Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh Giảng Ký Quyển 1, 2

“Độ tứ lưu giả vị tác kiều lương” ( L àm cầu bến cho kẻ vượt bốn d òng): “Kiều lương” ( 橋樑, cầu bến) là tỷ dụ. “Tứ lưu” ( B ốn d òng) là nói bốn d òng thác sanh, lão, bệnh, tử. Ngài làm cầu bến cho quý vị, nghĩa là giúp cho quý vị đắc độ. Ngay trong lúc quý vị từ bờ này [sanh tử] muốn tới bờ kia [giải thoát], Ngài có thể làm thuyền bè cho quý vị. Là quả báo thù thắng của ba thiện căn. Ba thiện căn là không tham, không sân, không si, vì “không tham, không sân, không si” sẽ có thể sanh ra hết thảy các thiện pháp. “Như quả đẳng lưu do ba gốc lành dẫn khởi”: “Ba gốc lành” chính là bố thí, từ bi, và trí huệ. Bố thí và từ bi có thể khiến cho quý vị vượt qua hết thảy ách nạn, mà cũng có thể khiến cho phiền não tham, sân, si lưu nhập bố thí, từ bi. Vì vậy, thường hành huệ thí ( 惠 施, bố thí rộng rãi). “Như luân hằng chuyển” ( N hư bánh xe thường xoay) có nghĩa là không ngưng nghỉ. Vì trì tụng Địa Tạng Bồ Tát, cung kính Địa Tạng Bồ Tát, vị Bồ Tát ấy sẽ có thể giúp quý vị trì giới kiên cố, giống như núi Diệu Cao (Tu Di) vậy.

“Tinh tấn nan hoại, như kim cang bảo. An nhẫn bất động, do như đại địa” ( T inh tấn khó hoại như báu kim cang. An nhẫn bất động ví như đại địa): Nói đến tinh tấn bất hoại, sẽ là chuyện rất khó khăn. Nếu chúng ta tu một pháp, chẳng hạn như niệm kinh Địa Tạng, hoặc là quán tưởng thánh tượng Địa Tạng Bồ Tát, ngay trong lúc quý vị đang tu tập, sẽ có rất nhiều chướng ngại. “Chướng ngại” có nghĩa là khiến cho quý vị không thể thành tựu. Mỗi ngày quý vị [tự ấn định] tụng một bộ kinh Địa Tạng, thế nhưng luôn có những việc khiến cho quý vị gián đoạn, chẳng thể tụng kinh. Nếu kiên trì niệm thánh hiệu Địa Tạng Bồ Tát không gián đoạn, bất cứ chuyện phá hoại nào cũng đều chẳng thể phá hoại sự tinh tấn của quý vị được. Vì sao chẳng thể phá hoại? Do quý vị có tâm lực kiên cố. Thường là có các chướng ngại chúng ta không thể khắc phục được, chẳng làm được. Khi ấy, hai đằng tinh tấn và giải đãi có mối quan hệ rất lớn, đặc biệt là đối với người học Phật, người tin Phật. Không đạt được lợi ích thật sự là vì chúng ta chẳng đủ tinh tấn, chẳng thể kiên trì!

Nếu chúng ta nguyện mỗi ngày tụng một bộ kinh Địa Tạng, trong bất cứ thời điểm khó khăn nào, vẫn đều chẳng gián đoạn, vậy thì tinh tấn sẽ có sức mạnh. Vì sao phải tinh tấn? Cũng là vì đối với chuyện chẳng gián đoạn giữa chừng, rất nhiều người chẳng làm được! Dẫu đối với những chuyện thoạt nhìn rất nhỏ, chẳng hạn như mỗi ngày ta phải niệm thánh hiệu Địa Tạng một trăm câu, ta nghĩ chuyện này quá dễ dàng, chẳng thể nào gián đoạn được. Thế nhưng chính mình sẽ quên mất, hoặc vì có chuyện khác xen vào, nay chẳng làm nữa! Tôi nghĩ mỗi vị đạo hữu đều thấu hiểu chuyện này.

Thoạt đầu, sau khi quý vị phát nguyện tin tưởng Tam Bảo, tôi đã nói với rất nhiều đạo hữu: “Đã thọ Tam Quy Y, từ hôm nay trở đi, buổi tối sắp ngủ bèn niệm mười lần ‘quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng’ . Niệm xong mới ngủ. Sáng dậy, vừa mở mắt ra, ở ngay trên giường, trước hết bèn niệm mười lần quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng”. Tột bậc đơn giản như thế đó! Ai nấy đều cho rằng chính mình sẽ tuyệt đối làm được. Tôi hỏi rất nhiều đạo hữu, thoạt đầu, khi họ thọ Tam Quy, họ cam đoan làm được. Một năm sau, lại hỏi họ: “Quý vị có làm được hay không? Có làm mỗi ngày hay không?” “Ối trời! Quên mất tiêu rồi!” Do nguyên nhân nào? Đương nhiên là do chúng ta thường lần khân, nghiệp chướng giải đãi, chẳng coi trọng chuyện này!

Công đức của Địa Tạng Bồ Tát nhiều như đã nói trên đây, do đức Phật dạy Vô Cấu Sanh Thiên Đế Thích. Chúng ta nghe xong, có tin tưởng hay không? Đây là một vấn đề to lớn! Chúng ta thường nghe pháp rất nhiều, học pháp cũng chẳng ít. Rất nhiều đạo hữu thường xuyên nói: “Tôi biết Phật pháp quá ít, cho nên chẳng thể nhập môn”. Tôi thấy chẳng phải là như vậy! Tôi nói: “Quý vị biết rất nhiều ” . Tối thiểu, quý vị biết Phật, Pháp, Tăng là gì? Chẳng biết dụng công ư? Niệm Địa Tạng Bồ Tát đã gồm trọn cả rồi! Niệm Quán Thế Âm Bồ Tát đã gồm thâu hết rồi! Quý vị có niệm hay không? Mỗi ngày quý vị niệm bao nhiêu câu? Mỗi ngày hai mươi [bốn] tiếng đồng hồ, trừ thời gian ngủ nghê và làm việc ra, thời gian còn lại trong tâm quý vị duyên niệm Tam Bảo lại là bao nhiêu?

Hôm nay, có rất nhiều đạo hữu cùng dùng cơm, tôi nghĩ: Trong lúc ấy, [đại đa số] nói Đông, nói Tây, chẳng hề nói đến Phật, chẳng nói đến Pháp, chẳng nói đến Tăng. Nếu quý vị tùy thời nhắc nhở mọi người như vậy, họ sẽ nghĩ quý vị rất đáng ghét, quá lải nhải. Có cảm giác ấy hay không? Quý vị không nói, họ quên bẵng rồi! Khi quý vị mỗi ngày suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ đều duyên niệm Tam Bảo, tới tối lúc đi ngủ, suy nghĩ: “Hôm nay mình có bao nhiêu thời gian niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng?” Quý vị nói cầu cảm ứng, cầu gia trì, cảm ứng hay gia trì đều do chính quý vị. Tôi nhớ pháp sư Tinh Vân có nói “kẻ địch lớn nhất trong đời người chính là bản thân” . Câu nói ấy rất hữu lý! Nếu chúng ta có thể quán tưởng như vậy, quán tưởng trong một thời gian dài, đừng nói là hai mươi bốn giờ, mà là một phần ba, tức tám giờ, cho đến một ngày có thể duyên niệm Tam Bảo bốn tiếng đồng hồ, tinh tấn chẳng lười nhác, tuyệt đối sẽ chẳng đọa tam đồ. Quý vị lại tăng thành tám tiếng nữa, rồi tăng thành mười hai tiếng, nhất định là có thể thành tựu đạo nghiệp!

Vì sao chúng ta chẳng hiểu rõ? Vì sao chẳng thông suốt? Vì sao không biết? Vì sao chẳng có trí huệ? Vì sao chẳng thể nhập Định? Vì cái tâm của quý vị cách biệt Tam Bảo rất xa! Tôi nói những lời này, chắc mọi người chẳng nghe lọt tai. Vì [quý vị tự nhủ]: Tôi tin Phật rất nhiều năm. Hiện thời, hằng ngày niệm Phật, tôi đã “chuyên nghiệp” rồi. Có lúc trong khi mọi người đang tụ hội, đột nhiên tôi suy nghĩ: Nay mọi người đang làm gì? Có đang nói đến Phật hay không? Có nói tới Phật pháp hay không? Có đang tu hành hay không? Có đang buông lung, biếng nhác hay không? Nghĩ tới an nhẫn, bất động như kim cang, giống hệt như đại địa, chúng ta vẫn phải dụng công nhiều hơn!

(Kinh) Tĩnh Lự thâm mật, do như bí tạng. Đẳng chí nghiêm lệ, như diệu hoa man. Trí huệ thâm quảng, do như đại hải. Vô sở nhiễm trước, thí thái hư không. Diệu quả cận nhân, như chúng hoa diệp. Phục chư ngoại đạo, như sư tử vương. Hàng chư thiên ma, như đại long tượng. Trảm phiền não tặc, do như thần kiếm. Yếm chư huyên tạp, như Độc Giác thừa. Tẩy phiền não cấu, như thanh tịnh thủy. Năng trừ xú uế, như tật phong phiêu. Đoạn chúng kết phược, như lợi đao kiếm.

(經)靜慮深密，猶如秘藏。等至嚴麗，如妙華鬘。智慧深廣，猶如大海。無所染著，譬太虛空。妙果近因，如眾華葉。伏諸外道，如師子王。降諸天魔，如大龍象。斬煩惱賊，猶如神劍。厭諸諠雜，如獨覺乘。洗煩惱垢，如清淨水。能除臭穢，如疾飄風。斷眾結縛，如利刀劍。

( Kinh: Tĩnh Lự sâu kín ví như kho tàng bí mật. Bình đẳng đạt tới trang nghiêm đẹp đẽ như tràng hoa đẹp. Trí huệ sâu rộng ví như biển cả. Chẳng bị đắm nhiễm dường như thái hư không. Diệu quả gần nhân như các hoa lá. Hàng phục các ngoại đạo như sư tử chúa. Hàng phục các thiên ma như long tượng lớn. Chém giặc phiền não giống như gươm thần. Chán các ồn náo như Độc Giác thừa. Gột rửa chất nhơ phiền não như nước thanh tịnh. Có thể trừ xú uế như gió thổi mạnh. Đoạn các kết phược như đao, gươm sắc).

“Tĩnh Lự thâm mật do như bí tạng” (Tĩnh Lự sâu kín ví như kho tàng bí mật): Tĩnh Lự ( 静虑 ) là tư lự, cũng tức là khi chính mình lắng lòng suy nghĩ. Đây là cảnh giới rất sâu, chẳng thể nghĩ bàn! Chẳng hạn như chúng ta tùy tiện trì một bài chú nào đó, chú dài là Đà La Ni, chú ngắn thì ba chữ, bốn chữ, chân ngôn chỉ có một chữ, chẳng hạn như chữ Án. Rất nhiều chữ đều là chữ chủng tử, tùy thuộc do vị Bồ Tát nào truyền dạy. Địa Tạng Bồ Tát có công đức dường ấy, có những công lực ấy, có thể khiến cho chúng ta “đẳng chí nghiêm lệ, như diệu hoa man. Trí huệ thâm quảng, do như đại hải” (bình đẳng đạt tới sự trang nghiêm đẹp đẽ như tràng hoa mầu nhiệm. Trí huệ rộng sâu ví như biển cả). Đấy là những lời đức Phật tán thán Địa Tạng Bồ Tát.

“Vô sở nhiễm trước, thí thái hư không” ( C hẳng bị đắm nhiễm dường như thái hư không): Thái hư không chẳng bị nhiễm đắm. Hư không chẳng bị nhiễm đắm. Diệu quả trong quá khứ là do người ấy tu nhân. Tu cái nhân trong hiện tại, sẽ thành diệu quả trong vị lai.

“Diệu quả cận nhân, như chúng hoa diệp” ( D iệu quả gần nhân như các hoa lá): Giống như lúc đơm hoa, kết trái, vì còn phải dùng cành lá để nâng đỡ. Hoa đẹp còn phải có lá xanh nâng đỡ. Quý vị gieo chủng tử xuống thì trước hết nẩy lá, sau đấy mới đơm hoa. Lá cây sẽ hấp thụ chất dinh dưỡng. Đó là mối quan hệ. Hàng phục những kẻ ngoại đạo, như sư tử chúa hàng phục hết thảy thiên ma, như đại long tượng. “Trảm phiền não tặc, do như thần kiếm” (Chém giặc phiền não như gươm thần): Gươm thần chính là gươm trí huệ.

