Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 6/10

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không

Quán Thế Âm Bồ Tát Nhĩ Căn Viên Thông Chương

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Tập 11

Xin mở kinh hàng thứ hai, đây là loại thứ 11 si ám trong 14 loại vô úy công đức.

“Thập nhất giả, tiêu trần hoàn minh pháp giới thân tâm do như lưu ly, lãng triệt vô ngại. Năng linh nhất thiết hôn thuần tánh chướng, chư a điên già, vĩnh ly si ám”. Đoạn này là nói về lìa ngu si.

Chúng ta hiểu được ngu si là căn bản phiền não, có thể nói là căn bản của căn bản, cũng là thứ khó đoạn nhất. Người tu hành đích thực cũng dùng cái này làm một trọng điểm tu học quan trọng nhất. Đầu tiên chúng ta phải hiểu được vì sao ta ngu si? Ngu si này trong kinh luận đại thừa thường nói là căn bản vô minh, cũng chính là bất giác mà trong Khởi Tín Luận đã nói. Trong pháp môn Đại thừa đây là vấn đề trung tâm, bất giác chính là mê, chính là si, chính là ám.

Sự việc này trong Kinh Lăng Nghiêm nói rất nhiều, trong bộ đại kinh này, ở trước chúng ta nói đến quyển thứ ba. Về sau chúng ta chọn giảng một bộ phận quan trọng nhất là quyển thứ sáu. Kinh Lăng Nghiêm trước đây chúng tôi từng giảng ba bốn lần, có thể nói là giảng rất nhiều rồi. Lần này chúng tôi chọn phần quan trọng nhất để giảng, đối với người tu học lâu năm mà nói thì vô cùng lợi ích. Đối với những đồng học mới mà nói cũng tương đối nhẹ nhàng một chút. Bởi vì kinh luận này phân lượng nhiều quá, đối với người sơ học sẽ thêm phần áp lực.

Vô minh, quí vị thấy trong kinh thường nói vô thỉ vô minh, vô thỉ là không có bắt đầu, đây là mê! Trong quyển thứ tư, Thế Tôn nêu ra cho chúng ta một ví dụ Diễn Nhược Đạt Đa Mê Đầu Nhận Ảnh, nêu ra một công án như vậy, nói cho chúng ta biết tình hình của mê. Trong Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Viên Giác, Đức Phật nói cho chúng ta: “Tất cả chúng sanh vốn đã thành Phật”. Mắt Phật nhìn chúng ta đều là Phật, Phật nhìn chúng ta đều không mê, mà là thế nào? Bản thân ta mê, điều này rất phiền phức. Là bản thân ta mê, người khác không thấy ta mê, nếu quý vị không tin tôi sẽ nêu ra một ví dụ khác.

Có một người đồng tu, lúc chúng tôi cùng đi ra ngoài, ông ta vô cùng lo lắng, chạy khắp nơi tìm đồ vật, tìm rất lâu mà tìm không ra. Ông ta hỏi mọi người: anh có thấy cái ví của tôi ở đâu không? Ví đương nhiên rất quan trọng rồi, bên trong đựng tiền, đựng chìa khóa, rất quan trọng, lo đến nỗi toát cả mồ hôi. Ví da của ông ta để ở đâu? Đeo ở trên người, chúng tôi vừa nhìn “không phải ví da đeo ở đây sao?”, ông ta lập tức ngộ ra.

Quí vị nghĩ xem ông ta mê ở đâu vậy? Chúng ta thấy thì ông ấy không mất đồ, rõ ràng là đeo trên người mà. Nhưng bản thân ông ấy lo đến nỗi toàn thân toát mồ hôi. Chạy khắp nơi mà kiếm, kiếm không ra, chạy khắp nơi hỏi mọi người “các ngươi có thấy hay không?”

Diễn Nhược Đạt Đa mê đầu nhận ảnh cũng là như vậy. Phật nhìn chúng ta cũng giống như vậy. Bản thân chúng ta lo đến nỗi toàn thân toát mồ hôi, tìm bậy khắp nơi, làm gì hiểu được thứ cần tìm hóa ra ngay trên thân mình. Những đạo lý này có thể nói ở trong kinh luận đã nói rất nhiều, thực sự mà nói thì không mê.

Có ba quyển Kinh Lăng Nghiêm trước là cũng đủ dùng rồi. Nêu ra chân tâm tuy không nói rõ, cũng tương đương với toàn bộ đã thấu lộ ra rồi, đều hiển thị ra. Mười lần hiển kiến, càng nói thấu đáo, tánh thấy, tánh nghe căn tánh sáu căn của chúng ta. Quí vị xem sau khi Thế Tôn nói xong, ngay cả Vua Ba tư nặc cũng đại triệt đại ngộ, cũng đã hiểu.

Căn tánh sáu căn này đã từng mê chăng? Chưa từng mê qua, hiện tại có mê chăng? Hiện tại vẫn không mê, tương lai có bị mê hay chăng? Vĩnh viễn không mê, đó chính là căn bản trí, đó chính là Phật tánh. Lúc nó khởi tác dụng tận hư không biến pháp giới, quá khứ vị lai không gì không biết, không gì là không thể. Những trí năng này hiện tại quí vị đều vốn đã đầy đủ, vốn đã đầy đủ nhưng bị mê, mê như thế nào vậy? Trong Kinh Lăng Nghiêm nói “tri kiến lập tri, thị vô minh bổn", đây là nói vì sao mà mê.

Trong Khởi Tín Luận nói “nhất niệm bất giác”, một niệm bất giác này khiến cho tâm thanh tịnh của ta, tức là tâm thanh tịnh viên giác, tức chân như bản tánh. Nhất niệm bất giác tức là mê, sau khi mê, chúng ta không gọi nó là tâm thanh tịnh nữa, không gọi là bản tánh, đổi thành một cái tên khác. Trên thực tế vẫn là nó, đổi tên khác gọi là A lại da. Nhưng phiền phức ở đâu? Tức là điều này sau khi mê, nó càng ngày mê càng sâu, nó sẽ không quay đầu, phiền phức ở đây vậy? Điều nà do A lại da biến thành tam tế lục thô, mới biến hiện ra y chánh trang nghiêm của thế giới này. Đây là nói rõ mê như thế nào, làm thế nào mà mê.

Nhưng chư vị nên biết mê ngộ là một không phải là hai. Đây chính là điều không dễ dàng quay đầu lại, không dễ dàng phá mê khai ngộ. Vì sao vậy? Chúng ta luôn xem mê ngộ là hai sự việc, không biết mê ngộ là một sự việc. Giống như ví dụ chúng ta vừa nêu, ví tiền của vị đồng tu này trên thân ông ấy, bản thân ông ấy quên mất, ông ta chạy khắp nơi tìm kiếm, nó hoàn toàn chưa tách khỏi ông ấy. Cho nên vừa giác ngộ ra, giác ngộ rồi, hiện tiền rồi, không cần tìm nữa, đã mang trên người từ lâu rồi, cho nên là một không phải là hai.

Chúng ta đối với chân như bản tánh mê mất cũng là như vậy. Nói chân như bản tánh, nói A lại da thức, là một chứ không phải là hai. Nhưng sự việc này đích thực không dễ dàng đả phá, nguyên nhân chính là do ta có chấp trước. Khi nào không chấp trước nữa ta liền tỉnh trở lại. Nếu như vẫn dùng chấp trước, cho dù mười phương Như Lai giảng kinh thuyết pháp, giảng vô lượng kiếp thì trình độ của ta và hiện tại vẫn như vậy thôi, không có tiến bộ. Vì sao không có tiến bộ chứ? Bởi vì chấp trước của quí vị chưa buông xuống được. Trong chấp trước thứ lớn nhất, tức là một thứ chấp trước căn bản nhất, là ngã chấp. Trong bản kinh này nói vậy, trong kinh Viên Giác cũng nói vậy.

Vọng nhận tứ đại là thân tướng của mình, chấp trước có một cái ngã, vọng nhận lục trần duyên ảnh là tâm tướng của mình. Được rồi, quí vị ở đây có hai vọng nhận, hai vọng nhận này chính là “si ám”, chính là căn bản của “si ám”. Không biết được thứ này là giả, không phải là thật. Cho nên chúng ta nếu như không nghiêm túc, không chăm chỉ thảo luận, nghiên cứu, tu hành. Vậy thì phải hiểu được vô lượng kiếp đến nay mãi cho đến ngày nay, quí vị xem xem chúng ta vẫn mãi như thế. Vô lượng kiếp đến ngày nay, chư vị đời đời kiếp kiếp đều đang tu hành. Tu thời gian rất, ngày nay quí vị vẫn cứ như vậy. Đời đời kiếp kiếp vĩnh viễn là như vậy, giống như đi học không chăm chỉ mỗi năm đều ở lại lớp, học cả đời vẫn cứ là lớp một.

Vậy thì có cách nào chăng? Cũng không có cách nào đưa ta lên cao một lớp, đây là do ta không thể phá chấp trước. Tuy thuộc làu kinh văn, không thể khởi tác dụng quán chiếu, đọc kinh luận, chấp trước trong kinh luận đó, đây là sai lầm của chúng ta.

Kinh Bát Nhã thường dạy cho chúng ta: y văn tự Bát nhã khởi quán chiếu Bát nhã, chứng thật tướng Bát nhã. Chúng ta đã có văn tự Bát nhã, ngày ngày đều đọc kinh, ngày ngày đều nghe kinh, đây đều là văn tự Bát nhã, nhưng sau đó một bước công phu bị mất rồi. Không có khởi tác dụng quán chiếu, cho nên không có cách nào chứng đắc thật tướng. Ngày nay chúng ta thiếu sót đó là thiếu sự quán chiếu này.

Hôm nay chúng tôi nói tỉ mỉ cho chư vị về đoạn kinh văn này: “Tiêu trần hoàn minh”, hoàn là quay đầu, đây đã nói rõ rồi. Vừa rồi nói với mọi người: chúng ta từ vô thỉ kiếp đến nay vọng vi minh giác, tức là trong bản kinh này nói “tri kiến lập tri”. Khởi vô minh như vậy, làm cho bổn minh mất đi.

“Mê mình là vật”, câu này không dễ hiểu. Bản thân là gì? bản thân là pháp thân. Làm cho pháp thân mê rồi, cho rằng là vật ở bên ngoài – ngoại vật – không hiểu được là pháp thân thanh tịnh của bản thân, không biết được. “Nhận vậy là mình”, điều này điên đảo, ý nghĩa này tôi nói như vậy e rằng chư vị trong chốc lát vẫn chưa thể lãnh hội được.

Chúng ta nêu thêm một ví dụ để nói, tôi tin rằng quí vị đều từng nằm mơ, ngày ngày đều nằm mơ, chúng ta sẽ lấy giấc mơ làm ví dụ. Lúc đang nằm mơ, trong giấc mơ đó nhất định có bản thân mình, không có bản thân mình vậy thì ai nằm mơ chứ? Cho nên trong mơ bất luận là mơ điều vô cùng kỳ quái gì đó, thì trong mơ nhất định không thể thiếu bản thân mình. Còn có một số người, còn có một số vật, cũng có trời đất, cũng có núi sông, lúc tỉnh lại quí vị có suy nghĩ rằng giấc mơ này từ đâu mà có chăng. Cảnh mộng này là từ nơi nào mà hiển hiện ra, có từng nghĩ đến vấn đề đó chăng?

Ở trong mơ, bản thân, người khác, núi sông, đất đai cho đến hư không đều là vật mà trong tâm bản thân ta biến hiện ra. Năng biến là tâm của mình, sở biến là cảnh giới trong giấc mơ. Toàn thể cảnh mộng không phải là bản thân ta vậy là ai? Quí vị nghĩ nghĩ xem là ai?

Tôi muốn nói với chư vị rằng cái gì gọi là pháp thân? Toàn thể cảnh mộng chính là pháp thân. Vì sao vậy? Đều là thân của bản thân ta, chính như nhà Phật nói “tâm ngoại vô pháp, pháp ngoại vô tâm”. Quí vị nghĩ nghĩ xem trong cảnh mộng có pháp nào không phải là chân tâm của mình? Pháp pháp đều là chân tâm mình, cho nên trong cảnh giới đó, thực sự nhập vào cảnh giới này rồi gọi là nhất chân pháp giới. Cảnh giới này là một chứ không phải là hai, không những trên lý mà nói là một, tướng cũng là một.

Tương lai quý vị tu hành đến cảnh giới cao, nói cho quí vị biết phải tu hành nhất tướng tam muội, nhất hành tam muội. Nhất tướng tam muội, nhất hành tam muội chính là cùng một đạo lý như vậy. Vậy nên, chư vị nếu như thực sự hiểu rõ rồi hoảng nhiên đại ngộ. Tận hư không biến pháp giới là hiện tướng của chân như bản tánh của bản thân chúng ta hiện ra. Điều này và cảnh mộng đều như nhau. Điều này chúng ta không giác, không giác chính là mê. Mê liền hiện cảnh giới này, cũng giống như nằm mơ vậy, hiện cảnh giới này.

