Kinh Pháp Hoa Lược Giải — Tập 2

KINH

PHÁP HOA

LƯỢC giải

Tập 2

Trưởng lão Tỷ kheo Trí quang giải Nhà xuất bản Hồng Đức

Kinh

Pháp hoa

lược giải

** Trưởng lão tỷ kheo Trí quang giải
2542 - 1998 bản in 2561 - 2017 Nhà xuất bản Hồng Đức

Đại bộ phận 2 nói về sự quảng bá nhất thừa, có 6 chương : chương 1 đức Thế tôn nói về phẩm chất của người quảng bá nhất thừa (ph 10), chương 2 đức Đa bảo chứng minh - đức Thế tôn khuyến khích phát nguyện quảng bá nhất thừa (các ph 11, 12, 13), chương 3 đức Thế tôn dạy cách sống cho người quảng bá nhất thừa (ph 14), chương 4 chư Bồ tát dũng xuất quảng bá (các ph 15, 16, 17), chương 5 đức Thế tôn nói thành quả của sự quảng bá nhất thừa (các ph 18, 19, 20), chương 6 sự gia trì cho sự quảng bá nhất thừa (các ph 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27). (218)

Chương 1 đức Thế tôn nói về phẩm chất của người quảng bá nhất thừa (ph 10 Người diễn giảng Pháp hoa)

(218B)

Khi ấy đức Thế tôn qua bồ tát Dược vương mà nói với tám vạn đại sĩ, Dược vương, đại sĩ hãy nhìn, đại hội này có vô lượng tám bộ, bốn chúng, những người cầu tuệ giác Thanh văn, cầu tuệ giác Duyên giác hay cầu tuệ giác Phật đà. Các chúng như thế này hiện ở trước Như lai mà nghe kinh Pháp hoa, thì dẫu chỉ nghe được một bài chỉnh cú, một câu đủ nghĩa, hay đến nỗi chỉ có được một ý niệm tùy hỷ mà thôi, Như lai cũng thọ ký cho tất cả sẽ được tuệ giác vô thượng. Dược vương, sau khi Như lai nhập diệt, nếu có người nào nghe kinh Pháp hoa, thì dẫu chỉ nghe được một bài chỉnh cú, một câu đủ nghĩa, hay đến nỗi chỉ có được một ý niệm tùy hỷ mà thôi, Như lai cũng thọ ký cho tất cả sẽ được tuệ giác vô thượng.

(219) Nếu có người nào đối với kinh Pháp hoa, dẫu chỉ một bài chỉnh cú mà thôi, mà biết tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, giảng nói cho người, hay sao chép ấn hành... (220) ; hoặc đối với cuốn kinh Pháp hoa mà thôi mà biết kính và nhìn như kính và nhìn Như lai, hiến cúng bằng các loại hoa, vòng hoa, các hương liệu, lọng dù, tràng phan, vái lụa bao bọc (221), kịch nhạc, hay đến nỗi chỉ chắp tay tôn kính, thì Dược vương, hãy coi những người này như đã phụng sự (222) mười vạn ức chư Phật và thành tựu đại nguyện nơi chỗ các ngài, nguyện thương chúng sinh mà sinh trong loài người này. Dược vương, nếu ai hỏi người nào vị lai làm Phật, thì nên nói cho họ biết những người này vị lai quyết định làm Phật. Tại sao, vì nếu thiện nam hay thiện nữ nào đối với kinh Pháp hoa, dầu chỉ một câu đủ nghĩa mà thôi, mà biết tiếp nhận ghi nhớ cho đến sao chép ấn hành.., biết hiến cúng cuốn kinh ấy bằng các loại hoa cho đến chắp tay tôn kính, thì người này tất cả thế gian nên chiêm ngưỡng tôn thờ, nên đem đồ hiến cúng Như lai mà hiến cúng. Hãy coi người này như là vị đại bồ tát đang hoàn thành tuệ giác vô thượng (223), vì thương chúng sinh, nguyện sinh trong loài người này mà diễn giảng rộng rãi về kinh Pháp hoa. Người tiếp nhận ghi nhớ cho đến sao chép ấn hành chỉ một câu kinh Pháp hoa, hay chỉ hiến cúng cuốn kinh ấy mà đã như vậy, huống chi người tiếp nhận ghi nhớ cho đến sao chép ấn hành được cả bộ kinh ấy và hiến cúng đủ cả (224). Dược vương, hãy coi người này như là người tự bỏ cái chỗ (224b) kết quả hành vi trong sạch của mình đế, sau khi Như lai nhập diệt, vì thương chúng sinh mà sinh trong thời kỳ dữ dội, diễn giảng rộng rãi về kinh Pháp hoa. Lại nữa, sau khi Như lai nhập diệt, trong thời kỳ dữ dội sau này, những thiện nam hay thiện nữ trên đây nếu có thể kín đáo nói cho một người về kinh Pháp hoa, thì dầu chỉ nói được một câu đủ nghĩa mà thôi, cũng nên coi người ấy là sứ giả của Như lai, được Như lai phái đến để làm công việc của Như lai. Kín đáo nói kinh Pháp hoa cho một người và chỉ nói được một câu mà còn như vậy, huống chi có thể công khai ở giữa công chúng mà nói cho mọi người một cách rộng rãi về kinh ấy.

Dược vương, nếu có kẻ độc ác đem tâm độc ác, suốt một thời kỳ đối diện xúc phạm Như lai mãi, tội của kẻ ấy vẫn nhẹ. Nếu có kẻ đem một lời độc ác mà thôi mà phỉ báng người đọc xét văn nghĩa hay tụng được thuộc lòng kinh Pháp hoa, thì không kể người đọc tụng ấy là tại gia hay xuất gia, tội của kẻ này mới rất nặng. Dược vương, ai đọc xét văn nghĩa hay tụng được thuộc lòng kinh Pháp hoa thì nên coi người ấy đem trang phục của Như lai mà trang sức cho mình (225). Người ây được Như lai đem vai mang vác (226). Người ấy đến đâu thì nên hướng theo mà thi lễ, nên chuyên chú chắp tay mà cung kính hiến cúng tôn trọng tán dương, nên đem các loại hoa, vòng hoa, các hương liệu, lọng dù, tràng phan, y phục, cỗ bàn, diễn tấu kịch nhạc, nói tóm, nên đem đồ hiến cúng thượng hạng trong loài người mà hiến cúng ; nên đem ngọc của chư thiên mà tung rải, cả đống ngọc thượng hạng của chư thiên cũng nên đem ra mà phụng hiến. Tại sao, vì người ấy hoan hỷ diễn giảng Pháp hoa thì nghe trong chốc lát cũng mau được trọn vẹn tuệ giác vô thượng.

(227) Khi ấy đức Thế tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên nói những lời chỉnh cú sau đây :

(1) Muốn đặt mình vào
đường đi của Phật
để được thành đạt
tuệ giác tự nhiên (228)
thì phải thường xuyên
nỗ lực hiến cúng
những người tiếp nhận
kính giữ Pháp hoa.

(2) Những ai ước muốn
mau chóng đạt được
tuệ Biết tất cả
(229) thì phải tiếp nhận
ghi nhớ Pháp hoa,
và nên hiến cúng
những người tiếp nhận
kính giữ kinh ấy.

(3) Người nào có thể tiếp nhận kính giữ
kinh Pháp hoa này,
thì hãy nên coi
(230) người ấy chính là
Như lai phái đến,
vì thương chúng sinh
mà giảng kinh này.

(4) Người nào có thể tiếp nhận kính giữ
kinh Pháp hoa này,
thì hãy coi là
(231) người tự rời bỏ
quốc độ trong sạch,
vì thương chúng sinh
mà sinh ở đây.

(5) Thì hãy nên coi
(232) người ấy là người
đã được tự tại
chỗ họ muốn sinh,
có thể sinh trong
thời kỳ dữ dội
mà nói rộng rãi
Pháp hoa tối thượng.

(6) Nên đem hoa hương cùng với y phục
của hàng chư thiên,
lại đem cả đống
ngọc đẹp thượng hạng
cũng của chư thiên,
mà hiến cho người
diễn giảng Pháp hoa.

(7) Sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
trong thời dữ dội
người nào có thể
tiếp nhận kính giữ
kinh Pháp hoa này,
thì ai cũng nên
chắp tay kính lạy,
in như tôn kính
đối với Như lai.

(8) Cỗ bàn thượng hạng
vật thực cam mỹ
y phục đủ loại
đều đem hiến cúng
con Phật như vậy,
và mong chốc lát
được nghe người ấy
diễn giảng Pháp hoa.

(9) Thời dữ sau này
ai có năng lực
tiếp nhận kính giữ
kinh Pháp hoa này,
người ấy là người
Như lai phái đến
trong loài người này
làm việc Như lai.

(10) Suốt một thời kỳ
thường mang ác ý
xúc phạm Như lai
thì tội vô lượng.

(11) Nhưng có người nào đọc xét văn nghĩa
tụng được thuộc lòng
kính giữ Pháp hoa,
mà trong chốc lát
đem lời độc ác
đổ vào người ấy,
thì tội kẻ này
hơn cả kẻ ác
xúc phạm Như lai.

(12) Có người cầu mong
tuệ giác Phật đà,
cho nên trải qua
trọn một thời kỳ,
đứng trước Như lai
chắp tay tán dương
bằng vô số lượng
bài văn chỉnh cú.

(13) Tán dương như vậy
được phước vô cùng,
nhưng ai tán thưởng
người giữ Pháp hoa,
thì phước họ được
hơn cả người kia.

(14- 15) Trải qua thời kỳ đến tám mươi ức,
đem cả sắc thanh
hương vị và xúc
loại quí trọng nhất,
hiến cúng cho người
kính giữ Pháp hoa,
và hiến cúng rồi
được nghe chốc lát
người ấy diễn giảng
kinh Pháp hoa này,
thì nên tự mừng
rằng mình nhận được
ích lợi lớn lao.
Dược vương đại sĩ,
ngày nay Như lai
tuyên cáo rõ ràng
để chư vị biết :
bao nhiêu kinh pháp
Như lai tuyên thuyết,
trong kinh pháp ấy
Pháp hoa hơn cả.

Ghi chú

(218) Yêu cầu coi lại bản Bổ túc lược dẫn, mục Một, nhất là mục Hai, sẽ thấy phẩm 28 (chủ phẩm là ngài Phổ hiền) có vấn đề. Nếu nói 3 phần (mở đầu, nội dung, kết thúc) thì phẩm 28 là kết thúc. Nếu nói sự "gia trì cho hành giả PH" thì ngài Phổ hiền cũng là 1 vị, mà là vị quan trọng nhất, và chương 6 này đáng lẽ phải kê phẩm 28 nữa.
(218B) Một, người diễn giảng Pháp hoa, chính văn là pháp sư ; pháp ở đây là Pháp hoa. Hai, HD (C9/99-100) đề phẩm này là Dược vương như lai, và trước hết có 1 đoạn khá dài. Sau đây là trích dịch HD (C9/99-100). Đoạn này kinh Duy ma cũng có (C14/556). Nhưng ĐD và KD không có đoạn này.

