Phật Thuyết Vô Lượng Thọ Kinh Giảng Ký

“Nhĩ thời, Từ Thị Bồ Tát bạch Phật ngôn: - Thế Tôn! Hà nhân, hà duyên, bỉ quốc nhân dân, thai sanh, hóa sanh?” (lúc bấy giờ, Từ Thị Bồ Tát bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn, do nhân duyên gì mà nhân dân trong cõi ấy có thai sanh và hóa sanh): Từ Thị Bồ Tát là Di Lặc Bồ Tát. Ngài họ Từ (Maitreya), nên gọi là Từ Thị, giống như hiện thời chúng ta họ Trương thì gọi là Trương Thị, họ Vương thì gọi là Vương Thị. Tên Ngài là A Dật Đa (Ajita), dịch sang tiếng Hán là Vô Năng Thắng (無能勝, không ai có thể vượt trỗi được). Bộ kinh Vô Lượng Thọ này gọi Ngài là Từ Thị Bồ Tát. Do Ngài thưa hỏi đức Thế Tôn vì nhân duyên nào mà nhân dân trong cõi ấy có thai sanh và hóa sanh? “Bỉ quốc” là cõi Vô Lượng Thọ. Trong phần trên đã nói tôn giả A Nan chính mắt trông thấy Vô Lượng Thọ Phật và Tây Phương An Lạc thế giới, trông thấy nhân dân ở trong cung điện đến cúng dường mười phương chư Phật, còn trông thấy những người thai sanh ở trong cung điện bảy báu đều rất vui sướng, vui sướng như ở trong cung trời Đao Lợi vậy. Di Lặc Bồ Tát sợ chúng ta không hiểu, liền thay chúng ta thưa hỏi: “Vì sao thế giới An Lạc có thai sanh? Còn có kẻ hóa sanh? Xin đức Phật khai thị!”

“Phật cáo Từ Thị” nghĩa là đức Phật Thích Ca bảo Từ Thị Bồ Tát. “Nhược hữu chúng sanh, dĩ nghi hoặc tâm, tu chư công đức, nguyện sanh bỉ quốc, bất liễu Phật trí, bất tư nghị trí, bất khả xưng trí, Đại Thừa quảng trí, vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí, ư thử chư trí, nghi hoặc bất tín, nhiên do tín tội phước, tu tập thiện bổn, nguyện sanh kỳ quốc. Thử chư chúng sanh, sanh bỉ cung điện, thọ ngũ bách tuế, thường bất kiến Phật, bất văn kinh pháp, bất kiến Bồ Tát, Thanh Văn thánh chúng” (nếu có chúng sanh dùng cái tâm ngờ vực để tu các công đức, nguyện sanh về cõi ấy, chẳng hiểu rõ Phật trí, trí chẳng thể nghĩ bàn, trí chẳng thể diễn tả, trí Đại Thừa rộng lớn, trí tối thượng thù thắng không sánh bằng, đối với các trí ấy, ngờ vực chẳng tin, nhưng vẫn tin tội phước, tu tập cội lành, nguyện sanh về cõi ấy. Các chúng sanh đó sống trong cung điện ấy, thọ năm trăm năm, thường chẳng thấy Phật, chẳng nghe kinh pháp, chẳng thấy Bồ Tát, Thanh Văn thánh chúng): Đấy là đức Phật Thích Ca trả lời Di Lặc Bồ Tát, cũng nhằm nói cho chúng ta nghe. Trong phần trước đã có nói, Biên Địa của Tây Phương Cực Lạc thế giới gọi là Nghi Thành, còn gọi là Thai Cung. Nay do tôn giả A Nan đích thân trông thấy, Di Lặc Bồ Tát lại thưa hỏi, lại xin đức Phật giải thích ngõ hầu chúng ta hiểu rõ hơn đôi chút. “Nhược hữu chúng sanh, dĩ nghi hoặc tâm, tu chư công đức” (nếu có chúng sanh dùng tâm nghi hoặc để tu các công đức): Cái tâm nghi hoặc ấy chẳng phải là nghi ngờ không tin, mà là chẳng tin vào trí huệ của Phật. Nếu kẻ ấy nghi mà chẳng tin, sẽ chẳng tu các công đức. Vì kẻ ấy chẳng đủ trí huệ, [cho nên có] nỗi nghi hoặc ấy, nhưng kẻ đó vẫn tu công đức, vẫn nguyện sanh về cõi ấy. Vậy thì sanh về đâu? Kết quả là sanh về Biên Địa của Tây Phương, vào trong cung điện bảy báu. Đấy là do kẻ ấy nghi hoặc, nghi hoặc điều gì vậy? Nghi hoặc là vì trí huệ của chính kẻ ấy chẳng đủ. “Bất liễu Phật trí” (chẳng hiểu rõ Phật trí): Câu này nói tổng quát, kẻ ấy chẳng thể hiểu rõ trí huệ của Phật. Trí huệ của Phật là trí huệ gì vậy? Kế đó, [đức Phật] lại giảng rõ. “Bất tư nghị trí”: Trí huệ của Phật quá sâu, phàm phu chẳng thể nghĩ bàn được. “Bất khả xưng trí”: Người khác xưng tụng, tán dương trí huệ của Phật to lớn cỡ nào, vẫn đều là chẳng thể xưng dương, tán thán. Đấy là nói trí huệ của đức Phật rất rộng lớn. Do trí huệ của Phật quá rộng lớn, chẳng thể diễn tả nổi! “Đại Thừa quảng trí”: Hết thảy các pháp, không gì chẳng biết, không gì chẳng hiểu. Đức Phật biết quá ư là nhiều, phàm phu chẳng thể thấu hiểu trí huệ của đức Phật to cỡ nào. “Vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí”: Trí huệ của Tam Thừa thánh nhân, tức Thanh Văn, Duyên Giác, và Bồ Tát đều chẳng sánh bằng trí huệ của đức Phật, mà cũng chẳng thể so sánh được! “Đẳng luân” (等倫) là so sánh, chẳng có cách nào so sánh, vì trí huệ của đức Phật là “tối thượng thắng trí” (trí thù thắng tối thượng). Trên đây là biệt thuyết (nói từng điều riêng biệt), kế đó lại tổng kết: “Ư thử chư trí, nghi hoặc bất tín” (đối với các trí huệ ấy, ngờ vực chẳng tin): Trí huệ của đức Phật to như vậy, chúng ta chẳng có cách nào thấu hiểu. Đây là nghi hoặc, chứ chẳng phải là hoàn toàn không tin. “Nhiên do tín tội phước” (nhưng vẫn tin tội phước), “nhiên” (然) là từ ngữ chuyển tiếp [hàm nghĩa “tuy vậy”], kẻ đó vẫn tin tưởng nhân quả báo ứng, tức là làm ác nhất định phải chịu tội, tu thiện nhất định được phước. Kẻ ấy tin tưởng chuyện này. “Tu tập thiện bổn, nguyện sanh kỳ quốc” (tu tập cội lành, nguyện sanh về cõi ấy): Kẻ ấy tu rộng rãi hết thảy các thiện sự, mong cầu phước; do vậy, đem các công đức tu các cội lành hồi hướng Tây Phương, nguyện sanh về cõi ấy.

“Thử chư chúng sanh, sanh bỉ cung điện” (các chúng sanh ấy sanh trong cung điện đó): Loại chúng sanh ấy, tức là những chúng sanh hoài nghi trí huệ cao sâu rộng lớn của Phật, sanh về Tây Phương Cực Lạc, sẽ sanh trong cung điện bảy báu nơi Biên Địa của Tây Phương. “Thọ ngũ bách tuế”: Thọ mạng dài năm trăm năm, ở trong cung điện bảy báu, bị nhốt suốt năm trăm năm. Chẳng phải là sau năm trăm năm sẽ chết, mà là ở trong cung điện bên đó năm trăm năm, giống như bị giam trong ngục. “Thường bất kiến Phật” (thường chẳng thấy Phật), mà cũng “bất văn kinh pháp” (chẳng nghe kinh pháp), cũng “bất kiến Bồ Tát, Thanh Văn thánh chúng” (chẳng thấy Bồ Tát, Thanh Văn thánh chúng), tức là chẳng thấy tăng nhân. “Thị cố ư bỉ quốc độ, vị chi thai sanh” (do vậy được gọi là “thai sanh” trong cõi nước ấy): Chẳng thấy cảnh giới bên ngoài, tức là cảnh giới Phật, Pháp, Tăng Tam Bảo, giống như chúng ta ở trong thai mẹ suốt mười tháng nơi thế giới Sa Bà, nên đặt ra một danh xưng là Thai Sanh.

