Di Giáo Tam Kinh

Tỳ Kheo ờ đây dịch trừ cẩn (trừ đói), chỉ cho phúc đĩền

(ruộng phúc). Lại hàm ba nghĩa : bố ma, phá ác, khất

PHẬT DI GIÁO KINH GIẢI

SĨ. Song Di Giáo của Phật, giáo hóa chung hết bốn chúng đệ tử, nhưng trong kinh chỗ nào cũng chỉ nói Tỳ Kheo, do có ba nghĩa :

- Thứ nhất hiển xa ròi tướng ;

- Thứ hai hiển Ma Ha Diễn phương tiện đạo, cùng chung vói Nhị thừa ;

- Thứ ba Tỳ Kheo đứng đầu tứ chúng, nêu chỗ đầu tóc gồm hết bốn chúng, cũng đều cùng hạnh viễn ly.

Nói sau khi diệt độ tức thị hiện nghĩa Di Giáo. Ba La Đè Mộc Xoa dịch là Bảo Giải Thoát, cũng dịch là Biệt Biệt Giải Thoát hay Xứ Xứ Giải Thoát. Ở đây chính là bất tận diệt pháp, y pháp thân này, độ hai loại chướng, vì độ được Phiền não Ám Chướng nên nói rằng như tối gặp ánh sáng. Do độ được Không Vô Thiện Căn Chướng nên nói như kẻ nghèo được của báu.

Khi Phật tại thế, thờ Phật làm thầy, Phật diệt độ rồi, lấy giới làm thầy, nếu không trì giói nổi, ắt cùng nhà mà như cách vạn dặm, nếu khéo giữ giới, tất trăm kiếp khác gì cùng thời, lời thật đã do kim khẩu nói ra, lẽ nào còn bỏ đây cầu điều gì khác.

Thứ hai nêu rõ phương tiện viễn ly thanh tịnh giới: Người trì tịnh giới, không được mua bán đổi chác, xây nhà tậu ruộng, nuôi chứa người dân, tôi tớ súc vật. Hết thẩy các thứ gieo trồng, cùng các tàỉ bảo, đều phải xa Ra, như tránh hầm IùQl Không được cưầ chặt cậy cỏ, khai khẩn đất đai. Hòa ché thuốc thang, xem tướng kiết hung, coi xét thiên văn, đoán thòi tiết, tính lịch số, đều không nên làm. Tiết ché thân thể, ăn uống điều độ, sinh hoạt thanh tịnh, không được tham dự thế sự, làm sứ liên lạc Chú thuật thuốc tiên, giao hảo quyền quý, thân thiết sàm sỡ, đều không nên lăm, phải tự ngay lòng (đoan tâm), chính niệm cầu độ, không được bao che lỗi lầm, bầy điều khác người, mê hoặc lòng chúng, ndf tứ sự cúng dưỡng, biết lường biết đủ, không nên cát chúà, nhũhg món hiến cúngỆ

Phần này có hai đoạn :

- Từ đầu đến khai khần đát đai, là hộ giới để không đồng vói phàm phu tăng lỗ i;

- Từ xem tướng cho đến không nên cát chứà, là hộ giới để không như ngoại đạo làm tổn trí huệ.

Trong phần đầu gồm 11 việc :

- thứ nhất không được mua là phương tiện cầu lọi thêm lỗi. - thứ hai khổng được bán, ỉà hiện tiền cầu lợi thêm lỗi. - thứ ba không được đỏi chác là giao dịch cầu lợi thêm lỗi, nếu y theo giá, không tâm cầu lợi, không phạm pháp thức mua bán, như trong luật rộng nói.

155 PHẬT DI GLto KINH GIẢI

- thứ tư khổng được xây nhà tậu mộng, là chỗ ở việc làm cầu nhiều an ổn, gây thêm nhiều lỗi.

- thứ năm khổng được nuôi chúa người dán, là quyến thuộc thêm lỗi, đây chỉ cho ngoại quyến thuộc (5), chẳng phải chỉ Tăng. - thứ sáu không được nuôi tôi tớ, để khố sinh tâm thấp hèn thêm lỗi, vì đối vói hạng người này, dễ sinh tâm ngã mạn.

- thứ bẩy không được nuôi súc sinh, là dưỡng sinh cầu lcd thêm lỗi. - thứ tám không được trồng trọt các thúc, là nhiều việc thêm lỗi.

- thứ chín không được cất chứa tài bảo, là tích tụ thêm lỗi. - thứ mười đều nên xa Da như tránh hàm lửa, là không biết ắt dễ sinh thêm lỗi, - thứ mười một không được cưa chặt cây cỏ, khai khẩn đất đai, là không thuận oai nghi cùng tổn hại chúng sinh gây thêm lỗi.

Mười một việc gây thêm lỗi này, người tu hạnh Bồ Tát phải sớm xa rời, không nên gần gũi. Hoặc nếu có người vì chúng khai mở cho phép, phải đủ như trong luật dậy, cần phải xem xét kỹ lưỡng.

DI GIẤO TAM KINH

Trong phần hai của văn, trước ỉà ngăn năm việc, sau nói rõ ba chỗ Ba La Đề Mộc Xoa. Trước tiên nói năm việc:

- Thứ nhất không được hoà chế thuốc thang ;

- Thứ hai xem tướng kiết hung ; - Thứ ba coi xét thỉôn văn ;

- Thứ tư đoán thời tiết;

- Thứ năm tính lịch số.

Phàm năm việc này đều thuộc tà tâm cầu ỉợi, không đạt pháp nhân duyên chân chính, nên ngăn cấm vậy.

Kế nói Ba La Đề Mộc Xoa nơi thân gồm 5 câu :

- Thứ nhất tỉét thân, đối trị chướng ngại buông ỉung hay cầu các thứ bôn ngoài (tha cầu phóng dật chướng).

- Thứ hai ăn uổng đíèu độ, đối trị chướng ngại không biết chán đủ các món ăn.

- Thứ ba sinh hoạt thanh tịnh, đối trị chướng ngại truy cầu cộng tướng (6)ế - Thứ tư không được tham dự thế sự, ỉà tự tính ngừng đa sự.

- Thứ năm không được làm sứ liên lạc, là tự tôn trọng tự tính không ỉàm các việc khinh tiện.

157 PHẬT DI GIÁO KINH GIẢI

Thứ đến Ba La Đề Mộc Xoa ncd khẩu, có hai thứ tà ngữ không nên làm :

- Thứ nhất y tà pháp ngữ, là ỉời tà thuật não loạn chứng sinh, hoặc y tà dược, dùng những lời lẽ thế gian bất chính, đó chính là bùa chú và thuốc tiên vậy.

- Thứ hai y tà nhân ngữ, nghĩa là có cùng dòng họ quyền quý thì thường nói những lời khinh miệt, hoặc hay thân cận người quyền quý, nôn thường nói những lời kiêu căng, tức giao du người quyền thế, thân thiết sâu, khởi khinh mạn đổ vậy.

Thứ nữa Ba La Đề Mộc Xoa nơi ý, gồm sáu câu :

- Thứ nhất phải tự đoan tâm, đối trị chướng ngại hay thấy lỗi người, không phạm sự tự thanh tịnh tâm.

- Thứ hai chính niệm cầu độ, đối trị chướng tà tư duy, bởi khéo tự độ hạ điạ.

- Thứ ba không được bao che lỗi lầm, nôn không hoen ố tịnh giới, vì không ôm giữ tâm cấu uế.

- Thứ tư khổng được bầy diều dị kỳ mê hoặc quần chúng, xa lìa không duyên, hiển bầy thắng hạnh của mình, nôn gây cho người hiểu không đúng pháp (chính giải).

- thứ năm nơi tứ cúng; dưỡng biết lường biết đủ, đối trị chướng thọ dụng các món khồng biết đủ biết chán, nếu nhập tam muội phần, tất biết lường, nếu nhập đạo phần, DI GLto TAM ỊQNII tất biết đủ vậy. Tứ cúng dường là ẩm thực, y phục, ngọa cụ, y dược.

- Thứ sáu, cho đến các món cúng dường, cũng khổng nên cát trữ, để xa lìa tâm tham cầu tích trữ các thứ.

Dùng các phương tiện trên để xa lìa các lỗi của phàm phu và ngoại đạo, tất khiến giới thân thanh tịnh, kham nổi công việc gánh vác tịnh pháp thân Như Lai.

3 - Minh giới năng sinh chư công đức : Đậy là lược nổi về sự tướng của trì giới. GỈỚI lầ khỏi nguyên của con đường chính thuận giải thoát, nén gọi là Ba La Đè Mộc Xoa, vì nhờ giới náy dắc sinh mọi thiền định, cùng trí huệ diệt khổ.

Giói thể chỉ một, gọi là vô tác (7). Giói tướng thì nhiều, gọi chung là Ngũ thiên thất tụ (8). Nay chỉ nêu ra những điều dễ phạm nhất, nên là lược nổi. Do vì gici này năng độ các ác nơi thân khẩu ý, thành tựu tam nghiệp giải thoát, nên ngưòi tu học nếu muốn chính thuận con đường giải thoát, tất phải ỉấy giói này làm căn bản.

Nhân giới sinh định, nhân định phát huệ, đinh huệ chưa từng lìa giới mà sinh vậy.

4) Thuyết khuyến tu giới lợi ích.