Đức Thế tôn dạy, chư vị tỷ kheo, pháp thì chỉ có cỗ xe duy nhất, không có hai cỗ xe. Pháp ấy là tuệ giác vô thượng. Quá khứ, vị lai, cũng như hiện tại, không có pháp nào khác. Ví như mọi dòng nước đều đổ về biển cả và hợp lại thành một vị, lại như mặt trời chiếu soi khắp cả mà bản thân không hề thêm lên hay bớt đi. Thiện nam hay thiện nữ nào muốn đạt đến tuệ giác vô thượng, thì nên biết xưa nay hay sau này, không có con đường nào khác hơn là tu học kính giữ Pháp hoa, thấu triệt tuệ giác về Không, đến nỗi không chấp trước cả sáu ba la mật. Không lấy sự hiến cúng hương hoa âm nhạc làm sự hiến cúng, mà thấu đáo ba giải thoát, thực hiện ba minh đạt, tuệ giác tối thượng ấy mới thật là cúng phẩm.

Xa xưa, cách nay những thời kỳ khó mà Xác định giới hạn, bấy giờ có đức Phật danh hiệu Dược vương như lai, đủ mười đức hiệu. Quốc độ của ngài tên là Đại tịnh, thời kỳ của ngài tên là Tịnh trừ. Ngài sống hai mươi thời kỳ bậc giữa. Đệ tử thì chúng thanh văn có ba mươi sáu ức vị, chúng bồ tát có mười hai ức vị. Vị luân vương của thời kỳ ấy tên là Bảo cái, ngự trị tất cả thành trì bốn phương. Luân vương cũng có ngàn vương tử, đẹp và mạnh. Lại có bảy người vật quí báu, trong đó có ba vị đại thần rất thần thánh, nên làm cho những kẻ thù địch hàng phục tất cả.

Vị luân vương này hiến cúng đức Dược vương như lai trọn năm thời kỳ bậc giữa. Cùng với thân quyến, ông dâng hiến ngài mọi thứ cần thiết. Hết năm thời kỳ bậc giữa rồi, luân vương bảo ngàn vương tử, ta đã phụng sự đức Thế tôn, các con phải tuân theo truyền thống ấy của ta. Ngàn vương tử nghe vương phụ dạy như vậy thì cùng nhau hiến cúng đức Dược vương như lai năm thời kỳ bậc giữa nữa, dâng lên ngài mọi thứ thượng hạng, không trái với điều gì cần thiết.

Trong số ngàn vương tử ấy có một người tên Thiện cái. Lúc yên tĩnh một mình, vương tử Thiện cái nghĩ, chúng ta hiến cúng đức Thế tôn như vậy mà có cách nào hơn nữa chăng ? Vâng theo uy thần của đức Dược vương như lai, một thiên nhân ở trong không gian bảo vương tử Thiện cái, thiện nam tử, ông muốn biết chăng? Có cách hiến cúng chánh pháp mới thật tối tôn tối thượng. Vương tử Thiện cái hỏi, hiến cúng chánh pháp là thế nào? Thiên nhân bảo, ông hãy đến xin hỏi đức Dược vương như lai, ngài sẽ giải thích phong phú cho ông.

Vương tử Thiện cái liền đứng dậy, đi đến chỗ đức Dược vương như lai, đầu lạy sát đất, thưa rằng bạch đức Thế tôn, những người muốn phụng hành cách hiến cúng chánh pháp thì phải làm thế nào? Đức Dược vương như lai dạy, hiến cúng chánh pháp là thuận với ý nghĩa sâu xa của kinh điển Như lai huấn dụ mà khai hóa hết thảy tầng lớp thế giới, bằng cách làm cái việc khó làm là xả bỏ thế lợi mà xuất gia, cầu cho được kho tàng của bồ tát. Rồi ở nơi thanh vắng, đem trí nhớ bao quát mà nhớ hết. Đem sức mạnh tinh tiến mà đi tới, theo bánh xe chánh pháp không thoái chuyển. Thực hiện sáu pháp ba la mật của tuệ giác vô cực. Chân thành nắm lấy một cách chắc chắn tất cả thành phần tuệ giác mà Như lai đã huấn thị. Với tuệ giác Không sinh, hãy mở ra và bước vào kinh điển chính yếu. Đối với chúng sinh thì thực thi lòng thương rộng lớn. Đối với ma quân thì chiến thắng bằng cách hủy diệt những sự chấp trước các pháp. Thấu rõ mười hai duyên khởi, không thấy bản ngã, linh hồn, sinh thể, tồn tại. Chánh niệm về không, không sắc tướng và không ưa thích, chứ không bị lôi kéo bởi mọi sự diễn biến. Ngồi nơi bồ đề tràng mà chuyển đẩy bánh xe chánh pháp. Khuyến hóa tám bộ thiên long, làm cho ai cũng ưa thích, ngưỡng vọng. Mở cửa kho tàng chánh pháp mà hướng dẫn thánh hiền. Tuyên dương quảng bá các hạnh bồ tát. Tuyệt diệt đau khổ bằng ý thức không bản ngã, không bản thân. Chúng sinh vi phạm giới pháp thì xây dựng cho họ bằng giáo pháp thích hợp. Ma quân ngoại đạo, những kẻ rơi vào kiến thức thác loạn, bám vào lạc thú hư ảo, lòng thường khiếp sợ hoang mang, thì tán dương cho họ biết oai đức của Phật để họ thoát sống chết, trừ hệ lụy, nhìn thấy sự yên !ổn
bất biến. Tuân hành những gì chư Phật xưa nay và sau này ca tụng. Tước bỏ hình dáng hoa mỹ. Được tổng trì, chứng pháp nhẫn. Mở mắt, dắt đường, giáo huấn cho tất cả tầm cỡ khác nhau. Vận dụng phương tiện ý nghĩa mà bồi dưỡng cho chánh pháp. Tất cả những điều trên đây gọi là hiến cúng chánh pháp. Đối với kinh pháp thì chú trọng pháp nhẫn. Diễn giảng kinh pháp mà thỏa mãn mọi sự chất vấn. Diễn tả những điểm chính yếu của kinh pháp mà bài trừ mọi sự thấy biết sai lạc. Với tuệ giác Không sinh mà biết không bản ngã, không linh hồn, vào sâu nguyên lý duyên khởi, không còn giận cãi, tranh chấp. Không bản ngã, không tồn tại, không nắm lấy lời này ý nọ, nên tâm không vướng mắc, trí không phóng túng : điều khiển tâm trí đứng vững vào sự không đứng lại. Nhận thức ý nghĩa mà Như lai muốn chỉ thị, nên hướng dẫn được cho những kẻ lầm lẫn ý nghĩa ấy. Loại bỏ mọi sự nương dựa thông thường, kẻ không có kiến chấp chỉ dựa vào chân lý, sống đúng khuynh hướng của chân lý chứ không vướng mắc, không hội nhập, hủy diệt dục vọng, loại trừ si mê, và vì vậy mà già bịnh sống chết tan rã tất cả. (Nói cách khác), nhìn rõ mười hai duyên khởi nên kiến thức không còn thác loạn. Thiện nam tử, đó là cách hiến cúng chánh pháp.

Vương tử Thiện cái từ đức Dược vương như lai nghe cách hiến cúng chánh pháp ấy thì được liền sự nhận định thuận với chánh pháp, nên cởi dải lụa choàng trên mình mà hiến lên ngài, thưa rằng, bạch đức Thế tôn, xin đức Thế tôn ban cho con một ân huệ thánh thiện, ấy là chứng minh cho chí nguyện của con : Sau khi đức Thế tôn nhập niết bàn, con nguyện hộ trì chánh pháp băng cách thực hiện sự hiến cúng chánh pháp ấy mà chiến thắng ma quân, tiếp dẫn hậu hiền. Đức Dược vương như lai nhận thức thành tâm của vương tử Thiện cái nên đã chuẩn nhận cho vương tử cái nguyện làm thành trì cho chánh pháp trong tương lai.

Đức Thế tôn bảo, chư vị tỷ kheo, vương tứ Thiện cái nhân cơ hội đức Dược vương như lai còn tại thế mà thoát ly gia đình, sống không gia đình để tu học chánh pháp. Với sự tinh tiến thường xuyên, tỷ kheo Thiện cái gieo trồng đủ hết gốc rễ công đức, nên không bao lâu mà được năm thần thông, được pháp tổng trì, được tài hùng biện, không ai thắng nối. Sau khi đức Dược vương như lai nhập niết bàn, tỷ kheo Thiện cái lại hoàn thiện đủ cả về thần thông, tổng trì, các đại năng lực, các sự không sợ ; trong mười thời kỳ bậc giữa, tỷ kheo Thiện cái tiếp tục đẩy tới bánh xe chánh pháp mà đức Dược vương như lai đã chuyển đẩy. Tỷ kheo Thiện cái hộ trì chánh pháp như vậy nên trong một đời sống ấy mà hóa độ được một ngàn ức người phát tâm tuệ giác vô thượng, làm cho họ không còn thoái chuyển đối với tuệ giác ấy ; làm cho mười bốn tỷ người đứng vào vị trí thanh văn duyên giác ; lại làm cho không biết bao nhiêu người được sinh chư thiên.

Chư vị tỷ kheo, chư vị muốn biết luân vương Bảo cái lúc ấy thì nay là Bảo diệm như lai, ngàn vương tử của luân vương Bảo cái lúc ấy là ngàn đức Phật trong Hiền kiếp mà khởi đầu là Câu lưu tôn như lai, chấm hết là Hân lạc như lai. Trong số ấy, vương tử Thiện cái chính là bản thân Như lai. Bởi sự thể này mà chư vị phải biết mọi sự hiến cúng không gì bằng hiến cúng chánh pháp. Xưa nay và sau này, chư Phật đều do hiến cúng chánh pháp mà ra. Và thiện nam hay thiện nữ nào muốn hiến cúng chánh pháp đối với chư Phật khắp các khu vức vũ trụ thì hãy tiếp nhận kính giữ Pháp hoa, đọc tụng, diễn giảng, phân tích cho ai cũng thấy chỉ có cỗ xe duy nhất, không có ba cỗ xe.

Vào lúc ấy, đức Thế tôn nói những lời chỉnh cú sau đây.

