Kinh Pháp Hoa Lược Giải — Tập 2

Mục 2 đức Diệu âm gia trì bằng định lực (ph 24 Bồ tát Diệu âm)

Lúc bấy giờ, từ nơi gò thịt nổi trên đỉnh đầu và từ nơi lông trắng giữa hai đầu mày, là hai trong ba mươi hai tướng đại trượng phu, đức Thế tôn phóng ra ánh sáng, chiếu qua những cõi Phật ở hướng đông bằng nhiều lần trăm triệu hằng sa (388). Qua khỏi số lượng ấy thì có một thế giới hệ tên là Tịnh quang trang nghiêm, đức Phật giáo chủ danh hiệu là Tịnh hoa tú vương trí như lai, đủ mười đức hiệu. Ngài đang thuyết pháp cho đại chúng bồ tát cung kính bao quanh và nhiều đến vô số lượng vô giới hạn.

Ánh sáng từ nơi lông trắng của đức Thế tôn chiếu đến thế giới hệ Tịnh quang trang nghiêm. Tại đây có vị bồ tát danh hiệu Diệu âm. Vị ấy từ lâu đã gieo trồng các gốc rễ công đức, phụng sự thân gần vô lượng trăm ngàn vạn ức đức Phật, hoàn thành đầy đủ tuệ giác rất sâu, thể hiện định Cờ đẹp, định Hoa sen chánh pháp, định Phẩm chất trong suốt, định Trò chơi chúa tế tinh tú, định Không còn vin theo, định Ấn tín tuệ giác, định Biết hết tiếng nói chúng sinh, định Quy tụ hết thảy công đức, định Trong suốt, dinh Thần thông dạo chơi, định Đuốc tuệ, định Chúa tể mọi sự trang nghiêm, định Ánh sáng trong suốt, dịnh Kho tàng trong suốt, định Đặc biệt, định Vòng xoay thái dương, thể hiện các định vĩ đại cùng loại như vậy, nhiều đến như trăm ngàn vạn ức hằng sa.

Khi ánh sáng của đức Thế tôn chiếu đến thân thế của ngài Diệu âm, thì vị bồ tát ấy liền thưa đức Tịnh hoa tú vương trí như lai, rằng bạch đức Thế tôn, con nên qua thế giới hệ Kham nhẫn để lễ bái thân gần và hiến cúng đức Thích ca thế tôn, lại gặp vị bồ tát thái tử của đức Pháp vương là ngài Văn thù, gặp bồ tát Dược vương, bồ tát Dũng thí, bồ tát Tú vương hoa, bồ tát Thượng hạnh, bồ tát Trang nghiêm vương, bồ tát Dược thượng. Đức Tịnh hoa tú vương trí như lai bảo bồ tát Diệu âm, ông chớ có khinh thị Kham nhẫn mà sinh ra ý nghĩ thế giới hệ ấy thấp kém. Thiện nam tử, thế giới hệ Kham nhẫn chỗ cao chỗ thấp chứ không bằng phẳng, đủ các thứ núi đá núi đất, và đâu đâu cũng dơ cũng xấu. Ở đó thân Phật thấp nhỏ, thân bồ tát cũng vậy. Vậy mà thân ông cao đến bốn vạn hai ngàn do tuần, còn thân Như lai cao đến sáu trăm tám chục vạn do tuần. Thân ông mà cũng đã đẹp nhất, với ngàn vạn phước tướng, với ánh sáng tuyệt diệu. Nên ông đến Kham nhẫn thì đừng khinh thế giới hệ ấy : đừng sinh ý tưởng thấp kém đối với Phật, với bồ tát và với đất nước của thế giới hệ ấy. Bồ tát Diệu âm thưa với đức Phật của mình, bạch đức Thế tôn, nay con đến thế giới hệ Kham nhẫn là do sức của đức Thế tôn - do thần thông du hóa, do công đức trang nghiêm và tuệ giác trang nghiêm của đức Thế tôn.

Thế rồi bồ tát Diệu âm không đứng dậy khỏi chỗ mình ngồi, thân không dao động mà chỉ nhập định. Do định lực này mà tại Linh sơn, cách pháp tòa của đức Thế tôn không xa, xuất hiện tám vạn bốn ngàn hoa sen quí báu, với vàng Diêm phù đàn làm cuống, bạch ngân làm cánh, kim cương làm tua, ngọc chân thúc ca làm đài. Bồ tát Văn thù, vị thái tử của đức Pháp vương, thấy những hoa sen ấy thì thưa, bạch đức Thế tôn, vì lý do gì mà điềm lành như vầy hiện trước ra đây, là có mấy ngàn vạn hoa sen với vàng Diêm phù đàn làm cuống, bạch ngân làm cánh, kim cương làm tua và ngọc chân thúc ca làm đài? Đức Thế tôn bảo ngài Văn thù, ấy là đại bồ tát Diệu âm muốn từ quốc độ của đức Tịnh hoa tú vương trí như lai, cùng tám vạn bốn ngàn bồ tát bao quanh, sẽ đến quốc độ Kham nhẫn này để hiến cúng thân gần và lễ bái Như lai, lại muốn hiến cúng và nghe kinh Pháp hoa.

Ngài Văn thù thưa, bạch đức Thế tôn, vị bồ tát ấy đã trồng thiện căn nào và làm công đức gì mà có thần lực vĩ đại như vầy? Vị bồ tát ấy tu tập định nào, xin đức Thế tôn dạy cho chúng con biết tên của định này. Định này chúng con cũng muốn nỗ lực tu tập. Tu tập định này mới thấy được sắc tướng lớn nhỏ và uy nghi tới ngừng của vị bồ tát ấy. Xin đức Thế tôn dùng thần lực làm cho vị bồ tát ấy đến đây để chúng con được thấy. Đức Thế tôn bảo ngài Văn thù, đức Đa bảo phật dà, một đức Phật nhập diệt đã lâu, sẽ làm hiện ra cho chư vị thấy sắc tướng của bồ tát Diệu âm. Bấy giờ đức Đa bảo phật đà bảo bồ tát Diệu âm, thiện nam tử, hãy đến đây ; bồ tát Văn thù, vị thái tử của đức Pháp vương, muốn thấy thân ông.

Ngay lúc ấy, bồ tát Diệu âm ẩn mất tại quốc độ của mình, cùng tám vạn bốn ngàn bồ tát xuất phát. Bao nhiêu quốc độ mà vị bồ tát ấy đi qua đều chấn động sáu cách, đều mưa xuống hoa sen bằng bảy chất liệu quí báu, đều có cả trăm ngàn nhạc khí chư thiên không đánh mà tự kêu lên. Vị bồ tát ấy mắt như cánh hoa sen xanh to lớn, và hợp lại cả ngàn vạn mặt trăng thì mặt vị bồ tát ấy vẫn sáng đẹp hơn. Thân vị bồ tát ấy màu sắc hoàng kim, được trang sức bởi vô lượng trăm ngàn đặc điểm, uy đức rực rõ, ánh sáng chiếu tỏa, tướng quí đủ cả, và bền chắc như thân Na la diên. Vị bồ tát ấy ngồi trên đài (389) bằng bảy chất liệu quí báu, thăng lên không gian cách mặt đất bảy cây đa la, với các vị bồ tát bao quanh mà đến Linh sơn của quốc độ Kham nhẫn.

Đến rồi, bồ tát Diệu âm bước xuống khỏi đài ngọc, lấy chuỗi ngọc giá trị cả trăm cả ngàn, cầm đến chỗ đức Thích ca thế tôn, đầu mặt lạy ngang chân ngài, dâng lên mà thưa, bạch đức Thế tôn, đức Tịnh hoa tú vương trí như lai của con xin kính vấn an đức Thế tôn, rằng ngài ít bịnh ít phiền, sinh hoạt bình thường (390) được thư thái không ? Ngài sống yên vui không? Bốn đại chủng trong cơ thể của ngài được điều hòa không ? Việc đời ở đây ngài chịu nổi không? Chúng sinh ở đây ngài hóa độ dễ dàng không ? Ở đây có hay không có những kẻ lắm tham dục, sân hận, ngu si, ganh ghét, keo lẫn và ngạo mạn? Ở đây có hay không có những kẻ bất hiếu cha mẹ, bất kính tu sĩ, thấy biết sai lầm, tâm tính bất thiện, không chế ngự năm thứ giác quan? Bạch đức Thế tôn, chúng sinh ở đây chiến thắng được ma quân thù địch (391) không ? Đức Đa bảo phật đà nhập diệt đã lâu, đã ở trong ngôi tháp bằng bảy chất liệu quí báu, có đến nghe kinh Pháp hoa không? Đức Tịnh hoa tú vương trí như lai của con xin kính vấn an đức Đa bảo phật đà có yên ổn, ít phiền, chịu đựng ở lâu được không? Bạch đức Thế tôn, con ước nguyện được thấy thân đức Đa bảo phật đà, xin đức Thế tôn làm cho con được thấy. Đức Thế tôn nói với đức Đa bảo, bồ tát Diệu âm muốn được yết kiến ngài. Đức Đa bảo nói, Diệu âm, rất tốt việc ông đến đây đế được hiến cúng đức Thích ca thế tôn, được nghe kinh Pháp hoa, và được gặp những vị như bồ tát Văn thù.

