vì Thiên tử Nguyệt Tịnh Quang Đức nói:

–Ông hãy khéo lắng nghe, ta nay sẽ nói. Này Thiên tử! Ông nên biết, các vị Bồ-tát hành đạo, dùng lòng thương rộng lớn làm căn bản để gieo duyên với chúng sinh.

Thiên tử thưa:

–Lòng thương rộng lớn của Bồ-tát lấy gì làm gốc?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Dùng tâm ngay thẳng làm gốc.

Lại hỏi:

–Tâm ngay thẳng lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Đối với hết thảy chúng sinh, dùng tâm bình đẳng làm gốc.

Lại hỏi:

–Tâm bình đẳng lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Không phân biệt có hành sai khác làm gốc.

Lại hỏi:

–Không phân biệt có hành sai khác ấy, lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng tâm thanh tịnh sâu xa làm gốc.

Lại hỏi:

–Tâm thanh tịnh sâu xa lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng tâm Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng làm gốc.

Lại hỏi:

–Tâm Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng sáu pháp Ba-la-mật làm gốc.

Lại hỏi:

–Sáu pháp Ba-la-mật lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng trí tuệ phương tiện làm gốc.

Lại hỏi:

–Trí tuệ phương tiện lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng không buông lung làm gốc.

Lại hỏi:

–Không buông lung lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng ba hạnh thiện làm gốc.

Lại hỏi:

–Ba hạnh thiện lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng mười nghiệp thiện làm gốc.

Lại hỏi:

–Mười nghiệp thiện lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Do thâu giữ sáu căn làm gốc.

Lại hỏi:

–Thâu giữ sáu căn lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Do nhớ nghĩ chân chánh làm gốc.

Lại hỏi:

–Nhớ nghĩ chân chánh lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng quan sát chân chánh làm gốc.

Lại hỏi:

–Quan sát chân chánh lấy gì làm gốc?

Đáp:

–Dùng niệm vững chắc không quên làm gốc.

Thiên tử nói:

–Thưa Đại sĩ Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát có bao nhiêu tâm mà có thể thâu giữ được nhân, thâu giữ được quả?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đáp:

–Này Thiên tử! Các Bồ-tát có bốn tâm có thể thâu giữ được nhân, thâu giữ được quả. Những gì

là bốn?

1. Tâm mới phát.

2. Tâm hành đạo.

3. Tâm không thoái chuyển.

4. Tâm còn một đời sẽ được thành Phật.

Tâm mới phát do tâm hành đạo làm nhân duyên.

Tâm hành đạo do tâm không thoái chuyển làm nhân duyên.

Tâm không thoái chuyển do tâm còn một đời sẽ được thành Phật làm nhân duyên.

Lại nữa, này Thiên tử! Ông nên biết, tâm của người mới phát như hạt giống lúa gieo vào ruộng. Tâm của người hành đạo như cây lúa đã tăng trưởng. Tâm không thoái chuyển như hoa quả mới thành. Tâm một đời bổ xứ như sự hữu dụng của hoa và quả.

Tâm của người mới phát như thợ mộc muốn đóng xe phải gom gỗ. Tâm của người hành đạo như chặt đẽo, sửa sang cây gỗ. Tâm không thoái chuyển như lắp ráp cây gỗ. Tâm của một đời bổ xứ như xe đã hoàn thành, sử dụng vận chuyển.

Tâm của người mới phát như mặt trăng non. Tâm của người hành đạo như mặt trăng ngày mồng năm. Tâm không thoái chuyển như mặt trăng ngày mồng mười. Tâm Bồ-tát còn một đời sẽ được thành Phật như mặt trăng như mười bốn. Trí tuệ của Như Lai như mặt trăng đêm rằm.

Tâm của người mới phát vượt qua quả vị Thanh văn. Tâm của người đang hành đạo vượt qua quả vị Bích-chi-phật. Tâm không còn thoái chuyển vượt qua địa bất định. Tâm một đời bổ xứ sẽ an trú vào địa định.

Tâm của người mới phát như học chương đầu. Tâm của người hành đạo như học chương thứ hai. Tâm không thoái chuyển như đem chương kinh đó ra ứng dụng. Tâm của vị một đời bổ xứ như đã thông đạt chỗ nhiệm mầu của kinh.

Tâm của người mới phát từ nhân đức mà sinh. Tâm của người hành đạo từ trí đức mà sinh. Tâm ở vị không thoái chuyển từ đoạn đức mà sinh. Tâm ở vị một đời bổ xứ từ quả đức mà sinh.

Tâm của người mới phát từ uy lực của nhân đức. Tâm của người hành đạo từ uy lực của trí đức. Tâm của người không thoái chuyển từ uy lực của đoạn đức. Tâm Bồ-tát bổ xứ từ uy lực của quả đức.

Tâm của người mới phát như người bệnh tìm cầu thuốc. Tâm của người hành đạo như phân biệt được thuốc. Tâm của người không thoái chuyển như bệnh đang uống thuốc. Tâm Bồ-tát bổ xứ như bệnh được lành.