Nhưng hiện tại ta khiến cho thập pháp giới y chánh trang nghiêm mà bản thân mình biến hiện ra bị mê mất, cho rằng đó là vạn vật, vật ở ngoài thân, vật ở ngoài tâm, đây là do mê, đây là do ta bất giác. Cũng giống như trong mơ vậy, bản thân đang nằm mơ, trong mơ đó là người bên ngoài, đó là cảnh giới bên ngoài, không liên quan gì đến bản thân, hoàn toàn giống với tình hình này vậy.

Trong tất cả vạn vật nắm bắt được một tí như vậy rồi cho rằng là chính mình. Lấy tâm lục trần duyên ảnh, thân tứ đại giả hợp, cho rằng đây là chính mình, đây là chính mình không sai, đích xác là bản thân. Nhưng chỉ là một bộ phận nhỏ nhỏ của bản thân mà thôi, không phải là toàn thể bản thân. Lấy một bộ phận nhỏ xem thành toàn thể, toàn thể thì bị mê mất. Cho rằng không phải là bản thân, đây gọi là si, đây gọi là vô minh, tức gọi là điên đảo.

Tất cả phàm phu không hiểu được vạn pháp duy tâm, không hiểu được bản tánh không tịch. Tánh thể là không tịch, tánh biến hiện ra tướng này. Nói với chư vị rằng vẫn là không tịch, không tịch này gọi là chư pháp thật tướng.

Chư Phật và đại Bồ Tát, chúng ta nói chứng đắc, họ chứng đắc những gì? Chính là chứng đắc không tịch này. Thể là thanh tịnh tịch diệt, tướng vẫn là thanh tịnh tịch diệt, ngay cả tác dụng cũng là thanh tịnh tịch diệt, thực sự không thể nghĩ bàn. Nói đến chứng nhất định phải là bản thân quí vị chứng, người khác không thể giúp được gì. Chư Phật Bồ Tát cũng không có cách gì, cũng không thể giúp được gì cho chúng ta, Ngài chỉ có thể chỉ ra cho chúng ta một con đường. Chúng ta đi theo con đường ngài đã chỉ, bản thân phải đi cầu chứng.

Nhị thừa Thánh giả họ không hiểu được vạn pháp duy tâm. Trong Kinh Hoa Nghiêm đã nói “ưng quán pháp giới tánh, nhất thiết duy tâm tạo”. Tâm này không phải là nói tâm lục đạo duyên ảnh, tâm lục đạo duyên ảnh không có năng lực lớn đến như vậy. Tuy năng lực rất lớn nhưng so với chân tâm thì đó là gặp phải sư phụ rồi. Lực lượng của nó rất hữu hạn, cho nên người Tiểu thừa không hiểu được đạo lý này, cũng không thấy được chân tướng này, “giả danh vô lượng”.

Bồ Tát, Bồ Tát chưa kiến tánh, thông thường chúng ta nói gọi là quyền giáo Bồ Tát, họ cũng không thể hoàn toàn thông đạt sự thật của chư pháp duy tâm, cho nên Bồ Tát gọi là trung đạo. Thật ra phàm phu ngu si, Tiểu thừa chú trọng thiên chân niết bàn, trung đạo Đại thừa Bồ Tát đều không phải là pháp rốt ráo.

Chúng ta thấy ngày nay Quán Thế Âm Bồ Tát đang giảng cho chúng ta đại pháp viên đốn, ngài nói như thế nào? Chúng ta nhớ kĩ kinh văn này, Ngài dạy cho chúng ta: “Trần tiêu lại sáng, pháp giới thân tâm giống như lưu ly trong suốt vô ngại”. Đây là Bồ Tát dạy cho chúng ta, cảnh giới này đã cao lắm rồi, giống như trong Kinh Kim Cang đã nói “tất cả pháp hữu vi, như mộng huyễn bào ảnh, như sương cũng như điện”. Thập pháp giới y chánh trang nghiêm đều là pháp hữu vi, đây gọi là trần tánh, dùng trần tánh để đại diện.

Bồ Tát hiểu rõ sự việc này cũng giống như chúng ta lúc nằm mơ thấy cảnh mộng vậy, cảnh giới trong mộng là huyễn hóa, không phải là thực tại. Được mấy người phát giác được cảnh giới hiện tiền này của chúng ta là cảnh mộng? Hoàn toàn giống như cảnh trong mộng vậy, vậy là quí vị thực sự giác ngộ. Một khi đã giác ngộ được cảnh giới này hoàn toàn là cảnh mộng biến hiện ra, chân như bản tánh không giác hiện ra. Tất cả những hiện tướng hiện ra không có thứ gì không phải là bản thân ta, đều là thanh tịnh pháp thân của ta. Trong bài thơ mà Tô Đông Pha du Lô Sơn đã làm có hai câu:

“Khê thanh tận thị quảng trường thiệt,

Sơn sắc vô phi thanh tịnh pháp thân”.

Ông ấy ở trong Phật Pháp đã hơi thấu lộ được một chút tin tức, kỳ thực không chỉ cảnh giới này nhưng một điểm này cũng đã là không phải người bình thường có thể thấy được.

Bồ Tát thấu triệt căn tánh của sáu căn, trần tánh của sáu trần, thức tánh của sáu thức, thông đạt rõ ràng rồi như vậy mới có thể “tiêu lạc hôn ế”. ‘Tiêu” này chính là tiêu trừ. Tiêu trừ điều gì? Tiêu trừ mê. Cũng giống như mắt chúng ta bị một lớp bao phủ, có một lớp hiện tại gọi là đục thủy tinh thể, có một lớp bạch chướng, nhìn không thấy. Sau khi lấy đi những thứ này, mắt của quí vị lại khôi phục bình thường, như vậy mới có thể trở về với giác tánh vốn có. Giác tánh này chính là quang minh, nên gọi là “tiêu trần hoàn minh”. Trần chính là chướng ngại, chướng ngại này là mê, là si. Không si, không mê nữa thì trần sẽ tiêu mất.

Bổn minh, bổn minh chính là bổn giác mà trong Khởi Tín Luận đã nói đến, bổn giác đã khôi phục được. Hoàn chính là hoàn phục, khôi phục được rồi, khôi phục được giác tánh quang minh, đến lúc này là cảnh giới gì vậy? Lúc đến cảnh giới này quí vị hiểu được pháp pháp duy tâm, pháp pháp viên chiếu. Cho nên mới nói là “pháp giới thân tâm, giống như lưu ly, trong suốt vô ngại”. Cảnh giới này Quán Thế Âm Bồ Tát đã chứng đắc, ngài chứng đắc như thế nào? Ngài dùng công phu phản văn tự tánh chứng đắc.

Tối hôm qua giảng kinh có một người nêu ra một vấn đề, hỏi tôi làm thế nào để tu phản văn văn tự tánh? Hình như người hỏi tôi vấn đề này cũng có hơn mấy mươi người. Có thể thấy được mọi người rất quan tâm đến chân lý của những sự thật này, nếu chưa hiểu rõ, ta làm sao mà phản văn? Ta phản văn từ đâu? Ta không biết bắt tay từ đâu. Nhưng Phật Pháp nói pháp phương tiện, nói rằng phương tiện có rất nhiều môn.

Trước đây trong Lục Tổ Đàn Kinh, chúng ta đã nói tường tận rồi, trong Phật Pháp Đại thừa vừa bắt đầu tu hành đã dạy quí vị phản văn văn tự tánh. Bắt đầu tu từ đâu vậy? Bắt đầu tu từ Tam quy y. Quí vị nghĩ nghĩ xem, quy chính là phản, tức là trở lại. Tự tánh là gì? Quí vị xem trong Đàn Kinh nói cho chúng ta về tam quy y, Phật là tự tánh giác, tự tánh giác là Phật. Chúng ta sáu căn trong cảnh giới sáu trần không mê chính là giác.

Quy y Phật là gì? Trước nay là mê trong cảnh giới sáu trần, hiện tại tôi ở trong cảnh giới sáu trần hồi đầu, không mê nữa. Đây gọi là quy y Phật, quy y Phật chính là quy y tự tánh giác. Pháp là tự tánh chánh, tăng là tự tánh tịnh. Quí vị từ sáng đến tối sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần bên ngoài, có thể quy y tự tánh giác, quy y tự tánh chánh. Chánh là không tà, không có tà kiến, giác mà không mê, chánh mà không tà, tịnh mà không nhiễm. Như vậy không gọi là phản văn thì gọi là gì? Hằng ngày công phu sáng chiều, đọc tụng nhưng không hiểu được ý nghĩa, không biết được cách tu như thế nào, còn đi hỏi người khác, đây là điều đáng được chúng ta đi phản tỉnh, đi kiểm điểm.

Vừa rồi đã nói qua căn bản của mê đích thực là ngã chấp, vọng nhận tứ đại, lục trần duyên ảnh là thân tâm của bản thân, đây là điều căn bản. Nếu như không đột phá được cửa ải này, cho dù là tu hành từ vô lượng kiếp đến nay cũng không thể thành tựu. Lời này không phải là tôi nói, trong Kinh Viên Giác Phật đã từng nói qua.

Đạo lý trong Kinh Viên Giác và đạo lý trong Kinh Lăng Nghiêm hoàn toàn tương thông, có thể dùng để chú thích cho nhau, tức là hai kinh này có thể giải thích cho nhau. Dùng Kinh Lăng Nghiêm để giải thích cho Kinh Viên Giác, dùng Kinh Viên Giác giải thích cho Kinh Lăng Nghiêm. Quí vị xem giáo nghĩa của kinh điển Đại thừa nó là quán thông, cho nên ở nơi đây thực sự là phải cẩn thận để mà lãnh hội, phải hiểu được giác và bất giác là cùng một sự việc gì.

Chư vị còn phải hiểu thêm một vấn đề nữa, là kinh luận Đại thừa không dễ dàng nghe được, không dễ dàn đọc được, hiện tại giảng kinh thực sự là càng ngày càng ít. Đây cũng là nói cơ duyên giảng kinh thực sự không dễ dàng gặp được, hi vọng mọi người phải trân trọng. Đồng thời chúng ta hiện tại có một vấn đề rất đáng tiếc, quí vị đã từng nghe, tôi xem ra hình như đều đã khai ngộ, đều không có vấn đề gì. Có lẽ đây là điều Khổng lão phu tử đã nói, đại trí nhược ngu, không có vấn đề gì, chắc phải có vấn đề.

Đặc biệt là băng ghi âm và băng ghi hình của chúng tôi, sau khi nghe xong hi vọng sẽ nêu ra thật nhiều vấn đề. Nêu ra câu hỏi chúng tôi mới theo đó mà giải đáp, giúp đỡ những người từ xa không có cơ duyên để đến hiện trường nghe kinh, đây là giúp đỡ họ. Hoặc là phát hiện người khác có vấn đề, bản thân quí vị không có vấn đề gì, quí vị cũng có thể thay người khác nêu câu hỏi. Đây là đại từ đại bi, là điều nên giúp người khác. Kinh nghĩa không thể thấu triệt hiểu nghĩa, đối với việc tu hành sẽ tạo thành chướng ngại, cho nên là tu luyện mù mờ.

“A điên già” là tiếng Phạn, dịch sang tiếng Trung quốc nghĩa là không có tâm thiện, người không có tâm thiện. Nhất xiển đề là người không có thiện căn, “A điên già” là không có tâm thiện, danh từ này dùng rất rộng rãi. Trong kinh giáo Đại thừa phàm là không hiểu được chân tướng sự thật tam vô sai biệt giữa tâm, Phật, chúng sanh đều gọi là không có thiện tâm. Có thể thấy danh từ này dùng vô cùng rộng rãi, không những bao gồm chúng ta mà ngay cả nhị thừa quyền giáo Bồ Tát cũng bao gồm ở trong đó.

Hai chữ này có một chút giống như người ngu mà người xưa thường nói, người ngu mà người xưa nói có ý nghĩa giống như A điên già của người Ấn Độ. Có thể làm cho A điên già xa lìa si ám, có thể thấy công đức này vô cùng thù thắng. Nếu ta hỏi Quán Thế Âm Bồ Tát có công đức thù thắng như vậy, hiện tại chúng ta đích thực rất là ngu si, trí tuệ chưa khai, vô minh chưa phá. Quán Thế Âm Bồ Tát cần phải đại từ đại bi giúp đỡ chúng ta phá vô minh, khai trí tuệ, tại sao ngày nay chúng ta vẫn là không có biện pháp gì cả?

Ở đây chúng ta phải hiểu không phải Quán Thế Âm Bồ Tát không có năng lực, mà là bản thân chúng ta không thể tiếp thu thần lực gia trì của Quán Thế Âm Bồ Tát. Nói cách khác, bản thân chúng ta có chướng ngại, không phải là Bồ Tát có tâm phân biệt, không phải Bồ Tát cự tuyệt chúng ta. Là bản thân chúng ta có chướng ngại, bản thân chúng ta bài xích thần lực công đức của Bồ Tát, không thể tiếp thu.