“Yếm chư huyên tạp, như Độc Giác thừa” ( C hán các ồn náo như Độc Giác thừa): Độc Giác thì sao? Ngài thích tìm chỗ núi sâu tĩnh lặng để tu hành, chán lìa ồn ào.

“Tẩy phiền não cấu, như thanh tịnh thủy” ( G ột rửa chất nhơ phiền não như nước thanh tịnh): Hai câu này, câu trên đối ứng câu dưới. Nếu chúng ta mong gột sạch phiền não, Địa Tạng Bồ Tát sẽ biến thành nước thanh tịnh, gột sạch phiền não cho chúng ta. Nếu muốn trừ khử hôi thối, ô uế, sẽ như gió mạnh thổi bạt đi. “Đoạn chúng kết phược, như lợi đao kiếm” (Cắt các trói buộc, như đao, gươm sắc): “Kết phược” ( 結縛 ) là các Hoặc nghiệp, tức là Hoặc nghiệp từ vô lượng kiếp đến nay, trói chặt chúng ta, giống như rất nhiều gông xiềng cùm chặt chúng ta, chẳng thể tháo gỡ được!

(Kinh) Hộ chư bố úy, như thân, như hữu. Phòng chư oán địch, như tiệm, như thành. Cứu chư nguy nan, do như phụ mẫu. Tàng chư khiếp liệt, do nhược tùng lâm. Như hạ viễn hành, sở đầu đại thụ. Dữ nhiệt khát giả, tác thanh lãnh thủy. Dữ cơ phạp giả, tác chư cam quả. Vị lộ hình giả, tác chư y phục. Vị nhiệt phạp giả, tác đại mật vân. Vị bần quỹ giả, tác như ý bảo. Vị khủng cụ giả, tác sở quy y. Vị chư giá sắc, tác cam trạch vũ. Vị chư trược thủy, tác Nguyệt Ái châu.

(經)護諸怖畏，如親如友。防諸怨敵，如塹如城。救諸危難，猶如父母。藏諸怯劣，猶若叢林。如夏遠行，所投大樹。與熱渴者，作清冷水。與飢乏者，作諸甘果。為露形者，作諸衣服。為熱乏者，作大密雲。為貧匱者，作如意寶。為恐懼者，作所歸依。為諸稼穡，作甘澤雨。為諸濁水，作月愛珠。

( Kinh: Che chở khỏi các sợ hãi như người thân, như bè bạn. Ngừa các oán địch, như hào, như thành. Cứu các nguy nan, giống như cha mẹ. Che giấu các kẻ khiếp nhược, yếu đuối, giống như rừng rậm. Như mùa Hè đi xa, nương dưới cây to. Làm nước trong mát cho người khát vì nóng bức. Làm quả ngọt cho người đói thiếu. Làm y phục cho kẻ lõa lồ. Làm mây dầy lớn cho người khốn khổ vì nóng bức. Làm báu như ý cho người nghèo túng. Làm chỗ nương về cho người sợ hãi. Làm mưa ngọt lành cho người trồng cấy. Làm Nguyệt Ái châu cho các nước đục).

“Hộ chư bố úy, như thân, như hữu” ( C he chở khỏi các sợ hãi, như người thân, như bạn bè): Sanh khởi sợ hãi, thân nhân và bè bạn của chúng ta sẽ giúp chúng ta giải trừ khó khăn. Phòng ngừa oán tặc, sợ oán tặc tấn công chúng ta, bèn tu bổ thành trì. Ngoài thành, đào hào bảo vệ thành. “Hào” là sông đào nhằm bảo vệ thành. Những điều này đều mang ý nghĩa tỷ dụ. “Cứu chư nguy nan, do như phụ mẫu” ( C ứu các nguy nan, giống như cha mẹ): Bất luận là ai, khi gặp lúc khó khăn đều nghĩ đến mẹ, đều gọi mẹ. Người đang lúc lâm vào cửa tử, hoặc lúc nguy nan nhất, hoặc khi trẻ nhỏ đau khổ, đại đa số đều kêu mẹ. Chỉ có cha mẹ chúng ta mới quan tâm chúng ta. Địa Tạng Bồ Tát giống như cha mẹ bảo vệ, che chở chúng ta.

“Tàng chư khiếp liệt, do nhược tùng lâm” ( C he giấu các kẻ khiếp nhược, yếu đuối giống như rừng rậm): Kẻ gặp cảnh sợ hãi, để tránh nạn bèn trốn trong khu rừng rậm. “Như Hạ viễn hành, sở đầu đại thụ”, ý nói: Giống như lúc đi xa, bị mặt trời hun bức, rất thống khổ, đến chỗ cây to hóng mát. Địa Tạng Bồ Tát giống như cội cây to để chúng ta hóng mát. Nếu đã khổ vì nóng bức, lại rất khát, Địa Tạng Bồ Tát giống như nước mát lạnh. Còn những kẻ đói, khát, bần cùng, Ngài làm các thứ quả ngọt, [hàm nghĩa] những thức ăn rất ngon lành. Kẻ chẳng có quần áo mặc, tức “lộ hình giả” (kẻ lõa lồ), Địa Tạng Bồ Tát liền bố thí quần áo cho chúng ta. “Vị nhiệt phạp giả, tác đại mật vân” [nghĩa là] khi rất nóng bức, Ngài giống như đám mây dầy, ngăn che ánh mặt trời, chúng ta liền cảm thấy mát mẻ.

“Vị bần quỹ giả, tác như ý bảo” ( V ì kẻ nghèo thiếu, làm báu như ý): “Như Ý Bảo”: Như người khốn cùng có được kho báu. Giống như bảo châu do Địa Tạng Bồ Tát cầm trong tay có thể xuất hiện các thứ vật báu như ý. “Vị khủng cụ giả, tác sở quy y” ( L àm chỗ nương về cho người sợ hãi): Sợ hãi bèn quy y Bồ Tát, tâm kẻ ấy sẽ an ổn, chẳng sợ hãi. “Vị chư giá sắc, tác cam trạch vũ” ( L àm mưa ngọt cho người trồng cấy): Tới lúc khô hạn, hoa mầu chẳng tươi tốt, Địa Tạng Bồ Tát liền tuôn mưa lành, có ý nghĩa như vậy đấy.

“Vị chư trược thủy, tác Nguyệt Ái Châu” (Làm Nguyệt Ái Châu cho các thứ nước đục): Ở nơi đây, chúng ta chẳng có loại châu này. Nguyệt Ái Châu có thể biến nước đục thành nước trong sạch. Nước dẫu rất vẩn đục, thả Nguyệt Ái Châu vào, nước ngay lập tức thanh tịnh. Do vậy, đang trong lúc vẩn đục, chẳng thanh tịnh, hễ niệm thánh hiệu Địa Tạng Bồ Tát, tâm chúng ta liền thanh tịnh. Trong lúc phiền não, chẳng được giải thoát, có thể đến Phật đường, hoặc đối trước tượng Địa Tạng, tĩnh tọa chốc lát, niệm thánh hiệu Địa Tạng Bồ Tát, quý vị sẽ cảm thấy đỡ rất nhiều. Những điều này đều nhằm hình dung công đức của Địa Tạng Bồ Tát.

( Kinh) Linh chư hữu tình, thiện căn bất hoại. Hiện diệu cảnh giới, linh chúng hân duyệt. Khuyến phát hữu tình, tăng thượng tàm quý. Cầu phước huệ giả, linh cụ trang nghiêm. Năng trừ phiền não, như thổ hạ dược. Năng nhiếp loạn tâm, như đẳng trì cảnh. Biện tài vô trệ, như thủy kích luân. Nhiếp sự hệ tâm, như quán diệu sắc. An nhẫn kiên trụ, như Diệu Cao sơn. Tổng trì thâm quảng, do như đại hải. Thần Túc vô ngại, thí nhược hư không. Diệt trừ nhất thiết Hoặc chướng tập khí . D o như liệt nhật, tiêu thích khinh băng. Thường du tĩnh lự, Vô Sắc chánh đạo . Nhất Thiết Trí trí, diệu bảo châu chử. Năng vô công dụng, chuyển đại pháp luân.

(經)令諸有情，善根不壞。現妙境界，令眾欣悅。勸發有情，增上慚愧。求福慧者，令具莊嚴。能除煩惱，如吐下藥。能攝亂心，如等持境。辯才無滯，如水激輪。攝事繫心，如觀妙色。安忍堅住，如妙高山。總持深廣，猶如大海。神足無礙，譬若虛空。滅除一切，惑障習氣。猶如烈日，銷釋輕冰。常游靜慮，無色正道。一切智智，妙寶洲渚。能無功用，轉大法輪。

( Kinh: Khiến cho các hữu tình thiện căn chẳng hư hoại. Hiện ra cảnh giới mầu nhiệm khiến cho chúng sanh vui thích. Khuyên lơn, khơi gợi hữu tình tăng thêm lòng hổ thẹn. Khiến cho kẻ cầu phước huệ trọn đủ trang nghiêm. Có thể trừ phiền não như thuốc khiến cho ói ra. Có thể nhiếp loạn tâm, như cảnh Đẳng Trì. Biện tài chẳng vướng mắc, như nước đẩy guồng quay. Nhiếp sự, buộc tâm, như quán diệu sắc. An nhẫn, trụ vững, như núi Diệu Cao. Tổng trì sâu rộng giống như biển cả. Thần Túc vô ngại, khác nào hư không. Diệt trừ hết thảy Hoặc chướng tập khí, ví như mặt trời rực rỡ tiêu ngay băng mỏng. Thường dạo trong Tĩnh Lự Vô Sắc chánh đạo, và bến bãi diệu bảo của trí Nhất Thiết Trí. Có thể vô công dụng mà chuyển đại pháp luân).

Địa Tạng Bồ Tát có thể khiến cho thiện căn của chúng ta bất hoại. Nếu hiện thời chúng ta đã gieo chủng tử, đã có thiện căn, hoặc thiện căn đời sau bất hoại, lại có thể gặp gỡ Địa Tạng Bồ Tát, niệm thánh hiệu Địa Tạng Bồ Tát, Địa Tạng Bồ Tát sẽ có thể gia trì quý vị. Trong kinh Địa Tạng, Địa Tạng Bồ Tát đã đối trước Thích Ca Mâu Ni Phật phát nguyện, và Thích Ca Mâu Ni Phật đã phó chúc chúng sanh đời Mạt Pháp cho Ngài. Ngài nói: “Chỉ cần có công đức chừng bằng một hạt vi trần, hay một giọt nước trong Phật pháp, con sẽ đều làm cho kẻ ấy được giải thoát” . Ngài đã phát nguyện, sẽ thực hiện. Chỉ cần gieo thiện căn, chờ đến khi nhân duyên chín muồi, nhất định sẽ tăng trưởng, hiện ra cảnh giới mầu nhiệm khiến cho chúng sanh vui thích.

Hiện thời, trong hội này, Ngài đã biểu hiện, hiện ra những cảnh giới rất thù thắng, rất chẳng thể nghĩ bàn; mọi người đều sanh tâm hoan hỷ, có thể khiến cho hết thảy hữu tình sanh lòng hổ thẹn, hiểu vì sao chính mình chẳng thể giải thoát? Vì sao không thể tích tụ thiện nghiệp? Vì sao không thể giúp đỡ người khác? Vì sao cái tâm ích kỷ của chính mình nặng nề dường ấy? Vì sao nhiều khổ nạn giáng xuống thân mình như vậy? Bèn hổ thẹn chính mình trong quá khứ đã sai trái, chẳng tích tụ phước nghiệp, cho nên đời này chuyện gì cũng thua kém kẻ khác. Vậy thì Địa Tạng Bồ Tát có thể giúp đỡ quý vị, khiến cho quý vị tăng trưởng phước huệ, khiến cho cái tâm sám hối của quý vị mạnh mẽ, khiến cho quý vị có thể trang nghiêm, khiến cho quý vị có thể diệt trừ phiền não.