Bấy giờ bồ tát Hoa đức thưa rằng, bạch đức Thế tôn, bồ tát Diệu âm trồng thiện căn nào và tu công đức gì mà có thần lực như vầy? Đức Thế tôn bảo bồ tát Hoa đức, quá khứ có đức Phật danh hiệu Vân lôi âm vương, bậc Đến như chư Phật, bậc Thích ứng hiến cúng, bậc Biết đúng và khắp. Quốc độ của ngài tên là Hiện nhất thế thế gian, thời kỳ của ngài tên là Hỷ kiến. Trong một vạn hai ngàn năm, bồ tát Diệu âm diễn tấu mười vạn chủng loại nhạc khí hiến cúng đức Vân lôi âm vương như lai, lại dâng lên ngài tám vạn bốn ngàn bát ứng khí làm bằng bảy chất liệu quí báu. Do yếu tố này kết quả mà ngày nay sinh tại quốc độ của đức Tịnh hoa tú vương trí như lai và có thần lực như vầy. Hoa đức, ý ông nghĩ thế nào, vị bồ tát Diệu âm hiến cúng âm nhạc và kính dâng bát ngọc nơi đức Vân lôi âm vương như lai có phải ai khác, mà chính là vị bồ tát Diệu âm hiện thời. Hoa đức, vị bồ tát ấy đã phụng sự thân gần vô lượng chư Phật, đã gieo trồng từ lâu bao nhiêu gốc rễ công đức ở nơi chư Phật ấy. Sau đó, vị bồ tát ấy cũng đã gặp thêm nhiều lần trăm triệu (392) chư Phật nữa, đồng đắng với số cát của sông Hằng.

Hoa đức, ông chỉ thấy bồ tát Diệu âm qua cái thân ở đây, nhưng vị bồ tát ấy biếu hiện đủ loại thân hình, ở khắp mọi nơi và giảng nói Pháp hoa cho các loại chúng sinh. Hoặc biểu hiện thân Phạn vương, thân Đế thích, thân Tự tại, thân Đại tự tại, thân Thiên đại tướng quân, thân Tỳ sa môn thiên vương ; hoặc biểu hiện thân Luân vương, thân quốc vương, thân trưởng giả, thân cư sĩ, thân tế quan, thân bà la môn; hoặc biểu hiện thân tỷ kheo, thân tỷ kheo ni, thân ưu bà tắc, thân ưu bà di; hoặc biểu hiện thân phụ nữ trưởng giả, thân phụ nữ cư sĩ, thân phụ nữ tế quan, thân phụ nữ bà la môn (393) ; hoặc biểu hiện thân đồng nam, thân đồng nữ ; hoặc biểu hiện các thân thiên, long, dạ xoa, càn thát bà, a tu la, ca lâu la, khẩn na la và ma hầu la dà, những người không phải người - bồ tát Diệu âm biểu hiện các thân hình như vậy mà giảng nói Pháp hoa. Những chỗ địa ngục ngạ quỉ súc sinh và những nơi tai nạn, vị bồ tát ấy cứu giúp được cả. Thậm chí vị bồ tát ấy còn biểu hiện thân hình nữ nhân ở trong hậu cung của các vua chúa mà giảng nói Pháp hoa.

Hoa đức, bồ tát Diệu âm là vị có năng lực cứu giúp cho các loại chúng sinh ở quốc độ Kham nhẫn. Vị bồ tát ấy biến thế các loại thân hình như trên, ở trong quốc độ Kham nhẫn mà giảng nói Pháp hoa cho các loại chúng sinh, nhưng thần thông và tuệ giác của vị bồ tát ấy không vì vậy mà giảm bớt chút nào. Vị bồ tát ấy đem bao nhiêu là tuệ giác mà soi sáng cho quốc độ Kham nhẫn, làm cho các loại chúng sinh ở đây ai cũng được biết đến vị bồ tát ấy (394). Đối với chúng sinh trong hằng sa quốc độ khắp cả mười phương, vị bồ tát ấy cũng làm như vậy. Do vậy, những ai nên dùng thân hình thanh văn mới được độ thoát (395) thì vị bồ tát ấy biểu hiện thân hình này mà thuyết pháp ; những ai nên dùng thân hình duyên giác mới được độ thoát thì vị bồ tát ấy biểu hiện thân hình này mà thuyết pháp ; những ai nên dùng thân hình bồ tát mới được độ thoát thì vị bồ tát ấy biểu hiện thân hình này mà thuyết pháp; những ai nên dùng thân hình Phật đà mới được độ thoát thì vị bồ tát ấy biểu hiện thân hình này mà thuyết pháp. Cứ như vậy, đủ các chủng loại, vị bồ tát ấy tùy kẻ nào nên dùng thân gì để hóa độ thì biểu hiện thân ấy cho họ. Đến nỗi có kẻ nên dùng sự nhập diệt mới được độ thoát, thì vị bồ tát ấy cũng biểu hiện nhập diệt. Hoa đức, bồ tát Diệu âm thành tựu đại thần thông lực và đại tuệ giác lực như thế đó.

Bồ tát Hoa đức thưa, bạch đức Thế tôn, như vậy là bồ tát Diệu âm đã gieo trồng rất sâu gốc rễ pháp lành ; vị bồ tát ấy ở trong định nào mà ở đâu cũng có năng lực biểu hiện thân hình đế hóa độ chúng sinh như vậy ? Đức Thế tôn dạy bồ tát Hoa đức, thiện nam tử, định của bồ tát Diệu âm tên là Hiện các sắc thân. Vị bồ tát ấy ở trong định này nên lợi ích được như vậy cho vô lượng chúng sinh.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết phẩm Bồ tát Diệu âm này, ngang đây, thì tám vạn bốn ngàn bồ tát cùng đi với bồ tát Diệu âm đều thực hiện định Hiện các sắc thân, vô lượng bồ tát ở thế giới hệ Kham nhẫn cũng thực hiện định này, lại còn thực hiện các pháp tổng trì.

Bồ tát Diệu âm hiến cúng đức Thế tôn và bảo tháp của đức Đa bảo rồi trở về thế giới hệ của mình. Những thế giới hệ mà vị bồ tát ấy đi qua lại chấn động sáu cách, lại rưới xuống hoa sen quí báu, lại diễn tấu trăm ngàn vạn ức chủng loại nhạc khí. Về đến thế giới hệ của mình, bồ tát Diệu âm, với tám vạn bốn ngàn bồ tát bao quanh, đến chỗ đức Tịnh hoa tú vương trí như lai mà thưa, bạch đức Thế tôn, con đến thế giới hệ Kham nhẫn làm lợi ích cho chúng sinh, bằng cách yết kiến lễ bái và hiến cúng đức Thích ca thế tôn và bảo tháp của đức Đa bảo phật đà, lại gặp vị bồ tát thái tử của đức Pháp vương là ngài Văn thù, gặp bồ tát Dược vương, bồ tát Đắc cần tinh tiến lực, bồ tát Dũng thí, và các vị đồng đắng ; con cũng làm cho tám vạn bốn ngàn vị bồ tát đi theo con đây được định Hiện các sắc thân.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết hoàn tất phẩm Bồ tát Diệu âm đến và đi thì bốn vạn hai ngàn thiên nhân được tuệ giác Không sinh, bồ tát Hoa đức được định Pháp hoa.

Ghi chú

(388) Dịch sát : nhiều bằng một trăm tám chục vạn ức trăm triệu hằng sa.

(389) Dịch sát : vào lầu cao. Chính văn là đài : lầu cao hay đài cao. Tôi dịch theo vật sau.

(390) Chính văn là khởi cư : ăn uống thức ngủ hằng ngày.

(391) Coi lại ghi chú 279.

(392) Dịch sát : trăm ngàn vạn ức trăm triệu.

(393) Nói nôm na là vợ và con gái của những người này.

(394) KD : đã làm cho chính mình được biết đến ở thế giới Saha này.

(395) Độ thoát (hay độ, hóa độ, giáo hóa) có nghĩa là huấn luyện, giáo dục, cải hoán, lại có nghĩa đưa đi (qua bờ bến bên kia) loại bỏ (mọi sự xấu) di chuyển (khỏi vị trí cũ).

Lược giải

Diệu âm đại sĩ có cái định gốc là "Hiện các sắc thân". Định này là một định với Dược vương đại sĩ. Quan âm đại sĩ thì không thấy nói là định gì nhưng rõ ràng cung là định ấy. Hiện các sắc thân là thân gì cũng ứng hiện, tùy sự thích đáng của chúng sinh. Ứng hiện hay thị hiện, biểu hiện hay biến thể, đều chỉ một nghĩa. Nghĩa ấy không có nghĩa hiện ra như ảo thuật. Cái thân do nghiệp lực của chúng sinh sinh ra sao, sống ra sao, chết ra sao, thì cái thân do nguyện lực của bồ tát cũng sinh, cũng sống, cũng chết như vậy. Vậy mới thuyết pháp cho chúng sinh nhu cầu. Thế nên ứng hiện Phật thân thì với 8 hình thức rõ ràng là giáng sinh cho đến nhập diệt. Lời giải thích này cho cả 3 phẩm nói về 3 vị đại sĩ là Dược vương, Diệu âm và Quan âm.

Chữ thuyết pháp cũng phải hiểu theo nghĩa ở đây. Hãy coi lại ghi chú 295, nhất là nửa sau của ghi chú ấy. Đại khái thì thuyết pháp là bằng cả 3 nghiệp thân miệng ý, không phải chỉ bằng miệng mà thôi.

