Quán Thế Âm Bồ Tát Nhĩ Căn Viên Thông Chương

Tập 7

Xin mở kinh ra, trang 147, hàng thứ ba. “Thế Tôn, nhược chư Bồ Tát, nhập tam ma địa, tiến tu vô lậu, thắng giải hiện viên, ngã hiện Phật thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ giải thoát”. Bắt đầu xem từ đây.

Bên dưới nói về 32 ứng, nói đến 32 ứng, chư vị cần phải nhớ, đây là phát xuất ra từ trong hai loại thù thắng. Cho nên đối với hai loại thù thắng, chính là trên hợp chư Phật, dưới hợp với tất cả chúng sanh, đây là Bồ Tát hiển thị ra đức dụng thù thắng. Những đức dụng này, nếu nói chúng ta tìm tòi nghiên cứu căn nguyên của nó, bản thân Bồ Tát đã nói, do ngài cúng dường Quán Âm Như Lai. Ở trước cũng từng nói với quý vị về ý nghĩa trong sự cúng dường này, có pháp cúng dường đương nhiên cũng có tài cúng dường. Tài cúng dường được phước báo, pháp cúng dường được trí tuệ.

Bồ tát nói về 32 ứng thân, 32 ứng thân này là nói về chủng loại, trong mỗi chủng loại đều vô lượng vô biên thân. Đây là quy nạp nó thành 32 loại lớn, 32 loại lớn đều không xa lìa tâm trên hợp chư Phật, bi ngưỡng dưới hợp với tất cả chúng sanh. 32 ứng này cũng không lìa pháp bố thí, tài bố thí, đều không tách rời. Vì sao vậy? Vì trong này là pháp duyên thù thắng. Pháp duyên thù thắng, ba loại bố thí này đều viên mãn. Chúng ta nói tài thí, pháp thí, vô úy thí, ba loại bố thí đều viên mãn. Trong ba loại bố thí đặc biệt chú trọng pháp bố thí, trong pháp bố thí lại đặc biệt chú trọng việc tự hành hóa tha, trên cầu Phật đạo, dưới hóa độ chúng sanh.

Hôm nay, đoạn kinh văn này nói: nếu chư Bồ Tát, nhập tam ma địa. Chú trọng ở chữ “nhập”. Nhập là gì? Nhập là chứng nhập, giả dụ nếu không chứng nhập tức không thể hiện thân Phật. Chúng ta biết thị hiện thân Phật là độ hàng Bồ Tát nào? Trong kinh điển đại thừa thường nói rằng, là độ hàng pháp thân đại sĩ.

Ở đây nói “nhập tam ma địa”, trong pháp môn niệm Phật chính là lý nhất tâm bất loạn, trong Thiền tông gọi là minh tâm kiến tánh, đây là nhập tam ma địa. Ở đây nói về tam ma địa, cùng một cảnh giới với trong Kinh Viên Giác nói, Kinh Viên Giác cũng nói tam ma địa, Xa ma tha, tam ma bát để, thiền na, cũng nói ba loại này. Ba loại này đều là cảnh giới lý nhất tâm bất loạn, đều là thiền định mà pháp thân đại sĩ đạt được. Người như vậy, đương nhiên Quán Thế Âm Bồ Tát phải thị hiện thân Phật để thuyết pháp cho họ. Như trong kinh điển Tịnh độ thường nói đến, cõi thật báo là thấy báo thân Phật A Di Đà. Ở đây là thị hiện báo thân Phật để độ họ, đây là trình độ hóa độ chúng sanh cao nhất, là pháp thân đại sĩ. Những người này, sau khi chứng được tam ma địa, không chỉ dừng lại ở cảnh giới này, họ không ngừng tăng tiến, tiến tu vô lậu, thắng giải hiện tiền viên mãn. Họ không ngừng nâng cao cảnh giới mình, vì nhập tam ma địa, có thể nói viên giáo sơ trụ là đã nhập.

Chư vị nên biết, từ sơ trụ đi lên còn có 41 địa vị, đây mới viên mãn thành Phật. Ở đây nói “tiến tu vô lậu”, chính là tiến tu của 41 vị thứ này, toàn là pháp vô lậu. Vô lậu, bình thường chúng ta cũng gọi là đại tiểu thừa, ở đây thuộc về Bồ Tát đại thừa. Vì bên dưới nói đến Thanh văn, Duyên giác, đó là tiểu thừa, ở đây nói về Bồ Tát đại thừa. Huống gì bên dưới có một câu: “thắng giải hiện viên”, thắng giải chính là kiến giải có tính quyết định thù thắng nhất. Hoàn toàn không có nghi hoặc, không bị cảnh giới xoay chuyển, như vậy mới gọi là thù thắng.

Chúng ta xem trong giới Phật giáo của chúng ta hiện tại, lại xuất hiện một số nghi vấn. Vào khoảng năm 57, 58, có một thời gian từng tranh luận về Lục Tổ Đàn Kinh. Trong các báo chí diễn đàn của Phật giáo, có rất nhiều bài thảo luận về vấn đề này. Gần đây hình như trong báo, tạp chí lại có thảo luận về đới nghiệp vãng sanh, tiêu nghiệp vãng sanh, lại tranh luận vấn đề này. Chư vị thử nghĩ xem, tranh luận thì không thể vãng sanh, thế giới tây phương Cực Lạc không có tranh luận. Người thông minh thật thà niệm Phật, họ tranh việc của họ, họ nói đới nghiệp cũng được, họ nói tiêu nghiệp cũng tốt, tóm lại có tranh chấp tức không được nhất tâm. Chúng ta niệm Phật để làm gì? Để cầu nhất tâm, trong nhất tâm không có tranh luận, cái gọi là đới nghiệp hay tiêu nghiệp đều không có. Đó là việc của quý vị, chúng tôi không liên quan đến. Tâm địa thanh tịnh mới được nhất tâm bất loạn, đây là đạo lý cơ bản, tuyệt đối đừng tranh luận.

Lúc tranh luận về Lục Tổ Đàn Kinh, cũng có mấy vị cư sĩ kỳ cựu đến tìm tôi, hỏi tôi có nhận xét gì? Tôi hỏi ngược lại họ, tôi hỏi đạo lý trong Lục Tổ Đàn Kinh nói có hợp với những gì Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói chăng? Tôi đưa ra câu hỏi như vậy, họ nói rất hợp. Tôi nói vậy là được rồi, đã phù hợp với lời Đức Phật dạy, chúng ta cứ y theo phương pháp này là được, quan tâm gì đến chuyện ai viết. Lục Tổ viết cũng được, không phải Lục Tổ viết cũng không sao, không liên quan, hà tất vì vấn đề này mà tranh luận? Lý luận phương pháp này hay, chúng ta dùng lý luận phương pháp này, có thể tu hành chứng quả là được, quan tâm chi vấn đề ai viết ra. Cho nên tôi khuyên, họ tranh việc của họ, chúng ta cố gắng học điều đáng học của chúng ta.

Hiện nay pháp môn niệm Phật khởi tranh luận, chúng ta cố gắng niệm Phật, căn bản đừng quan tâm đến nó, những bài văn chương đó cũng không cần xem đến. Vì sao vậy? Như vậy chỉ lãng phí thời gian, xem xong khởi phân biệt, khởi ý niệm, hiện tại chúng ta cần tu nhất tâm. Cố gắng hết sức khiến sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần không khởi phân biệt, không sanh vọng tưởng, như vậy rất tốt, tâm luôn thanh tịnh.

Đối với việc nghiên cứu kinh giáo, nghe giảng kinh, tôi cũng khuyên chư vị không khởi phân biệt, không khởi chấp trước, nghe như vậy sẽ khai ngộ. Ngộ ở đây chính là câu “thắng giải hiện viên”, viên là gì? Viên là viên mãn. Điều này nói rõ khi trí chứng sắp viên mãn, Bồ Tát Quán Thế Âm đại từ đại bi làm tăng thượng duyên cho họ, giúp đỡ họ. Ta hiện thân Phật, vì họ thuyết pháp, đây là giúp họ thành Phật.

Ở đây có thể có người muốn hỏi, Bồ Tát sao có thể hiện thân Phật? Chư vị nên biết, Bồ Tát Quán Thế Âm thành Phật từ kiếp lâu xa về trước, sau khi thành Phật ngài trở lại địa vị Bồ Tát, giúp Phật hoằng pháp lợi sanh. Đây là từ bổn tích mà nói, trong bổn tích, chúng ta từ nguồn gốc mà nói, ngài thị hiện thân Phật đương nhiên không có vấn đề gì.

Nếu luận sự, nói từ tướng, chỉ cần ta chứng được chân như bản tánh. Trong chân như bản tánh không có sai biệt, ẩn hiện tự tại. Huống gì Phật lại có bốn giáo: tạng thông biệt viên, sai biệt khác nhau. Phật của Tạng giáo không cần nói đến, đến địa vị sơ trụ Bồ Tát cũng chưa đạt được. Vì thế Viên giáo sơ trụ Bồ Tát phải xuất hiện bằng thân phận Phật của Tạng giáo, có được chăng? Đương nhiên là được. Phật của Thông giáo đã kiến tánh, Phật của Biệt giáo chỉ tương đương với Viên giáo, Bồ Tát của đệ nhị hành vị. Bồ Tát Quán Thế Âm trú Đẳng giác vị, thị hiện Biệt giáo Phật có vấn đề gì chăng? Cho nên những nghi vấn này, quý vị có sự thâm nhập đối với kinh giáo, tự nhiên tiêu trừ, tiêu trừ nghi vấn này. Vì thế Bồ Tát có thể thị hiện thân Phật để thuyết pháp cho các hàng tiểu Bồ Tát. Hàng tiểu Bồ Tát này trong mỗi niệm của họ, đều hy vọng Phật đến độ mình, Bồ Tát Quán Thế Âm có thể thị hiện thân Phật độ họ.

Nói đến đây, có thể bản thân chúng ta cũng có một khuyết điểm, cũng hy vọng Phật đến độ mình. Phải chăng Bồ Tát Quán Thế Âm cũng hiện thân Phật để độ chúng ta? Nếu Bồ Tát Quán Thế Âm cũng hiện thân Phật độ chúng ta, thuyết pháp cho chúng ta. Quý vị nhớ rằng, nhất định là ma vương mạo xưng, không phải thật. Vì sao không phải thật? Vì chúng ta chưa nhập tam ma địa, chưa đủ tư cách này. Bồ Tát Quán Thế Âm thị hiện thân Phật đến độ mình, Phật này là giả không phải thật, không đáng tin.

Nói cách khác, khi ta niệm Phật đến lý nhất tâm bất loạn, thấy Phật đến thuyết pháp cho ta, điều này đáng tin, sự nhất tâm vẫn chưa được. Cho dù Phật đến, Phật A Di Đà đến, ngài cũng thị hiện thân Bồ Tát thuyết pháp cho ta. Như chúng ta hiện nay nghiệp chướng sâu nặng, Chư Phật Bồ Tát thị hiện thân gì để độ? Họ thị hiện thân người để thuyết pháp độ chúng ta, Phật Bồ Tát không có tâm.

Trong kinh ở trước nói rất rõ ràng: “tùy chúng sanh tâm ứng sở tri lượng, tuần nghiệp phát hiện”, Bồ Tát hoàn toàn không có tâm. Không như phàm phu chúng ta có tâm, chúng ta muốn như thế như thế, Phật Bồ Tát tuyệt đối không có. Là tùy theo tâm chúng sanh, mà hiện ra cảnh giới này.

Chúng ta hiểu ý nghĩa của đoạn này, trong 32 ứng không có Bồ Tát, vì sao không có Bồ Tát? Vì Bồ Tát Quán Thế Âm trú nơi địa vị này chính là địa vị Bồ Tát, cho nên không cần nói. Trên nói đến Phật, dưới nói đến Duyên giác, không nói đến Bồ Tát, vì bản thân ngài chính là địa vị Bồ Tát.