Cho nên nảy các Tỳ Kheo, phảỉ trì tịnh giới, đùhg để hư khuyết. Nếu người nào trì t|nh giới, tất có thiện pháp, nếu không cố tịnh giới, tát khổng thẻ sinh các cồng đút lànhế 159 PHẬT DI GIẨO HNH GIẢI

Cho nên phải biết, giới lầ trụ xứ an ổn nhát của các cồng đứt.

Trong đoạn này có năm điều khuyên :

- Thứ nhất phải tri tỉnh giới, là khuyên đừng để mất tự thể. - Thứ hai đùkig cho hư khuyết, là khuyên đừng bỏ phương tiện, - Thứ ba tất cố thiện pháp, là khuyên thường tập công đức, - Thứ tư từ "nếu không t|nh giới" là khuyên phải biết các lỗi.

- Thứ năm trụ xứ công đút an ổn, là khuyên trụ nơi chỗ an ổn, đừng trụ nơi không an ổn.

Phần pháp yếu đối trị tà nghiệp thứ nhất đã xong.

2) Phắpỵếu đối ứị chỉ khổ:

1) Đối trị khổ căn, dục phóng dật:

- Thứ nhất đối trị khổ căn phóng dật.

- Thứ nhì đối trị khổ dục phóng dật.

Nav nổi phần đầu Đối tri khổ căn phổng dât:

Này các ĩỳ Kheo, đã khéo trụ giới, phải ché ngự các căn, đùtig cho phóng dật vào ncK ngũ dục, thí như người chăn bò, Cầm gậy trống coi, khổng để bò phạm vào lúa vườn của ngưôi, nếu buông lung năm căn, chẳng phải chỉ năm dục mà đến độ (dục) vô gỉới hạn, không thể kềm hâm, như ngựầ dữ khổng cưomg kềm ché, ắt điỉa người ítíi xuống hầm hố. Bị giặc cướp hại, chỉ khổ một đời, giặc năm căn hại họa tới bao đdi. Hại lớn như vậy, khổng thể coi thường, cho nên người bf ché ngự, khống tùy thuận theo. Giữ như giữ giặc, khổng cho phóng dật. Nếu dể năm căn phóng túng, chẳng bao lâu sẽ tháy bi tàn diệt. ĐS khéo trụ giới ỉà chỉ hai thứ phương tiện căn bản đầu, sau đố nối rõ pháp yếu hộ căn. Phàm cố ba thí dụ :

- Thứ nhất từ ché ngự các căn dụ cho chăn trâu - trước pháp sau dụ. Ngũ căn nhãn, nhĩ, ty, thiệt, thân, ý. Ngũ dục gồm sắc, thanh, hương, vị, xúc. Trâu dụ cho năm căn. Người chăn dụ cho Tỳ Kheo, cầm gậy dụ cho giới niệm. Lúa thóc dụ cho các công đức lành, tức các pháp đinh huệ.

- Thứ hai từ nếu buông lung năm cân dụ bằng ngựa dữ ví cho năm căn. Cương kềm ché dụ cho giới niệmế Hầm hố

dụ ba ác đạo. Bởi lẽ phống túng năm căn, chẳng phải chỉ hại pháp lành, tất còn đọa ác đạo, nên nối Chẳng

phải chỉ năm dục, mà đến độ vổ giới hạn.

- Thứ ba từ bị giặc cướp hại là dụ về giặc cướp - trước dụ sau pháp. Họa tôi bao đdi, họa này hại lớn hơn họa giặc cướp, nếu chẳng chế ngự được, để đừng thuận theo, sao PHẬT DI GLto KINH GIẢI được gọi là người trí. Lại giả như để năm căn phóng túng, sẽ bỉ tàn diệt mau lẹ, như mật ngon trên lưỡi dao, không đủ no bữa, trẻ con ham liếm, chịu họa đứt lưỡi vậy.

Đối tri khổ duc phổng dât Năm căn này, tâm là chủ chúng, cho nên các ông phải khéo ché ngựtâmỄ Tâm này còn đáng sợ hơn rắn độc, ác thú, oán tặc, lửầ lớn lan cháy cũng khổng sánh nổiễ Thí như cố người, tay cầm bát mật, chuyển động chạy nhẩy, chỉ trông bát mật không tháy hố sáu. Lại như voi điên khổng có mốc cáu, khỉ VƯỢỈ1 gặp cây, vọt nhẩy lâng xăng, thựt khó cản ngân. Phải gắp kèm giữ, không cho phỏng dật. Hễ buông tâm này, tiêu tan điều thiện, ché ngự được tăm yên, việc gì cũng thành. Cho nên Tỳ Kheo phải cần tinh tiến, hàng phục tâm mình.

Năm căn là sắc pháp, ngoan độn vô tri, theo tâm mà chuyển, nôn đều lấy tâm làm chủ, cho nên muốn chế ngự năm căn, không gì bằng chế ngự tâm. Nói khéo chế ngự tâm là phải biết tâm này có ba loại tam muội, có ba loại chướng pháp:

- Thứ nhất, Tâm Tính Sai Biệt Chướng, hay Chướng Vô

Nhi Niêm Tam Muôi. • • •

- Thứ hai, Khinh Động Bất Điều Chướng, hay Chướng

Điều Nhu Bất Động Tam Muội.

162 - Thứ ba, Thất Chư Công Đức Chướng, hay Chướng Khởi Đa Công Đức Tam Muội.

Trong văn nói về cái đáng sợ của Tâm, trước là nói rõ Tâm Tính Sai Biệt Chướng. Tham phiền não hút hết thiện căn quá hơn rắn độc. Sân phiền não nuốt hại thiện căn quá hơn ác thứ. Si phĩền não tổn hại thiện căn quá hơn oán tặc. Các thứ phiền não này thiêu đốt thiện căn quá hơn lừà lân cháy lan, nên nói không đủ sánh vậy. Sau ỉà từ thí như cố ngưòl, để nối rõ Khinh Động Bất Điều Chướngề Bát mật dụ cho năm căn thọ lạc của ngũ trần. Chuyển động chạy nhảy dụ cho chuyển thức theo các căn, niệm niệm không đình, chỉ trông bát mật dụ cho sáu thức chỉ duyên sáu trần hiện thế. Không thấy hố sâu dụ cho không biết các chướng ngại tương ỉãi.

Chướng ngại có hai loại:

- Một là chỗ sinh bị chưởng ngại.

- Hai là khỉ tu các hạnh bị chướng ngại khôn khổ không thể thành tựu.

Voi điên không cố móc câu dụ tâm không có pháp tam muội chế ngự. Khỉ vượn gặp cây dụ tâm duyên cảnh sáu trần sinh nhiễm. Phải gấp kềm giữ, khiến nhập Điều Nhu Bất Động Tam Muội. Kổ hễ buông tâm này tiêu tan điều thiện, nói rõ Thất Chư Công Đức Chướng. Sau cùng chế ngự được tâm chỉ Vô Nhị Niệm Tam Muội Tướng. Việc PHẬT DI GIẤO KINI I GIẢI gì cũng thành chỉ Khởi Đa Công Đức Tam Muội Tướng. Tinh tiến hàng phục tâm mình chỉ Điều Nhu Bất Động Tam Muội Tướng.

2. Đối tri khổ áa thưc :

Này các Tỳ Kheo, thọ dụng ẩm thựt, phải như dùng thuốc, nơi ngon nơ! dở, không tăng không bớt, dùng đủ cho thân để trừ đói khát, như ong hút nhụy, chỉ láy mùi vỉ, khổng tổn sắc hương. Tỳ Kheo cũng vậy, nhận người cúng dường, đủ tự trừ não, khổng điiỢc cầu nhiều, làm hoại thiện tâm. Thí như người trí biết lưựng súnc trâu, chiu được nhiều ft, khổng dùng quá phần để kiệt sút trâu.

Ăn nhiều gây chướng tam muội, nên dùng ngũ quán để trị:

- Thứ nhất phải như uống thuốc khổng khác, ỉà thọ dụng đối trị quán.

- Thứ hai khổng tâng không giảm là ngon dở bình đẳng quánế - Thứ ba giữ thân trừ đối khát là cứu cánh đối trị quán.

- Thứ tư như ong lấy nhụy - tiên dụ hậu pháp - là bất tổn tự tha quán.

- Thứ năm thí như người tif biết lượng sút trâu, là tri lượng tri thời quán.

DI GIẢO TAM KINH

Thuốc để tộ bệnh, ăn để trị đói, nếu đù trị đói rồi thì thôi, cần gì nơi ngon sinh tâm tham nuốt thêm, nơi dở sinh tâm sân thọ ít. Ong dụ Tỳ Kheo, hoa dụ cứng dường. VỊ dụ mượn điều đó tu đạo trừ não. sắc hương dụ thiện tâm củã mình và người. Tham ăn cầu nhiều, đã tổn hại tam muội thiện của mình, còn tổn thiện tâm của đàn việt. Trâu cố thể chở nặng song nếu nặng quá sức, ắt trâu kiệt lực, dụ Tỳ Kheo tuy là ruộng phúc của thế gian, song tham nhận cầu nhiều, ắt đạo nghiệp phải suy. 3. Đổi tri khổ giải đãi thùv miên.