Tâm của người mới phát như được sinh vào nhà Pháp vương. Tâm của người hành đạo như đang học pháp của đấng Pháp vương. Tâm không thoái chuyển như người đang học đầy đủ pháp của đấng Pháp vương. Tâm Bồ-tát bổ xứ như người học được pháp của Pháp vương và được tự tại.

Bấy giờ, ở trong đại chúng có một vị Thiên tử tên là Định Quang Minh Chủ, đối với đạo quả Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng không

còn thoái chuyển, thưa với Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi:

–Thế nào là Đại Bồ-tát rút ngắn được thời gian tu đạo, do rút ngắn được thời gian tu đạo, cho nên mau được đạo Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Này Thiên tử! Đại Bồ-tát muốn rút gọn được thời gian tu đạo thì có hai việc, do rút gọn được việc tu đạo này, nên mau được Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng. Hai việc đó là gì?

1.Phương tiện.

2.Trí tuệ.

Thu tóm các pháp thiện gọi là phương tiện. Phân tích các pháp gọi là tuệ.

Lại nữa, gọi phương tiện là tùy theo các hành của chúng sinh. Gọi tuệ là không chạy theo tướng của tất cả pháp.

Phương tiện là sự ứng hợp với tâm của chúng sinh. Tuệ là không chờ đợi hết thảy pháp.

Phương tiện là hòa hợp với các pháp. Tuệ xa lìa các pháp.

Phương tiện là tạo khởi nhân duyên. Tuệ là diệt nhân duyên.

Phương tiện là biết phân biệt các pháp. Tuệ là pháp tánh không phân biệt.

Phương tiện là trang nghiêm cõi Phật. Tuệ là trang nghiêm cõi Phật mà không có chỗ để phân biệt.

Phương tiện là biết các căn lợi, hay độn của chúng sinh. Tuệ là chúng sinh không thể thủ đắc.

Phương tiện là có thể đến đạo tràng. Tuệ là khéo đạt được tất cả pháp Phật.

Này Thiên tử! Ông nên biết, Đại Bồ-tát lại có hai con đường, do hai con đường này mà người tu hành mau đạt đến đạo Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng. Hai đường đó là gì?

1.Trợ đạo.

2.Đoạn đạo.

Trợ đạo là gồm có năm Ba-la-mật. Đoạn đạo là Bát-nhã ba-la-mật.

Lại có hai con đường. Hai đường ấy là gì?

1.Có liên hệ với đạo.

2.Không liên hệ với đạo.

Có liên hệ với đạo là năm Ba-la-mật. Không liên hệ với đạo là Bát-nhã ba-la-mật.

Lại có hai con đường:

1.Con đường có thể lường được.

2.Con đường không thể lường được.

Đường có thể lường được là phân biệt giữ lấy tướng. Đường không thể so lường là không giữ lấy tướng, phân biệt.

Lại có hai con đường:

1.Con đường trí đạo.

2.Con đường đoạn đạo.

Trí đạo là từ Địa thứ nhất đến Địa thứ bảy. Đoạn đạo là từ Địa thứ tám đến Địa thứ mười.

Khi ấy, trong chúng hội có Bồ-tát tên là Tùy Trí Dũng Hành, hỏi Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi:

–Nghĩa của Bồ-tát là gì? Trí của Bồ-tát như thế nào?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Này Thiện nam! Nghĩa là vô dụng, trí là hữu dụng. Vì sao nghĩa là vô dụng? Do nghĩa là vô vi, pháp vô vi đối với các pháp là vô dụng, chẳng phải là dùng. Vả lại, nghĩa chẳng phải là tướng nhiễm, chẳng phải là tướng lìa, nghĩa ấy đối với pháp là vô dụng, chẳng phải là dùng. Nghĩa lại là không tăng, không giảm, đối với pháp là vô dụng, chẳng phải là dùng.

Này Thiên tử! Thế nào gọi là trí? Trí là nhẫn đạo, là tâm có thể dụng, chẳng phải là không dụng. Vì vậy, nên trí là có sử dụng, chẳng phải là không sử dụng. Trí có công năng trở về với đoạn đức, vì vậy nên trí gọi là hữu dụng, chẳng phải là vô dụng. Trí là khéo biết năm ấm, mười hai nhập, mười tám giới, mười hai nhân duyên, thị xứ, phi xứ. Vì vậy, trí là hữu dụng, chẳng phải là vô dụng.

Lại nữa, này Thiên tử! Các vị Bồ-tát có mười trí. Những gì là mười?

1.Trí nhân.

2.Trí quả.

3.Trí nghĩa.

4.Trí phương tiện.

5.Trí tuệ.

6.Trí thâu tóm pháp.

7.Trí Ba-la-mật.

8.Trí đại Bi.

9.Trí thành tựu chúng sinh.

10.Trí không vướng mắc nơi hết thảy pháp.

