Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 2/3

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Trí Quang

Tôn Kính Đức Di Đà

Dịch giả
Thích Trí Quang dịch
Thông tin
Nguồn: Pháp Ảnh Lục — Nhà xuất bản Hồng Đức, 2017

Phần 7, Chỉnh cú tiếp theo

Phật dạy tôn giả A nan, Pháp tạng tỷ kheo phát 48 đại nguyện rồi, lại trình bày thêm bằng chỉnh cú như dưới đây.

(1) Đối trước Thế tôn,
con đã kính cẩn
phát bốn mươi tám
lời nguyện chân thành,
khác nào đã được
cái thân Thập lực,
uy đức cao cả,
không ai thắng nổi.

(2) Hoặc con lại làm
vị đại quốc vương,
giàu có, hào hùng,
rất ư tự tại.
Thường xuyên cho người
tài sản, vàng ngọc,
lợi lạc bao kẻ
sống trong nghèo khổ.

(3) Con lại làm cho
bao nhiêu dân chúng
trường kỳ không còn
lo rầu áo não,
phát sinh đủ loại
gốc rễ điều lành,
nuôi cho lớn lên
trái hạt Tuệ giác.

(4) Bây giờ cho đến
lúc con thành Phật,
hồng danh của con
vượt đến mười phương.
Chư thiên, nhân loại,
hân hoan nghe được,
thì cùng sinh đến
tịnh độ của con.

(5) Con trải rộng ra
ánh sáng tuệ giác,
chiếu soi cùng khắp
vô tận thế giới.
Tất cả chúng sinh
được trừ khử cho
bóng tối âm u
của tham sân si.

(6) Chúng sinh địa ngục,
quỉ đói, loài vật,
cũng được sinh đến
tịnh độ của con.
Khi đã sinh đến
tịnh độ của con,
thì gắng mà làm
việc làm tinh khiết.

(7) In như Thế tôn
thân màu hoàng kim,
toàn hảo hết thảy
đặc trưng siêu phàm.
Vậy mà trở lại
đem tâm đại bi
cứu vớt bao người
đang còn chìm đắm.

(8) Thì con ở trong
đời kiếp tương lai,
sẽ làm bậc Thầy
của người và trời,
biến thể khắp cả
trăm ức thế giới,
hùng dũng thuyết Pháp
như sư tử gầm.
Tất cả những ai
nghe tiếng Pháp ấy,
cũng được lý giải
lĩnh hội tròn đầy.

(9) Con lại làm theo
chư Phật quá khứ,
đem lòng đại từ
hóa độ chúng sinh,
như thể thì gian
không có số lượng,
lại như không gian
không có biên giới.
Việc làm của con
cũng như thế ấy,
làm cho chúng sinh
cùng lên "Bờ giác".

(10) Đại nguyện của con
nếu được kết quả
mau chóng đúng lúc,
thì tất làm cho
đại thiên thế giới
chấn động thích đáng.
Chư thiên thiện thần
khắp cả không gian
cùng rải như mưa
hoa quí và đẹp.

Phần 8, Khởi sự tu hành

Phật dạy tôn giả A nan, khi Pháp tạng tỷ kheo đối trước đức Phật Đại tự tại đối với trần gian, và ở giữa đại hội đông đảo, phát ra 48 đại nguyện như vậy, tức thì đại địa chấn động. Chư thiên mưa xuống bông hoa tuyệt diệu, rải trên đại hội. Trong không gian có tiếng nói, tán dương Pháp tạng tỷ kheo, rằng "ngài quyết định thành Phật".

Khởi sự từ đó, Pháp tạng tỷ kheo sống trong tuệ giác chính xác. Ngài dũng mãnh tinh tiến, tu tập vô lượng công đức để trang hoàng cho quốc độ lý tưởng của mình : Ngài thể nhập "Định lực", trải qua 3 "đại kiếp vô tận" thực hành Bồ tát hạnh. Không vọng tưởng tham dục, hận thù và mù quáng. Không cảm nhận 3 vọng tưởng ấy. Không vướng mắc sắc đẹp, tiếng hay, hương thơm, vị ngon, cảm xúc, ấn tượng. Thành tựu "Nhẫn lực", không kể gì khổ sở. Chỉ thích thú nghĩ nhớ những thiện căn của chư Phật quá khứ tu tập. Ngài tu hành "hạnh Tĩnh lặng", bỏ xa sự dối trá, giữ kỹ tính chân thành. Thường đem nét mặt hiền hòa và tiếng nói khả ái mà ích lợi cho người. Đôi với Phật Pháp Tăng thì tin tưởng, quí trọng, và tôn kính. Y theo "đạo lý chân đế" mà gieo trồng đủ loại gốc rễ công đức. Tế nhị giữ gìn miệng lưỡi, không chê lỗi người. Tế nhị giữ gìn thân thể, không mất luật nghi. Tế nhị giữ gìn tâm ý, trong sạch không bẩn. Bao giờ cũng vận dụng "lục độ" mà lợi lạc chúng sinh, làm cho chúng sinh hoàn thành công đức. Loại bỏ sự nói năng thô lỗ để khỏi tự hại, hại người, người mình cùng tai hại. Luyện tập sự nói năng hiền lành để được tự lợi, lợi người, người mình cùng ích lợi. Giáo hóa chúng sinh tu hành lục độ. Được "Tự tại lực" đối với các pháp. Thấu triệt 3 cái cửa Giải thoát là không tánh, không tướng, không nguyện. Thể hiện các trạng huống vô vi, phi sinh diệt của Niết bàn. Toàn hảo phong cách mô phạm, viên mãn thiện căn xuất sắc. Bất cứ sinh ra ở đâu, cũng tùy ý muốn mà có không ít kho tàng vàng ngọc tự nhiên xuất hiện. Và sử dụng kho tàng ấy huệ thí chúng sinh, làm cho hoan hỷ cả. Đem chính sự thực hành của bản thân mà giáo hóa, làm cho vô số lượng chúng sinh phát ra "tâm nguyện Tuệ giác tối thượng". Thiện hạnh của Pháp tạng tỷ kheo là như vậy, không số lượng, không giới hạn. Tiếng nói không có khả năng diễn tả cùng tận thiện hạnh ấy của ngài.

Phần 9, Phụng sự chư Phật

Phật bảo tôn giả A nan, Pháp tạng tỷ kheo khi thực hành Bồ tát hạnh thì, đối với chư Phật, ông chưa bao giờ gián đoạn tôn trọng, cung kính, phục dịch, hiến cúng. Ông làm 4 Đại thiên vương, đến chư Phật mà phụng sự như vậy. Ông làm Đao lợi thiên vương, Dạ ma thiên vương, Đâu suất thiên vương, Hóa lạc thiên vương, Tha hóa tự tại thiên vương, cho đến làm Đại phạn thiên vương, đi đến chư Phật mà phụng sự các Ngài.

Ông ở đại lục Diêm phù thì làm Chuyển luân vương, làm đại thần, làm quan tộc, đi đến mà phụng sự chư Phật. Ông còn làm Sát đế lợi, Bà la môn, làm hết các tầng lớp dân chúng, đi đến mà phụng sự chư Phật. Cứ như thế, Pháp tạng tỷ kheo trải qua vô lượng vô số kiếp, thân gần phụng sự chư Phật mà vun trồng gốc rễ công đức, hoàn thành đại nguyện của ngài.

Phần 10, Bước vào Phật vị

Phật dạy tôn giả A nan, Pháp tạng tỷ kheo khi thực hành Bồ Bồ tát hạnh mà sắc tướng đã tôn nghiêm, toàn hảo hết thảy 32 tướng tốt và 80 tướng phụ. Miệng bao giờ cũng xuất ra hơi thơm của đàn hương. Thân cũng vậy, các lỗ chân lông tiết ra hơi thơm của hoa Ưu đàm. Hương thơm như vậy, xông lên và trải ra, vô số do tuần, ngoài tầm tư duy, mô tả. Ai nghe hơi thơm ấy cũng phát ra "tâm nguyện Tuệ giác tối thượng". Trong khi đó, tay ngài bao giờ cũng tuôn ra cơm ăn, áo mặc, tuôn ra tràng phan, bảo cái, tuôn ra âm nhạc, tuôn ra vật dụng, toàn là loại thượng hạng và cần thiết, lợi lạc hết thảy bao loại chúng sinh, làm cho ai cũng qui y Phật đạo.