“Nhược chư hữu học, tịch tịnh diệu minh, thắng diệu hiện viên, ngã ư bỉ tiền, hiện Độc giác thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ giải thoát”. Đây thuộc về Duyên giác. Duyên giác có hai loại, một là xuất hiện khi có Phật xuất thế, Phật nói cho họ pháp 12 nhân duyên, họ khai ngộ, tu hành chứng quả, chúng ta gọi là Duyên giác. Còn có một loại, căn tánh rất lanh lợi, xuất hiện khi không có Phật xuất thế, họ cũng có thể khai ngộ, chúng ta gọi là Độc giác. Trong kinh có nói, hình như ở trước chúng ta cũng từng nói, tiểu thừa tu hành gọi là sơ quả, chứng sơ quả Tu đà hoàn. Từ sơ quả Tu đà hoàn, nương vào đây thứ tự tu chứng, nhất định trải qua bảy lần sanh tử tại cõi trời và người, nghĩa là thêm bảy lần đi về nữa mới chứng A la hán. Khi thế gian không có Phật pháp, họ như thế nào? Khi thế gian không có Phật pháp, đến thời tiết nhân duyên, họ trở thành Độc giác. Do đây có thể biết, sau khi chứng Tu đà hoàn, đối với việc phá kiến tư phiền não chứng quả vị tiểu thừa, có thể nói kỳ hạn này đã được quyết định. Giống như đi học ở trường vậy, đại học bốn năm nhất định tốt nghiệp, chỉ cần không ở lại lớp chắc chắn tốt nghiệp. Sau khi tiểu thừa chứng quả Tu đà hoàn, lui tới cõi trời và người thêm bảy lần, nhất định chứng quả. Phật tại thế chứng A la hán, chứng Duyên giác, Phật không tại thế chứng quả Độc giác.

Đoạn này nói: “nhược chư hữu học”, họ vẫn đang ở trong vị thứ tu tập, công phu đến cực điểm liền chứng được vô học. “Tịch tịnh diệu minh”, chư vị phải biết, không giống với Như Lai quả địa, bổn giác diệu minh mà ở trước Đức Phật nói, không tương đồng. Bổn giác diệu minh là nói chân như bổn tánh của chúng ta, nếu hạ công phu trên bổn giác diệu minh, như vậy dứt khoát thành Phật, không thông qua nhị thừa. Trong Phật pháp đại thừa, đây là hàng thượng thượng căn tu tập. Như lục tổ Huệ Năng, phương pháp tu học của ngài là bắt đầu từ bổn giác diệu minh. Nhân địa tâm và quả địa giác tương ưng, đây là một đời thành Phật.

Ở đây họ cầu là “tịch tĩnh diệu minh”, bình thường chúng ta gọi đây là nhân định phát tuệ, có định có tuệ. Tịch tĩnh là định, diệu minh là tuệ. Vẫn chưa viên mãn, tuy chưa viên mãn, nhưng sắp viên mãn. “Thắng diệu hiện viên”, tức là cảnh giới khi sắp hiện chưa hiện, khi sắp hiện mà chưa hiện, Bồ Tát thấy một chúng sanh nhân duyên thành thục chư vị cần phải biết, Đức Phật nói cho chúng ta, tất cả pháp thế xuất thế gian đều không lìa nhân duyên, Phật độ chúng sanh cũng như vậy. Khi nhân duyên ta thuần thục, Phật nhất định hiện thân nói pháp cho ta. Bởi vậy trong lòng đừng nghĩ rằng, mình không gặp được thầy giỏi, đời này mình không gặp được thiện tri thức. Hết rồi, vậy là hết, tất cả coi như xong! Như vậy là xong thật. Nếu quý vị thành tâm thành ý, tu hành theo lý luận phương pháp này, chỉ cần bản thân tinh tấn tu hành. Đến khi đó, Phật Bồ Tát không biết khi nào hiện thân, vừa tiếp xúc với mình, hoặc nghe họ nói vài câu, hoặc khi thấy một động tác nào đó lập tức khai ngộ, được Phật Bồ Tát điểm hóa, đây chính là 32 ứng thân này.

Bởi vậy Phật Bồ Tát đối với chúng ta thấy rõ ràng hơn bất kỳ điều gì, bản thân ta thấy chính mình không được rõ ràng. Phật Bồ Tát thấy chúng ta rất rõ ràng. Phật Bồ Tát niệm niệm đều không từ bỏ chúng ta, quả thật là đệ tử Phật môn không bỏ một ai, xưa nay chưa hề từ bỏ chúng ta. Ân đức của Phật Bồ Tát đối với chúng ta lớn lao vô cùng, mấy ai biết được? Chúng ta dùng tâm vọng tưởng cầu Phật Bồ Tát, nịnh bợ Phật Bồ Tát, Phật Bồ Tát sẽ không đến. Thành tâm thành ý tu học, đến khi cần thiết họ nhất định đến. Khi chưa cần thiết, trong mắt họ nhìn thấy một cách rõ ràng, đây là cửa ải quan trọng, công phu sắp thuần thục, chỉ thiếu một chút nữa thôi là đột phá. Ví như khi chứng được quả vị Duyên giác, chỉ kém một chút như vậy, cổ nhân gọi là vẽ rồng thêm mắt. Rồng đã vẽ xong, mắt vẫn chưa điểm. Quý vị vẽ xong, họ dạy quý vị chấm mắt, một điểm này làm con rồng sống lại, lúc này mới đến.

Trong tất cả pháp đều có thời tiết nhân duyên, nếu quả thật ta thành tâm thành ý tu học, trong quá trình tu học này có thể cảm nhận được, chư Phật Bồ Tát, hộ pháp, quỷ thần ngày ngày quan tâm ta, quan tâm rất chu đáo, tức thời tiết nhân duyên đã thuần thục. Thuần thục thì sao? Bồ Tát liền hiện thân Độc giác, đây chính là Bích Chi Phật. Độc giác, Duyên giác, hai quả vị này đều gọi là Bích Chi Phật, đến nói pháp cho họ. Họ vừa nghe Phật thuyết pháp liền khai ngộ, tức là chứng được cảnh giới Bích Chi Phật. “Linh kỳ giải thoát”, đây là nói Bồ Tát hiện thân Độc giác. “Nhược chư hữu học, đoạn thập nhị duyên”. Thập nhị duyên chính là thập nhị nhân duyên. “Duyên đoạn thắng tánh, thắng diệu hiện viên, ngã ư bỉ tiền, hiện Duyên giác thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ giải thoát”. Như vừa mới nói, Duyên giác xuất hiện vào thời có Phật pháp, không phải không có Phật pháp. Như chúng ta hiện nay, là thời kỳ mạt pháp của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vẫn là thời kỳ có Phật pháp. Độc giác xuất hiện vào thời kỳ không có Phật pháp, thời đại pháp diệt. Nói cách khác, tuy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni không còn tại thế, chúng ta tính từ bây giờ, thời mạt pháp vẫn còn 9000 năm. Trong 9000 năm này, nếu từ phương pháp tu học này mà nói, Phật Bồ Tát vẫn hiện thân Duyên giác để nói pháp cho họ. Đến khi pháp của Phật Thích Ca Mâu Ni diệt, trước khi Phật Di Lặc chưa xuất thế, trong giai đoạn này có 56 ức vạn năm không có Phật pháp, thế gian không có Phật pháp. Trong thời gian này, chẳng hạn những người chứng được sơ quả hiện tại, đến lúc đó công phu tu hành của họ đạt được, bảy lần sanh tử ở cõi trời và người, họ đạt được công phu tu chứng này, Chư Phật Bồ Tát thị hiện thân Độc giác để độ họ. Vì thế trước mắt, trong 9000 năm này, không có Độc giác xuất hiện. Có Duyên giác, không có Độc giác, vì vẫn còn Phật pháp. Phật pháp còn trú thế chỉ có Duyên giác, không có Độc giác.

Điều này chúng ta cũng phải biết, tu thập nhị nhân duyên cũng thuộc về tiểu thừa, hạng người này căn tánh lanh lợi hơn tu tứ đế. Do tứ đế, 37 phẩm trợ đạo, nhập môn tu hành chứng quả, thường chưa đoạn tập khí. Từ 12 nhân duyên thông minh hơn, có thể đoạn tập khí. Ở đây cũng không cần nói nhiều về 12 nhân duyên, chính là vô minh duyên hành, hành duyên thức đến sanh duyên lão tử.

“Duyên đoạn thắng tánh”, thắng là thù thắng, “thắng tánh” tức họ đã giác ngộ nhân duyên tánh không, vì thế họ chứng được tánh vô sanh. Như trong kinh điển đại thừa nói: “Vạn pháp nhân duyên sanh, nhân duyên sở sanh pháp, ngã thuyết tức thị không”. Bồ Tát Long Thọ từ trong nhân duyên giác ngộ được hết thảy pháp không có tự tánh, lý sự này đều viên mãn hiện ra trước mắt.

“Thắng diệu hiện viên”, lúc này người tu thập nhị nhân duyên cũng đồng nghĩa nói, công phu sắp thuần thục, sắp tốt nghiệp. Bồ Tát Quán Thế Âm rất từ bi, lập tức hiện thân Duyên giác để giúp họ, thuyết pháp để họ được giải thoát. Sự giải thoát này thuộc về giải thoát của tiểu thừa, chứ không phải giải thoát rốt ráo.

Trong kinh điển đại thừa Đức Phật nói, tuy Phật thường trách cứ A la hán và Bích Chi Phật, gọi là hạng người không thể phát tâm vô thượng đạo, nhưng tuyệt đối không có định tánh A la hán. Gọi là định tánh nghĩa là không tránh nhỏ hướng lớn, đây gọi là định tánh. Không được có, không được có định tánh này. Trong kinh thường nói đến định tánh, đó là lời mắng người, lời mắng người của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, không phải thật. Trong kinh này Đức Phật nói với chúng ta, A la hán trễ nhất là hai vạn đại kiếp, họ cũng tránh nhỏ hướng lớn, phát tâm đại thừa. Bích chi Phật, Duyên giác và Độc giác, giới hạn thấp nhất là một vạn đại kiếp, tránh nhỏ hướng lớn. Chư vị thử nghĩ xem, trong một vạn đại kiếp, hai vạn đại kiếp này, họ dừng tại đó không tiến bộ thêm. Đức Phật thấy đây là một vấn đề rất đáng tiếc, bị rơi vào trong hố sâu của vô vi, trú trong thiên chân niết bàn, không chịu tiến về phía trước, ý là như vậy. Họ cần phải trải qua thời gian khá dài mới giác ngộ, lúc này từ bỏ thiên chân niết bàn học đạo Bồ Tát, học pháp đại thừa.

“Nhược chư hữu học, đắc tứ đế không, tu đạo nhập diệt”. Nhập chính là chứng, diệt là quả, đạo là chỉ 37 phẩm trợ đạo của tiểu thừa. Y theo phương pháp này để tu hành sắp chứng được quả vị tiểu thừa, “nhập diệt” chính là A la hán quả. “Thắng tánh hiện viên, ngã ư bỉ tiền, hiện Thanh văn thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ giải thoát”. Chúng ta từ tiểu thừa để nói, tam quả trở về trước, tiểu thừa thứ tự đoạn chứng, trong giảng đường này, chúng tôi cũng từng nói với quý vị rất tường tận, có thể nói trước tứ quả hướng đều thuộc về hữu học. Đến đoạn tứ đế hoặc, chứng nhân không, cũng gọi là sanh không, chứng nhân ngã không, lúc này mới gọi là “đắc tứ đế không”. Sơ quả trở về sau, tiếp tục tiến bộ thêm, đoạn tam giới 81 phẩm tư hoặc, cần phải hiểu điều này. Trong lúc tu hành, đoạn tận tam giới 88 phẩm kiến hoặc, gọi là kiến đạo, đây mới được gọi là kiến đạo. Vậy là quý vị biết, chưa đoạn tận tam giới 88 phẩm kiến hoặc là chưa thấy đạo, đạo ở đâu? Chỉ nghe nói không nhìn thấy. Điều này chúng ta cần phải đề cao cảnh giác, chúng ta đã thấy đạo chưa? Sau khi thấy đạo mới có thể nói đến tu đạo, đến đạo cũng chưa thấy ta tu gì chứ?

Trong giáo lý đại thừa phải phá một phẩm vô minh mới gọi là kiến đạo. Tức ở trước nói về 32 ứng, ứng thứ nhất nói phải nhập tam ma địa mới thấy đạo, địa vị viên giáo sơ trụ. Hay nói cách khác, trước sơ trụ tức là thập tín vị, thập tín vị chưa thấy đạo.

Vấn đề này trong Kinh Hoa Nghiêm chúng ta thấy rất rõ ràng, Kinh Hoa Nghiêm thập tín không có địa vị, đến sơ trụ mới có địa vị. Kinh Hoa Nghiêm nói 41 vị pháp thân đại sĩ, thông thường chúng ta gọi 51 địa vị của Bồ Tát. Ở trước có thập tín, họ là thập tín. Quý vị tìm trong kinh, không có kinh văn này, vì sao vậy? Vì chưa thấy đạo, sơ trụ thấy đạo, thấy đạo sau đó tu đạo. Trước khi chưa thấy đạo, tu đạo đều là tu luyện một cách mù quáng. Cho nên trong thời gian này, thời gian chưa thấy đạo, người xưa tu như thế nào? Theo thầy, không xa thầy. Sau khi thấy đạo không cần theo thầy nữa, tự mình đi. Giống như ta lái xe vậy, ta đang đi trong khu đô thị, muốn chạy lên đường cao tốc. Nhưng do mới đến đô thị này, đường sá không quen, nên nhờ một người đi trước dẫn đường, chúng ta đi theo sau, giống như người thầy vậy. Khi lên đường cao tốc không cần đi theo họ nữa, có thể tự đi, đã biết đường, chính là ý này. Đây là người thầy căn bản, gọi là thân giáo sư, hòa thượng.