Toát yếu phẩm 24 "Bồ tát Diệu âm"

Lúc bấy giờ, từ nơi nhục kế và bạch hào, đức Thế tôn phóng ra ánh sáng, chiếu qua rất nhiều quốc độ ở hướng đông thì có một quốc độ tên là Tịnh quang trang nghiêm, đức Phật giáo chủ danh hiệu là Tịnh hoa tú vương trí như lai, đủ 10 đức hiệu. Tại đây có vị bồ tát danh hiệu Diệu âm, từ lâu hoàn thành đầy đủ tuệ giác rất sâu, thể hiện nhiều định mà trong đó có định Hoa sen chánh pháp. Khi ánh sáng của đức Thế tôn chiếu đến thân thể thì ngài Diệu âm liền thưa đức Tịnh hoa tú vương trí như lai, rằng bạch đức Thế tôn, con nên qua thế giới hệ Kham nhẫn để lễ bái thân gần và hiến cúng đức Thích ca thế tôn và gặp các vị đại bồ tát. Đức Tịnh hoa tú vương trí như lai bảo bồ tát Diệu âm, thiện nam tử, ông đến Kham nhẫn thì đừng sinh ý tưởng thấp kém đối với Phật, với bồ tát và với đất nước của thế giới hệ ấy. Bồ tát Diệu âm thưa với đức Phật của mình, bạch đức Thế tôn, nay con đến thế giới hệ Kham nhẫn là do thần thông du hóa, do công đức trang nghiêm và tuệ giác trang nghiêm của đức Thế tôn.

Thế rồi bồ tát Diệu âm không đứng dậy khỏi chỗ mình ngồi, thân không dao động mà chỉ nhập định. Do định lực này mà tại Linh sơn, cách pháp tòa của đức Thế tôn không xa, xuất hiện tám mươi bốn ngàn hoa sen bằng vàng ngọc rất quí. Thái tử của đức Pháp vương là ngài Văn thù thấy những hoa sen ấy thì thưa, bạch đức Thế tôn, vì lý do gì mà diềm lành như vầy hiện trước ra đây ? Đức Thế tôn bảo, ấy là đại bồ tát Diệu âm muốn từ quốc độ của đức Tịnh hoa tú vương trí như lai, cùng tám mươi bốn ngàn bồ tát bao quanh, sẽ đến quốc độ Kham nhẫn này để hiến cúng thân gần và lễ bái Như lai, lại muốn hiến cúng và nghe kinh Pháp hoa. Ngài Văn thù thưa, bạch đức Thế tôn, xin đức Thế tôn dùng thần lực làm cho vị bồ tát ấy đến đây để chúng con được thấy. Đức Thế tôn bảo ngài Văn thù, đức Đa bảo phật đà sẽ làm hiện ra cho chư vị thấy sắc tướng của bồ tát Diệu âm. Bấy giờ đức Đa bảo phật đà bảo bồ tát Diệu âm, thiện nam tử, hãy đến đây; bồ tát Văn thù muốn thấy thân ông.

Ngay lúc ấy, bồ tát Diệu âm ẩn mất tại quốc độ của mình, cùng tám mươi bốn ngàn bồ tát xuất phát. Bao nhiêu quốc độ mà vị bồ tát này đi qua đều chấn động sáu cách, đều mưa xuống hoa sen quí báu, đều có cả trăm ngàn nhạc khí chư thiên không đánh mà tự kêu lên. Vị bồ tát này ngồi trên đài bằng bảy chất liệu quí báu, thăng lên không gian cách mặt đất bảy cây đa la, với các vị bồ tát bao quanh mà đến Linh sơn của quốc độ Kham nhẫn. Đến rồi, bồ tát Diệu âm bước xuống khỏi đài ngọc, lấy chuỗi ngọc giá trị cả trăm cả ngàn, cầm đến chỗ đức Thích ca thế tôn, đầu mặt lạy ngang chân ngài, dâng lên mà thưa, bạch đức Thế tôn, đức Tịnh hoa tú vương trí như lai của con xin kính vấn an đức Thế tôn, rằng ngài ít bịnh ít phiền, sinh hoạt bình thường được thư thái không ? Ngài sống yên vui không ? Bốn đại chủng trong cơ thể của ngài được điều hòa không ? Việc đời ở đây ngài chịu nối không ? Chúng sinh ở đây ngài hóa độ dễ dàng không ? Ở đây có hay không có những kẻ lắm tham dục, sân hận, ngu si, ganh ghét, keo lẫn và ngạo mạn ? Ở đây có hay không có những kẻ bất hiếu cha mẹ, bất kính tu sĩ, thấy biết sai lầm, tâm tính bất thiện, không chế ngự năm thứ giác quan ? Bạch đức Thế tôn, chúng sinh ở đây chiến thắng được ma quân thù địch không? Đức Tịnh hoa tú vương trí như lai của con xin kính vấn an đức Đa bảo phật đà. Bạch đức Thế tôn, con ước nguyện được thấy thân đức Đa bảo phật đà, xin đức Thế tôn làm cho con được thấy. Đức Thế tôn nói với đức Đa bảo, bồ tát Diệu âm muốn được yết kiến ngài. Đức Đa bảo nói, Diệu âm, rất tốt việc ông đến đây để được hiến cúng đức Thích ca thế tôn, được nghe kinh Pháp hoa.

Bấy giờ bồ tát Hoa đức thưa, rằng bạch đức Thế tôn, bồ tát Diệu âm trồng thiện căn nào và tu công đức gì mà có thần lực như vầy ? Đức Thế tôn bảo, Hoa đức, vị bồ tát ấy có thần lực như vầy là vì đã thân gần phụng sự vô lượng chư Phật, đã gieo trồng từ lâu bao nhiêu gốc rễ công đức ở nơi chư Phật ấy. Hoa đức, ông chỉ thấy bồ tát Diệu âm qua cái thân ở dây, nhưng vị bồ tát ấy biểu hiện đủ loại thân hình, ở quốc độ Kham nhẫn và mọi quốc độ khác mà giảng nói Pháp hoa cho các loại chúng sinh. Hoặc biểu hiện các thân Phạn vương, Đế thích, Tự tại, Đại tự tại, Thiên đại tướng quân, Tì sa môn thiên vương ; hoặc biểu hiện các thân Luân vương, quốc vương, trưởng giả, cư sĩ, tể quan, bà la môn ; hoặc biểu hiện các thân 4 chúng ; hoặc biểu hiện các thân phụ nữ trưởng giả, cư sĩ, tế quan, bà la môn ; hoặc biểu hiện các thân đồng nam, đồng nữ ; hoặc biếu hiện các thân 8 bộ. Bồ tát Diệu âm biểu hiện các thân như vậy mà giảng nói Pháp hoa. Những chỗ địa ngục, ngạ quỉ, súc sinh, và những nơi tai nạn, vị bồ tát ấy cứu giúp được cả. Thậm chí vị bồ tát ấy còn biểu hiện thân hình nữ nhân ở trong hậu cung của các vua chúa mà giảng nói Pháp hoa.

Hoa đức, bồ tát Diệu âm dem bao nhiêu tuệ giác mà soi sáng cho quốc độ Kham nhẫn và quốc độ mười phương. Do vậy, những ai nên dùng các thân hình thanh văn, duyên giác, bồ tát và Phật đà mới được độ thoát thì vị bồ tát ấy biểu hiện các thân hình này mà thuyết pháp. Cứ như vậy, dủ các chủng loại, vị bồ tát ấy tùy kẻ nào nên dùng thân gì để hóa độ thì biểu hiện thân ấy cho họ. Đến nỗi có kẻ nên dùng sự nhập diệt mới được độ thoát, thì vị bồ tát ấy cũng biểu hiện nhập diệt.

Bồ tát Hoa đức thưa, bạch đức Thế tôn, như vậy là bồ tát Diệu âm ở trong định nào mà ở đâu cũng biểu hiện thân hình để hóa độ chúng sinh như vậy ? Đức Thế tôn dạy bồ tát Hoa đức, định của bồ tát Diệu âm tên là Hiện các sắc thân. Vị bồ tát ấy ở trong định này nên lợi ích được như vậy cho vô lượng chúng sinh.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết phẩm bồ tát Diệu âm ngang đây thì tám mươi bốn ngàn bồ tát cùng đi với bồ tát Diệu âm đều thực hiện định Hiện các sắc thân, vô lượng bồ tát ở thế giới hệ Kham nhẫn cũng thực hiện định này, lại còn thực hiện các pháp tổng trì.

Bồ tát Diệu âm hiến cúng đức Thế tôn và bảo tháp của đức Đa bảo rồi trở về thế giới hệ của mình. Những thế giới hệ mà vị bồ tát ấy đi qua lại chấn động sáu cách, lại mưa xuống hoa sen quí báu, lại diên tấu trăm ngàn vạn ức chủng loại nhạc khí. Về đến thế giới hệ của mình, bồ tát Diệu âm, với tám mươi bốn ngàn bồ tát bao quanh, đến chỗ đức Tịnh hoa tú vương trí như lai mà thưa, bạch đức Thế tôn, con đến thê giới hệ Kham nhẫn làm lợi ích cho chúng sinh, cũng làm cho tám mươi bốn ngàn vị bồ tát đi theo con đây được định Hiện các sắc thân.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết hoàn tất phẩm Bồ tát Diệu âm đến và đi thì tám mươi bốn ngàn thiên nhân được tuệ giác Không sinh, bồ tát Hoa đức được định Pháp hoa.

Mục 3 đức Quan âm gia trì bằng toàn diện (ph 25 Quan âm đại sĩ : vị Toàn diện)

(396) Vào lúc bấy giờ, bồ tát Vô tận ý đứng dậy khỏi chỗ mình ngồi, trần vai bên phải, chắp tay hướng về đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, Quan âm đại sĩ vì lý do gì mà danh hiệu là Quan thế âm?

Đức Thế tôn dạy bồ tát Vô tận ý, thiện nam tử, vô số chúng sinh (397) bị mọi sự đau khổ, nghe nói đến Quan âm đại sĩ mà một lòng trì niệm danh hiệu của ngài, thì đại sĩ tức khắc nghe thấy âm thanh ấy (398) và họ được thoát cả.

Trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ thì vào lửa dữ, lửa ấy không đốt được, và đó là do thần lực của vị đại sĩ này. Nếu bị nước lớn trôi cuốn mà trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, thì tức khắc được chỗ nước cạn. Trăm ngàn vạn ức người, vì kiếm bạc, vàng, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, chân châu, và những thứ quí báu cùng loại, nên ra biến cả ; giả sử bị trận gió dữ làm u ám mặt biển và bầu trời, thổi bạt thuyền tàu sa vào đảo quốc la sát, trong những người ấy đến nỗi chỉ có một kẻ trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, những người ấy cũng vẫn thoát được cái họa la sát. Vì những lý do như vậy mà vị đại sĩ này danh hiệu là Quan thế âm.

Người nào sắp bị hành hình mà trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, thì đao gậy trong tay đao phủ tức khắc gãy ra từng đoạn và người ấy thoát được. Giả sử đầy cả đại thiên thế giới là dạ xoa, la sát, muốn đến hại người nào mà nghe người ấy trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, thì những quỉ dữ này không thế nhìn người ấy bằng mắt dữ, huống chi làm hại. Bất cứ có tội không tội, người nào bị gông cùm xích buộc mà trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, thì những hình cụ ấy đứt và hỏng cả, và người này tức thì thoát được. Giả sử đầy cả đại thiên thế giới là giặc cướp, có người cầm đầu một đoàn người đi buôn, mang cầm vàng ngọc quí giá mà đi qua con đường nguy hiểm ; trong đoàn ấy có kẻ nói, các thiện nam tử, dừng sợ, chúng ta nên hết lòng mà trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ. Vị đại sĩ này có thể ban cho mọi người sự không sợ hãi ; chúng ta trì niệm danh hiệu đại sĩ thì sẽ thoát được giặc cướp trên con đường này. Đoàn người đi buôn nghe nói thì đồng thanh mà niệm nam mô Quan thế âm bồ tát. Nhờ sự trì niệm danh hiệu đại sĩ mà tức khắc thoát được. Vô tận ý, thần lực Quan âm đại sĩ đồ sộ đến như thế ấy.

Ai có tính đa dâm mà thường xuyên trì niệm tôn kính Quan âm đại sĩ thì thoát được tính ấy. Ai có tính đa sân mà thường xuyên trì niệm tôn kính Quan âm đại sĩ thì thoát được tính ấy. Ai có tính đa si mà thường xuyên trì niệm tôn kính Quan âm đại sĩ thì thoát được tính ấy. Vô tận ý, Quan âm đại sĩ có thần lực vĩ đại, ích lợi rất nhiều như vậy. Do vậy mà mọi người nên thường xuyên tâm niệm đại sĩ.

Nữ nhân nào muốn cầu con trai mà lễ bái hiến cúng Quan âm đại sĩ, thì sinh được con trai vừa có phước đức vừa có trí tuệ. Nữ nhân nào muốn cầu con gái mà lễ bái hiến cúng Quan âm đại sĩ, thì sinh được con gái đoan chính, đẹp, có gốc rễ phước đức gieo trồng trong đời trước, và được mọi người mến trọng. Vô tận ý, Quan âm đại sĩ có thần lực như vậy, ai tôn kính lễ bái thì được phước chứ không phải vô hiệu quả.

Vì lý do này mà mọi người nên trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ. Vô tận ý, ai trì niệm danh hiệu liệt vị bồ tát (399) nhiều bằng hằng sa (400), và suốt đời hiến cúng đồ ăn đồ uống đồ mặc đồ nằm và dược phẩm, thì ý ông nghĩ thế nào, thiện nam hay thiện nữ ấy được phước nhiều không ? Rất nhiều, bạch đức Thế tôn. Bồ tát Vô tận ý thưa như vậy, và đức Thế tôn lại nói, ai trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, và đến nỗi chỉ lễ bái hiến cúng được một thì gian mà thôi, phước người này với phước người trước chính xác đồng đắng, không khác gì nhau, và hưởng thụ đến trăm ngàn vạn ức thời kỳ cũng vẫn không thế cùng tận. Vô tận ý, trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ được phước không có số lượng và không có giới hạn như vậy.

Bồ tát Vô tận ý lại thưa, bạch đức Thế tôn, Quan âm đại sĩ du hóa thế giới hệ Kham nhẫn này như thế nào? Đại sĩ thuyết pháp như thế nào cho chúng sinh? Phương cách thích nghi của đại sĩ là như thế nào ?

Đức Thế tôn dạy bồ tát Vô tận ý, thiện nam tử, người ở thế giới nào nên hóa độ bằng thân hình Phật đà thì Quan âm đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Duyên giác thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Thanh văn thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp. Người nào nên hóa độ bằng thân hình Phạn vương thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Đế thích thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Tự tại thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Đại tự tại, thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Thiên đại tướng quân thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Tỳ sa môn thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp. Người nào nên hóa độ băng thân hình quốc chúa thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình trưởng giả thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình cư sĩ thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình tể quan thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình bà la môn thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp. Những người nên hóa độ bằng những thân hình tỷ kheo và tỷ kheo ni, ưu bà tắc và ưu bà di, thì đại sĩ biến thể những thân hình ấy mà thuyết pháp. Những người nên hóa độ bằng những thân hình phụ nữ của trưởng giả, cư sĩ, tế quan và bà la môn, thì đại sĩ biến thể những thân hình phụ nữ ấy mà thuyết pháp. Những người nên hóa độ bằng những thân hình đồng nam và đồng nữ, thì đại sĩ biến thể những thân hình ấy mà thuyết pháp. Những ai nên hóa độ bằng những thân hình tám bộ thì đại sĩ biến thể những thân hình ấy mà thuyết pháp. Ai nên hóa độ bằng thân hình thần Chấp kim cang thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp (401).

Vô tận ý, Quan âm đại sĩ hoàn hảo năng lực như vậy : dùng mọi thân hình vào mọi thế giới mà hóa độ cho chúng sinh. Do vậy mà chư vị nên hết lòng hiến cúng Quan âm đại sĩ. Trong nỗi kinh hoàng, trong cơn nguy cấp, trong sự hoạn nạn, Quan âm đại sĩ có thể cho người sự không sợ hãi, nên thế giới hệ Kham nhẫn này ai cũng tôn xưng là Người cho sự không sợ.

Bồ tát Vô tận ý liền thưa, bạch đức Thế tôn, nay con xin hiến cúng Quan âm đại sĩ. Thưa rồi, vị bồ tát này cởi ngay xâu chuỗi đủ thứ ngọc quí đang mang nơi cổ, giá trị trăm ngàn lạng vàng, hiến lên Quan âm đại sĩ mà thưa, bạch đại sĩ, xin đại sĩ nhận cho một cách hiến cúng theo chánh pháp bằng xâu chuỗi ngọc quí giá này. Nhưng Quan âm đại sĩ không nhận. Bồ tát Vô tận ý lại thưa, bạch đại sĩ, xin đại sĩ thương tôi và thương chúng sinh mà nhận cho. Lúc ấy đức Thế tôn dạy Quan âm đại sĩ, hãy thương bồ tát Vô tận ý, thương bốn chúng tám bộ mà nhận xâu chuỗi ngọc ấy. Quan âm đại sĩ tức khắc thương mà nhận, và phân xâu chuỗi ngọc ấy làm hai phần, một phần hiến cúng đức Thế tôn, một phần hiến cúng bảo tháp của đức Đa bảo.

Đức Thế tôn nói, Vô tận ý, Quan âm đại sĩ với thần lực tự tại như vậy mà du hóa thế giới hệ này.

Bấy giờ bồ tát Vô tận ý lại thưa hỏi đức Thế tôn bằng lời chỉnh cú sau đây (402).

(1) Bạch đức Thế tôn,
đấng đầy tướng quí !
cho con hỏi lại :
vị con Phật này
vì lý do gì
tên Quan thế âm ?

(2) Vào lúc bấy giờ
đấng đầy tướng quí
cũng dùng chỉnh cú
đáp lại như sau. (403)

(3) Này Vô tận ý,
hãy nghe cho khéo.
Việc làm Quan âm
là khéo đáp ứng
hết thảy mọi người
ở khắp mọi nơi,
với sự thệ nguyện
sâu rộng như biển -
một sự thệ nguyện
cực kỳ hùng vĩ,
vô cùng trong sáng,
và được đại sĩ
đã từng phát ra,
trong khi trải qua
vô số thời kỳ
không thể nghĩ bàn
phụng sự rất nhiều
vạn ức đức Phật.

(4) Nay đây Như lai
chỉ nói vắn tắt.
Ai nghe danh hiệu
hoặc thấy hình tượng
Quan âm đại sĩ,
chuyên tâm trì niệm
chứ không bỏ qua,
thì hết đau khổ
ở trong những nơi
còn có đau khổ.

(5) Bị kẻ ác ý
xô xuống hố lửa,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm tắt hố lửa
như bị nước tưới. (404)

(6) Trôi nổi biển cả
rồng, cá, quái vật,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho sóng nước
không thể nhận chìm.

(7) Trên đỉnh Tu di
bị xô rơi xuống,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm như mặt trời
đứng trong không gian.

(8) Kẻ ác đuổi rơi
chân núi đá cứng,
(405) năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm không thương tổn
đến một máy lông.

(9) Giặc thù bao vây
cầm dao muốn hại,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm giặc thù ấy
sinh ra hiền lành.

(10) Bị họa vua chúa
sắp bị hành hình,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm gươm đao phủ
gãy liền từng đoạn.