Cứ như vậy, Pháp tạng tỷ kheo tích lũy công đức, qua vô lượng vô số kiếp. Khi công đức viên thành, uy thần viên hiển, Pháp tạng tỷ kheo mới thành tựu đại nguyện, bước vào Phật địa.

Phần 11, Vi loại cũng độ

Tôn giả A nan thưa Phật, bạch đức Thế tôn, ngài Pháp tạng tỷ kheo thành Phật mà nhập diệt rồi? hay thành Phật mà hiện còn tại thế? hay chưa thành Phật? Phật dạy, đức Phật như lai ấy không đến không đi, không sinh không diệt, không phải là quá khứ hiện tại vị lai. Chỉ vì đáp lại đại nguyện hóa độ chúng sinh của mình mà Ngài hiện ở hướng tây, cách đây trăm vạn quốc độ. Quốc độ của Ngài danh hiệu Cực lạc, Ngài danh hiệu A di đà. Ngài thành Phật đến nay đã 10 đại kiếp. Ngài cũng biến thể ở khắp quốc độ 10 phương, giáo hóa đại số vô tận chư thiên, nhân loại, cho đến các loài côn trùng. Không ai mà không được Ngài hóa độ, giải thoát.

Phần 12, Ánh sáng độc đáo

Phật dạy tôn giả A nan, ánh sáng của đức A di đà phật phát ra rất xa. Ánh sáng chư Phật không bằng. Đại số vô tận chư Phật 10 phương, ánh sáng đỉnh đầu các vị chiếu 1 dặm, 2 dặm, 3 dặm, xa dần đến 1.200 vạn dặm, cũng có các vị chiếu 1 quốc độ, 2 quốc độ, 3 quốc độ, xa dần đến 200 vạn quốc độ. Ánh sáng đỉnh đầu ấy, chỉ đức A di đà phật chiếu 1.000 vạn quốc độ mà vẫn vô cùng.

Ánh sáng chư Phật có gần có xa là do "nguyện lực" của các Ngài. Khi làm Bồ tát, nguyện lực các Ngài có nhỏ có lớn, nên khi làm Phật, ánh sáng các Ngài tùy theo mà có gần có xa. Nếu nguyện lực tự tại thì ánh sáng cũng tự tại, không cố định bất đồng. Nguyện lực của đức A di đà phật là vô biên, nên ánh sáng của Ngài rất đặc biệt.

Phần 13, Mười ba hồng danh

Phật dạy tôn giả A nan, ánh sáng của đức A di đà phật vô cùng siêu việt, hơn ánh sáng trời trăng đến ngàn vạn ức lần. Ánh sáng ấy là "Vua ánh sáng", diễn thành 13 hồng danh chi tiết như vầy, của đức A di đà phật.

(1) đức Phật danh hiệu Sống lâu vô lượng, (2) đức Phật danh hiệu Ánh sáng vô lượng, (3) đức Phật danh hiệu Ánh sáng vô biên, (4) đức Phật danh hiệu Ánh sáng thông suốt, (5) đức Phật danh hiệu Ánh sáng tuyệt đối, (6) đức Phật danh hiệu Ánh sáng tuyệt đẹp, (7) đức Phật danh hiệu Ánh sáng trong thanh, (8) đức Phật danh hiệu Ánh sáng hoan hỷ, (9) đức Phật danh hiệu Ánh sáng tuệ giác, (10) đức Phật danh hiệu Ánh sáng liên tục, (I1) đức Phật danh hiệu Ánh sáng siêu tư duy, (12) đức Phật danh hiệu Ánh sáng siêu tuyên dương, (13) đức Phật danh hiệu Ánh sáng siêu nhật nguyệt.
Với những sắc thái như vậy, ánh sáng của đức A di đà phật chiếu soi đại số vô tận những chỗ chúng sinh cư trú. Bao chỗ tối tăm cùng sáng lớn lên. Chư thiên, nhân loại, loài chim, loài thú, côn trùng, thấy ánh sáng ấy thì ai cũng vui mừng, thích thú, phát ra Từ tâm. Những kẻ dâm nộ si thấy ánh sáng ấy thì không ai không dời tâm tính qua điều lành. Chúng sinh địa ngục, quỉ đói, loài vật, đau đớn thảm khốc vì cực hình, nhưng thấy ánh sáng ấy thì hết đau đớn, và chết thì siêu thoát, [không phải chết đi sống lại mãi].

(Phật dạy tôn giả A nan), không phải chỉ có Như lai thán phục ánh sáng của đức A di đà phật. Đại số vô tận 10 phương chư Phật, chư vị Bồ tát, Duyên giác, Thanh văn, ai cũng thán phục như vậy. Người nào nghe uy lực và công đức của ánh sáng đức A di đà phật mà ngày đêm liên tục, không ngừng qui y, tán thán, thì tùy nguyện mà vãng sinh quốc độ của Ngài. Người này còn được chư vị Bồ tát và Thanh văn ai cũng khen ngợi như Phật.

(Tôn giả A nan], Như lai nói cái uy lực hùng vĩ, cái mầu nhiệm đặc sắc, của ánh sáng đức A di đà phật, thì nói liên tiếp ngày đêm của 1 đại kiếp, vẫn chưa cùng tận. Nói như trên đây chỉ là, hôm nay, Như lai nói cho các người một cách đại khái, mà thôi.

Rất cần kính lạy 13 hồng
danh chi tiết của đức A di
đà phật. Xướng lạy như vầy :

(1) Kính lạy đức Phật danh hiệu Sống lâu vô lượng,

(2) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng vô lượng,

(3) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng vô biên,

(4) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng thông suốt,

(5) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng tuyệt đối, (6) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng tuyệt đẹp,

(7) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng trong thanh,

(8) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng hoan hỷ

(9) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng tuệ giác,

(10) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng liên tục, (I1) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng siêu tư duy,

(12) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng siêu tuyên

dương,

(13) Kính lạy đức Phật danh hiệu Ánh sáng siêu nhật nguyệt.

Phần 14, A xà thế vương

Vào lúc bấy giờ, A xà thế vương, cùng thái tử của ông, và 500 trưởng giả tử, ai cũng cầm lọng hoa hoàng kim, bước tới hiến cúng đức Thế tôn, rồi lui lại ngồi một phía. Nghe đức Thế tôn nói về công đức và ánh sáng của đức A di đà phật thì rất hoan hỷ. Tâm họ nguyện rằng, sau này, khi được làm Phật, thì mong cũng như đức A di đà phật. Đức Thế tôn biết liền như vậy. Ngài nói với chư vị Tỷ kheo, A xà thế vương, thái tử của ông, và 500 trưởng giả tử, sau này, qua đại số vô tận đời kiếp, sẽ làm Phật cả, và cũng sẽ như đức A di đà phật. Những người này thực hành Bồ tát hạnh, trong đại số vô tận đời kiếp, ai cũng đã phụng sự 400 ức đức Phật. Ngày nay họ lại hiến cúng Như lai. Xưa kia, thời đại đức Ca diếp, họ đã làm đệ tử của Như lai. Nay đến đây lại tiếp tục hội ngộ.

Chư vị Tỷ kheo, lúc ấy, nghe đức Thế tôn nói như vậy, ai cũng vui mừng, đẹp dạ, và kính trọng, thán phục.

Phần 15, Xứ sở tịnh độ.