Nếu như bản thân chúng ta thực sự giác ngộ rồi, tu pháp môn này của Bồ Tát thì cảm ứng với Bồ Tát, quí vị tu theo Quán Thế Âm Bồ Tát, thì vị này đương nhiên cảm ứng. Tu theo các vị Bồ Tát khác, thì nói với chư vị rằng cũng cảm ứng với Quán Thế Âm Bồ Tát. Vì sao vậy? Vì Phật Phật đạo đồng, làm gì có chuyện không cảm ứng đạo giao. Vấn đề do đâu? Vấn đề là do như pháp hay không như pháp, vấn đề chính tại nơi này. Như pháp mới có cảm ứng, không như pháp thì không có cảm ứng.

Giống như tôi vừa nói với quí vị về Tam quy y, đây là pháp môn tu hành căn bản. Khóa tu mỗi ngày trong Phật Pháp của mỗi người đều không tương đồng, đều không giống nhau. Nhưng Tam quy y là khóa tu chung, bất luận là Hiển giáo hay là Mật giáo, tám vạn bốn ngàn pháp môn không có ai không tu Tam quy y. Cho nên đây là khoa mục chung, đây là khóa mục căn bản nhất. Chúng ta cũng chưa làm được thì nói gì đến cảm ứng.

Niệm Phật là mê tâm niệm Phật, là tà tâm niệm Phật, là nhiễm tâm niệm Phật, tôi nói điều này quí vị nghe xong rất không vui. Quí vị nghĩ xem có đúng vậy chăng? Tôi nói lời chân thật, chúng ta từ sáng đến tối lúc sáu căn tiếp xúc cảnh giới sáu trần, thử hỏi bản thân có mê chăng? Mê. Quí vị nơi cảnh giới khởi tâm động niệm, quí vị làm sao mà không mê được? Quí vị ở trong cảnh giới phân biệt ta người đúng sai, làm sao mà không mê được? Mê! Trong giác tâm, giác tâm là thanh tịnh.

Lục Tổ đại sư nói “bản lai vô nhất vật, hà xứ nhạ trần ai”, vậy là thanh tịnh rồi. Trong tâm thanh tịnh vốn là vô nhất vật, anh có, tôi có, người ta có, có đúng có sai, tức là mê. Cho nên ngày nay tu hành, quí vị dùng tâm mê để tu, trong tâm mê tất cả kiến giải là tà kiến, không phải là chánh kiến, là tà trí tuệ không phải là chánh trí tuệ.

Chánh trí tuệ, quí vị xem trong kinh Bát Nhã nói “trí tuệ bát nhã”. Tri của vô tri là chánh tri, có tri là tà tri, vô tri là chánh tri. Cho nên tâm này của chúng ta là mê, là tà, kiến giải của chúng ta là tà, tâm của chúng ta là mê, tâm của chúng ta là tâm nhiễm ô. Đây là chúng ta nói đến tu hành, nói đến pháp căn bản của tu hành chưa làm được.

Trước khi nói đến vấn đề này còn có rất nhiều tầng công phu dự bị. Thực sự nói đến tu Tam quy y là nói đến tu hành, chúng ta chưa thể làm được. Nếu như y theo năm tầng thứ mà Lục Tổ đại sư đã nói, thì tu hành là tầng thứ thứ tư. Tầng thứ nhất là kiến lập tín tâm, điều này chúng ta chưa có, tín tâm của chúng ta chưa kiến lập được. Thí như vừa rồi đã nói thập pháp giới y báo chánh báo trang nghiêm là tự tâm biến hiện ra, quí vị có tin chăng? Điều này quí vị không tin cho nên tín tâm của quí vị không thể nào kiến lập được.

“Phàm có hình tướng đều là hư vọng”, “tất cả pháp hữu vi như mộng huyễn bào ảnh”, ngày ngày tụng Kinh Kim Cang, nhưng không tin! Phật nói với chúng ta “tất cả chúng sanh vốn đã thành Phật”, chúng ta có thể tin tưởng bản thân vốn đã thành Phật chăng? Trong Kinh Hoa Nghiêm nói “niềm tin là mẹ của các công đức” học Phật phải bắt đầu từ kiến lập tín tâm. Điều đầu tiên là phải tin tưởng bản thân, tin tưởng bản thân là Phật, tin tưởng bản thân có trí tuệ vô lượng, tin tưởng bản thân vạn đức vạn năng, tin tưởng bản thân nhất định vãng sanh Tây phương. Tín tâm chưa có, thì quí vị tu cái gì?

Cho nên sau khi có tín tâm rồi phải làm một công phu dự bị. Công phu dự bị này là gì? Là đoạn phiền não. Đây chính là nói về sám hối, sám hối nghiệp chướng. Nghiệp chướng nặng muốn tu cũng tu không thành công, bắt buộc phải sám trừ nghiệp chướng. Sau khi nghiệp chướng sám trừ, lại phát nguyện, nguyện để hướng dẫn tu hành.

Thứ tư mới là tu hành, mới nói đến Tam quy, Tam quy là bước khởi đầu để tu hành, là bắt đầu của việc tu hành. Như vậy mới có thể cảm ứng đạo giao với Phật Bồ Tát. Chúng ta nghĩ xem trong việc tu hành của chúng ta năm tầng thứ này quí vị làm được mấy tầng? Nếu như nói một tầng cũng chưa có, vậy thì không phải quí vị tu mù tu bậy thì là gì? Kinh này chúng tôi giảng nhiều năm như vậy rồi, tín tâm của quí vị có kiến lập chăng? Đây là bước đầu tiên.

Bước thứ hai mới nói đến nghiệp chướng của quí vị có tiêu trừ được hay chưa. Bước thứ nhất là tín tâm của quí vị đã kiến lập hay chưa? Chưa có tín tâm. Chưa cần nói đến thành Phật, vãng sanh mà không có tín tâm, ngay cả hoằng pháp lợi sanh mà tín tâm không có thì nguy rồi! Vậy thì còn cách gì đây? Mời quí vị lên giảng tòa giảng một bộ kinh, rất khó, vô cùng khó khăn. Không khó, vấn đề chính là quí vị có tin tưởng bản thân mình chăng, quí vị không có tín tâm thì thật là khó hơn cả lên trời. Quí vị phải có tín tâm, có tín tâm thì không khó nữa.

Tôi còn nhớ, lúc tôi học Phật không có nhân duyên thù thắng như quí vị bây giờ. Muốn đọc kinh điển, kinh tìm không ra, mua cũng mua không có, muốn nghe kinh nghe cũng không được, nơi giảng kinh rất hiếm hoi. Ngày nay quí vị nhân duyên thù thắng, tôi học Phật năm thứ bảy là đã đi giảng kinh, có người còn nhanh hơn tôi nữa, học ba bốn năm thì đã ra ngoài giảng kinh, nhanh hơn cả tôi.

Ở Đài Trung chúng tôi mở giảng tòa chuyên giảng đại kinh, thầy giáo cử mấy học trò đi giảng kinh. Vào thời đó có một vị là Từ Tỉnh Dân, thầy giáo giao cho ông đi giảng Duy Thức, giảng Bách Pháp Minh Môn, ông ấy rất sợ, liền đến hỏi tôi phải làm sao? Tôi liền hỏi ông ấy, tôi nói ông học Phật mấy năm rồi? ông ấy nói tôi học Phật bốn năm rồi. Tôi nói sinh viên đại học chuyên khoa họ học Phật bao lâu? Khoảng ba bốn tháng. Tôi nói, ông bốn năm dạy cho người học ba bốn tháng còn không thể dạy được sao? Can đảm có rồi, nghĩ lại, đúng vậy, họ mới tiếp xúc với Phật Pháp chẳng qua cũng chỉ ba bốn tháng, tôi học bốn năm rồi, tôi dạy cho họ chắc cũng không có vấn đề gì. Tín tâm đã khởi lên, có tín tâm ông ta liền thành công. Can đảm đã mạnh mẽ, lên bục giảng cũng không lo sợ. Đây là nói về giới hạn thấp nhất của tín tâm.

Ngày nay nhân tài hoằng pháp rất khó có, tôi thường thường khích lệ mọi người phải phát tâm. Phát tâm đầu tiên là kiến lập tín tâm của bản thân. Như vậy mới có thể cảm ứng đạo giao với chư Phật Bồ Tát, mới có thể thực sự tiêu nghiệp chướng, khai trí tuệ.

Hai đoạn dưới đây, chúng ta đọc qua nguyên văn rồi hợp lại để giảng.

“Thập nhị giả, dung hình phục văn, bất động đạo tràng, thiệp nhập thế gian, bất hoại thế giới, năng biến thập phương, cung dưỡng vi trần, Chư Phật Như Lai, các các Phật biên vi pháp vương tử. Năng linh pháp giớ, i vô tử chúng sanh, dục cầu nam giả, đản sanh phúc đức trí tuệ chi nam.

Thập tam giả, lục căn viên thông minh chiếu vô nhị, hàm thập phương giới lập đại viên cảnh. Không Như Lai tạng, thừa thuận thập phương, vi trần Như Lai, bí mật pháp môn, thọ lãnh vô thất. Năng linh pháp giới vô tử chúng sanh, dục cầu nữ giả, đản sanh đoan chánh phước đức nhu thuận, chúng nhân ái kính hữu tướng chi nữ”.

Đây chính là cầu nam tử đắc nam tử, cầu nữ tử đắc nữ tử, đây là cầu con cái. Nói đến cầu con cái, chư vị hiểu được trong số mạng không có, điều này cầu thực sự cầu được. trong số mạng đã có rồi vậy thì không tính là cầu được. Còn có trong số mạng thí như nói có một đứa con, đứa con này cũng là oan gia trái chủ, điều này tương lai đều là những đứa con gây phiền phức. Quí vị cầu với Quan Âm Bồ Tát cầu con hiếu cháu hiền, thì đó là cầu đến, là cầu được.

Quí vị phải hiểu những lý luận này, phải hiểu đạo lý này. Cầu như lý, vậy thì đích thực là có thể cầu được. Quí vị không hiểu được đạo lý này, thờ tượng Quan Âm Bồ Tát mỗi ngày lễ lạy mà cầu xin, hi vọng con sanh được một đứa con trai tốt, vậy thì chẳng ích gì cả, lạy biết bao nhiêu năm cũng không linh. Nguyên nhân là gì? Quí vị không hiểu được đạo lý này, cầu như lý như pháp không có ai là cầu không được.

Quí vị xem xem Liễu Phàm Tứ Huấn. Viên Liễu Phàm trong số mạng không có con trai, ông ấy hiểu Phật Pháp, Phật Pháp của ông ấy là học với đại sư Vân Cốc. Vân Cốc vào cuối đời nhà Minh cũng là một vị cao tăng rất vĩ đại. Liễu Phàm học với Ngài, cho nên quí vị xem ông ấy trong một đời này thực sự có cầu tất ứng. Trong Tứ Huấn nói đến đều là nói về sự tướng, đều là nói về phương pháp, tích tướng, không nói về lý luận.

Cư sĩ Liễu Phàm không hiểu lý luận, ông ấy vận dụng không được những phương pháp thiện xảo đó. Ông ta là một người hiểu đạo lý, những lý luận này đều ở trong kinh điển. Quí vị thấy Kinh Lăng Nghiêm nói như vậy, Phẩm Phổ Môn trong kinh Pháp Hoa cũng cách nói như vậy, Chương Quán Tự Tại Bồ Tát trong Kinh Hoa Nghiêm cũng là cách nói như vậy. Cho nên chúng ta phải thực sự có cầu, phải hiểu được những điều ở đây đã nói đến.

Những nguyên lý nguyên tắc này “dung hình phục văn”, ý nghĩa này chính là nói thực sự hiểu được chân và vọng là sự việc gì vậy. Giống như trong kinh điển đại thừa thường nói: “Đạt vọng bổn chân, chân vọng bất nhị”. Lúc này “dung diệt vọng hình” khôi phục đến văn tánh, đây gọi là “dung hình phục văn”, dùng hình phục văn chính là trước đây đã nói đến “phản văn văn tự tánh”, ngữ cú khác nhau, nhưng trên thực tế là cùng một sự việc. Ngài dùng nhiều danh từ như vậy để nói, cũng là dạy cho quí vị ngộ từ chỗ này, ngộ như thế nào là cách phản văn văn tự tánh. Đây là khôi phục tánh nghe, tánh nghe là bất động.

Trước đây chúng ta đã giảng về mười lần hiển kiến, là nói về tánh thấy. Tánh thấy không sanh không diệt, không đến không đi, không những là không có động mà ngay cả tĩnh cũng không có, động tĩnh đã lìa hai bên. Mười lần hiển kiến, chư vị có thể nhìn thấy kiến tánh như vậy, căn tánh của năm căn khác cũng lại như vậy. tánh nghe, tánh ngửi, tánh nếm, tánh giác, tánh biết, tất cả đều như nhau, cho nên nó là bất động.

“Bất động đạo tràng”, tức là nói chứng nhập thật tánh các pháp. Phản văn văn tự tánh tức là kiến tánh, tức là chứng đắc thật tánh. Trong pháp môn Tịnh Độ nói “lý nhất tâm bất loạn”, chính là cảnh giới này, phản văn văn tự tánh này chính là kiến tánh. Trong nhà Thiền nói minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, vừa kiến tánh là thành Phật, điều này không giả dối tí nào cả.