(11) Giam cầm gông xích
tay còng chân cùm,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho rời ra
mà thoát được liền.

(12) Trù, ếm, thuốc độc
muốn gây tai họa,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho về lại
nơi kẻ gây ra.

(13) Nếu bị la sát
rồng độc, quỉ dữ,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm chúng tức thì
không dám làm hại.

(14) Thú dữ bao vây nanh vuốt ghê rợn,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm chúng mau lẹ
tháo chạy mất hút.

(15) Rắn rít tiết phun
hơi độc như khói,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm chúng tự đi
liền theo tiếng niệm.

(16) Dông tố sấm sét
mưa đá mưa lớn,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho tiêu tan
liền theo tiếng niệm.

(17) Chúng sinh khốn đốn
vì bao đau khổ,
cái nhìn tuệ giác
của Quan thế âm
đầy cả năng lực
cứu khổ cho đời.

(18) Quan âm đại sĩ
đầy thần thông lực
đầy tuệ giác lực
đầy phương tiện lực,
cho nên khắp cả
mười phương thế giới
không đâu mà không
biến thể xuất hiện.

(19) Chỗ dữ địa ngục
ngạ quỉ súc sinh,
cho đến khổ lớn
sinh già bịnh chết,
đại sĩ làm cho
dần dần hết sạch.

(20) Nhìn đúng sự thật, nhìn thật trong suốt,
nhìn với tuệ giác
vô cùng vĩ đại,
nhìn bằng đại bi,
nhìn theo đại từ,
nên hãy thường xuyên
nguyện cầu chiêm ngưỡng.

(21) Là thể trong suốt
sáng không tỳ vết,
là vầng tuệ nhật
phá tan hắc ám,
là lửa rực sáng
xua tan tai nạn,
(406) ngài trải hào quang
khắp cả trần gian.

(22) Bản thể đại bi
như sấm thức tỉnh,
ý thức đại từ
như mây dồn lớn,
đại sĩ mưa xuống
nước Pháp cam lộ
rưới tắt lửa dữ
của bao phiền não.

(23) Đối chất cửa quan,
kinh hoàng chiến trận,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho giặc thù
lui bước tan rã.

(24) Tiếng cực tinh tế,
tiếng nhìn vào đời,
tiếng giống Phạn thiên,
tiếng như hải triều,
tiếng hơn tất cả
cung bậc trong đời,
nên hãy thường xuyên
chuyên tâm trì niệm.

(25) Hãy niệm liên tục, đừng có hoài nghi ;
trong cơn đau khổ,
chết chóc, nguy khốn,
Quan âm đại sĩ
vị Thanh tịnh ấy
là nơi nương tựa
cho bao chúng sinh.

(26) Là bậc trọn vẹn
phẩm chất hoàn hảo,
là mắt từ bi
nhìn xuống chúng sinh,
là biển dồn lại
vô lượng phước đức,
vị đại sĩ ấy
đáng kính đáng lạy.

(407) Bấy giờ bồ tát Trì địa (408) liền đứng dậy từ chỗ mình ngồi, bước tới trước đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, người nào được nghe phẩm nói về Quan âm đại sĩ - về đấng diệu dụng tự tại và thần lực biến thể một cách toàn diện, thì biết công đức người ấy đã có không ít.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết phẩm nói về vị Toàn diện này, trong các chúng có tám vạn bốn ngàn người cùng phát tâm tuệ giác vô thượng là tâm tuyệt bậc mà đồng bậc (409).

Ghi chú

(396) Toàn diện, chính văn là phố môn. Quan thế âm bồ tát phổ môn phẩm, cũng có thể dịch : phẩm nói về sự toàn diện của Quan âm đại sĩ. Về danh hiệu của đại sĩ, HD Quang thế âm, CV Quan thế âm. Ngài Huyền tráng dịch Quan tự tại, và nói 2 chữ kia sai. Nhưng ngài Trừng quán, Hoa nghiêm sớ chủ, nói bà lô chỉ đế dịch Quan, thấp phạt ra dịch Tự tại, nhiếp phạt ra dịch Âm. Phạn bản tự có 2 tiếng nên dịch ra khác nhau (V11/291b). Phần tôi, tôi không chắc Quan thế âm là Quán thế âm (xét tiếng của đời). Phẩm này, chỉnh cú 20 nói Quan (nhìn) có nhìn đúng sự thật (chân quan) nhìn thật trong suốt (thanh tịnh quan)

nhìn với tuệ giác vô cùng vĩ đại (quảng đại trí tuệ quan)

nhìn bằng đại bi (bi quan) nhìn theo đại từ (từ quan)

Chỉnh cú 24 nói Am (tiếng) có tiếng cực tinh tế (diệu âm) tiếng nhìn vào đời (quan thế âm) tiếng giống Phạn thiên (Phạn âm)
tiếng như hải triều (hải triều âm) tiếng hơn tất cả cung bậc trong đời (thắng bỉ thế gian âm)

Tiếng thứ 2, quan thế âm, chữ âm này là một ý nghĩa với 4 chữ âm trước và sau nó. Vậy không thể dịch xét tiếng của đời (quán thế âm) mà phải dịch tiếng nhìn vào đời (quan thế âm), và có nghĩa tiếng nói nhìn vào đời mà nói hay tiếng nói bằng cách nhìn vào đời mà nói. Tôi cho chữ Quan thế âm có nghĩa như vậy. Và có thể nói Quan thế âm là nói rõ ra cái nghĩa Quan tự tại. Tôi không dung hòa, chỉ nói là sai nêu cho chữ Quan thế âm là sai.

(397) Dịch sát : vô số trăm ngàn vạn ức chúng sinh.

(398) Tham chiếu HD thì thấy "Thích văn Quang thế âm bồ tát danh giả triếp đắc giải thoát" (C9/128), chứ không có câu này. Có, chỉ là thêm cho dễ hiểu mà thôi.

(399) Chỉ có KD nói là đức Phật. Nói như vậy thật đáng ngờ, nhất là đáng ngờ bản Phạn văn mà KD đã lấy làm chính văn.

(400) Dịch sát : sáu mươi hai ức hằng sa.

(401) Trong kinh Địa tạng còn nói : Hoặc hiện núi rừng, dòng nước, đồng bằng, sông ngòi, ao hồ, suối giếng, lợi ích khắp cả mọi người, ai cũng được độ thoát.

(402) Theo lời tựa của ĐD (C9/134) thì CV và HD đều không có văn chỉnh cú này. Văn chỉnh cú này do tiên hiền tục xuất. ĐD thì dĩ nhiên chỉ sao lại sự tục xuất ấy.

(403) Bốn câu này đúng ra không phải văn .chỉnh cú.

(404) Dịch sát : hố lửa thành ao hồ. Câu này có nghĩa như đã chuyển dịch, nếu không thì không chết lửa lại chết nước.

(405) Đá cứng, dịch sát : đá kim cương.

(406) Dịch rõ hơn : Ngài rực sáng như ánh lửa, xua tan mọi sự tai nạn. Cũng có thể dịch : Ngài có thể chế ngự mọi tai nạn trong đó có tai nạn gió lửa.

(407) KD còn 7 bài chỉnh cú nữa, mang số 27-33, xin phụ lục dưới đây.

(27) Ngài, thương xót thế gian như vậy, sẽ thành Phật, diệt trừ tất cả hiểm nguy và đau buồn. Con xin khiêm tốn cúi mình trước ngài, đức Avalokitesvara.

(28) Đức Thế tôn này của thế giới, vị thủ lãnh này của các vua, là nguồn tu hành đức độ phong phú, ngài, được thế giới tôn thờ, đã đạt đến tuệ giác thuần khiết, tối thượng, sau khi gắng sức theo con đường của mình trong hàng trăm niên kỷ.

(29) Lúc thì đứng bên phải, lúc thì đứng bên trái đức bổn sư Amitabha của ngài, và quạt hầu vị ấy, nhưng do định lực, ngài vẫn hiện đến vinh danh các đức Gina ở mọi phương hướng.

(30) Về phía tây, nơi mà thế giới Sukha- kara thanh khiết tọa lạc, và đức bốn sư Amitabha của ngài, đấng thuần hóa mọi người, cư trú cố định ở đấy.

(31) Ở đấy không có phụ nữ, sự giao hoan thì hoàn toàn không được biết đến ở đấy ; ở đấy các con trai của đức Gina, khi xuất hiện trong cõi sống thì bằng cách hóa sinh ; ở đấy ngài đang ngồi trong đài sen không ô uế.

(32) Và chính đức bổn sư Amitabha của ngài thì ngồi trên ngai trong một đài sen tinh khiết, xinh đẹp, và chiếu sáng như Sala-ma.

(33) Vị lãnh đạo thế giới mà kho tàng công đức của ngài được ca ngợi, thì không có sự tương tự nào trong thế giới ba cõi. Ôi vị tối cao của con người, xin hãy cho chúng con sớm được như ngài !

Ghi chú : Avalokitesvara : Quan tự tại (Quan thế âm). Amitabha : A di đà. Sukhakara : Cực lạc. Gina : Tối thắng. Sala- ma (?)

(408) Là 1 vị đại bồ tát, thuộc nhóm Hiền hộ gồm có 16 vị, toàn là đại bồ tát, thuộc giới cư sĩ, và là loài người cả.