Trong Kinh Hoa Nghiêm, Thiện Tài Đồng Tử thị hiện, trước khi chưa thấy đạo ngài theo Bồ Tát Văn Thù. Bồ Tát Văn Thù dẫn đường cho ngài, đến khi thấy đạo, ngài ra đi tham học, không còn theo thầy nữa, rời xa thầy.

Quý vị xem, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giảng Kinh Hoa Nghiêm, đây là bộ kinh giảng đầu tiên, ngài thị hiện thành Phật. Trong 2 tuần, ngồi dưới cội bồ đề chuyển đại pháp luân, nói cho 41 vị pháp thân đại sĩ nghe Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm. Mãi đến lúc Phật pháp truyền đến Trung quốc, truyền từ đời này qua đời khác, người xưa gọi đây là sư thừa.

Trước khi chưa khai ngộ thì theo thầy học, vị thầy này đối với học trò phải chịu trách nhiệm có tính quyết định. Nghĩa là phải dùng phương tiện thiện xảo dẫn dắt họ khai ngộ. Hàng căn tánh sắc bén, trong Lục Tổ Đàn Kinh chúng ta thấy ba hoặc năm năm khai ngộ. Căn tánh chậm lụt, có người hai ba mươi năm khai ngộ. Có một số người không khai ngộ, vì sao vậy? Đó là ai? Đó là người không chịu y giáo phụng hành, nên không khai ngộ. Nếu ta đi theo một bậc thiện hữu, thiện tri thức, thật sự y giáo phụng hành, không ai không khai ngộ.

Chúng ta lấy Đàn Kinh làm ví dụ, quý vị biết trong Đàn Kinh đại sư Huệ Năng nói, sau khi ngài đi khỏi Hoàng Mai, có bao nhiêu người đuổi theo ngài muốn đoạt lại y bát. Trong đó có một người tên Huệ Minh, người này rất thô lỗ, ở trong hội của Ngũ tổ nhiều năm. Ông thấy Lục tổ được truyền ý bát nên không phục, muốn đoạt lại nó, quả thật ông đuổi theo kịp. Khi đuổi kịp, ngài Huệ Năng cũng biết người này không dễ đụng đến, ông ra rất mạnh, có sức có võ, không phải người bình thường, phải làm sao? Được, mục đích ông ta là đến cướp lại y bát, liền đặt y bát lên trên tảng đá, ngài trốn chỗ khác. Huệ Minh thấy y bát để đó cũng biết, được thôi! Ông trốn thì cứ trốn, có được y bát là đủ, nào ngờ đến cầm y bát lên cầm không nổi. Quý vị thử nghĩ xem, ông ta là tướng quân tứ phẩm, y bát nặng bao nhiêu. Thử nghĩ xem chắc chắn không hơn một ký, trẻ con đều có thể cầm lên được, vì sao một vị tướng quân không nhấc lên được? Ông ta biết rằng, có thần hộ pháp giữ ở đây, không phải của ta không thể lấy đi được. Do đó thật sự phát tâm sám hối, nói là đến cầu pháp. Đại sư Huệ Năng vừa nói pháp, ông liền khai ngộ ngay.

Quý vị thử nghĩ xem, Ngũ tổ kém hơn Lục tổ ư? Vì sao ông ta ở trong hội của Ngũ tổ nhiều năm như vậy mà không khai ngộ, đại sư Huệ Năng chỉ nói mấy câu đã điểm tỉnh, liền hoát nhiên đại ngộ? Trong hội của Lục tổ độ, có 43 người khai ngộ, đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, ông là người đầu tiên, vì sao vậy? Vì ông biết nghe lời, lúc này ông thật sự nghe lời. Cho thấy, ông ở trong hội của Ngũ tổ nhiều năm như vậy, tuy ngày ngày nghe pháp, như gió thoảng qua tai, không để ý, nên không khai ngộ. Đến lúc này, thấy không nhấc y bát lên được, ông phát khởi tâm thành kính. Bởi vậy ngộ hay không ngộ chính là đối với thầy có tin hay không, có tuân theo 100% không? Lúc đó Huệ Minh không còn gì để nói, hoàn toàn nương theo ngài, cho nên vừa điểm đến là phá trừ ngay.

Do đây có thể biết, những người chưa khai ngộ đều là học trò không biết nghe lời, không phải thầy không có phương tiện thiện xảo, không phải thầy không nhiệt tâm dạy dỗ. Họ không tin thì còn cách nào khác, hết cách, dù thầy có phương pháp tuyệt diệu đến đâu, quý vị không tiếp thu cũng đành chịu, chư vị cần hiểu điều này.

Ở đây nói 32 ứng thân, vì sao Bồ Tát Quán Thế Âm nhất định đến khi họ sắp thuần thục? Vì lúc này họ hoàn toàn tiếp nhận, khi họ không tiếp thu đến cũng vô ích. Khi hoàn toàn tiếp thu, lúc này vừa điểm liền phá, một đạo lý đơn giản như thế.

Do đây có thể biết, gọi là sư thừa, trong này đặc biệt chú trọng sư tư hợp đạo. Lúc này thầy và trò quả thật là cùng một tâm, một tâm không có hai tâm, tâm tâm tương tức, cho nên vừa điểm là thông.

Chúng ta chưa thấy đạo, cần phải nương vào thầy, phát tâm nương tựa thầy. Như cổ nhân, khi chưa khai ngộ, tuyệt đối không rời thầy một bước. Chư vị đọc Thiền Lâm Bảo Huấn, mới biết người xưa đối với thầy như thế nào, thái độ đối với thầy ra sao, cho nên họ thành tựu. Người thầy thấy học sinh, khi thấy họ sắp thành tựu, cũng dùng vô số phương tiện thiện xảo để độ họ. Những gì thấy trong Thiền Lâm Bảo Huấn là một loại căn bản là vô lý, phương pháp không nói đạo lý, ức hiếp người, không nói đạo lý, ức hiếp người. Học sinh này không hề lầm lỗi, cố ý gây phiền phức, vì sao vậy? Dạy họ tu nhẫn nhục, xem họ có nhẫn được chăng? Không nhẫn được thì thôi, nếu nhẫn được phải đưa họ vào sâu hơn.

Trong này có một người, đến cuối cùng thầy nhìn thấy ông ta là không thuận mắt, ghét ông ta, dù ông cố gắng đến đâu cũng không được, sau cùng đuổi ông ta đi, đuổi đi nơi khác, buổi tối ông ngủ nơi hành lang, không chịu ra khỏi chùa, thầy cũng biết nhưng giả như không biết. Ban ngày khi nghe kinh, ông ta đứng nghe lén ngoài cửa sổ, thật ra thầy đều biết hết. Sau đó, dù đuổi như thế nào ông ta đều không đi, thậm chí thầy còn lấy nước rửa chân dội lên đầu, ông ta vẫn không đi. Về sau hòa thượng tuyên bố chọn tân trụ trì, hòa thượng muốn nghỉ hưu, mời ai? Chính là mời người đó.

Bao nhiêu năm dày vò, xem ông ta là đại khí, luyện lâu thành giang. Không trải qua những nỗi khổ này, nhẫn nhục ba la mật học từ đâu? Tâm từ bi bồi dưỡng từ đâu? Không có chỗ bồi dưỡng. Toàn bộ đại chúng trong tự viện, tương lai họ phải thống lãnh đại chúng, làm sao để đại chúng đối với họ có thể tâm phục khẩu phục? Bởi vậy chúng ta biết, hòa thượng đạo tạo người này rất gian khổ, quả thật không dễ. Hòa thượng làm như vậy, khi đề bạt ông ta lên chức trú trì, mọi người đều phục, vì sao vậy? Nghĩ lại chúng ta làm không được, ông ta đều làm được. Người khác không làm được, nhẫn người không nhẫn được, ông ta đã thành tựu, đây là người được nhắm.

Chư vị phải biết rằng, trước đây chúng tôi theo học với thầy Lý, thầy Lý đối với người là như vậy. Thấy quý vị là người có thể thành tựu, thường gây phiền phức, có đánh có mắng. Thấy người này không thể thành tựu, đối với họ rất khách sáo. Xem từ gốc độ nào? Chính là đánh quý vị mắng quý vị, nhưng quý vị vẫn không hận thầy, người này đáng để dạy. Đánh một lần, mắng một lần, để hận trong lòng, dù thầy không làm gì cả, cứ cảm thấy thầy nhìn mình không thuận mắt. Đương nhiên thầy biết điều này, lần sau rất khách sáo với họ, từ đó về sau đều rất khách sáo, vì sao vậy? Vì không muốn kết oán với họ. Họ muốn đến nghe kinh thì cứ đến, muốn nghe bao nhiêu cũng tùy, không cố gắng dạy, nghĩa là sao? Nghĩa là quý vị không thể nhẫn thọ, học sinh như thế đồng nghĩa nói từ bỏ, từ bỏ. Thầy Lý dạy học là dạy bằng phương pháp này. Hay nói cách khác, nếu thật sự chịu tiếp thu họ mới nỗ lực dạy, tiếp thu được một phần họ dạy một phần, đồng ý tiếp thu mười phần họ liền dạy mười phần. Lượng quý vị rất nhỏ bé, chỉ cần một phần, họ nói nếu tôi dạy nhiều hơn một phần, vậy là lãng phí sức lực, vì sao vậy? Vì ta chỉ có thể tiếp thu một phần. Nếu dạy hai phần, hai phần quý vị không chịu được, không thể tiếp thu được. Thầy đối với học sinh rất công bằng, đừng nói thầy đối với người này thế này, người kia thế nọ, quả thật rất công bằng. Đều do căn tánh mỗi học sinh không tương đồng, cho nên chúng ta thấy dạy học có sai biệt, đạo lý chính là như vậy.

Phật pháp là học vấn lớn nhất của thế xuất thế gian, chưa đến chín mười năm không thể nhập môn. Chư vị thử nghĩ xem, trong thời đại hôm nay, có mấy người có thể theo một vị thầy đến chín mười năm? Quả thật rất khó. Người bây giờ muốn học, tốt nhất khoảng vài tháng học xong, tốt nghiệp, vậy là họ vui nhất, ba năm đều chê quá lâu. Thật ra chư vị thử nghĩ xem, ba năm có thể học được những gì? Cho dù một ngày học tám tiếng, ba năm đều có hạn. Hy vọng mọi người thông đạt, thấu hiểu điều này.

Thật sự gặp một vị thiện tri thức, nếu quý vị dễ dàng bỏ qua, điều này thật là đáng tiếc. Trong Phật pháp thường nói: “trăm ngàn vạn kiếp khó gặp được”, khi cơ hội này qua đi, rất khó gặp lại, không dễ gặp được cơ hội thứ hai. Đây là then chốt tu học thành bại trong đời này của chúng ta, nhất định phải thấy đạo. Khi thấy đạo, muốn ở bên thầy thầy cũng không bằng lòng, thầy nhất định bắt buộc quý vị ra đi tham học. Vì sao vậy? Chỉ có tham học, trải sự luyện tâm, mới có thể tăng trưởng định lực, tăng trưởng trí tuệ, không ngừng nâng cao cảnh giới của mình, đó là tình hình của việc tham học. Bởi vậy nếu thầy tiếp tục để quý vị bên mình, là có lỗi với quý vị. Quý vị có khả năng đi tham học mà không để ra đi, điều này là không thể. Không có năng lực đi tham học, thầy không để quý vị đi tham học. Nếu bản thân muốn đi tham học, muốn ra đi, tức là từ bỏ thầy, là ta từ bỏ trình tự tu học.

Đây là nói đến thấy đạo, tu đạo, sau đó mới chứng đạo. Ở đây nói đến nhập diệt, tu đạo nhập diệt. Quý vị xem từ thấy đạo sau đó tu đạo, do tu đạo sau đó mới chứng đạo, nhập diệt chính là chứng đạo. Khi họ sắp chứng mà chưa chứng, đây là cửa ải khó khăn.