Thành Phật này là Phân Chứng Phật mà Thiên Thai đại sư đã nói trong lục tức Phật. Phật Thích Ca Mâu Ni là Phật viên mãn, Phật mà quí vị thành chưa viên mãn, vì sao vậy? Vì vô minh có 41 phẩm, quí vị mới phá được một phẩm. Nhưng quí vị phá một phẩm vô minh liền thấy một phần chân tánh, quí vị thấy được chân như bản tánh, so với chân như bản tánh mà Phật đã thấy viên mãn không có gì khác nhau, không hai không khác.

Cổ nhân dùng ánh trăng để làm ví dụ, cứu cánh Phật ví dụ như trăng rằm, trăng tròn đầy, mặt trăng đó là viên mãn. Phân chứng Phật như Viên giáo sơ trú Bồ Tát thì giống như mồng hai mồng ba chúng ta nhìn thấy trăng khuyết vậy, vừa lộ ra được một chút trăng khuyết. Quí vị nghĩ xem ánh sáng của trăng khuyết và ánh sáng của trăng rằm có khác nhau chăng? Không có gì khác. Ánh trăng rằm là thực sự là ánh trăng, vậy thì ánh trăng khuyết mồng hai, mồng ba kia cũng là ánh trăng thực sự, không giả chút nào cả. Cho nên tâm tánh của quí vị lộ ra liền gọi là thành Phật.

Trong Kinh Kim Cang nói về Chư Phật Như Lai, quí vị xem chú giải của cư sĩ Giang Vị Nông nói đến 41 vị Phật, 41 vị là nói về Viên giáo. Từ Sơ Trú trở đi Thập Trú, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa, Đẳng Giác, đây là 41 vị, Diệu Giác chính là Như Lai quả địa. Tổng cộng là 42 vị Phật, 42 vị Phật này đều là chân Phật. Chúng ta niệm Phật niệm đến nhất tâm bất loạn, lý nhất tâm bất loạn chính là địa vị của Viên giáo Sơ trú.

Cho nên chư vị niệm Phật niệm đến lý nhất tâm là thành Phật rồi, lúc niệm đến lý nhất tâm quí vị có biết được chăng? Quí vị biết được, vì sao mà hiểu được vậy? Giống như kinh điển vừa mở ra nhìn thấy cảnh giới trong kinh nói hoàn toàn là cảnh giới mà bản thân đã thân chứng, vậy là đúng rồi, không có sai khác.

Ngày nay chúng ta nhìn thấy cảnh giới này là cảnh giới của Quán Thế Âm Bồ Tát, không phải là cảnh giới của bản thân chúng ta. Nếu như mở kinh quyển ra vừa nhìn thấy cảnh giới này chính là cảnh giới mà bản thân chứng đắc, thì bản thân sẽ hiểu được mình đã thành Phật. Vì thế đến lúc chứng quả tác dụng của kinh điển là ấn chứng cho quí vị, chứng minh cho quí vị, bản thân quí vị đến cảnh giới nào rồi, chứng minh cho quí vị. Trong quá trình tu hành nó chỉ đường cho quí vị, đến lúc chứng quả là làm chứng minh cho quí vị. Kinh điển có hai loại tác dụng như vậy.

Cho nên chúng ta thấy mỗi một đoạn, câu chữ đều dùng không giống nhau. Đây là nơi nơi đều đang nhắc nhở chúng ta, hi vọng chúng ta có thể phản văn văn tự tánh, có thể kiến tánh thành Phật. Đã kiến tánh rồi, sau khi kiến tánh lại “đi vào thế gian”, đó chính là “lên thuyền từ trở lại độ chúng sanh”. Vì vậy chư vị nếu như kiến tánh, lúc niệm đến lý nhất tâm bất loạn quí vị liền ngồi “bất động đạo tràng”. Bất động đạo tràng này ở đây chính là Lăng Nghiêm đại định.

Trong kinh luận thường nói “Na già thường tại định vô hữu bất định thời”, quí vị ở trong Lăng Nghiêm đại định, vậy thì quí vị đương nhiên đầy đủ Như Lai trí tuệ, đầy đủ Như Lai phương tiện. Lúc này “thiệp nhập thế gian”, thiệp nhập thế gian là độ chúng sanh, đây là đại từ đại bi.

“Bất hoại thế giới”, đối với tất cả hiện tượng thế gian tuyệt đối không phá hoại, thiên đường vẫn là thiên đường, địa ngục vẫn là địa ngục. Quí vị biến địa ngục thành thiên đường, vậy là quí vị phá hoại địa ngục, quí vị phá hoại pháp thế gian. Nên không phá hoại pháp thế gian! Vì sao không làm hoại? Chư vị nên biết trong cảnh giới của họ là nhất chân pháp giới, không hư không thực, mộng huyễn bào ảnh.

Nói cách khác, không có hoại cũng không có thành, thành hoại đều không có. Phổ độ chúng sanh, phải độ chúng sanh có duyên, có duyên là thế nào? Người có đủ thiện căn phước đức thì làm tăng thượng duyên cho họ, vậy mới có thể độ họ. Người thiện căn phước đức chưa đầy đủ, nếu như độ họ thì phiền phức lớn rồi. Nói cách khác, là tăng trưởng vô minh tà kiến cho họ, cho nên lúc này không thể độ họ, phải đợi cơ duyên thành thục mới có thể độ họ, thành thục có tầng thứ.

Thí dụ như chúng ta dùng ngũ thừa Phật Pháp mà nói, thì nhân thừa Phật Pháp nhân duyên thành thục. Thiên thừa nhân duyên thành thục, quyền tiểu nhân duyên thành thục khác nhau. Tại giai đoạn nào thành thục thì dùng phương pháp của giai đoạn đó để tiếp dẫn họ, để giúp đỡ họ. Đây gọi là “đệ tử nhà Phật, không bỏ một ai”, đây là nói về “bất hoại thế giới”.

“Năng biến thập phương cung dưỡng vi trần, Chư Phật Như Lai, các các Phật biên, vi pháp vương tử.” Đây chính là họ có thể làm cho người muốn cầu con cái có thể đạt được một đứa con tốt, nguyên lý chính tại nơi đây. Tức là Ngài có năng lực này, cúng dường khắp mười phương vi trần Chư Phật Như Lai. Hơn nữa tại các thế giới Phật làm pháp vương tử, lý của nó chính tại đây vậy. Cho nên Ngài có thể khiến cho chúng sanh trong pháp giới không có con cái muốn cầu con cái, ngài liền có thể đến cảm ứng đạo giao. Ai đến vậy? Quán Thế Âm Bồ Tát đến.

Quí vị cho rằng đứa con đó là ai? Là hóa thân của Quán Thế Âm Bồ Tát đến làm con trái của quí vị. Dưới đây không nói, quí vị cũng hiểu được Quán Thế Âm Bồ Tát hóa thân đến làm con gái quí vị. Quí vị nghĩ nghĩ xem, quí vị phải hiểu lý, nếu không hiểu đạo lý này, thì có tư cách gì làm phụ thân, mẫu thân của Quán Thế Âm Bồ Tát. Phước báo này lớn biết bao! Đây là điều chân thật, không giả chút nào.

Không những Quán Thế Âm Bồ Tát như vậy, mười phương chư Phật Bồ Tát mỗi vị đều như vậy. Cho nên nếu như thực sự hiểu được thì đích thực có cầu tất ứng, quí vị không hiểu được đạo lý này cầu Quán Thế Âm Bồ Tát, Quán Thế Âm Bồ Tát tặng cho quí vị một đứa con. Ngài làm gì mà có nhiều đứa con như vậy? Cho nên phải hiểu được đạo lý, đây là nói về hóa thân. Giống như trong kinh giảng cho chúng ta thiên bách ức hóa thân. Vậy nên nói là như lý như pháp để tu học, quí vị cầu nguyện không có gì là cầu không được.

Đoạn văn dưới đây rất dễ nói, nhưng trước nó có hai câu khác nhau, đó chính là chỗ nói đến cầu con trai thì nói “dung hình phục văn, bất động đạo tràng”. Ở đoạn cầu con gái thì ngài dùng “lục căn viên thông, minh chiếu vô nhị, hàm thập phương giới, lập đại viên cảnh, Không Như Lai tạng”, mấy câu này không tương đồng. Trên thực tế, như vừa mới nói, là cùng một ý nghĩa. Đây là nói “lục căn viên thông”, chương này gọi là Chương Viên Thông. “Nhất căn phản nguyên, lục căn hỗ dụng”, đây gọi là viên thông.

“Minh chiếu vô nhị”, đây là nói duy viên, viên đến cực điểm, cho nên mới vô nhị.

Thông, là thông đạt vô ngại, cho nên mới có thể bao hàm mười phương pháp giới. Minh là ý nghĩa của chữ chiếu, cho nên mới nói đây là đại viên cảnh trí. Vậy chúng ta hiểu được cảnh giới này là chuyển A lại da thành đại viên cảnh trí, cảnh giới này tương đối cao. Cho dù trong Viên giáo nói, thông thường cũng nói thất địa Bồ Tát trở lên là chuyển A lại da thành đại viên cảnh trí.

Hàm giới, đây là nói bản thể của Không Như Lai tạng. Ngài đầy đủ những thành tựu này, thế nên ngài mới có thể thuận theo. Thuận theo, đây chính là nữ đức, ngài có thể thuận theo pháp môn, có thể tiếp thu, có thể lãnh thọ, có thể không mất. Những thứ này vào thời xưa chúng ta nói đều là đức của người nữ. Bồ Tát có được uy đức như vậy đối với những chúng sanh muốn cầu con gái trong mười phương pháp giới, ngài dùng hóa thân này để mãn nguyện vọng cho họ. Đây cũng là bạt khổ cho chúng sanh, mãn nguyện cho chúng sanh. Chưa đạt đến năng lực này thì làm không được.

Chư Phật Như Lai mỗi mỗi đều đã chứng đắc viên thông, mỗi mỗi đều có năng lực này. Chỉ sợ chúng ta không hiểu được như pháp mà cầu, hiểu được đạo lý này rồi như lý như pháp mà cầu thì không có ai là cầu không được. Quán Thế Âm Bồ Tát sẽ không lừa gạt chúng ta, sẽ không nói lời vọng ngữ, chúng ta ở đây đọc kinh về Quán Thế Âm Bồ Tát cũng giống như Quán Thế Âm Bồ Tát nói chuyện với chúng ta vậy. Thời gian đã, thập tứ vô úy đoạn sau vẫn còn một điều.

Hết tập 11

Tập 12

Xin mở kinh trang 152: “Thập tứ giả, thử tam thiên đại thiên thế giới, bách ức nhật nguyệt hiện trú thế gian, chư pháp vương tử, hữu lục thập nhị ức, hằng hà sa số, tu pháp thùy phạm, giáo hóa chúng sanh, tùy thuận chúng sanh, phương tiện trí tuệ, các các bất đồng”, bắt đầu từ đoạn này.

Đây là điều cuối cùng trong 14 điều vô úy, ở đây nói đến trì danh. Lần trước đã có giảng đến “cầu con trai được con trai, cầu con gái được con gái”, giảng đến điều này. Họ nghe tôi giảng đến trong Kinh Lăng Nghiêm nói, phàm là người cầu con mà có sở đắc, là con cái đều là hóa thân của Quán Thế Âm Bồ Tát, tức là Quán Thế Âm Bồ Tát linh hóa ngàn vạn ức. Linh có thể phân chăng?

Mà các con trai con gái do Quan Âm hóa thân, tại thế gian thành tựu học đạo có những sai khác. Họ cũng có thất tình ngũ dục, tạo nghiệp cũng là điều khó tránh. Tức những người con đó sau khi qua đời có chứng đắc, người đắc quả A la hán, là quả vị A la hán ư? Hoặc cũng vượt qua cả Quan Âm bổn vị chăng? Có người chưa chứng đắc quả vị thì khó thoát ly luân hồi chăng? Hay là trả hết tất cả nghiệp rồi trở về với Quán Thế Âm Bồ Tát bổn vị? Quí vị hỏi những vấn đề này, chủ yếu là linh này có thể phân hay không, chủ yếu là hỏi về vấn đề này.

Lúc còn chưa khai ngộ thì có thần thức, chúng ta thông tục nói là linh hồn, chính là hiện tại thường gọi nó là vấn đề về linh. Vấn đề này trong mấy mươi năm lại đây, ở Trung Quốc, nước ngoài đều đang nhiệt tình thảo luận. Linh là thứ không thể phân chia, vì sao không thể phân? Bởi vì linh là từ trong mê chấp mà sản sanh ra, cho nên nó không thể phân. Bồ Tát kiến tánh trở lên, giống như Quán Thế Âm Bồ Tát là người đã thành Phật tái sanh, chúng ta hỏi ngài có linh chăng? Nói với chư vị rằng, ngài không có linh, cho nên Ngài mới có thể được đại tự tại. Bởi vì quí vị có linh hồn cho nên không tự tại, đạo lý này chính tại đây vậy.