Lại nói tiếp Hóa Sanh là gì? “Nhược hữu chúng sanh, minh tín Phật trí” (nếu có chúng sanh tin hiểu rõ ràng Phật trí): “Minh” là hiểu rõ, “tín” là tín ngưỡng, hiểu rõ trí huệ của Phật, tin tưởng, ngưỡng mộ trí huệ của Phật. “Nãi chí thắng trí”, “nãi chí” (乃至) là từ ngữ tỉnh lược, [hàm nghĩa] hiểu rõ Phật trí cho đến những trí đã nói trên đây, tức “bất tư nghị trí, bất khả xưng trí, Đại Thừa quảng trí, nãi chí vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí”: Thảy đều hiểu rõ, sanh lòng tín ngưỡng. “Tác chư công đức, tín tâm hồi hướng” (làm các công đức, tín tâm hồi hướng): Đến cõi Tây Phương Cực Lạc thế giới, “thử chư chúng sanh, ư thất bảo hoa trung, tự nhiên hóa sanh” (các chúng sanh ấy tự nhiên hóa sanh trong hoa bảy báu): Ở trong hoa sen bảy báu đều là chúng sanh hóa sanh, tự nhiên hóa sanh trong hoa sen bảy báu. “Già phu nhi tọa”: Hai đùi xếp chéo nhau, gọi là “già phu tọa” (跏趺坐, ngồi xếp bằng, ngồi kiết già). “Tu du chi khoảnh, thân tướng, quang minh, trí huệ, công đức, như chư Bồ Tát cụ túc thành tựu” (trong khoảnh khắc, thân tướng, quang minh, trí huệ, công đức thành tựu trọn đủ như các vị Bồ Tát): “Tu du chi khoảnh” là thời gian rất ngắn. Ví như một chúng sanh niệm Phật trong thế giới Sa Bà, tới khi lâm chung, A Di Đà Phật đến tiếp dẫn, đích thân trông thấy A Di Đà Phật, gá thân vào đài hoa sen, ngồi trong hoa sen sanh về Tây Phương. Hoa nở thấy Phật, hoa sen vừa nở, chúng sanh ấy bước ra đảnh lễ đức Phật, nghe Phật thuyết pháp. Thời gian ấy chừng bao lâu? “Đàn chỉ chi khoảnh”, tức là thời gian khảy ngón tay một cái, đã sanh về Tây Phương, hoa nở thấy Phật. Vì thế, “tu du chi khoảnh” (trong khoảnh khắc), người ấy từ hoa sen bước ra, thân tướng, trang nghiêm, đều là ba mươi hai tướng, cũng có quang minh, hết thảy trí huệ, hết thảy công đức đều giống như các vị Bồ Tát khác, đều thành tựu trọn đủ.

“Phục thứ Từ Thị!” (lại nữa, Từ Thị): Đức Phật lại gọi Di Lặc Bồ Tát một tiếng. “Tha phương chư đại Bồ Tát, phát tâm dục kiến Vô Lượng Thọ Phật” (các vị đại Bồ Tát trong các phương khác, phát tâm muốn thấy Vô Lượng Thọ Phật): Trong hư không có vô biên thế giới, trong các thế giới phương khác cũng có những vị đại Bồ Tát phát tâm muốn thấy Vô Lượng Thọ Phật. “Cung kính cúng dường, cập chư Bồ Tát, Thanh Văn thánh chúng” (cung kính cúng dường Phật và các vị đại Bồ Tát, Thanh Văn thánh chúng): Lại còn cúng dường các vị đại Bồ Tát và Thanh Văn thánh chúng. “Bỉ Bồ Tát đẳng, mạng chung đắc sanh Vô Lượng Thọ quốc” (các hàng Bồ Tát ấy, mạng chung sẽ được sanh về cõi Vô Lượng Thọ): “Bỉ Bồ Tát đẳng” là những Bồ Tát ở các thế giới phương khác, đến khi mạng chung, sẽ sanh vào cõi Vô Lượng Thọ, “ư thất bảo hoa trung, tự nhiên hóa sanh” (tự nhiên hóa sanh trong hoa bảy báu).

“Di Lặc đương tri! Bỉ hóa sanh giả, trí huệ thắng cố” (Di Lặc hãy nên biết, những người hóa sanh là do trí huệ thù thắng): Đức Phật bảo: “Di Lặc! Ông hãy nên biết, vì sao họ có thể hóa sanh? Vì trí huệ của họ thù thắng vượt trỗi”. “Kỳ thai sanh giả, giai vô trí huệ” (những kẻ thai sanh đều chẳng có trí huệ): Thai sanh là vì họ chẳng có trí huệ. Nói đến trí huệ to lớn của đức Phật, họ chẳng thể tiếp nhận, chẳng thể tín ngưỡng. “Ư ngũ bách tuế trung, thường bất kiến Phật, bất văn kinh pháp, bất kiến Bồ Tát, chư Thanh Văn chúng” (trong năm trăm năm, thường chẳng thấy Phật, chẳng nghe kinh pháp, chẳng thấy Bồ Tát và các vị Thanh Văn). Kẻ ấy sanh về Tây Phương Biên Địa, sanh trong cung điện bảy báu, chẳng thấy Phật, chẳng nghe kinh pháp, chẳng thấy Tăng, chẳng thấy Tam Bảo. “Vô do cúng dường ư Phật” (không có cách nào cúng dường Phật): Kẻ ấy chẳng thấy Phật, cúng dường bằng cách nào đây? Chẳng có cách nào cúng dường! “Bất tri Bồ Tát pháp thức” (chẳng biết pháp thức của hàng Bồ Tát): Có gì để uốn nắn kẻ ấy, [kẻ ấy] cũng chẳng biết, vì kẻ ấy chẳng thấy Bồ Tát. “Bất đắc tu tập công đức” (chẳng được tu tập công đức): Đã đến Tây Phương Cực Lạc thế giới, vẫn phải dụng công tu tập công đức, kẻ ấy cũng không biết. “Đương tri thử nhân, túc thế chi thời, vô hữu trí huệ, nghi hoặc sở trí” (hãy nên biết kẻ ấy trong đời trước chẳng có trí huệ, do nghi hoặc mà nên nỗi): Hãy nên biết, kẻ ấy sanh vào Biên Địa của Tây Phương. “Túc thế” (宿世) là đời trước, kiếp trước chẳng có trí huệ. “Nghi hoặc”: Nghi hoặc Phật chẳng có trí huệ to lớn dường ấy, do vậy, sanh vào Biên Địa của Tây Phương.

“Phật cáo Di Lặc: - Thí như Chuyển Luân thánh vương, hữu thất bảo lao ngục, chủng chủng trang nghiêm, trương thiết sàng trướng, huyền chư tăng cái” (đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Ví như Chuyển Luân thánh vương có lao tù bằng bảy báu, trang nghiêm mọi thứ, xếp bày giường, màn, treo các phan lọng): Chúng ta thấy chúng sanh thai sanh tại Biên Địa như đã nói trong phần trước chẳng hề chịu khổ, họ vẫn đang hưởng sự vui, chẳng có gì không tốt đẹp. Ở đây bèn nói một tỷ dụ, quý vị sẽ biết họ chẳng vui thích! Ví như người có phước báo nhất trong thế giới Sa Bà là Chuyển Luân thánh vương. Chuyển Luân thánh vương có nhà tù bằng bảy báu. Đấy là một nhà giam, trong ấy vẫn có đủ mọi thứ trang nghiêm, vẫn treo bày màn, giường, còn treo phan, treo lọng, hết sức trang nghiêm. “Nhược hữu chư tiểu vương tử, đắc tội ư vương” (nếu có các tiểu vương tử mắc tội với vua), tiểu vương tử đắc tội với Chuyển Luân thánh vương, “triếp nội bỉ ngục trung” (liền bị nhốt vào ngục đó). Chữ Nội (內) đọc là Nà (ㄋㄚˋ), tống họ vào trong nhà tù bảy báu. “Hệ dĩ kim tỏa, cúng dường phạn thực, y phục, sàng nhục, hoa hương, kỹ nhạc” (trói bằng xích vàng, cung cấp cơm nước, quần áo, giường đệm, hoa, hương, âm nhạc): Trói bằng xiềng xích quý báu, còn là bằng vàng, chẳng phải bằng sắt. “Cúng dường phạn thực”: Ăn những thứ ngon lành nhất, lại còn có y phục, giường, đệm, toàn là cung cấp những thứ tốt đẹp nhất, lại còn có các thứ hoa thơm, kỹ nhạc cúng dường. “Như Chuyển Luân vương, vô sở thiểu phạp” (như vua Chuyển Luân chẳng hề thiếu thốn): Hưởng thụ chẳng khác Chuyển Luân thánh vương cho mấy, chẳng thiếu thốn gì! “Ư ý vân hà?” (ý ông nghĩ sao): [Đức Phật] hỏi Di Lặc Bồ Tát. “Thử chư vương tử, ninh nhạo bỉ xứ phủ?” (các vương tử ấy há có ưa thích nơi ấy hay không?) Chữ Nhạo (樂) ở đây đọc là Yào (ㄧㄠˋ), tức là chữ Nhạo trong Hảo Nhạo Bất Hảo Nhạo (có ưa thích hay không). “Đối viết: Bất dã!” (thưa: - Không ạ!): Chữ Bất (不) trong câu trước đọc là Fǒu (ㄈㄡˇ, Phủ), chữ Bất trong câu dưới đọc là Bù (ㄅㄨˋ, âm Hán Việt là Bất), [ý nói] họ chẳng ưa thích. “Đản chủng chủng phương tiện, cầu chư đại lực” (chỉ dùng đủ mọi phương tiện cầu cạnh bậc có thế lực lớn): Trong tâm họ rất nóng ruột, hết sức bồn chồn, mong mỏi có ai có sức mạnh to lớn đến bảo đảm cho họ thoát ra. “Dục tự miễn xuất” là có thể cứu họ ra. Do vậy, đối với đủ mọi thứ hưởng thụ trong lao ngục bảy báu, họ chẳng vui sướng.

“Phật cáo Di Lặc: - Thử chư chúng sanh, diệc phục như thị” (đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Các chúng sanh ấy cũng giống như thế): “Thử chư chúng sanh” là các chúng sanh trong lầu gác bảy báu nơi Tây Phương Biên Địa, “diệc phục như thị”, [ý nói] cũng giống như các tiểu vương tử trong lao ngục bằng bảy báu của Chuyển Luân thánh vương. “Dĩ nghi hoặc Phật trí cố”, [nghĩa là] do họ nghi hoặc trí huệ của Phật. “Sanh bỉ thất bảo cung điện, vô hữu hình phạt, nãi chí nhất niệm ác sự” (sanh trong cung điện bảy báu ấy, chẳng có hình phạt, cho đến chẳng có ác sự trong khoảng một niệm): Sanh trong cung điện ấy chẳng có một chút hình phạt khổ sở nào, cho đến mảy may ác sự cũng chẳng có, cớ sao chẳng tốt đẹp? “Đản ư ngũ bách tuế trung, bất kiến Tam Bảo, bất đắc cúng dường, tu chư thiện bổn, dĩ thử vi khổ, tuy hữu dư lạc, do bất nhạo bỉ xứ” (chỉ vì trong năm trăm năm, chẳng thấy Tam Bảo, chẳng được cúng dường, tu các cội lành, coi đó là khổ, tuy có những sự vui khác, vẫn chẳng ưa thích nơi ấy). “Dư lạc”, chữ Lạc (樂) đọc là Luò (ㄌㄜˋ, Lạc), không đọc là Yào (ㄧㄠˋ, Nhạo). Tuy có những thứ vui sướng khác, nhưng chẳng ưa thích chốn ấy.