Giả sử có ai
muốn biết pháp lớn
để dạy cho người
cũng thành Phật cả,
thì hãy tiếp nhận
kinh Pháp hoa này,
nói cho xa gần
những người chưa biết.
Như các dòng nước
cũng đổ về biển,
hợp thành một vị
chứ không khác nhau :
thanh văn duyên giác
cùng với bồ tát,
tất cả qui về
tuệ giác vô thượng.
Lại như nhật nguyệt
chiếu khắp gầm trời
lúa má, cây thuốc,
và cả gai góc ;
Pháp hoa cũng vậy,
đem tuệ tối thượng
chiếu sáng ba cõi,
dẫn vào đồng nhất.
Xưa có Phật đà
danh hiệu Dược vương ;
luân vương bấy giờ
tên là Bảo cái,
trong năm thời kỳ
hiến cúng lên ngài
đủ thứ cần thiết
không thiếu gì cả.
Lại dạy ngàn con
hiến cúng như mình.
Ngàn con vâng mệnh,
phấn chấn đầy lòng,
cũng năm thời kỳ
hiến cúng lên Phật
do an do nam
cờ lọng kịch nhạc.
Vương tử Thiện cái
thanh vắng suy nghĩ
có cách nào hơn
cách hiến cúng này ?
Thiên nhân trong không
nói cho biết rằng
hiến cúng chánh pháp
là cách hơn cả.
Vương tử hỏi lại
cách ấy thế nào,
thì thiên nhân bảo
hãy đến hỏi Phật.
Vương tử đến hỏi,
Phật dạy rõ ràng.
Kho tàng chánh pháp
tinh tế khó hiểu
với ba tam muội
thì hiểu chính xác.
Và đại từ bi
thì thắng ma vương,
sáu hai ngụy thuyết
tự bị loại trừ.
Quán sát vô thường,
khổ, không, vô ngã,
thì biết không ngã,
không nhân, thọ, mạng.
Thích ứng nắm giữ
tuệ giác Không sinh
thì chuyển đẩy được
pháp luân bất thoái,
làm cho các pháp
chiếu sáng lẫn nhau.
Mười hai duyên khởi
tương quan tương sinh,
nhưng biết được rằng
tất cả vốn Không
thì không tất cả
mở đầu kết cuộc.
Vương tử Thiện cái
liền được tuệ giác
thích ứng chánh pháp,
nguyện Phật nhập diệt
thì làm thành trì
giữ gìn chánh pháp.
Và nhờ tinh tiến,
vương tử thu hoạch
năm thứ thần thông
các pháp tổng trì
các tài hùng biện,
giáo hóa tất cả :
đưa ngàn ức người
đứng vững vào trong
tuệ giác vĩ đại,
mười bốn tỷ người
thực hiện tuệ giác
duyên giác thanh văn,
và vô số người
được sinh chư thiên.
Vì sự thể này,
Như lai ca tụng
hiến cúng chánh pháp
là cách tối thượng.
Ai muốn hiến cúng
bằng cách thức ấy
thì hãy nhận giữ
Điệu pháp liên hoa.
Hãy phân tích rõ
cho mọi người biết
về sự phương tiện
Như lai áp dụng,
nên không thật có
hai cỗ xe kia,
mà cùng qui về
cỗ xe duy nhất.

(219) Hai lời này rõ ràng là sự thọ ký của Phật. Coi lại ghi chú 48. Lại coi lại mục "lược điểm chi tiết" (thứ tám là thọ ký) của Lược dẫn.

(220) Ớ đây đúng ra ghi 6 pháp hạnh (pháp hạnh tiếp theo là hiến cúng cuốn kinh PH). Không thể coi PH chỉ có 5 pháp hạnh (coi lại ghi chú 92) rồi nói có 5 pháp sư hay pháp sư chỉ Có 5 pháp hạnh.

(221) Chính văn là y phục. Y phục ở đây là vải lụa gấm vóc dùng làm khăn, đãy, bao, hộp mà che phủ bọc đựng cuốn kinh.

(222) Hãy coi... như đã, sát chính văn thì phải là "phải biết những người này đã từng phụng sự mười vạn ức chư Phật". Nhưng xét HD và KD thì không phải "phải biết những người này đã" mà là "hãy coi những người này như là đã từng".

(223) Hãy coi người này như là vị đại bồ tát đang hoàn thành..., sát chính văn thì phải là "phải biết người này là đại bồ tát thành tựu tuệ giác vô thượng" Nhưng xét HD và KD thì là "hãy coi người này như là vị đại bồ tát đang hoàn thành tuệ giác vô thượng".

(224) Hiến cúng đủ cả là hiến cúng đủ hết những gì có thể hiến cúng, lại hiến cúng cho cả người và chỗ diễn giảng Pháp hoa, không phải chỉ hiến cúng cuốn kinh và chỉ hiến cúng những gì ở trên mới nói.
(224b) "Hãy coi người này như là người tự bỏ cái chỗ", sát chính văn thì phải là "phải biết người này tự bỏ cái chỗ". Nhưng xét HD và KD biết dịch "hãy coi người này như là người tự bỏ cái chỗ" thì hơn.

(225) Trang phục của Như lai là pháp y của ngài và phước tuệ của ngài. Ở đây vân có cả 2 nghĩa, nhưng nghĩa trước là chính

(226) KD : người ấy mang vác Như lai trên vai.

(227) Mau được, chính văn là tức đắc, tưc ở đây nghĩa là mau (KD là sớm).

(228) Tuệ giác tự nhiên : tự nhiên trí.

(229) Tuệ Biết tất cả : coi lại ghi chú 53.
(230)

(231) và

(232) Coi lại các ghi chú 222, 223 và 224b. Sát chính văn thì phải là "phải biết... là.", nhưng HD và KD toàn là "hãy coi... như là..."
Lược giải

Đây là đoạn thứ nhất của phẩm 10, đề cao pháp sư PH. Đề cao băng 10 cách thành 10 mục. Mục một, tho ký cho. Mục hai, coi như đã phụng sự nhiều Phật. Mục ba, nên nói vị lai quyết định làm Phật. Mục bốn, nên hiến cúng bằng cúng phẩm cúng Phật. Mục năm, nên coi như vị đại bồ tát. Mục sáu, nên coi là người tự bỏ quả báo trong sạch mà sinh trong thời kỳ dữ dội. Mục bảy, phải coi là sứ giả của Phật làm việc của Phật. Mục tám, phỉ báng một lời tội cũng rất nặng. Mục chín, tự trang sức bằng trang phục của Phật. Mục mười, mang vác Phật. Pháp sư PH được đề cao như vậy là vì pháp sư ấy hoan hỷ diễn giảng PH thì làm cho người nghe mau được Phật tri kiến.

Khi ấy đức Thế tôn lại bảo Dược vương đại sĩ, bao nhiêu kinh pháp của Như lai tuyên thuyết, đã tuyên thuyết đang tuyên thuyết và sẽ tuyên thuyết, có đến hàng vạn hàng ức (233). Nhưng trong tất cả kinh pháp ấy, kinh Pháp hoa này rất khó tin khó hiểu. Dược vương, kinh này là kho tàng bí yếu của chư Phật, không thể bủa ra mà trao cho người một cách bừa bãi. Kinh này chư Phật giữ gìn, từ trước đến nay Như lai chưa hề nói đến một cách minh bạch. Như lai đang còn mà kinh này vẫn bị nhiều kẻ oán ghét, huống chi sau khi Như lai nhập diệt. Cho nên Dược vương, đại sĩ nên biết, sau khi Như lai nhập diệt, đối với kinh Pháp hoa, ai có năng lực sao chép ấn hành, tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, tôn kính hiến cúng, giảng nói cho người..., thì người ấy được Như lai đem pháp y mà che phủ, lại được chư Phật hiện tại ở các quốc độ khác cùng gia trì cho, nên người ấy có được sức mạnh của đức tin vĩ đại, sức mạnh của chí nguyện, và sức mạnh của các gốc rễ pháp lành. Nên biết người ấy cư ngụ cùng tăng xá với Như lai, được Như lai đưa tay xoa đầu.

Dược vương, bất cứ chỗ nào có diễn giảng, có đọc tụng, có sao chép đối với kinh Pháp hoa, có đặt để cuốn kinh ấy, thì những chỗ như vậy nên xây dựng ngôi tháp bằng bảy chất liệu quí báu rất cao, rộng và đẹp, mà không cần tôn trí xá lợi vào trong ngôi tháp ấy, vì trong ngôi tháp ấy đã có toàn thân của Như lai. Ngôi tháp ấy nên đem các loại hoa, vòng hoa, hương liệu, lọng dù, tràng phan, kịch nhạc và thi ca mà hiến cúng, cung kính, tôn trọng và tán dương. Ai thấy ngôi tháp ấy mà biết lễ bái hiến cúng, thì người này phải được coi là đến gần tuệ giác vô thượng.

Ghi chú

(233) Dịch sát : vô lượng trăm ngàn vạn ức.

Lược giải

Đây là đoạn thứ hai của phẩm 10, nói chính Pháp lực và Phật lực tạo ra pháp sư PH có 3 sức mạnh là đức tin, chí nguyện, thiện căn, được cư trú với Phật, được Phật xoa đầu. Lại nói ngay những địa điểm thực hành pháp hạnh PH cũng nên xây tháp, và ai hiến cúng tháp ấy thì nên coi họ đến gần Phật tri kiến - nghĩa là tháp ấy cũng tạo ra được pháp sư PH.

Dược vương, nhiều người, tại gia có xuất gia có, đi theo đường đi của bồ tát mà không được thấy nghe, đọc tụng, sao chép, ghi nhớ và hiến cúng kinh Pháp hoa, thì nên biết những người ấy chưa khéo đi theo đường đi của bồ tát. Nếu được thấy nghe cho đến hiến cúng kinh này mới là khéo đi theo đường đi của bồ tát. Những người cầu tuệ giác Phật đà mà thấy nghe kinh Pháp hoa, thấy nghe rồi tin tưởng, lý giải, tiếp nhận, ghi nhớ, thì nên biết những người ấy đã được đến gần tuệ giác vô thượng. Dược vương, ví như có người đang khát, cần nước, nên ở chỗ cao nguyên đào đất mà tìm. Đào mà còn thấy đất khô thì biết nước còn xa. Ra công liên tục, dần dần thấy đất ướt rồi thấy đất bùn, thì lòng họ biết chắc đã gần đến nước. Bồ tát cũng vậy, chưa nghe, chưa hiếu, chưa được tu tập Pháp hoa, thì nên biết người này còn cách xa tuệ giác vô thượng ; nếu nghe, hiểu, tư duy và tu tập được Pháp hoa, thì nên biết chắc chắn đã đến gần tuệ giác vô thượng. Tại sao, vì tuệ giác vô thượng của hết thảy bồ tát tìm cầu đều ở trong Pháp hoa. Pháp hoa mở cửa phương tiện mà chỉ tính chân thật (234). Kho tàng Pháp hoa sâu, chắc, kín và xa, không ai thấu được. Như lai ngày nay vì giáo hóa tác thành cho các vị bồ tát mới mở ra, chỉ cho. Dược vương, nếu bồ tát nghe Pháp hoa mà kinh sợ ngờ vực, thì nên biết đó là bồ tát mới phát tâm chí ; còn thanh văn nghe Pháp hoa mà kinh sợ ngờ vực, thì nên biết đó là kẻ tăng thượng mạn.