Nếu bụng dạ chẳng thanh tịnh, hãy uống một chút thuốc xổ, giống như chúng ta có rất nhiều phiền não, chẳng hiểu giải thoát như thế nào, hãy niệm thánh hiệu Địa Tạng Bồ Tát, niệm kinh Địa Tạng, quý vị sẽ có thể giải thoát. Ý nghĩa là như thế đó. Tâm rất tán loạn, hãy niệm thánh hiệu cho nhiều. Niệm thánh hiệu là phương pháp tốt nhất. Có lúc chúng ta niệm kinh, hiệu quả cũng chẳng tốt bằng! Niệm thánh hiệu có thể khảo nghiệm cái tâm tán loạn của chính mình, mà cũng khảo nghiệm [để nhận biết] quý vị trọn đủ phiền não! Niệm một trăm câu chưa được, lại niệm một ngàn câu. Vẫn không được, bèn niệm một vạn câu. Không được, bèn niệm mười vạn câu. Vẫn không được, bèn niệm một trăm vạn câu. Hiệu quả như thế liền sanh khởi.

Tôi chẳng nói bừa đâu nhé; chính tôi đã làm như thế đó! Trước hết, tôi chuẩn bị niệm một ngàn câu. Chẳng thành tựu, bèn niệm một vạn câu. Một vạn câu chẳng thành tựu, bèn niệm mười vạn câu. Mười vạn câu chẳng thành tựu, bèn niệm một trăm vạn câu, bèn được! Nếu vẫn không được, lại tiếp tục niệm, niệm không hạn chế số lượng. Thế nhưng, đây chỉ là tính làm một chuyện chi đó. Tôi mong làm một chuyện chi đó, mong đạt được bình an, mong được như ý; trước hết chính mình hãy trắc nghiệm một phen, vậy thì hãy niệm đi! Lúc mới bắt đầu niệm, tâm còn tán loạn, đến khi quý vị niệm mười vạn câu, mấy chục vạn câu trở lên, tự nhiên tán loạn ít đi. Đó gọi là công phu, ai niệm cũng đều giống nhau. Quý vị niệm như thế, cũng sẽ đạt được như thế. Ai chịu làm theo, sẽ đạt được như vậy. Nhưng quý vị phải biết buông xuống, ngày đêm đều niệm. Quý vị phải định kỳ hạn, hoặc là trong hai mươi ngày, niệm một trăm vạn câu. Mỗi ngày, bình quân ta sẽ niệm bao nhiêu câu, nhất định phải làm. Hễ chưa làm được, quý vị không ngủ, không ăn, chờ đến khi làm xong. Cũng có thể là quý vị không cần chẳng ngủ, chẳng ăn, quý vị vẫn có thể ngủ như thường, nhưng vẫn phải niệm như vậy. Nếu quý vị học pháp môn Quán Âm, niệm Quán Thế Âm Bồ Tát cũng được. Niệm thánh hiệu của bất cứ vị Bồ Tát nào cũng đều được! Chỉ cần quý vị chịu tinh tấn, chịu dụng công, sẽ có thể đạt được.

Những điều được nói trong đoạn kinh văn trên đây đều là tỷ dụ, giảng kinh, thuyết pháp, hoặc biện luận với người khác, quý vị chẳng có biện tài, thường bị chướng ngại. Người khác hỏi, ta chẳng trả lời được. Vậy thì niệm thánh hiệu Địa Tạng Bồ Tát cho nhiều, sẽ tăng trưởng trí huệ của quý vị. Hoặc là uống Địa Tạng Thủy, sẽ được Ngài gia trì. Khi ấy, đối trước cảnh, sẽ có thể nhiếp cái tâm. Nếu không, đối trước cảnh, chẳng thể nhiếp cái tâm. Cảnh là hiện tượng. Đối trước hết thảy các hiện tượng, quý vị sẽ có thể chẳng động tâm.

“Như quán diệu sắc, an nhẫn kiên trụ” ( N hư quán sắc mầu nhiệm, an nhẫn, trụ vững): “Diệu sắc” là sắc gì vậy? Diệu sắc là vô sắc. Điều này sâu lắm! Như quán diệu sắc thân, diệu sắc thân là vô tướng. Tôi nêu thí dụ, khi quán thánh tượng của Địa Tạng Bồ Tát, chúng ta nhờ vào sắc thân có sắc tướng ấy [để quán]. Đó là giả, vì [sắc tướng ấy] là tranh vẽ hay tượng đắp, nhưng từ cái giả ấy, có thể sanh ra cái thật. Cái thật là như thế nào? Tướng “vô tướng” . Diệu sắc thân nghĩa là quang minh.

Quán như thế lâu ngày, quang minh ấy và quang minh của quý vị, tự tâm của quý vị và tâm tự tánh của đức Địa Tạng, hai đằng sẽ hợp lại, an nhẫn kiên trụ bất động! Tổng trì hết thảy các pháp, trì vô lượng nghĩa ở mức độ sâu, trí huệ như biển cả. Thần Túc là thần thông, tức Thần Túc Thông. Thần Túc của Ngài (Địa Tạng Bồ Tát) vô ngại, dường như hư không. Hư không đối với hết thảy đều là vô chướng ngại. Đấy là công đức của Địa Tạng Bồ Tát. Ngài tu hành, chứng nhập rất sâu, hết thảy chướng ngại và tập khí phiền não toàn bộ đều bị đoạn trừ. Tình huống đoạn trừ giống như vầng thái dương chiếu vào băng mỏng: Mặt trời vừa mọc lên, toàn thể băng mỏng đều tiêu mất.

“Thường du Tĩnh Lự vô sắc chánh đạo” ( T hường dạo trong Tĩnh Lự vô sắc chánh đạo): “Vô sắc chánh đạo” là gì? Chính là trí huệ, là Bồ Đề đạo, là Vô Sanh Pháp Nhẫn. Vô sắc là hết thảy các sắc tướng đều chẳng có. Đạo thật sự là vô đạo. Vậy thì sẽ có thể đạt được trí Nhất Thiết Trí. Nhất Thiết Trí là bình phàm. [Từ ngữ] “trí Nhất Thiết Trí” chuyên dùng để diễn tả: Trong hết thảy các trí huệ do đức Phật đã nói, trí Nhất Thiết Trí là trí huệ thù thắng bậc nhất. Khi ấy, mới có thể chuyển diệu pháp luân chẳng thể nghĩ bàn thù thắng nhất. Diệu pháp luân có thể khiến cho hết thảy các sự cảm nhiễm vô minh của hết thảy chúng sanh đều tiêu trừ.

(Kinh) “ Thiện nam tử! Thị Địa Tạng Bồ Tát Ma H a Tá t, cụ như thị đẳng vô lượng vô số bất khả tư nghị thù thắng công đức, dữ chư quyến thuộc, dục lai chí thử, tiên hiện như thị thần thông chi tướng ” . Thế Tôn thuyết thị Địa Tạng Bồ Tát chư công đức dĩ. Nhĩ thời, Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát, dữ bát thập bách thiên na dữu đa tần bạt la Bồ Tát, dĩ thần thông lực, hiện Thanh Văn tượng, tùng Nam phương lai, c hí Phật tiền trụ, dữ chư quyến thuộc, cung kính đảnh lễ Thế Tôn song túc, hữu nhiễu tam táp, tại Như Lai tiền, hiệp chưởng nhi lập, dĩ tụng tán viết.

(經) 「 善男子 ！ 是地藏菩薩摩訶薩，具如是等無量、無數、不可思議殊勝功德，與諸眷屬，欲來至此，先現如是神通之相 」 。世尊說是地藏菩薩諸功德已。爾時，地藏菩薩摩訶薩，與八十百千那庾多頻跋羅菩薩，以神通力，現聲聞像，從南方來。至佛前住，與諸眷屬，恭敬頂禮世尊雙足，右繞三匝，在如來前，合掌而立，以頌讚曰。

( Kinh: “Này thiện nam tử! Vị Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát ấy có vô lượng vô số công đức thù thắng chẳng thể nghĩ bàn như thế đó, cùng với các quyến thuộc muốn đến nơi đây. Trước hết, hiện ra tướng thần thông như thế”. Đức Thế Tôn nói các công đức của Địa Tạng Bồ Tát xong . K hi ấy, Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát và tám mươi trăm ngàn na dữu đa tần bạt la Bồ Tát dùng sức thần thông, hiện hình tướng Thanh Văn, từ phương Nam đến. Đến trước đức Phật, Ngài cùng với các quyến thuộc cung kính đảnh lễ dưới hai chân của đức Thế Tôn, nhiễu theo chiều phải ba vòng, chắp tay, đứng trước Như Lai, dùng kệ khen ngợi rằng).

Đức Phật hướng về Vô Cấu Sanh Thiên Đế Thích tán thán Địa Tạng Bồ Tát trọn đủ các công đức thù thắng chẳng thể nghĩ bàn, nhưng quyến thuộc của Bồ Tát cũng là những vị đã theo Ngài hóa độ chúng sanh lâu dài, số lượng đều là chẳng thể tính đếm, tức là [nói đại lược thì có] tám mươi trăm ngàn triệu tần bạt la vị Bồ Tát đến độ chúng sanh nơi đây. Tuy các vị Bồ Tát chưa đến nơi, các Ngài đã hóa hiện trước tướng thần thông như thế.

“Thế Tôn thuyết thị Địa Tạng Bồ Tát chư công đức dĩ” ( Đ ức Thế Tôn nói các công đức của vị Địa Tạng Bồ Tát ấy xong): Vô Cấu Sanh Thiên Đế Thích hỏi vì sao có các thụy tướng hiện ra? Đức Phật liền bảo: Có một vị Bồ Tát tên là Địa Tạng Bồ Tát dẫn theo tám mươi trăm ngàn na dữu đa tần bạt la quyến thuộc sẽ đến nơi đây để cúng dường ta, đến hội Đại Tập này để tùy hỷ công đức, cho nên có nhiều cảnh tướng thù thắng ngần ấy. Đức Phật vừa nói xong, Địa Tạng Bồ Tát cũng đến nơi.

“Nhĩ thời, Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát, dữ bát thập bách thiên na dữu đa tần bạt la Bồ Tát, dĩ thần thông lực, hiện Thanh Văn tượng, tùng Nam phương lai” ( K hi ấy, Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát cùng với tám mươi trăm ngàn na dữu đa tần bạt la Bồ Tát dùng sức thần thông, hiện hình tướng Thanh Văn, từ phương Nam đi đến): Từ phương Nam đến, đương nhiên là nói theo lúc đức Phật đang thuyết pháp, Bồ Tát từ [phía Nam của] La Lân Sơn mà đến. Bất quá, có người giải thích La Lân Sơn là Tịnh Độ của Địa Tạng Bồ Tát. Tuy vậy, nếu đó là Tịnh Độ của Địa Tạng Bồ Tát; đáng lẽ Ngài phải ở ngay La Lân Sơn, vì sao còn phải từ phương Nam đến? Rốt cuộc, Địa Tạng Bồ Tát trụ ở phương nào? Trọn khắp hết thảy mọi nơi! Nơi nào có địa ngục, nơi nào có khổ nạn, Địa Tạng Bồ Tát ở ngay nơi ấy, Ngài từ chỗ nào đến cũng đều được!

Đức Phật nói xong, Địa Tạng Bồ Tát vận sức thần thông đến pháp hội. “Nhĩ thời” ( L úc bấy giờ) tức là lúc Phật dạy Vô Cấu Sanh Thiên Đế Thích vừa xong, Địa Tạng Bồ Tát liền cùng quyến thuộc của Ngài, hiện hình tướng Thanh Văn, đã đến nơi, tới trước đức Phật. Lúc đến nơi, trước hết bèn thực hiện một nghi thức: Trước hết, cung kính đảnh lễ dưới hai chân đức Thế Tôn. Đấy chính là nghi thức chúng ta đều làm mỗi khi lễ bái.

Khi lễ bái, vì sao mọi người phải lật ngửa hai bàn tay? [Lật ngửa] hai bàn tay nhằm đỡ lấy hai chân đức Phật, gọi là “đầu diện tiếp túc quy mạng lễ” (đầu và mặt áp vào chân đức Phật để quy mạng lễ). Hai tay đừng nên đặt cách nhau quá xa, vì mặt và hai tay của quý vị đều áp vào chân đức Phật. Mặt áp vào chân Phật, tay áp vào chân Phật. Đấy là “đầu diện tiếp túc quy mạng lễ” . Quy mạng lễ thì phải đảnh lễ dưới hai chân của đức Thế Tôn.