Này các Tỳ Kheo, ban ngày cẩn dụng tâm tu tập thiện pháp, không để thời giờ lẵng phí. Đẩu đêm cuối đêm, cũng đùrtig bỏ phéề Qữà đêm tụng kinh để làm ngày gỉờ cho mình, đừng vì nhân duyên ngủ nghỉ, khiến một đdl luống qua, khổng đạt được gì, phảỉ niệm lửầ dữ vô thưỡlng, đổt cháy thé gian, sớm cầu tự độ, đừng ham ngủ nữa. Bọn giặc phiền nẫo thường rình (hại) gíét người, còn hơn oan gia, sao ngủ yên được mà không cảnh giác Rắn độc phiền não ngủ trong tâm ta, khác nào rắn đen nằm trong phòng ngủ, phải dùng móc câu trì giới, sớm trừ khử đi, rắn ngủ đi rồi, mới ngủ yên được, (như) chưa ra mà ngủ là kẻ vổ tàm (9 ). Y phục tàm sỉ trong các trang nghiêm là món đệ nhát, lầm như móc sắt, khéo ngân người phỉ pháp, cho nên thường hay tàm sỉ, khổng được tạm bỏ, nếu rời tàm sỉ, ắt mát mọi PHẬT DI Gtáo HNII GIẢI công đút. Người hay biết quý (9 ), tất cổ thiện pháp. Nếu không biết quỷ, khổng khác gỉ cầm thú.

Tâm uể oải nôn giải đãi. Thân nặng nhọc nôn buồn ngủ, hai tướng này cộng thành một khổ, ngăn che định huệ, không cho phát sinh. Song thùy miên (ngủ) này từ ba điều ra:

- Một từ ăn sinh.

- Hai từ thời tiết sinh.

- Ba từ tâm sinh.

Trong kinh nói: ham tu thiện pháp khổng để thòi giờ lấng phí, là đối trị thùy miên phát sinh từ ăn. Đầu đêm, cuối đêm cũng đừhg bỏ phế, là đối trị thùy miên từ thời tiết sinh. Từ câu Phải niệm lủa dữ vô thường, đêu để đối tri thùy miên từ tâm sinh. Lại có hai ý :

- thứ nhất, từ Phải niệm lùa dữ vô thường đến mà không cánh giác là Quán Sát đối tri.

- thứ hai, từ rắn độc phiền não đến khác gì cám thú là

Tịnh Giới đối trị.

Trong Quán Sát đối trị, vô thường có hai: thứ nhất một lần sinh diệt là thô, thứ hai niệm niệm sinh diệt là tế.

Thế gian cũng có hai: một là y báo tam giói là khí thế gian, hai là lục đạo chính báo là chúng sính thế gian. Y chính đều chịu sự tàn diệt, không thể còn mãi, nên như lửa đốt. Lại hai thứ phiền não ái kiến, nơi tam giới cửu DIGIÁDTAMHNH địa (10), tất kiến có 88 sử (11), ái có 81 phẩm (12). Không thứ nào không đủ gây hại pháp thân, giết huệ mạng, nên còn hơn oan gia. Quán sát như vậy mà cảnh giác, gọi là Quán Sát đối tri. Thứ đến, trong Tình giới đối trị, nói phiền não tuy lúc không hiện hành cũng chưa từng không nằm ngủ phục trong tàng thức của ta, mà sự độc hại đáng sợ của phiền não này khác nào loài rắn độc đen, không thức thì thôi, thức ắt giết hại pháp thân huệ mạng của người, ngoài móc sắt trì giói không gì trừ được rắn độc này. Nói mổc sắt giói là Mộc Xoa giói (13), khéo phòng thân khẩu ; Định Cộng giói (14), khéo điều phục hoặc lậu nơi tâm ; Đạo Cộng giói (15), khéo đoạn hoặc tâm. Đủ ba giới này vĩnh diệt chủng tử phiền não trong ruộng tám thức, gọi là rắn ngủ đã ra, từ nay việc làm đã xong, không còn hoặc lậu, gọi là có thể yên ngủ, cho nên A La Hán đoạn tâm ngủ rồi, không đoạn miên (ngủ) do thực và thời sinh ra, do vì miên này chẳng phải hại vậy. Nay nếu chủng tử phiền não chưa đoạn mà yên ngủ, ắt không biết tôn trọng kỷ linh (16), gọi là vô tàm, không biết hổ tội ác của mình là vô quý ; lại không mong cầu Thánh Hiền gọi là vô tàm, không thẹn thấp hèn gọi là vô quý. Hai thiện tâm sở tàm quý luôn cùng phát khởi. Con người có khác cầm thú là do hai thứ này, như vậy há chẳng cố tu tàm quý sao !

Xong phần hai Pháp yếu đối trị chỉ Khổ.

PHẬT DI GLto KINH GIẢI

3) Pháp yếu đối trí diệt phièn não Nay nói pháp thứ nhất:

1. Đổi tri sân khuể phiền não chưởng Này các Tỳ Kheo, nếu có người đến cắt chặt thân mình, phải tự nhiếp tâm, đùhg cho sân hận, cũng nên giữ miệng, đừhg

thốt lòf ác. Nếu buông khuể tâm, tự làm hỏng Đạo, mát lợi

cồng đứt- Nhẫn được là đút, cho đến trì giới tu khổ hạnh cũng khổng bằng được. Người hay hành nhẫn, mới được

gọi là bậc đại nhân cố sút hơn người. Nếu không hoan hỉ

nhẫn chịu độc hại hủy mắng như uống cam lồ, người này khổng thể gọi là bậc trí huệ nhập đạoẳ Tại sao vậy ? Cái hại của sân khuể, ắt phá mọi pháp lành, hủy hoại hết tiếng tốt, đời này đòl sau, không ai thích gặp. Phải biết sân tâm, còn hơn lửầ dữ, nên thường ngăn ngừa, đìttig để sân vào. Giặc

cướp công đút khổng gì hơn sân. Cư sĩ hưởng dục, chẳng

phải người hành đạo, nên khổng cách kiềm chế, sân khuể

phát khởi có thể tha thứẽ Còn như người xuất gịa hành đạo

vô dục, mà ôm chửa sân khuể, thì thật quá đáng, khác nào như giữà trời mây trong mát sám sét khởi lửa, thựt chẳng hợp vậy. Văn chia sáu phần :

- Thứ nhất, nếu có người đến cắt chặt thân mình là nêu cảnh giói của nhẫn, nặng vậy còn nhẫn huống là nhẹ, 168 đến Cắt chặt còn nhẫn nổi, huống các nghịch cảnh khác, ắt chẳng còn đủ làm bận tâm.

- Thứ hai, phải tự nhiếp tâm các thứ, để bầy rõ tướng kham nhẫn. Đừng cho sân hận tất thân ý thanh tịnh. Đừng thốt lời ác, tất khẩu nghiệp thanh tinh.

- Thứ ba, néu buông khuể tâm, chỉ rõ điều mất mát của sự không nhẫn. Tự làm hỏng dạo, không thể tự lợi, mát lợi cống đút không thể lợi tha. Khuể tâm vừa khỏi, hai lợi đều tiêu, ý nói không thể phóng túng sân tâm.

- Thứ tư, nhẫn được là đứt, tán thán sức mạnh thù thắng của nhẫn, để khuyến tu. Bởi lẽ người trì giới, vị tất đã nhẫn được. Ngưòi nhẫn nhục, quyết định không thể không trì giổi, cho nôn trong sáu độ, giới đứng hàng thứ nhì, nhẫn đứng hàng thứ ba, vì cái trước không kiêm cái sau, cái sau tất đủ cái trước vậy. Dùng tâm mình trì giói, ắt phức báo chỉ trong vòng nhân thiên.

Dùng vô ngã mà hành nhẫn, liền thành đạo cả xuất thế.

Bị phạm đến mà không tranh hơn thiệt, như biển rộng trời cao, chứa được chim bay cá lội, nên gọi là bậc đại nhân có sức hơn người.

- Thứ năm, néu không thẻ hoan hỉ... ỉập rõ lại cái lỗi không nhẫn để răn người tu. Cam lồ là thuốc bất tử, do người mắng nhiếc, ta thành tựu sức nhẫn, như (da, mỡ)

heo chùi vàng, vàng càng sáng rỡ, như đá mài gươm, PHẬT DI GIÁD KINII GIẢI gươm càng sắc bén, cho nôn Ca Lợi (17), Điều Đạt (18) đều là thiện tri thức của Thích Ca. Nếu nói lời ác mắng không tưởng như cam lồ, không hoan hỉ thọ nhận, thì thật ngu ngốc, chưa từng nghe đạo vậy. Huống hồ, nhất niệm sân tâm khỏi, bá vạn chướng môn khai, phá các pháp lành, làm sao lợi mình, hủy bao tiếng tốt, lợi người sao được, đòi nay tạo nhân mất hai lợi, đời sau chịu quả không hai lợi, còn ai muốn thấy người này nữa. Cho nôn muốn hộ thiện pháp tự lợi phải phòng lửa dữ sân khuể, muốn hộ công đức lợi tha, phải phòng giặc sân.

- Thứ sáu, cư sĩ hưởng dục... kết luận các điều không nên làm, từ hàng người đến Lục Dục Thiên (19), chưa nhập đạo, đều gọi là bạch y, hàng này thường có hai lỗ i:

Thứ nhất hưởng dục, dục cùng sân ẩn bầy lẫn nhau.

Thứ hai không hành đạo, không có thiện pháp chế ngự tâm, nên có sân còn có thể tha thứ, như thường nói tục nhân tạo tội, đều do những lẽ này, không đáng trách nhiều. Người xuất gia hành đạo vô dục, như mây trong mát, há ôm ấp tâm sân khuể, như khởi lửa sấm sét.