Dược vương, sau khi Như lai nhập diệt, thiện nam hay thiện nữ nào muốn diễn giảng Pháp hoa cho bốn chúng, thì phải làm sao mới nên diễn giảng? Dược vương, thiện nam hay thiện nữ ấy phải vào nhà của Như lai, mặc áo của Như lai và ngồi chỗ của Như lai ; phải như vậy mới nên diễn giảng Pháp hoa cho bốn chúng một cách phong phú. Nhà của Như lai là lòng đại từ bi đối với hết thảy chúng sinh. Áo của Như lai là đức tính ôn hòa nhẫn nhục. Chỗ của Như lai là nguyên lý Không của tất cả các pháp. Đặt mình vững vàng vào trong ba pháp như vậy, sau đó mới đem sự không biếng nhác mà diễn giảng một cách phong phú về Pháp hoa cho chư vị bồ tát và tất cả bốn chúng. Dược vương, Như lai dẫu ở thế giới khác (235), vẫn phái những vị biến hóa tập hợp thính chúng cho người ấy, lại phái bốn chúng biến hóa đến nghe người ấy diễn giảng Pháp hoa. Bốn chúng biến hóa này nghe Pháp hoa của người ấy diễn giảng thì tin nhận, thích ứng, chứ không chống nghịch. Người ấy ở chỗ trống vắng, thì Như lai phái đông đảo tám bộ đến nghe người ấy diễn giảng Pháp hoa. Như lai tuy ở thế giới khác (236) mà thường thường làm cho người ấy được thấy thân Như lai. Đối với Pháp hoa, người ấy quên mất câu nào đoạn nào, thì Như lai nói cho nhớ lại hoàn hảo.

Khi ấy đức Thế tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên nói những lời chỉnh cú sau đây.

(16) Hãy bỏ biếng nhác mà nghe Pháp hoa.
Pháp hoa khó có
cơ hội được nghe,
nghe mà tin nhận
cũng là khó có.

(17- 18) Như khát cần nước, đào đất cao nguyên.
Đào thấy đất khô
biết nước còn xa.

(19) Đào tiếp thấy được
đất ướt rồi bùn,
thì biết chắc chắn
nước đã gần đến.

(20) Dược vương đại sĩ,
ví dụ như vậy
để biết những người
không nghe Pháp hoa
thì còn cách xa
tuệ giác Phật đà.

(21) Người nào nghe được

kinh sâu xa này
- bản kinh xác quyết
cho các thanh văn,
(237) bản kinh chúa tế
của các kinh pháp -
nghe rồi tư duy
một cách chắc chắn ;

(22) đại sĩ nên biết
người như thế này
đã được đến gần
tuệ giác Phật đà.

(23) Người nào chí nguyện
diễn giảng Pháp hoa,
người ấy cần phải
vào nhà Như lai
mặc áo Như lai
ngồi chỗ Như lai,
thì giữa công chúng
không sợ gì nữa,
phân tích rộng rãi cho họ kinh này.

(24) Nhà của Như lai
là đại từ bi,
áo của Như lai
là đức nhẫn nhục,
chỗ của Như lai
là các pháp Không.
Hãy đặt mình vào
trong ba pháp ấy
mà nói Pháp hoa
cho cả mọi người.

(25) Khi nói Pháp hoa,
nếu có những kẻ
độc miệng mắng nhiếc
dao chém gậy đánh
ngói ném đá liệng,
thì người ấy nên
nghĩ đến Như lai
và cần nhẫn nhịn.

(26) Như lai ở tại
vạn ức quốc độ,
biểu hiện cái thân
trong suốt cứng chắc,
trải qua vô số
vạn ức thời kỳ,
tuyên thuyết chánh pháp
cho các chúng sinh.

(27- 28) Tại quốc độ này, sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
ai có năng lực
diễn giảng Pháp hoa,
thì Như lai phái
bốn chúng biến hóa
là các tỷ kheo
và tỷ kheo ni
cùng với nam nữ
đức tin trong sáng,
cùng đến hiến cúng
người diễn giảng ấy,
lại còn hướng dẫn
bao nhiêu người khác
đến nghe Pháp hoa.

(29) Kẻ nào muốn hại
người giảng Pháp hoa,
sử dụng dao gậy
cùng với ngói đá,
thì Như lai phái
những vị biến hóa
làm người hộ vệ
hộ vệ người ấy.

(30) Người ấy một mình
ở chỗ trống vắng
không có tiếng người,
đọc xét văn nghĩa
tụng được thuộc lòng
về kinh Pháp hoa,

(31) Như lai bấy giờ
hiện thân trong sáng ;
người ấy nếu quên
câu nào đoạn nào,
Như lai nói cho
được thông suốt cả.

(32) Người ấy đủ hết
ba pháp nói trên,
thì giảng Pháp hoa
cho cả bốn chúng,
hay ở chỗ vắng
đọc tụng Pháp hoa,
đều được nhìn thấy
thân thể Như lai. (238)

(33) Và khi người ấy
ở chỗ trống vắng,
thì Như lai phái
chư thiên long vương
cùng với dạ xoa
và các bộ khác
đến với người ấy
làm người nghe pháp.

(34) Người ấy thích thú
diễn giảng Pháp hoa,
phân tích rành rẽ
không có vướng mắc,
là vì thường được
chư Phật gia trì,
(239) cho nên làm cho
các chúng hoan hỷ.

(35) Những ai gần gũi
pháp sư như vậy
thì chóng trở thành
những vị bồ tát,
tùy thuận mà học
pháp sư như vậy
thì sẽ gặp được
hằng sa Phật đà.

Ghi chú

(234) Nghĩa là nói đến phương tiện của Phật là nói đến chủ ý của Phật.

(235) và

(236) Là nói cho dễ hiểu mà thôi. PH cho thấy "phân thân Thích ca" thôi mà cũng có khắp cả. Không có cái việc Phật nhập diệt ở chỗ này rồi giáng sinh ở chỗ khác.

(237) Bản kinh xác quyết cho các thanh văn, chính văn là quyết liễu thanh văn pháp, có nghĩa Pháp hoa là kinh có uy lực xác quyết mọi vấn đề quan trọng (pháp) của chư vị thanh văn. Nói cách khác, nguyên thỉ và thiếu thừa được chung quyết ở đây, trong kinh Pháp hoa.

(238) Bài chỉnh cú này KD ghi số 33 và vị trí đặt theo thứ tự ấy.

(239) Ở đây có nghĩa truyền cảm hứng, ban phước cho.

Lược giải

Đây là đoạn thứ ba của phẩm 10, nói tu học PH mới là khéo hành bồ tát đạo. Bởi vì Phật tri kiến mà bồ tát tìm cầu nằm cả trong PH. Nên, như đào đến đất bùn thì biết chắc gần đến nước, pháp sư tu học PH thì biết gần với Phật tri kiến.

Muốn quảng bá PH thì pháp sư phải vào nhà Phật, mặc áo Phật, ngồi chỗ Phật, đó là đại từ bi, đại nhẫn nhục, đại bát nhã. Nói ít nhât là lòng thương, sự chịu đựng, và bát quan tâm danh lợi. Lại nói cách khác thì 3 pháp này không những là phẩm chất của pháp sư PH mà còn đã là quảng bá PH, đã là thể hiện PH.

Sau hết, nói theo ngu ý, tuy nói 3 pháp, nhưng thời nay thì cái chủ yếu trong sự quảng bá PH là nhãn nhục. Hãy coi các phẩm 13 và 20 thì ý thức rất rõ. Về ngài Dược vương, ở đây cũng như phẩm 13, tôi sẽ đề cập trở lại ở phẩm 23.

Toát yếu phẩm 10 "Người diễn giảng Pháp hoa"

Khi ấy đức Thế tôn qua đại bồ tát Dược vương mà nói với hàng vạn đại sĩ, rằng Dược vương, đại sĩ hãy nhìn, đại hội này có vô lượng 8 bộ, 4 chúng, có những người cầu tuệ giác Thanh văn, cầu tuệ giác Duyên giác hay cầu tuệ giác Phật đà. Các chúng như thế này hiện ở trước Như lai mà nghe Pháp hoa, thì Như lai thọ ký cho tất cả sẽ được tuệ giác vô thượng. Dược vương, sau khi Như lai nhập diệt, nếu có người nào nghe kinh Pháp hoa thì Như lai cũng thọ ký cho như vậy.

Nếu có người nào đối với kinh Pháp hoa mà biết tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, giảng nói cho người, sao chép ấn hành... ; hoặc đối với cuốn kinh Pháp hoa mà thôi mà biết kính và nhìn như kính và nhìn Như lai, hiến cúng bằng các loại hoa, vòng hoa, các hương liệu, lọng dù, tràng phan, kịch nhạc, vái lụa bao bọc..., thì Dược vương, hãy coi những người này như đã phụng sự rất nhiều chư vị Phật đà. Người nào có thể tiếp nhận kính giữ kinh Pháp hoa này thì hãy nên coi người ấy chính là Như lai phái đến ; thì phải nên coi người ấy là người đã được tự do chỗ họ muốn sinh, có thể sinh trong thời kỳ dữ dội mà nói rộng rãi Pháp hoa tối thượng. Sau khi Như lai nhập niết bàn rồi, trong thời dữ dội người nào có thể tiếp nhận kính giữ kinh Pháp hoa này thì ai cũng nên kính như kính Phật. Thời dữ sau này ai có năng lực kính giữ kinh Pháp hoa này, thì người ây là sứ giả của Như lai phái đến trong loài người này để làm công việc của Như lai.

Khi ấy đức Thế tôn lại bảo Dược vương đại sĩ, bao nhiêu kinh pháp của Như lai tuyên thuyết, kinh Pháp hoa này rất khó tin khó hiểu. Dược vương, Pháp hoa là kho tàng bí yếu của chư Phật, được chư Phật giữ gìn, từ trước đến nay Như lai chưa hề nói đến một cách minh bạch. Cho nên Dược vương, dại sĩ nên biết, sau khi Như lai nhập diệt, ai có năng lực sao chép ấn hành, tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, tôn kính hiến cúng, giảng nói cho người..., thì người ây được Như lai đem pháp y mà che phủ, lại được chư vị Như lai hiện tại ở các quốc độ khác cùng gia trì cho, nên người ấy có được sức mạnh của đức tin vĩ đại, sức mạnh của chí nguyện, và sức mạnh của các gốc rề pháp lành. Nên biết người ấy cư ngụ cùng tăng xá với Như lai, được Như lai dưa tay xoa đầu.