Thuở đức Phật tại thế thuyết pháp, [cũng như] lúc chúng ta đến chùa miếu, hoặc khi thấy tháp, nhất định phải “thuận nhiễu tam táp”, tức là đi vòng xung quanh ba vòng [theo chiều kim đồng hồ]. Vì sao tượng Phật trên đại điện của chùa miếu phải thờ ở giữa, chẳng dựa vào vách tường? Vì cần phải nhiễu Phật. Vừa bước vào, nhất định phải đi nhiễu theo chiều phải, tức là nhiễu theo chiều kim đồng hồ như đức Phật đã quy định. Nhiễu ba vòng xong bèn đảnh lễ. Hễ tiến vào, nhất định nhiễu ba vòng, nhiễu ba vòng xong bèn đảnh lễ. Đảnh lễ xong bèn ngồi trước đức Phật.

Ở đây, khi Địa Tạng Bồ Tát đến nơi, Ngài tới trước đức Phật, sau khi nhiễu ba vòng bèn đứng, dùng kệ tán thán công đức của đức Phật. Đức Phật tán thán Địa Tạng Bồ Tát, Địa Tạng Bồ Tát lại tán thán Phật. Địa Tạng Bồ Tát còn chưa đến nơi, đã hiện thần thông, đức Phật đã tán thán Bồ Tát có công đức chẳng thể nghĩ bàn. Ngài đến trước mặt đứ c Phật, cung kính đảnh lễ xong bèn nhiễu theo chiều phải ba vòng, đứng trước đức Phật, chắp tay tán thán công đức của Phật.

(Kinh) Lưỡng Túc Tôn đạo sư, từ tâm thường phổ phú, an nhẫn như đại địa, biến trừ sân phẫn tâm.

(經)兩足尊導師，慈心常普覆，安忍如大地，遍除瞋忿心。

( Kinh: Lưỡng Túc Tôn đạo sư, từ tâm thường phủ khắp, an nhẫn như đại địa, trừ trọn tâm sân phẫn).

Đây là bài kệ tụng thứ nhất. Cứ bốn câu là một kệ, tổng cộng có ba mươi bốn bài tán, tức là dùng ba mươi bốn bài kệ tụng để tán thán đức Phật. “Lưỡng Túc Tôn đạo sư” tức là bậc phước trọn, huệ trọn, làm bậc đạo sư chỉ đường, dẫn dắt hết thảy chúng sanh thoát khỏi biển khổ sanh tử. “Từ tâm thường phổ phú” ( T âm T ừ thường che phủ khắp), nghĩa là: Tâm Phật đại từ, thường dẹp trừ đau khổ, ban vui sướng cho chúng sanh. “Từ tâm” nghĩa là ban cho sự vui sướng. “Phổ” ( 普 ) là trọn khắp, chẳng bỏ sót, bình đẳng. “Phú” ( 覆 ) nghĩa là che phủ. Tức là lòng Từ của đức Phật che phủ trọn khắp hết thảy chúng sanh.

“An nhẫn như đại địa, biến trừ sân phẫn tâm” ( A n nhẫn như đại địa, trừ trọn khắp hết thảy tâm sân hận, phẫn nộ). “An nhẫn” có nghĩa là chịu đựng. Đối với tất cả những phiền não và tất cả những chuyện chẳng đúng pháp của hết thảy chúng sanh, đủ mọi tai nạn trong đời ác ngũ trược, đức Phật đều dùng lòng đại từ. Không chỉ là có thể chịu đựng, mà còn có thể dẹp trừ. Bản thân đức Phật chẳng có tâm sân hận, phẫn nộ. Chúng sanh có sân niệm, đức Phật thay họ diệt trừ. “Phổ phú” có nghĩa là trọn khắp chúng sanh, cũng tức là mong trừ tâm sân hận, phẫn nộ cho trọn khắp chúng sanh. Hãy cẩn thận: Tâm sân nộ là thứ lợi hại nhất trong sân si.

Vì thế, một niệm sân của chúng sanh dấy lên, trăm vạn cửa chướng mở! Cái tâm sân hận của chúng sanh hễ có chút gì chẳng vừa ý bèn nổi cáu. Hễ nổi cáu, sẽ thiêu rụi rừng công đức. Đấy là bài kệ tán thán công đức thứ nhất.

(Kinh) Cụ thù thắng tướng hảo, trang nghiêm chư Phật quốc, năng dĩ đế từ bi, sung mãn nhất thiết độ.

(經)具殊勝相好，莊嚴諸佛國 ， 能以諦慈悲，充滿一切土。

( Kinh: Đủ tướng hảo thù thắng, trang nghiêm các cõi Phật, lòng từ bi chân thật, sung mãn hết thảy cõi).

Tướng mạo của đức Phật trọn đủ, không chỉ hạn cuộc trong vòng trời người, mà còn là trọn đủ vô lượng tướng hảo trang nghiêm. Tướng mạo ấy có hai loại: Một loại là tướng Hóa Thân, loại kia là tướng Báo Thân. Tướng Báo Thân thì như Lô Xá Na Phật (Rocana), tức là Báo Thân của Phật Thích Ca, tướng ngàn trượng viên mãn, giống như tướng Vô Lượng Quang của A Di Đà Phật. Vô Lượng Quang Thọ là tướng Báo Thân của Phật, là tướng thù thắng của chư Phật. Bất luận Báo Thân hay Hóa Thân, đều trọn đủ ba mươi hai tướng, tám mươi thứ hảo thù thắng. Đó gọi là tướng nhân thiên. Đức Phật có vô lượng tướng hảo trang nghiêm.

“Trang nghiêm chư Phật quốc” ( T rang nghiêm các cõi Phật): Trang nghiêm hết thảy các Phật quốc độ. Có thể nói “chư Phật quốc độ” là quốc độ của Thích Ca Mâu Ni Phật tức thế giới Sa Bà, mà cũng có thể nói là trọn khắp pháp giới hết thảy các Phật quốc độ. Vị Phật nào cũng đều trang nghiêm Phật quốc độ. Lòng từ bi của Phật chẳng phải là ái kiến đại bi, mà là “đế từ bi” . “Đế” ( 諦 ) là chân lý. Nói tới “chân lý” thì là chân tâm, cũng chính là Thật Tướng của chúng ta. Chữ Đế bao hàm ý nghĩa ấy. “Đế từ bi” là lòng từ bi đúng lý, dẹp trừ hết thảy thống khổ, ban sướng vui cho hết thảy chúng sanh, khiến cho hết thảy chúng sanh đều có thể hiểu rõ pháp tánh của chính mình, khiến cho hết thảy chúng sanh đều có thể trọn đủ trí huệ Bát Nhã tràn ngập hết thảy các cõi Phật. Lòng từ bi của Phật cứu độ hết thảy chúng sanh chẳng hề phân biệt. Đấy là bài kệ tụng thứ hai.

(Kinh) Vĩnh tuyệt chư ái võng, như thật thiện an trụ, xả chư thanh tịnh quốc, độ nhiễm trược chúng sanh.

(經)永絕諸愛網，如實善安住，舍諸清淨國，度染濁眾生。

( Kinh: Vĩnh viễn dứt lưới ái, như thật, khéo an trụ, bỏ các cõi thanh tịnh, độ chúng sanh nhiễm trược).

Đây là tán thán Thích Ca Mâu Ni Phật đã thành Phật, đạt được thanh tịnh rốt ráo, vĩnh viễn chẳng có ái dục. Chữ “võng” ( 網 ) là từ ngữ hình dung. Ái trong “ái dục” giống như lưới rập [trói chặt], mong tìm đầu mối cũng chẳng thể tìm được, hàm nghĩa [chúng sanh] bị vướng vào trong lưới, chẳng thể thoát ra. Đức Phật đã vĩnh viễn đoạn tuyệt lưới ái dục. Ngài không chỉ tự mình đoạn tuyệt, mà còn muốn đoạn tuyệt lưới ái dục của hết thảy chúng sanh. Do Ngài có thể chứng đắc Thật Tế Lý Thể chân thật, cho nên khéo an trụ, thường trụ trong cảnh giới vô vi tịch tĩnh, cũng tức là Niết Bàn.

Chúng ta nói: “Ngài an trụ trong Thường Tịch Quang Tịnh Độ!” Nơi chốn tốt đẹp như vậy, đức Phật chẳng trụ, Ngài “xả chư thanh tịnh quốc” (bỏ các cõi thanh tịnh), Ngài bỏ cõi Thật Báo Trang Nghiêm và Thường Tịch Quang Tịnh Độ để vào đời ác Ngũ Trược nhằm độ chúng sanh nhiễm trược. Chúng sanh trong thế giới này cấu nhiễm rất nặng, đức Phật vì độ họ mà đến. Đây là tán thán công đức của Phật chẳng thể nghĩ bàn!

(Kinh) Bổn nguyện nhiếp uế độ, thành thục ác chúng sanh, khởi kiên cố chánh cần, cửu tu chư khổ hạnh.

(經)本願攝穢土，成熟惡眾生，起堅固正勤，久修諸苦行。

( Kinh: Bổn nguyện nhiếp cõi uế, thành thục chúng sanh ác, dấy chánh cần vững chắc, tu khổ hạnh đã lâu).

Đức Phật ở trong thế giới Sa Bà này độ chúng sanh rất khó khăn. Đấy là nguyện lực sẵn có của Ngài, là nguyện lực khi Ngài vừa mới phát tâm. Ngài đã phát thệ: “Trong tương lai, khi thành Phật, sẽ độ chúng sanh khổ nhất, uế trược nhất, sẽ đến nơi đó để độ họ. Các chúng sanh ấy trọn đủ hết thảy ác kiến, ương ngạnh, khó điều phục, khó hóa độ, ta sẽ đều thành thục họ”. Điều ấy chẳng dễ thực hiện, ắt cần phải trải qua vô lượng kiếp dũng mãnh tinh tấn, siêng năng tu tập không ngừng. [Đó là] “kiên cố chánh cần” (siêng năng tu tập chánh đáng kiên cố). “Cửu tu chư khổ hạnh” ( T u các khổ hạnh đã lâu): “Tu khổ hạnh” là có thể thị hiện tu khổ hạnh giống hệt như chúng sanh, thị hiện nêu gương, tu tập ngay trong khổ nạn thì mới có thể thành thục chúng sanh. Bài kệ kế tiếp nhằm nhắc lại.

(Kinh) Cửu tu chư khổ hạnh, văn sanh tủng cụ tâm, tu chư Thí, Giới, Nhẫn, cập Tinh Tấn, Định, Huệ.

(經)久修諸苦行，聞生悚懼心，修諸施戒忍，及精進定慧。

( Kinh: Tu khổ hạnh đã lâu, kẻ nghe, sanh hoảng sợ. Tu hạnh Thí, Giới, Nhẫn, và Tinh Tấn, Định, Huệ).

Tu Lục Độ, vạn hạnh, Bố Thí, Trì Giới, Nhẫn Nhục, Tinh Tấn, Thiền Định, Trí Huệ, tức là Lục Ba La Mật. Thành tựu Lục Ba La Mật bằng cách nào? Tu vô lượng khổ hạnh. Do vậy, Thích Ca Mâu Ni Phật đã nói: Trong thế giới Sa Bà này, chẳng có chỗ nào nhỏ như vi trần mà chẳng phải là chỗ đức Phật xả sanh mạng. [Trong phần kinh văn giảng về] đại nguyện thứ tám trong mười đại nguyện của Phổ Hiền, [Phổ Hiền Bồ Tát đã nói] đức Phật độ chúng sanh trong thế giới này như thế nào? Khi Ngài chép kinh điển hòng tạo lợi ích cho chúng sanh, chẳng có giấy, liền lột da trên thân làm giấy, bẻ xương của chính mình để làm bút, dùng máu trên người làm mực. Ngài biên chép kinh điển như vậy đó. Khi chúng ta học kinh, phải sanh khởi cái tâm cung kính như vậy, nghĩ đến đức Phật trong quá khứ vì độ chúng ta, đã tu các khổ hạnh ấy. Lúc chúng ta nghe nói cảnh giới như vậy, sẽ sanh khởi cái tâm sợ hãi: Ngài gieo thân nuôi cọp, cắt thịt [của chính mình] cho chim ưng ăn [để cứu con bồ câu bị chim ưng đuổi bắt].

Những chuyện giống như vậy chúng ta đều đã nghe nói cả rồi; khi nghĩ tới, sẽ sanh tâm hoảng sợ. Đức Phật tu Bố Thí, Trì Giới, Nhẫn Nhục, Tinh Tấn, Thiền Định, Trí Huệ, đều chẳng phải là dễ dàng mà đạt được. Chẳng phải là tu một hai ngày, mà là do tu tập đã lâu, cho nên mới đạt được!