Lại nữa, này Thiên tử! Các Bồ-tát có mười sự phát khởi. Những gì là mười?

1.Phát khởi về thân, muốn làm cho thân nghiệp của chúng sinh được trong sạch.

2.Phát khởi về miệng, là muốn cho khẩu nghiệp của chúng sinh được trong sạch.

3.Phát khởi về ý, là muốn cho ý nghiệp của chúng sinh được trong sạch.

4.Phát khởi bên trong, không tham lam vướng mắc vào các vật ở bên trong thân ta.

5.Phát khởi bên ngoài, muốn làm cho tất cả chúng sinh đều được an vui, trụ trong hạnh chánh chân.

6.Phát khởi trí để đầy đủ được trí Phật.

7.Phát khởi tâm Từ, suy nghĩ nhớ tưởng đến tất cả công đức trang ng hiêm.

8.Phát khởi sự thành thục cho tất cảc chúng sinh, giữ gìn niềm vui trí tuệ.

9.Phát khởi trí hữu vi, đầy đủ các định nhóm họp.

10.Phát khởi trí vô vi, tâm không vướng chấp trong ba cõi.

Lại nữa, này Thiên tử! Các vị Bồ-tát có mười hạnh. Những gì là mười?

1.Hạnh Ba-la-mật.

2.Hạnh thâu phục, giáo hóa.

3.Hạnh trí tuệ.

4.Hạnh phương tiện.

5.Hạnh đại Bi.

6.Hạnh cầu hỗ trợ tuệ pháp.

7.Hạnh cầu hỗ trợ trí pháp.

8.Hạnh làm thanh tịnh tâm.

9.Hạnh quan sát các chân lý.

10.Hạnh đối với hết thảy các ái đều không tham vướng mắc.

Lại nữa, này Thiên tử! Các Bồ-tát cũng có mười suy nghĩ cùng tận. Những gì là mười?

1.Tư duy sự việc cùng tận.

2.Tư duy về ái cùng tận.

3.Tư duy về pháp Phật cùng tận.

4.Tư duy về phiền não cùng tận.

5.Tư duy về kiến cùng tận.

6.Tư duy về trợ đạo cùng tận.

7.Tư duy về thọ cùng tận.

8.Tư duy về không vướng mắc cùng tận.

9.Tư duy về những ràng buộc của phiền não cùng tận.

10.Tư duy về hạnh hỗ trợ đạo tràng cùng tận.

Lại nữa, này Thiên tử! Các Bồ-tát lại có mười pháp trị. Những gì là mười?

1.Trị tâm tham lam keo kiệt bằng cách mưa các trận mưa bố thí.

2.Trị tâm phá giới bằng cách dùng ba pháp trong sạch.

3.Trị tâm sân giận phải dùng sự tu hành về Từ bi, nhẫn nhục.

4.Trị tâm biếng nhác bằng cách tìm cầu pháp Phật không chán.

5.Trị tâm giác quán bất thiện bằng cách được thiền định, giải thoát tự tại.

6.Trị tâm ngu si bằng cách sinh tâm hỗ trợ và quyết định tu pháp Bát-nhã ba-la-mật.

7.Trị các tâm phiền não bằng cách sinh khởi pháp trợ đạo.

8.Trị tâm bị điên đảo phải dùng pháp bốn Đế để hỗ trợ cho việc tu tập.

9.Trị tâm thời, phi thời bằng cách hành hóa tự tại.

10.Trị chấp ngã bằng quán pháp vô ngã.

Lại nữa, này Thiên tử! Các Bồ-tát lại có mười việc thiện. Những gì là mười?

1.Về thân, khéo xa lìa ba nghiệp ác của thân.

2.Về miệng, khéo xa lìa bốn nghiệp ác của miệng.

3.Về ý, khéo xa lìa ba nghiệp ác của ý.

4.Bên trong khéo không vướng mắc về thân kiến.

5.Bên ngoài khéo không vướng mắc nơi hết thảy các pháp.

6.Không mắc vào trợ trí, khéo không tham pháp trợ đạo.

7.Không tự cao, khéo suy nghĩ về tánh của Thánh đạo.

8.Trừ thân kiến, khéo tu tập Bát-nhã ba-la-mật.

9.Lìa điên đảo, khéo không lừa dối hết thảy chúng sinh.

10.Không tiếc thân mạng, khéo dùng tâm đại Bi để giáo hóa chúng sinh.

Lại nữa, này Thiên tử! Các vị Bồ-tát rất quý trọng nơi Tùy pháp hành nên thành tựu đạo quả Bồ-đề, chẳng phải là không quý trọng Tùy pháp hành. Người Tùy pháp hành, là cứ như lời nói mà thực hành, người không Tùy pháp hành chỉ biết nói năng, không có thể theo như lời nói mà thực hành.

Lại nữa, này Thiên tử! Các Bồ-tát lại còn có hai loại Tùy pháp hành. Hai pháp ấy là gì?

1.Hành đạo.

2.Hành đạo đã xong.