“Nhược thử chúng sanh, thức kỳ bổn tội” (nếu các chúng sanh ấy, biết cái tội gốc của chính mình): Giả sử chúng sanh trong thai cung bảy báu ấy biết chính mình hoài nghi trí huệ của Phật là cái tội gốc của chính mình. “Thâm tự hối trách” (tự hối trách sâu xa): Tự mình cầu sám hối, quở trách chính mình chẳng nên hoài nghi trí huệ của đức Phật. “Cầu ly bỉ xứ” (cầu lìa khỏi chỗ ấy): Mong cầu ngay lập tức thoát khỏi chỗ ấy. “Tức đắc như ý” (liền được như ý): Quý vị vừa cầu sám hối, ngay lập tức thoát ra. “Vãng nghệ Vô Lượng Thọ Phật sở, cung kính cúng dường” (tới chỗ Vô Lượng Thọ Phật, cung kính, cúng dường): Quý vị bèn tức khắc “vãng nghệ”, “nghệ” (詣) là đến, đến chỗ Vô Lượng Thọ Phật, bèn “cung kính cúng dường”. “Diệc đắc biến chí vô lượng vô số chư dư Phật sở, tu chư công đức” (cũng được đến khắp chỗ của vô số chư Phật, tu các công đức): Quý vị thấy Vô Lượng Thọ Phật, còn có thần thông, tức là có thể đến vô lượng thế giới của chư Phật, đến cúng dường vô lượng chư Phật, ở trước vô lượng chư Phật, “tu chư công đức”.

“Di Lặc đương tri”: Đức Phật tổng kết đoạn văn này, bảo Di Lặc Bồ Tát hãy nên biết, tức là bảo chúng ta hãy nên biết. “Kỳ hữu Bồ Tát” (nếu có Bồ Tát): Sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới đều là đại Bồ Tát. “Sanh nghi hoặc giả, vi thất đại lợi” (do sanh nghi hoặc mà đánh mất lợi lớn): Nếu quý vị sanh tâm nghi hoặc, nghi hoặc Phật chẳng có trí huệ to lớn như vậy; vậy thì quý vị sẽ mất lợi ích to tát, tối thiểu là năm trăm năm chẳng thấy Tam Bảo. “Thị cố ưng đương minh tín chư Phật vô thượng trí huệ” (vì thế, hãy nên tin rõ trí huệ vô thượng của chư Phật): Các vị phải nên hiểu rõ, tín phụng trí huệ vô thượng của chư Phật, như vậy thì sẽ chẳng đánh mất lợi ích to lớn, sẽ hóa sanh trong hoa sen bảy báu.

Đoạn này nhằm nói Tây Phương có Biên Địa, còn gọi là Nghi Thành, còn gọi là Thai Cung, đã giảng xong đoạn này. Giả như chúng ta có nghi vấn thì chúng ta cũng là kẻ chẳng có trí huệ. Chúng ta niệm Phật vãng sanh Tây Phương, sẽ hóa sanh trong hoa sen, hay thai sanh trong cung điện bảy báu? Có nghi hoặc, chúng ta hãy giải trừ. Chúng sanh sanh trong thai cung là vì mắc khuyết điểm chính mình chẳng có trí huệ, hoài nghi trí huệ của Phật. Chúng ta sẽ chẳng sanh vào thai cung, mà nhất định hóa sanh trong hoa sen. Vì sao? Chúng ta chẳng hoài nghi trí huệ của Phật. Đương nhiên là đức Phật có trí huệ chẳng thể nghĩ bàn, đương nhiên là Ngài có trí huệ chẳng thể xưng tụng, tán dương, Ngài có trí huệ rộng lớn, Ngài có trí huệ tối thượng thắng không gì so sánh được. Chúng ta đều tin tưởng, ngưỡng mộ đức Phật, chẳng hoài nghi mảy may. Đức Phật dạy chúng ta phát Bồ Đề tâm, tu các công đức, vãng sanh Tây Phương, chúng ta bèn phát Bồ Đề tâm, tùy sức, tùy phần làm các việc lành, tu các công đức, niệm danh hiệu Vô Lượng Thọ Phật cầu sanh Tây Phương, nhất định sẽ hóa sanh trong hoa sen. Đức Phật nói những chúng sanh không có trí huệ, khi ở trong thế giới Sa Bà, bản thân họ chẳng có trí huệ, chẳng thân cận bậc danh sư, chẳng nghe kinh pháp. Họ thân cận một vị thiện tri thức nào đó, vị ấy chẳng cao minh cho lắm, chỉ biết chớ nên làm chuyện ác, hễ làm sẽ tạo tội. Phải làm thiện sự, làm để mong cầu phước. Nói về nhân quả báo ứng, họ sẽ tiếp nhận. [Bảo họ] “quý vị phải niệm A Di Đà Phật cầu sanh Tây Phương”, họ tiếp nhận, sanh về như thế đó. Vị thiện tri thức ấy đối với kinh pháp, chẳng hiểu rõ, cũng chẳng biết trí huệ của Phật, chẳng giảng cho họ nghe. Tới khi có người nói “đức Phật có trí huệ to lớn dường ấy, thật sự sâu ngần ấy”, họ bèn hoài nghi. Đấy là vì chẳng thân cận bậc danh sư, chẳng nghe kinh pháp, lỗi lầm ở chỗ này. Nếu chúng ta là người thường nghe kinh điển Đại Thừa, đối với trí huệ chẳng thể nghĩ bàn của Phật, sẽ nghe rất nhiều, nhất định sẽ tin tưởng, sẽ tuyệt đối chẳng hoài nghi. Vì vậy, chúng ta phát Bồ Đề tâm, niệm Phật cầu sanh Tây Phương, không chỉ là hoa sen hóa sanh, mà còn là thượng phẩm thượng sanh. Qua sự biện định này, chúng ta chắc chắn hóa sanh trong hoa sen vì chúng ta chẳng hoài nghi trí huệ của đức Phật. Những kẻ hoài nghi trí huệ của Phật như kinh đã nói, đều là những kẻ thật thà niệm Phật, [nhưng] chẳng thân cận danh sư, chẳng nghe nhiều kinh pháp.

Nhưng trong thời đại hiện tại, còn có các đệ tử Phật thông minh, trí huệ, nhưng chẳng tin tưởng Phật có trí huệ rộng lớn cho lắm. Đó là chuyện rất kỳ quái! Gần đây, những sách báo Phật giáo xuất bản rất nhiều, thường xuyên có những bài viết phát biểu kỳ quái. Họ nói xằng bậy đức Phật là một kẻ bình phàm, chẳng có gì đặc biệt, tuyệt diệu gì cả, vì Ngài có cha, mẹ, vợ, con, giống hệt như bọn chúng ta! Những điều được nói trong kinh Phật như đức Phật có trí huệ to lớn dường ấy, thần thông lớn dường ấy, [đối với những kẻ xằng bậy ấy], đều là chuyện chẳng đáng tin, đều là do người đời sau sùng bái, cung kính đức Phật mà tán thán. Càng tán thán [đức Phật càng trở thành] càng cao minh, tán thán Phật đến mức chẳng thể nghĩ bàn! Kẻ viết những bài ấy, ngay cả kinh Đại Thừa cũng chẳng tin tưởng. Họ còn nói kinh Đại Thừa toàn là do người đời sau ngụy tạo, căn bản là chẳng phải do đức Phật nói. Họ khăng khăng lôi đức Phật từ tòa sen xuống, [đặt Ngài] ngồi trên chiếc ghế nhỏ, nói đức Phật chẳng có gì cao minh cả! Kẻ có thể viết văn đương nhiên là đệ tử Phật thông minh, [thế nhưng] ương ngạnh, chẳng tin tưởng đức Phật, hoài nghi đức Phật như thế đó, thật sự là kỳ quái! Chúng ta phải nói thoái lui một bước. Tôi vừa mới nói “chúng ta nhất định sẽ chẳng thai sanh, nhất định sẽ là hóa sanh, vì chúng ta đối với trí huệ của Phật luôn tin tưởng chẳng nghi”. Theo kinh Vô Lượng Thọ dạy, kẻ chẳng có trí huệ ấy, so với sống trong thế giới Sa Bà thì [sanh về Cực Lạc] vẫn tốt đẹp hơn! Chỉ cần sanh về Tây Phương, sanh trong Biên Địa Thai Cung, bất quá năm trăm năm chẳng thấy Tam Bảo. Sau năm trăm năm, họ vẫn thấy Phật, nghe pháp, khi ấy bèn có trọn đủ thần thông, cúng dường vô lượng chư Phật, so ra vẫn tốt hơn làm một phàm phu khổ não trong thế giới Sa Bà từ vô thỉ kiếp tới nay! Hiện thời làm một kẻ chẳng thể sanh về Tây Phương; đời sau, kiếp sau, ai bảo đảm có đọa vào ba ác đạo hay chăng? Thời gian đọa trong ba ác đạo quá dài, chịu khổ vô cùng! Đấy là một bước sa chân, trở thành nỗi hận ngàn đời. Do đó, nếu quý vị tin tưởng pháp môn Tịnh Độ, đối với ba tư lương của pháp môn Tịnh Độ, món thứ nhất là quý vị phải tin tưởng, ta tình nguyện sanh về Tây Phương Biên Địa, [bất quá] năm trăm năm chẳng thấy Tam Bảo. Sau năm trăm năm, vẫn được thấy Tam Bảo, ta chẳng muốn ở lại thế giới Sa Bà chịu khổ vô cùng.