(Kinh) Tằng cúng sự vô lượng, Phật, Bồ Tát, Thanh Văn, cập tế chư hữu tình, cơ khát bệnh tử giả.

(經)曾供事無量，佛菩薩聲聞 ，及濟諸有情，飢渴病死者。

( Kinh: Từng phụng sự vô lượng, Phật, Bồ Tát, Thanh Văn, và cứu các hữu tình, kẻ đói, khát, bệnh, chết).

Thượng cầu, hạ hóa: Hướng về hết thảy chư Phật cầu pháp, cúng dường hết thảy chư Phật, cúng dường hiền thánh tăng. Lại còn muốn độ chúng sanh. “Hạ hóa” là tế độ hết thảy hữu tình, xả mình để cứu người khác.

(Kinh) Bổn vị tha hữu tình, tự xả đa thân mạng, bổn vị chánh pháp cố, xả đa cốt, huyết, bì.

(經)本為他有情，自舍多身命，本為正法故，舍多骨血皮。

( Kinh: Vốn vì các hữu tình, tự xả nhiều thân mạng. Vốn chỉ vì chánh pháp, xả nhiều xương, máu, da).

Vì lợi ích chúng sanh mà tự xả thân mạng của chính mình nhằm lợi ích người khác. Chuyện này hoàn toàn tương phản với chúng ta. Chúng ta luôn vì bảo vệ tánh mạng của chính mình mà thương tổn sanh mạng của kẻ khác. Miệng xoen xoét “ta vì mọi người thế này, thế nọ”, thật ra, mọi người vì ta! Xưa nay, những tướng quân thốt ra những lời đó đều y hệt như nhau. Xưa kia đã có câu thơ: “Nhất tướng công thành, vạn cốt khô” ( M ột vị tướng thành tựu công nghiệp thì muôn người phơi thây). Một vị tướng quân thành danh, quý vị biết bao nhiêu người phải chết để thành tựu cho hắn? Trên chiến trường, hy sinh rất nhiều người mới giúp cho hắn thành tựu, đấy là nghiệp. Nhưng đức Phật hoàn toàn tương phản, vì hữu tình chúng sanh, nhiều đời Ngài tự xả thân mạng của chính mình, chẳng phải là trong một, hai đời. Đức Phật đã từng vì một chúng sanh mà dùng rất nhiều kiếp, xả thân mạng của chính mình để cứu kẻ ấy. Vì cầu chánh pháp, bảo tồn chánh pháp, Ngài có thể dùng da của chính mình làm giấy, dùng xương làm bút, dùng máu làm mực. Đại nguyện thứ tám của Phổ Hiền Bồ Tát đã nói như thế.

(Kinh) Khí xả tự an lạc, bi mẫn chư hữu tình, chuyên vị chư hữu tình, cần tu đoạn Hoặc võng.

(經)棄舍自安樂，悲愍諸有情，專為諸有情，勤修斷惑網。

( Kinh: Bỏ an lạc tự thân, thương xót các hữu tình, chuyên vì các hữu tình, siêng tu đoạn lưới Hoặc).

Ngài chẳng vì cầu yên vui cho chính mình, mà chuyên vì chúng sanh đạt được hạnh phúc, giống như Quán Thế Âm Bồ Tát, mỗi vị Bồ Tát, mỗi vị Phật đều là như thế. Tuy thế giới Cực Lạc tốt đẹp, Quán Thế Âm Bồ Tát chẳng trụ trong thế giới Cực Lạc, mà đến thế giới Sa Bà độ chúng sanh. Thế giới Hoa Tạng của Thích Ca Mâu Ni Phật là quốc độ thanh tịnh, Ngài tới thế giới Hoa Nghiêm thị hiện, đến thế giới Sa Bà độ chúng sanh khổ sở. Thọ mạng trong các cõi Phật khác là tám vạn bốn ngàn năm, có khi là tám vạn năm, hoặc bốn vạn năm; thọ mạng của Thích Ca Mâu Ni Phật chỉ có một trăm năm!

(Kinh) Thiện hộ ư lục căn, hằng viễn ly chư dục, quán hữu vi, vô thường, khổ, không, vô ngã tánh. Chư khổ nghiệp tăng trưởng, giai tham ái vi nhân, cố tiên ư lục căn, vĩnh đoạn chư tham dục.

(經)善護於六根，恆遠離諸欲，觀有為無常，苦空無我性。諸苦業增長，皆貪愛為因，故先於六根，永斷諸貪慾。

( Kinh: Khéo gìn giữ sáu căn, luôn xa lìa các dục. Quán hữu vi, vô thường, khổ, không, vô ngã tánh. Các khổ nghiệp tăng trưởng, tham ái đều là nhân. Nên đoạn sáu căn trước, mãi dứt các tham dục).

Đức Phật thấy chúng sanh đang tăng trưởng khổ nghiệp. Vì sao tăng trưởng khổ nghiệp? Do cái nhân là tham ái. Dùng tham ái làm nhân, cho nên cảm vời khổ quả từ khổ nghiệp. Quý vị phải nên nhận biết, khéo gìn giữ sáu căn của chính mình. Lục căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý. Hãy khéo gìn giữ, đừng nên buông lung, đừng nên tạo tội, đừng dấy lên đủ thứ tham dục. Hãy xa lìa hết thảy các dục. Quán hết thảy các pháp hữu vi: Hết thảy các pháp thế gian, hễ hữu hình, hữu tướng, thì những pháp hữu vi ấy đều là vô thường. Quán hết thảy các pháp là vô thường, quán hết thảy các pháp là Khổ, quán hết thảy các pháp là Không. Khổ nghiệp tăng trưởng, quý vị có biết cái khổ quả ấy xảy tới như thế nào hay không? Chính là do tham ái làm nhân, do tham ái mà có. Vì thế, nơi sáu căn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý, nếu đoạn dứt tham dục, khổ nghiệp sẽ chẳng thể tăng trưởng. Khổ nghiệp chẳng thể tăng trưởng, quý vị sẽ chẳng phải chịu khổ. Ở đây, đức Phật thị hiện giáo dục hết thảy chúng sanh, tán thán đức Phật khi còn tu nhân đã dùng phương thức này để chỉ dạy, hóa độ chúng sanh.

(Kinh) Phổ ư hữu tình giới, thường an trụ đại bi, tuy đắc thắng Bồ Đề, nhi bất xả bổn nguyện.

(經)普於有情界，常安住大悲，雖得勝菩提，而不舍本願。

( Kinh: Trọn khắp hữu tình giới, thường an trụ đại bi, tuy chứng diệu Bồ Đề, chẳng lìa bỏ bổn nguyện).

Đây là tán thán đức Phật ở trong cõi hữu tình, thường phát khởi tâm đại bi. Trông thấy các hữu tình chúng sanh khổ nạn, tuy đức Phật đã chứng đắc quả Bồ Đề thù thắng, nhưng bổn nguyện của Ngài là lợi lạc chúng sanh, chẳng xả nguyện lực vốn sẵn có. Do vậy, vẫn đến cõi này để độ chúng sanh. Nếu nói theo Lý, Phật độ hết thảy chúng sanh, nhưng chẳng có chúng sanh để có thể độ. Nay chúng ta trước hết nói về Sự, chẳng nói theo Lý, vì Địa Tạng Bồ Tát tán thán Phật, khởi đầu bằng những chuyện mà bọn chúng sanh chúng ta có thể lãnh hội được. Vì sao chúng ta sanh vào cõi này? Sở dĩ chúng ta sanh vào cõi này là do Thập Luân.

Thập Luân là khổ luân. Phải đoạn khổ luân ấy, tức là tu trí luân của Phật. Dùng trí luân để đối trị khổ luân, hai đằng đối lập. Khi Địa Tạng Bồ Tát tán thán đức Phật, đã nêu ra danh từ rất giản lược mà thôi. Vì sao Ngài chẳng nói [cặn kẽ]? Ngài biết hết thảy các pháp đều là Không, đều là giả, nhưng chúng sanh chẳng biết. Đối với chúng sanh, đó là nỗi khổ thật sự.

(Kinh) Tùy kiến chư hữu tình, bức thiết tại chúng khổ, tùy khởi cần tinh tấn, dũng mãnh nhi tế bạt.

(經)隨見諸有情，逼切在眾苦，隨起勤精進，勇猛而濟拔。

( Kinh: Hễ thấy các hữu tình, bị các khổ bức bách, liền siêng năng tinh tấn, để dũng mãnh cứu giúp).

Ngài trông thấy hết thảy các hữu tình bị khổ sở bức bách, đích xác là đang ở trong các khổ. Cho nên đức Phật dũng mãnh, tinh tấn cứu vớt các chúng sanh đang chịu khổ ấy. Vì thế, Ngài liền nêu gương cho họ, hy vọng họ sẽ siêng tu bố thí, sẽ trì giới, sẽ nhẫn nhục, sẽ tinh tấn, sẽ tu Định, sẽ cầu trí huệ Bát Nhã.

(Kinh) Linh cần tu Thí, Giới, Nhẫn, Tấn, Định, Bát Nhã, như mẫu ư nhất tử, từ tâm nhi dưỡng dục.

(經)令勤修施戒，忍進定般若，如母於一子，慈心而養育。

( Kinh: Khiến siêng tu Thí, Giới, Nhẫn, Tấn, Định, Bát Nhã, như mẹ chỉ một con, từ tâm mà nuôi nấng).

“Như mẫu ư nhất tử, từ tâm nhi dưỡng dục”: Giống như mẹ chỉ sanh được một đứa con. Toàn bộ thân tâm của mẹ đều vì đứa con ấy, yêu thương, bảo vệ, nuôi nấng đứa bé ấy. Đấy là tình yêu thương của mẹ. Còn như trong hiện thời có người mẹ đem cả hai đứa con đều giết chết, quăng xuống biển; đó là hiện tượng đặc thù. Trong xã hội hiện tại, nghiệp chướng quá nặng, nên mới nẩy sanh hiện tượng ấy. Đó là nghiệp chướng đặc biệt nặng nề! Nói chung, lòng mẹ yêu con trăm phần trăm đều là chân thật, thiết tha. Đối với người hiện thời thì phải giảm bớt đôi chút.

Có kẻ nêu ra những trường hợp mẹ giết con cũng nhiều, mà con cái giết cha mẹ càng nhiều hơn. Điều đó cho thấy đời ác ngũ trược, nghiệp chướng đã đến lúc tột bậc sâu nặng. Do vậy, đức Phật chuyên ròng, siêng năng, chân thật, thiết tha mong thành Phật, vì Ngài mong độ chúng sanh.

(Kinh) Bổn ư hữu tình loại, thường trụ phổ từ tâm, cố tốc chứng Bồ Đề, độ thoát vô lượng chúng.

(經)本於有情類，常住普慈心，故速證菩提，度脫無量眾。

( Kinh: Vốn đối với hữu tình, thường trụ phổ từ tâm, nên mau chứng Bồ Đề, độ thoát vô lượng chúng).

Vì chúng sanh đức Phật mới tu Phật đạo, vì chúng sanh nên Ngài mới thành Phật. Thành Phật để dễ độ chúng sanh.

(Kinh) Bổn tu Bồ Đề hạnh, vô bất vị chúng sanh, cố kim ư hữu tình, bất xả ư Lục Độ. Tích thường ư mạt thế, cầu Vô Thượng Bồ Đề, kim hoàn mạt thế trung, tốc thành Vô Thượng Giác.

(經)本修菩提行，無不為眾生，故今於有情，不舍於六度。昔常於末世，求無上菩提，今還末世中，速成無上覺。

( Kinh: Vốn tu hạnh Bồ Đề, đều luôn vì chúng sanh, nay đối với hữu tình, chẳng lìa bỏ Lục Độ. Xưa thường trong đời Mạt, cầu Vô Thượng Bồ Đề. Nay vẫn trong đời Mạt, chóng thành Vô Thượng Giác).

Phật vĩnh viễn chẳng ngừng độ chúng sanh, siêng năng, chuyên ròng chẳng thôi. Do vì chúng sanh, Ngài mới tu Bồ Đề hạnh; vì chúng sanh, Ngài mới tu Phật đạo. Đã tu thành Phật đạo, Ngài vẫn mong độ chúng sanh, độ thoát vô lượng chúng sanh. Khi Địa Tạng Bồ Tát tán thán đức Phật, đức Phật hoàn toàn chẳng phải như Thích Ca Mâu Ni Phật mà tất cả chúng ta thường thấy: Từ phát tâm, chứng Bồ Đề, cho đến độ chúng sanh, thành Phật, nhập Niết Bàn [chỉ trong một đời]. Địa Tạng Bồ Tát chẳng thấy như vậy, [mà là thấy đức Bổn Sư] đã thành Phật độ chúng sanh, chúng sanh được độ lại thành Phật, thành Phật rồi lại thị hiện làm chúng sanh. Làm chúng sanh lại tu, tu rồi lại thành Phật. Đó là một vị Phật không ngừng độ chúng sanh. Mấy câu này có ý nghĩa như thế đó.