Bồ Tát Quán Thế Âm thị hiện thân A la hán Thanh văn tức là A la hán, để giúp họ chứng quả A la hán. Ở trước nói, đây là tứ thánh pháp giới, ở dưới là nói lục phàm pháp giới, trong kinh văn này có sự khác nhau. Ở trước tứ thánh pháp giới “nếu chư hữu học”, vì hàng hữu học đều là người đã thấy đạo, phàm phu bên dưới chưa thấy đạo. Người chưa thấy đạo và người thấy đạo trong tâm không giống nhau. Người thấy đạo tâm ở trong đạo, người chưa thấy đạo tâm ở nơi ngũ dục lục trần. Khác nhau rất lớn, hoàn toàn không giống nhau, hoàn toàn không tương đồng. Cho nên nói, “nhược chư chúng sanh”, bên dưới gọi là “chúng sanh”, không phải gọi là người học. Ở trước đều là người học đạo, gọi là người học đạo, bên dưới là “chúng sanh”.

“Dục tâm minh ngộ, bất phạm dục trần. Dục thân thanh tịnh, ngã ư bỉ tiền, hiện phạm vương thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ giải thoát”. Đây là một loại chúng sanh, cũng coi là không tệ, họ tu gì? Hy vọng có thể sanh lên cõi trời, mà còn sanh lên cõi trời rất cao, trời sắc giới. Phạm vương là trời sắc giới, chí hướng cao hơn chúng ta nhiều.

Trong thế gian ngày nay, có rất nhiều Tôn giáo, mục đích của họ đều hy vọng tương lai được sanh lên thiên đường. Thực tế phạm vi của trời rất rộng, cũng có rất nhiều cấp bậc. Như trời đại phạm đẳng cấp khá cao, Bà la môn giáo của Ấn độ như Du già, Số luận, mục tiêu của họ đều ở phạm thiên, được coi là thế giới Tôn giáo cao cấp.

Chúng ta muốn hỏi rốt cuộc có Phạm thiên chăng? Thế gian gọi những trời người quỷ thần này, trong tất cả các Tôn giáo nói, rốt cuộc có chăng? Nếu quý vị đưa ra vấn đề này hỏi tôi, tôi sẽ hỏi ngược lại, theo quý vị có chăng? Quý vị thử nghĩ xem, kinh văn ở trước nói: “tuần nghiệp phát hiện”. Quý vị suy tưởng từ lý luận này, có chăng? Nếu thông đạt giáo lý đại thừa, đều viễn ly những vấn đề này. Vì sao vậy? Vì thập pháp giới y chánh trang nghiêm đều là tâm thức vọng tưởng mình biến hiện ra, như vậy sao không có? Quý vị có tâm này, có niệm này là có điều này, vì tất cả pháp hữu vi không có tự tánh. Trong Độc giác, Duyên giác ở trước nói không có tự tánh, cho nên tất cả quỷ thần này thật sự tồn tại, thiên đường có thật không phải giả. Có trời đại phạm, có trời lục dục, có trời tứ thiền, có trời tứ không, tuyệt đối là có thật không phải giả. Chúng ta đến đó được chăng? Đương nhiên có thể đến được. Kinh Hoa Nghiêm nói: “ưng quán pháp giới tánh, nhất thiết duy tâm tạo”, vậy sao không thể đến được? Chúng ta tạo nhân duyên này tương ưng với nhân duyên của họ là đi, tức cảm ứng đạo giao. Loại chúng sanh này họ cầu sanh lên thiên đường.

“Dục tâm minh ngộ”, dục là chỉ dục vọng. Hay nói cách khác, họ cho rằng dục giới ô uế, sắc giới là quang minh, do đó phát tâm vượt thoát cảnh giới ô uế này, hy vọng sanh đến trời sắc giới quang minh.

Câu bên dưới nói về phương pháp tu học của họ: “bất phạm dục trần, dục thân thanh tịnh”. Đây là pháp tu hành căn bản của họ, bất luận họ tu pháp môn gì, lý luận y cứ của họ là hai câu này. Hay nói cách khác, họ lìa dục, “dục trần” là chỉ ngũ dục lục trần trong dục giới. Chư vị nên nhớ, ngũ dục lục trần trong dục giới, họ đều có thể từ bỏ danh văn lợi dưỡng, tài sắc danh thực thùy, sắc thanh hương vị xúc pháp trong dục giới họ đều không nhiễm, lúc này mới có thể đạt được thân tâm thanh tịnh.

Trong Phật pháp thường nói, những người này tu gì? Tu tứ thiền bát định, thượng phẩm thập thiện, tứ vô lượng tâm, họ tu những điều này. Khi đã tu thành, xem công phu họ sâu hay cạn, đây chính là sắc giới và vô sắc giới. Bồ Tát Quán Thế Âm thấy người như vậy, cũng mãn nguyện họ. Nguyện của họ không cầu giải thoát, chỉ cầu được phú quý của cõi trời, thanh tịnh của cõi trời. Mục tiêu của họ là đây, Bồ tát làm mãn nguyện họ, vì họ “hiện thân Phạm vương”. Hiện thân thiên vương của trời đại phạm để thuyết pháp cho họ. “Linh kỳ giải thoát”, giải thoát này không phải thật sự giải thoát, là giải thoát khỏi dục giới, đi vào sắc giới, cho nên đây không phải là giải thoát tam giới. Như ở trước nói, giải thoát này là vượt thoát tam giới, còn đây chỉ vượt thoát dục giới. Siêu việt dục giới, chúng ta gọi nó là giải thoát, đây có thể gọi là Tôn giáo thế gian cao cấp, hoàn toàn không ra khỏi phạm vi này, tất cả Tôn giáo đều không ra khỏi phạm vi này.

Xem tiếp đoạn bên dưới: “Nhược chư chúng sanh, dục vi thiên chủ, thống lĩnh chư thiên, ngã ư bỉ tiền, hiện Đế thích thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Trình độ này thấp hơn trước rất nhiều, đây là nói đến trời dục giới, mà trong trời dục giới trời đao lợi làm đại biểu. “Hiện thân Đế thích”, Đế thích chính là đao lợi thiên chủ. Hạng người này họ không thể xa lìa ngũ dục lục trần của dục giới, nghĩa là vô số hưởng thụ của dục giới. Họ không thể xa lìa, nhưng họ cũng cầu sanh lên cõi trời. Trong Phật môn nói tu thập thiện nghiệp đạo, thượng phẩm thập thiện nghiệp đạo, có thể cảm sanh thiên chủ của trời dục giới. Ở đây nói về thiên chủ, làm tròn nguyện vọng cho họ, thành tựu công nghiệp của họ. Loại chúng sanh này muốn là thiên chủ, xem ra chí hướng này cũng không nhỏ. Ở thế gian này có rất nhiều người muốn tranh cử tổng thống, làm quốc vương. Đối với thế gian này họ không thích lắm, vì sao vậy? Vì họ biết thế gian này, dù làm tổng thống, làm quốc vương cũng rất khổ, không tự tại. Muốn làm thiên chủ cõi trời, làm vua trời, làm thiên vương, chắc tự tại hơn nhiều, đúng thế. Vì sao vậy? Vì trời thanh tịnh hơn nhân gian, phước báo của trời lớn hơn nhân gian rất nhiều, thù thắng hơn nhiều. Cho nên họ phát tâm, không muốn làm vua người, chỉ muốn làm vua trời, có chăng? Có.

Trong hàng người tu hành có rất nhiều, quý vị hỏi nguyện vọng tu hành của họ là gì? Có người nói, đời này tôi tu hành khổ hạnh, hy vọng tương lai đời sau làm tổng thống, thống lãnh đại chúng. Người vãng sanh tây phương Cực Lạc không nhiều, còn có rất nhiều người như thế nào? Đời sau tôi làm quan lớn, được giàu có là được, mục đích là đây.

Quý vị xem trong Cao Tăng Ngữ Lục đều có thể thấy, vì họ thấy phú quý nhân gian liền động tâm, hy vọng bản thân có thể đạt được. Vậy là tương lai của họ, tất cả phước báo tu hành trong đời này, vừa chuyển thế là có thể đạt được. Cho nên nếu muốn giác ngộ, thế gian này dù là đế vương cũng không tự tại, cũng rất khổ, không muốn chịu, tôi muốn làm thiên vương, làm thiên chủ. Nếu họ tu phước báo thù thắng, họ cũng có thể đạt được.

Như vừa mới nói với quý vị, thượng phẩm thập thiện, hoặc là trung hạ phẩm tứ vô lượng tâm, đích thực có thể đạt được thiên chủ của trời dục giới, họ có nguyện vọng thống lĩnh chư thiên. Bồ Tát thật tự bi, quý vị có nguyện vọng này, cho quý vị mãn nguyện.

“Ngã ư bỉ tiền, hiện đế thích thân”, tức hiện thân thiên chủ của trời đế thích để thuyết pháp cho họ, giúp họ thành tựu, giúp họ mãn nguyện. Đúng là cửa Phật rộng lớn, ta có nguyện gì Phật Bồ tát đều giúp ta thành tựu. Nhưng trong đó có một nguyên tắc, thiện nguyện, không giúp ta thành tựu ác nguyện, ai giúp ta thành tựu ác nguyện? Ma vương. Ma vương khác với Phật Bồ Tát là đây. Phật Bồ Tát giúp người thành tựu thiện nguyện, nghĩa là tương lai ta làm quốc vương, cũng là làm một vị quốc vương tốt, có thể yêu thương trăm họ, tạo phước cho đại chúng, vị quốc vương này là Phật Bồ Tát thành tựu. Nếu quý vị muốn làm một bạo quân, độc tài, chuyên chế, chỉ tham hưởng thụ quyền lực cá nhân, không quan tâm đến sự sống chết của trăm họ. Vua như vậy, Phật Bồ Tát không giúp, ai giúp? Có ác ma ma vương giúp họ, thành tựu cho họ, ma vương đó có sức mạnh. Nhưng chư vị phải biết, trong này vẫn còn một nguyên tắc, khi chúng sanh không có phước, chúng sanh tạo tội nghiệp quá nặng, liền xuất hiện vị vua này. Khi nghiệp quá nặng, Chư Phật Bồ Tát, thiện thần không thể độ quý vị, những vị thần này đều viễn ly. Thiện thần xa rời, ác quỷ tụ tập, vấn đề này rất rắc rối, thiện thần đều không còn. Cho nên tôi nói với chư vị, có thiện thần.

Tôi nhớ khoảng năm dân quốc thứ hai mươi mấy, hình như là lúc tôi vừa biết ghi nhớ sự việc, sáu bảy tuổi đã ghi nhớ được sự việc. Ở quê tôi xảy ra một việc kỳ lạ, thành hoàng ở đây dọn đi nơi khác. Quý vị biết, thần hoàng là phước đức chánh thần bảo hộ nơi đây. Làm sao biết họ đi nơi khác?

Lúc đó tôi ở nhà bà ngoại, còn nhà chúng tôi ở nông thôn, bà ngoại tôi ở thành phố, ở trong nhà bà ngoại. Cạnh nhà bà ngoại, cạnh nhưng cũng cách vài nhà, không phải sát nhau. Trong thôn có người bị bệnh, bệnh rất nặng, mời bác sĩ chữa đều không lành. Miệng ông ta luôn nói người nhà mình, ông ta nói ông thành hoàng sắp đi nơi khác, bắt người bắt được ông ta, nghĩa là muốn ông ta giúp họ dọn đồ, rất khổ. Ông ta liền hỏi có cách nào không? Họ nói ông nhanh chóng đốt giấy tiền, tôi có tiền là có thể thuê người khác thay vào, có điều này. Do đó trong nhà đốt rất nhiều giấy tiền, ông ta liền khỏi bệnh. Chắc họ thuê được người thay, nên ông ta không cần đi, có xảy ra vấn đề này.

Sau khi việc này xảy ra hơn một tháng, lúc đó vẫn là thời kỳ quân phiệt, có một vài quân đội tiến hành bí mật, vì sợ dân chúng địa phương phản đối. Trong một đêm phá nát miếu thành hoàng này, hủy hết tất cả tượng thần trong đó, về sau họ đặt cơ quan quân đội tại miếu thần hoàng này. Chúng tôi mới biết thì ra người bị bệnh nói hơn một tháng trước, thành hoàng này đã dọn đi rồi. Về sau nơi này thường xuyên có loạn, không còn an định như trước nữa.

Bởi vậy một địa phương khi gặp thiên tai, khi dân chúng tạo nghiệp nặng, chư vị phước đức chánh thần này, luôn đi khỏi đó trước mấy tháng. Sau khi họ ra đi, đều là ma vương quỷ quái đến. Chư vị thử nghĩ xem, dân chúng ở đây làm sao còn có những tháng ngày tốt đẹp nữa? Vấn đề này là thật.