Đoạn kinh văn này là Thích Ca Mâu Ni Phật cảnh cáo chúng ta: Nếu quý vị phát nguyện sanh về Tây Phương, nhất định đừng nên hoài nghi trí huệ của Phật. Trong đoạn kinh văn trước đó, đức Phật cũng khai thị quý vị phải phát Bồ Đề tâm, tu các công đức thiện bổn, quyết định là thượng bối vãng sanh trong Tây Phương. Ý của đức Phật là như thế đó, vậy thì chúng ta nghiên cứu kinh Phật, [sẽ thấy] hãy còn có một ý nghĩa khác, chính là [pháp môn Tịnh Độ] tiếp dẫn chúng sanh thấp kém nhất, chúng sanh chẳng có trí huệ. Họ chẳng thể tin tưởng trí huệ của Phật, chúng sanh thấp kém chỉ cần phát nguyện vãng sanh, sẽ có thể vãng sanh. Đấy là một ý nghĩa ở ngoài kinh văn, phô bày đại nguyện, đại lực của A Di Đà: Chúng sanh ngu si chỉ cần bằng lòng vãng sanh, Ngài vẫn có thể tiếp dẫn quý vị về Tây Phương. Đoạn văn kế tiếp nói về những chúng sanh bậc thượng vãng sanh, hoàn toàn là các vị đại Bồ Tát, là bậc Bất Thoái Bồ Tát vãng sanh Tây Phương.

2.2.2.4. Lại nhiếp thọ bậc thượng nhân sanh về cõi ấy

(Kinh) Di Lặc Bồ Tát bạch Phật ngôn: - Thế Tôn! Ư thử thế giới, hữu kỷ sở Bất Thoái Bồ Tát sanh bỉ Phật quốc?

Phật cáo Di Lặc: - Ư thử thế giới, hữu lục thập thất ức Bất Thoái Bồ Tát, vãng sanh bỉ quốc. Nhất nhất Bồ Tát, dĩ tằng cúng dường vô số chư Phật, thứ như Di Lặc giả dã. Chư tiểu hạnh Bồ Tát, cập tu tập thiểu công đức giả, bất khả xưng kế, giai đương vãng sanh.

Phật cáo Di Lặc: - Bất đản ngã sát chư Bồ Tát đẳng, vãng sanh bỉ quốc. Tha phương Phật độ, diệc phục như thị. Kỳ đệ nhất Phật, danh viết Viễn Chiếu, bỉ hữu bách bát thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ nhị Phật, danh viết Bảo Tạng, bỉ hữu cửu thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ tam Phật, danh viết Vô Lượng Âm, bỉ hữu nhị bách nhị thập ức Bồ Tát giai đương vãng sanh. Kỳ đệ tứ Phật, danh viết Cam Lộ Vị, bỉ hữu nhị bách ngũ thập ức Bồ Tát giai đương vãng sanh. Kỳ đệ ngũ Phật, danh viết Long Thắng, bỉ hữu thập tứ ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ lục Phật, danh viết Thắng Lực, bỉ hữu vạn tứ thiên Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thất Phật, danh viết Sư Tử, bỉ hữu ngũ bách Bồ Tát giai đương vãng sanh. Kỳ đệ bát Phật, danh viết Ly Cấu Quang, bỉ hữu bát thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ cửu Phật, danh viết Đức Thủ, bỉ hữu lục thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thập Phật, danh viết Diệu Đức Sơn, bỉ hữu lục thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thập nhất Phật, danh viết Nhân Vương, bỉ hữu thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thập nhị Phật, danh viết Vô Thượng Hoa, bỉ hữu vô số bất khả xưng kế chư Bồ Tát chúng, giai bất thoái chuyển, trí huệ dũng mãnh, dĩ tằng cúng dường vô lượng chư Phật, ư thất nhật trung, tức năng nhiếp thủ bách thiên ức kiếp đại sĩ sở tu kiên cố chi pháp. Tư đẳng Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thập tam Phật, danh viết Vô Úy, bỉ hữu thất bách cửu thập ức đại Bồ Tát chúng, chư tiểu Bồ Tát, cập tỳ kheo đẳng, bất khả xưng kế, giai đương vãng sanh.

Phật ngữ Di Lặc: - Bất đản thử thập tứ Phật quốc trung chư Bồ Tát đẳng, đương vãng sanh dã, thập phương thế giới vô lượng Phật quốc, kỳ vãng sanh giả, diệc phục như thị, thậm đa vô số. Ngã đản thuyết thập phương chư Phật danh hiệu, cập Bồ Tát tỳ kheo sanh bỉ quốc giả, trú dạ nhất kiếp, thượng vị năng tận. Ngã kim vị nhữ lược thuyết chi nhĩ.

(經)彌勒菩薩白佛言：世尊！於此世界，有幾所不退菩薩，生彼佛國？佛告彌勒：於此世界，有六十七億不退菩薩，往生彼國。一一菩薩，已曾供養無數諸佛，次如彌勒者也。諸小行菩薩，及修習少功德者，不可稱計，皆當往生。佛告彌勒：不但我剎諸菩薩等，往生彼國。他方佛土，亦復如是。其第一佛，名曰遠照，彼有百八十億菩薩，皆當往生。其第二佛，名曰寶藏，彼有九十億菩薩，皆當往生。其第三佛，名曰無量音，彼有二百二十億菩薩，皆當往生。其第四佛，名曰甘露味，彼有二百五十億菩薩，皆當往生。其第五佛，名曰龍勝，彼有十四億菩薩，皆當往生。其第六佛，名曰勝力，彼有萬四千菩薩，皆當往生。其第七佛，名曰師子，彼有五百菩薩，皆當往生。其第八佛，名曰離垢光，彼有八十億菩薩，皆當往生。其第九佛，名曰德首，彼有六十億菩薩，皆當往生。其第十佛，名曰妙德山，彼有六十億菩薩，皆當往生。其第十一佛，名曰人王，彼有十億菩薩，皆當往生。其第十二佛，名曰無上華，彼有無數不可稱計諸菩薩眾，皆不退轉，智慧勇猛，已曾供養無量諸佛。於七日中，即能攝取百千億劫大士所修堅固之法。斯等菩薩，皆當往生。其第十三佛，名曰無畏，彼有七百九十億大菩薩眾，諸小菩薩，及比丘等，不可稱計，皆當往生。佛語彌勒：不但此十四佛國中諸菩薩等，當往生也，十方世界無量佛國，其往生者，亦復如是，甚多無數。我但說十方諸佛名號，及菩薩比丘生彼國者，晝夜一劫，尚未能盡。我今為汝略說之耳。

(Kinh: Di Lặc Bồ Tát bạch đức Phật rằng: - Bạch đức Thế Tôn! Trong thế giới này, có bao nhiêu vị Bất Thoái Bồ Tát sanh về cõi Phật ấy?

Đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Trong thế giới này có sáu mươi bảy ức Bất Thoái Bồ Tát vãng sanh cõi ấy. Mỗi vị Bồ Tát đã từng cúng dường vô số chư Phật, chỉ kém Di Lặc. Các vị tiểu hạnh Bồ Tát và những người tu tập công đức ít ỏi, chẳng thể nói kể, sẽ đều vãng sanh.

Đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Không chỉ riêng các vị Bồ Tát trong cõi ta vãng sanh cõi ấy, mà các cõi Phật ở phương khác cũng giống như thế. Vị Phật thứ nhất tên là Viễn Chiếu, Ngài có một trăm tám mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ hai tên là Bảo Tạng, Ngài có chín mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ ba tên là Vô Lượng Âm, Ngài có hai trăm hai mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ tư, tên là Cam Lộ Vị, Ngài có hai trăm năm mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ năm tên là Long Thắng, Ngài có mười bốn ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ sáu tên là Thắng Lực, Ngài có một vạn bốn ngàn vị Bồ Tát, sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ bảy tên là Sư Tử, Ngài có năm trăm vị Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ tám tên là Ly Cấu Quang, Ngài có tám mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ chín tên là Đức Thủ, Ngài có sáu mươi ức Bồ Tát, sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ mười tên là Diệu Đức Sơn, Ngài có sáu mươi ức Bồ Tát, sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ mười một tên là Nhân Vương, Ngài có mười ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ mười hai tên là Vô Thượng Hoa, Ngài có vô số chẳng thể tính kể các vị Bồ Tát đều là Bất Thoái Chuyển, trí huệ dũng mãnh, đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, trong vòng bảy ngày liền có thể nhiếp thủ các pháp kiên cố do bậc đại sĩ tu tập trong trăm ngàn ức kiếp. Các vị Bồ Tát ấy sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ mười ba tên là Vô Úy, Ngài có bảy trăm chín mươi ức đại Bồ Tát chúng, các vị tiểu Bồ Tát, và hàng tỳ kheo v.v… chẳng thể tính kể, sẽ đều vãng sanh.

Đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Không chỉ là các vị Bồ Tát trong mười bốn cõi Phật ấy sẽ đều vãng sanh, mà mười phương thế giới vô lượng cõi Phật, những người vãng sanh cũng giống như thế, rất nhiều vô số. Ta chỉ nói danh hiệu của mười phương chư Phật và các vị Bồ Tát, tỳ kheo sanh về cõi ấy thì trọn một kiếp suốt cả ngày đêm vẫn chẳng thể nói trọn. Ta nay nói đại lược cho ông đó thôi!)