‎

(Kinh) Điều phục chư ác kiến, thiên, long, nhân, dược xoa, an trụ năng đoạn Hoặc, như kim cang thánh đạo.

(經)調伏諸惡見，天龍人藥叉，安住能斷惑，如金剛聖道。

( Kinh: Điều phục các ác kiến, trời, rồng, người, dược xoa, an trụ đoạn trừ Hoặc, như kim cang thánh đạo).

Ác kiến tức là kiến giải tà ác rất khó điều phục, hiện thời chúng ta thường gặp phải. Quý vị nói những thiện đạo tốt lành với họ, họ chẳng nghe lọt tai. Ác kiến của họ chẳng thể nghĩ bàn. Ác kiến là gì? Chúng ta có thể thường xuyên nghe thấy. Chúng ta nói “giết người là không đúng”, họ vặn lại: “Vì sao giết người không đúng? Tao không giết nó, nó sẽ giết tao”. Hoặc là kẻ đó cũng chẳng giết người, hắn vì cướp tiền mà giết người. Chúng ta thấy xác chết không đầu, hoặc thi thể vô danh, chẳng biết là ai giết! Giết rồi vứt bỏ. Quý vị phải tìm ra nguyên nhân vì sao?

Tại Đài Loan, có những đứa thanh niên đua xe, cưỡi trên xe, nổ súng vào xe người khác đang lái. Trông thấy kẻ chẳng vừa mắt liền vung đao giết gọn, oán cừu gì cũng chẳng có! Đấy là nghiệp gì vậy? Đấy là cộng nghiệp của chúng sanh trong hiện thời cảm vời. Thứ kiến giải ấy có phải là ác kiến hay không? Quý vị hỏi chúng nó vì sao lại dấy lên cách nhìn ấy, đối với chính mình có lợi ích chi đâu? Chúng nó cũng chẳng có mong cầu gì, chẳng phải là vì bọn chúng coi giết người là chuyện vui sướng ư? Đấy gọi là ác kiến. Nếu muốn điều phục những ác kiến ấy, mọi người hãy ngẫm xem, có dễ điều phục hay không? Chúng nó có nghe khuyên bảo hay không? Rất khó! Dược Xoa ( Yakşa ) chính là Dạ Xoa. Chúng ta thường nói đến Dược Xoa. Dạ Xoa là ma quỷ, nhưng vẫn có những quỷ tốt lành, có những loài tốt lành. Có những Dạ Xoa Đại Tướng là hộ pháp. Người, trời, rồng cũng có kẻ ác, đều là có thiện lẫn ác. Điều phục các ác kiến, chế phục trời, rồng, người, Dược Xoa thuộc loại ác.

“An trụ năng đoạn Hoặc” ( A n trụ, có thể đoạn Hoặc): Khiến cho họ đoạn tuyệt ác kiến, an trụ trong thiện đạo, an trụ trong kim cang thánh đạo, cần sức mạnh lớn cỡ nào? Do vậy, chỉ có Phật và các vị đại Bồ Tát mới có thể điều phục. Chuyện này cũng cần phải hữu duyên, mà cũng phải có thiện căn.

Trong kinh Phật, có nhiều vị Bồ Tát như thế, có nhiều đức Phật dường ấy, [thế mà] có người ngay cả danh hiệu các vị Phật, Bồ Tát cũng chẳng nghe thấy, ngay cả nhân duyên thoảng qua tai cũng không có, làm sao có thể điều phục họ cho được? Giống như vây quanh chúng ta là lục thân quyến thuộc, mọi người đều có lòng yêu thương ta, đối với con cái của chính mình đặc biệt thương yêu, nhưng trọn chẳng phải là quý vị nói, họ sẽ nghe theo. Nếu dễ độ như vậy, hiện thời chẳng còn chúng sanh ác nữa! Tôi đến nhà tù Thổ Thành ở Đài Loan, thấy những tù nhân trọng phạm đều là bọn trẻ tuổi! Tống họ vào trong đó, quản giáo họ như vậy, họ đều chẳng nghe theo. Quý vị dùng thiện tâm khuyên họ, họ có nghe lời quý vị hay không? Mong họ nghe lời quý vị thì phải có đại oai lực, bản thân quý vị cũng phải tu đức trọn đủ. Đức chẳng đủ, sẽ chẳng được! “Đức chẳng đủ cho kẻ khác phục, oai chẳng đủ để trị người khác” . Họ làm sao nghe lời quý vị cho được? Do vậy, phải cậy vào chính mình tự tu. Phật tự tu trước hết. Địa Tạng Bồ Tát tán thán điều này.

(Kinh) Thọ vô lượng hữu tình, đắc thắng Bồ Đề ký, thành Ứng Cúng đạo thủ, tối thượng lương phước điền.

(經)授無量有情，得勝菩提記，成應供導首，最上良福田。

( Kinh: Thọ ký vô lượng chúng, đắc Bồ Đề thù thắng, thành Ứng Cúng đạo sư, ruộng phước tốt lành nhất).

Đấy là tốt đẹp. Vô lượng hữu tình chúng sanh phát tâm hành đạo, siêng tu Lục Ba La Mật, đức Phật sẽ thọ ký họ đắc Bồ Đề thù thắng, tức là nói trong tương lai, người ấy nhất định có thể thành Phật, trong tương lai nhất định có thể thành bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, làm người hướng dẫn cho hết thảy chúng sanh, làm ruộng phước tốt lành nhất cho hết thảy chúng sanh, cũng chính là thành Phật.

(Kinh) Thế Tôn vô đẳng lữ, phổ phú chư quần sanh, vô lượng đại danh văn, sung mãn thập phương giới.

(經)世尊無等侶，普覆諸群生，無量大名聞，充滿十方界。

( Kinh: Thế Tôn không ai bằng, che chở khắp quần sanh, thanh danh rền vô lượng, tràn ngập mười phương cõi).

Hết thảy những vị ngang hàng có thể sánh bằng đức Thế Tôn thì phải là hết thảy chư Phật. Chẳng có ai hơn nổi Phật, mà cũng chẳng có ai bằng Phật! Chỉ có Phật mới có thể phổ độ hết thảy quần sanh, tức là hết thảy chúng sanh. Phật đều có thể che chở họ trọn khắp.

“Phổ phú” ( 普覆, che phủ khắp) có nghĩa là có thể vun bồi họ, khiến cho họ tăng trưởng, thành Phật, có thanh danh giống như Phật: Tiếng rền khắp mười phương, các cõi nước trong mười phương đều biết Thích Ca Mâu Ni Phật. Đấy là đại thanh danh của Phật, cho đến mười hiệu của Phật, tức Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri… vị Phật nào cũng đều có mười hiệu ấy.

(Kinh) Thị cố, chư Bồ Tát, vị thành tựu kỷ sự, hàm cộng lai quy y, Đại Mâu Ni túc hạ.

(經)是故，諸菩薩，為成就己事，咸共來歸依，大牟尼足下。

( Kinh: Do vậy, các Bồ Tát, vì thành tựu chuyện mình, đều cùng đến quy y, dưới chân Đại Mâu Ni).

Bồ Tát là Bồ Đề Tát Đỏa (Bodhisattva), tức Giác Hữu Tình, là những vị Bồ Tát phát đại tâm trong mười phương pháp giới, mong lợi ích chúng sanh, tức là những người mong làm cho hết thảy hữu tình đều giác ngộ, phát đại Bồ Tát tâm, thành tựu chính mình, thành tựu sự nghiệp của Phật, khéo độ chúng sanh, đều quy hướng Thích Ca Mâu Ni Phật. “Hàm cộng lai quy y, Đại Mâu Ni túc hạ” nghĩa là “đều quy thuận dưới chân đức Thế Tôn, tức là Thích Ca Mâu Ni Phật”. Đại Tịch Diệt là đại Niết Bàn, Mâu Ni dịch nghĩa là Tịch Diệt.

(Kinh) Văn sở thuyết diệu pháp, giai sanh hoan hỷ tâm, khởi tăng thượng chánh cần, tu tập Bồ Đề hạnh.

(經)聞所說妙法，皆生歡喜心，起增上正勤，修習菩提行。

( Kinh: Nghe nói pháp nhiệm mầu, đều sanh lòng hoan hỷ, khởi chánh cần tăng thượng, tu tập hạnh Bồ Đề).

Đến quy y Phật để cầu thuyết diệu pháp. Diệu pháp là gì? Diệu Pháp Liên Hoa Kinh cũng là diệu pháp, kinh Kim Cang cũng là diệu pháp. “Diệu” ( 妙 ) là chẳng thể nghĩ bàn, rất vi diệu. Trong tâm chúng ta chẳng thể nghĩ đến, nghị luận chẳng được, thì gọi là Diệu. Quy luật, quy tắc, đó là Pháp, chính là những gì khiến cho hiểu rõ. Nói cách khác, [hiểu rõ] chính là khai ngộ. Chẳng khai ngộ, đức Phật sẽ không nói. Chúng ta chẳng hiểu rõ, đức Phật vừa nói, chúng ta liền hiểu rõ. Đó gọi là “diệu pháp” . Chúng ta chẳng biết khổ do đâu mà có, đức Phật liền dạy Khổ là do Tập mà có, tức chiêu cảm. Có cái nhân thì mới có khổ quả. Muốn thoát ly thì sao? Ngài dạy phải tu Đạo. Tu Đạo chứng Tịch Diệt, khổ quả liền đoạn. Đấy là diệu pháp.

Nếu chẳng có trí huệ, hãy khởi lên quán chiếu, khởi lên tư duy cho nhiều. Đối với hết thảy sự vật, chẳng hiểu thì phải học: Đóa hoa này sanh ra như thế nào? Vì sao nó có màu vàng? Tùy tiện nêu ra một sự vật, [sẽ thấy] chuyện chúng ta không biết quá nhiều! Dùng trí huệ của Phật để chỉ dạy chúng ta, những điều ấy đều gọi là “diệu pháp” . Đấy là chẳng thể nghĩ bàn! Các diệu pháp ấy chỉ là nói đến pháp tắc để thoát sanh tử, chứng Niết Bàn.

Nghe đức Phật nói loại diệu pháp ấy liền sanh tâm đại hoan hỷ. Chúng sanh đã sanh tâm hoan hỷ, sẽ chánh đáng siêng năng, hăng hái tu học, sẽ sanh khởi sự chánh cần ( 正勤, siêng năng chánh đáng) tăng thượng, tức là “khởi tăng thượng chánh cần” . Nay chúng ta tuy siêng tu chánh đáng (chánh cần), nhưng vẫn chưa đủ tăng thượng. Phải dốc sức thêm, tăng thêm cái tâm thù thắng, tăng thêm cái tâm tinh tấn. Quý vị đã có cái tâm xuất ly, lại thêm tâm tăng thượng, sẽ như thế nào? Tu tập giác ngộ, phát khởi Bồ Đề tâm. Đấy cũng là tu tập tánh môn giác ngộ. Cần phải làm như thế nào?

‎ (Kinh) Do đạo sư pháp lực, giai tốc chứng Bồ Đề, cố kim giả đạo sư, Đại Tập vị tằng hữu.

(經)由導師法力，皆速證菩提，故今者導師，大集未曾有。

( Kinh: Do pháp lực đạo sư, đều mau chứng Bồ Đề, vì thế nay đạo sư, Đại Tập chưa từng có).

Do pháp lực của bậc đạo sư, khiến cho các vị Thanh Văn Tăng, Bồ Tát Tăng ấy đều rất nhanh chóng chứng quả rốt ráo. Bồ Đề chính là quả rốt ráo. Vì thế, nay con tán thán Phật, đại pháp hội trong hiện tại đúng là chưa từng có, cho nên con đến tùy hỷ.

(Kinh) Thập tam triệu Dược Xoa, hằng đạm chư huyết nhục, giai xả chư ác nghiệp, tốc thú đại Bồ Đề.