Người học Phật chúng ta cũng như thế, nếu tâm không trú trong đạo, tuy ta có thờ tượng Phật Bồ Tát, thật ra Phật và Bồ Tát đều không ở đạo tràng. Ở đạo tràng là ai? Là yêu ma quỷ quái mạo xưng Phật Bồ Tát đến dạy ta, không phải Phật Bồ Tát thật. Phật và ma đều là do tâm mình cảm ứng nên, một niệm tâm chánh cảm ứng Phật Bồ Tát đến, một niệm tâm tà cảm ứng yêu ma quỷ quái đến.

Phật Bồ Tát cũng biết biến hiện vô số thân, nhưng chư vị phải biết giúp chúng ta hành thiện, thành tựu thiện nguyện cho chúng ta, đây là nguyện vọng thấp nhất ở thế gian. Tôi hy vọng Phật gia hộ gia đình được bình an, gia hộ bản thân thăng chức phát tài. Phật Bồ Tát cũng giúp, cũng khiến quý vị viên mãn, thành tựu nguyện vọng của mình, đó là chánh.

Phật Bồ Tát gia hộ, hôm nay tôi ra ngoài ăn trộm, ăn cắp, không bị cảnh sát bắt được. Phật Bồ Tát không gia hộ như vậy, vì sao vậy? Vì đó là hành vi bất chánh, đó là tà pháp, không phải chánh pháp. Phàm làm điều thuộc chánh pháp, Phật Bồ Tát đều gia hộ, tất cả thiện nguyện đều thành tựu. Cho nên người học Phật, nếu có thể tin vào chuyện cư sĩ Viên Liễu Phàm có thể thay đổi vận mệnh, đều nhờ vào tín tâm, họ thật sự tin.

Ở miền nam có một vị đồng tu, tôi giảng kinh ở miền nam sáu năm. Ba năm đầu giảng tại liên xã Phụng Sơn của pháp sư Chữ Vân, giảng được mấy bộ kinh. Có một bà cụ chép bài lại, bà cụ hơn 60 tuổi, mỗi lần nghe một bài giảng bà đều ghi chép, bà ghi chú thích. Vì bà không có khả năng ghi lại hết tất cả, chỉ nghe bao nhiêu ghi lại bấy nhiêu, bút ký này cũng rất đặc sắc. Phương thức của bà hơi giống cư sĩ Lưu Thừa Phù ghi chú thích vậy, nhưng trình độ bà không cao như Lưu Thừa Phù. Những gì Lưu cư sĩ ghi lại đương nhiên rất hay, còn bà ghi chép rất trung thực, rất thật thà, đúng là có ưu điểm của bà. Như mọi người vậy, rất thành khẩn, không hề có chút hư ngụy nào, bởi vậy văn tự không chải chuốt, rất bộc trực. Hy vọng như những gì bà nói vậy, tung gạch giữ ngọc, hy vọng mọi người đều có thể phát tâm. Sau khi nghe xong có thẻ có một chút tâm đắc.

Thôi, hôm nay chúng ta dừng tại đây.

Hết tập 7

Tập 8

Xin mở kinh ra, trang 148, hàng thứ hai: “Nhược chư chúng sanh, dục thân tự tại, phi hành hư không, ngã ư bỉ tiền, hiện đại tự tại thiên thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Đây là đoạn thứ tư trong 32 ứng.

Trời đại tự tại là nói đỉnh trời sắc giới, bình thường cũng gọi là trời ma hê thủ la, thông thường chúng ta gọi là thế giới Ta Bà, nói đến đây là dừng, vì đi lên trên là trời tứ không, thiên nhân trời tứ không không có sắc tướng. Nói cách khác là có hình tướng, đến đây là cao nhất, cực hạn, đây là đỉnh trời của trời tứ thiền.

Trong tam giới, phước báo lớn nhất là trời đại tự tại. Trong nhà Phật thường nói đến tam tai, đặc biệt là nói đại tam tai. Đại tam tai là nói thủy tai, hỏa tai, phong tai. Phong tai có thể làm hư hoại trời tam thiền, trời tứ thiền tam tai này đều không đạt đến. Nghĩa là hỏa tai, thủy tai, phong tai đều không có, người ở đây phước báo lớn nhất.

Do đây có thể biết, thế gian có rất nhiều tai họa tự nhiên, như ở khu vực Đài Loan này, có động đất, có gió lốc, có sóng thần. Đây đều là những tai họa thiên nhiên, những thiên tai này cũng là do chúng nghiệp chiêu cảm không phải ngẫu nhiên, là nghiệp lực chúng sanh chiêu cảm nên.

Chúng sanh trong tam thiền cũng không tránh khỏi thiên tai do nghiệp cảm gây ra. Đến tứ thiền định công sâu hơn, có thể khắc phục mọi tập khí phiền não, mà không khởi hiện hành. Bởi vậy tất cả thiên tai tự nhiên này nó cũng không có, trong tam giới tứ thiền phước báo lớn nhất. Phương pháp tu hành của họ là lấy tứ thiền, tứ vô lượng tâm làm tu nhân, tứ vô lượng tâm là nói từ bi hỷ xả. Trong tam giới lục đạo chúng ta có thể nói, thiên nhân tứ thiền, đặc biệt là trời ma hê thủ la, họ thực hiện bốn chữ từ bi hỷ xả này một cách viên mãn, vì thế họ được thân tâm tự tại, “phi hành hư không”. Chúng ta thấy trời đại tự tại đúng là tự tại, danh đúng như tướng.

Chúng ta chẳng phải không muốn tự tại, mỗi người đều muốn bản thân ở thế gian này được tự tại, tự tại trong Phật pháp gọi là giải thoát. Tự do tự tại, khiến tất cả đều không có chướng ngại, đây mới được tự tại. Không phải không đạt được tự tại, hay nói cách khác mỗi người đều có thể đạt được. Nhưng chúng ta nhất định phải hiểu đạo lý trong này, phải biết tu nhân chứng quả của nó, làm sao để tu nhân này? Làm sao chứng được quả báo đại tự tại này? Đây là nói người tu tứ thiền, tứ vô lượng tâm sắp được thành tựu, chỉ kém một chút nữa là thành tựu. Lúc này Bồ Tát Quán Thế Âm liền thị hiện thân của trời đại tự tại để chỉ điểm họ, khiến họ chứng được cảnh giới này. Đây chính là thiên nhân trời tứ thiền, đoạn tiếp theo nói về thiên đại tướng quân.

“Nhược chư chúng sanh, ái thống quỷ thần, cứu hộ quốc độ, ngã ư bỉ tiền, hiện thiên đại tướng quân thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. “Thiên đại tướng quân” thông thường đều chỉ trời tứ vương, trời tứ vương hiện ra tướng này chính là thân tướng quân.

Chẳng hạn như chúng ta ở trong ngôi tự viện này, quý vị đến đó, vừa vào cửa chính là điện thiên vương. Trong điện thiên vương thờ phụng tứ đại thiên vương, thân tướng này là hiện thân tướng của tướng quân. Thế gian có một số người không hiễu rõ lại xem họ là tứ đại kim cang, thực tế là tứ đại thiên vương chứ không phải tứ đại kim cang.

Hàng chúng sanh này, họ có tập khí là thích thống lãnh quỷ thần, thống lãnh đại chúng, họ có tập khí này. Tục ngữ thế gian gọi đây là người có lòng ham muốn lãnh tụ rất cao, họ thích quyền thế, thích địa vị của một người lãnh đạo. Trong nhà Phật có thể tu được quả báo này, đúng như câu đệ tử Phật môn, có cầu tất ứng. Quý vị hy vọng đời sau được làm quốc vương, hy vọng tương lai làm thiên vương, chỉ cần nỗ lực tu học đều có thể mãn nguyện.

Ngoài tứ thiên vương, chúng ta gọi là ngoài thiên tướng quân, còn có Bồ Tát Vi Đà. Ngài cũng hiện thân tướng quân, mà còn hiện “thiên đại tướng quân”, cũng là thân thiên tướng quân. Đây là thống lãnh tám bộ quỷ thần, điều này trong kinh Phật nói rất rõ ràng. Họ cứu hộ tất cả chúng sanh quốc độ, cho nên ở bốn phương của trời đao lợi, đây là tầng thấp nhất trong trời dục giới. Ở trước nói, trời đại tự tại là tầng cao nhất trong trời sắc giới. Còn đây là tầng trời thấp nhất, cũng có nguyện vọng này, họ sắp thành tựu. Khi sắp thành tựu, Bồ Tát Quán Thế Âm cũng có thể giúp họ mãn nguyện.

Xem tiếp bên dưới, nói về tứ thiên vương: “Nhược chư chúng sanh, ái thống thế giới, bảo hộ chúng sanh, ngã ư bỉ tiền, hiện tứ thiên vương thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Tứ thiên vương và thiên tướng quân, nhiều khi có thể hợp lại nói thành một loại, ở đây phân ra hai loại để nói. Hai loại đương nhiên là hai thân phận, nhưng hai thân phận này gần giống nhau. Thân tướng quân ở trước là dùng thân phận thống soái, cho nên gọi là thiên tướng quân. Ở đây nói, là dùng thân phận của người thống trị, tức thân phận quốc vương, cho nên gọi là tứ thiên vương, “ái thống thế giới”. Ở trước là “ái thống quỷ thần”, trong nhà Phật gọi là thống lĩnh bát bộ quỷ thần, tức tức đại thiên vương. Cho thấy, từ thân phận thống soái này, chúng ta gọi họ là thiên đại tướng quân. Từ địa vị thống lãnh, họ cũng có quốc độ của mình, họ cũng có giới hạn của mình. Xem từ phương diện này, chúng ta gọi họ là tứ thiên vương, thân phận tứ thiên vương này đích thực là xen vào giữa quỷ thần. Trong kinh điển nói rằng, họ thuộc thiên chủ trời đao lợi, trời đao lợi đúng là thiên thần. Những thiên thần này thống lĩnh bộ hạ đều thuộc quỷ thần, như tu la, càn thát bà, loại này thuộc quỷ thần. Họ cũng được coi là thiên thần, cũng được coi là quỷ thần. Trong quỷ thần nói, họ là quỷ có phước đức lớn, lãnh tụ hàng quỷ thần, họ là thuộc hạ của trời đao lợi, cũng có thể nói họ là thiên thần. Cho nên loại này xen giữa thiên thần và quỷ thần, đây là tu trung phẩm thập thiện nghiệp đạo. Họ có nguyện này, phát nguyện thống lãnh quỷ thần, hoặc làm vua trời một cõi, đều giống nhau. Đây là một trong tứ đại thiên vương, thống lãnh dư châu, họ cũng có thể thành tựu. Đây đều phải lấy ngũ giới thập thiện làm nhân, mới có thể thành tựu.

“Nhược chư chúng sanh, ái sanh thiên cung, khu sử quỷ thần, ngã ư bỉ tiền, hiện tứ thiên vương quốc thái tử thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Đây là thái tử của vua trời, cho nên cũng sanh trong nhà quý tộc. Quý vị xem Phong Thần Diễn Nghĩa, thái tử Na Tra chính là thái tử của tứ thiên vương, phụ thân Na Tra là một trong tứ thiên vương, đây là một loại thân phận.

Đến đây, tổng cộng có bảy loại, đều nói về thiên chúng, vì thế nếu một người hy vọng đời sau sanh lên cõi trời trong Phật giáo nói về thiên quốc một cách rất rõ ràng, không như một số Tôn giáo khác nói về thiên quốc rất mơ hồ. Không biết là tầng trời nào, cũng không biết quốc độ nào, không rõ ràng. Trong nhà Phật nói một cách rất rõ ràng tường tận về bảy loại này, mỗi loại trong bảy loại này đều bao gồm phạm vi rất lớn. Thật sự muốn sanh lên cõi trời, y theo phương pháp này để tu hành. Nếu có tâm nguyện này, có đức hạnh này, đầy đủ những điều kiện này, Bồ Tát Quán Thế Âm nhất định giúp ta mãn nguyện, có thể sanh lên cõi trời mà ta kỳ vọng.

Tiếp theo là nói về nhân gian, tất cả có 12 đoạn: “Nhược chư chúng sanh, nhạo vi nhân vương, ngã ư bỉ tiền, hiện nhân vương thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Cũng có một số chúng sanh học Phật phát nguyện, vì chúng sanh trong thế gian quá khổ, phát nguyện cứu độ tất cả chúng sanh. Nói cho chư vị biết, ngoài Phật pháp giáo hóa ra, quả thật biện pháp hay nhất chính là chính trị. Nếu có thể tổ chức tốt nền chính trị, nhân dân khu vực quốc gia này đều được hưởng phước. Vì thế có rất nhiều Bồ Tát phát tâm này, tương lai làm vua tại thế gian, dùng thân phận quốc vương để thúc đẩy việc dạy học của Phật giáo, hộ trì Phật pháp, hoằng dương Phật pháp. Như vậy quốc gia này, chúng sanh khu vực này đều có phước. Chúng ta thấy thế giới ngày nay, chư vị cần phải có trí tuệ, bình tỉnh để quan sát.