Linh là có phạm vi, điều này trong Phật Pháp nói là thần thức, nó có phạm vi. Chúng ta nêu một ví dụ để nói, ví dụ này cũng là ví dụ mà trong kinh luận thường nói. Chân như bản tánh ví như biển lớn thanh tịnh, chấp trước của chúng ta cũng giống như bọt nước nổi lên trong biển lớn đó vậy. Bọt nước này ta gọi nó là A lại da thức, người mê hoặc điên đảo thì coi bọt nước này là biển lớn, coi nó thành toàn thể của biển lớn. Ý nghĩa này là ví dụ cho người mê, cho rằng A lại da thức là thân thể của chúng ta. Đạo lý chính là đây vậy. Vì thế phá mê khai ngộ, minh tâm kiến tánh, bọt nước này phá rồi, phá rồi hóa ra chính là biển lớn. Cho nên bọt nước trong biển lớn và biển đích thực là một không phải hai, người mê nhìn ra thành hai sự việc, người giác ngộ nhìn thấy chỉ là một sự việc, không một cũng là không khác.

Trong kinh thường nói: “Thiên giang hữu thủy thiên giang ánh”, hóa thân của Quán Thế Âm Bồ Tát cũng giống như mặt trăng trên trời vậy, ứng hóa thân của Ngài cũng giống như mặt trăng ở trong nước. Vậy nếu chúng ta hỏi, xem mặt trăng này thành linh, nó có thể phân chăng? Thế gian này khắp nơi, nơi nào có nước thì trong đó đều có bóng mặt trăng. Phải chăng mặt trăng đó đã phân thành rất nhiều rất nhiều thân để đi vào trong nước?

Quí vị nghĩ nghĩ xem mặt trăng có phân chăng? Không phân. Quán Thế Âm Bồ Tát không chỉ là Ngài, ứng hóa thân của chư Phật Bồ Tát quí vị nói xem có phân chăng? Không phân. Không có phân thì họ làm sao có thể bản vị? Ngày nay mặt trăng này chúng ta bưng một thau nước rửa mặt, trong đó liền có mặt trăng tức có ảnh của mặt trăng trong đó. Chúng ta đem đổ nước đi ảnh mặt trăng không còn nữa, ảnh mặt trăng này phải chăng lại quay về với mặt trăng trên trời rồi? Quí vị có nhìn thấy nó trở về chăng? Nếu đổ nước vào lại, quí vị có nhìn thấy mặt trăng từ đâu đến rồi vào trong đó chăng, có nhìn thấy nó trở lại chăng? Không có hiện tượng này.

Chư Phật Bồ Tát ứng hóa thân, nói rằng ngàn trăm ức hóa thân chính là như vậy. Không những chư Phật Bồ Tát ngàn trăm ức hóa thân như vậy, bản thân chúng ta cũng có ngoại lệ gì đâu? Đạo lý này chư vị nên tỉ mỉ để tham cứu. Quí vị nêu ra những tri kiến này, đây đều là phân biệt chấp trước, đối với việc tu học của quí vị, đối với nhất tâm, khai ngộ của quí vị, đều có chướng ngại. Đây là điều bản thân chúng ta phải hiểu rõ. Bỏ đi phân biệt chấp trước tâm chúng ta được thanh tịnh, trong tâm thanh tịnh sản sanh trí tuệ. Trong trí tuệ quán chiếu mới hiểu được chân tướng sự thật.

Nhưng quí vị nên ghi nhớ lúc mê quí vị có một cái linh, tức quí vị có một thần thức, chúng ta thông tục thường nói có một linh hồn. Linh hồn này ở trong lục đạo xả thân thọ thân, tạo nghiệp chịu báo, đều là nó. Đây là mê mới có một hiện tượng như vậy, sau khi ngộ rồi không còn nữa. Sau khi ngộ nếu còn có chấp trước vậy thì thanh tịnh pháp thân của quí vị làm sao mà chứng đắc được?

Pháp thân, chúng ta ở trong giảng đường đã nhắc nhở với chư vị nhiều lần rồi, pháp là chỉ cho vạn pháp, thập pháp giới y báo chánh báo trang nghiêm, bao gồm cả hư không của chúng ta. Pháp là vạn pháp, duy chỉ người giác ngộ họ mới thực sự hiểu được tất cả vạn pháp, tức là thân của bản thân. Điều này trong chốc lát quí vị không hiểu được ý nghĩa của nó. Chúng tôi cũng dùng rất nhiều ví dụ để nói với mọi người.

Ví dụ như chúng ta nằm mộng, cảnh giới trong giấc mộng này giống nhau. Toàn thể cảnh mộng chính là một tâm của bản thân chúng ta, một tâm mà biến hiện ra toàn thể cảnh mộng. Trong toàn thể cảnh mộng có pháp nào không phải là tâm của bản thân? Điều này sau khi quí vị tỉnh lại, quí vị nghĩ nghĩ xem, đúng vậy! Toàn thể cảnh mộng đều là vật do tâm chính minh biến hiện ra, trong cảnh mộng thân này của bản thân là bản thân biến hiện ra. Còn có người khác cũng là bản thân biến hiện ra.

Quí vị niệm Phật mộng thấy Phật Bồ Tát, Phật Bồ Tát vẫn là bản thân quí vị biến hiện ra. Trong mộng có núi sông đất đai, hư không, ở trong mộng toàn là bản thân quí vị biến hiện ra, ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm. Nhưng quí vị ở trong mộng không hiểu được lúc mình đang nằm mộng. Quí vị không thể nào phân biệt, trong cảnh mộng đó chia mình chia người, trong cảnh giới đó mê hoặc điên đảo.

Nếu như giác ngộ rồi, ta hiện tại đang nằm mơ, vừa nghĩ thì toàn thể cảnh mộng đều là bản thân mình, vậy thì quí vị ở trong mộng đã chứng đắc thanh tịnh pháp thân rồi. Quí vị sẽ không cho rằng thân này của bản thân quí vị là thân quí vị nữa. Quí vị hiểu được tự tâm của ta biến hiện ra tất cả vật đều là thân chính mình. Tình hình đó thì sẽ khác rồi, cảnh giới như vậy không khó để thấy được.

Chúng ta có rất nhiều đồng tu học Phật, học Phật lâu ngày, tâm địa đích thực tương đối thanh tịnh, họ ở trong mộng sẽ giác ngộ được bản thân mình hiện tại đang nằm mộng. Họ giác ngộ được bản thân đang nằm mộng, cảnh giới trong mộng không trở ngại nữa.

Từng có một vị đồng học nói với tôi, lúc anh ta nằm mộng, ở trong mộng bỗng chốc cảm giác được ta hiện tại đang nằm mộng, trong mộng “phàm có hình tướng đều là hư vọng”, anh ta bỗng nhiên nghĩ đến trong kinh Phật nói tường vách không có chướng ngại. Anh ta mộng thấy đi xuyên qua bức tường ấy, quả nhiên đi qua được, đó là tường vách ở trong mộng. Đây chính là nói những cảnh giới mà Phật đã giảng, anh ta lúc nằm mộng biết được bản thân đang nằm mộng, trong cảnh mộng nhìn thấy được những cảnh giới của Phật, sự sự vô ngại, anh ta đã chứng được, nhưng sau khi tỉnh lại lại không được nữa.

Phật nói với chúng ta thập pháp giới y báo chánh báo trang nghiêm trước mắt chúng ta, chính là chân tâm của chúng ta biến hiện ra. Chư vị phải hiểu được, lúc quí vị nằm mộng, cảnh mộng này là cảnh giới mà thức thứ sáu biến hiện ra, thức thứ sáu biến hiện. Ngày nay chúng ta, cảnh giới này là thức A lại da biến hiện ra. Điều này trong kinh luận Duy thức nói rất rõ ràng, rất thấu triệt, nói rất tường tận.

Cho nên quí vị nếu như không ngộ pháp thân, thì pháp thân ngay trước mắt quí vị cũng không thể chứng đắc, cũng giống như trong mộng vậy, quí vị mê. Quí vị nếu ngộ, ngộ rồi hóa ra thanh tịnh pháp thân là ngay trước mắt, cảnh giới sáu trần mà sáu căn tiếp xúc đến không có pháp nào không phải là thanh tịnh pháp thân của chính mình.

Nói cho quí vị rằng, quí vị có được một chút khái niệm như vậy, nhưng quí vị không thể chứng đắc. Vì sao không thể chứng đắc? Đó chính là quí vị không thể đột phá cửa ải mê. Vì sao không thể đột phá cửa ải mê? Bởi vì tâm của ta không thanh tịnh, ta có chấp trước, có phiền não, có chấp trước căn bản là ngã chấp và pháp chấp. Có những thứ này rồi, đó chính là mê, quí vị đã phá được ngã chấp pháp chấp tức là thành Phật, Phật và phàm phu không có sai khác. Có chấp trước thì gọi là phàm phu, không có chấp trước thì gọi là Phật, hai loại chấp trước ngã chấp và pháp chấp đều có, đây là lục đạo phàm phu. Có pháp chấp mà không có ngã chấp đây là nhị thừa, chúng ta gọi là thanh duyên thừa, Tiểu thừa A la hán, Bích chi Phật. Hai loại chấp trước đều không có đây là Phật, là Bồ Tát.

Chân tướng sự thật chẳng qua cũng chỉ là như vậy. Phật dùng một câu mà nói rõ ràng cho chúng ta, chủ ý chính là muốn bản thân ta thân chứng cảnh giới này. Chứng đắc rồi, được đại tự tại gọi đó là phá mê khai ngộ, li khổ đắc lạc. Chứng được cảnh giới này không còn sanh tử nữa, không còn phiền não nữa, cũng không còn luân hồi, thập pháp giới cũng không còn nữa. Cho nên pháp giới vốn là nhất chân.

Ngộ có cạn sâu không tương đồng, có người ngộ cạn, có người ngộ được sâu, vì thế quả vị cũng có cao thấp khác nhau. Giống như vị thứ của Đại thừa Bồ Tát có Thập Tín, Thập Trú, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa, Đẳng Giác, Diệu Giác, 52 vị thứ, tức là mê ngộ sâu cạn không tương đồng mà nói, thật ra làm gì có những thứ này. Điều này trong pháp bình đẳng bất đắc dĩ mà nói ra pháp sai biệt. Bởi vì tâm chúng sanh là tâm sai biệt, tức là tâm phân biệt, tâm chấp trước. Cho nên Phật mới dùng phương tiện thiện xảo này để tiếp dẫn chúng ta.

Tu học Phật Pháp, điều trong kinh luận nói không cần nghi hoặc. Vì sao không cần nghi hoặc? Bởi vì ngôn ngữ của họ là phi ngôn ngữ. Trong Kinh Kim Cang nói, văn tự tức không phải văn tự. Nếu như nó là ngôn ngữ, là văn tự, quí vị có thể phân biệt nó, có thể nghiên cứu nó. Vó không phải văn tự, không phải ngôn thuyết quí vị làm sao mà nghiên cứu? Đây là điều không tương đồng của kinh điển Phật pháp và thư tịch thế gian.

Chúng ta dùng phương pháp đọc sách của thế gian để học Phật Pháp, vậy thì không đạt được gì. Ngôn thuyết văn tự của Phật Pháp, nó không phải là giảng lý cho chúng ta, cũng không phải nói cho chúng ta những gì là chân tướng sự thật. Vì sao vậy? Lý và sự đều không có, đúng như cổ nhân nói “thiên hạ bổn vô sự, dung nhân tự nhiễu chi” (thiên hạ vốn vô sự, bản thân tự chuốc phiền). Thiên kinh vạn luận tám vạn bốn ngàn pháp môn của Phật, dùng để làm gì? Nó là phá chấp trước cho chúng ta. Đại chủ ý của kinh luận là chỗ này. Quí vị nếu như lật mở Lục Tổ Đàn Kinh trong đó nói, tâm thập lục đối, thiên nhiên Phật Pháp, quí vị sẽ hoảng nhiên đại ngộ, là phá chấp trước.

Ngày nay chúng ta đọc kinh Phật khó, khó ở đâu vậy? Bởi vì không phải tại hiện trường. Giống như Phật ở trong Kinh Lăng Nghiêm nói về những đạo lý, chúng ta không có mặt tại hiện trường. Hiện tại chúng ta cũng giống như nói là đang nghe ghi âm của những ký giả đưa tin, đang xem băng ghi hình, đang nghe băng ghi âm, không phải là hiện trường. Tình hình hiện trường không nhìn thấy được, đây là điều rất khó rất khó.

Nếu như quí vị có mặt tại hiện trường, vậy thì rất dễ dàng để khai ngộ. Vì sao vậy? Người thỉnh pháp đó họ nêu ra vấn đề, họ có những chấp trước gì, họ có những tri kiến gì, Phật vừa khai thị, chấp trước của họ sẽ không còn nữa, tri kiến của họ hóa giải được rồi, họ đại triệt đại ngộ, đạo lý là đây vậy. Càng là Phật Pháp Đại thừa liễu nghĩa thì càng phù hợp với nguyên tắc này.