(經)十三兆藥叉，恆啖諸血肉，皆舍諸惡業，速趣大菩提。

( Kinh: Mười ba triệu Dược Xoa, luôn ăn các máu thịt, đều bỏ các ác nghiệp, mau hướng đại Bồ Đề).

Có gì để chứng minh [những người được pháp lực của đấng đạo sư tiếp dẫn sẽ nhanh chóng chứng Bồ Đề] hay không? Ở đây, nêu lên một trường hợp: Địa Tạng Bồ Tát vừa đến, liền biết trong pháp hội này có rất nhiều người đắc độ, rất nhiều người nghe pháp khai ngộ, ở trong hội Đại Tập này, họ sẽ chứng Bồ Đề. Ngài nêu ra một con số: “Mười ba triệu Dược Xoa” . Những quỷ Dạ Xoa ấy đều là hạng ăn máu thịt, luôn ăn thịt chúng sanh. Trong hội Đại Tập này, mười ba triệu Dạ Xoa do nghe diệu pháp của đức Phật, họ chẳng tạo sát nghiệp nữa, chẳng còn não hại chúng sanh. “Giai xả chư ác nghiệp”: Đều bỏ các ác nghiệp. “Tốc thú đại Bồ Đề” ( N hanh chóng tiến đến Bồ Đề): Đây là như chúng ta thường nói: “Phóng hạ đồ đao, lập địa thành Phật” ( B uông dao đồ tể, ngay lập tức thành Phật). Trong hội Đại Tập này, có mười ba triệu quỷ Dạ Xoa chẳng còn tạo sát nghiệp, chẳng còn lưu chuyển theo nghiệp, xả trừ nghiệp, tiến hướng Phật quả.

(Kinh) Hữu đắc thắng tổng trì, an nhẫn cập tĩnh lự, hữu vĩnh tận chư lậu, Ứng Cúng thế gian tôn.

(經)有得勝總持，安忍及靜慮，有永盡諸漏，應供世間尊。

( Kinh: Đắc tổng trì thù thắng, an nhẫn và tĩnh lự, vĩnh viễn hết các lậu, thành Ứng Cúng Thế Tôn).

Địa Tạng Bồ Tát vừa đến nơi đây, do sức trí huệ của Ngài, liễu giải trong không thể tính đếm Thanh Văn Tăng, không thể tính đếm Bồ Tát Tăng, có bao nhiêu vị chứng đắc Bồ Đề, có bao nhiêu vị phát Bồ Đề tâm, bao nhiêu vị trụ Tứ Nhiếp Pháp. Trí huệ của Địa Tạng Bồ Tát rất lớn. Ngài vừa đến nơi đây, đã biết bao nhiêu người như vậy! Chúng ta một người cũng chẳng biết, chẳng có trí huệ, cho nên vẫn là chúng sanh khổ sở. Nhìn từ sự tường thuật trong kinh văn, trong phần trước, đức Phật tán thán công đức của Địa Tạng Bồ Tát. Địa Tạng Bồ Tát đến nơi đây, cũng tán thán công đức của Phật, cũng nói ra sự thù thắng của Phật pháp.

Đức Phật thuyết diệu pháp ở nơi đây, có mười ba triệu Dược Xoa buông xuống sát nghiệp, từ ác nhất chuyển biến thành thiện nhất. Lại còn có rất nhiều người đắc Đà La Ni (Tổng Trì), chứng đắc rất nhiều quả Đà La Ni, đắc Thiền Định rất sâu, vĩnh viễn hết sạch các lậu. Có người thành Phật .

“Ứng Cúng thế gian tôn” ( Đ ấng Ứng Cúng được thế giới tôn trọng): Trong hội Đại Tập này, có rất nhiều người thành Phật, nhiều người buông dao đồ tể, rất nhiều người đắc Tổng Trì, rất nhiều người đắc Lục Ba La Mật. Có nhân duyên thù thắng dường ấy. Chúng ta vẫn chẳng chứng đắc, bèn tùy hỷ đôi chút, hy vọng mọi người đều đạt được Tổng Trì thù thắng.

(Kinh) Hữu tu Tứ Vô Lượng, hữu trụ Tứ Nhiếp pháp, hữu đắc Tứ Biện Tài, hữu an trụ Thuận Nhẫn, hữu đắc Kiện Hành Định, hữu đắc diệu huệ nhãn, hữu trụ Vô Sanh Nhẫn, giai do đạo sư lực.

(經)有修四無量，有住四攝法，有得四辯才，有安住順忍，有得健行定，有得妙慧眼，有住無生忍，皆由導師力。

( Kinh: Người tu Tứ Vô Lượng, kẻ trụ pháp Tứ Nhiếp, kẻ chứng bốn biện tài, kẻ an trụ Thuận Nhẫn, kẻ đắc Kiện Hành Định, kẻ đắc diệu huệ nhãn, kẻ trụ Vô Sanh Nhẫn, đều do sức Đạo Sư).

Đây là những lời lẽ đẹp đẽ để tán thán đức Phật của Địa Tạng Bồ Tát. Từ những lời ca ngợi ấy, chúng ta có thể thấy trí huệ của Bồ Tát. Thông thường, chúng ta chiếu theo kinh điển để ca ngợi Bồ Tát, ca ngợi Phật. Nếu chúng ta tự soạn lời ca ngợi, sợ rằng cũng chẳng thể tán thán nổi. Lời ca ngợi ấy bao gồm rất nhiều hàm nghĩa, có khi là [tán thán] sự tu hành của đức Phật trong lúc tu nhân, có lúc là sự biểu hiện nơi quả đức, có khi là tán nhân, có lúc là tán quả, nói ra bài Già Đà mầu nhiệm này, chính là những lời lẽ tán thán chẳng thể nghĩ bàn.

“Tứ Vô Lượng” tức là bốn vô lượng tâm “từ, bi, hỷ, xả”. Tứ Nhiếp là trong lúc tu nhân, đức Phật đã dùng những lời lẽ tốt đẹp tột bậc để nhiếp thọ hết thảy chúng sanh. Họ nghe những lời lẽ của Ngài, tâm sanh hoan hỷ. Sau đấy, tiến nhập Phật môn. Hoặc Ngài thị hiện đồng sự với họ, hoặc thị hiện bố thí. Do vậy, trong mỗi bài kệ tán thán, đều hàm nhiếp những chuyện đức Phật đã làm trong vô lượng ức kiếp. Chúng ta nghe những danh từ ấy, cảm thấy dường như quá dễ dàng. Thế nhưng, khi chúng ta thực hiện, sẽ [nhận thấy] rất khó, vì chúng ta có tâm đố kỵ. Thấy kẻ khác làm chuyện tốt, tâm sanh ganh ghét. Không chỉ chẳng ca ngợi, mà lúc người khác khen ngợi, vẫn muốn nói chen vào những lời lẽ phá bĩnh: “Có gì hay ho đâu? Ai làm chẳng được!” Chúng ta đọc những lời lẽ ca ngợi này, trong tâm thường nghĩ tưởng như thế, sanh khởi lòng hổ thẹn, phải học theo Phật, Bồ Tát tán thán như thế nào.

Nếu trong lúc biểu dương một đệ tử để mọi người sanh khởi cảm xúc thù thắng, học tập theo, hãy khéo dùng những lời lẽ ca ngợi, xưng tán người đệ tử ấy thích đáng. Chúng ta luôn cảm thấy khi Bồ Tát tán thán Phật, đều là tán thán chẳng trọn hết. Ngoại trừ các vị như Địa Tạng, Văn Thù, Phổ Hiền, Di Lặc, Quán Âm, nếu các vị đại Bồ Tát ấy tán thán, sẽ có thể nêu trọn công đức của Phật. Chứ chúng ta chẳng thấu hiểu sâu xa dường ấy! Nếu muốn tán thán công đức của Phật, sẽ chẳng thể tán thán nổi, tán thán chẳng cùng tận.

Trong lời tán thán của Địa Tạng Bồ Tát, từ trước đến giờ, đều là tán thán những gì? Ngài nói: “Đức Phật thật tuyệt diệu, con thấy các vị trong hội Đại Tập này đạt được lợi ích nơi pháp” . Ngài tán thán đức Phật giáo hóa các vị ấy, hội này chẳng phải là hội Đại Tập ư? Thanh Văn Tăng và Bồ Tát Tăng đều chẳng thể tính đếm ư? Ở trong pháp hội này, có các vị do được đức Phật chỉ dạy, có những người tu Tứ Vô Lượng Tâm; có người do đức Phật dạy bèn tu Tứ Nhiếp Pháp. Có người do được đức Phật dạy bảo mà ở trong hội này tu Tứ Vô Ngại Biện.

Tứ Nhiếp là gì? Chính là Bố Thí, Ái Ngữ, Lợi Hành, và Đồng Sự. Tứ Biện Tài là gì? Pháp vô ngại, nghĩa vô ngại, từ vô ngại, biện vô ngại. Ở đây, còn có “Kiện Hành Định”, Kiện Hành Định chính là Thủ Lăng Nghiêm tam muội. Danh từ Pháp Tướng liên quan tới mỗi bộ kinh. Mỗi bộ kinh đều có ý nghĩa như thế nào, quý vị hãy tự xem, vì các ý nghĩa ấy chẳng phải là ý nghĩa chủ yếu mà chúng tôi muốn nói. Ý nghĩa chủ yếu là gì? Chúng ta muốn tu hành theo kinh Thập Luân thì phải tu hành như thế nào? “Tu hành” là chúng ta phải quán tưởng như thế nào? Có thể tu Định như thế nào? Khai huệ như thế nào? Đặc biệt là tuy chỉ có sáu chữ “sổ, tùy, chỉ, quán, chuyển, tịnh”, nhưng các hàm nghĩa trong ấy quá nhiều, chúng ta có thể từ nhập môn mà một mực hành cho đến khi đắc Định. “Diệu huệ nhãn” ( M ắt trí huệ mầu nhiệm) là lời ca ngợi đức Phật, ý nói: Trong hội này, có nhiều người dường ấy còn đạt được con mắt trí huệ, tức là đạt được diệu huệ nhãn nơi chánh pháp nhãn tàng. Có người đắc Vô Sanh Pháp Nhẫn. Vô Sanh Pháp Nhẫn là chứng đắc pháp tánh, chứng đắc Lý Thể, liễu giải, ngộ nhập hết thảy các pháp vô sanh. Có thể hiểu chữ Nhẫn ( 忍 ) là “tán thành” . Có người trụ trong Vô Sanh Pháp Nhẫn là do các sức mạnh nào? Vì sao các đạo hữu trong hội có sức mạnh như thế ấy? Đều là do sức của đấng Đạo Sư, tức là sức dạy bảo của đức Phật.

(Kinh) Thế Tôn đại oai đứ c, tồi diệt chúng ma oán, hàng phục chư ngoại đạo, cửu thập ngũ dị loại.

(經)世尊大威德，摧滅眾魔怨，降伏諸外道，九十五異類。

( Kinh: Thế Tôn oai đức lớn, dẹp tan các ma oán, hàng phục các ngoại đạo, chín mươi lăm dị loại).

Đại chúng trong pháp hội này hễ còn có các chướng ngại, bị oán địch quấy nhiễu, do oai đứ c của Phật, các thứ ấy đều bị dẹp tan. “Cửu thập ngũ dị loại” cũng là [chín mươi lăm thứ] ngoại đạo.

(Kinh) Tận địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ, phi thiên thú, cố chân thật hữu tình, hàm quy tôn túc hạ.

(經)盡地獄傍生，餓鬼非天趣，故貞實有情，咸歸尊足下。

( Kinh: Trọn địa ngục, súc sanh, ngạ quỷ, nẻo phi thiên, các hữu tình chân thật, đều quy ngưỡng Thế Tôn ).

Còn có địa ngục, bàng sanh (súc sanh), ngạ quỷ, những loài phi thiên (chẳng phải là chư thiên), [“ phi thiên ”] tức là các hữu tình chẳng thuộc vào thiên đạo, mà cũng chẳng phải là nhân loại, ở đây là nói đến A Tu La. Tuy họ có phước giống như chư thiên, cũng thuộc vào thiên đạo, nhưng họ chẳng giống chư thiên. [Do vậy, bài kệ này] nói về lục đạo chúng sanh: Địa ngục, ác quỷ, súc sanh, trời, người, và A Tu La. Đấy là gồm trọn lục đạo. Tất cả hội chúng trong hội Đại Tập đều quy y dưới chân đức Phật. “Hàm quy tôn túc hạ” ( Đ ều nương về dưới chân bậc tôn kính), [“bậc tôn kính”] tức là đức Phật.