2. Dối tri cống cao phiền não chướng Này các Tỳ Kheo, nên tự xoa đàu, đă bỏ làm đẹp, mặc áo hoại sắc, ôm giữ ứhg khí (20), khất thựt tự nudi, tự thấy như 170 vậy, néu khởi kiêu ngạo, phải cáp diệt trừ, tăng trưởng kiêu ngạo, hàng bạch y thé tục còn không nên làm, huống chỉ người xuất gia học đạo vì giải thoát, tự hạ thán mình mầ di xin ân.

Văn có hai tiết:

- Thứ nhất từ này các Tỳ Kheo chính để lập pháp đối trị. - Thứ hai từ tăng tn/ởng kiêu ngạo so sánh điều không nôn.

Trong phần thứ nhất cố năm câu đối trị:

- Thứ nhất nên tự xoa đầu, tất chẳng có mũ nốn nghiêm sức.

- Thứ hai đã bỏ làm đẹp, tất không cố gươm đeo làm đẹp thân.

- Thứ ba mặc áo hoạỉ sắc, tất không có y phục năm mầuễ - Thứ tư ôm gíữ ứng khí, tất không có đầy tớ hầu hạ. - Thứ năm khát thựt tự nuôi, tất không cố tiền bạc của cải tích chứa. Nên phải thường dùng trí huệ quán sát, nếu khỏi kiêu mạn, phải gấp rút trừ diệt ngay. Áo hoại sắc tức ba thứ cà sa, cùng các thứ quần và tọa cụ, đều dùng ỉam, đen, mộc lan, ba thứ hoại sắc. úng khí tức bát đa la, cả ba thể, sắc và lượng đều phải đúng pháp. Thể chỉ được ỉàm bằng sành hoặc sắt, sắc (mầu) phải đen như chim cưu cáp, lượng tùy theo bụng lán nhỏ.

PHẬT DI GLfo KINTI GIẢI

Văn sau nêu sự so sánh với bạch y, bạch y còn không nên kiêu ngạo, huống kẻ cầu giải thoát.

3. Đối tri siểm khúc phiền não chưởng.

Này các Tỳ Kheo, tâm siểm khúc, trái nghịch với đạo, cho nên tâm phải chát trựt- Phải biết siểm khúc chỉ để dối trá, người nhập đạo tát khổng thể làm vậy, thế nên các ổng phải thường đoạn tâm, láy chát trựt làm gốc.

Đon đả ngoài miệng là siểm, ý xiên xẹo theo thời là khúc Siểm tất không chất, khúc ắt không trực. Chỉ tự khi dối, là đã khi dối người, điều đó người nhập đạo quyết không bao giờ có. Chân tâm là đạo tràng, bởi tâm trực vĩnh viễn không còn tướng ủy khúc, nếu chẳng chính niệm chân như, há được gọi là đoạn tâm sao.

Hết phần đầu Minh Cộng Thế Gian Pháp Yếu.

B) Minh bất cộng thế gian pháp yếu Bất cộng thế gian pháp yếu gọi là công đức thành tựu xuất thế gian của bậc đại nhân. Văn chia làm tám phần, nay nói phần đầu :

1. Cống đức vố cầu :

Này các Tỳ Kheo, nên biết người đa dục, cầu lợl nhiều nên khỏ não cũng nhiều. Người thiểu dục, vô cầu vô dục tát không hoạn này, chỉ như vậy thôi, thiểu dục cũng cần tu DI GIÀ) TAM KINH tập, hà huống thiểu dục thường sinh mọi cổng đức. Ngưdí thiểu dục tát không siểm khúc để được lòng người, lại cũng

không bỉ các cân kéo buộc. Người hành thiểu dục, lòng ắt

thanh thản, không sự lo buồn, lúc nào cũng đủ, thường chẳng tháy thléu. Hễ có thiểu dục là cố Niết Bàn. Đó gọI là thiểu dục.

Văn cố năm ỉoạỉ sở trí giác tướng :

- Thứ nhất 7frỂ giác chướũg tướng, gọi đa dục là phiền não chướng, đa cầu ỉà nghiệp chướng, khổ năo cũng nhiều là báo chướng.

- Thứ hai Trí giác trị tướng là nói vô cầu vô dục, tất khổng hoạn này.

- Thứ ba Trí giác nhãn quả tập khởi tướng, là nói thiểu dục không hoạn nạn, cũng đủ tu tập, huống hay sinh mọi cồng đút, thành tựu vô lượng pháp thánh thiện.

- Thứ tư 7>7ằ giấc vô chư tướng tất cánh tướng, là nói không siểm khúc thì không hoặc chướng, không cầu mua lòng người thì không nghiệp chướng, không bị các cân kéo buộc thì không khổ chướng. Bởi lẽ nhãn căn lôi kéo ngưòi thọ sắc, cho đến thân căn lôi kéo nguòi thọ xúc, khiến con người không được tự tại, phải chịu khổ lớn. - Thứ năm Tri giắc quả thanh tựu tướng là nói tâm ắt thanh thản, n ê n th àn h tựu p h áp th ân , k h ổn g s ự lo buồn nên thành tựu Bát Nhã, lúc nào cũng đủ, thường chẳng 173 PHẬT DI GIÁO KINH GIẢI thấy thiếu là thành tựu giải thoátề Đầy đủ ba đức này gọi là Đại Niết Bàn. Cho nên mói biết thiểu dục là nhân, Niết Bàn là quả.

2. Tri túc cồng đức (cống đức biết đủ)

Này các Tỳ Kheo, nếu muón thoát các khổ não, phải quán tri túc. Pháp tri túc chính là chỏ an ổn giầu vuiề Người tri túc dầu nằm đất vẫn tháy an lạc, người không tri túc dẫu ở thiên đường vẫn không toại ý. Người không tri túc tụy giầu nhưng nghèo, còn tri túc tuy nghèo mà gầu, người không tri túc thường b| ngũ dục trói buộc, làm chỗ cho người tri túc xốt thương.

Công đức vô cầu phần trước, là xa lìa các việc ngoài mình. Nay công đức tri túc là xa lìa ngay các thứ trong mình. Văn nói, muốn thoát khổ não phải đôi trị nhân quả của khổ. An ỏn giầu vui là nói lại nhân quả thanh tịnh.

Tiếp đến so nằm đất vỡí thiên đường, là dựa theo hai xứ mà chỉ bầy chỗ sai biệt (của tri túc và không tri túc).

Lại so gjầu với nghèo, là theo hai sự chỉ bầy sự sai biệt.

Còn bị ngũ dục lôi kéo so với thương xót là theo hai pháp không tự lợi và có lợi tha, chỉ bầy sự sai biệt. Một thứ th ư ờ n g bi ngũ dục kéo lôi, nên không lợi mình (tự lợi), một thứ ngO dục khổng kéo buộc được, nên tự lợi mình, lại hay thương xót kẻ không tri túc, nên lợi ngưòi (lợi tha).

3. Viễn lv cống đức (cồng đức xa lìa)

Này các Tỳ Kheo, muốn cầu tịch tĩnh an lạc vổ vỉ, phải xa Ra ồn náo lối ren, một mình nhàn nơi thanh vắng. Người ở chỗ ữnh, thường được Đế Thích và chư Thiên kính trọng, vì vậy nên xa (đò) chúng nới mình, (đồ) chúng bên ngoài, ở riêng chốn thanh nhàn, tư duy diệt trừ gốc khổ. Nếu thích đồ chúng (đám đông) ắt bị đò chúng khuáy phá. Tựa như cây

lớn, đần chim tụ lại, tất chịu họa hoạn khổ gẫy. Trối buộc ở

thế gian, chìm đắm trong biển khổ, khác nào voi già sa lầy, không sao ra được. Đó gọi là xa lìa.

Văn gồm có ba môn nhiếp nghĩa (thâu tóm các nghĩa).

- thứ nhất tự tính viễn ly môn, vì từ thể phát sinh, chỉ bầy bốn món đối trị. Nói tịch ữnh vô vi an lạc, đối trị chưởng chấp trước ngã tướng. Tích ữnh tức pháp vô ngã không. Vô vi tức vô tướng không. An lạc tức vô thủ xả nguyện không. Phải Ra ồn náo lối ren, đối trị Ngã Sở chướng. Năm ấm loạn khởi, không có lớp lang, gọi là Ồn náo rối ren. Một minh nhàn nơi thanh vắng, đối trị vói hai vô tưởng chướng ngại kia, vì ngã (ta) và ngã sở (của ta) vốn tự vô tướng. Nay từ ba thứ tam muội, hiển bầy lý vô tướng, chướng kia tự diệt theo. Đé Thích và chư Thiên cùng tôn trọng, đối trị vô vi thủ công đức chướng.