Những người cầu tuệ giác Phật đà mà thấy nghe kinh Pháp hoa, thấy nghe rồi tin tưởng, lý giải, tiếp nhận, ghi nhớ, thì biết những người ấy đã được đến gần tuệ giác vô thượng. Dược vương, ví như có người đang khát, cần nước, nên ở chỗ cao nguyên đào đất mà tìm. Ra công liên tục, dần dần thấy đất ướt rồi thấy đất bùn, thì lòng họ biết chắc đã gần đến nước. Bồ tát cũng vậy, nếu nghe, hiểu, tư duy và tu tập được Pháp hoa, thì nên biết chắc chắn đã đến gần tuệ giác vô thượng. Tại sao, vì tuệ giác vô thượng của hết thảy bồ tát tìm cầu đều ở trong Pháp hoa. Pháp hoa mở phương tiện mà chỉ thật tướng. Kho tàng Pháp hoa sâu, chắc, kín và xa, không ai thấu được. Như lai ngày nay vì giáo hóa tác thành cho các vị bồ tát mới mở ra, chỉ cho. Dược vương, nếu bồ tát nghe Pháp hoa mà kinh sợ ngờ vực thì đó là bồ tát mới phát tâm, còn thanh văn nghe Pháp hoa mà kinh sợ ngờ vực thì đó là kẻ tăng thượng mạn.

Dược vương, sau khi Như lai nhập diệt, thiện nam hay thiện nữ nào muốn diễn giảng Pháp hoa cho 4 chúng, thì phải làm sao mới nên diễn giảng ? Dược vương, thiện nam hay thiện nữ ấy phải vào nhà của Như lai là đại từ bi, phải mặc áo của Như lai là đức nhẫn nhục, phải ngồi chỗ của Như lai là nguyên lý Không. Phải như vậy mới nên diễn giảng Pháp hoa, bản kinh vua các kinh, bán kinh xác quyết cho chư vị thanh văn. Diễn giảng Pháp hoa mà ai thóa mạ, hành hung, thì hãy nhớ Như lai mà nhẫn. Người nào dủ hết 3 pháp nói trên thì diễn giảng hay đọc tụng Pháp hoa đều thấy được Như lai. Và diễn giảng Pháp hoa mà người nghe hoan hỷ là do Như lai hộ trì.

Chương 2 đức Đa Bảo chứng minh - đức Thế tôn khuyến khích phát nguyện quảng bá nhất thừa, có 2 tiết : tiết 1 đức Thế tôn khuyến khích quảng bá (ph 11) Phụ lục đức Thế tôn thọ ký Đề bà làm Phật và chứng minh Long nữ thành Phật (ph 12) ; tiết 2 chư Thanh văn và chư Bồ tát phát nguyện quảng bá (ph 13).

Tiết 1 đức Thế tôn khuyến khích quảng bá (ph 11 Bảo tháp xuất hiện)

Vào lúc bấy giờ, trước đức Thế tôn, một ngôi bảo tháp bằng bảy chất liệu quí báu, cao năm trăm do tuần, chu vi hai trăm năm chục do tuần, từ đất vọt lên, đứng trong không gian. Bảo tháp được trang hoàng bằng đủ thứ bảo vật. Có năm ngàn lan can và hàng ngàn hàng vạn khám thất (240). Trang hoàng bằng vô số cờ phan, và mắc rũ xuống là những vòng hoa ngọc. Chuông nhỏ quí báu thì có cả vạn ức, cũng được treo lên. Mọi phía bảo tháp đều phát ra hơi thơm đàn hương, tỏa khắp thế giới này. Bảo cái có mắc phan phướn (241) thì do bạc, vàng, lưu ly, xa cừ, mã não, chân châu và mai khôi, bảy chất liệu quí báu như vậy kết hợp tạo thành, và cao đến cung trời Tứ thiên vương. Chư thiên của tầng trời Đao lợi thì rưới hoa mạn đà của chư thiên mà hiến cúng bảo tháp. Tám bộ và ngàn vạn ức chúng khác cũng hiến cúng, cung kính, tôn trọng và tán dương bảo tháp bằng các loại hoa, hương liệu, vòng hoa, cờ phan, lọng dù và kịch nhạc.

Từ trong bảo tháp xuất ra âm thanh rất lớn, tán dương rằng tốt lắm, thưa đức Thích ca thế tôn, ngài có thế tuyên thuyết cho đại hội các chúng như thế này về kinh Pháp hoa của tuệ giác bình đắng vĩ đại, bản kinh dạy cho Bồ tát và được Phật gia trì (242). Thật đúng như vậy, thưa đức Thích ca thế tôn ; những điều ngài tuyên thuyết toàn là chân thật.

Bấy giờ bốn chúng đã thấy bảo tháp vĩ đại đứng trong không gian, lại nghe âm thanh xuất ra từ bảo tháp ấy, thì ai cũng được sự vui đẹp về chánh pháp, và ngạc nhiên thấy là sự chưa từng có, nên cùng đứng dậy khỏi chỗ mình ngồi, cung kính chắp tay mà đứng mãi với một tư thế ấy. Lúc này có vị đại sĩ danh hiệu là Đại lạc thuyết (243), biết sự hoài nghi của chư thiên, nhân loại, tư la, và bao chúng khác trong thế giới này, nên thưa đức Thích ca thế tôn, rằng bạch ngài, vì lý do nào mà ngôi bảo tháp như vầy từ đất vọt lên, và trong đó phát ra âm thanh vừa rồi? Đức Thế tôn bảo, Đại lạc thuyết, trong ngôi bảo tháp này có toàn thân của một đức Phật đà. Thì quá khứ, ở phương dưới (244), trong nhiều con số vô số

(245) quốc độ, có một quốc độ tên là Bảo tịnh. Quốc độ ấy có đức Phật giáo chủ danh hiệu là Đa bảo phật đà. Khi còn đi trên đường đi của bồ tát, đức Đa bảo phật đà có phát lời nguyện trọng đại, nguyện rằng nếu được trở thành Phật đà thì sau khi nhập diệt, trong mười phương quốc độ, chỗ nào có Phật nói kinh Pháp hoa, bảo tháp của Như lai cũng sẽ xuất hiện trước chỗ ấy để nghe kinh ấy, và làm chứng cho kinh ấy bằng cách tán dương rằng tốt lắm. Khi thành Phật đà rồi, lúc sắp nhập diệt, đức Đa bảo phật đà ở giữa đại hội chư thiên nhân loại mà tuyên cáo chư vị tỷ kheo, rằng khi Như lai nhập diệt rồi, ai muốn hiến cúng toàn thân của Như lai thì nên chung nhau xây dựng một ngôi bảo tháp cho vĩ đại. Rồi đức Đa bảo phật đà vận dụng sức mạnh thần thông và sức mạnh đại nguyện, bất cứ chỗ nào trong mười phương quốc độ có Phật tuyên thuyết Pháp hoa, bảo tháp của ngài cũng vọt lên, xuất hiện ở trước, và toàn thân của ngài ở trong bảo tháp tán dương rằng tốt lắm (246). Đại lạc thuyết, hôm nay đức Đa bảo phật đà nghe Như lai tuyên thuyết Pháp hoa, nên bảo tháp của ngài từ đất vọt lên mà tán dương rằng tốt lắm.

Đại lạc thuyết đại sĩ, lúc ấy, do thần lực của đức Thế tôn nên thưa rằng, bạch đức Thế tôn, chúng con ước muốn được nhìn thấy toàn thân của đức Đa bảo phật đà. Đức Thế tôn bảo, Đại lạc thuyết, đức Đa bảo phật đà còn có lời nguyện sâu xa và trọng đại nữa, nguyện rằng khi bảo tháp của Như lai xuất hiện trước các đức Phật để nghe Pháp hoa, nếu đức Phật nào muốn đem toàn thân của Như lai chỉ cho bốn chúng, thì chư Phật phân thân của đức Phật ấy đang thuyết pháp giáo hóa ở khắp mười phương quốc độ đều qui tụ lại một chỗ, bấy giờ toàn thân của Như lai mới xuất hiện. Đại lạc thuyết, chư Phật phân thân của Như lai hiện đang thuyết pháp giáo hóa ở mười phương quốc độ, hôm nay Như lai cũng nên chiêu tập. Đại lạc thuyết đại sĩ thưa, bạch đức Thế tôn, chúng con cũng ước muốn được nhìn thấy chư Phật phân thân của đức Thế tôn để lễ bái, hiến cúng.

Khi ấy đức Thế tôn liền phóng một đường ánh sáng của tướng lông trắng, chiếu qua hướng đông. Cả đại hội tức thì thấy được chư Phật của cực nhiều hằng sa (247) quốc độ ở hướng ấy. Các quốc độ này toàn là đất bằng pha lê, với những cây ngọc được trang hoàng bằng những dải vải đẹp. Vô số ngàn vạn ức bồ tát tràn đầy trong mỗi quốc độ, và được giăng khắp lên trên là những màn và lưới đính kết các thứ ngọc. Cả đại hội ai cũng nghe thấy chư Phật ở các quốc độ ấy thuyết pháp bằng âm thanh cực kỳ tinh túy, nghe thấy vô số ngàn vạn ức bồ tát khắp trong mỗi quốc độ cũng thuyết pháp cho các chúng. Hướng đông như vậy thì các hướng tây nam bắc, bốn góc và trên dưới, hướng nào ánh sáng của tướng lông trắng cũng chiếu đến, và cả đại hội ai cũng nghe thấy như đã nghe thấy về hướng đông.

Chư Phật phân thân ở mười phương hướng đều bảo các vị bồ tát, chư thiện nam tử, Như lai nay nên đến quốc độ Kham nhẫn, chỗ đức Thích ca thế tôn, để hiến cúng ngài và hiến cúng bảo tháp của đức Đa bảo phật đà. Bấy giờ quốc độ Kham nhẫn tức thì biến thành sạch sẽ, đất bằng lưu ly, cây ngọc trang trí, hoàng kim làm dây phân ranh tất cả đường sá thành những đường ngã tám. Không có thôn xóm, làng mạc, thành phố, thị trấn, sông biển, khe suối, núi non, rừng rú. Đốt lên hương liệu rất quí, và hoa mạn đà bủa khắp mặt đất. Màn lưới dính kết các thứ ngọc thì giăng che ở trên, và mắc vào đó còn có những cái chuông nhỏ quí báu. Chỉ để lại đại hội các chúng này, còn bao nhiêu nhân loại và chư thiên đều dời để ở quốc độ khác.

Bấy giờ chư Phật phân thân ngài nào cũng đem theo một vị đại bồ tát mà làm thị giả, cùng đến quốc độ Kham nhẫn này, và bước đến dưới các cây ngọc. Mỗi cây ngọc cao năm trăm do tuần, nhánh lá hoa quả đều có thứ tự và rất đẹp. Dưới mỗi cây ngọc đều có một tòa sư tử, cao năm do tuần và trang sức bằng ngọc lớn. Chư Phật phân thân mỗi ngài ngồi xếp bằng trên một tòa sư tử ấy. Lần lượt như vậy, đầy cả đại thiên thế giới này mà chư Phật phân thân tại một phương hướng của đức Thích ca thế tôn vẫn chưa hết.