“Di Lặc Bồ Tát bạch Phật ngôn: - Thế Tôn! Ư thử thế giới” (Di Lặc Bồ Tát bạch với đức Phật: - Bạch Thế Tôn! Trong thế giới này): Trong thế giới Sa Bà này, “hữu kỷ sở Bất Thoái Bồ Tát, sanh bỉ Phật quốc” (có bao nhiêu vị Bất Thoái Bồ Tát sanh về cõi Phật ấy): Trong phần trên đã có nói, địa vị thánh hiền có ba loại, địa vị đầu tiên là Thập Trụ vị, các vị ấy là bất thoái chuyển. Địa vị thứ hai là bậc trung, tức Đăng Địa Bồ Tát, các Ngài đã chứng Phật địa bèn bất thoái chuyển. Bất thoái cao nhất là từ Bát Địa Bồ Tát trở lên. Bất luận sâu hay cạn, đều gọi là Bất Thoái Bồ Tát, bất luận địa vị nông cạn nhất là địa vị Tam Hiền, hay địa vị sâu nhất là hàng Bát Địa Bồ Tát trở lên, vậy thì rốt cuộc có bao nhiêu vị Bất Thoái Bồ Tát sanh về cõi ấy?

Đấy đều là chúng sanh bậc thượng vãng sanh. Đức Phật liền trả lời ngài Di Lặc Bồ Tát. “Phật cáo Di Lặc: - Ư thử thế giới” (đức Phật bảo ngài Di Lặc Bồ Tát: - Trong thế giới này), tức là thế giới Sa Bà, có “lục thập thất ức Bất Thoái Bồ Tát vãng sanh bỉ quốc” (sáu mươi bảy ức Bất Thoái Bồ Tát sanh về cõi ấy). Rất nhiều, nhiều đến sáu mươi bảy ức. “Nhất nhất Bồ Tát dĩ tằng cúng dường vô số chư Phật”, ý nói mỗi vị Bồ Tát đã từng cúng dường vô số chư Phật. Không chỉ ở trong thế giới Sa Bà cúng dường Thích Ca Mâu Ni Phật, mà còn cúng dường mười phương thế giới vô lượng vô số chư Phật. “Thứ như Di Lặc giả dã” (kém hơn Di Lặc): Những vị Bồ Tát vừa nói đó, địa vị nông cạn nhất là Thập Trụ vị, địa vị bậc trung là hàng Bồ Tát từ Đăng Địa trở lên, cao hơn nữa là hàng Bồ Tát từ Bát Địa trở lên. Di Lặc Bồ Tát là Nhất Sanh Bổ Xứ Bồ Tát, là bậc Đẳng Giác Bồ Tát cao nhất. Kém hơn Ngài thì cũng là Đẳng Giác Bồ Tát. Dẫu chẳng phải là Bổ Xứ Bồ Tát, nhưng cũng đều là từ Bát Địa trở lên, đã đạt đến địa vị Đẳng Giác Bồ Tát. “Chư tiểu hạnh Bồ Tát, cập tu tập thiểu công đức giả, bất khả xưng kế, giai đương vãng sanh” (các vị tiểu hạnh Bồ Tát và những người tu tập công đức ít ỏi, chẳng thể tính kể, sẽ đều vãng sanh). Đấy là nói tới những người còn chưa vãng sanh, là hàng Bồ Tát trong thế giới Sa Bà. “Tiểu hạnh Bồ Tát” là nói hàng Bồ Tát thuộc địa vị Thập Tín, ngay cả địa vị Tam Hiền còn chưa đạt được. “Bất khả xưng kế” (chẳng thể tính kể): trong phần trước đã nói có sáu mươi bảy ức đại Bồ Tát vãng sanh, những vị tiểu hạnh Bồ Tát, còn có những vị “tu tập thiểu công đức” chẳng thể tính kể, số lượng quá ư là nhiều, “giai đương vãng sanh”, [ý nói] trong tương lai sẽ đều vãng sanh. Câu “tu tập thiểu công đức” giống như kinh Di Đà đã nói: “Bất khả dĩ thiểu thiện căn, phước đức, nhân duyên đắc sanh bỉ quốc” (chẳng thể do ít thiện căn, phước đức, nhân duyên mà được sanh về cõi ấy). Quý vị tu tập ít công đức, sẽ chẳng thể vãng sanh; quý vị tu tập nhiều, sẽ có thể vãng sanh.

Có người chê pháp môn Tịnh Độ, bảo pháp môn Niệm Phật là pháp môn tiêu cực. Đấy là hủy báng Tịnh Độ. Ba kinh Tịnh Độ, chẳng có kinh nào không dạy chúng ta vun bồi ba loại phước? Quý vị chẳng có phước thì căn bản là chẳng thể vãng sanh. Kinh văn của kinh A Di Đà là: “Bất khả dĩ thiểu thiện căn, phước đức, nhân duyên đắc sanh bỉ quốc” (chẳng thể do ít thiện căn, phước đức, nhân duyên mà được sanh về cõi ấy). Trong bộ kinh Vô Lượng Thọ này, trước sau chẳng biết đã nói bao nhiêu lần, phải tu các thiện căn cho nhiều, tu các công đức. Tu các công đức thì làm sao mà tiêu cực cho được? Tiêu cực thì làm sao có thể vun bồi công đức, vun bồi thiện căn? Quý vị bận bịu suốt ngày từ sáng đến tối, chẳng phải vì tham danh, tham lợi, [mà vì] tu các công đức, tu các gốc lành, tiêu cực ở chỗ nào? Tiếp đó, [kinh văn] nói: Không chỉ các vị đại Bồ Tát trong thế giới Sa Bà vãng sanh, ngay cả các vị đại Bồ Tát trong những quốc độ khác vãng sanh cũng rất đông. Đoạn kinh văn nói về danh hiệu chư Phật và Bồ Tát, chúng tôi có thể không cần nói tới, mọi người hãy tự xem.

“Phật cáo Di Lặc: - Bất đản ngã sát chư Bồ Tát đẳng, vãng sanh bỉ quốc” (đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Không chỉ các hàng Bồ Tát trong cõi ta sanh về nước đó). “Sát” (剎) là thế giới. Không chỉ hàng Bồ Tát trong thế giới Sa Bà vãng sanh cõi ấy, mà “tha phương quốc độ”, tức các cõi nước khác, “diệc phục như thị” (cũng giống như vậy), cũng có chư đại Bồ Tát vãng sanh cõi ấy.

“Kỳ đệ nhất Phật, danh viết Viễn Chiếu, bỉ hữu bách bát thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ nhị Phật, danh viết Bảo Tạng, bỉ hữu cửu thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ tam Phật, danh viết Vô Lượng Âm, bỉ hữu nhị bách nhị thập ức Bồ Tát giai đương vãng sanh. Kỳ đệ tứ Phật, danh viết Cam Lộ Vị, bỉ hữu nhị bách ngũ thập ức Bồ Tát giai đương vãng sanh. Kỳ đệ ngũ Phật, danh viết Long Thắng, bỉ hữu thập tứ ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ lục Phật, danh viết Thắng Lực, bỉ hữu vạn tứ thiên Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thất Phật, danh viết Sư Tử, bỉ hữu ngũ bách Bồ Tát giai đương vãng sanh. Kỳ đệ bát Phật, danh viết Ly Cấu Quang, bỉ hữu bát thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ cửu Phật, danh viết Đức Thủ, bỉ hữu lục thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thập Phật, danh viết Diệu Đức Sơn, bỉ hữu lục thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thập nhất Phật, danh viết Nhân Vương, bỉ hữu thập ức Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thập nhị Phật, danh viết Vô Thượng Hoa, bỉ hữu vô số bất khả xưng kế chư Bồ Tát chúng, giai bất thoái chuyển, trí huệ dũng mãnh, dĩ tằng cúng dường vô lượng chư Phật, ư thất nhật trung, tức năng nhiếp thủ bách thiên ức kiếp đại sĩ sở tu kiên cố chi pháp. Tư đẳng Bồ Tát, giai đương vãng sanh. Kỳ đệ thập tam Phật, danh viết Vô Úy, bỉ hữu thất bách cửu thập ức đại Bồ Tát chúng, chư tiểu Bồ Tát, cập tỳ kheo đẳng, bất khả xưng kế, giai đương vãng sanh” (vị Phật thứ nhất tên là Viễn Chiếu, Ngài có một trăm tám mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ hai tên là Bảo Tạng, Ngài có chín mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ ba tên là Vô Lượng Âm, Ngài có hai trăm hai mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ tư tên là Cam Lộ Vị, Ngài có hai trăm năm mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ năm tên là Long Thắng, Ngài có mười bốn ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ sáu tên là Thắng Lực, Ngài có một vạn bốn ngàn vị Bồ Tát, sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ bảy tên là Sư Tử, Ngài có năm trăm vị Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ tám tên là Ly Cấu Quang, Ngài có tám mươi ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ chín tên là Đức Thủ, Ngài có sáu mươi ức Bồ Tát, sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ mười tên là Diệu Đức Sơn, Ngài có sáu mươi ức Bồ Tát, sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ mười một tên là Nhân Vương, Ngài có mười ức Bồ Tát sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ mười hai tên là Vô Thượng Hoa, Ngài có vô số chẳng thể tính kể các vị Bồ Tát đều là Bất Thoái Chuyển, trí huệ dũng mãnh, đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, trong vòng bảy ngày liền có thể nhiếp thủ các pháp kiên cố do bậc đại sĩ tu tập trong trăm ngàn ức kiếp. Các vị Bồ Tát ấy sẽ đều vãng sanh. Vị Phật thứ mười ba tên là Vô Úy, Ngài có bảy trăm chín mươi ức đại Bồ Tát chúng, các vị tiểu Bồ Tát, và hàng tỳ kheo v.v… chẳng thể tính kể, sẽ đều vãng sanh).