Phật dạy, tôn giả A nan, quốc độ của đức A di đà phật được tự nhiên tạo thành bởi 7 chất quí, đó là hoàng kim, bạch kim, thủy tinh, lưu ly, san hô, hố phách, xa cừ, thể chất toàn là ôn hòa. Bảy loại này xen nhau làm đất. Có chỗ đất chỉ có 1 loại. Vì vậy mà đất quốc độ Cực lạc ngời sáng, kỳ lạ, sạch sẽ, hơn mọi quốc độ khác. Quốc độ Cực lạc lồng lộng, bao la, vô cùng tận. Đất ở đây bằng phẳng, ngay thẳng. Không bị vây bọc bởi núi non cao như Tu di hay thấp như Kim cương. Không có biển lớn, biển nhỏ, hầm, hố, giếng, hang. Càng không có chỗ nào tối tăm. Không có địa ngục, quỉ đói, loài vật, loài chim, loài thú, trùng, côn trùng. Nhưng có không ít loại chim kỳ lạ, đẹp, kêu hót tuyệt vời]. Không a tu la, rồng, thần, quỉ. Không mưa, bão, sương, mù, và tuyết, chỉ có sông với suối tự nhiên. Không có khí lạnh, không có hơi nóng, khí hậu thường xuyên là mùa xuân, trong, mát, sáng, đẹp, không thể kể hết. Có hàng vạn vật dụng tự nhiên. Đồ ăn, thức uống, ngon ngọt với hàng trăm mùi vị, và nghĩ đến là có ngay trước mắt. Không muốn dùng thì tự nhiên biến mất. Tùy ý nghĩ gì thì được y như vậy. Quốc độ Sa bà này có tầng trời Tha hóa tự tại, chư thiên ở đây cần gì thì tự nhiên hiện ra. Nhưng sánh với vật dụng tự nhiên của quốc độ đức A di đà phật, thì một phần vạn ức cũng không bằng.

Phần 16, Nhà giảng, nhà ở

Phật dạy tôn giả A nan, giảng đường và tinh xá của đức A di đà phật, toàn là tự nhiên do 7 loại chất quí xen nhau tạo nên; cũng do 7 loại ấy mà làm lầu đài và làm lan can ; làm chuỗi ngọc treo lên mà trang trí ; lại dùng bạch ngọc, ngọc minh châu, ngọc ma ni, đan kết với nhau mà phủ khắp phía trên, trông rất độc đáo, ngoạn mục, vừa trong suốt, vừa ngời sáng, không nói hết được. Cung điện của Bồ tát Thanh văn cũng tương tự như vậy.

Chư thiên với nhân loại tại đây thì đồ mặc, thức ăn, thức uống, hương thơm, chuỗi ngọc, lọng dù, cờ phan, âm nhạc, toàn là tự nhiên hiện ra, theo ý người muốn. Nhưng lầu đài thì thích ứng với thân hình và sắc tướng của họ mà cao thấp, lớn nhỏ, và do 1 loại, 2 loại, cho đến nhiều loại chất quí, mà tự nhiên hiện thành. Những lầu đài ấy có loại cao lớn, đứng trong không trung, do đó, nếu mây dày thì không thể cao lớn tùy ý. Còn lầu đài ở mặt đất thì bình thường như thế gian này. Lý do cao lớn tùy ý thì không do ai cả, chỉ vì đời trước đến với Phật pháp mà nhân từ, siêng năng, làm lành sâu, làm phước dày, mà ra ; còn không thể cao lớn tùy ý là trái lại, đến với Phật pháp mà không nhân từ, siêng năng, lành thì kém, phước thì mỏng, mà ra. Cái họ đồng đẳng là cái ăn, cái mặc ; cái họ không đồng đẳng là cái lầu, cái đài. Phân biệt như vậy cũng tạm đủ để dạy cho những ai đến với Phật pháp thì siêng chớ đừng nhác, thì phước đức phải lớn chớ đừng nhỏ.

Tôn giả A nan, tất cả nhà giảng nhà ở trên đây, của quốc độ Cực lạc, thì không có tác giả, không có tác nhân, chỉ do nguyện lực trọng đại và công đức vĩ đại của đức A di đà phật mà có, một cách tự nhiên.

Phần 17, Ao hồ siêu phàm

Phật bảo tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật, các loại cung điện hơn chỗ ở của thiên đế tầng trời thứ 6 đến trăm ngàn vạn lần. Trong và ngoài những cung điện ấy tự nhiên có sông suối ao hồ, cùng lúc với 7 loại chất quí: có các hồ và cát đáy hồ bằng 1 loại: đó là hồ hoàng kim thì cát bạch kim, hồ thủy tinh thì cát lưu ly, hồ san hô thì cát hổ phách ; có các hồ và cát đáy hồ bằng 2 loại: đó là hồ hoàng kim bạch kim thì cát thủy tinh lưu ly, hồ thủy tinh lưu ly thì cát san hô hổ phách, hồ san hô hổ phách thì cát xa cừ mã não; có các hồ bằng 3 loại, 4 loại, cho đến 7 loại, làm chung 1 hồ, thì cát cũng vậy. Những hồ này có các loại vuông 40 dặm, 50 dặm, 60 dặm, lớn dần, vuông đến 2 vạn 4 trăm 80 dặm, lớn như mặt biển. Các loại hồ này là nơi sinh ra và lớn lên của các bậc Thượng thiện nhân là Bồ tát Thanh văn. Có khi chí là chỗ tắm rửa của các bậc ấy. Nếu là hồ của đức A di đà phật thì vuông gấp đôi, tự nhiên do 7 loại chất quí xen nhau tạo thành; và cát đáy hồ toàn là bạch ngọc, ngọc minh châu, ngọc ma ni.

Tất cả loại hồ này, đầy trong đó là nước có 8 đặc tính quí, trong lắng, tinh khiết, ngọt và thơm như cam lộ. Xen giữa các hồ là hàng trăm loại cây hoa kỳ lạ, mỗi nhánh có cả ngàn lá, màu sắc đã lạ, hơi thơm càng lạ, nói không hết được.

Phần 18, Hoa sen hóa sinh

Phật dạy tôn giả A nan, chúng sinh trong đại số vô tận thế giới 10 phương, từ chư thiên nhân loại đến côn trùng, vãng sinh quốc độ Cực lạc của đức A di đà phật, thì tất cả đều hóa sinh trong hoa sen của hồ Thất bảo. Và tự nhiên lớn lên ; không có cái việc bú mớm, nuôi dưỡng, mà ăn bằng thức ăn tự nhiên, nên hình dung trang nhã, rất đẹp và sạch. Trần gian và chư thiên quốc độ này không ai sánh bằng. Họ, người Cực lạc, ai cũng có cái thân thanh thoát, có cái tuổi thọ bất tận.

Phần 19, Một sự so sánh

Phật dạy tôn giả A nan, 1 người hành khất đứng bên 1 ông vua, thì tướng mạo và phong cách giống nhau, hay không ? Tôn giả thưa, đứng bên ông vua thì người hành khất gầy ốm, xấu xí, không bằng 1 phần vạn, không thể đem ra mà so sánh. Khác nhau đến mức ấy là vì đời trước, người hành khất không trồng cây Đức ; càng giàu càng keo kiết ; chỉ ham của một cách vô ích mà vẫn không chán ; không tin làm lành được phước nên càng làm ác. Do vậy, chết thì sa vào đường ác, chịu khổ lâu dài. Sau đó thoát được mà làm người, thì thấp hèn, tướng xấu, tính xấu, ai cũng thấy rõ. Còn ông vua cao sang nhất người, là vì đời trước tích Đức mà được. Nhân từ, thi ân, ôn hòa, lương thiện, bác thí, kiêm lợi ; thiệt mình, lợi người, không hề tranh giành. Do vậy, chết thì sinh lên chư thiên, thụ hưởng hạnh phúc ; phúc ấy vẫn còn, nên sau đó sinh vào nhà vua, cao sang tự nhiên, phong thái đoan nghiêm, ai cũng kính trọng ; đồ mặc đẹp, đồ ăn sang, ăn mặc đều vừa ý. Phi phước đời trước, làm sao được như vậy. Phật dạy, tôn giả nói đúng. Nhưng, chỉ nói hình tướng uy nghi thôi, ông vua cao sang nhất người này sánh với Chuyến luân vương, thì khác gì người hành khất đứng bên ông vua. Rồi ông vua Chuyển luân vương tôi cao này sánh với Đao lợi thiên vương thì không bằng 1 phần vạn. Ông này sánh với thiên vương tầng trời thứ 6 cũng không bằng 1 phần vạn. Thế nhưng vị thiên vương này so với các bậc Thượng thiện nhân Bồ tát Thanh văn trong quốc độ của đức A di đà phật, thì, [chỉ so hình tướng uy nghi thôi], cũng không sánh được 1 phần vạn.