Đức Thích ca thế tôn muốn đủ chỗ ngồi cho chư Phật phân thân, nên cả tám phương hướng, mỗi phương hướng biến hai trăm vạn ức trăm triệu quốc độ thành quốc độ sạch sẽ, không có địa ngục, ngạ quỉ, súc sinh và tu la. Nhân loại và chư thiên cũng được dời để ở quốc độ khác. Tất cả quốc độ đã biến thành quốc độ sạch sẽ này cũng lấy lưu ly làm đất và trang trí bằng cây ngọc. Cây ngọc cũng cao năm trăm do tuần, nhánh lá hoa quả cũng có thứ tự và rất đẹp. Dưới mỗi cây ngọc cũng có một tòa sư tứ cao năm do tuần, trang trí bằng các thứ ngọc. Cũng không có sông biển, không có núi Mục chân và Đại mục chân, núi Thiết vi và Đại thiết vi, núi Tu di và những núi lớn cùng loại. Suốt cả một ngàn sáu trăm vạn ức trăm triệu quốc độ ấy thành một cõi Phật, đất ngọc bằng thắng. Che khắp lên trên là những màn được đính kết các thứ ngọc một cách xen nhau và bủa ra. Bảo cái có phan phướn được treo lên. Đốt lên hương liệu rất quí. Các loại hoa quí của chư thiên rải khắp mặt đất.

Để đủ chỗ ngồi cho chư Phật phân thân sẽ đến nữa, nên cả tám phương hướng, mỗi phương hướng đức Thích ca thế tôn lại biến thêm hai trăm vạn ức trăm triệu quốc độ nữa, cũng thành quốc độ sạch sẽ, cũng không có địa ngục ngạ quí súc sinh và tu la. Bao nhiêu nhân loại và chư thiên cũng được dời để ở quốc độ khác. Tất cả quốc độ đã biến thành quốc độ sạch sẽ lần này cũng lấy lưu ly làm đất, cũng trang trí bằng cây ngọc. Cây ngọc cũng cao năm trăm do tuần, nhánh lá hoa quả cũng có thứ tự và rất đẹp. Dưới mỗi cây ngọc cũng có một tòa sư tử cao năm do tuần, trang trí bằng ngọc lớn. Cũng không có sông biển, không có núi Mục chân và Đại mục chân, núi Thiết vi và Đại thiết vi, núi Tu di và những núi lớn cùng loại. Suốt cả một ngàn sáu trăm vạn ức trăm triệu quốc độ này, cùng với số ấy ở trước, thành một cõi Phật, đất ngọc bằng thẳng. Che khắp lên trên cũng là những màn được đính kết các thứ ngọc một cách xen nhau và bủa ra. Bảo cái có phan phướn cũng được treo lên. Cũng đốt lên hương liệu rất quí. Và các loại hoa quí của chư thiên cũng được rải khắp mặt đất.

Lúc ấy phân thân của đức Thích ca thế tôn ở hướng đông, tức chư Phật giáo chủ tại các quốc độ nhiều bằng cực nhiều hằng sa (248) thuộc hướng ấy, ngài nào cũng hiện đang thuyết pháp giáo hóa ở quốc độ của mình, và bấy giờ cùng đến qui tụ ở quốc độ Kham nhẫn này. Lần lượt như vậy, chư Phật phân thân ở mười phương hướng đều đến qui tụ, ngồi vào tám phương hướng. Tám phương hướng này, bấy giờ mỗi phương hướng có đến bốn trăm vạn ức trăm triệu quốc độ, tức là có đến ba ngàn hai trăm triệu quốc độ, và chư Phật phân thân ngồi đầy trong đó. Ngài nào cũng ngồi trên tòa sư tử ở dưới cây ngọc, cùng phái vị đại bồ tát thị giả đến vấn an đức Thích ca thế tôn. Các ngài cầm mà đưa hoa ngọc cho các vị ấy bưng đầy hai tay, bảo rằng Thiện nam tử, hãy đến Linh sơn, chỗ đức Thích ca thế tôn, thưa với ngài đúng như lời của Như lai, rằng đức Thế tôn ít bịnh ít phiền, khí lực yên vui chăng, các chúng thanh văn và bồ tát yên ổn cả chăng. Hãy rải hoa ngọc này mà hiến cúng ngài, và bạch rằng đức Thế tôn của con danh hiệu như vậy, muốn được cùng đức Thế tôn mở cửa bảo tháp của đức Đa bảo phật đà. Tất cả chư Phật phân thân cũng phái vị đại bồ tát với phong cách như vậy.

Khi ấy đức Thích ca thế tôn thấy chư Phật phân thân đã qui tụ, cùng ngồi trên tòa sư tử, lại nghe chư Phật ấy muốn được cùng mở cửa bảo tháp, nên ngài đứng dậy, rời khỏi pháp tòa, đứng trong không gian. Tất cả bốn chúng, vốn đã đứng lên và chắp tay, bây giờ chăm chú mà nhìn đức Thế tôn. Đức Thế tôn liền dùng ngón tay bên phải mở cửa bảo tháp làm bằng bảy chất liệu quí báu, làm phát ra âm thanh lớn như cửa thành lớn được tháo khóa chốt mà mở ra. Tức thì toàn thể đại hội các chúng đều được thấy đức Đa bảo phật đà ngồi trong bảo tháp, trên tòa sư tử, toàn thân không rã, y như đang nhập thiền định. Cả đại hội lại được nghe lời của đức Đa bảo phật đà nói, rằng tốt lắm, thưa đức Thích ca thế tôn, ngài đã tuyên thuyết một cách thích thú về kinh Pháp hoa. Tôi đến đây là để nghe kinh ấy.

Ghi chú

(240) Các phía ở các tầng của tháp, dĩ nhiên là tháp rất lớn, phía nào cũng có một hay nhiều chỗ rỗng và lớn như phòng, cửa cuốn theo hình khám thờ, gọi là khám thất, nên HD là cửa có mái hiên, KD là cửa cuốn.

(241) Chính văn là kỳ chư phan cái (các lọng dù có mắc phan phướn; chứ không phải là cờ phan và lọng dù, vì cờ phan đã nói rồi). KD cũng là hàng dù. Nhưng xét HD đúng hơn; ở đó, C9/102d1, dịch rõ là bảo cái (bảo cái bằng ngọc). Bảo cái này phải là trên tháp mới cao đến Tứ thiên vương thiên.

(242) Tôi dịch lại, và chấm câu thật sát, như sau, cho rõ thêm : Ngài có thể đem kinh Pháp hoa, (pháp dạy bồ tát và pháp Phật gia trì) của tuệ giác bình đẳng vĩ đại mà nói cho đại chúng. Y nghĩa là Phật đem kinh Pháp hoa của tuệ giác Phật mà nói cho các chúng sinh, vậy mà nói thật cả : đó mới là điều đức Đa bảo tán dương. Có bản dịch "có thể dùng huệ lớn bình đắng vì đại chúng nói kinh giáo Bồ tát pháp Phật sở hộ niệm Diệu Pháp Liên hoa" là rất sai cả văn và ý.

(243) Đọc lạc hơn nhạo : nói một cách vui vẻ chứ không phải ưa nói.

(244) So với phẩm 12 (thực ra là phần sau của phẩm 11 này) thì biết chép hướng đông không đúng, hoặc phải như HD (C9/102d26) nói hướng đông mà ở dưới.

(245) Dịch sát : vô lượng ngàn vạn ức vô số.

(246) HD tiếp đây có một đoạn nữa. Sau đây là trích HD (C9/102-103). ĐD và KD không có đoạn này.

Đức Thế tôn bảo bồ tát Đại biện (Đại lạc thuyết) : Ngôi tháp bằng bảy chất liệu quý báu này ở khu vức chính đông mà nằm ở dưới, cách đây vô số hằng sa cõi Phật, thường ở trong hư không mà chưa xuất hiện bao giờ. Nay, đức Đa bảo phật đà ở trong bảo tháp ấy, vốn thấy ta, Thích ca như lai, khi làm bồ tát, vì chúng sinh mà không tiếc thân mạng, siêng năng không nhác trong việc thực hành những sự toàn hảo, ấy là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tiến, nhất tâm, trí tuệ ; là cần đầu cho đầu, cần mắt cho mắt, cần mũi cho mũi, cần tai cho tai ; và tay chân, mọi bộ phận khác của bản thân ; và hoàng hậu, vương tử, quần thần ; và bảy thứ quý báu, xe thuyền, voi ngựa, quần áo, áo lông ; và đô thành, quận huyện ; tất cả mọi thứ, ai cần gì thì tùy thích, Như lai cho hết mà không tiếc, tự đưa mình đến chỗ được thành Phật đà - vốn thấy như thế nên đức Đa bảo phật đà xuất hiện để trọng kính Như lai, muốn mời Như lai cùng ngồi trên pháp tòa sư tử của ngài mà giảng nói Pháp hoa, khai hóa tất cả, cho ai nấy cùng hưởng ân huệ. Rồi đây Như lai sẽ làm theo lời mời ấy : sẽ cùng ngồi pháp tòa của ngài mà phô diễn Pháp hoa. Đức Thế tôn nói lại việc này bằng chỉnh cú sau đây.

Ai nghe nói đến Đa bảo phật đà,
và nhận thức được
danh hiệu của ngài,
thì không sợ chết
cũng chẳng sợ sống,
không còn gặp nữa
khổ đau phiền lụy.
Tựa như nghe được
Dược vương như lai
và nếu trì niệm
danh hiệu của ngài,
thì bịnh tự lành
và biết đời trước.
Thế nên tất cả
mọi sự hiến cúng,
hiến cúng chánh pháp
mới thật tối thượng :
với tuệ giác Không
đạt đến Phật tuệ.
Cho nên Như lai
tuyên thuyết Pháp hoa,
dạy cả những ai
năng lực bất cập,
cho họ biết rằng
không ba cỗ xe,
và biết thích ứng
cỗ xe duy nhất.

(247) Dịch sát : năm trăm vạn ức trăm triệu hăng sa.

(248) Dịch sát : số cát của trăm ngàn vạn ức trăm triệu sông Hàng.

Lược giải

Đây là đoạn thứ nhất của phẩm 11, nói sự xuất hiện của đức Đa bảo làm chứng cho PH của đức Thích ca tuyên thuyết toàn là chân thật, và vì vậy mà hãy phát nguyện quảng bá kinh này. Sự thế chỉ đơn giản như vậy. Nhưng về đức Đa bảo thì phải cứu xét.