Chỗ ửnh là pháp đáng trọng, vì đứng đầu trong các thiện pháp. PHẬT DI GIÁO KINH GIẢI

- Thứ hai tu tập viễn ly môn, vì từ phương tiện phát sinh. Chúng nơi mình là nói các pháp, tâm, tâm sở và ngũ ấm. Chúng bên ngoài là nói thầy trò và đông học. Riêng ở chốn thanh nhàn, trụ (ở) đúng theo pháp, là thành tựu phương tiện huệ. Tư duy diệt tiừ gốc khỏ xa lìa gây nhân, là thành tựu thiện trạch trí (trí khéo chọn pháp). - Thứ ba thọ dụng chư kiến môn (lãnh dùng các kiến) vì hay bị trói buộc là nói thích đồ chúng, ắt bi đồ chúng khuấy phá. Cây lớn dụ cho thức thứ sáu. Đàn chim dụ cho tâm sở phápế Đó là nói về chúng nơi mình. Cây lổn dụ cho Tỳ Kheo. Đàn chim dụ cho đám đệ tử đồng học. Đó là nói về chúng bên ngoài. Từ những thứ này mà các kiến tập hợp phát sinh, nôn lấy cái họa hoạn khô gẫy làm dụ. Lại do kiến mà thành nghiệp, do nghiệp chiêu khổ, nên ví như voi già sa lầy không sao lên được. Già ví cho trí quán suy vi, tức là hoặc chướng (21). Voi thân to nặng ví cho nặng tình trói buộc, tức là nghiệp chướng (21). Sa lầy dụ cho đám chìm trong biển khổ, chính là báo chướng (21). Chỉ mới không xa lìa, ba chướng đã trói buộc trùng trùng, làm sao không suy xét mà tìm lối thoát ra. 176 DI GLẤO TAM KINII

4. Bất bì quvẽn cống đức (còng đức không mêt mòi)

Này các Tỳ Kheo, nếu chăm chỉ tình tiến, ắt việc gì cũng dễ, cho nên các ỏng phải thường tỉnh cần, thí như gỉòng nước nhỏ chảy mãi tát xuyên qua đá. Nếu ngiiõl tu hành tăm thường lưỡi biếng bỏ phé, khác gl đánh lửa chưa cháy đấ ngừhg, dầu muốn cố lửầ vẫn không có được. Đố gọi là tính tiến.

Cần (chăm) tất không lười. Tình ắt chẳng tạp, tiến tất không lùi, cho nôn thánh quả của tam thừa, đạt được không khó, chẳng giống ngoại đạo khổ hạnh vô ích. Dùng ví dụ nước chẳy xuyên đá để chỉ cho sự dụng công không ngừngế Đánh lửà ngưng hoài dụ cho cái họa giải đãi thất niệm.

5. Bất vong niêm cống đức (cống đức không mất niêm)

Này các Tỳ Kheo, cầu thiện tri thút, cầu người hỗ tiợ, không bằng không mát niệm. Néu người nào khổng mát niệm, các giặc phiền não khổng thể xâm nhập được. Cho nên các ổng tăm phải thường nhiếp nlệmẽ Nếu người thát niệm, tát sẽ mất mọi công đút. Nếu niệm ỉựt vũhg chắc, tuy vào trong đám giặc ngũ dục, cũng không hè tổn hại, như mặc giáp vào trận tất không sợ sệt. Đố gọi là không quên niệm.

Không quên niệm này đứng đầu trong mọi hanh. Nói mọi hạnh, lược có ba loại:

177 PHẬT DI GIẤO HNH GIẢI

- Thứ nhất hạnh nghe pháp (văn p h á p hạnh), tức cầu thiện tri thức.

- Thứ hai hanh ừong khéo tư duy (nội thiện tư duy hạnh), tức cầu thiện hộ.

- Thứ ba hãnh tu đúng pháp (như pháp tu hành), tức cầu thiện trợ (trợ giúp tốt lành).

Ba hanh này còn gọi là ba huệ. Nghĩa của huệ là chiếu soi, nghĩa của hanh là tiến hướng. Chiếu soi để tiến thêm, tất nhiên phải do không mất niệm. Hạnh không nghe, chẳng khác gì bình úp không đựng được nước. Hạnh không suy xét như bình vỡ, dầu đụng cũng mất. Hạnh không tu như bình dơ, tuy nước không mất, song dơ bẩn không dùng được. Giờ nếu được không mất niệm, tất được ba hạnh. Người có ba hạnh, phá được phiền não oán tặc từ vô thủy, do vậy phải thưõng nhiếp niệm nơi tâm (không cho mất niệm), tức chính là mặc giáp cứng vào trận, đã không sợ bị giặc hại, lại diệt được giặc nữa vậy.

6. Thiền dinh công đức (cống áức thiền đinh)

Này các Tỳ Kheo, nếu người nhiếp tâm, tâm ắt tại định, do tâm nơl định, khéo biết tướng các pháp sinh diệt của thế g|an, cho nên các ông thường nên tinh tiến tu hành các thứ thiền định. Người đạt được định, tâm không tán loạn, như 178 DI GIÁO TAM KINII nhà tiếc nước, phải giỏi đắp đê, người tu cùng vậy, vì nước trí huệ, nên khéo tu thiền định, không để lỉ mất. Đố gọi là

Định.

Nhiếp tâm gọi là phương tiện thiện xảo. Chê bỏ các tâm hạnh thấp hèn, liền lần lượt chứng được các thiện, thậm chí phát sinh đủ các tam muội. Tâm đă nơi định, tất như mặt tròi trên không, sáng soi muôn vật, nôn nói khéo biết tướng các pháp sinh diệt của thế gỉanế Nói tinh cần để đối trị ba loại giải đãi:

- Thứ nhất tinh cần tu tập hạn chế ăn ngủ, điều hòa hơi thở ra vào để đối trị lười biếng không an ổn (bất an ổn giải đãi).

- Thứ hai tinh cần tu tập hiểu biết các đinh, có công đức trí huệ thông suốt, mói diệt được tận nguồn khổ, và thành tựu được việc hy hữu lớn, đối trị sự lưòi biếng không vị (vô vị giải đãi).

- Thứ ba tinh cần tu tập quan sát các khổ sinh, lão, bệnh, tử, cùng khổ bốn ác thú mà ta chưa lìa được, đối trị sự lưòi biếng không biết sợ (bất tri khủng bố giải đãi).

Nhò tu tập ba pháp đối trị này, tâm không tán loạn, không còn chỗ đối trị nữa, liền có thể phát huệ vô lậu, đoạn hoặc chứng quả. Đưa thí dụ hợp với pháp, noi văn dễ biết. 179 PHẬT DI GLto K1NII GIẢI

7. Trí huê công đức (cống đức trí huê)

Này các Tỳ Kheo, néu có trí huệ, ắt khổng tham trước, thường tự tình xét, không để sai sót, đố là nói ngã pháp đều được giải thoát. Nếu khổng như vậy, đă chẳng phải đạo nhân, cũng không phải bạch y, chẳng biết gọi là gì nữSL Thật trí huệ là con thuyền vũng chắc bâng qua biển lão bệnh tử, cũng là ngọn đèn sáng trong bống tói vô minh, là thuốc hay cho muôn bệnh, rìu sắc để đốn cây phiền não. Cho nên các ồng, phải dùng ván tư tu huệ mà tăng ích. Nếu có trí huệ chiếu soi, tuy lầ mắt thịt, song là người tháy rô. Đó gọi là Trf huệ.

Nếu có trí huệ, tất không tham trước là nêu rõ thật huệ có công đức lìa chướng. Vì xa lìa được chướng ngại chân thật nghĩa xứ và thế gian sự xứ. Do đoạn trừ được sự mê lý vô minh, nên hai thức sáu và bảy, không tham trước kiến phần (22) của thức thứ tám, nhận cho là ngã pháp, đó là xa lìa chướng chân thật nghĩa xứ (viễn ly chân thật nghĩa xứ chướng). Do dứt trừ được mô sự vô minh nên sáu thức trước không sinh tham trước nơi cảnh giới lục trần, đó là xa lìa chướng thế gian sự xứ (viễn ly thế gian sự xứ chướng) Ẽ Thường tự tính xét, khổng để hở sót là nỗ lực tăng ích cả ba huệ văn, tư, tu, chính vậy nơi ngã pháp đều được giải thoát (giải thoát khỏi ngã pháp), nên nói do ba huệ chứng được thật tií huệ. Tăng ích ba huệ để chứng thật huệ, mới gọi là Đạo 180 DI GLẤO TAM KINII

nhân. Chưa xuất gia gọi là bạch y. Nay đã xuất gia, lại không bốn huệ (23), tiến thối đều mất, nên chẳng biết gọi

làgĩvậy.

Kế dùng bốn thí dụ, dụ cho thật trí huệ. Trí thấy được Khổ đế như con thuyền vũtig chắc, trí đoạn Tập đế như đèn sáng lớn, trí chứng được Diệt đế như thuốc hay, trí tu Đạo đế như lưỡi rìu bén. Song thật trí khó chứng, nên phải dùng ba huệ vân, tư, tu để tăng ích. Trong Danh Tự vị (24), Văn huệ tăng ích nhập được Đình tâm, biệt, tổng tướng niệm (25). Trong Quán Hạnh vị (24), tư huệ tăng ích nhập được Noãn, Đảnh, Nhẫn, Thế đệ nhất pháp (26). Trong Tương tợ vị (24), tu huệ tăng ích thấy được lý Tứ Thánh Đế, phát vô lậu thật huệ, chứng bốn đạo quả. Tam huệ khi còn ỉà nhân tu tập, chưa đủ thiên nhãn, người có huệ giải thoát cũng không thiên nhãn, song đều hiểu rõ Tứ Đế, nên không đọa tà kiến, chính là người minh kiến (thấy rõ). Theo tạng giáo thì nghĩa giải nhu vậy. Thông giáo theo lệ này mà rõ. Do vì tam thừa cùng một phương tiện vậy.

8) Tất cánh cống đức (công đức cứu cánh). Này các Tỳ Kheo, hễ nhiều hí luận, tâm kia phải loạn. Tuy đâ

xuất gia, do chưa giải thoát, nên các Tỳ Kheo phải gấp xa

181 PHẬT DI GLto KINII GIẢI rời hí luận loạn tâm. Nếu muốn đắc sự an vui tịch diệt, chỉ phải khéo trừ cái loạn hí luận. Đó gọi là không hí luận. Bẩy loại công đức trôn đều là công đức trưởng dưỡng phương tiện. Còn công đức này là tự tính viễn ly, chẳng phải pháp đối trị, nên gọi là công đức tất cánh.