Phần 20, Tắm rửa thân hình

Phật dạy tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật, Bồ tát và Thanh văn, các bậc Thượng thiện nhân ấy, khi vào trong hồ Thất bảo để tắm rửa thân hình, tùy ý muốn nước lên đến chân, đến đầu gối, đến lưng, đến nách, đến cổ, thì nước lên đúng như thế. Muốn nước ngâm cả người thì cũng tùy ý. Muốn nước lui lại như cũ thì lui lại cả. Muốn nước ấm hay mát thì cũng tùy ý hết. Làm cho tinh thần thông thoáng, cơ thể khoan khoái, tẩy sạch lòng dạ, thanh thoát tinh khiết, nên trong suốt như thể không có hình hài.

Tắm rửa rồi ai cũng đến ngồi trên 1 hoa sen. Tự nhiên gió nhẹ lướt qua, thổi những cây quí, phát ra âm nhạc, hoặc thoát ra tiếng thuyết Pháp ; lại thổi những hoa quí, đầy hương thơm kỳ lạ, và rải trên đại chúng Bồ tát Thanh văn. Hoa ấy rơi xuống mặt đất, dày 4 tấc, tươi đẹp tràn mắt, thơm không gì bằng. Và hơi héo một chút, thì tự nhiên gió loạn thổi đi.

Trong khi ấy, đại chúng Bồ tát Thanh văn có vị muốn nghe pháp âm, có vị muốn nghe âm nhạc, có vị muốn nghe hơi thơm của hoa. Có vị không muốn nghe gì hết. Ai muốn nghe gì mình thích thì vẫn nghe như thế. Ai không muốn nghe gì cả thì tĩnh lặng tuyệt đối. Ai cũng vừa ý, không hề chõi nhau. Sự thú vị ở đây là như vậy.

Phần 21, Tắm rồi tu chứng

Phật dạy tôn giả A nan, các vị tắm rửa rồi, tiến lên trong sự tu tập về Pháp. Có những vị ở mặt đất mà giảng Kinh, tụng Kinh thuộc lòng, đọc Kinh, dạy Kinh, nghe Kinh, tụng Kinh ; có những vị ở mặt đất mà tư duy về Pháp, ngồi thiền chuyên tâm, đi kinh hành. Nhưng có những vị ở trong không trung mà giảng Kinh, tụng Kinh thuộc lòng, đọc Kinh, dạy Kinh, nghe Kinh, tụng Kinh ; có những vị ở trong không trung mà tư duy về Pháp, ngồi thiền chuyên tâm, đi kinh hành.

Tất cả các vị tu tập về Pháp trên đây, ai chưa được Tu đà hoàn thì do đó mà được, ai chưa được Tư đà hàm thì do đó mà được, ai chưa được A na hàm thì do đó mà được, ai chưa được A la hán thì do đó mà được, ai chưa được Bồ tát bất thoái thì do đó mà được. Tùy thực chất tu tập về Pháp của các vị mà ai cũng được đạo quả. Ai cũng vui, vừa lòng, và đẹp dạ.

Phần 22, Hồ xuất pháp âm

Phật dạy tôn giả A nan, trong những hồ Thất bảo của quốc độ đức A di đà phật, nước chảy qua lại, không chậm không mau, sóng dậy vô số âm thanh, tự nhiên và tuyệt diệu : âm thanh nói về Phật, nói về Pháp, nói về Tăng ; âm thanh nói về tĩnh lặng, nói về khổ không, nói về vô ngã; âm thanh nói về đại từ bi, nói về ba la mật ; âm thanh nói về 10 lực, 4 vô úy, 18 bất cọng pháp ; âm thanh nói về tuệ giác vô lậu, nói về sự không tạo tác ác nghiệp, nói về bản thể siêu việt sinh diệt ; âm thanh nói về "vô thượng pháp nhẫn" ; cho đến âm thanh nói về toàn bộ diệu pháp "cam lộ quán đảnh". Đại loại như vậy, sóng dậy bao nhiêu âm thanh xứng với ý muốn mọi người, ai cũng nghe được, vui mừng vô hạn, sinh "tâm thanh tịnh", cái tâm không có mọi sự phân biệt, thẳng tắp đi tới, thành thục thiện căn, vĩnh viễn không còn thoái chuyển Tuệ giác tối thượng của Phật. Ở đây, tại quốc độ của đức A di đà phật, không nghe âm thanh địa ngục, quỉ đói, loài vật, quỉ Dạ xoa ăn thịt người; không nghe âm thanh sát sinh, trộm cướp, dâm dục, tranh cãi, miệng lưỡi độc ác, chia rẽ. Đại loại như vậy, bao nhiêu âm thanh dữ, không ai nghe thấy nữa. Nghe, còn tuyệt đối không có, huống chi có sự thật. Chỉ có âm thanh thanh tịnh tự nhiên, chỉ có mọi sự thú vị tự nhiên, và cái danh hiệu Cực lạc mà có là vì như vậy.

Phần 23, Hoa cây bò hồ

Phật dạy tôn giả A nan, trên các bờ hồ Thất bảo có vô số cây hương Chiên đàn, cây trái Cát tường, hoa trái thơm luôn và tỏa rộng ra. Lại có hoa Ưu bát la, hoa Bát đàm ma, hoa Câu mâu đầu, hoa Phân đà lị, màu sắc đa dạng, tươi sáng, bủa khắp mặt nước.

Có loại cây bằng 7 chất quí. Những cây bằng 1 chất thì rễ thân nhánh lá hoa quả đều cùng chất ấy. Những cây bằng 2 chất thì rễ thân nhánh lá hoa quả có 2 chất xen nhau. Những cây bằng 3 chất thì rễ thân nhánh lá hoa quả có 3 chất xen nhau. Những cây bằng 4 chất thì rễ thân nhánh lá mỗi thứ 1 chất, còn hoa quả đồng chất với rễ thân. Những cây bằng 5 chất thì rễ thân nhánh lá và hoa, mỗi thứ 1 chất, còn quả đồng chất với rễ. Những cây bằng 6 chất thì rễ thân nhánh lá hoa quả mỗi thứ 1 chất. Những cây bằng 7 chất thì cũng vậy, nhưng có thêm đốt, mỗi đốt thêm 1 chất.

Đại loại như vậy, tất cả loại cây, tự nhiên mỗi loại thành 1 hàng khác nhau. Mỗi hàng cây trồng như nhau, mỗi thân cây gióng nhau, mỗi nhánh so nhau, mỗi lá nhìn nhau, mỗi hoa hợp nhau, mỗi quả bằng nhau. Những hàng cây này sắp ra mấy trăm ngàn dặm, xen kẽ vào là những hồ nước quí. Cứ như thế mà trải khắp quốc độ, chất thì tươi, màu thì sáng, nhìn không hết được. Gió thanh, mát, thinh thoảng thối lên, tự thành âm thanh huyền diệu, không thể so sánh.

Phần 24, Cây phát diệu nhạc

Phật dạy tôn giả A nan, hàng vạn điệu nhạc của vua chúa trần gian không bằng 1 bản nhạc của Chuyển luân thánh vương, hay hơn cả vạn lần. Hàng vạn điệu nhạc của ông này không bằng 1 bản nhạc của Đao lợi thiên vương, hay hơn cả vạn lần. Hàng vạn điệu nhạc của ông này không bằng 1 bản nhạc của Thiên vương tầng trời thứ 6, hay hơn cả vạn lần. Rồi hàng vạn điệu nhạc của ông này không bằng 1 bản nhạc của những loại cây bằng 7 chất quí, trong quốc độ của đức A di đà phật, hay hơn cả vạn lần. Quốc độ này còn tự nhiên có những loại nhạc huyền diệu mà âm thanh toàn là Pháp mầu, tiếng nhạc lớn, rõ, trong, thanh, huyền diệu mà tuyệt nhã, thượng đỉnh trong âm nhạc của hết thảy quốc độ 10 phương.