Ở đây nói đến quốc vương, tức trong kinh Phật nói về vua cõi người. Đó là Phật Bồ Tát, là người tu hành thật sự phát tâm thị hiện. Sau khi họ nắm quyền, nhất định tạo phước cho tất cả chúng sanh, tuyệt đối không tàn hại tất cả chúng sanh, không hành bạo chính. Nhưng chư vị phải biết, chúng sanh cũng phải có phước báo, mới cảm ứng được thánh hiền nhân sanh vào đây làm quốc vương đại thần, phải có phước mới được. Nếu chúng sanh không có phước thì ma vương xuất hiện, họ làm quốc vương đại thần thống trị nơi này, gây ra vô số thiên tai cho nhân dân ở đây. Ma xuất hiện, chúng sanh khổ não. Nói cách khác, Bồ Tát phát tâm là một việc, chúng sanh phải có phước, nếu chúng sanh có phước sao Phật Bồ tát không phát tâm được? Vì sao thế giới ngày nay không xuất hiện một vị quốc vương đứng ra hộ trì Phật pháp, hoằng dương chánh pháp? Ngày xưa, các đời đế vương hầu như đều quy y Tam bảo, đều là đệ tử Phật. Bởi vậy dạy học Phật giáo vào cổ đại, quả thật đã thay thế nền giáo dục quốc gia. Tuy quốc gia có giáo dục nhưng không phổ cập, còn giáo dục Phật giáo lại rất phổ cập. Ở Ấn độ chúng ta cũng thấy mấy vị quốc vương, nổi tiếng nhất như vua A Dục. Lúc Đức Phật Thích Ca Mâu Ni tại thế, ở Ấn độ có mười mấy vị đại quốc vương đều quy y làm đệ tử Phật, giúp Phật hoằng pháp lợi sanh.

Nhìn từ phương diện này, chúng ta biết Chư Phật Bồ Tát, thậm chí là Chư Phật Như Lai, rất nhiều người phát đại nguyện này. Chúng ta làm sao để có thể giúp họ xuất hiện ở thế gian này? Điều này phải chú trọng việc tu đức của ta. Cá nhân ta tu đức, không thể cảm động được, cần phải động viên mọi người cùng tu đức. Nếu mọi người đều tu đức sẽ cảm ứng đạo giao, Chư Phật Bồ Tát dùng thân quốc vương đại thần thị hiện tại thế gian, Phật pháp mới phát triển rộng lớn. Đối với vấn đề này, chúng ta cần phải giúp những người có đại nguyện, làm tăng thượng duyên cho họ, cũng làm tăng thượng duyên cho chúng sanh. Bồ Tát Quán Thế Âm cũng chính là xúc tiến việc này.

Như trong kinh điển nói, Phật Bồ Tát dùng thân phận quốc vương đại thần ứng hiện tại thế gian, nhất định dùng Phật pháp hóa độ chúng sanh. Hoặc trên danh nghĩa không phải Phật pháp, nhưng tinh thần của họ, cách làm của họ nhất định phù hợp với những gì Phật pháp nói.

Thứ hai là dùng thân trưởng giả: “Nhược chư chúng sanh, ái chủ tộc tánh, thế gian thôi nhường, ngã ư bỉ tiền, hiện trưởng giả thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Trong kinh Phật thường gọi là đại trưởng giả, trong kinh điển đại thừa chúng ta thường thấy. Trong Phật pháp gọi trưởng giả, họ phải đầy đủ mười điều kiện mới có thể gọi là trưởng giả.

Không như Trung quốc, người xưa tôn xưng trưởng giả không nghiêm khắc như Ấn độ, không nghiêm khắc như trong Phật pháp nói. Nhưng người Trung quốc xưng trưởng giả, tuổi tác họ nhất định khá cao, có học vấn, có đạo đức, mới được tôn xưng trưởng giả. Trong Phật pháp, một bậc trưởng giả, điều đầu tiên nhất định phải thuộc hàng quý tộc. Ấn độ có quan niệm giai cấp rất sâu dày, mãi đến nay vẫn không ngoại lệ, vì vậy bốn giai cấp vẫn giữ cho đến ngày nay. Trưởng giả nhất định là Bà la môn, Sát đế lợi hai hạng người này, nghĩa là nói, họ nhất định phải xuất thân từ quý tộc. Thứ hai, nhất định họ phải có địa vị rất cao trong xã hội, chứ không phải những người bình dân thông thường. Điều kiện thứ ba, họ nhất định phải giàu chứ không bần tiện. Thứ tư, nhất định họ phải có oai đức. Thứ năm, nhất định họ phải có trí tuệ. Thứ sáu, họ cũng phải có tuổi tác, ít nhất phải 40 tuổi trở lên, trẻ quá không được xưng trưởng giả. Thứ bảy, phải có phẩm đức, tâm hạnh thanh tịnh. Điều kiện thứ tám, đối với người phải có lễ độ, không được ngạo mạn. Tuy họ có địa vị, giàu có, lại thông minh trí tuệ, có oai đức, nhưng đối với người phải khiêm tốn, phải có lễ độ. Thứ chín, quốc vương đại thần đều khen ngợi họ. Thứ mười, họ được nhân dân trăm họ quy ngưỡng, ủng hộ. Đầy đủ mười điều kiện này mới được tôn xưng trưởng giả, còn các trưởng giả thông thường, đại khái đều là bậc trưởng lão trong một dòng tộc.

“Ái chủ tộc tánh”, vấn đề này trong xã hội ngày xưa, trong một đại gia đình, trưởng tộc tức là trưởng giả, không như bây giờ. Xã hội hiện nay đều thuộc chế độ tiểu gia đình, chứ không phải đại gia đình. Ngày xưa một gia đình, một gia đình ít nhất cũng có một hai trăm người trở lên, đây là một nhà, một gia tộc. Bởi thế một thôn trang chính là người một nhà, chính là một gia tộc. Có thể nói xã hội trước mắt, chúng ta không còn thấy kiểu gia tộc này nữa.

Quý vị xem tiểu thuyết Hồng Lâu Mộng, lớn bé già trẻ trong Hồng Lâu Mộng có hơn 100 người, đó là một gia tộc. Bộ tiểu thuyết này đúng là miêu tả về lối sinh hoạt trong gia đình xã hội cổ, người xưa gọi là xã hội luân thường, tề gia trị quốc bình thiên hạ. Tề gia, không phải là tiểu gia đình như bây giờ, là gia tộc, gia trưởng trong gia tộc đó phải thống lãnh mấy trăm người. Phải làm cho mấy trăm người, mỗi người đều đạt được sự công bằng, đây là một việc không đơn giản chút nào. Bởi vậy, nếu họ có năng lực trị gia tức có thể trị quốc, vì họ là lãnh tụ trong gia đình, dưới họ cũng có mấy trăm người. Có thể trị tốt gia đình này, cũng có thể trị quốc, có thể trị lý tốt quốc gia là có thể bình thiên hạ.

Bây giờ chúng ta đọc đến đây, không dễ hiểu chút nào. Chúng ta nói tề gia, trong nhà chẳng qua cũng chỉ có vài người mà thôi. Đây là gia đình bây giờ, khác với gia đình ngày xưa, gia đình ngày xưa, trên thực tế nó là một xã hội. Trong này đặc biệt chú trọng, không nói đến các đức hạnh khác, chỉ nói đến sự nhường nhịn của họ, chú trọng ở điểm này, cũng chính là nói đến lễ nhường. Nếu không nói đến nhún nhường, đối với mọi thứ mọi người đều có tâm riêng tư, đều muốn tranh chấp, gia đình này không còn giống gia đình nữa. Bởi vậy nền giáo dục ngày xưa lấy nhà làm đơn vị, họ tập hợp tất cả con cháu mình lại một nơi, mời một vị thầy bên ngoài đến dạy, đây là lấy con cháu làm chủ. Ngoài ra, còn có thân thích bằng hữu, hoặc xóm làng lân cận, có số ít người tham gia trong đó, nhất định lấy con cháu mình làm chủ. Ngày xưa lễ rất quan trọng, cũng chính là nhân tố duy trì trật tự gia đình, xã hội, quốc gia, giống như pháp luật vậy.

“Nhược chư chúng sanh, ái đàm danh ngôn, thanh tịnh tự cư, ngã ư bỉ tiền, hiện cư sĩ thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Ở đây nói đến “cư sĩ”, không phải như người học Phật hiện nay, tại gia học Phật chúng ta đều gọi là cư sĩ. Ở đây nói đến cư sĩ không phải là ý này. “Cư sĩ” ở đây nghĩa là gì? Chính là chỉ các vị ẩn sĩ ngày xưa.

Trong Nhị Thập Ngũ Sử, quý vị xem truyện ký của Nhị Thập Ngũ Sử có Ẩn Dật Truyện. Ẩn là ẩn cư, dật tức là an nhàn tự tại. Những người này, quý vị thấy, trong lịch sử quốc gia còn lưu lại truyện ký về họ. Họ đều là những người có đạo đức, có học vấn, có năng lực, nhưng không ra làm việc. Chư vị thử nghĩ xem, họ có trí tuệ, có đạo đức, lại có năng lực. Họ không làm việc cho xã hội, cũng không có cống hiến gì đối với quốc gia, vì sao trong lịch sử lại lưu danh họ? Về điều này chư vị cần phải biết, đối với xã hội họ có cống hiến rất lớn lao, tuy không trực tiếp làm việc, nhưng họ làm nên tấm gương sáng khiến người thế gian học tập theo. Họ thị hiện cho chúng ta thấy tấm gương sáng như thế nào? Không tranh, không cầu danh văn lợi dưỡng, họ có khả năng cầu danh văn lợi dưỡng mà không cầu danh văn lợi dưỡng. Hay nói cách khác, họ thật sự đang dạy chúng ta nhìn thấu, buông bỏ, họ dạy ta điều này. Công đức này quá lớn, họ dùng thân giáo, không phải dùng ngôn giáo. Công việc họ làm là giáo hóa một cách âm thầm, nhưng đối với thế đạo nhân tâm có sức ảnh hưởng rất lớn, đây là những bậc nhân sĩ đạo đức.

Quý vị thấy các bậc quốc vương đại thần ngày xưa, khi gặp những người này đều tôn kính, gặp những vị ẩn sĩ này đều đặc biệt kính trọng, đối đãi đặc biệt, đạo lý chính là như vậy. Hạng người này không ham muốn danh lợi, không theo đuổi vinh hoa phú quý, sống đời ẩn cư, như ngày xưa làm ruộng, đọc sách, câu cá, lượm củi. Họ sống cuộc sống thanh tịnh này, suốt đời an nhàn tự tại, không bị câu thúc, giữ mãi nét ngây thơ.

Ẩn Cư Truyện này rất đáng để xem, tinh thần trong đó thực sự không thua Cao Tăng Truyện của Phật giáo. Có một số người còn thanh cao hơn các bậc cao tăng của chúng ta, vì các bậc cao tăng còn phải bận việc hoằng pháp lợi sanh. Họ đến việc này cũng từ bỏ. Có người có chí hướng này, Bồ tát Quán Thế Âm cũng giúp họ thành tựu.

“Nhược chư chúng sanh, ái trị quốc độ, phẩu đoạn bang ấp, ngã ư bỉ tiền, hiện tể quan thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Điều này đã hiển thị Phật Bồ Tát dùng tứ nhiếp pháp để dẫn dắt chúng sanh, tu pháp môn đồng sự với tất cả chúng sanh, tức đồng sự trong tứ nhiếp pháp, họ có chí nguyện này để trị lý quốc độ. Nói như bây giờ chính là tỉnh trưởng, chủ tịch của một huyện thị, họ không phải quốc vương của một nước. Họ trị lý một phạm vi nhỏ của đất nước này, gọi là quan lại địa phương, điều này cũng rất quan trọng. Đặc biệt là hiện nay, dưới chế độ dân chủ, quan lại địa phương, đối với nhân dân một khu vực mà nói, có quan hệ mật thiết nhất. Địa phương có một vị thủ trưởng tốt, là phước báo của đại chúng ở đây, thật sự có thể tạo hạnh phúc cho mọi người.

“Tể quan”, mở rộng phạm vi mà nói, dưới quốc vương đều gọi là tể quan. Nói như ngày nay, quan chính vụ mới gọi là tể quan, chức xưng trong chính phủ ngày nay thuộc về quan chính vụ, quan chính vụ mới là tể quan. Vì sao vậy? Vì họ là người phát hiệu lệnh, có quyền chi phối, chứ không hoàn toàn nghe lệnh người khác, họ là người phát hiệu lệnh. Đây là chỉ quan chính vụ, tể quan.