(409) Tuyệt bậc mà đồng bậc, chính văn là vô đắng đẳng. Từ ngữ này tôn xưng Phật và pháp của Phật (như tâm tuệ giác vô thượng ở đây), và thường được dịch : không bậc nào (vô đẳng) sánh bằng (đẳng) ; hoặc sánh bằng (đẳng) với bậc không thể sánh bằng (vô đẳng), nói cách khác là đồng bậc với tuyệt bậc. Nhưng nói gì đi nữa, vô đẳng đẳng mà cắt nghĩa như vậy thì chỉ là nghĩa vô thượng, không có gì đặc thù cả. Bồ tát Thế thân, trong Thập địa kinh luận, cắt nghĩa như sau : Vô đẳng là Phật sánh với chúng sinh thì chúng sinh không đồng đẳng với Phật, còn Đẳng là Phật với chúng sinh thì pháp thân đồng đẳng. Tại sao không chỉ có nói vô đẳng (mà còn nói đẳng) ? Là vì biểu thị đồng đẳng chánh giác (pháp thân) (C26/131). Như vậy tâm tuệ giác vô thượng (bồ đề tâm) cũng vừa là tuyệt bậc vì tâm khác không thể sánh bằng, vừa là đồng bậc vì ai cũng có tâm ấy và có thể phát tâm ấy.

Lược giải

Uy lực Quan âm cứu độ có 8 nạn, 3 độc, 2 cầu, và ứng hiện 33 thân. Tựu trung, đáng nói nhất là 3 độc : ai đa dâm, ai đa sân, ai đa si, trì niệm tôn kính đại sĩ thì thoát được. Với 4 pháp số trên, Quan âm đại sĩ được tôn xưng là Người cho sự không sợ, là vị Toàn diện.

Trong văn chỉnh cú, từ chỉnh cú 17 đến chỉnh cú 26, đáng được đọc tụng thường xuyên, hoặc thầm hoặc ra tiếng, bất cứ ở đâu và lúc nào, nhất là trước khi ngủ hay sau khi thức.

Toát yếu phẩm 25 "Quan âm đại sĩ : vị Toàn diện"

Vào lúc bấy giờ, bồ tát Vô tận ý đứng dậy, trần vai bên phải, chắp tay hướng về đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, Quan âm đại sĩ vì lý do gì mà danh hiệu là Quan thế âm ? Đức Thế tôn dạy bồ tát Vô tận ý, thiện nam tử, chúng sinh nghe nói đến Quan âm đại sĩ mà một lòng trì niệm danh hiệu của ngài, thì đau khổ không làm khổ được, lửa không đốt được, nước không trôi được, bão không hại được, hình cụ, ác quỉ, gông cùm, giặc cướp, đều không hại được. Ai có tính da dâm, ai có tính da sân, ai có tính đa si, mà thường xuyên trì niệm tôn kính Quan âm đại sĩ thì thoát được những tính ấy. Nữ nhân nào cầu con trai mà lễ bái hiến cúng Quan âm đại sĩ thì sinh được con trai vừa có phước vừa có trí; nữ nhân nào cầu con gái mà lề bái hiến cúng Quan âm đại sĩ thì sinh được con gái đoan chính, tuyệt sắc, có phước đời trước và mọi người mến trọng. Vô tận ý, Quan âm đại sĩ có thần lực như vậy, ai tôn kính lễ bái thì được phước chứ không phải vô hiệu quả.

Vì lý do này mà mọi người nên trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ. Vô tận ý, ai trì niệm danh hiệu và hiến cúng liệt vị bồ tát, và ai trì niệm danh hiệu và hiến cúng Quan âm đại sĩ, thì phước của hai người đồng đẳng, và hưởng thụ đến nhiều thời kỳ cũng vẫn không thể cùng tận.

Bồ tát Vô tận ý lại thưa, bạch đức Thế tôn, Quan âm đại sĩ du hóa thế giới hệ Kham nhẫn như thế nào ? Đức Thế tôn dạy bồ tát Vô tận ý, thiện nam tử, chúng sinh nào, ở thế giới nào, nên hóa độ bằng thân hình gì, thì Quan âm đại sĩ biến thể những thân hình ấy mà hóa độ : thân hình Phật đà, Duyên giác và Thanh văn ; thân hình Phạn vương, Đế thích, Tự tại, Đại tự tại, Thiên đại tướng quân, Tỳ sa môn; thân hình quốc chúa, trưởng giả, cư sĩ, tể quan, bà la môn; thân hình 4 chúng ; thân hình phụ nữ 4 loại ; thân hình đồng nam đồng nữ ; thân hình 8 bộ; thân hình Chấp kim cang thần. Vô tận ý, Quan âm đại sĩ hoàn hảo năng lực như vậy : dùng mọi thân hình vào mọi thế giới mà hóa độ chúng sinh. Do vậy mà chư vị nên hết lòng hiến cúng Quan âm đại sĩ. Trong nỗi kinh hoàng, trong cơn nguy cấp, trong sự hoạn nạn, Quan âm đại sĩ có thể cho người sự không sợ hãi, nên thế giới hệ Kham nhẫn này ai cũng tôn xưng là Người cho sự không Sợ.

Bồ tát Vô tận ý liền thưa, bạch đức Thế tôn, nay con xin hiến cúng Quan âm đại sĩ. Thưa rồi, vị bồ tát này cởi ngay chuỗi ngọc đang mang nơi cố, hiến lên Quan âm đại sĩ mà thưa, xin đại sĩ nhận cho một cách hiến cúng theo chánh pháp này. Sau khi bồ tát Vô tận ý thưa lần thứ hai, và đức Thế tôn khuyến cáo, Quan âm đại sĩ nhận và phân chuỗi ngọc ấy, một phần hiến cúng đức Thế tôn, một phần hiến cúng bảo tháp của đức Đa bảo. Đức Thế tôn nói, Vô tận ý, Quan âm đại sĩ với thần lực tự tại như vậy mà du hóa thế giới hệ này.

Chúng sinh khốn đốn
vì bao đau khổ,
cái nhìn tuệ giác
của Quan thế âm
đầy cả năng lực
cứu khổ cho đời.
Quan âm đại sĩ
đầy thần thông lực
đầy tuệ giác lực
đầy phương tiện lực,
cho nên khắp cả
mười phương thế giới
không đâu mà không
biến thể xuất hiện.
Nhìn đúng sự thật,
nhìn thật trong suốt,
nhìn với tuệ giác
vô cùng vĩ đại,
nhìn bằng đại bi,
nhìn theo đại từ,
nên hãy thường xuyên
nguyện cầu chiêm ngưỡng.
Là thể trong suốt
sáng không tì vết,
là vầng tuệ nhật
phá tan hắc ám,
là lửa rực sáng
xua tan tai nạn,
ngài trải hào quang
khắp cả trần gian.
Bản thể đại bi như sấm thức tỉnh,
ý thức đại từ
như mây dồn lớn,
đại sĩ mưa xuống
nước Pháp cam lộ
rưới tắt lửa dữ
của bao phiền não.
Đối chất cửa quan,
kinh hoàng chiến trận,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho giặc thù
lui bước tan rã.
Tiếng cực tinh tế,
tiếng nhìn vào đời,
tiếng giống Phạn thiên,
tiếng như hải triều,
tiếng hơn tất cả
cung bậc trong đời,
nên hãy thường xuyên
chuyên tâm trì niệm.
Hãy niệm liên tục,
đừng có hoài nghi ;
trong cơn đau khổ,
chết chóc, nguy khốn,
Quan âm đại sĩ
vị Thanh tịnh ấy
là nơi nương tựa
cho bao chúng sinh.
Là bậc trọn vẹn
phẩm chất hoàn hảo,
là mắt từ bi
nhìn xuống chúng sinh,
là biển dồn lại
vô lượng phước đức,
vị đại sĩ ấy
đáng kính đáng lạy.

Bấy giờ bồ tát Trì địa liền đứng dậy, bước tới trước đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, người nào được nghe phẩm nói về Quan âm đại sĩ - về bậc diệu dụng tự tại, thần lực biến thể một cách toàn diện, thì biết công đức người ấy đã có không ít.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết phẩm nói về vị Toàn diện này, thì có vô số người cùng phát tâm tuệ giác vô thượng là tâm tuyệt bậc mà đồng bậc.

Tiết 3 gia trì bằng minh chú (ph 26 Tổng trì minh chú)

(410) Lúc ấy bồ tát Dược vương đứng dậy khỏi chỗ mình ngồi, trần vai bên phải, chắp tay hướng về đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, thiện nam hay thiện nữ nào đối với Pháp hoa mà biết tiếp nhận ghi nhớ, đọc tụng thông suốt hay sao chép ấn hành, thì được bao nhiêu phước ? Đức Thế tôn dạy, Dược vương, thiện nam hay thiện nữ nào hiến cúng chư Phật nhiều bằng nhiều lần trăm triệu (411) hằng sa, thì ý đại sĩ nghĩ thế nào, phước người này được nhiều không ? Rất nhiều, bạch đức Thế tôn. Đức Thế tôn nói, thiện nam hay thiện nữ nào đối với Pháp hoa mà đến nỗi chỉ tiếp nhận ghi nhớ được một bài chỉnh cú bốn câu, nhưng có thế đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, lý giải ý nghĩa và làm đúng kinh dạy, thì công đức cũng rất nhiều. Bồ tát Dược vương thưa, bạch đức Thế tôn, con xin cho người diễn giảng Pháp hoa một bài tổng trì minh chú để hộ trì người ấy. Bồ tát Dược vương liền nói tổng trì minh chú :