Phần 25, Ăn uống tự nhiên

Phật dạy tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật, ai sinh đến đó thì khi ăn uống, có người muốn dùng bát bạc, có người muốn dùng bát vàng, có người muốn dùng bát thủy tinh, lưu ly, có người muốn dùng bát san hô, hổ phách, xa cừ, mã não. Cũng có người muốn bát ngọc minh châu, ngọc ma ni, bạch ngọc, vàng tía. Muốn bát gì thì bát ấy hiện ra. Và đựng đầy trong đó là thức ăn thức uống đủ hết mùi vị ngon lành, chua, mặn, cay, lạt, đều vừa ý cả. Nhiều cũng chẳng thừa, ít cũng chẳng thiếu. Không vì ngon mà ăn quá chừng mức, chỉ cần đủ khí lực. Ăn uống rồi tự nhiên tiêu hóa, không có cặn bã. Có khi chỉ thấy sắc và nghe hơi của thực phẩm, ý nghĩ thế là ăn rồi, thực phẩm ấy cũng tự biến mất. Muốn ăn lại, lại hiện ra. Cái vui ở đây chỉ sau cái vui Niết bàn.

Phần 26, Sinh khí độc đáo

Phật dạy tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật toàn là các bậc Thượng thiện nhân Bồ tát Thanh văn, không có nữ nhân. Toàn là sống lâu với đại số vô tận đời kiếp. Toàn là thấy hết, nghe suốt, xa nhìn sắc tướng của nhau, xa nghe tiếng nói của nhau. Toàn là những người đi tới trong đường Lành, không có ai khác. Toàn là mặt mày trang nghiêm, tinh khiết, tuyệt đẹp, không có ai hôi hám, quê kệch. Toàn là thể tính thông thái, hùng dũng, không ai tầm thường, ngu xuẩn. Muốn nói thì toàn là biết trước ý nhau. Tâm thức quan tâm, nhớ nghĩ, toàn là đạo đức. Hình thành nói, bàn, toàn là phù hợp với Pháp. Toàn là thương nhau, trọng nhau, không ganh hoặc ghét. Toàn là trọng địa vị của nhau, không có sơ suất. Cử động hợp lễ, hòa vui với nhau như anh em. Nói năng chân thành, chỉ bảo cho nhau. Vâng kính, thừa sự, không kình nhau, không chống nhau. Toàn là tâm thức thanh tịnh, không dục vọng, ô nhiễm. Dâm dật, phẫn hận, mê mờ, những thói ấy bặt tích hết thảy. Tà tâm, vọng niệm, rã hết dấu vết. Thần khí hòa bình, tĩnh lặng, thể lực thư thái, tinh khiết. Ưa thích tuân hành kinh pháp, dìu người đi tới tuệ giác. Thông suốt đời trước, dầu đã trải qua muôn kiếp, vẫn biết hết mình từ đâu đến đây. Biết hết mọi sự quá khứ hiện tại vị lai của 10 phương thế giới. Biết đại số vô tận chúng sinh, trên trời dưới đất cho đến côn trùng, tâm họ nghĩ gì, miệng họ nói gì. Biết chúng sinh như vậy, đời nào năm nào sẽ được độ thoát làm người, được sinh quốc độ Cực lạc, được làm Bồ tát, được làm Thanh văn, toàn là biết trước tất cả.

[Sau hết, họ, những bậc Thượng thiện nhân của quốc độ đức A di đà phật, mà] ai thần trí đỗng triệt, và uy lực tự tại, thì có năng lực đặt tất cả thế giới vào lòng bàn tay mà giơ cao lên.

Phần 27, Bồ đề đại thọ

Phật dạy tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật, cây Bồ đề đại thọ của Ngài cao 1.600 do tuần. Nhánh cây bủa ra 4 phía 800 do tuần. Rễ ăn sâu vào đất quí 500 do tuần. Toàn cây do mọi chất quí tự nhiên hợp thành. Hoa quả tốt tươi, tạo ra vô số màu sắc tuyệt đẹp. Trên cây, ngọc Nguyệt quang ma ni, ngọc Đế võng ma ni, ngọc Vòng đai bảo trì biển cả, những loại ngọc như vậy trang trí quanh vòng cả cây, lại còn treo rũ xuống chuỗi ngọc Thân ái, chuỗi ngọc Đại duyên, chuỗi ngọc Chân châu xanh, trang hoàng bằng những loại chuỗi ngọc như vậy. Mạng lưới [với mắt lưới dính ngọc], phủ trên cây ấy, tạo thành hàng vạn màu sắc, biến ảo khác thường với vô số tia sáng diễm lệ, chiếu ra bất tận. Thỉnh thoáng gió nhẹ thối nhẹ, diễn ra vô số âm thanh của Pháp mầu. Âm thanh này vang khắp quốc độ của chư Phật, ai nghe thì được Pháp nhẫn sâu thắm, đứng vào Địa vị bất thoái, và từ đó cho đến ngày thành tựu Tuệ giác tối thượng, không bao giờ bị bịnh về tai. Ai thấy cây ấy thì cho đến ngày thành Phật, không bao giờ bị bịnh về mắt. Ai nghe hơi cây ấy thì cho đến ngày thành Phật, không bao giờ bị bịnh về mũi. Ai ăn quả của cây ấy thì cho đến ngày thành Phật, không bao giờ bị bịnh về lưỡi. Ai được ánh sáng cây ấy chiếu đến thì cho đến ngày thành Phật, không bao giờ bị bịnh về thân. Ai quán tưởng cây ấy thì tâm ý mát mẻ, không còn căn bịnh phiền não, toàn là đạt được Pháp nhẫn sâu thắm, đứng vào Địa vị bất thoái. Còn chính tại quốc độ Cực lạc, chư thiên nhân loại ở đó thấy cây Bồ đề đại thọ này thì được 3 pháp nhẫn : pháp nhẫn âm hưởng, pháp nhẫn nhu thuận, pháp nhẫn vô sanh.

Ấy vậy, Bồ đề đại thọ của đức A di đà đã "làm việc Phật làm" cho chúng sinh. Được như vậy toàn là do cái lực đại nguyện của Ngài, do cái lực kiên cố của đại nguyện ấy, do cái lực tinh tiến và cái lực uy thần của Ngài.

Phần 28, Mạng lưới thần kỳ

Phật dạy tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật có vô lượng mạng lưới quí báu, phủ trên (những hàng cây của] quốc độ ấy. Tất cả toàn được trang hoàng bởi vàng bạc, minh châu, hàng trăm hàng ngàn loại ngọc, đa dạng, đẹp, quí, rất kỳ lạ. Mạng lưới này rũ xuống khắp cả, ánh sáng và màu sắc huy hoàng, tráng lệ. Tự nhiên "gió phước đức" từ từ lay động, không lạnh không nóng, ấm áp, dịu dàng, thổi những lưới ngọc và cây ngọc; không nhanh không chậm, diễn xuất vô lượng âm thanh Pháp mầu, bay ra cả vạn chủng loại "hương thơm phước đức". Ai nghe hương thơm ấy thì tự nhiên hết những quán tính dơ bẩn của phiền não. Và "gió phước đức" chạm vào thân họ thì ai cũng thích thú - như nỗi thích thú của vị Tỷ kheo được "Diệt tận định". Thỉnh thoảng gió thổi hoa bay khắp quốc độ, nhưng không bay loạn xạ thứ tự màu sắc của hoa. Hoa tươi, hương tỏa. Chân đạp nhằm thì lún 4 tấc, nhưng chân cất lên thì hoa như cũ. Hoa dùng rồi tự nhiên biến mất.

Phần 29, Hoa sen phật hiện

Phật dạy tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật, những loại hoa sen quí báu có khắp quốc độ ấy. Mỗi hoa có trăm ngàn vạn cánh hoa. Ánh sáng mỗi hoa có vô số màu sắc đa dạng. Màu xanh ánh ra sáng xanh, màu trắng ánh ra sáng trắng, đen, vàng, hồng, tía, cũng là như vậy, tươi sáng rực rỡ, loán cả nhật cầu nguyệt cầu.

Mỗi hoa phát ra 36 lần trăm ngàn ức ánh sáng. Mỗi ánh sáng có 36 lần trăm ngàn ức đức Phật thị hiện trong đó, với cái thân toàn màu vàng tía, tướng tốt tướng phụ rất độc đáo. Mỗi đức Phật lại phóng ra trăm ngàn ánh sáng, nói lên Pháp mầu cho 10 phương chúng sinh. Bằng phong cách như vậy, các Ngài dìu dắt vô lượng chúng sinh đứng vững trong "đường chánh của Phật".