Đối với những người mê hoặc trầm trọng, chấp trước kiên cố, Phật không thuyết pháp cho họ, Phật dạy họ những gì? Dạy họ đạo lý làm người, dạy đoạn ác tu thiện, để họ không đọa vào ba đường ác, làm cho họ được an vui nơi cõi người trời, dạy những điều này. Những điều này được gọi là dạy học bất liễu nghĩa. Đó là bởi vì hạng người này căn tánh chấp trước kiên cố quá, tâm phân biệt quá nặng, bất đắc dĩ mà bày ra như vậy.

Người phiền não nhẹ, người chấp trước không nặng quá, thì Phật thường giảng cho họ liễu nghĩa cứu cánh nhất thừa Phật Pháp, đó gọi là chúng sanh căn tánh thành thục. Trong kinh nói căn tánh thành thục chính là chỉ cho hạng người này.

Ở đoạn này chúng ta nói đến điều này, cũng tương đương như trả lời cho ý nghĩa của trước đây. Ở đây nói: “Thử tam thiên đại thiên thế giới”, chữ ‘thử’ này chỉ cho thế giới ta bà của chúng ta. “Tam thiên đại thiên thế giới” chính là chỉ cho thế giới ta bà, là khu vực mà Phật Thích Ca Mâu Ni giáo hóa. “Bách ức nhật nguyệt” trong đây có một trăm ức đơn vị thế giới hoặc là chúng ta gọi đó là tiểu thế giới, tiểu thế giới này hiện nay theo cách nói các nhà khoa học chính là thái dương hệ. Trong đại thế giới của chúng ta có một trăm ức thái dương hệ. Chư vị phải hiểu được một trăm ức này phải chăng là một con số xác định?

Đây không phải là một con số xác định, đây là một con số khái lược. Bởi vì có thế giới còn chưa đến một trăm ức, có thế giới vượt qua rất nhiều rất nhiều. Thế giới có lớn nhỏ khác nhau. Điều này có liên quan rất lớn đến nguyện lực của Phật, nghiệp lực của chúng sanh. Cho nên mỗi một thế giới chỉ có thể nói một cách khái lược. Hay là chúng ta nói đại đa số là như vậy, chứ không phải hoàn toàn là như vậy, vì vậy chúng ta không nên cứng nhắc ở trong kinh luận. Trong kinh văn có rất nhiều con số chính xác, đích thực là con số.

Thí như nói tám vạn bốn ngàn phiền não, tám vạn bốn ngàn này là một con số, không phải là nói khái lược, đích xác chính là tám vạn bốn ngàn điều. Giống như ở đây nói ‘bách ức nhật nguyệt’, đây là con số khái lược, chúng ta phải nhận thức cho rõ ràng.

“Hiện trú thế gian, chư pháp vương tử”, ‘hiện’ là nói hiện tại. ‘Trú’ chính là nói an trú tại thế giới này, cũng tức là nói những vị Bồ Tát này tùy loại hóa thân. Tùy loại hóa thân có nhiều ít? Ở đây cũng nói một con số khái lược “lục thập nhị ức hằng hà sa số”, quí vị nếu như đến Ấn Độ đi xem xem sông Hằng, cát trong sông Hằng đó nhỏ như vậy, giống như bột mì vậy, quí vị đi mà đếm, đi đếm thử xem cát trong sông Hằng có bao nhiêu. Phật nói về số lượng Bồ Tát có nhiều ít? Có 62 ức hằng hà sa. Vậy nói thẳng ra là chẳng thể nào mà tính đếm được.

Trong thế giới ta bà có nhiều Bồ Tát như vậy, vậy quí vị đồng học lại hỏi rồi, Bồ Tát ứng hóa đến thế gian chúng ta cũng có thất tình ngũ dục, họ cũng có tạo nghiệp, đây mà gọi Bồ Tát gì! Sự việc này là bản thân quí vị điên đảo rồi, quí vị điên đảo như thế nào? Quí vị phải đi đọc Kinh Hoa Nghiêm cho kỹ càng, thì chúng ta mới tìm ra cửa để vào.

Trong Bồ Tát đạo tu hành chỉ có một người, chính là bản thân, ngoài bản thân ra đều là thiện tri thức, đều là Phật, đều là Bồ Tát, quí vị đã thành Phật, đã thành Bồ Tát. Nếu như quý vị nhìn bên ngoài đây là chúng sanh, họ còn tạo tội nghiệp, vậy không phải cũng giống như quí vị hiện tại đọc kinh Hoa Nghiêm nhìn thấy Bà la môn Thắng Nhiệt ngu si, Cam Lồ Hỏa vương giết người, Phiệt Tô mật đa nữ tà dâm, toàn làm ác nghiệp, quí vị mở Kinh Hoa Nghiêm ra xem xem 53 lần tham bái là gì?

Tín tâm của quí vị hoàn toàn không còn nữa, thầy của Thiện Tài đồng tử những vị thiện tri thức đó đều là Bồ Tát còn phạm sát, đạo, dâm, vọng. Đó là quí vị không hiểu được cảnh giới của Phật Bồ Tát, quí vị không hiểu được cảnh giới của nhất chân pháp giới. Cho nên người học này, tức là học trò, người học trò đi tham học này chỉ có một người chính là thiện tài đồng tử, Thiện Tài không có bạn học. Thiện Tài nếu như có một người bạn học, hai người họ đã nảy sanh tranh cãi, ngươi có tài cán gì, ngươi và tôi là bạn học, ngươi cũng như tôi thôi. Chư vị nghĩ xem, tâm của quí vị loạn, khởi phân biệt, khởi chấp trước, quí vị muốn tu nhất tâm bất loạn tu không được.

Duy nhất học trò chỉ có một người, ngoài ra toàn là chư Phật Bồ Tát thị hiện, thị hiện đủ các cảnh giới, thị hiện là cảnh giới thiện, người học chúng ta phải làm thế nào? Trong cảnh giới này không sanh tâm hoan hỷ, không động tâm. Cảnh giới rõ ràng thấu suốt, thấu triệt phân minh, vì sao vậy? Chúng ta tu nhất tâm bất loạn nhìn thấy cảnh giới thiện, trong tâm vừa sanh hoan hỷ, tâm loạn rồi. Chúng ta người niệm Phật bỗng nhìn thấy A Di Đà Phật cầm hoa sen đến tiếp dẫn rất hoan hỷ, tôi cầu nhiều năm như vậy cũng coi như cầu được A Di Đà Phật đến rồi, ý niệm này của quí vị vừa sanh là hỏng rồi, tâm loạn mất, liền không thể vãng sanh. Nhìn thấy tất cả chúng sanh tạo ác nghiệp, sát, đạo, dâm, vọng quí vị lại nổi tâm sân nhuế, trong tâm thấy rồi lại buồn bực, tâm quí vị loạn.

Trong 53 lần tham học có thuận cảnh, có nghịch cảnh, có hành vi hợp lý, có hành vi không hợp lý. Trên thực tế, chính là gì? Chính là sáu căn của chúng ta tiếp xúc với cảnh giới trước mắt, chúng ta phải giống như Thiện Tài đồng tử vậy. Học những gì? học thấu triệt phân minh, như như bất động. Vì sao vậy? Không có pháp không phải là thị hiện của chư Phật Bồ Tát. Quí vị cũng không nên hỏi họ, họ tạo những nghiệp gì, tương lai thọ quả báo gì, họ tạo nghiệp chịu quả báo có liên quan gì đến ta đâu? Căn bản chẳng liên quan gì cả, ta lo lắng cho họ làm gì! Không phải là họ khởi tâm động niệm, là bản thân ta khởi tâm động niệm.

Cũng giống như trong Đình Phong Phan, những người xuất gia cùng cư sĩ tại gia kia đang biện luận rốt cuộc là gió động hay là phan động? Lục Tổ Huệ Năng chỉ một câu đã điểm tỉnh được, không phải gió động, cũng không phải phan động, mà tâm các ngươi động, tâm ta động. Cảnh giới bên ngoài như như bất động, lúc nào ta có thể nhìn thấy cảnh giới này, tức chứng được nhất chân pháp giới, vào trong cõi Thật báo trang nghiêm. Cõi Thật báo trang nghiêm ở đâu vậy? Chính ngay hiện tiền, trước mắt chúng ta. Chỉ cần ở trong cảnh giới không động tâm, quí vị liền thấy được.

Tôi giảng Kinh Hoa Nghiêm nhiều lần nói với quí vị, trong Tịnh Độ nhất tâm bất loạn có thể nhập vào nhất chân pháp giới của Kinh Hoa Nghiêm, là đã vào trong đó. Người tu hành nếu như không hiểu được đạo lý này, đó chính là tu mù tu bậy, dù tu một đời cũng tìm chưa ra cửa mà vào. Nếu biết tu thì ba năm năm liền có tin tức, tâm khai ý giải, pháp hỷ sung mãn, liền được thọ dụng.

Vì thế tu hành, nhất định phải hiểu được tu hành gì, hành đó là gì. Hành là hành vi của chúng ta, không phải là tu cho người khác, là hành vi của ba nghiệp thân, khẩu, ý. Chúng ta mê vậy mới phải sửa đổi, tu sửa là họ giác ngộ. chúng ta có tà tri tà kiến cần phải sửa đổi, tu sửa thành chánh tri chánh kiến. Chúng ta nơi nơi nhiễm ô, chấp trước, đây là bệnh của chúng ta.

Chúng ta phải tu cảnh giới của thân tâm đều là thanh tịnh, khi tâm thanh tịnh, thân liền thanh tịnh, thân tâm thanh tịnh rồi, cảnh giới liền thanh tịnh. Cho nên chư Phật Bồ Tát nhìn cảnh giới này là cảnh giới gì, tướng thanh tịnh tịch diệt. Chúng ta nhìn cảnh giới này không thanh tịnh, vì sao không thanh tịnh? Bởi vì tâm chúng ta tướng sanh diệt nhiễm ô, tâm theo cảnh giới bên ngoài, cảnh giới cũng là sanh diệt nhiễm ô.

Phật tâm thanh tịnh chiếu cảnh giới bên ngoài cũng là một vị thanh tịnh. Cho nên cảnh là tùy tâm chuyển, là tâm chuyển cảnh giới, không phải cảnh giới chuyển tâm. Cảnh giới chuyển tâm vậy là điên đảo, đây gọi là phàm phu. Tâm chuyển cảnh giới đây là chánh lý, đây gọi là Phật Bồ Tát. Đây là cảnh giới của thánh nhân.

Ở đây nói: “Hiện trú thế gian, chư pháp vương tử, hữu lục thập nhị ức, hằng hà sa số”. Họ tại thế gian này thị hiện nhiều thân phận khác nhau, thị hiện vào trong các ngành các nghề, nhục nhãn phàm phu chúng ta không biết được. Nếu như quí vị muốn chứng được huệ nhãn, pháp nhãn, thì quí vị vừa thấy thế gian này của chúng ta có rất nhiều Phật Bồ Tát đang thị hiện.

“Tu pháp thùy phạm, giáo hóa chúng sanh” đích thực là Phật Bồ Tát tận tình khuyên bảo, dùng vô lượng phương tiện thiện xảo, để giáo hóa chúng ta, để khải thị cho chúng ta. Tuy nhiên bản thân chúng ta mất hết cảm giác, đối với các loại phương tiện thiện xảo của Phật Bồ Tát, chúng ta không còn cảm giác gì. Nhưng sự thị hiện của chư Phật Bồ Tát trước nay chưa hề gián đoạn, giống như thế nào? Quí vị có thể lãnh hội ta dạy cho quí vị, quí vị không thể lãnh hội ta vẫn làm như vậy cho quí vị thấy, trước nay chưa từng gián đoạn.

Như trong Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện có nói: “Vô hữu bì quyện”, họ không mệt mỏi, họ không chán nản, bất luận là quí vị có hiểu chăng, cũng không kể quí vị tán thán chánh pháp hay hủy báng chánh pháp, đều không quan tâm, chưa từng gián đoạn, chưa từng nghỉ ngơi, đang “tu pháp thùy phạm”. Đây chính là điều chúng ta thường nói hành vi độ chúng sanh.

Hành vi độ chúng sanh có hai hiện tượng, một loại thuộc về hạnh chân thật, một loại là phương tiện hạnh. Phương tiện hạnh là hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Đây là lợi hành và đồng sự ở trong tứ nhiếp pháp. Ở đây nói “tu pháp thùy phạm, giáo hóa chúng sanh” tùy thuận chúng sanh, hai câu này chính là tùy theo thật hạnh sở tu của bản thân.

“Tùy thuận chúng sanh phương tiện trí tuệ” đây là tùy theo sở dục của họ, tức là tùy chúng sanh mà hành, gọi là “hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”, mục đích đều là khiến cho chúng sanh giác ngộ. Ví như một chúng sanh tạo ác, chư Phật Bồ Tát thị hiện làm bạn bè với họ, ngày ngày cùng với họ làm việc xấu. Họ làm việc xấu, thực sự tạo nghiệp, tạo tội nghiệp, Phật Bồ Tát tùy hỷ chúng sanh, giúp họ làm việc xấu, dẫn dụ họ làm việc xấu. Khi làm hết việc xấu, một khi đã giác ngộ, quay đầu, Phật Bồ Tát cần chính là điều đó. Họ bỗng chốc giác ngộ, bỗng quay đầu, đây chính là Phật Bồ Tát độ họ. Sự việc như vậy trong thế gian của chúng ta không ít.