An nhĩ - man nhĩ - ma nễ - ma ma nễ - chỉ lệ - dà lê đệ - xa mế - xa lý đa vĩ - chiên đế - mục đế - mục đa lý - sa lý - a vĩ sa lý - tang lý sa lý - xoa duệ - a xoa duệ - a kỳ nị - chiên đế - xa lý - đà la ni - a lô dà bà sa - pha dá tỳ xoa nị - nễ tỳ thế - a tiện đa la nễ lý thế - a đàn đa ba lê du địa - âu cứu lệ - mâu cứu lệ - a la lệ - ba la lệ -thủ ca si - a tam ma tam lý - phật đà tỳ cát lợi diệt đế - đạt ma ba ly si đế - tăng dà niết cù sa nẽ - bà xá bà xá du địa - mạn đa la - mạn đa la xoa dạ đa - bưu lâu đa - bưu lâu đa kiêu xá lược - ác xoa la - ác xoa dã đa dã - a bà lô - a ma nhã na đa dạ. (Dịch âm từ Phạn văn : A ni dê, ma ni dê, ma nê, ma ma nê, chít tê, cha ri tê, sa mê, sa mi ta, vi săn tê, mút tê, mút ta ta mê, sa mê, a vi sa mê, sa ma sa mê, sa dê, át sa dê, át si nê, săn tê, sa mi tê, đa ra ni, a lô ka ba sê, pra ti da vết sa ni, ni di ru, a bi dăn ta ra ni vít tê, a bi dăn ta ra pa ri su di, mút ku lê, mút ku lê, a ra đê, pa ra dê, su kăn si, a săm ma săm mê, bu đa vi lô ki tê, dam ma pa ri si tê, sam ga nia gô sa ni, ba da ba da vi sô da ni, man trê, man tra sa da tê, ru tê, ru ta kao sa li dê, át sa dê, át sa da va na ta dê, va lô đa, a ma ni da na ta dê, soa ha).

(412) Bạch đức Thế tôn, tổng trì minh chú này đã được hằng sa (413) chư Phật tuyên thuyết. Ai xúc phạm người diễn giảng Pháp hoa là xúc phạm chư Phật như vậy. Đức Thế tôn tán dương, rằng tốt lắm Dược vương, đại sĩ thương tưởng và hộ trì người diễn giảng Pháp hoa mà tuyên thuyết tổng trì minh chú như vậy là ích lợi rất nhiều cho chúng sinh.

Bồ tát Dũng thí cũng thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng xin hộ trì cho người đọc tụng, hơn nữa nhận giữ Pháp hoa, mà nói một bài tổng trì minh chú. Người ấy được tổng trì minh chú này thì dầu quỉ ăn thịt người, quỉ bạo ác, quỉ xú uế, qui thây chết, quỉ ăn tinh chất, quỉ đói khát (414), và những kẻ cùng loại, muốn dò xét tìm kiếm nhược điểm của người ấy cũng không thể có được cơ hội thuận tiện. Bồ tát Dũng thí liền đối trước đức Thế tôn mà nói tổng trì minh chú ấy :

Thoa lệ - ma ha thoa lệ - úc chỉ - mục chỉ - a lệ - a la bà đệ - niết lệ đệ - niết lệ đa bà đệ - y trí ni - vi trí ni - chỉ trí ni - niết lệ trì ni - niết lệ trì bà để. (Dịch âm từ Phạn văn : Ji va lê, ma ha ji va lê, út kê, mấc kê, a đê, a đa va ti, nờ ri ti dê, nờ ri ti da va ti, ít ti ni, vít ti ni, chít ti ni, nờ ri ti da ni, nờ ri ti da va ti, soa ha) (415).

Bạch đức Thế tôn, tổng trì minh chú này được hằng sa chư Phật tuyên thuyết và tùy hỷ. Ai xúc phạm người diễn giảng Pháp hoa là xúc phạm chư Phật như vậy.

Bấy giờ Tỳ sa môn thiên vương, người hộ vệ thế gian, cũng thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng vì thương tưởng chúng sinh và hộ trì người diễn giảng Pháp hoa mà xin nói một bài tổng trì minh chú. Tỳ sa môn thiên vương liền nói tổng trì minh chú ấy :

A lê - na lê - nâu na lê - a na lô - na lý - câu na lý. (Dịch âm từ Phạn văn: Át tê, nát tê, va nát tê, a na đê, na di, ku ma đi, soa ha).

(416) Bạch đức Thế tôn, không những con đem tổng trì minh chú này hộ trì cho người diễn giảng Pháp hoa, mà chính bản thân con cũng hộ trì cho người ấy, làm cho người ấy ở đâu thì trong chu vi một trăm do tuần không có mọi sự suy biến, tai họa.

Trì quốc thiên vương cũng hiện diện trong đại hội. Với chúng càn thát bà nhiều đến nhiều lần trăm triệu (417) cung kính vây quanh, vị thiên vương ấy bước tới chỗ đức Thế tôn, chắp tay mà thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng xin đem một bài tổng trì minh chú mà hộ trì cho người kính giữ Pháp hoa. Trì quốc thiên vương liền nói tổng trì minh chú ấy :

A dà nễ - dà nễ - cù ly - càn đà ly - chiên đà lỵ - ma đăng kỳ - thường cầu ly - phù lâu sa ni - ác để. (Dịch âm từ Phạn văn : A ga nê, ga nê, gao ri, găn đa ri, chăn đa li, ma tăn ghi, pút ka si, sam ku lê, vờ ru sa li, si si, soa ha).

(418) Bạch đức Thế tôn, tổng trì minh chú này được nhiều ức (419) đức Phật nói ra. Ai xúc phạm người diễn giảng Pháp hoa là xúc phạm các đức Phật như vậy.

Bấy giờ có những la sát nữ tên là Kết buộc, Không kết buộc, Răng cong, Răng đẹp, Răng đen, Nhiều tóc, Không chán, Cầm vòng hoa, Chỗ nào, Đoạt tinh chất (420), mười la sát nữ ấy hợp cùng mẹ của năm trăm quỉ tử, và con với thuộc hạ của họ, đến chỗ đức Thế tôn, đồng thanh thưa rằng, bạch đức Thế tôn, chúng con cũng nguyện hộ trì cho người đọc tụng, hơn nữa nhận giữ Pháp hoa, loại trừ suy biến và bịnh hoạn cho người này. Kẻ nào dò xét tìm kiếm nhược điếm của người này thì chúng con làm cho họ không có được cơ hội thuận tiện. Đối trước đức Thế tôn, những la sát nữ nói tổng trì minh chú sau đây :

Y đề lý - y đề dẫn - y đề lý - a đề lý - y đề lý - nê lý - nê lý - nê lý - nê lý - nê lý - lâu hê - lâu hê - lâu hê - lâu hê - lâu hê - đa hê -đa hê - đa hê - đâu hê - nâu hê. (Dịch âm từ Phạn văn : I ti mê, i ti mê, i ti mê, i ti mê, i ti mê; ni mê, ni mê, ni mê, ni mê, ni mê ; ru hê, ru hê, ru hê, ru hê, ru hê; sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, soa ha).

(421) Thà là ngồi lên trên đầu chúng con, chứ không được quấy phá người diễn giảng Pháp hoa ! Quỉ ăn thịt người, quí bạo ác, quỉ đói khát, quỉ xú uế, quỉ thây chết ; kẻ dùng chú tạo ra qui thây chết, kẻ dùng chú luyện ra sự bay trong không ; quỉ gây điên, quỉ gây động kinh, quỉ thây chết của quỉ ăn thịt người tạo ra (422), quỉ thây chết của loài người tạo ra ; quỉ gây sốt cách nhật một ngày cho đến bảy ngày, quỉ gây sốt thường xuyên ; quỉ biến hình nam, quỉ biến hình nữ, quỉ biến hình đồng nam, quỉ biến hình đồng nữ ; tất cả quỉ quái trên đây, cho đến trong mộng cũng không được quấy phá người diễn giảng Pháp hoa (423) ! Đối trước đức Thế tôn, những la sát nữ lại thưa những lời chỉnh cú sau đây.

(1) Nếu không thuận theo
minh chú chúng con,
quấy phá đến người
diễn giảng Pháp hoa,
thì đầu kẻ này
phải vỡ làm bảy,
rã rời tựa như
nhánh cây a lê !

(2- 4) Như hại cha mẹ, như sự ép dầu,
như cân và đo
gian dối lừa người,
và như Điều đạt
phá hoại chư Tăng,
những kẻ xúc phạm
người giảng Pháp hoa
cũng sẽ bị họa
như những tội ấy.

Những la sát nữ nói những lời chỉnh cú ấy rồi lại thưa, bạch đức Thế tôn, chúng con cũng đích thân hộ trì cho người nhận giữ Pháp hoa bằng cách đọc tụng và tu hành theo kinh ấy, làm cho người này yên vui, khỏi bị suy biến, bịnh hoạn, thuốc độc.

Đức Thế tôn dạy, tốt lắm các la sát nữ, các người hộ trì cho người chỉ tiếp nhận ghi nhớ danh hiệu kinh Pháp hoa mà phước đã không thế lường được, huống chi hộ trì cho người tiếp nhận ghi nhớ kinh ấy một cách đầy đủ ; lại còn hiến cúng cuốn kinh ấy bằng các loại hoa, vòng hoa, các loại hương liệu ; bằng tràng phan, bảo cái ; bằng kịch nhạc ; bằng các thứ đèn như đèn bơ, đèn dầu, bằng các thứ đèn dầu thơm như đèn dầu hoa tô ma na, đèn dầu hoa chiêm bặc, đèn dầu hoa ba si ca, đèn dầu hoa ưu bát la ; bằng hàng trăm hàng ngàn những thứ cùng loại. Chỗ nào (424), các người và thuộc hạ các người nên hộ trì cho người tiếp nhận ghi nhớ Pháp hoa như vậy.

Khi phẩm Tổng trì minh chú như thế này được tuyên thuyết thì có sáu vạn tám ngàn người thực hiện tuệ giác Không sinh.