Cho đến vị Phật thứ mười hai, đức Phật bèn nói các vị Bồ Tát trong cõi nước ấy đều là hàng đại Bồ Tát chẳng thể nghĩ bàn. “Kỳ đệ thập nhị Phật, danh viết Vô Thượng Hoa. Bỉ hữu vô số bất khả xưng kế chư Bồ Tát, giai bất thoái chuyển” (vị Phật thứ mười hai tên là Vô Thượng Hoa, Ngài có vô số chẳng thể tính kể Bồ Tát, đã đều là Bất Thoái Chuyển), tức là đã đắc từ Bát Địa Bồ Tát trở lên. “Trí huệ dũng mãnh, dĩ tằng cúng dường vô lượng chư Phật” (trí huệ dũng mãnh, đã từng cúng dường vô lượng chư Phật). Họ cúng Phật đến mức độ nào? “Ư thất nhật trung, tức năng nhiếp thủ bách thiên ức kiếp đại sĩ sở tu kiên cố chi pháp” (trong vòng bảy ngày liền có thể nhiếp thủ pháp kiên cố do hàng đại sĩ đã tu trong trăm ngàn kiếp): “Đại sĩ” tức là đại Bồ Tát. Đã tu pháp kiên cố trong trăm ngàn ức kiếp. Hàng Bồ Tát của vị Phật thứ mười hai trong vòng bảy ngày có thể nhiếp thủ công phu to tát dường ấy. “Tư đẳng Bồ Tát giai đương vãng sanh” (các vị Bồ Tát ấy sẽ đều vãng sanh), sẽ đều vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới.

Đây là dạy cho chúng ta biết điều này: Các vị đại Bồ Tát vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới đều chẳng phải là hạng Bồ Tát tầm thường, mà đều là bậc Bồ Tát thuộc địa vị Đẳng Giác. Bồ Tát thuộc địa vị Đẳng Giác chỉ kém Phật một bậc, Ngài còn mong vãng sanh Tây Phương Cực Lạc để làm gì? Vì Ngài kém Phật một bậc, vẫn phải thân cận Phật. Vậy thì còn phải hỏi một câu nữa: Ngài đã là Đẳng Giác Bồ Tát, chỉ kém Phật một bậc, vẫn phải thân cận Phật, Ngài đã từng thân cận vô lượng chư Phật, cần gì cứ phải thân cận Vô Lượng Thọ Phật? Trong phần trước đã nói, các cõi Phật của chư Phật trong mười phương đều chẳng trang nghiêm vi diệu như Tây Phương Cực Lạc thế giới. Chư đại Bồ Tát đến Tây Phương Cực Lạc thế giới tham quan, phát đại nguyện, muốn trở về trang nghiêm cõi Phật của chính mình. Vì thế, chư Phật trong các cõi bằng lòng để các vị Bồ Tát trong cõi mình đến Tây Phương để tham học. Còn có một đạo lý khẩn yếu nhất: Họ phải học theo Vô Lượng Thọ Phật phát đại nguyện, thế mà quý vị chỉ học theo Ngài trang nghiêm thế giới, quý vị làm thế nào để trang nghiêm thế giới? Chính là phổ độ chúng sanh, phải học theo Vô Lượng Thọ Phật phát đại nguyện. Vì thế, các vị đại Bồ Tát đều muốn đến thân cận Vô Lượng Thọ Phật. Nói đến đây là đã nói xong cả mười ba cõi rồi. Tiếp đó là tổng kết: “Phật ngữ Di Lặc, bất đản thử thập tứ Phật quốc trung chư Bồ Tát đẳng, đương vãng sanh dã” (đức Phật bảo ngài Di Lặc: Không chỉ là các hàng Bồ Tát trong mười bốn cõi Phật ấy, sẽ đều vãng sanh). Trong phần trên đã nói mười ba vị Phật thì sao? Không chỉ mười bốn cõi Phật ấy, [tức là] kể cả sáu mươi bảy ức Bồ Tát vãng sanh từ thế giới Sa Bà, tính gộp cả thế giới Sa Bà vào đó, tổng cộng có các vị Bồ Tát từ mười bốn cõi Phật sẽ đều vãng sanh. “Thập phương thế giới vô lượng Phật quốc, kỳ vãng sanh giả, diệc phục như thị, thậm đa vô số. Ngã đản thuyết chư Phật danh hiệu cập Bồ Tát, tỳ kheo sanh bỉ quốc giả, trú dạ nhất kiếp, thượng vị năng tận. Ngã kim vị nhữ lược thuyết chi nhĩ” (mười phương thế giới vô lượng cõi Phật, những kẻ vãng sanh cũng giống như thế, rất nhiều vô số. Ta chỉ nói danh hiệu của chư Phật và Bồ Tát, cùng với hàng tỳ kheo sanh về cõi ấy, suốt ngày đêm trọn hết một kiếp còn chưa thể nói trọn hết. Nay ta vì ông nói đại lược như thế thôi): Ta muốn nói danh hiệu của mười phương chư Phật và số lượng tỳ kheo và Bồ Tát vãng sanh, suốt ngày đêm nói chẳng ngừng, nói suốt một đại kiếp, vẫn nói chẳng xong! Hiện tại, ta chỉ nói đại lược cùng các vị. Nói đến đây thì phần Chánh Tông đã xong.

2.3. Lưu Thông Phần

2.3.1. Như Lai tán thán kinh, khuyên học tập

2.3.1.1. Nêu ra lợi ích do nghe kinh này, khuyên mọi bây giờ hãy nhận lấy, hành theo

(Kinh) Phật cáo Di Lặc: - Kỳ hữu đắc văn bỉ Phật danh hiệu, hoan hỷ, dũng dược, nãi chí nhất niệm, đương tri thử nhân vi đắc đại lợi, tắc thị cụ túc vô thượng công đức. Thị cố Di Lặc! Thiết hữu đại hỏa, sung mãn tam thiên đại thiên thế giới, yếu đương quá thử, văn thị kinh pháp, hoan hỷ, tín nhạo, thọ trì, độc tụng, như thuyết tu hành. Sở dĩ giả hà? Đa hữu Bồ Tát, dục văn thử kinh, nhi bất năng đắc. Nhược hữu chúng sanh, văn thử kinh giả, ư vô thượng đạo, chung bất thoái chuyển. Thị cố ưng đương chuyên tâm tín thọ, trì tụng, thuyết, hành.

(經)佛告彌勒：其有得聞彼佛名號，歡喜踊躍，乃至一念，當知此人為得大利，則是具足無上功德。是故彌勒！設有大火，充滿三千大千世界，要當過此，聞是經法，歡喜信樂，受持讀誦，如說修行。所以者何？多有菩薩，欲聞此經，而不能得。若有眾生，聞此經者，於無上道，終不退轉。是故應當專心信受，持誦說行。

(Kinh: Đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Có người nào được nghe danh hiệu của đức Phật ấy mà hoan hỷ, hớn hở, dẫu chỉ một niệm, hãy nên biết người ấy đạt được lợi ích to lớn, sẽ là đầy đủ công đức vô thượng. Vì thế, này Di Lặc! Giả sử có lửa lớn đầy ắp tam thiên đại thiên thế giới, phải nên vượt qua để nghe kinh pháp này, hoan hỷ, tin ưa, thọ trì, đọc, tụng, tu hành đúng như lời dạy. Vì cớ sao vậy? Có nhiều vị Bồ Tát muốn nghe kinh này mà chẳng thể được. Nếu có chúng sanh nghe kinh này, đối với vô thượng đạo trọn chẳng thoái chuyển. Vì thế, hãy nên chuyên tâm tin nhận, trì tụng, giảng nói, tu hành).

“Phật cáo Di Lặc: - Kỳ hữu đắc văn bỉ Phật danh hiệu, hoan hỷ, dũng dược, nãi chí nhất niệm, đương tri thử nhân vi đắc đại lợi, tắc thị cụ túc vô thượng công đức” (đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Có người nào được nghe danh hiệu của đức Phật ấy mà hoan hỷ, hớn hở, dẫu chỉ một niệm, hãy nên biết người ấy đạt được lợi ích to lớn, sẽ là đầy đủ công đức vô thượng): Vì kinh Vô Lượng Thọ nói công đức của A Di Đà Phật chẳng thể nghĩ bàn, nếu có chúng sanh nào có thể nghe danh hiệu A Di Đà Phật, phát tâm “hoan hỷ dũng dược” (hoan hỷ, hớn hở), “nãi chí nhất niệm” (dẫu chỉ một niệm), trong tâm sanh hoan hỷ, người ấy sẽ được lợi ích to lớn, sẽ “cụ túc vô thượng công đức” (đầy đủ công đức vô thượng). Vì sao được lợi ích to lớn? Quý vị có thể sanh về Tây Phương, sẽ có thể thoát khỏi sanh tử từ vô thỉ kiếp đến nay trong một ngày, chẳng phải là đạt được lợi ích to lớn ư? Sanh về Tây Phương, hết thảy công đức đều trọn đủ, chẳng phải là công đức vô thượng ư?