Vì ngài xuất hiện với bảo tháp và với xá lợi toàn thân, nghĩa là nhập diệt mà vẫn bất diệt với "bất tư nghị nghiệp", nên có ý kiến nói ngài là pháp thân. Nhưng ý kiến này không ổn ở chính chỗ xuất hiện với bảo tháp và xá lợi. Vậy phải hiểu theo ý nghĩa 3 thân của PH. Đức Thích ca thì cái thân giáng sinh trong hoàng cung họ Thích, cái thân cửu viễn thật thành, cái thân bao gồm mà lại siêu việt mình người và sống chết, tất cả toàn là Thích ca, không cần phân chia ứng thân báo thân và pháp thân. Đức Đa bảo cũng vậy, cái thân giáo chủ thế giới hệ Bảo tịnh, cái toàn thân xá lợi không rã, cái thân với bảo tháp xuất hiện bất cứ ở đâu có Phật tuyên thuyết PH, tất cả toàn là Đa bảo. Pháp thân của chư Phật đã nói không phân cách mình người thì thế là duy nhất chứ không phải chỉ là đồng nhất; không cần phải nói đức Thích ca cùng ngồi với đức Đa bảo là qui hoàn bản vị pháp thân.

Trong đoạn thứ nhất này còn phải chú ý phân thân vô số của đức Thích ca, lại chú ý cái cõi Phật gồm "3200 vạn ức trăm triệu quốc độ". Vậy là, bấy giờ, khi tuyên thuyết phẩm 11 này, đức Thích ca thành tha thọ dụng thân và cõi Kham nhẫn thành tha thọ dụng Ấy cũng chỉ nói theo Duy thức học mà thôi.

Bốn chúng cùng bao bộ chúng khác, nghe thấy đức Phật nhập diệt hàng ức (249) thời kỳ rồi mà nói như vậy thì ai cũng ca tụng là sự chưa từng có. Cả khối hoa quí của chư thiên được họ đem tung rải trên đức Đa bảo phật đà và đức Thích ca thế tôn. Còn đức Đa bảo phật đà thì ở trong bảo tháp để một nửa pháp tòa của mình nhường cho đức Thích ca thế tôn mà nói rằng thưa ngài, mời ngài đến ngồi ở đây. Tức thì đức Thích ca thế tôn vào trong bảo tháp, ngồi trên một nửa pháp tòa, cũng theo cách ngồi xếp bằng. Cả đại hội các chúng thấy hai ngài cùng ngồi xếp bằng trên pháp tòa sư tử ở trong bảo tháp, thì nghĩ rằng hai ngài ngồi cao xa quá, xin đức Thế tôn dùng sức mạnh thần thông mà làm cho chúng con cũng được lên ở trên không gian. Tức thì đức Thích ca thế tôn dùng sức mạnh thần thông mà tiếp cả đại hội các chúng cùng lên ở trên không gian, rồi đem âm thanh vĩ đại mà phổ cáo bốn chúng, rằng ai là người có thể ở trong quốc độ Kham nhẫn này mà giảng nói rộng rãi về kinh Pháp hoa, thì bây giờ chính là lúc nên nói ra. Như lai không bao lâu nữa sẽ nhập niết bàn. Như lai muốn có người để phó thác kinh Pháp hoa này.

Khi ấy đức Thế tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên nói những lời chỉnh cú sau đây.

(1) Đa bảo phật đà,
vị chúa thánh triết
nhập diệt từ lâu,
thân ở trong tháp,
mà vì chánh pháp
còn hiện đến đây.
Như vậy các người
bởi lý do gì
không vì chánh pháp
mà cố nỗ lực ?

(2) Đa bảo phật đà
nhập diệt đến nay
thì gian đã có
vô số thời kỳ,
còn hiện khắp nơi
để nghe Pháp hoa,
như thế là vì
Pháp hoa khó gặp.

(3) Ngài vốn phát nguyện :
nhập niết bàn rồi,
Như lai vẫn đến
tất cả mọi nơi
để được thường xuyên
nghe nói Pháp hoa.

(4) Và vô số Phật nhiều bằng hằng sa,
vốn do Như lai
phân thân biểu hiện,
cũng đến nơi này
để nghe Pháp hoa
và để yết kiến
Đa bảo phật đà.

(5) Các ngài rời bỏ
quốc độ tốt đẹp,
các chúng đệ tử,
tám bộ thiên long,
bao sự hiến cúng,
muốn làm chánh pháp
tồn tại lâu dài
nên cùng đến đây.

(6) Để có đủ chỗ
chư Phật ngự tọa,
Như lai vận dụng
sức mạnh thần thông,
di chuyển vô lượng
các loại chúng sinh,
biến quốc độ này
sạch sẽ rộng lớn.

(7) Chư Phật đi đến
dưới mỗi cây ngọc,
trông như hoa sen
làm đẹp hồ sạch.

(8) Những tòa sư tử
dưới mỗi cây ngọc,
chư Phật ngự tọa
thì sáng đẹp ra,
tựa như đêm tối
đuốc lớn đốt lên.

(9) Thân của chư Phật
phát ra hương thơm
tỏa khắp quốc độ
trong cả mười phương,
làm cho chúng sinh
cùng được xông cả,
và lòng say sưa
không tự chủ nổi,
như nhánh cây nhỏ
được thổi gió lớn.
Bao nhiêu phong cách
phương tiện như vậy
để làm chánh pháp
tồn tại lâu dài.

(10) Như lai phổ cáo
toàn thể các chúng,
rằng khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
những ai có thể
kính giữ Pháp hoa
bằng mọi pháp hạnh,
trong đó gồm có
nghiên cứu, diễn giảng..,
thì ngày hôm nay
đối trước Như lai
hãy tự phát nguyện.

(11) Đa bảo phật đà
tuy đã nhập diệt
từ lâu lắm rồi,
mà do đại nguyện
vẫn phát âm thanh
như sư tử gầm,
chứng minh ca tụng
Diệu pháp liên hoa.

(12) Đức Đa bảo ấy,
cùng với Như lai,
chư Phật phân thân,
sẽ cùng chứng biết
cho ý nguyện ấy
của những con Phật.
Vậy những con Phật ai kính giữ được
Diệu pháp liên hoa,
hãy phát đại nguyện
nguyện làm pháp ấy
tồn tại lâu dài.

(13) Ai có năng lực
kính giữ Pháp hoa
thì thế là đã
hiến cúng Như lai ;
cùng với hiến cúng
Đa bảo phật đà -
một đức Phật đà
ở trong tháp rồi
vẫn đến mười phương
chỉ vì Pháp hoa.

(14) Cũng là hiến cúng
chư Phật phân thân -
những đấng làm cho
tráng lệ huy hoàng
hết thảy quốc độ
khắp cả mười phương.

(15) Ai có năng lực
diễn giảng Pháp hoa,
thì thế tức là
thấy được Như lai,
thấy đức Đa bảo
thấy Phật phân thân.

(16) Chư thiện nam tử,
hãy suy nghĩ kỹ.
Đây là trách vụ
rất là khó khăn
mà các người nên
phát nguyện đảm nhận.

(17) Hằng sa kinh điển
ngoài kinh Pháp hoa,
diễn giảng hết cả
chưa đủ là khó ;

(18) đón núi Tu di
ném qua vô số
thế giới hướng khác
cũng chưa đủ khó ;

(19) chỉ dùng ngón chân
mà hất đại thiên
văng xa cõi khác
cũng chưa đủ khó ;

(20) trên đỉnh hiện hữu
(250) đứng đó nói cho
tất cả bộ chúng
về các kinh khác
nhiều đến vô lượng
cũng chưa đủ khó ;

(21) sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
ở trong thời kỳ
dữ dội đáng sợ,
nói được Pháp hoa
như vậy mới khó.

(22) Giả sử có người
nắm được hư không
mà đem đi dạo
cũng chưa đủ khó ;

(23) sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
sao chép ấn hành
giữ cho còn mãi
Diệu pháp liên hoa,
và khuyên người khác
cũng làm tương tự,
như vậy mới khó.

(24- 25) Đem cả địa cầu để trên móng chân
vọt lên Phạn thiên
cũng chưa đủ khó ;

(26) sau khi Như lai nhập niết bàn rồi,
trong thời kỳ dữ học được một lúc
kinh Pháp hoa này,
như vậy mới khó.

(27) Gánh vác cỏ khô
vào lửa hoại kiếp
(251) mà không bị cháy
cũng chưa đủ khó ;

(28) sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
ai giữ Pháp hoa
kín đáo giảng được
cho một người thôi,
như vậy mới khó.

(29) Kho tàng chánh pháp
đến tám vạn tư,
và bao kinh pháp
mười hai thể loại,
(252) nếu ghi nhớ hết
và giảng cho người,

(30) làm cho người nghe
được sáu thần thông,
dẫu là như vậy
cũng chưa đủ khó ;

(31) sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
đối với Pháp hoa
nếu có năng lực
lắng nghe, tiếp nhận,
hỏi thấu nghĩa ý,
giảng nói cho người,
như vậy mới khó.

(32) Có ai thuyết pháp
làm cho vạn ức
vô số vô lượng
hằng sa chúng sinh
được thành La hán
đủ sáu thần thông,
ích lợi đến vậy cũng chưa đủ khó ;

(33) sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
ai có năng lực
diễn giảng kính giữ
Diệu pháp liên hoa
như vậy mới khó.

(34) Vì cho chúng sinh
được tuệ giác Phật,
Như lai ở trong
vô lượng quốc độ,
từ lúc mở đầu
cho đến hiện nay,
tuyên thuyết phong phú
bao nhiêu kinh pháp.

(35) Trong kinh pháp ấy
Pháp hoa bậc nhất :
nếu có năng lực
giữ được Pháp hoa,
tức là giữ được
toàn thân Như lai.

(36) Chư thiện nam nữ,
sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi,
ai có năng lực
tiếp nhận kính giữ
Diệu pháp liên hoa
bằng mọi pháp hạnh
trong đó gồm có
đọc xét văn nghĩa,
tụng được thuộc lòng...,
nay trước Như lai
hãy tự phát nguyện.

(37) Diệu pháp liên hoa
khó mà giữ nổi ;
những ai giữ nổi
ít thì gian thôi,
Như lai hài lòng, chư Phật cũng vậy.

(38) Những ai giữ nổi
Pháp hoa như vậy
thì thế là được
chư Phật tán dương,
thế là dũng mãnh,
thế là tinh tiến,
thế là giữ giới,
tu hạnh đầu đà,
thế là chóng được
tuệ giác vô thượng.

(39) Thời ác sau này
những ai có thể
học hỏi kính giữ
Diệu pháp liên hoa,
người ấy chính là
con Phật đích thực,
đứng vào ở nơi
vị trí Thuần thiện,
sau khi Như lai
nhập niết bàn rồi
vẫn lý giải được
nghĩa ý Pháp hoa.