Phần 30, Đại hội thuyết Pháp

Phật dạy tôn giả A nan, đức A di đà phật khi thuyết Pháp mầu cho chư vị Bồ tát Thanh văn và chư thiên nhân loại, thì tuần tự qui tụ đại chúng này, hội lại tại đại giảng đường được tự nhiên kiến tạo bằng 7 chất quí. Mở đầu Ngài thuyết Pháp cho đại chúng ấy, làm cho ai cũng thỏa thích, lý giải, lĩnh hội, và tùy thiện căn của họ mà ai cũng được đạo quả. Tức thì 4 phía, tự nhiên gió nhẹ thổi cây quí, phát ra 500 loại âm thanh ; lại thổi hoa quí, đứng lại trong không trung, chúc xuống mà hiến cúng, rồi rơi xuống mặt đất thì tự nhiên gió loạn thổi mất.

Bấy giờ, lớp thứ nhất, chư thiên tầng trời 4 Thiên vương cầm trăm ngàn hoa thơm và nhạc khí, từ không gian mà xuống, hiến cúng Phật, Bồ tát, Thanh văn, lắng nghe Phật thuyết Pháp rồi, rải hoa, tấu nhạc. Lớp thứ hai, từ Đao lợi thiên lên các tầng trời Dục giới, lên đến Phạn thiên thứ 7, và 36 tầng trời, tất cả thiên nhân các tầng trời này, cùng mang trăm ngàn hoa thơm và nhạc khí, càng cao càng bội phần đặc sắc, từ không gian mà xuống, nhóm nào cũng theo thứ tự, mở đường nhường nhau mà hiến cúng Phật, Bồ tát, Thanh văn, lắng nghe Phật thuyết Pháp, rồi rải hoa, tấu nhạc.

Trong tất cả các nhóm chứ thiên này, ai chưa được đạo quả Tu đà hoàn, đạo quả Tư đà hàm, đạo quả A na hàm, đạo quả A la hán, đạo quả Bồ tát bất thoái, nghe Phật thuyết Pháp thì tâm mở ra, ý nhận rõ, đạo quả nào chưa được thì nay được cả, bấy giờ hoan hỷ bất tận, mô tả không hết.

Phần 31, Mười phương nghe Pháp

Phật dạy tôn giả A nan, sau đại hội thuyết Pháp mầu, hằng sa chư Phật hướng đông, bảo vô số Bồ tát và Thanh văn đem hương hoa, tràng phan, bảo cái, đi đến hiến lên đức A di đà phật. Lạy ngang chân Phật rồi, tán dương mọi sự công đức trang hoàng của quốc độ tôn quí, lại lắng nghe Ngài thuyết Pháp mầu, Ai cũng đại hoan hỷ, lạy Ngài mà cáo thoái. Tiếp theo, hướng nam, hướng tây, hướng bắc, đông nam, tây nam, đông bắc, tây bắc, thiên đỉnh, thiên để, cũng làm như hướng đông. Bấy giờ, đức Phật bổn sư thế tôn nói những chỉnh cú dưới đây.

(1-2) Đông phương thế giới số bằng Hằng sa.
Trong mỗi thế giới,
Bồ tát, Thanh văn
số cũng vô lượng
phát tâm tối thượng,
đem bao cúng phẩm
tinh tế tuyệt diệu,
đi đến hiến lên
đức A di đà.

(3) Nam, tây, bắc phương,
đông nam, tây nam,
đông bắc, tây bắc,
thiên đỉnh, thiên để,
mười phương thế giới
toàn làm như vậy.
Hiến cúng Ngài rồi,
đi nhiễu quanh Ngài,
bày tỏ lòng thành
thân thiết, tôn kính.

(4) Vô cùng thán phục
đấng Đại phước điền,
bậc tối thượng đỉnh,
bậc tối hiếm có,
toàn do đại nguyện
cực kỳ hoằng vĩ,
và do tinh tiến
không có cực độ.

(5) Viên thành tuệ giác
của thần thông lực,
vào sâu cửa ngõ
của tối thắng pháp ;
toàn hảo hết thảy
ngọc báu công đức,
trí giác vi diệu
hết người đồng đẳng.

(6) Mặt trời trí tuệ
sáng tỏ trần gian,
xua tan mây mù
bao nỗi sống chết.
Trang hoàng tráng lệ
Cực lạc quốc độ,
uy thần cường đại
ngoài tầm nghĩ bàn.

(7) Bản thể thênh thang
đã không biên giới,
quốc độ tuyệt đối
hết còn so sánh.
Tán dương thán phục
đã là như vậy,
khâm phục ngưỡng mộ
biết bao giờ ngừng.

(8) Bông hoa chư thiên
hết mức tuyệt mỹ,
tung rải không gian
hóa thành bảo cái,
chu vi vuông lớn
cả trăm do tuần,
hình đã tráng quan,
sắc càng mới lạ.

(9) Hiến bảo cái này
tỏ lòng kính dâng,
tự mừng có phước
tự vui gặp may.
Cầu nguyện chúng con
tích trữ thiện căn,
quốc độ tương lai
cũng như Cực lạc.

(10) Trước, biết tính chất
tất cả vạn hữu
toàn như ảo mộng,
xưa nay rỗng không.
Kế đó hóa độ
bao loại chúng sinh,
xa xôi rộng lớn
không có cùng tận.
Tu hành như vậy
thì lo nghĩ gì
quốc độ quí báu
không thực hiện được ?

(11) Vào lúc bấy giờ
do lòng từ bi,
nên đức Di đà
từ mặt của Ngài
phóng ánh sáng lớn
soi sáng dẫn dắt
tất cả tâm thức
bao loại chúng sinh.

(12) Ánh sáng như vậy
trải ra vô tận,
chiếu khắp cả ức
quốc độ chư Phật.
Nhân loại chứ thiên
nhìn thấy cả rồi,
ánh sáng trở lại
đỉnh đầu của Ngài.

(13) Bấy giờ toàn thể
pháp hội Kinh này
ai cũng tôn kính
thán phục hiếm có ;
nguyện cùng bao người
đang bị chìm đắm
ai cũng thành tựu
Tuệ giác tối thượng.

Phần 32, Quan âm đại sĩ

Khi Phật nói xong những lời chỉnh cú trên đây, trong pháp hội có Quan âm đại sĩ đứng lên khỏi chỗ của mình, chắp tay hướng vào Phật mà thưa, bạch đức Thế tôn, vì lý do gì mà đức A di đà phật từ khuôn mặt phóng ánh sáng, lớn vô hạn lượng, chiếu đến quốc độ chư Phật ? Xin đức Thế tôn dạy cho con, để chúng sinh và Bồ tát các quốc độ khác lắng nghe và hiểu rõ, thích thú mong cầu Tuệ giác chư Phật, không bao giờ thoái chuyển chí nguyện ấy.

Phật dạy, Quan âm đại sĩ, hãy nghe cho kỹ, Như lai sẽ nói cho. Đức A di đà phật, trước đây, vô số đại số vô tận đời kiếp, khi còn làm Bồ tát, đã phát đại nguyện, nguyện rằng trong vị lai, khi con thành Phật, thì trong 10 phương thế giới, đại số vô tận chư thiên, nhân loại, cho đến côn trùng, nghe danh hiệu của con mà lễ bái, trì niệm, mà thán phục, qui y, mà hiến cúng hương hoa, thì những người này mau chóng vãng sinh quốc độ của con, thấy ánh sáng của con là được giải thoát. Nếu các vị Bồ tát thấy ánh sáng ấy, thì được thọ ký, nhập Bất thoái địa, tự tay cầm hương hoa và bao cúng phẩm, đến khắp 10 phương vô lượng Phật quốc, hiến cúng phụng sự chư Phật, làm việc Phật làm mà tăng trưởng công đức. Và rồi chỉ trong chốc lát về liền Cực lạc quốc độ. Vì thế mà ánh sáng vào lại đỉnh đầu của Phật

Phần 33, Bồ tát hiến cúng

Phật dạy tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật, các vị Bồ tát do uy thần của Ngài mà, chỉ trong thời lượng 1 bữa ăn, đã đến khắp 10 phương vô lượng thế giới, hiến cúng chư Phật. Bông hoa, hương liệu, kịch nhạc, trang phục, lọng dù, cờ phan, vô số cúng phẩm đại loại như vậy, tùy ý các vị muốn gì thì tự nhiên hiện ra đủ cả trước mắt, đặc biệt quí báu và mỹ thuật, không phải sản phẩm của trần gian. Các vị đích thân cầm lấy, phụng hiến chư Phật và đại chúng Bồ tát Thanh văn.