Chân như Niết Bàn bổn tính thanh tịnh, ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt, vốn chẳng phải cảnh giới của sự hành hí ỉuận. Do vì hí luận, mà đi ngược lại sự an vui tịch diệt. Sơ quả đắc thật trí huệ, thấy Tứ Thánh Đế, phân biệt phiền não tuy đã vĩnh diệt, song tam giới 9 địa 81 phẩm tư hoặc, áèu là vô thủy cái gọi là hí luận lập thành, khiến tâm nhiễu loạn, không khế hợp vói chân thường, nên phải gấp rút xa rời hí luận, mới được sự yên vui của Niết Bàn tịch diệt. Nói khéo diệt, tức dùng chỗ đắc Tứ Đế thật huệ, suy xét lại thật duyên, quán sát nhiều lần, thanh tịnh trừ nghiệp thức, khiến không còn hiện lại nữa, để nghiệp thức rốt ráo không sinh, đó là nghĩa giải theo Tam Tạng. Nếu mở bầy rõ ra, thì dẫu thật ở ngoài các sự, cũng vẫn là hí luận. Thường đối các sự mà vẫn hằng chân mới chẳng phải hí luận. Lại chẳng đủ tức không, vẫn là hí luận.

Trang đạo mà chẳng không, mới chẳng phải là hí luận.

Lại dù bỏ biên đứng trung đạo, vẫn là hí luận, tức biên tức trung (vừa bờ vừa giữa) mới không là hí luận. Lại 182 đối quyền chỉ rõ thật, vẫn mang hí luận, mở quyền bầy thật (khai quyền hiển thật), không thô chẳng diệu, mói không là hí luận. Lại nói quyền nói thật, nói gốc nói vết đều chỉ là hí luận. Vừa khởi quán tâm, gốc vết đều tuyệt mói không là hí luận. Lại chỉ chứ trọng mặc nhiên (yên lặng bất động), đoạn tuyệt nói năng thấy biết (ngôn kiến), vẫn thuộc hí luận. Biết tứ cứ đều không thể nói, song vì có nhân duyên, nôn cũng có thể nói được, nối cùng không nói tự tính bình đẳng, không ỉàm nhị giải, cũng không nhất giải, không cũng nhất cũng nhị giải, không chẳng nhất chẳng nhị giải, mói không là hí ỉuận.

Hết phần chính tông.

CHÚ THÍCH PIỈẦN chính vàn.

PHẬT DI GIÁO KINIỈ GIẢI c) Ngã đức: Hiểu ngã có hai loại:

. Thứ nhất tự thể gọi là Ngã, như phẩm Ai Thán, kinh Niổt Bàn nói: "Nếu pháp là thật, là chân, là chủ, là ỵ, tính không biến dịch , g ọ i là N g ã ”.

. Thứ hai, dụng tự tại gọi là Ngã, như phẩm Cao Quý Đức

Vương, Kinh Niết Bàn nói : "Có Đại ngã nên gọi Đại Niết Bàn. Đ ạ i tự tạ i nên g ọ i là Đ ạ i N gã. Sao g ọ i là đ ạ i tự tạ i ? C ó tám tự tạ i nên g ọ i là N gẩ'. (Xem kinh Đại Bát Niết Bàn, phẩm Cao Quý

Đúc Vương).

d) Tịnh đức : Thể của Niết Bàn giải thoát hết mọi cấu nhiễm, nên gọi là Tịnhễ Lại tùy hóa xứ duyên mà chẳng ô, gọi là Tịnh. Pháp Hoa Huyền Nghĩa quyển bốn nói : "Phá phĩên não của 25 c õ i Hữu g ọ i là Tịnh. Phá n gh iệp của 2 5 c õ i Hữu g ọ i là N gã. Không thọ báo của 25 cõi Hữu gọi là Lạc. Không có sinh tử của 2 5 c õ i Hữu g ọ i là Thường. Thường L ạc N g ã Tịnh g ọ i là P hật PHẬT DI GIÁO KINH GIẢI thân huyết nhục. Nhị thừa do vô minh ngăn che, chỉ quán hết thẩy mọi sắc ở thế gian đều là bất tịnh, chẳng rõ sự tịnh nơi pháp thân thường trụ của Như Lai. Gọi đó là Bất Tịnh Điên Đảo. Bốn điều này là Tứ Điên Đảo của ĩĩểu thừa.

5 - Ngoại quyến thuộc Là quyến thuộc tục gia không phải xuất gia.

6 - Cộng tướng : Các pháp có hai tướng là Tự tướng và Cộng tướng. Chỉ cục hạn nơi tướng của tự thể gọi là Tự tướng, thông vdi các tướng khác gọi là Cộng tướng. Dụ như mỗi sự của ngũ uẩn (trong ngũ uẩn) là Tự tướng. Còn lý Không, Vô ngã, và tướng Sinh, Trụ, Dị, Diệt là Cộng tướng vậy. Đến như mầu xanh có nhiều sự thể, mỗi sự thể đêu là Tự tướng. Như xanh của hoa, xanh của quả, xanh của áo, tự tha cùng thông (một mầu xanh) là Cộng tướng. Nên Tự tướng Cộng tướng trùng trùng qua lại vô cùng, mà không có thật thể của Tự Tướng. Duy Thức Thuật Ký nhị mạt Như trong ngũ uẩn, lấy mỗi sự của ngũ uẩn làm Tự Tướng, lý Không, vở ngã làm Cộng tướng (lược bớt) triển chuyển như vậy đến chỗ bất khả thuỵết là Tự tướng. Chỗ cực vi có thể nói được là Cộng tướng. Nên lấy lý suy ắt không tự tướng thể. Lại nói pháp thể bất khả thuyết là Tự tướng, khả thuyết là Cộng tướng. Lấy lý mà luận, ắt cộng đã chẳng phải cộng, tự cũng chẳng phải tự."

7 - Vô Tác Giới: Không tạo tác nhân duyên. Vô tác giổi còn gọi Vô giáo, tân dịch Vô Biểu. Giới thể có hai : tác giới và vô tác giới.

Tác giới là khi thọ giới rồi, ba nghiệp thân khẩu ý hành động theo đúng pháp, đó là nghiệp thể có thể thấy nghe đượcẽ 186 VỔ tác giới là nương nơi duyên tác giới ỉúc đố phát sinh trong thân nghiệp thể khổng thể thấy nghe được. Duyên mới phát của nghiệp thể này tuy do động tác của ba nghiệp (tức tác giới), nhung một khi đã sinh, ắt khổng cần mượn hành động của ba nghiệp (để biểu hiện), mà hằng luôn tương tục, nên gọi là vổ tác.

Nếu ba nghiệp ngưng hành động, tác giổi ắt diệt theo, nhưng vô tác giới luôn tương tục phát động công năng phòng phi chỉ ác, gọi đố ỉà Vô tác giối thể. 8- Ngũ ThiGn Thái TV : Cụ túc giổi được chia làm Thiên môn và Tù mổnế Dựa theo các tội quẳ đã kết thành và nghĩa trọng yếu của tội mà chia ỉàm Ngũ Thiên. Phân loại theo tội tính và nhân tội chia làm Tliất Tụ.

Ngũ Thiên gồm:

1) Ba La Di tội (Paragika): Dịch là Đoạn đầu (cắt đầu). Tội này nặng nhất, giống như cắt dầu không thể sống lại, phạm tội này không còn là Tỳ Kheo nữa. Tỳ Kheo có 4 giới, còn Tỳ Kheo ni có 8 giới.

2) Tăng Tàn tội: (Sanghàvasesa) Phạn ngữ Tăng Già Bà Thi Sa.

Tỳ Kheo phạm tội này, như người chờ chết, chỉ còn chút tàn dư sinh mệnh, nên phải hướng chư Tăng cầu sám hối để bảo toàn mạng tàn dư này, nên gọi Tăng Tàn. Tỳ Kheo có 13 giổi, Tỳ

Kheo ni có 17 giới.

3) Ba Dật Đè tội: (payattika) dịch là Đọa, như vào trong ngục vậy. Có hai loại Đọa và Xả Đọa. Hợp hai loại, Tỳ Kheo có 120 giổi, Tỳ Kheo ni có 208 gióiẾ 187 PHẬT DI GLto KINH GIẢI

4) Đè Xá Ni tội: gọi đủ là Ba La Đề Đề Xấ (Pratidesaniya) dịch là Hướng Bỉ hối, đối các Tỳ Kheo khác cầu xin sám hối, tội được tiêu diệt. Tỳ Kheo có 4 giới, Tỳ Kheo ni có 8 giới.

5) Dột Kiết La tội (Duskrta): dịch là Ác tác, các tội này nhẹ. Tỳ Kheo gồm Nhị Bất định, Bách Chúng Học, Thất Diệt Tránh, tổng cộng 109 gidiễ Tỳ Kheo ni đòng.

Thất Tụ gồm năm Thiên trên, thiên thứ ba thêm Tụ Thâu Lan Giá (sthulatyaya) dịch là Đại Chướng Thiện Đạo. Tội ở khoảng giữa hai tội Ba La Di và Tăng Tàn chưa thành tựu. Thiên thứ năm, tức tụ thứ sáu Đột Kiết La chia làm hai : ác tác và ác thuyếtế Do thân tạo gọi là ác tác, do miệng tạo gọi là ác thuyết (xem Hành Sự Sao quyển 1) PHẬT DI GLfo KINH GIẢI DI GIÁO TAM HNH

Kế tiếp, do mê mờ lý Diệt đế mà phát sinh bẩy hoặc, như ở Tập đế, Diệt đế là Niết Bànể Bác điều cho rằng chẳng phải khổng cố Niết Bàn, ỉà Tà kiến. Cho Tà kiến này là Chính kiến, đó là Kiến Thủ Kiếnề Nghi ngờ Niết Bàn mà không quyết định lòng tin, là nghi. Do ba Kiến trên làm duyên mà phát khòi, đố ỉà bốn thứ tham, sân, si, mạn.