“Thị cố Di Lặc! Thiết hữu đại hỏa, sung mãn tam thiên đại thiên thế giới, yếu đương quá thử, văn thị kinh pháp, hoan hỷ tín nhạo, thọ trì độc tụng, như thuyết tu hành. Sở dĩ giả hà?” (giả sử có lửa lớn đầy ắp tam thiên đại thiên thế giới, phải nên vượt qua để nghe kinh pháp này, hoan hỷ, tin ưa, thọ trì, đọc, tụng, tu hành đúng như lời dạy. Vì cớ sao vậy?): Nếu tam thiên đại thiên thế giới đầy ắp lửa lớn, quý vị nhất định phải vượt qua trận lửa lớn ấy để nghe kinh pháp này. Trong phần trước đã nói “nghe danh hiệu Vô Lượng Thọ Phật”, ở đây là nói “nghe kinh pháp”. Phải lưu thông bộ kinh này! Chẳng lưu thông bộ kinh này, làm sao quý vị có thể nghe danh hiệu A Di Đà Phật? Đây là phối ứng việc nghe danh hiệu Phật với công đức do nghe bộ kinh này. Quý vị nghe bộ kinh này, phải “hoan hỷ tín nhạo”, [tức là] phát tâm hoan hỷ, phát tâm tín ngưỡng, phát tâm ưa thích. “Thọ trì độc tụng”: Thọ trì nghĩa này, đọc tụng kinh văn này, tu hành đúng như kinh đã dạy, quý vị phát nguyện niệm danh hiệu Vô Lượng Thọ Phật, vãng sanh Tây Phương. “Sở dĩ giả hà?” (vì cớ sao vậy?) Vì sao đoạn kinh văn này dạy chúng ta nhất định phải vượt qua lửa lớn tràn ngập tam thiên đại thiên thế giới? Do muốn đến nghe kinh này, [bởi lẽ], chẳng dễ nghe bộ kinh văn này! “Đa hữu Bồ Tát, dục văn thử kinh, nhi bất năng đắc” (có nhiều vị Bồ Tát, muốn nghe kinh này mà chẳng thể được). Quý vị có duyên với kinh Vô Lượng Thọ nên mới có thể nghe bộ kinh này. “Nhược hữu chúng sanh, văn thử kinh giả, ư vô thượng đạo, chung bất thoái chuyển. Thị cố ưng đương chuyên tâm tín thọ, trì tụng thuyết hành” (nếu có chúng sanh nghe kinh này, sẽ trọn chẳng thoái chuyển nơi đạo vô thượng. Vì thế, hãy nên chuyên tâm tin nhận, trì tụng, giảng nói, tu hành).

2.3.1.2. Dạy mọi người hãy thưa hỏi hòng trừ nghi, ngăn ngừa nỗi nghi của người đời sau

(Kinh) Ngô kim vị chư chúng sanh thuyết thử kinh pháp, linh kiến Vô Lượng Thọ Phật, cập kỳ quốc độ nhất thiết sở hữu. Sở đương vi giả, giai khả cầu chi, vô đắc dĩ ngã diệt độ chi hậu, phục sanh nghi hoặc.

(經)吾今為諸眾生，說此經法，令見無量壽佛，及其國土一切所有。所當為者，皆可求之，無得以我滅度之後，復生疑惑。

(Kinh: Nay ta vì các chúng sanh nói kinh pháp này, khiến cho họ thấy Vô Lượng Thọ Phật và hết thảy tất cả mọi thứ trong cõi nước ấy. Những gì đáng nên làm đều có thể cầu được, chớ nên để sau khi ta đã diệt độ, lại sanh nghi hoặc).

“Ngô kim vị chư chúng sanh, thuyết thử kinh pháp”, [nghĩa là] nay ta vì chúng sanh nói kinh pháp Vô Lượng Thọ này, “linh kiến Vô Lượng Thọ Phật, cập kỳ quốc độ nhất thiết sở hữu” (khiến cho họ thấy Vô Lượng Thọ Phật và hết thảy tất cả mọi thứ trong cõi nước ấy): Không chỉ tôn giả A Nan trông thấy Vô Lượng Thọ Phật và cõi nước của Ngài, mà hết thảy đại chúng trong pháp hội cũng đều trông thấy. “Sở đương vi giả, giai khả cầu chi” [nghĩa là] mọi người nếu bằng lòng phát tâm sanh về Tây Phương, sẽ đều có thể sanh về. “Vô đắc dĩ ngã diệt độ chi hậu, phục sanh nghi hoặc” [nghĩa là] quý vị chớ nên chờ đến sau khi Phật Thích Ca đã nhập Niết Bàn rồi mới nẩy sanh nghi hoặc đối với chuyện có nên phát nguyện sanh về Tây Phương hay không?

2.3.1.3. Nêu rõ kinh pháp này là pháp trọng yếu để cứu đời, riêng lưu lại một trăm năm

(Kinh) Đương lai chi thế, kinh đạo diệt tận, ngã dĩ từ bi, ai mẫn, đặc lưu thử kinh chỉ trụ bách tuế. Kỳ hữu chúng sanh, trị tư kinh giả, tùy ý sở nguyện, giai khả đắc độ.

(經)當來之世，經道滅盡，我以慈悲哀愍，特留此經，止住百歲。其有眾生，值斯經者，隨意所願，皆可得度。

(Kinh: Trong đời tương lai, kinh đạo diệt hết, ta do lòng từ bi, thương xót, đặc biệt lưu lại kinh này tồn tại một trăm năm. Nếu có chúng sanh gặp kinh này, sẽ tùy theo ý nguyện đều có thể đắc độ).

Phải biết chỗ này hết sức quan trọng. Pháp vận của Thích Ca Mâu Ni Phật: Chánh Pháp một ngàn năm, Tượng Pháp một ngàn năm, Mạt Pháp một vạn năm, cho tới một vạn năm thời Mạt Pháp đã qua, hết thảy kinh pháp đều chẳng có. Phật Thích Ca đại từ đại bi gia bị giữ kinh Vô Lượng Thọ ở lại trên đời một trăm năm nữa. “Kỳ hữu chúng sanh, trị tư kinh giả” (nếu có chúng sanh gặp được kinh này): Gặp được bộ kinh Vô Lượng Thọ này, “tùy ý sở nguyện, giai khả đắc độ” [nghĩa là] tùy tâm quý vị phát nguyện vãng sanh Tây Phương, quý vị sẽ có thể sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới, chẳng phải là độ thoát sanh tử ư?

2.3.1.4. Nêu rõ kinh này khó nghe, để người nghe sanh lòng kính trọng

(Kinh) Phật ngữ Di Lặc: - Như Lai hưng thế, nan trị, nan kiến. Chư Phật kinh đạo, nan đắc, nan văn, Bồ Tát thắng pháp, chư Ba La Mật, đắc văn diệc nan. Ngộ thiện tri thức, văn pháp năng hành, thử diệc vi nan. Nhược văn tư kinh, tín nhạo thọ trì, nan trung chi nan, vô quá thử nan.

(經)佛語彌勒：如來興世，難值難見。諸佛經道，難得難聞。菩薩勝法，諸波羅蜜，得聞亦難。遇善知識，聞法能行，此亦為難。若聞斯經，信樂受持，難中之難，無過此難。

(Kinh: Đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Như Lai xuất hiện trong cõi đời, khó gặp, khó thấy. Kinh đạo của chư Phật khó được, khó nghe. Pháp thù thắng của Bồ Tát, các Ba La Mật cũng khó được nghe. Gặp thiện tri thức, nghe pháp mà có thể hành, điều này cũng khó. Nếu nghe kinh này, tin ưa, thọ trì, [sẽ là điều] khó khăn nhất trong các sự khó, không gì khó khăn hơn chuyện này).

“Phật ngữ Di Lặc: - Như Lai hưng thế, nan trị, nan kiến” (đức Phật bảo ngài Di Lặc: - Như Lai xuất hiện trong cõi đời, khó gặp, khó thấy): Như Lai sanh trong thế gian để hoằng dương Phật pháp, khó có thể gặp gỡ, trông thấy. “Chư Phật kinh đạo, nan đắc, nan văn” [nghĩa là] kinh đạo của chư Phật cũng khó thể nghe được. “Bồ Tát thắng pháp, chư Ba La Mật, đắc văn diệc nan”: Pháp môn công đức thù thắng của Bồ Tát, Lục Độ, các Ba La Mật, cũng khó thể được nghe. “Ngộ thiện tri thức, văn pháp năng hành, thử diệc vi nan” [nghĩa là] nếu quý vị gặp thiện tri thức, nghe Phật pháp mà có thể tu hành, điều này cũng rất khó. “Nhược văn tư kinh, tín nhạo thọ trì, nan trung chi nan, vô quá thử nan” (nếu nghe kinh này, tin ưa, thọ trì, đấy là điều khó nhất trong các chuyện khó, không gì hơn nổi): Đây là đức Phật cổ vũ, khích lệ chúng ta, nhất định phải tin tưởng pháp môn trong kinh Vô Lượng Thọ, phải phát nguyện vãng sanh Tây Phương.

2.3.1.5. Tiểu kết, khuyên hãy tu học

(Kinh) Thị cố ngã pháp, như thị tác, như thị thuyết, như thị giáo. Ưng đương tín thuận, như pháp tu hành.

(經)是故我法，如是作，如是說，如是教。應當信順，如法修行。

(Kinh: Vì thế, pháp của ta, hành như thế, nói như thế, dạy như thế. Hãy nên tín thuận, tu hành đúng pháp).

“Thị cố ngã pháp” (vì thế, pháp của ta): Do vậy, ta nói kinh pháp Vô Lượng Thọ. “Như thị tác” (làm như thế), hãy học theo cách làm của A Di Đà Phật. Ngài phát nguyện thành tựu Tây Phương Cực Lạc thế giới, phổ độ hết thảy chúng sanh. “Như thị thuyết” (nói như thế): Ta chiếu theo cách làm của A Di Đà Phật, nói với các vị. “Như thị giáo” (dạy như thế): Ta cũng chỉ dạy quý vị như thế, các vị hãy nên “tín thuận”, “như pháp tu hành”.

2.3.2. Nêu rõ lợi ích, mọi người ngộ đạo

(Kinh) Nhĩ thời, Thế Tôn, thuyết thử kinh pháp, vô lượng chúng sanh, giai phát vô thượng chánh giác chi tâm. Vạn nhị thiên na do tha nhân đắc thanh tịnh pháp nhãn. Nhị thập nhị ức chư thiên nhân dân, đắc A Na Hàm quả. Bát thập vạn tỳ kheo lậu tận ý giải. Tứ thập ức Bồ Tát, đắc Bất Thoái Chuyển, dĩ hoằng thệ công đức nhi tự trang nghiêm, ư tương lai thế, đương thành Chánh Giác.