“Nhược chư chúng sanh, ái chư số thuật, nhiếp vệ tự cư, ngã ư bỉ tiền, hiện Bà la môn thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Tôi nói rõ ràng với quý vị, đoạn này nói về tôn giáo sư, trong Phật giáo thường gọi là ngoại đạo. Chẳng hạn như thần phụ của Thiên chúa giáo, mục sư của Cơ đốc giáo. Ấn độ giáo, Bà la môn giáo gọi là Phạm chí. Nhìn từ phương diện này, Chư Phật Bồ Tát cũng có thể xuất hiện tại thế gian, qua thân phận của các Tôn giáo sư khác. Như vậy mới biết cửa Phật rộng lớn, đệ tử nhà Phật không từ bỏ một ai. Loại chúng sanh đó, nếu nói Phật pháp họ không tiếp thu, họ có thành kiến. Phật Bồ Tát đồng sự với họ, thị hiện vào trong Tôn giáo đó, dùng thân phận Tôn giáo sư để giáo hóa họ, họ hoàn toàn tiếp thu. Phương pháp này quả thật cao minh. Nói về kinh điển của Tôn giáo họ, nội dung nghĩa lý dạy mọi người giác ngộ, dạy họ giác ngộ, khai ngộ, như vậy không phải đã thành Phật rồi sao? Đây là Phật Bồ Tát, Phật Bồ Tát tuyệt đối không bài xích những người này.

Trong tứ tất đàn, thứ nhất là “thế giới tất đàn”. Nơi có Bồ Tát, khiến tất cả chúng sanh sanh tâm hoan hỷ. Quý vị muốn đến giảng đường Cơ đốc giáo, trong giảng đường Cơ đốc giáo có sanh tâm hoan hỷ không? Khiến họ sanh tâm hoan hỷ đó là Bồ Tát. Còn như đến đó mà khiến người ta nói, đây là ma đến, sao Phật tử lại đến nơi này, như vậy quý vị không phải Bồ Tát.

Vì thế ngày nay chúng ta học Phật, có rất nhiều quan niệm sai lầm, đó là gì? Đối lập với Tôn giáo khác, đây là sai lầm. Họ đối lập với chúng ta, điều này có thể, vì sao vậy? Vì họ mê, họ không giác ngộ. Chúng ta là người giác ngộ, nếu đối lập với họ thì mình cũng là mê, là mê mà không giác. Sau khi giác ngộ không có giới hạn, không đối lập với bất kỳ ai mới gọi là nhất chân pháp giới. Đối lập với người khác biến thành mười pháp giới, đó là bản thân mê. Do đó chúng ta biết, thế gian này rất nhiều Tôn giáo, lãnh tụ Tôn giáo họ, thầy truyền giáo của họ, có thể có Phật Bồ Tát hóa hiện trong đó. Làm sao chúng ta biết được? Thậm chí còn có những tín đồ rất kiền thành, cũng là Phật Bồ Tát ứng hóa trong đó, họ làm người gây ảnh hưởng. Về lý có thể nói như vậy, về sự cũng có thể. Do đó đối với tất cả tín đồ các Tôn giáo, đều nên giữ tâm lý lễ kính. Lễ kính, tán thán mà không hủy báng, như vậy mới nhiếp thọ được tất cả chúng sanh.

Cho nên đoạn nói về số thuật này, là đều nói về tín đồ Tôn giáo, nói về Tôn giáo thế gian, họ thích số thuật. Phàm là Tôn giáo, đều không tách rời số thuật.

“Nhược hữu nam tử, hiếu học xuất gia, trì chư giới luật, ngã ư bỉ tiền, hiện tỳ kheo thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Điều này dễ hiểu, đây là nói đến Phật môn, chúng ta gọi là Phật giáo. Phật giáo khác với Tôn giáo, nhất định phải hiểu điều này, vì sao vậy? Vì trong Phật giáo không chú trọng số thuật, không chú trọng điều này. Phật giáo chú trọng vấn đề minh tâm kiến tánh, quan tâm đến điều này, chú trọng việc nhất tâm bất loạn, điều này tất cả Tôn giáo khác đều không có. Cơ sở tu học của Phật giáo là giới luật, nhân giới sanh định, nhân định phát tuệ. Đây là nói một người sơ học- “hiếu học xuất gia”, nam giới gọi là tỳ kheo, nữ giới gọi là tỳ kheo ni. “Nhược hữu nữ nhơn, hiếu học xuất gia”. Quý vị xem, trong kinh văn này đặc biệt chú trọng việc, “hiếu học xuất gia”. “Trì chư cấm giới, ngã ư bỉ tiền, hiện tỳ kheo ni thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Bốn chữ này chúng ta có làm được chăng? Chúng ta có hiếu học chăng? Chúng ta có xuất gia chăng? Vấn đề này, xuất gia chúng ta lìa xa gia đình cha mẹ, tự viện biến thành nhà. Ngôi nhà nhỏ đó của mình, khi đến nhà lớn của ngôi tự viện này, ra khỏi ngôi nhà nhỏ trú trong ngôi nhà lớn, nhập vào ngôi nhà lớn, vấn đề này rất phiền phức. Như những điều này đều là vấn đề then chốt, chúng ta nhất định phải hiểu rõ ràng, phải hiểu rõ ràng ý nghĩa chữ nhà này.

Trong kinh luận Phật nói với chúng ta rằng, nhà của cha mẹ, thế gian này gọi là ruộng nương nhà cửa, ta xả bỏ nó. Tự viện ngày xưa gọi là thập phương đạo tràng, đạo tràng hiện nay đều trở thành sản nghiệp tư nhân. Mặc dù ngày nay chính phủ luôn yêu cầu tổ chức tập đoàn tài chính pháp nhân, nhưng tập đoàn tài chính pháp nhân vẫn bị khống chế trong gia nghiệp tiểu đoàn thể của một vài người, chứ không như ngày xưa. Ngày xưa ở Đại lục, ngôi tự viện này đích thực là thập phương đạo tràng, không thuộc về bất kỳ ai. Trú trì, chấp sự trong chùa là mọi người tuyển chọn công khai, là tuyển cử. Chế độ dân chủ tuyển cử mấy ngàn năm trước trong Phật giáo đang phổ biến, cách làm trong Phật pháp gọi là yết ma, yết ma chính là hội nghị. Ngày nay gọi là biểu quyết, yết ma tức là biểu quyết, biểu quyết trong hội nghị. Chế độ dân chủ mấy ngàn năm trước đã thực hiện trong Phật giáo. Một vị trú trì trong ngôi tự viện, họ có nhiệm kỳ nhất định, đến thời kỳ do đại chúng trong tự viện đứng ra tiến cử. Sau khi chọn ra vị trú trì, trú trì lại bổ nhiệm thêm một vài chấp sự. Khi họ bổ nhiệm những chấp sự này, chọn ra những chấp sự này phải có sự đồng ý của mọi người, cho nên cách làm đồng nghĩa như biểu quyết. Tôi mời người này làm tri sự, mời người kia làm tri khách, quý vị có đồng ý chăng. Đây đều là chế độ dân chủ đang tiến hành trong Phật giáo, không phải giống như tình hình ngày nay. Nhưng kiểu nhà này rốt cuộc vấn là một loại nhà hình thức, quan trọng nhất phải ra khỏi nhà phiền não, phải ra khỏi nhà tam giới, phải ra khỏi nhà sanh tử, đây mới thật sự gọi là xuất gia. Do đây có thể biết, cấp thấp nhất chính là ra khỏi nhà phiền não, mới có thể được định.

Vì sao chúng ta phải tu giới? Mục đích tu giới là thoát khỏi nhà phiền não, như A la hán, A la hán đã ra khỏi nhà phiền não, đã ra khỏi nhà tam giới. Họ vượt thoát tam giới lục đạo, nhưng vẫn chưa đoạn tận biến dị sanh tử, họ vẫn còn nhà, chưa ra khỏi. Trong tam giới, họ không còn phân đoạn sanh tử, ra khỏi nhà tam giới. Họ chưa phá vô minh, chưa đoạn biến dị sanh tử.

Chúng ta phải hiểu nghĩa chân thật của xuất gia, xuất gia nhất định phải hiếu học, học không bao giờ ngưng. Nhất định phải đến địa vị Như Lai, công đức của xuất gia mới viên mãn, vì sao vậy? Vì biến dị sanh tử cũng đoạn tận, lúc này công đức mới thật sự viên mãn. Phát tâm xuất gia nhất định phải hiểu ý nghĩa này, đối với nhà của tam giới tuyệt đối không được lưu luyến, phải xả được cái khó xả. Nếu không xả được, trong tâm còn một chút lưu luyến, chướng ngại, tầng chướng ngại thấp nhất đều không thể đoạn tận, ở trên càng không cần nói. Nói cách khác, nhà cửa ruộng nương trong tam giới, nếu không đoạn tận một cách triệt để, chúng ta niệm Phật đừng hy vọng được nhất tâm, cũng không hy vọng khai ngộ. Chúng ta có muốn được nhất tâm chăng? Muốn khai ngộ chăng? Thật sự muốn phát tâm tu, đừng sợ hãi. Đừng sợ mình không có thầy giỏi, mình không gặp được thiện tri thức sợ đời này không thể thành tựu. Chỉ cần ta phát tâm, cảm ứng đạo giao, Bồ Tát Quán Thế Âm lúc nào cũng nhìn ta. Ngài không hiện thân ra trước chúng ta, vì ta chưa đủ trình độ, công phu chưa rốt ráo. Nếu công phu rốt ráo, ta sẽ nhìn thấy Bồ Tát.

Ở đây Bồ Tát Quán Thế Âm phát nguyện, giống như 48 nguyện của Phật A Di Đà mà chúng ta đọc trong Kinh Vô Lượng Thọ vậy, mỗi nguyện đều chân thật. 32 ứng của Bồ Tát Quán Thế Âm chính là bổn nguyện của ngài, ngài không nói vọng ngữ, mỗi câu nói đều chân thật. Chúng ta không thấy được Bồ Tát, do nghiệp chướng bản thân mình quá sâu nặng, không thể khởi cảm ứng đạo giao với Bồ Tát.

“Nhược hữu nam tử, nhạo trì ngũ giới, ngã ư bỉ tiền, hiện ưu bà tắc thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu. Nhược hữu nữ tử, ngũ giới tự cư, ngã ư bỉ tiền, hiện ưu bà di thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Hai lọai này mới là cư sĩ mà ngày nay chúng ta thường gọi, cư sĩ nam, cứ sĩ nữ. Cư sĩ nói ở trước là bậc ẩn sĩ thế gian. Trong Phật giáo gọi họ là ưu bà tắc, ưu bà di. Dịch sang tiếng Trung nghĩa là cận sự nam, cận sự nữ. Đây là thân cận Tam bảo, là đệ tử Tam bảo. Người tại gia học Phật, hiện nay chúng ta gọi là nam cư sĩ, nữ cư sĩ. Quý vị phát tâm dùng thân phận tại gia để học Phật, Bồ Tát Quán Thế Âm giúp quý vị thành tựu. Nói thêm cho quý vị biết, hàng tại gia học Phật đại đa số đều là Bồ Tát. Xuất gia học Phật có Bồ Tát, có hàng tiểu thừa. Tại gia học Phật, đại khái chỉ có Bồ Tát học đại thừa, chứ không có học tiểu thừa. Nếu quý vị không tin, quý vị thấy bốn vị đại Bồ Tát ở Trung quốc, có ba vị hiện thân tướng tại gia. Bồ Tát Quán Thế Âm, quý vị xem hình dáng của ngài, đó là tướng tại gia. Văn Thù và Phổ Hiền đều hiện tướng tại gia, chỉ có Bồ Tát Địa Tạng hiện tướng xuất gia. Bồ Tát Địa Tạng thị hiện tướng xuất gia, vì ngày xưa ở Trung quốc từng có một vị nhục thân Bồ Tát Địa Tạng, ông là người Hàn quốc, sau khi đến Trung quốc thì không trở về. Nhục thân Bồ Tát ở Cửu Hoa Sơn hiện nay chính là tướng của ngài, ông là thái tử của nước Tân la.

Ngày nay chúng ta tạo tượng đều tạo theo tướng của ông, giống như Bồ Tát Di Lặc vậy, hiện nay chúng ta tạo tượng Bồ Tát Di Lặc là theo tướng của Bố Đại hòa thượng. Quý vị thấy ở Ấn độ, tượng Bồ Tát Di Lặc ở Ấn độ, ở trước bộ Du Già Sư Địa Luận mới tái bản ở thư viện chúng ta có, quý vị thấy tượng đó là tướng tại gia.