Sau cùng do mê mờ lý Đạo đế, mà phát sinh tám hoặc, gồm bẩy hoặc trước, cộng thêm ơiứrế Câm Thủ. Cố một hạng ngoại đạo, tu Vô tưởng định ĩâm ngỡ là chính đạo nhập Niết Bàn, đố là giới cấm thủ kiến cho Phi Đạo là Đạo, phát khỏi vì do mê mờ lý Đạo đế. Còn bẩy hoặc kia cũng giống như ở Tập đếằ Đó là 32 hoặc của Dục giới.

Duc giới < Khổ đế —10 hoặc^— Thân, Biên, Tà, Kiến thủ, Giổi,

• Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi Tập Đế — 7 hoặc Tà, Thủ, Tham, Sân, Si, Mạn,

Nghi Diệt Đế -7 hoặc Tà, Thủ, Tliam, Sân, Si, Mạn, x Nghi Đạo Đế-8 hoặcs—- Tà, Thủ, Giổi, 1113111, Sân, Si,

Mạn, Nghi Sắc giới và Vô Sắc giổi mỗi giới có 28 sử, mỗi Đế trừ Sân raẾ vì hai gỉối này là Định Địa, chẳng phải như Dục giới là Tán địa, nên không khỏi các phiền não thô động như sân khuể. 191 PHẬT DI GIÁO KENH GIẢI

Khổ đế—9 hoặc - Thân, Biên, Tà, Thủ, Giới, Tham, Si, Mạn, Nghi Vô Sắc, Sắc giới < Tập Đế - 6 hoặc — Diệt E)ế- 6 hoặc Đạo Đế -7 hoặc v Tà, Thủ, Tham, Si, Mạn, Nghi Tà, Thủ, 1113111, Si, Mạn, Nghi Tà, Thủ, Giổi, Tham, Si,

Mạn, Nghi 88 món này, do 15 tâm kiến đạo đoạn trừ, nên gọi là 88 sử của

Kiến Hoặc. 12 - 81 Phẩm Ái: Còn gọi là 81 phẩm Tư Hoặc. Kiến hoặc thuộc độn đoạn (trừ nhanh). Tư hoặc thuộc tiệm đoạn (trừ chậm)ắ Tiệm đoạn vì Thanh văn thừa thuộc độn căn, nên phân 10 hoặc làm cửu phẩm của cửu địa, để đoạn từng phần. Cửu phẩm gồm Thượng thượng phẩm, Thượng trung phẩm, Thượng hạ phẩm, cho đến Trung rồi Hạ thượng phẩm, Hạ trung phẩm, Hạ hạ phẩm. Mỗi địa có cửu phẩm. Cửu Địa cộng chung có 81 phẩm. Thánh giả chứng quả Dự Lưu sau khi đã trừ kiến hoặc, tiếp theo trừ nhất phẩm cho đến ngũ phẩm của sơ địa, gọi là Nhất Lai Hướng, đoạn sáu phẩm này rồi, là quả Nhất Lai (Tư Đà Hàm), hãy còn ba phần dục hoặc, nên phải còn một Tân đi đến nơi Nhân Thiên nữa. Sau đó đoạn ba phẩm dục hoặc này, là Bất

Hoàn Hướng. Đã đoạn xong gọi là Bất Hoàn (A Na Hàm), vì không còn sinh nơi Dục giới nữa. Tiếp theo tiệm đoạn 72 hoặc của tam địa còn lại, là A La Hán Hướngẽ Đoạn sạch rôi, là quả A

La Hán. A La Hán có nghĩa Vô Sinh, vì đã trừ sạch 81 phẩm hoặc, không còn tái sinh nơi tam giới nữa (xem Câu Xá Luận 12). 192 13 - Ba La Đề Mộc Xoa (Pratimoksa) : Một trong ba giới luật, dịch ỉà Biệt giải thoát, hoặc Xứ Xứ giải thoát. Có nghĩa các giới luật thất chúng đã thọ, đều có công năng giải thoát bẩy món ác của thân khẩu. Hoặc còn dịch là Tùy giải thoát, dùng giới luật tùy thuận quả của hai thứ giải thoát hữu vi và vô vi.

Đại Thừa Chương Nghĩa quyển nhất nối ”Mộc Xoa được gọi là giải thoát (lược bớt). Giới hanh gọi là giải thoát vì hai nghĩa : thứ nhất giới hanh ưánh được nghiệp quấy, nôn gọi giải thoát, thứ hai đắc được quả giải thoát, nên gọi giải thoát. ”

14 - Định Cộng Giái: Một trong ba gidi luật, còn gọi là Tĩnh Lự Sinh Luật Nghi. Hành giả nhập Tứ Thiền của Sắc giới, tất cùng thiền định phát sinh giới thể tự nhiên phòng phi chỉ ác, mọi hành động, nối năng của thân khẩu đều khế hợp ỉuật nghi. Định này hữu ỉậu, nên Giới cũng hữu lậu.

Câu Xá Luận quyển 14 ghi :”Đo Tĩnh Lự Sừih, là nói luật nghi này từ tĩnh lự phát sinh, hoặc nương nơi tũih lự. Nếu đắc tĩnh lự, tất thành tựu luật nghi này”. Thái Thập Ngũ Pháp Danh Mục ghi:

" Tĩnh Lự Luật Nghi, cũng gọi là Định Cộng Giới, vì đông có cùng một lúc với Đinh 15 - Đạo Cộng Giứi : Một trong ba luật nghi. Các bậc Thánh tam thừa đến các vị Kiến Đạo và Tu Đạo phát Vô Lậu Định cùng Vô Lậu Trí, tự phát sinh giói thể phòng phi chi ác, gọi là Vô Lậu Luật Nghi hay còn gọi là Đạo Cộng Giới, vì Vô Lậu Luật Nghi này cùng Vô Lậu Đạo cộng sinh, cùng Vô Lậu Đạo cộng diệt, nên gọi là Đạo Cộng Giới.

16 - Kỷ ỉ inh : còn gọi là tính giác bổn ỉaiẵ 193 PHẬT DI GIÁO KINIỈ GIẢI

17 - Ca Lợi : vua Ca Lợi tiền thân của Kiều Trần Như, dùng gươm phân thân đạo sĩ tu nhẫn nhục (tiền thân Phật), do nhân duyên này được Phật độ đầu tiên.

18 - Điều Đạl : Tức Đề Bà Đạt Đa, em họ Phật và ỉà anh ruột của ANan, chuyên hành nghịch hạnh.

19 - Lạc Dục Thiên : Dục giới cố sáu từng trời, gọi là Lục Dục

Thiên:

1) Tứ Vương Thiên : gồm Trì Quốc Thiên, Quảng Mục Thiên, Tăng Trưởng Thiên, và Đa Vàn TTiiên. Cộng chung bốn Thiên, nên gọi là Tứ Vương Thiên. 2) Đao Lợi Thiên ,Ẹ Còn gọi là Tam Thập Tam Thiên. Đế Thích Thiên tại trung ương, bốn phương mỗi phương có 8 Thiên, tổng cộng là 33 Thiên.

3) Dạ Ma Thiên : dịch là Thời Phân. Trong trời này, thời thời xướng lời "vui thay !" (khoái tai), nên gọi ỉà Thời Phân.

4) Đâu Suất Thiên : dịch là Hỷ Túc, tức tâm hỷ túc nơi ngũ dục lạc (vui đầy đủ), nên gọi là Hỷ Túc. 5) Lạc Biêh Hóa Thiên : Nơi cảnh ngũ dục, tự lạc biến hóa.

6) Tha Hóa Tự Tại Thiên: Nơi cảnh ngũ dục, có thể biến hóa tự tại.

Sáu trời này, Đao Lợi trên đỉnh Tu Di, Tứ Vương ở giữa Tu Di nên gọi là Địa Cư Thiên. Đâu Suất Thiên và ba Thiên kia tại hư không, nên gọi là Không Cư Thiên (xem Trí Độ Luận 9, Câu Xá

Luận 8).

20 - úhg Khí : hay úng Lượng khí, phạn ngữ Bát Đa La (Patra), tức bình bát làm bằng sắt hoặc đất.

21 - Tam Chướng : Chướng chính đạo, hại thiện tâm có ba thứ :

DI GIẤO TAM KINH

1) Hoặc chướng hay Phiền Não chướng : g'ôm các hoặc như tham dục, sân khuể và ngu si.

2) Nghiệp chướng: gôm các nghiệp ngũ nghịch, thập ác... 3) Báo chướng ề‘ các khổ báo như địa ngục, ngạ quỷ, súc sỉnhẳ.. (xem Niết Bàn Kinh quyển 11)

22 - Kiến Phần : Một trong tứ phần của thức thứ támỄ Tứ phần gồm:

1) Tướng Phần: tức hình tướng, vì thức thứ tám này có thể biến hiện căn thân, thế giới, cùng danh nghĩa tướng trạng của các pháp, đều do từ tướng phần này mà sinh, như các ảnh tượng hiện trong gươhgằ 2) Kiến Phần ằ. Kiến có nghĩa chiếu soi, vì thức thứ tám có thể soi chiếu hết mọi pháp, liễu giải nghĩa lý các pháp như ánh sáng trong gương, chiếu soi vạn tượng.