Phật Bồ Tát làm thế nào để độ họ? Chính là Phật Bồ Tát và họ cùng làm việc xấu, cùng làm bạn thân với họ, họ làm việc xấu thì người bạn kia của họ còn làm việc xấu hơn. Kết quả sau này phạm pháp bị bắn chết, họ bỗng giác ngộ được làm việc xấu kết cục là như vậy. Từ đó rửa tay gác kiếm không làm nữa, người bị bắn chết kia chính là Quán Thế Âm Bồ Tát, độ được họ rồi, họ từ đây mà bỗng tỉnh ngộ trở lại.

Sự việc này quí vị có thể nhận ra chăng? Có thể hiểu được chăng? Số lượng Phật Bồ Tát tại thế gian còn nhiều hơn số lượng của chúng sanh như chúng ta. Thế giới này của chúng ta nhân khẩu mới chỉ 4 tỷ, vậy thì cát sông hằng biết bao nhiêu tỷ? Đếm không hết. Tôi thấy cát sông hằng một dặm đường cũng hơn 4 tỷ rồi, cũng không biết là bao nhiêu lần 4 tỷ nữa. Nếu không tin, bây giờ người đến Ấn Độ du lịch rất nhiều, họ mang cát sông hằng về, quí vị thấy mang về từng ly giống như ly rượu vậy. Không cần nói nhiều, ta thử đem cát trong một ly đó mà đếm thử có bao nhiêu cát. Đây là điều trong kinh luận thường nói đến.

Chư vị đọc Kinh Hoa Nghiêm chỗ ngộ lại càng nhiều, trong Kinh Hoa Nghiêm có ý nghĩa này. Hóa thân của chư Phật Bồ Tát không phải là nói ứng thân, nói hóa thân, có thể mượn thân chúng sanh để độ người, số lượng đó thực sự đã là vô lượng vô biên rồi.

Lúc nào có thể cho chúng ta một chút khai ngộ nhỏ, lúc nào cho một chút khai ngộ lớn. Cho nên tiểu ngộ vô số lần, đại ngộ cũng là vô số lần khi đó mới có thể đến đại triệt đại ngộ. Đến lúc cơ duyên ngộ thành thục rồi, lúc ta ở cùng với một số người Phật Bồ Tát mượn thân thể của họ nói ra vài câu nói, người nói chuyện đó bản thân cũng không hiểu mình nói những gì, nhưng người nghe họ lại có rất nhiều lợi ích. Bồ Tát mượn thân thể của họ nói vài câu rồi đi, Bồ Tát đi nơi khác.

Còn có một sự việc như vậy, Bồ tát không những có thể mượn thân người, thân như thế nào đều có thể mượn, động vật, thực vật, khoáng vật đại dụng vô biên. Những cảnh giới này nếu như chúng ta không tỉ mỉ mà thể hội, thì làm sao có thể phát giác được chứ? Chúng ta hiểu được những ý nghĩa này rồi, điều cần thiết là bản thân chúng ta phải học.

Học Phật phải giống như Đức Phật, lấy tâm Phật để làm tâm của mình, lấy sự hành trì của Bồ Tát làm sự hành trì của mình. Tâm của Phật là giác mà không mê, tư tưởng kiến giải là chánh mà không tà, thân tâm, cảnh giới của Phật là thanh tịnh vô nhiễm. Chúng ta phải học điều này, nên đại mục tiêu, đại tiền đề này nhất định phải nắm bắt được, thế mới có thể nói đến sự tu hành.

Hôm qua tôi cũng bàn đến vấn đề này, có một vị đồng học sau khi nghe xong nêu ra một vấn đề. Anh ta nói: “bản thân con nghiệp chướng rất nặng, tập khí phiền não rất sâu, con biết phương hướng này, biết tông chỉ này, vậy chúng con phải bắt đầu từ đâu?” Vấn đề này hỏi rất hay, quí vị đang ngồi đây có biết phải hạ thủ từ đâu chăng?

Việc hạ thủ này trong Kinh Lăng Nghiêm nói là “tối sơ phương tiện”, tức là mới nhập môn, phải đoạn phiền não, phải phá ngã chấp, đây là phương tiện ban đầu. Phiền não chính là kiến tư phiền não, trong kiến tư phiền não có một nữa là kiến giải sai lầm, còn một nữa là tư tưởng sai lầm. Kiến hoặc là kiến giải sai lầm, thuộc về sở tri chướng, tuy nhiên nó là phiền não chướng, hai chướng này là hai thứ không thể tách rời nhau. Năm điều trong tư hoặc hoàn toàn là phiền não.

Chúng ta học Phật nếu như kiến tư phiền não ngày càng tăng trưởng, vậy thì phiền phức lớn rồi. Bất luận quí vị tu pháp môn nào, cũng là trừ chướng mà thôi, nếu trừ được chướng vậy là chính xác rồi. Bất luận quí vị tu pháp môn nào, nếu như tăng trưởng kiến tư phiền não, vậy là tu mù tu bậy rồi, là sai.

Trong căn bản phiền não thứ nhất là tâm tham, chủ yếu là nói tâm tham, không giảng cảnh giới. Thứ hai là sân nhuế, thứ ba là ngu si, thứ tư là cống cao ngã mạn. Thứ năm là hoài nghi đối với Thánh giáo, không tin tưởng lời cổ thánh tiên hiền nói, không tin tưởng đạo lý, phương pháp mà Thánh hiền giảng, không thể tiếp thu được. Năm điều này gọi là căn bản phiền não.

Chúng ta nghĩ xem năm điều này, chúng ngày càng ít hay là càng ngày càng tăng thêm? Nếu như năm điều này càng ngày càng tăng trưởng thì tham tâm của chúng ta ngày càng nặng, tâm sân nhuế càng ngày càng nặng, tính nóng nảy càng ngày càng lớn, như vậy thì phiền phức lớn. Con đường chúng ta đi là con đường mê hoặc điên đảo, chứ không phải là con đường bồ đề. Bồ đề là tiếng Ấn Độ, dịch thành tiếng Trung Quốc nghĩa là giác ngộ. Bồ đề đạo là đạo giác ngộ.

Ngày nay chúng ta không phải đi trên con đường giác ngộ mà đi con đường ngược lại là mê hoặc điên đảo. Đi con đường này mà cầu bồ đề vậy thì làm sao mà đắc đạo chứ? Đó là điều không thể.

Cho nên tu học Phật Pháp đặc biệt là tu học pháp Đại thừa Bồ Tát, quí vị xem pháp môn này, tức là trong phương thức điều đầu tiên là dạy chúng ta bố thí. Bố thí là gì? Chính là buông xuống, là xả bỏ, buông xuống điều gì? Xả bỏ điều gì? Buông xuống tâm tham, xả bỏ tâm tham của chúng ta. Buông xuống, xả bỏ tham, sân, si, mạn, nghi, đem những thứ này xả bỏ đi, vì sao vậy? Vì đó là chướng ngại. Sau khi xả bỏ chướng ngại rồi không còn chướng ngại nữa, không có chướng ngại thì chân tánh hiển hiện ra, chính là pháp thân.

Dạy học của Phật Pháp chỉ như vậy mà thôi, Chư Phật Bồ Tát tu pháp thùy phạm giáo hóa chúng sanh cũng như vậy mà thôi. Cho nên Phật Bồ Tát không có pháp gì cho người, làm tăng thượng duyên cho người khác, toàn là hi vọng họ bản thân tự giác, tự ngộ, tự tu, tự chứng. Phật Bồ Tát không có năng lực thay thế cho người khác, việc này là việc của bản thân chúng ta, cho nên Phật độ chúng sanh vô lượng vô biên, thực sự không có chúng sanh nào được độ, chính là đạo lý này vậy.

Ngày nay tại đây xem Quán Thế Âm Bồ Tát Viên Thông Chương, chương này nói rõ Quán Thế Âm Bồ Tát tu pháp thùy phạm giáo hóa chúng sanh, những đạo lý, phương pháp, cảnh giới này. Sau khi chúng ta hiểu rõ được rồi, biết được chư Phật Bồ Tát thùy phạm chúng sanh như thế nào, bản thân chúng ta nên làm theo như thế ấy.

Mười bốn vô úy giảng đến đây, cũng là một đoạn kinh. Chúng ta xem tiếp đoạn kinh văn dưới.

“Do ngã sở đắc, viên thông bổn căn, phát diệu nhĩ môn, nhiên hậu thân tâm, vi diệu hàm dung, châu biến pháp giới”. Trước đây Tôn giả A Nan thỉnh giáo Phật Thích Ca Mâu Ni đã nghe Phật giảng giải rất rõ ràng ‘nhất lục vong nghĩa’, hiểu được đạo lý này, tức là một căn hoàn nguyên, sáu căn hoàn phục. Đoạn trước đã nói qua ý nghĩa này rồi. Nhưng vẫn chưa hiểu được đạo lý căn bản của viên thông. Cũng tức là nói nguyên do của đạo lý một căn hoàn nguyên sáu căn hoàn phục vẫn chưa rõ ràng.

Đoạn này do Quán Thế Âm Bồ Tát tự nói ra, đích thân Bồ Tát nói “do ngã sở đắc viên thông bổn căn”, Ngài chứng đắc “viên thông bổn căn” là từ trong tánh nghe mà chứng đắc được. Trước đây tôi đã nói qua rồi “phản văn văn tự tánh, tánh thành vô thượng đạo”. Vì thế nói “viên thông bổn căn phát diệu nhĩ môn”, xưng nó là bản tánh, thực sự mà nói hàm nghĩa này là có hai ý.

Quán Thế Âm Bồ Tát trong sáu căn, nhĩ căn nhạy nhất, căn nào nhạy nhất thì dùng căn đó để tu mới dễ dàng thành tựu. Người nhãn căn nhạy bén dùng nhãn căn để tu, người nhĩ căn nhạy bén thì chúng ta dùng nhĩ căn để tu, đây là một ý nghĩa. Một ý nghĩa khác là, chúng sanh trong thế giới ta bà của chúng ta đại đa số là nhĩ căn nhạy bén. Để chúng ta nhìn thì không hiểu nhưng vừa nghe lập tức hiểu. Nhìn không hiểu nhưng nghe liền hiểu, có thể thấy nhĩ căn nhạy bén hơn nhãn căn.

Cho nên sau này Bồ Tát Văn Thù lựa chọn viên thông, Ngài nói “thử phương chân giáo thể, thanh tịnh tại âm thanh”. Phật Thích Ca Mâu Ni tại thế giới chúng ta giáo hóa chúng sanh đã dùng ngôn ngữ, dùng âm thanh làm giáo thể, dùng âm thanh làm Phật sự. Thời đó dạy học chưa có sách vở, trong hội Lăng Nghiêm chỉ là một câu hỏi một câu trả lời, không có sách vở. Sau này ghi chép lại những vấn đáp thời đó làm thành kinh điển, đương thời không có.

Phật xuất hiện, tại Trung Quốc là thời nhà Chu, Khổng lão phu tử cũng vào thời đại đó, muộn hơn Phật một tí, lúc Khổng lão phu tử dạy học, cũng không có sách vở. Luận Ngữ là sau khi Khổng Tử qua đời những học trò của ngài ghi chép những lời mà ngày xưa đã nghe thầy giảng dạy. Dựa theo sự ghi nhớ của bản thân mà lưu truyền nó lại làm nó thành điển tịch. Phật Pháp cũng như vậy, sau khi Đức Phật diệt độ mới có kết tập kinh điển.

Lời Bồ Tát Văn Thù đã nói rất có lý. Giả sử con người trong thế giới chúng ta nhãn căn nhạy bén nhất, Phật vào đương thời sẽ viết rất nhiều sách cung cấp cho mọi người xem, vừa xem là hiểu rồi, lấy việc đọc hiểu làm chính, tức sẽ không lấy giảng tòa là chính. Nhưng kinh Phật vẫn diễn biến đến ngày nay, các đời tự viện tùng lâm ngày ngày giảng kinh, có nhiều Đại Tạng Kinh như vậy quí vị không đi mà xem, ngày ngày đi giảng. Có thể thấy vẫn là nhĩ căn thông minh.

Vì thế trong ‘bổn căn’ hàm bao ý nghĩa những chúng sanh trong thế giới ta bà trong sáu căn nhĩ căn nhạy bén nhất, tôi lấy nhĩ căn làm bản căn để chứng đắc viên thông căn bản. Chúng sanh trong thế giới Ta bà nếu muốn chứng đắc viên thông căn bản kia thì phải dùng nhĩ căn. Cho nên ý nghĩa của nó bao gồm hai ý nghĩa này.

“Phát diệu nhĩ môn”, diệu này đối với Bồ Tát mà nói là từ một căn này mà minh tâm kiến tánh, nếu như đối với pháp môn niệm Phật thì là ứng dụng phương pháp này để đắc lý nhất tâm bất loạn. Phương pháp tu học này trước đây đã giảng giải tường tận cho quí vị rồi, bảo quí vị dùng tánh nghe thanh tánh.