(經)爾時世尊，說此經法，無量眾生，皆發無上正覺之心。萬二千那由他人，得清淨法眼。二十二億諸天人民，得阿那含果。八十萬比丘，漏盡意解。四十億菩薩，得不退轉。以弘誓功德而自莊嚴。於將來世，當成正覺。

(Kinh: Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn nói kinh pháp này, vô lượng chúng sanh đều phát tâm Vô Thượng Chánh Giác. Một vạn hai ngàn na do tha người đắc pháp nhãn thanh tịnh. Hai mươi hai ức chư thiên nhân dân đắc quả A Na Hàm. Tám mươi vạn tỳ kheo lậu tận ý giải. Bốn mươi ức Bồ Tát đắc Bất Thoái Chuyển, dùng công đức hoằng thệ để tự trang nghiêm, trong đời tương lai, sẽ thành Chánh Giác).

“Nhĩ thời Thế Tôn, thuyết thử kinh pháp” (lúc bấy giờ, đức Thế Tôn nói kinh pháp này): Trong pháp hội lúc ấy, “vô lượng chúng sanh, giai phát Vô Thượng Chánh Giác chi tâm” (vô lượng chúng sanh đều phát tâm Vô Thượng Chánh Giác), tức là phát Bồ Đề tâm. “Vạn nhị thiên na do tha nhân đắc thanh tịnh pháp nhãn” (một vạn hai ngàn na do tha người đắc pháp nhãn thanh tịnh): “Đắc thanh tịnh pháp nhãn” là đạt được Sơ Quả, thấy lý Tứ Đế. “Nhị thập nhị ức chư thiên nhân dân, đắc A Na Hàm quả” (hai mươi hai ức chư thiên, nhân dân, đắc quả A Na Hàm). Đắc quả A Na Hàm là đắc Tam Quả. “Bát thập vạn tỳ kheo lậu tận ý giải” (tám mươi vạn tỳ kheo lậu tận ý giải): “Lậu tận ý giải” là chứng Tứ Quả A La Hán. Đấy là chúng Thanh Văn. Còn có “tứ thập ức Bồ Tát, đắc bất thoái chuyển, dĩ hoằng thệ công đức nhi tự trang nghiêm, ư tương lai thế, đương thành Chánh Giác” (bốn mươi ức Bồ Tát đắc Bất Thoái Chuyển, dùng công đức hoằng thệ để tự trang nghiêm, trong đời tương lai, sẽ thành Chánh Giác): Điều này có nghĩa là khi đức Phật Thích Ca nói kinh Vô Lượng Thọ, có nhiều người được lợi ích như thế đó. Tiếp đó, còn có sự cảm ứng.

2.3.3. Đất chấn động, tỏa quang minh, mưa hoa, trỗi nhạc, tăng trưởng lòng tin sâu xa nơi đại chúng

(Kinh) Nhĩ thời, tam thiên đại thiên thế giới lục chủng chấn động, đại quang phổ chiếu thập phương quốc độ, bách thiên âm nhạc tự nhiên nhi tác, vô lượng diệu hoa phân phân nhi giáng.

(經)時三千大千世界六種震動，大光普照十方國土。百千音樂，自然而作。無量妙華，紛紛而降。

(Kinh: Lúc bấy giờ, tam thiên đại thiên thế giới sáu thứ chấn động, quang minh to lớn chiếu khắp các cõi nước trong mười phương, trăm ngàn thứ âm nhạc tự nhiên tấu lên, vô lượng hoa mầu nhiệm phất phới rơi xuống).

2.3.4. Nêu rõ lợi ích, đại chúng cùng hoan hỷ

(Kinh) Phật thuyết kinh dĩ, Di Lặc Bồ Tát, cập thập phương lai chư Bồ Tát chúng, trưởng lão A Nan, chư đại Thanh Văn, nhất thiết đại chúng văn Phật sở thuyết, mị bất hoan hỷ.

(經)佛說經已，彌勒菩薩，及十方來諸菩薩眾、長老阿難、諸大聲聞、一切大眾，聞佛所說，靡不歡喜。

(Kinh: Đức Phật nói kinh này xong, Di Lặc Bồ Tát và các vị Bồ Tát đến từ mười phương, trưởng lão A Nan, các vị đại Thanh Văn, hết thảy đại chúng, nghe đức Phật dạy, không ai chẳng hoan hỷ).

“Phật thuyết kinh dĩ”, đức Phật Thích Ca nói kinh Vô Lượng Thọ xong, Di Lặc Bồ Tát và các vị Bồ Tát đến từ mười phương, trưởng lão A Nan, còn có các vị đại Thanh Văn, cũng như hết thảy đại chúng, bao gồm tứ chúng đệ tử, tỳ kheo, tỳ kheo ni, ưu bà tắc, ưu bà di, còn bao gồm thiên long bát bộ, nghe lời Phật dạy, “mị bất hoan hỷ” (không ai chẳng hoan hỷ), đều đại hoan hỷ. Bộ kinh Vô Lượng Thọ này đã giảng xong. Năm kinh Tịnh Độ giảng về ba chữ Tín, Nguyện, Hạnh, quý vị phải tín ngưỡng pháp môn Tịnh Độ, phải phát nguyện vãng sanh Tây Phương. Quý vị muốn sanh về đó bèn trì niệm danh hiệu A Di Đà Phật, quyết định sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới. Kinh Vô Lượng Thọ dịch [A Di Đà Phật] là Vô Lượng Thọ Phật, [dịch thế giới Cực Lạc] là thế giới An Lạc, nhưng đều giống hệt như kinh A Di Đà và niệm A Di Đà Phật, cầu vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới trong công khóa sáng tối của chúng ta. Giảng diễn toàn bộ kinh Vô Lượng Thọ đã xong, nói và nghe đều viên mãn.

Phật Thuyết Kinh Vô Lượng Thọ Giảng Ký

Trọn Bộ

Theo Vô Lượng Thọ Kinh Chân Giải, “Túc” là túc thế (đời trước), “dự” là nghiệp duyên tạo sẵn, “nghiêm” là nghiêm ngặt, không sai chạy, “đãi” là hứng chịu. “Túc dự nghiêm đãi” nghĩa là do nghiệp duyên đã tạo trong đời trước, sẽ nhận lãnh quả báo không sai chạy.

Chúng tôi dịch câu này theo cách diễn giải của ông Từ Tỉnh Dân.

“Quyết trạch” là một từ ngữ Phật giáo, hàm nghĩa cân nhắc, chọn lựa cẩn thận, dứt khoát.

Chế tài (制裁): Theo nghĩa gốc thì chữ này có nghĩa là các biện pháp cưỡng chế của chính quyền để trừng phạt, quản thúc, giam cầm v.v… hòng ép buộc cá nhân, đoàn thể hay bất cứ tổ chức nào tuân theo những quy định pháp luật. Hiện thời, chữ Chế Tài thường dùng với ý nghĩa “cấm vận” để dịch chữ Sanction, bao hàm sự trừng phạt về kinh tế đối với những quốc gia vi phạm nhân quyền hay dung dưỡng các tổ chức khủng bố v.v…

Theo ông Từ Tỉnh Dân giảng giải, chữ Cô phải hiểu là Tội, Giảo là hiển nhiên, Túng là phóng túng, Đoạt là cướp đoạt. Ý nói kẻ ấy vì túng thiếu, tạo tội công khai, chẳng màng che giấu, hễ cướp đoạt, ăn chẹn được, bèn mặc tình làm, chẳng màng dư luận đàm tiếu.

Lục thân: Thường dịch là “sáu họ”, tức những người có mối quan hệ huyết thống hay sui gia gần hay xa với chúng ta. Có nhiều cách giải thích, thông thường nhất, lục thân được hiểu như sau:

1. Cha mẹ, anh, em, vợ con.

2. Cha mẹ, anh em, vợ chồng.

3. Cha con, anh em ruột, anh em của cha, anh em của ông nội, anh em của ông cố, anh em cùng họ.

4. Cha con, anh em, chị em, cháu (con của anh chị em mình), dâu rể, thông gia.

Vì hòa thượng Đạo Nguyên lẫn cụ Hoàng Niệm Tổ không giảng câu này chi tiết cho lắm, chúng tôi xin trích thuật lời giảng của ông Từ Tỉnh Dân: “Thi là buông lỏng, Trương là căng thẳng. Câu này có nghĩa là chúng ta thấy có kẻ tạo ác nghiệp, dường như chẳng mắc phải quả báo gì. Có kẻ bị hoa báo ngay trong hiện đời. Hoa báo có lúc gấp rút (xảy đến ngay lập tức), có lúc thong thả. Củ Cử là phát sanh. Khi nhân duyên của tội nghiệp đã chín muồi, sẽ giống như tội nhân bị kẻ khác vạch mặt chỉ tên, tự nhiên bị tra xét. Cương là cái lưới lớn trùm cả bốn mặt, Duy là bốn góc. Giăng phía trên thì gọi là La, căng ngang mặt đất thì gọi là Võng, cả câu có ý nói nhân quả chẳng sai chạy giống như lưới rập căng kín tám mặt và trên, dưới. Ta thường nói là lưới trời lồng lộng, thưa mà chẳng lọt”.

Chữ “樂” có ba cách đọc, tùy theo ngữ cảnh (context):

1. Đọc là Nhạo, nghĩa là ưa thích.

2. Đọc là Nhạc có nghĩa là âm nhạc.

3. Đọc là Lạc có nghĩa là vui sướng.

Tương tự chữ Bất (不) đọc thành bốn cách:

1. Đọc là Bất với nghĩa là “không, chẳng” như bất minh, bất tri, bất tín v.v…

2. Đọc là Phủ khi dùng cuối câu với ý nghĩa nghi vấn.

3. Đọc là Phu với ý nghĩa cuống hoa, như câu thơ trong Kinh Thi “thường đệ chi hoa, ngạc phu vĩ vĩ” (常棣之華，鄂不韡韡: Hoa cây đường đệ, đài và cuống nở ra rờ rỡ).

4. Đọc là Phi khi dùng làm trợ từ ở đầu câu.

Trưởng lão Đạo Nguyên không giảng đoạn này.