Ghi chú

(410) Phẩm này nguyên đề là Đà là ni. Đà la ni dịch nghĩa là tổng trì, dịch ý là minh chú, nên tôi để Tổng trì minh chú cho dễ đọc dễ hiểu. Riêng dịch nghĩa tổng trì thì đúng ra minh chú chỉ là một trong tổng trì (coi lại ghi chú 9), nhưng hay gọi bằng tên chung ấy là vì minh chú bao hàm nhiều nghĩa và thần dụng. Phẩm này, CV, HD và PT, đều đặt ở đây, chỉ ĐD và KD đặt sau phẩm "Sức thần của đức Thế tôn". Phẩm này gồm có 5 bài minh chú, Phạn văn sẽ phụ lục bằng ghi chú sau mỗi bài, còn dịch âm từ Phạn văn ấy là do Tỷ kheo Minh châu.

(411) Dịch sát : tám trăm vạn ức trăm triệu.

(412) Phạn văn minh chú của bồ tát Dược vương : Anye manye mane mamane citte carite same samita visante mukte muktatame same avisame samasame (jaye) ksaye aksaye aksine sante samite dharani alokabhase pratyaveksani nidhiru abhyan- taraniviste abhyantaraparisudhi mutkule mutkule arade parade sukanksi asamasame budhavilokite dharmapariksite samghanir- ghosani (nirghoni) bhayabhayavisodhani mantre mantraksayate rute rutakausalye aksaye aksayavanataye (vakkule) valoda amanyanataye svaha.

(413) Dịch sát: sáu mươi hai ức hằng sa.

(414) Tên dịch âm của 6 loại này thứ tự như sau : dạ xoa, la sát, phú đan na, cát dá, cưu bàn trà, ngạ quỉ.

(415) Phạn văn minh chú của bồ tát Dũng thí : Jvale mahajvale ukkle (tukke) mukke ade adavati nrtye nrtyavati ittini vittini cittini nytyani ntyavati svaha.

(416) Phạn văn minh chú của Tỳ sa môn thiên vương : Atte (tatte) natte vanatte anade nadi kumadi svaha.

(417) Dịch sát : ngàn vạn ức trăm triệu.

(418) Phạn văn minh chú của Trì quốc thiên vương : Agane gane gauri gandhari candali matangi pukkasi samkule vrusali sisi svaha.

(419) Dịch sát : bốn mươi hai ức.

(420) Dịch nghĩa này phần nhiều theo chính văn, 3 tên Kết buộc, Không kết buộc, Chỗ nào (Hà sở) là theo HD (C9/130).

(421) Phạn văn minh chú của các La sát nữ : Iti me iti me iti me iti me iti me nime nime nime nime nime ruhe ruhe ruhe ruhe ruhe stuhe stuhe stuhe stuhe stuhe svaha.

(422) Tên dịch âm 11 loại này thứ tự như sau : dạ xoa, la sát, ngạ quỉ, phú đan na, cát dá, tì đà ra, kiền đà, ô ma lặc dà, a bạt ma ra, dạ xoa cát dá, nhân 1 cát dá.

(423) Dịch như vầy là theo sát chính văn và HD (C9/130d4). KD hơi khác nhưng cũng có ý : Ngay như trong mộng, người ấy có thấy đàn bà đàn ông con trai con gái thì họ cũng không thể xúc phạm.

(424) Là tên của la sát nữ thứ 9.

Lược giải

Tất cả 5 bài minh chú trong phẩm này. CV toàn dịch âm, HD toàn dịch nghĩa (C9/129-130). Đại sư Cát tạng hội dịch âm nghĩa vừa nói. Việc này nằm trong V42/495B-496A, và mở đầu bằng câu "Xét xưa nay minh chú không dịch nghĩa. Người đọc tụng không hiểu gì nên không quan tâm. Nay tôi y theo kinh Chánh pháp hoa dịch nghĩa, thì thấy phần nhiều biểu thị mật nghĩa của thật tướng". Xuất xứ việc hội dịch âm nghĩa đã ghi ở trên. Ai muốn thì cần phải và rất nên tham khảo. Ớ đây chỉ lấy minh chú thứ 5 mà nói, thì thấy Phạn văn là một (Tỷ kheo Minh châu dịch âm cũng là một), nhưng do dịch âm và dich nghĩa mà khác nhau (chứng tỏ các ngài La thập và Pháp hộ đọc và hiểu Phạn văn không như học giả bình thường). Tôi ghi cả Phạn văn, dịch âm, dịch nghĩa (và kèm theo tôi dịch quốc ngữ), như sau.

Câu 1.- Phạn văn : iti me, iti me, iti me, iti me, iti me, dịch âm : y đề lý, y đề dẫn, y đề lý, a đề lý, y đề lý ; dịch nghĩa : ư thị, ư tư, ư nhĩ, ư dân, cực thậm. Tạm dịch : (thật tướng) ở nơi đây, ở chỗ này, ở nơi anh, ở mọi người, tối cao sâu.

Câu 2.- Phạn văn : nime, nime, nime, nime, nime ; dịch âm : nê lý, nê lý, nê lý, nê lý, nê lý ; dịch nghĩa : vô ngã, vô ngô, vô thân, vô sở, câu đồng. Tạm dịch : (thật tướng ây) không tôi, không ta, không nội thân, không ngoại cảnh, toàn đồng nhất.

Câu 3.- Phạn văn : ruhe, ruhe, ruhe, ruhe, ruhe ; dịch âm : lâu hê, lâu hê, lâu hê, lâu hê, lâu hê ; dịch nghĩa : dĩ hưng, dĩ sinh, dĩ thành, nhi trụ, nhi lập. Tạm dịch : (thật tướng ấy làm cho hạnh nguyện PH) đã nổi lên, đã sinh ra, đã trưởng thành, mà tồn tại, mà đứng vững.

Câu 4.- Phạn văn : stuhe, stuhe, stuhe, stuhe, stuhe ; dịch âm : đa hê, đa hê, đa hê, đâu hê, nâu hê; dịch nghĩa : diệc trụ, ta thán, diệc phi, tiêu đầu, đại tật, vô đắc da hại. Tạm dịch : (Quỉ thần các người) cũng tồn tại (nhờ thật tướng ấy), (nên) hãy ca tụng (PH và người quảng bá PH), (nếu không thì) cũng lầm lỗi, tiêu hủy đầu bộ (của mình). Hãy mau lên ! Không được tác hại !

Thử làm 1 minh chú như trên thôi cũng đủ quan tâm mà đọc tụng, mà khảo sát.

Toát yếu phẩm 26 "Tổng trì minh chú"

Lúc ấy bồ tát Dược vương đứng dậy, trần vai bên phải, chắp tay hướng về đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, con xin cho người diễn giảng Pháp hoa một bài tổng trì minh chú để hộ trì cho người ấy : A ni dê, ma ni dê, ma nê, ma ma nê, chít tê, cha ri tê, sa mê, sa mi ta, vi săn tê, mút tê, mút ta ta mê, sa mê, a vi sa mê, sa ma sa mê, sa dê, át sa dê, át si mê, săn tê, sa mi tê, đa ra ni, a lô ka ba sê, pra ti da vết sa ni, ni đi ru, a bi dăn ta ra ni vết tê, a bi dăn ta ra pa ri su di, mút ku lê, mút ku lê, a ra dê, pa ra dê, su kăn si, a săm ma săm mê, bu đa vi lô ki tê, dam ma pa ri si tê, sam ga nia gô sa ni, ba da ba da vi sô da ni, man trê, man tra sa da tê, ru tê, ru ta kao sa li dê, át sa dê, át sa da va na ta dê, va lô da, a ma ni da na ta dê, soa ha.

Bồ tát Dũng thí cũng thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng xin hộ trì cho người đọc tụng, hơn nữa nhận giữ Pháp hoa, mà nói một bài tổng trì minh chú : Ji va lê, ma ha ji va lê, út kê, mấc kê, a đê, a đa va ti, nờ ri ti dê, nò ri ti da va ti, it ti ni, vit ti ni, chít ti ni, nờ ri ti da ni, nờ ri ti da va ti, soa ha.

Bấy giờ Tỳ sa môn thiên vương, người hộ vệ thế gian, cũng thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng vì thương tưởng chúng sinh và hộ trì người diễn giảng Pháp hoa mà xin nói một bài tổng trì minh chú : Át tê, nát tê, va nát tê, a na đê, na đi, ku ma di, soa ha.

Trì quốc thiên vương cũng hiện diện trong đại hội. Vị thiên vương ấy bước tới chỗ đức Thế tôn, chắp tay mà thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng xin đem một bài tổng trì minh chú mà hộ trì cho người kính giữ Pháp hoa : A ga nê, ga nê, gao ri, găn da ri, chăn đa li, ma tăn ghi, pút ka si, sam ku lê, vờ ru sa li, si si, soa ha.

Bấy giờ có mười la sát nữ hợp cùng mẹ của năm trăm qu' tử, và con với thuộc hạ của họ, đến chỗ đức Thế tôn, đồng thanh thưa rằng, bạch đức Thế tôn, chúng con cũng nguyện hộ trì cho người đọc tụng, hơn nữa nhận giữ Pháp hoa, loại trừ suy biến và bịnh hoạn cho người này bằng một bài tổng trì minh chú : I ti mê, i ti mê, i ti mê, i ti mê, i ti mê; ni mê, ni mê, ni mê, ni mê, ni mê; ru hê, ru hê, ru hê, ru hê, ru hê; sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, soa ha.

Khi phẩm Tổng trì minh chú như thế này được tuyên thuyết thì có sáu mươi tám ngàn người thực hiện tuệ giác Không sinh.