Bồ Tát tu học như vậy chứ không phải bảo ta dùng ý thức để mà phân biệt ngôn thuyết ở bên ngoài. Không phải dùng thức thứ bảy để chấp trước nghị luận người khác, không phải vậy. Bởi vì nếu ta dùng thức thứ sáu và thức thứ bảy, dùng nhĩ thức chính là phân biệt chấp trước. Ta dùng tánh nghe thì đó là nghe tánh của âm thanh, trong đó không có phân biệt chấp trước. Tánh là chân thường là bất sanh bất diệt.

Bản kinh này đoạn trước là mười lần hiển kiến, tuy nói là tánh thấy, căn tánh của sáu căn là một tánh. Một tánh không có hai tánh, tánh thấy như vậy, thì tánh nghe có lý gì lại không như vậy? Cho nên chúng ta phải thông đạt, phải hiểu rõ đạo lý này.

Ba câu cuối cùng ở đây: “Nhiên hậu thân tâm, vi diệu hàm dung, châu biến pháp giới”. Ba câu này đoạn trước đã nói: “Tu pháp thùy phạm, giáo hóa chúng sanh, tùy thuận chúng sanh, phương tiện trí tuệ, các các bất đồng”. Chính là ý nghĩa này đây, gọi là ứng hóa vô phương.

Thân là“vi diệu hàm dung” cũng giống như vị đồng học này đã hỏi. Tôi nêu ví dụ cũng là những ví dụ mà cổ nhân đã nêu trong kinh điển. Ngàn sông có nước ngàn sông trăng, đây là châu biến hàm dung, không có phân chia cũng không có hợp lại, tự nhiên như vậy không hề miễn cưỡng. Kiểu cảm ứng này trong Phật Pháp gọi là “nhất niệm tương ưng nhất niệm Phật, niệm niệm tương ưng niệm niệm Phật”. Trí tuệ vô tận, từ bi vô tận, đây chính là tâm địa vi diệu hàm dung. Ý nghĩa này dễ hiểu.

“Tùy loại hóa thân” khó hiểu hơn, chúng ta nói trí tuệ từ bi vô tận vô biên, không có cùng tận, thì dễ hiểu, đây là nói về tâm. Trí chính là giác tỉnh, tức là không mê. Nói cách khác, không có pháp nào là không giác, không những đối với hiện tại tất cả các pháp giác mà không mê. Đối với quá khứ, vị lai tất cả các pháp đều có thể làm được giác mà không mê. Đây là giác tâm viên chiếu, cũng chính là viên giác mà trong Kinh Viên Giác nói, viên mãn giác chiếu.

Tâm này là tâm Phật, tâm Phật chính là tâm giác. Tâm Phật tâm giác, chư vị nhất định phải hiểu được đó là tâm của chính mình, chân tâm của chính mình. Điều này chúng ta phải tin tưởng. Thực sự có thể tin tưởng được không còn nghi hoặc nữa, thì bản thân chúng ta và Phật thực sự mà nói không có sai khác, tâm giác viên mãn rồi, đó là sự thật.

Trong Khởi Tín Luận nói là ‘bản hữu’, có sẵn vậy. Tâm mê, bất giác là thứ vốn không có, vốn không có sẵn. Điều này đoạn trước chúng tôi cũng đã nêu ra rất nhiều ví dụ để nói rõ với chư vị rồi, hi vọng mọi người có thể nhận được, phải nhận rõ chính mình vốn có tánh giác. Tánh giác của chúng ta và mười phương ba đời chư Phật không sai không khác. Dựa theo tánh giác này mà khởi tu, thì trong đời này nhất định thành Phật. Nếu như quí vị làm trái với tánh giác, làm trái với tánh giác chính là mê, mê hoặc điên đảo, mê hoặc điên đảo mới có quả báo lục đạo tam đồ, vậy thì thật là oan uổng quá.

Tánh giác của chúng ta là rộng khắp, không những thể rộng khắp mà tướng cũng rộng khắp, tác dụng cũng rộng khắp, cho nên y báo chánh báo đều luôn đầy đủ. Điều này chính là ý nghĩa của châu biến pháp giới. Rất đáng tiếc là ý nghĩa này chúng ta không dễ dàng lý giải được, lý giải được rồi thì không dễ dàng tin tưởng. Người tin rồi lại không dám đảm đương, có thể thấy sự việc này là bản thân chúng ta tự chôn chặt mình.

Ngày nay chúng ta trong đạo bồ đề, khó khăn lớn nhất chính là nỗi lo cơm áo, quí vị nghĩ xem có đúng chăng? Ta muốn tu hành lại không có phước báo, ngày mai ăn cơm cũng thành vấn đề, không ra sức kiếm tiền thì ai nuôi sống mình đây! Xã hội này là xã hội cạnh tranh, nếu như không cạnh tranh với người ta, thì trong xã hội này ta không thể sinh tồn.

Đây là do chúng ta không hiểu rõ tánh giác châu biến, không hiểu rõ tâm lượng châu biến, không hiểu rõ tác dụng châu biến, là trong mê hoặc điên đảo mà sinh sống, cuộc sống như vậy rất khổ. Không biết được đây là đại dụng châu biến, đại dụng châu biến vừa rồi đã nói đó là y báo chánh báo không có gì không đầy đủ. Vì sao vậy? Bởi vì y báo, chánh báo này không phải tu mà có được, là tánh đức, trong bản tánh, giác tánh của quí vị vốn đã đầy đủ, không phải tu mới được.

Vì thế trong kinh điển Tịnh Độ Thế Giới Tây Phương Cực Lạc, trong Kinh Hoa Nghiêm thấy y báo chánh báo của Tỳ Lô Giá Na Phật đều không phải tu mà có được. Y báo chánh báo như vậy mỗi người chúng ta đều có, ai cũng không thiếu một tí nào, nhưng bản thân chúng ta hiện tại lại không có được thọ dụng? Vì sao có nỗi lo cơm áo? Là bản thân chúng ta mê mất tự tánh.

Chúng ta thường nói bưng cái bát vàng đi xin cơm ăn. Bản thân tuy có mà không biết dùng, tình hình của chúng ta chính là như vậy. Vì sao không thể hiện tiền, không thể khởi tác dụng vậy? Chính là mê, bị mê chấp làm chướng ngại. Phá được mê chấp, đại dụng vô cùng liền hiện ngay trước mắt. Quán Thế Âm Bồ Tát, Bồ Tát kiến tánh có trí tuệ đức năng như vậy cho nên Ngài mới có thể giáo hóa tùy cơ.

Cảnh giới này tôi nói thêm với quí vị rằng, bản thân chúng ta trong đời này có thể làm được chăng? Chúng tôi tin rằng mọi người rất quan tâm đối với vấn đề này. Chúng tôi nói với quí vị rằng chỉ cần thực sự hiểu rõ được đạo lý này, không hoài nghi, tin tưởng rồi như lý như pháp mà tu học, thì đời này có thể làm được. Nếu làm không được thì Phật đã không nói. Những gì Đức Phật đã nói cho chúng ta thì trong đời này nhất định chúng ta có thể làm được.

Trong Phật Pháp điều khó nhất là lý khó hiểu, pháp môn này trong học thuyết thế gian thường nói, biết khó hành dễ, thực hành không khó, hiểu được mới khó. Nếu như hành khó vậy làm sao có thể một đời thành Phật được? Thành Phật đích thực chỉ một đời, Thiện Tài là một đời thành tựu, Kinh Hoa Nghiêm nói như vậy. Long Nữ một đời thành tựu, Kinh Pháp Hoa đã nói như vậy. Hai bộ kinh này mọi người đều tôn xưng là vua trong các kinh, đều là một đời thành Phật.

Chúng ta lại xem bản kinh này Nhị Thập Ngũ Viên Thông Chương, 25 vị Bồ Tát, thành tựu của họ đều trong một đời không nói hai đời. Nhưng quí vị muốn khai ngộ vậy thì không chỉ một đời, điều này phiền phức rất lớn. Khai ngộ là tri hành một đời thành tựu.

Chúng ta ở đây nghiên cứu qua Di Đà Kinh Sớ Sao, trong Di Đà Kinh Sớ Sao giảng cho chúng ta bảy ngày thành tựu. Quí vị nghĩ xem hành này nhanh biết bao, nếu đem đạo lý này làm cho rõ ràng thì thứ này rất khó.

Giống như đi đường vậy, đi đường rất dễ, nhận ra đường mới khó. Chúng ta muốn đến nơi này hay đi đến một nơi nào đó, đi theo phương hướng nào, đi theo con đường nào, cách đi như thế nào, đều không rõ ràng, vậy thì rất khó. Lúc quí vị muốn đi, chạy khắp nơi dò đường, đi khắp nơi hỏi thăm, thì không biết đến lúc nào mới đến được. Nếu như con đường này biết được rõ ràng, rành mạch thấu suốt, từ nơi này bắt đầu đi đên nơi kia, tính toán thời gian, thì có thể đến được. Tôi cần bao nhiêu thời gian thì có thể đến được, hạn định thời gian. Hành môn của Phật Pháp đều là hạn định thời gian.

Phương pháp tu trì của Kinh Lăng Nghiêm cũng là hạn định thời gian, Kinh Di Đà một ngày đến bảy ngày. Trong Kinh Lăng Nghiêm là 80 ngày đến 120 ngày. Chúng ta xem đoạn sau, phương pháp tu hành này 120 ngày là bốn tháng, không dài. Chúng ta đi học là một học kỳ, bốn tháng là thành Phật rồi. Quí vị xem có khó chăng? Không khó.

Hiểu lý mới khó! Nhưng lý làm thế nào ta cũng không thể hiểu rõ được. Không phải nói, lúc chúng tôi giảng cho quí vị, quí vị có khó khăn. Phật Thích Ca Mâu Ni đến, Phật A Di Đà đến giảng cho chúng ta vẫn là khó khăn như vậy. Khó ở đâu vậy? Chướng ngại của bản thân, chúng ta không chịu đả phá, khó là khó nơi đây vậy.

Loại chướng ngại này người khác không thể nào đả phá được. Thí dụ như tâm tham, sân nhuế, ngu si, cống cao ngã mạn của chúng ta người khác có cách nào giúp mình trừ bỏ chăng? Không thể nào. Chư Phật Bồ Tát đối với ta cũng chẳng có cách gì, sự việc này là việc của bản thân chúng ta.

Phật nhiều lần giảng cho chúng ta phải tu thế nào? Tu tâm thanh tịnh. Có những thứ này rồi thì tâm không thanh tịnh nữa. Trong tu hành chúng ta còn tăng trưởng những thứ này, đó gọi là điên đảo. Không phải tu hành trong Phật Pháp, chúng ta ngày ngày khởi tham sân si mạn, tăng trưởng phiền não, đây là người thế gian. Người học Phật ở trong Phật Pháp ngày ngày tăng trưởng phiền não, vậy không phải là quá hư rồi sao! Đây chính là điều tôi vừa nói trong hành môn vì sao chỉ có một người tu hành, không thể có hai người. Hai người tu hành liền có chướng ngại. tại sao vậy? vì sẽ khởi phiền não, khởi phiền não chính là chướng ngại.

Nói cách khác, chúng ta phải luôn ghi nhớ trong mười hai thời, sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần không sanh phiền não. Trong mười hai thời trong tâm chúng ta có thể đạt được thanh tịnh, đây là Phật Pháp, đây chính là đang trên đạo bồ đề, như vậy một đời thành tựu sẽ dễ dàng rồi.

Tâm địa thanh tịnh này phải ở trong động mà cầu thanh tịnh. Giống như Lục Tổ đã nói trong động có bất động, vậy mới là thiền định thực sự, nhất tâm bất loạn. Cho nên việc tu học của thiện Tài đồng tử, ngài tiếp xúc với cảnh duyên bên ngoài vô cùng rộng lớn mà không có chướng ngại, hoàn cảnh gì Ngài cũng tiếp xúc. Trong cảnh giới động đó tâm của Ngài bất động, như như bất động. Trong Kinh Kim Cang Phật đã nói: “không chấp trước đối với tướng, như như bất động”. Cho nên ngài một đời thành tựu.

Chúng ta ngày nay trong cảnh giới này chỉ động một tí nhỏ bản thân đã khởi đại động rồi. Chúng ta từ sáng đến tối sở tu là tăng trưởng vô minh, tăng trưởng tà kiến, tăng trưởng phiền não, làm những thứ này. Chúng ta không giác ngộ còn dùng phương pháp này để tu học thì có tu thêm vô lượng a tăng kỳ kiếp vẫn là như ngày nay vậy, nhất định sẽ không có tiến bộ.

Trước đây người ta nói có tu hành đời đời sẽ càng có tiến bộ hơn, trước đây tôi cũng nghe người ta nói như vậy, cũng tin tưởng. Hiện tại tôi mới hiểu được đó gọi là phương tiện mà thôi, không phải là lời chân thật. Ngày nay tôi nói với quí vị lời chân thật,

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 12

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.