Bồ Tát thị hiện đại đa số đều là tướng tại gia, vì sao vậy? Vì tất cả chúng sanh khổ nạn, là hàng tại gia nhiều. Muốn độ những chúng sanh khổ nạn này, cần phải thị hiện thân phận giống như họ, đồng sự nhiếp. Do đó tuyệt đại đa số đều là hiện tướng tại gia. Bồ Tát tại gia họ có hai nhiệm vụ. Để nắm giữ Phật pháp nhất định là người xuất gia, vì sao vậy? Vì biểu pháp. Nếu Bồ Tát xuất gia không được sự ủng hộ của Bồ Tát tại gia, dù họ có năng lực đến đâu cũng không phát huy được. Lấy trường hợp của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni để nói, Đức Phật Thích Ca thị hiện tướng xuất gia, chủ trì việc dạy học Phật giáo của một thế hệ, nếu không có các Bồ Tát tại gia thị hiện làm quốc vương đại thần. Như thời Phật tại thế có vua Ba tư nặc, thái tử Kỳ đà, trưởng giả Tu đạt, những người này quý vị đều rất quen thuộc, đều là Bồ Tát hóa thân. Nếu không có những người này ủng hộ, biểu hiện sự yêu thương, sùng kính, giúp Phật tuyên dương, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cũng không biết làm sao! Vậy thì còn cách nào? Có thể thấy, Phật pháp được phát triển mạnh mẽ, khiến tất cả chúng sanh đều tiếp thu, đều tu học, điều này phải nhờ vào sự hiệp trợ của Bồ Tát tại gia, cho nên Bồ Tát tại gia là hai nhiệm vụ.

Chư Phật Bồ Tát thị hiện tại Trung quốc cũng không ngoại lệ, trải qua bao đời, tổ sư các tông phái có không ít là Phật Bồ Tát thị hiện. Chúng ta đọc kinh luận, đọc truyện ký, đại sư Thanh Lượng là Bồ Tát Hoa Nghiêm tái sanh, Vĩnh Minh Diên Thọ là Phật A Di Đà tái sanh, Thiên thai Trí Giả đại sư là Phật Thích Ca Mâu Ni tái sanh. Văn Thù, Phổ Hiền, Di Lặc thị hiện Bố Đại hòa thượng. Phó đại sĩ, đây là cư sĩ tại gia, cũng là Bồ Tát Di Lặc tái sanh. Nhiều vô số, không thể tính kể. Khi họ trú thế, quý vị xem có không biết bao nhiêu người ủng hộ. Đại sư Thanh Lượng thầy của chín vị hoàng đế. Đại sư Trí Giả cũng là quốc sư, các hàng quốc vương, đại thần, trưởng giả, cư sĩ đều đến ủng hộ, cho nên mới có thành tựu huy hoàng như vậy, đây là đạo lý nhất định. Chư vị Bồ Tát tại gia này, chịu trách nhiệm rất lớn đối với vấn đề hưng suy của Phật pháp. Nếu họ có thể tận chức, Phật pháp nhất định hưng thịnh, chúng sanh có phước báo, đây đều nói về Phật môn.

Tiếp theo là nói về một số người trong thế gian: “Nhược hữu nữ nhơn, nội chánh lập thân, dĩ tu gia quốc, ngã ư bỉ tiền, hiện nữ chủ thân, cập quốc phu nhân, mệnh phụ đại gia, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. “Nội chánh” thông thường gọi là việc nhà, gọi là gia chánh. Ngày xưa gia chánh không hề đơn giản, đúng là không đơn giản. Vì sao vậy? Vì ngày xưa đó là gia tộc, nhà lớn, là đại gia đình, quả thật không đơn giản.

Quý vị xem Hồng Lâu Mộng, Phụng tỷ làm gia sư của chủ nội chánh trong Hồng Lâu Mộng. Phụng tỷ chính là làm gia sư, điều đó quả thật không đơn giản. Nếu người nữ muốn phát nguyện này, Bồ Tát Quán Thế Âm cũng giúp họ thành tựu, vì họ “hiện thân nữ chủ”. “Nữ chủ”, đối với một quốc gia mà nói tức thân phận hoàng hậu. “Quốc phu nhân” đây là phu nhân của vương công, vương hầu, gọi là “quốc phu nhân”. “Mệnh phụ”, thông thường chỉ những bậc phu nhân có tước vị, gọi là mệnh phụ. Tức từng nhận phong tặng của hoàng đế, đây gọi là mệnh phụ. Ngày xưa đại đa số đều từ tướng công của họ, tướng công họ làm quan nhất phẩm, họ được xưng là nhất phẩm phu nhân, đây chính là mệnh phụ. “Đại gia” là thầy của các người nữ, có học vấn, có đạo đức, chính là giáo hóa người nữ, ngày xưa gọi là “đại gia”. Đây đều nói đến những người nữ ở thế gian, họ có nguyện này, Bồ Tát Quán Thế Âm cũng giúp.

“Nhược hữu chúng sanh, bất hoại nam căn, ngã ư bỉ tiền, hiện đồng nam thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu. Nhược hữu xử nữ, ái nhạo xứ thân, bất cầu xâm bạo, ngã ư bỉ tiền, hiện đồng nữ thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Hai đoạn này là thân đồng nam đồng nữ, đồng nam đồng nữ ở đây không phải chỉ đồng tử. Mà là người nam suốt đời không cưới vợ, người nữ suốt đời không lấy chồng. Những người này chưa chắc là người học Phật, họ thích sống thanh tịnh. Hạng người này, như ngày xưa có một số ẩn sĩ là như vậy, hoặc tu đạo, nhưng họ không phải học Phật. Học Phật đều quy nạp vào ở trước, như ưu bà tắc, ưu bà di đều quy nạp về những loại trước. Nếu xuất gia, quy nạp vào hàng tỳ kheo, tỳ kheo ni. Họ không thuộc về loại này, thậm chí dù tu đạo họ cũng không thuộc về một Tôn giáo nào. Loại này Bồ Tát Quán Thế Âm cũng giúp họ, cũng có thể khiến họ thành tựu.

Đến đây, tất cả có 12 loại, nói về rất nhiều người, là vô số thân phận người trong nhân gian, vô số người có chí hướng, sở thích khác nhau. Quý vị phát nguyện gì, Bồ Tát đều bằng lòng giúp, đều khiến ta thành tựu.

Bên dưới chúng ta nói về các chúng thiên long, ở trước nói về bát bộ quỷ thần, ở đây là đều thấy được.

“Nhược hữu chư thiên, nhạo xuất thiên luân, ngã hiện thiên thân, nhi vi thuyết pháp, linh kỳ thành tựu”. Ở đây, trước tiên chúng ta phải nói rõ, phước báo của chư thiên lớn hơn nhân gian rất nhiều. Vì thế con người đều muốn sanh lên cõi trời, đi hưởng thụ phước báo cõi trời. Nhưng nói một cách rốt ráo, phước cõi trời không viên mãn. Thứ nhất, nếu hưởng phước báo này quá nhiều, con người sẽ đánh mất lý trí, đầu óc không còn tỉnh táo. Vấn đề này ở thế gian chúng ta có thể nhận ra. Chẳng hạn chúng ta biết trên thế giới hiện nay, trong tình huống trước mắt. Ở phương đông chúng ta, người Nhật bản phước báo lớn nhất, ở phương tây người Mỹ phước báo lớn nhất. Họ hưởng phước báo quá nhiều, đúng sai lợi hại đều không nhận ra. Cho nên quý vị thấy, những người sống ở đó, đối với chuyện đúng sai không có chừng mực. Huống gì thiên nhân, phước báo cõi trời càng lớn. Cho nên quý vị ở cõi trời, nói với họ về nỗi khổ trong luân hồi lục đạo, họ không tin. Hay nói cách khác, điều này làm chướng ngại họ thấy Phật nghe pháp. Chư vị phải biết, may mắn lớn nhất của chúng sanh, chính là thấy Phật nghe pháp. Vì thấy Phật nghe pháp tức đã trồng nhân duyên được độ, mặc dù đời này không được độ, nhiều đời nhiều kiếp sau, khi nhân duyên này thuần thục nhất định được độ. Như trong Kinh Pháp Hoa Đức Phật nói: “Vừa xưng nam mô Phật, đều đã thành Phật đạo”. Bởi vậy chư vị biết, việc bất hạnh nhất trong thế gian là suốt đời không được gặp Phật nghe pháp, chưa từng nghe qua Phật pháp, đây là điều bất hạnh nhất. Nghĩa là nói, dù phước trời lớn đến đâu, chướng ngại lớn lao này, đây là điều bất hạnh, thật sự không may.

Còn có một loại thiên nhân, tuy sanh lên cõi trời nhưng phước báo mỏng manh, tuy sanh lên cõi trời vẫn còn vô số khổ nạn. Hay nói cách khác, họ cũng có cái khổ đói khát, phước báo mỏng manh. Giống như nhân gian chúng ta, thân người không tệ, ở trong lục đạo không tệ. Nhưng được thân người, có người hưởng phước, có phước báo. Có một số được thân người, không có phước báo, cuộc sống của họ rất đáng thương. Thiên nhân cũng như vậy, không phải mỗi thiên nhân đều có phước, không phải như vậy.

Giống như nước Mỹ rất giàu mạnh, thực tế mà nói nước Mỹ không phải ai cũng giàu có, nước Mỹ cũng có người nghèo. Quý vị xem trên báo chí, tình trạng nhận tiền cứu tế để sống, thất nghiệp, không có công việc. Người Mỹ khác với người Trung quốc, khi có tiền người Trung quốc biết cất giữ một ít, một khi mình không có việc làm, vẫn còn tài khoản trong ngân hàng, vẫn giữ được cuộc sống thoải mái như trước. Người Mỹ không như vậy, họ không có thói quen này, không biết cất giữ. Vì thế khi họ có việc làm thì có tiền, cái gì cũng có, còn khi thất nghiệp thì tất cả đều không. Nhưng công tác phúc lợi của nước Mỹ làm rất tốt, chính là cứu tế của quốc gia, cho nên người nước Mỹ không có người xin ăn. Vì sao vậy? Vì đất nước họ có cứu tế. Nếu thất nghiệp, quý vị đăng ký với chính phủ, mỗi tháng họ cấp tiền cứu tế cho quý vị, tiền cứu tế này đủ để sống, đây là phúc lợi xã hội làm rất tốt. Có thể thấy, Mỹ cũng có người nghèo.

Vì thế sanh lên cõi trời cũng như vậy, nếu ít phước báo, sanh lên cõi trời cũng có khi thiếu mặc, thiếu ăn, cũng có tình hình này. Có thể thấy, Phật giáo muốn chúng ta phước tuệ song tu, nếu không tu phước cuộc sống sẽ thiếu thốn, nếu không tu tuệ dễ mê hoặc điên đảo, dễ tạo nghiệp. Do đó thiên nhân cũng có người không muốn ở cõi trời, họ nghĩ cách lìa xa.

Quý vị xem “nhạo xuất thiên luân”, luân chính là một loại, loại chư thiên đó, họ thích xa rời nơi đó. Lìa xa cõi trời họ đang ở, tốt nhất là đến đâu? Quả thật tốt nhất là đến nhân gian, vì trong lục đạo chỉ có cõi người thành tựu Phật pháp, tu hành chứng quả phương tiện nhất. Vì sao vậy? Vì Phật Bồ Tát ứng hóa rất nhiều. Dĩ nhiên cõi trời cũng có ứng hóa, trong lục đạo đều có Phật Bồ Tát ứng hóa, nhưng không nhiều như nhân gian, đây không phải nói Phật Bồ Tát không công bằng. Trong lục đạo, đặc biệt đối với cõi người, hình như bất công, không phải vậy, cơ cảm của cõi người dễ thuần thục. Hay nói cách khác, họ dễ tiếp thu, dễ tu tập, dễ chứng quả. Quý vị thấy mười phương Chư Phật đều thị hiện thành Phật tại cõi người, chứ không phải các cõi khác. Họ tu hạnh Bồ Tát có thể ở cõi trời, nếu muốn thị hiện thành Phật nhất định tại nhân gian, đạo lý là như vậy. Cho nên có một số thiên nhân, họ không muốn hưởng phước trời, muốn lìa xa. Bồ Tát Quán Thế Âm thấy cơ duyên này thuần thục cũng đến giúp họ, cũng nói pháp cho họ, giúp họ lìa xa cõi trời, khiến họ mãn nguyện. “khiến họ thành tựu”, chính là mãn nguyện họ.

Đây là loại thứ nhất trong thiên long, là thiên chúng, dân chúng cõi trời cũng như vậy.

Thôi, hôm nay chúng ta tạm dừng tại đây.

Hết tập 8