3) Tự Chứng Phần : tự chúng chỗ đầy đủ của pháp, vì thức này có thể trì giữ Kiến phần, Tướng phần, tự chúng vô ngại, như hình tròn đủ của kính, giữ được sự sáng, chứa được hết ảnh tượng.

4) Chứng Tự Chứng Phần : chúng tức thể (của) năng chứng, tự chứng tức chỗ đầy đủ các pháp. Nhờ phần này mà trì giữ được ba phần trước, Tướng phần, Kiến phần và Tự Chứng phần.

Chứng Tự Chứng phần là bản thể của thức thứ tám, như lưng kính vậy.

23 - Tứ Huệ : Sai biệt của Thế tục trí, trí thứ nhất trong mười trí của tiểu thừa. 1) Sinh Đắc Huệ: tức trí huệ sinh ra đã có sẵn.

2) Văn Huệ: trí huệ phát sinh nhờ nghe Thánh Giáo.

3) Tư Huệ: trí huệ phát sinh do từ tư duy nghĩa lý. 195 PHẬT DI GIÁO KINH GIẢI

4) Tu Huệ ề' trí huệ phát sinh nhờ tu tập thiền định.

Trong bốn thứ huệ này, đối với Sinh Đắc Huệ, ba huệ sau là Gia Hành Đắc (nhờ hành mà đắc)ề Lại ba huệ đầu là Tán Huệ, huệ thứ tư là Định Huệ.

24 - Danh Tự VỊ, Quán Tự Vị, Tứơng Tợ VỊ (coi chú thích số 12 Lục Tức, chương 2 Kinh Tứ Thập Nhị Chương).

25 - Đình Tâm Biệt Tổng Tướng Niệm : Tức Tam Hiền của tiểu thừa, gôm : Ngũ Đình Tâm quán, Biệt Tướng Niệm Trụ và Tổng Tướng Niệm Trụ. Chưa Kiến đạo gọi là Hiền vị, Kiến đạo gọi là

Thánh vị.

A) Ngũ Đình Tâm quán : do tu năm pháp quán này, đình được năm loại tâm sai quấy. Đó là cửa đầu của hàng Thanh Văn nhập

Đạo.

. 1) Bất Tịnh quần ề. quán tướng bất tịnh của cảnh giói, là pháp đình chỉ tâm tham dục.

. 2) Từ Bi quán : quán tướng đáng xốt thương của chúng hữu tình, ỉà pháp đình chỉ tâm sân khuể.

. 3) Nhân Duyên quán : quán Thập Nhị nhân duyên, quán lý ba đời tương tục, là pháp đình chỉ tâm ngu siẻ . 4) Giới Phân Biệt quán: quán chư pháp, mà phân biệt Lục giới, hoặc Thập Bát giới, là pháp đình chỉ ngã kiếnễ 5) SỔ Tức quán: đếm hơi thở, là pháp đình chỉ tâm tán loạn.

B) Biệt Tổng Tứớng Niộm : tức Biệt tướng niệm xứ và Tổng tướng niệm xứ (niệm xứ, hay còn gọi là niệm trụ). Quán Tứ niệm xứ có hai loại:

1) Biệt Tướng Niệm Xứ: phân các cảnh sở quán làm bốn, gồm Thân,Thọ, Tâm, Pháp, quán lần lượt và riêng rẽ từng cảnh. Song đến cảnh thứ tư là Pháp Niệm Xứ lại cố hai thứ, là tạp duyên và bất tạp duyên. Bất tạp duyên pháp niệm xứ chỉ quán duy nhất một cảnh là pháp, còn Tạp duyên pháp niệm xứ, nơi bốn cảnh hoặc quán chung hai cảnh Thân, Thọ, cho đến quán chung một lần bốn cẳnh, bởi lẽ chư pháp bao trùm cả ba thứ trướcẵ 2) Tổng Tướng Niệm X í: nơi hậu niệm của Tạp duyên pháp niệm xứ, khổng phân chia từng cảnh Thân, Thọ, tổng hợp cả bốn, quán hữu vi pháp là vô thường, quán chư pháp hữu lậu là khổ, quán hết thẩy pháp là Khổng, là Vồ ngã, nôn gọi là Tổng tướng niệm xứ. Biệt tướng và Tổng tướng khác nhau ở chỗ phân hay không phân tiền cảnh. Lại hành tướng năng quán của Biệt tướng là bốn thứ bất tịnh, khổ, vô thường, vô ngã ; của Tổng tướng là bốn thứ vô thường, khổ, không, vô ngã. Trong tiểu thừa Thất gia hành vị, thì Biệt tướng thứ nhì, Tổng tướng thứ ba, Ngũ đình tâm thứ nhất. Kế là Tứ Thiện Cănể 26 - Noãn, Đảnh, Nhẫn, Thế Đô Nhất Pháp : Bốn pháp này còn gọi là Tứ Thiện Căn, và quen gọi là Tứ Gia Hành. Hành nhân muốn cầu kiến đạo, dổi phàm thành Thánh, nên khỏi bốn tâm này, tu Thập Lục Hành tướng, quán Tứ đế, lấy định nuôi huệ, gia công dụng hành, nên gọi là Gia Hành. Kiến đạo tức sơ quả

Tu Đà Hoàn. 1) Noãn Gia Hành : Noãn gọi tên theo dụ, có nghĩa là hoi ấm, hơi nóng. Như ngưòi dùi gỗ lấy lửa, tuy lửa chưa hiện, nhưng được tướng ẩm của lửa trước, cũng vậy, trong Gia Hành vị, muốn dùng lửa trí huệ đốt cây phiền não, tuy chưa được trí huệ vô lậu (lửa huệ), song được tướng tiền trí huệ (hơi nóng của lửa huệ) trước, nên gọi là Noãn Gia Hành.

PHẬT DI GIÁO KINH GIẢI

2) Đảnh Gia Hành : Đảnh có nghĩa là đỉnh, như người lên tới đỉnh ở trung gian của hai ngả lên xuống, lên thì đến VỊ Nhẫn, không còn thối chuyển, xuống thì trở lại Noãn vị, thậm chí tạo nghiệp vô gián, làm mất thiện càn. Do vì từ Nhẫn vị trở lên không còn thối chuyển nữa, nên Đảnh vị hàm nghĩa là vị cao tột của các vị còn thối chuyển vậyẾ Đảnh là thiện căn phát sinh từ hậu niệm của Noãn Pháp Thượng phẩm.

3) Nhẫn Gia Hành : thiện căn phát sinh từ hậu niệm của Đảnh gọi ỉà Nhẫn Pháp. Nhẫn gồm hai nghĩa : thứ nhất ấn khả (chúng thực, chấp nhận), vì hành giả ở Nhẫn vị có thể chứng thực được lý Tứ Đế, thấy Khổ đế đúng thực là Khổ, cho đến Đạo đế đúng thực là Đạo. Thứ hai quyết định, vì hành giả ở Nhẫn vị quyết định không còn thối lui, nên gọi là Nhẫn gia hành.

4) Thế Đệ Nhất Gia Hành: thiện căn phát sinh từ hậu niệm của Nhẫn, gọi là Thế Đệ Nhất pháp. Thế tục hữu lậu pháp, đệ nhất tức trong các pháp hữu lậu, không pháp nào thắng hơn pháp quán trí này. Pháp năy là tối thắng ở thế gian, nên gọi là Thế Đệ Nhất Pháp. VỊ này không còn thối chuyển, tất sinh vô lậu trí, nhập vào Kiến Đạo, chân chính chứng ngộ Thánh đế vậy.

Câu Xá quyển 23 nói Noãn tất đến Niết Bàn, Đảnh ắt không đoạn thiện, Nhẫn không đọa đường dữ, Đệ Nhất nhập lỵ sinh

III-LUU THÔNG PHẦN A- Khuyến Tu Lưu Thông

B - Chứng Quyết Lưu Thông DI GIÁO TAM KINII c - Đoạn nghi Lưu Thông 1. Bầy chỉ các nghi khác 2ẻ Vì trừ các mối nghi cho những ngưòi đó 3. Lập lại tướng mạo vô thường hữu vi để khuyến tu. D. Chúc phó lưu thông.

A - Khuyến tu lưu thông Này các Tỳ Kheo, nơi mọi công đứt, thường phải nhát tâm, xa mọi phống dật, như bồ oán tặc, Thé Tôn đại bi nối các lợi ích đều đã rốt ráo, các ông chỉ côn tính cẩn thựt hành. Hoặc trong rừng núi, hoặc nởí đầm vắng, hoặc dưới gốc cây, tịnh thát thong dong, ghi nhớ giáo pháp đã thọ, đừíig cho quên mát. Thường nên tự nỏ lựt, tỉnh tiến tu tập, đừiig để chết suông, khiến sau phải hối hận. Ta như vị lương y, biết bệnh cho thuốc, uống hay khổng uống, chẳng phải lỗi lương y, lại như người hướng đạo giỏi, chỉ người đường tốt, nghe mầ không làm, đâu phải lỗi người chỉ vậyệ Mọi công đút đây chỉ ba thứ công đức đối trị của Cộng Thế Gian Pháp Yếu, cùng tám thứ công đức đại nhân của Bất Cộng Thế Gian Pháp Yếu trong phần Chính

Tôngằ