(40- 41) Người ấy chính là con mắt thế giới,
trong đó có cả
chư thiên nhân loại.
Ở trong thời kỳ
khủng bố khiếp sợ,
người ấy nói được
Diệu pháp liên hoa,
dầu chỉ có thể
nói trong chốc lát,
hết thảy trời người
đều nên hiến cúng. (253)

Ghi chú
(249) Dịch sát : vô lượng ngàn vạn ức.

(250) Ở đây là Sắc cứu cánh thiên, tột đỉnh của thế giới có hình sắc. Nếu nói tột đỉnh của thế giới có sống chết thì gồm cả Phi phi tưởng thiên trên nữa.

(251) Hoại kiếp là thời kỳ hư rã, 1 trong 4 thời kỳ là kết thành, tồn tại, hu rã và tan biến (thành trú hoại không) của đại thiên thế giới. Một trong 3 cái gọi là đại tam tai của hoại kiếp là hỏa hoạn, nên gọi là lửa hoại kiếp (tựa như nói lửa tận thế, dầu lửa hoại kiếp khác hẳn lửa tận thế).

(252) Coi lại ghi chú 93.

(253) Trong phẩm này những chữ hóa thân nay đổi lại phân thân cho đúng chính văn, dầu phân với hóa là một nghĩa mà chữ hóa thân thông dụng hơn. Chữ chính xác và khó hiểu lầm nhất là ứng thân : thân hình theo sự thích ứng mà có.

Lược giải

Đây là đoạn thứ hai của phẩm 11, chính xác nói Phật khuyến khích phát nguyện quảng bá nhất thừa.

Toát yếu phẩm 11 "Bảo tháp xuất hiện"

Vào lúc bấy giờ, trước đức Thế tôn, một ngôi bảo tháp bằng bảy chất liệu quí báu, cao và lớn, từ dất vọt lên, đứng trong không gian. Bảo tháp được trang hoàng bằng đủ thứ bảo vật. Từ trong bảo tháp xuất ra âm thanh rất lớn, tán dương rằng tốt lắm, thưa đức Thích ca thế tôn ; ngài có thể tuyên thuyết cho đại hội các chúng như thế này về kinh Pháp hoa của tuệ giác bình đẳng vĩ đại, bản kinh dạy cho Bồ tát và được Phật gia trì. Thật đúng như vậy, thưa đức Thích ca thế tôn ; những điều ngài tuyên thuyết toàn là chân thật.

Bây giờ 4 chúng đã thấy bảo tháp vĩ đại đứng trong không gian, lại nghe âm thanh xuất ra từ bảo tháp ấy, thì ai cũng được sự vui đẹp về chánh pháp, và ngạc nhiên thấy là sự chưa từng có, nên cùng đứng dậy khỏi chỗ mình ngồi, cung kính chắp tay mà đứng mãi với một tư thế ấy. Lúc này có vị đại sĩ danh hiệu là Đại lạc thuyết, bạch đức Thích ca thế tôn, vì lý do nào mà ngôi bảo tháp như vầy từ đất vọt lên, và trong đó phát ra âm thanh vừa rồi ? Đức Thế tôn bảo, Đại lạc thuyết, trong ngôi bảo tháp này có toàn thân của một đức Phật dà. Thì quá khứ, ở phương dưới, có một quốc độ tên là Bảo tịnh, đức Phật giáo chú danh hiệu là Đa bảo phật đà. Khi còn đi trên đường đi của bồ tát, ngài phát lời nguyện trọng đại, nguyện rằng nếu được trở thành Phật đà thì sau khi nhập diệt, trong mười phương quốc độ, chỗ nào có Phật nói kinh Pháp hoa, báo tháp của Như lai cũng sẽ xuất hiện trước chỗ ấy để nghe kinh ấy, và làm chứng cho kinh ấy bằng cách tán dương rằng tốt lắm. Khi thành Phật đà rồi, lúc sắp nhập diệt, đức Đa bảo phật đà ở giữa đại hội chư thiên nhân loại mà tuyên cáo chư vị tỷ kheo, rằng khi Như lai nhập diệt rồi, ai muốn hiến cúng toàn thân của Như lai thì nên chung nhau xây dựng một ngôi bảo tháp cho vĩ đại. Rồi đức Đa bảo phật dà vận dụng sức mạnh thần thông và sức mạnh đại nguyện, bất cứ chỗ nào trong mười phương quốc độ có Phật tuyên thuyết Pháp hoa, bảo tháp của ngài cũng xuất hiện ở trước, và toàn thân của ngài ở trong bảo tháp tán dương rằng tốt lắm. Đại lạc thuyết, hôm nay đức Đa bảo phật đà nghe Như lai tuyên thuyết Pháp hoa nên bảo tháp của ngài xuất hiện mà tán dương rằng tốt lắm.

Đại lạc thuyết đại sĩ lúc ây bạch đức Thế tôn, chúng con ước muốn được nhìn thấy toàn thân của đức Đa bảo phật đà. Đức Thế tôn bảo, Đại lạc thuyết, đức Đa bảo phật đà còn có lời nguyện sâu xa và trọng đại nữa, nguyện rằng khi bảo tháp của Như lai xuất hiện trước các đức Phật để nghe Pháp hoa, nếu đức Phật nào muốn đem toàn thân của Như lai chỉ cho 4 chúng, thì chư Phật phân thân của đức Phật ấy đang thuyết pháp giáo hóa ở khắp mười phương quốc độ đều qui tụ lại một chỗ, bấy giờ toàn thân của Như lai mới xuất hiện. Đại lạc thuyết, chư Phật phân thân của Như lai hiện đang thuyết pháp ở mười phương quốc độ, hôm nay Như lai cũng nên chiêu tập. Đại lạc thuyết đại sĩ thưa, bạch đức Thế tôn, chúng con cũng ước muốn được nhìn thấy chư Phật phân thân của đức Thế tôn để lễ bái, hiến cúng.

Khi ấy đức Thế tôn phóng một đường hào quang chiếu qua hướng đông. Cả đại hội tức thì thấy được chư Phật của hằng sa quốc độ ở hướng ấy, và nghe các ngài thuyết pháp. Hướng đông như vậy thì các hướng tây nam bắc, 4 góc và trên dưới, hướng nào hào quang cũng chiếu đến, và cả đại hội cũng thấy nghe như đã thấy nghe về hướng dông. Chư Phật phân thân ở mười phương hướng đều bảo các vị bồ tát ở quốc độ của mình, rằng chư thiện nam tử, Như lai nay nên đến quốc độ Kham nhẫn, chỗ đức Thích ca thế tôn, để cùng hiến cúng ngài và hiến cúng bảo tháp của đức Đa bảo phật đà. Bấy giờ đức Thế tôn biến quốc độ Kham nhẫn, và tám phương hướng của quốc độ này ngài lại 2 lần, mỗi lần biến hàng trăm triệu quốc độ của mỗi phương hướng, suốt hết tất cả quốc độ như vậy cùng trở thành một tịnh độ, với lưu ly làm đất và trang trí bằng cây ngọc. Dưới mỗi cây ngọc có một tòa sư tử cũng bằng ngọc. Che khắp trên tịnh độ này là những màn được đính kết các thứ ngọc xen nhau và bủa ra. Bảo cái được treo lên. Đốt lên hương liệu rất quí. Rải khắp mặt đất là thiên hoa.

Lúc ấy chư Phật phân thân của đức Thích ca thế tôn ở mười phương hướng đều đến qui tụ, và ngài nào cũng ngồi trên tòa sư tử ngọc dưới những cây ngọc. Các ngài ngồi tràn đầy cả tịnh độ nói trên. Và ngài nào cũng phái vị đại bồ tát thị giả đến vấn an đức Thế tôn. Các ngài cầm mà đưa hoa ngọc cho các vị ấy bưng đầy hai tay, bảo rằng Thiện nam tử, hãy đến Linh sơn, chỗ đức Thích ca thế tôn, thưa với ngài đúng như lời của Như lai, rằng đức Thế tôn ít bịnh ít phiền, khí lực yên vui chăng, thanh văn và bồ tát yên ổn cả chăng. Hãy rải hoa ngọc này mà hiến cúng ngài, và bạch rằng đức Thế tôn của con danh hiệu như vậy, muốn được cùng đức Thế tôn mở cửa bảo tháp của đức Đa bảo phật đà.

Khi ấy đức Thích ca thế tôn thấy chư Phật phân thân đã qui tụ, lại nghe chư Phật ấy muốn được cùng mở cửa bảo tháp, nên ngài đứng dậy, rời khỏi pháp tòa, đứng trong không gian. Tất cả 4 chúng, vốn đã đứng lên và chắp tay, bây giờ chăm chú mà nhìn đức Thế tôn. Đức Thế tôn liền dùng ngón tay bên phải mở cửa bảo tháp, làm phát ra âm thanh lớn như cửa thành lớn được tháo khóa chốt mà mở ra. Tức thì toàn thể đại hội các chúng đều được thấy đức Đa bảo phật đà ngồi trong bảo tháp, trên tòa sư từ, toàn thân không rã, y như đang nhập thiền định. Cả đại hội lại được nghe lời của đức Đa bảo phật đà nói, rằng tốt lắm, thưa đức Thích ca thế tôn, ngài đã tuyên thuyết một cách thích thú về kinh Pháp hoa. Tôi đến dây là để nghe kinh ấy.

Bốn chúng cùng bao bộ chúng khác, nghe thấy đức Phật nhập diệt hàng ức thời kỳ rồi mà nói như vậy thì ai cũng ca tụng là sự chưa từng có. Cả khối hoa quí của chư thiên được họ đem tung rải trên đức Đa bảo phật đà và đức Thích ca thế tôn. Còn đức Đa bảo phật đà thì ở trong bảo tháp đế một nửa pháp tòa của mình nhường cho đức Thích ca thế tôn mà nói rằng thưa ngài, mời ngài đến ngồi ở đây. Tức thì đức Thích ca thế tôn vào trong bảo tháp, ngồi trên một nửa pháp tòa, cũng theo cách ngồi xếp bằng. Cả đại hội các chúng thấy hai ngài cùng ngồi xếp bằng trên pháp tòa sư tử ở trong bảo tháp, thì nghĩ rằng hai ngài ngồi cao xa quá, xin đức Thế tôn dùng sức mạnh thần thông mà làm cho chúng con cũng được lên ở trên không gian. Tức thì đức Thích ca thế tôn làm cho cả đại hội các chúng được như nguyện, rồi đem âm thanh vĩ đại mà phổ cáo toàn thể, rằng ai là người có thể ở trong quốc độ Kham nhẫn này mà giảng nói rộng rãi về kinh Pháp hoa, thì bây giờ chính là lúc nên nói ra. Pháp hoa là bậc nhất, giữ được Pháp hoa là giữ được toàn thân Như lai. Chư thiện nam thiện nữ, hãy nghĩ cho kỹ : đó là trách vụ khó khăn, các người nên phát nguyện mà đảm nhận.