Bông hoa các vị Bồ tát dâng hiến tức thì hóa thành bảo cái bằng hoa, ở trong không gian. Nhỏ thì chu vi 40 dặm, 50 dặm, 60 dặm, lớn dần đến 600 vạn dặm. Tất cả bảo cái bằng hoa này, nhỏ cũng như lớn, đều ngừng lại trong không gian, với hình tròn, và tư thế chúc xuống, thành loại cúng phẩm mà ánh sáng và màu sắc chiếu ra huy hoàng, với khí thơm xông lên và tràn ra khắp cả, mô tả không hết được. Hiến cúng rồi, theo thứ tự trước sau mà biến mất.

Chư vị Bồ tát lại ở trong không gian mà diễn tấu âm nhạc chư thiên, đem âm thanh tinh tế tuyệt diệu này mà ca ngợi thán phục đức tính của chư Phật, rồi lắng nghe và tiếp nhận Pháp mầu của chư Phật dạy. Ai cũng vui mừng và đẹp dạ bất tận.

Hiến cúng như vậy rồi, các vị Bồ tát, tự nhiên và bỗng nhiên, lướt nhẹ về lại quốc độ Cực lạc của mình mà chưa đến giờ ăn.

Phần 34, Đức tính Bồ tát

Phật dạy tôn giả A nan, trong quốc độ của đức A di đà phật, đại chúng Bồ tát sắc mặt ôn hòà, tướng tốt hoàn hảo. Thiền định và trí tuệ đều thông suốt, hết còn bị trở ngại. Thần thông và uy đức tròn đầy tất cả. Vào sâu Pháp mầu, được Vô sanh nhẫn. Đường đi Bồ tát, đã đi tận cùng và trong sáng. Thuần hóa giác quan, thân tâm thư thái. Vững vàng trạng huống tĩnh lặng, cùng tận lĩnh vực Niết bàn. Vào sâu tuệ giác vô lậu, rũ sạch quán tính ô nhiễm. Đi đúng dấu đi của Phật, đi trên đường thánh "7 giác ý". Toàn hảo "5 thị giác", chiếu đến chân lý tuyệt đối, soi cả kiến thức trần gian. Hùng biện và tổng trì cùng tự tại vô ngại. Khéo hiểu vô lượng phương tiện của sự đời. Phát ngôn chắc thật, vào sâu ý vị. Quảng diễn Pháp mầu mà quảng độ chúng sinh. Loại bỏ hết mức tai họa của phiền não. Đồng đẳng quán sát tình dục, hình sắc, phi hình sắc, cả 3 thế giới ấy toàn là trống rỗng. Nhận thức các pháp đồng nhất "Tĩnh lặng", không sắc tướng không loạn động, không nguyên nhân không kết quả, không tranh đoạt không ruồng bỏ, không cột thắt không tháo gỡ. Khử phân biệt, trừ vọng kiến, vững chắc bất động như núi An minh. Tuệ giác sáng tỏ in như trời trăng. Bao la như biển cả, sản xuất ngọc báu công đức. Bùng cháy như lửa, đốt hết phiền não. Nhẫn nhục như đất, chịu đựng hết thảy. Trong sạch như nước, tẩy quang bụi trần. Như không gian mênh mông, không chướng ngại gì hết. Như hoa sen lên khỏi mặt nước, không vướng ô nhiễm. Như sấm vang rền, phát xuất âm thanh Pháp mầu. Như mây mờ mịt, đổ mưa Pháp vũ. Như gió rúng động đại thọ, sinh trưởng mầm mống Tuệ giác bồ đề. Như tiếng ngưu vương, chỉ huy đàn nó. Như oai rồng voi, khó mà ước lượng. Như tuấn mã thuần hóa, cỡi không tai họa. Như sư tử oai vệ, hết mọi sợ hãi. Như đại thọ Ni câu đà, che cho tất cả. Như hoa Ưu đàm, khó mà gặp được. Như chùy Kim cang, đập nát quan điểm tà ngụy. Như Phạn vương sinh ra Phạn chúng, [theo truyền thuyết của ngoại đạo]. Như Kim sí điểu thắng mọi rồng độc. Như chim bay trong không trung, không có dấu vết đường bay. Như núi Tuyết trắng ngời, với đức tính tinh khôi. Như cái nhìn của đức Từ thị, nhìn pháp giới rất bình đẳng. Chuyên chú thích thú mà cầu Pháp mầu, lòng không biết chán biết đủ. Thường muốn quảng tuyên Pháp mầu, không biết mỏi biết mệt. Gióng trống Pháp, dựng cờ Pháp. Làm sáng lên mặt trời tuệ giác, trừ diệt bóng tối vô minh. Tu hành 6 pháp hòa kính, bao giờ cũng làm Thầy về việc này. Làm đèn đuốc, làm Ruộng phước xuất sắc cho trần gian. Bạt nhổ đủ loại chông gai của dục vọng, đem lại an lạc cho quần sinh. Công đức đặc sắc, ai cũng kính trọng. Hiến cúng phụng sự vô lượng chư Phật. Bao giờ cũng được chư Phật tán dương. Toàn hảo các Pháp đáo bỉ ngạn của Bồ tát. Hành trì 3 pháp chánh định về vô tánh, vô tướng, vô nguyện. Thể hiện tam muội bất sinh bất diệt, xa rời vị trí Thanh văn Duyên giác.

Tôn giả A nan, các vị Bồ tát trong quốc độ Cực lạc thành tựu vô lượng công đức, đại loại như vậy. Nhưng đó chí là Như lai nói cho tôn giả những điều chính yếu. Nói cho phong phú thì 1 kiếp nói cũng không hết.

Phần 35, Về người nhập diệt

Bấy giờ trong pháp hội có đại bồ tát A dật đa, đứng lên, chắp tay hỏi Phật, trong quốc độ của đức A di đà phật, các vị Thanh văn có hay không có sự nhập diệt? Phật dạy, tinh cầu cả bầu trời 4 đại lục, ông thấy không ? Dạ, con có thấy. Phật nói, thần thông bậc nhất như tôn giả Đại mục kiền liên, chỉ 1 ngày đêm, phi đến bầu trời cả 4 đại lục, biết hết số lượng tinh cầu trong đó, thì số lượng đại chúng Thanh văn của quốc độ đức A di đà phật vẫn nhiều hơn đến trăm ngàn ức lần. Đại chúng Thanh văn như vậy, ai biết hết số lượng? Thế thì 1 vị Thanh văn nhập diệt chỉ như biển cả mất 1 giọt nước, không ai cảm thấy cái mất ấy. Nhiều vị Thanh văn nhập diệt đi nữa, thì như biển cả mất 1 suối nước, cũng không ai cảm thấy cái mất ấy. Thanh văn nhập diệt đến đại số vô tận đi nữa, đại chúng Thanh văn hiện tại và mới có, vẫn vô lượng đại số vô tận. Thế nên biển cả mất số nước bằng sông Hằng, vẫn không ai cảm thấy biển cả bớt đi; biển cả thêm số nước toàn đại lục đổ về, vẫn không ai cảm thấy biển cả thêm lên. Lý do vì biển cả là vua của hết thảy dòng nước trong đại lục, dung lượng bất tận. Quốc độ đức A di đà cũng tương tự như vậy. Khắp cả 10 phương, đại số vô tận Phật quốc, với đại số vô tận chúng sinh trong đó, gồm có chư thiên, nhân loại, cho đến côn trùng, đều vãng sinh đến quốc độ đức A di đà phật, cũng không có ai cảm thấy dân số ở đó thêm lên, vì Phật quốc này đứng trên đại số vô tận Phật quốc khác, cực rộng cực lớn, sáng súa mênh mông như không có cương giới nào cả. Phật quốc này được như vậy, vì đức A di đà khi làm Bồ tát, chí nguyện của Ngài cực kỳ quảng đại, Ngài đã tinh tiến không nhác, không gián đoạn, đã tích lũy công đức không có số lượng, không có giới hạn.

Phần 36, "Ánh sáng Di đà"

Phật dạy đại bồ tát A dật đa, ánh sáng đỉnh đầu của đức A di đà phật, của các vị Bồ tát và Thanh văn trong quốc độ của Ngài, có lớn nhỏ khác nhau. Ánh sáng đỉnh đầu các vị Thanh văn ai cũng chiếu ra 7 trượng. Ánh sáng đỉnh đầu các vị Bồ tát ai cũng chiếu ra ngàn vạn ức dặm.

Có 2 vị Bồ tát tôn cao nhất, một vị danh hiệu Quan thế âm, một vị danh hiệu Đại thế chí, thường ở bên Phật, ngồi hầu Phật, thảo luận Phật sự chính yếu. Đó là việc hóa độ vô lượng thế giới, khắp 10 phương và suốt 3 đời. Phật muốn, bằng thần túc nhanh như Phật, 2 vị hãy đến chỗ chư Phật của mỗi thế giới ấy, phân thân mà góp sức vào việc hóa độ. Cùng lúc, 2 vị vân hiện diện ở quốc độ của mình, tuệ giác và uy thần vẫn là bậc nhất, ánh sáng đỉnh đầu vẫn chiếu khắp cả ngàn thế giới chứ Phật. Tại mỗi thế giới nói trên, [mà thế giới Sa bà là một], thiện nam hay thiện nữ nào bị nạn cấp bách, bị nạn vua quan, mà một lòng nương tựa tính mạng vào đức Quan thế âm, thì không ai không được thoát nạn.

Riêng ánh sáng đỉnh đầu của đức A di đà thì cực kỳ to lớn, cực kỳ sáng tỏ. Trong quốc độ của Ngài, nhật cầu, nguyệt cầu, tinh cầu, vì ánh sáng của Ngài sáng hơn nhiều quá, tất cả vật thể phát sáng kể trên không còn rực rỡ, lại không di chuyển, nên quốc độ của Ngài không có hiệu số ngày tháng, không có hiệu số năm, không có cả hiệu số đời kiếp. Lấy ý niệm thời gian của thế giới Sa bà này mà nói, thì ánh sáng của đức A di đà hết Vô số kiếp tiếp vô số kiếp, hết vô số kiếp nữa tiếp vô số kiếp nữa, nữa và nữa, không còn tính được cả cái vô số kiếp ấy. Do đó mà quốc độ Cực lạc của Ngài không có cái thì gian của bóng tối, quốc độ ấy cũng không có "hoại kiếp" tận thế, bởi chính cái lý do mà Như lai đã nói.

Phần 37 Ân đức bất tận

Phật dạy đại bồ tát A dật đa, sự giáo hóa của đức A di đà là muốn độ thoát chúng sinh trong đại số vô tận quốc độ chư Phật, từ chư thiên, nhân loại, cho đến côn trùng, chúng sinh nào cũng được vãng sinh quốc độ của Ngài, và được Niết bàn tất cả. Trong số đó, ai muốn làm Phật thì Ngài giáo hóa cho tu Bồ tát hạnh cho đến thành một đức Phật. Thành Phật rồi, giáo hóa lại người khác cũng độ thoát chúng sinh trong đại số vô tận thế giới 10 phương, gồm có chư thiên, nhân loại, cho đến côn trùng, cùng vãng sinh quốc độ của Ngài. Số người vãng sinh đã là vô số, số người làm Bồ tát để thành Phật cũng là vô số. Thế nên hồng ân của đức A di đà khắp cả thế giới 10 phương, không có cùng tận, không ở trong lĩnh vực ngôn ngữ và tư duy.

Phần 38, Thọ lượng bất tận

Phật dạy đại bồ tát A dật đa, phải chăng ông muốn biết thọ lượng bất tận của đức A di đà ? Đại bồ tát thưa, quả thật con muốn nghe muốn biết. Phật dạy, hãy nghe cho minh bạch. Giả sử 10 phương đại số vô tận thế giới, tất cả chư thiên nhân loại cho đến côn trùng, đều làm người ; làm người mà thành Duyên giác Thanh văn ; rồi cùng nhau ngồi mà định tâm, chuyên chú, tập hợp trí tuệ lại một khối ; dùng toán pháp mà tính thọ lượng của đức A di đà ; tính đến mấy ngàn ức con số vạn kiếp, cũng không biết được thọ lượng ấy. Rồi cũng giả sử làm như trên mà tính toán thọ lượng của Bồ tát và Thanh văn, cùng chư thiên và nhân loại, trong quốc độ của Ngài, thì cũng không biết được. Thọ lượng của đức A di đà đến mức ấy, ai tin và hiểu được thì chỉ có Phật mới biết về người ấy.

Phần 39, Kế thừa hóa độ

Đại bồ tát A dật đa thưa Phật, công đức, thọ lượng, uy thần, ánh sáng, những đặc điểm này của đức A di đà độc đáo đến như vậy sao? Phật dạy, [chẳng những Ngài như vậy], mà sau Ngài, đức Quan thế âm thừa kế vị Đại sư A di đà của mình, hóa độ chư thiên, nhân loại, cho đến côn trùng, trong 10 phương thế giới, đế bao chúng sinh ấy được vãng sinh quốc độ Cực lạc và được Niết bàn.

Trong số họ, ai muốn làm Phật, cũng được ngài giáo hóa cho đến lúc thành Phật, thành Phật rồi cũng giáo hóa lại cho người khác. Tất cả việc làm này của đức Quan thế âm đồng nhất với vị Đại sư A di đà của ngài, không có cùng tận. Ân đức của ngài cũng khắp mọi thế giới, không khác gì cả. Cứ như thế, đại số vô tận tiếp đại số vô tận, mọi sự hóa độ của ngài nhất nhất đúng khuôn phép vị Đại sư A di đà của ngài. Tiếp theo là đức Đại thế chí, cũng làm việc hóa độ nhất nhất đúng khuôn phép của vị Đại sư A di đà, qua vô số cái vô số kiếp.

Phần 40, Phật trí phi thường

Tôn giả A nan lại đứng lên, quì thẳng, chắp tay thưa Phật, thế giới hướng nào cũng có núi Tu di, phải chăng chỉ có quốc độ của đức A di đà không có núi ấy? Phật dạy, tôn giả hoài nghi Phật chăng? Thế giới 10 phương là vô cùng tận, là bất khả tư nghị, trí Phật cũng là như vậy. Có kẻ đem cái đấu múc đong nước biển, trí ông là như vậy.

Thì gian quá khứ, ức kiếp này có ức đức Phật, nhưng không có vị nào cùng danh hiệu Thích ca mâu ni với Như lai ; tiếp đến ức kiếp khác cũng có ức đức Phật, mới có vị cùng danh hiệu với Như lai. Cứ như vậy, càng lui lại, càng nhiều ức kiếp càng nhiều ức đức Phật, và Như lai biết hết. Thì gian vị lai cũng tương tự như vậy, ức kiếp này có ức đức Phật, nhưng không có vị nào cùng danh hiệu với Như lai ; tiếp đến ức kiếp khác cũng có ức đức Phật, mới có vị cùng danh hiệu với Như lai. Cứ như vậy, càng tới nữa, càng nhiều ức kiếp, càng nhiều ức đức Phật, và Như lai cũng biết hết. Còn thì gian hiện tại thì ở đây, tại đại lục Diêm phù, mà nhìn 3 hướng tây, đông, bắc, nhìn 4 góc, và trên với dưới, không gian càng vô tận, Phật càng vô tận, và Như lai càng biết hết. Thế nên trí Phật thông suốt tất cả 10 phương 3 đời, bất khả cùng tận, bất khả tư nghị, há dễ đem cái trí "lấy đấu đong nước biển" mà dòm thấy trí Phật !

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.