(Kinh) Kim giả tức đao binh, dịch bệnh, cơ cẩn kiếp, độ mê thất chánh đạo, manh minh chư hữu tình.

(經)今者息刀兵，疫病饑饉劫，度迷失正道，盲冥諸有情。

( Kinh: Nay dứt bặt đao binh, kiếp đói kém, bệnh dịch, độ kẻ mê đường chánh, các hữu tình mù tối).

Nếu có đao binh kiếp (chiến tranh), do oai lực của Phật, đao binh kiếp chấm dứt. Nếu có bệnh khổ lan tràn, hoặc nạn đói kém, hoặc trong khi hoại kiếp, rất nhiều chúng sanh mê mất chánh đạo, đức Phật đều độ họ. “Manh minh chư hữu tình” ( N hững hữu tình mù tối) là những kẻ ở trong hắc ám. Chữ Minh ( 冥 ) vốn nói tới sự tối tăm. Những kẻ ấy do thần kinh bất bình thường, dường như vĩnh viễn ở trong tối tăm. Các hữu tình như thế ở trong cảnh tối tăm, thường nói là “có mắt mà chẳng thấy”, vì nơi thân chẳng hề thấy có quang minh. Nói “manh minh” là một cách hình dung vậy.

(Kinh) Chư phiền não cuồng loạn, giai an tịch diệt đạo, cố ngã xả chư duyên, lai lễ kính tôn túc.

(經)諸煩惱狂亂，皆安寂滅道，故我舍諸緣，來禮敬尊足。

( Kinh: Kẻ phiền não cuồng loạn, đều trụ đạo tịch diệt, nên con bỏ các duyên, đến lễ kính Thế Tôn).

Còn có những kẻ phiền não, cuồng loạn. Chữ “cuồng loạn” bao hàm rất nhiều ý nghĩa, chẳng tin chánh đạo, chẳng có chánh tri kiến, tà kiến cũng chẳng ít. [Đức Phật] khiến cho những người ấy an trụ trong đạo tịch diệt, sức mạnh ấy rất chẳng thể nghĩ bàn. Vì con thấy trong hội Đại Tập này có nhiều công đức dường ấy, nhiều lợi ích chẳng thể nghĩ bàn dường ấy.

“Cố ngã xả chư duyên” ( N ên con bỏ các duyên): Địa Tạng Bồ Tát nói: “Con buông xuống hết thảy các nhân duyên, buông xuống toàn bộ các duyên khác để đến lễ Phật” . Điều này mang ý nghĩa cầu gia trì, “lai lễ kính tôn túc” (đến lễ dưới chân bậc tôn kính).

(Kinh) Vô biên chư Phật độ, hiện tại chư đạo sư, hàm quảng tán Thế Tôn, văn giả giai lai thử.

(經)無邊諸佛土，現在諸導師，咸廣讚世尊，聞者皆來此。

( Kinh: Vô biên các cõi Phật, các đạo sư hiện tại, đều rộng tán Thế Tôn, người nghe đều đến đây).

Đây là Địa Tạng Bồ Tát xưng tán: Con thấy vô biên cõi Phật, có rất nhiều cõi nước giáo hóa của đức Phật, mỗi vị Phật trong các quốc độ ấy đều tán thán công đức chẳng thể nghĩ bàn của Thích Ca Mâu Ni Như Lai, đều đang tán thán đức Thế Tôn. Vì sao? Ngài đang ở trong chốn khổ sở nhất, nhằm thuở ác thế ngũ trược để độ chúng sanh, cho nên những ai thấy nghe, không ai chẳng sanh lòng hoan hỷ to lớn.

(Kinh) Ngã văn Biến Tri hải, chân thật đức vô biên, độ thoát chư hữu tình, tâm hoan hỷ kính lễ. Tằng tu vô lượng phước, kim đắc lễ tôn túc, nguyện vô lượng kiếp trung, thường tu đa cúng dường.

(經)我聞徧知海，真實德無邊，度脫諸有情，心歡喜敬禮。曾修無量福，今得禮尊足，願無量劫中，常修多供養。

( Kinh: Con nghe biển Biến Tri, đức chân thật vô biên, độ thoát các hữu tình, tâm hoan hỷ kính lễ . T ừng tu vô lượng phước, nay được lễ Thế Tôn, nguyện trong vô lượng kiếp, thường tu nhiều cúng dường).

Khi bái sám có mấy câu như vậy, trước kia, tôi chẳng tìm thấy xuất xứ, sau này, đọc kinh Thập Luân mới biết xuất xứ: Ngẫu Ích đại sư đã trích lục từ chỗ này, chứ trong kinh Địa Tạng chẳng có, mà kinh Chiêm Sát cũng chẳng có. “Biến Tri hải” (biển Chánh Biến Tri) là Phật đạo. Con liễu giải Phật, biết trí huệ của Phật, pháp âm do Ngài nói có thể giải trừ nỗi khổ cùng cực của hết thảy chúng sanh. Phật có chân thật đức, [các công đức được nói] trong phần trước là Đế đức, tức là công đức sanh khởi xứng hợp lẽ Chân, cho nên gọi là “chân thật đức” . Do tánh thể trọn khắp hết thảy mọi nơi, cho nên đức ấy cũng trọn khắp hết thảy mọi nơi, vô biên. Trong câu “độ thoát chư hữu tình”, “độ” là đức Phật giáo hóa, “thoát” là chúng sanh thoát ly khổ nạn, có thể độ thoát. Các hữu tình chúng sanh ấy đã lìa thoát khổ nạn, được hưởng vui sướng, tâm sanh khởi đại hoan hỷ, có thể lễ Phật. Chẳng dễ gì thấy Phật! Nếu chẳng tu vô lượng phước đức, có mong lễ Phật cũng chẳng được!

“Tằng tu vô lượng phước, kim đắc lễ tôn túc” ( T ừng tu vô lượng phước, nay được lễ dưới chân bậc tôn kính): Sở dĩ chúng ta có thể bái sám, là do nhiều đời nhiều kiếp tu tập mà ra! Đừng nói là chúng ta hằng ngày bái sám, dẫu chỉ đến chùa lễ một lạy, vẫn là chẳng thể nghĩ bàn rồi! Kinh Pháp Hoa dạy: “Nhược nhân ư tháp miếu trung, đơn hiệp chưởng, tiểu đê đầu, giai dĩ thành Phật đạo” (Nếu ai ở trong tháp, miếu, chỉ giơ một tay làm lễ, hơi cúi đầu, đều đã thành Phật đạo). Có khi nói là “Phật đạo giai dĩ thành” (Phật đạo đều đã thành), còn kinh Pháp Hoa thì nói “giai dĩ thành Phật đạo” .

Có những kẻ chỉ nói theo văn tự, [cho rằng] chỉ cần đến tháp, miếu chắp tay, cúi đầu thì đều đã thành Phật đạo. Có một giáo sư thuộc đại học Hạ Môn (Amoy) đã từng hỏi tôi về vấn đề này. Ông ta Hỏi: “Tôi lễ Phật mỗi ngày, không chỉ là giơ một tay, mà chắp cả hai tay, vẫn chẳng thành Phật! Những lời ấy có khuyết điểm”. Tôi giải thích: “Những lời ấy chẳng có khuyết điểm tí nào! Phàm là người đến tháp, miếu, có thể chỉ giơ một tay [để lễ kính], hơi cúi đầu, đã đều thành Phật. Điều ấy xác nhận: Nay ông đã đến, có thể trông thấy tượng Phật, chỉ giơ một tay lễ kính, trong tương lai, nhất định sẽ thành Phật, trọn chẳng phải là hiện tại ông đã thành Phật. Quá khứ chư Phật gieo thiện căn, trong khi tu nhân, các Ngài đã gieo như thế. Cho nên các Ngài đã thành tựu Phật đạo, chứng minh: Trong hiện tại, bất luận vị nào có thể trông thấy tượng Phật mà có thể giơ một tay lễ kính, hơi cúi đầu, trong tương lai, nhất định sẽ có thể thành Phật. Từ quá khứ mà chứng minh hiện tại”.

Do vậy, nếu quá khứ chẳng tu vô lượng phước thì nay quý vị sẽ chẳng thể lễ Phật. Câu ấy có nghĩa như vậy đó. Chúng ta không chỉ lễ Phật, lại còn bái Phật, hằng ngày bái sám, chứng tỏ: Trong quá khứ, chúng ta đã tu vô lượng phước. Vì thế, phải phát nguyện “nguyện vô lượng kiếp trung, thường tu đa cúng dường” (nguyện trong vô lượng kiếp, thường tu nhiều cúng dường) hòng có thể cúng dường đức Thế Tôn.

(Kinh) Ngã kim học Thế Tôn, phát như thị thệ nguyện, đương ư thử uế độ, đắc Vô Thượng Bồ Đề.

(經)我今學世尊，發如是誓願，當於此穢土，得無上菩提。

( Kinh: Con nay học Thế Tôn, phát thệ nguyện như thế, sẽ trong cõi uế này, đắc Vô Thượng Bồ Đề).

“Ngã” ( C on) là Địa Tạng Bồ Tát tự xưng. Trong thuở quá khứ, đức Thế Tôn phát nguyện như vậy. Thoạt đầu, Thích Ca Mâu Ni Phật nghe danh hiệu của năm mươi ba vị Phật, Ngài lần lượt hướng về người khác truyền tụng, [những người ấy] nay chính là ba ngàn vị Phật, cũng là ba ngàn vị Phật trong Vị Lai Tinh Tú Kiếp, Hiện Tại Hiền Kiếp, và Quá Khứ Trang Nghiêm Kiếp khi chúng ta niệm kinh [Tam Thiên Phật Danh]. Ba ngàn vị Phật trong ba kiếp thoạt đầu được nghe danh hiệu của năm mươi ba vị Phật, gieo thiện căn, dần dần tu hành, đều thành Phật. Địa Tạng Bồ Tát tự khiêm, Ngài nói: “Nay con cũng học theo Phật, cũng phát các thệ nguyện giống như hội Đại Tập của đức Phật trong hiện thời. Chính mình cũng tu hành trong cõi uế vào lúc đời ác Ngũ Trược này, chẳng ở trong quốc độ thanh tịnh, [chịu đựng] hết sức nhiều chướng ngại. Tu hành ở trong ấy chứng đắc Vô Thượng Bồ Đề. Thích Ca Mâu Ni Phật phát nguyện, do nhiều đời nhiều kiếp tu nhân mà thành tựu” .

(Kinh) Nhĩ thời, Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát dĩ diệu già tha lễ tán Phật dĩ.

(經)爾時，地藏菩薩摩訶薩以妙伽他禮讚佛已。

( Kinh: Khi ấy, Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát dùng bài kệ mầu nhiệm lễ tán đức Phật rồi).

Địa Tạng Bồ Tát vừa lễ vừa tán, tức là vừa tán thán vừa đảnh lễ. Giống như khi chúng ta lễ Phật, cũng là tán thán và kính lễ. Chúng ta chẳng thể soạn kệ, bèn lấy các bài kệ tán Phật của các vị Bồ Tát để niệm, như trong phần trùng tụng của phẩm Phổ Hiền, có rất nhiều bài kệ tán thán Phật, đều có thể dùng để tán thán Phật. Còn có những bài có thể dùng để niệm sám hối tội lỗi, chẳng phải là thuần túy tán thán công đức của Phật, mà còn sám hối tội của chính mình, ai nấy đều phải tiêu trừ nghiệp chướng của chính mình. Trong khi chúng ta lạy Phật, vừa lạy, vừa tưởng: “Nguyện tiêu tam chướng chư phiền não, nguyện đắc trí huệ chân minh liễu, phổ nguyện tội chướng tất tiêu trừ, thế thế thường hành Bồ Tát đạo” ( N guyện tiêu ba chướng, các phiền não, nguyện được chân trí hiểu thông tỏ, nguyện các tội chướng thảy tiêu trừ, đời đời thường hành Bồ Tát đạo). Vừa niệm, vừa lễ, đã tán Phật, lại sám hối tội lỗi, lại phát nguyện. Đấy đều là những bài kệ do bậc đại Bồ Tát đã soạn cho chúng ta.

Chính mình cũng có thể soạn kệ tụng, viết kệ, tùy thuộc ý nguyện của chính quý vị. Quý vị học rất nhiều kinh, chính mình mong cầu chuyện gì, bèn soạn kệ để chính mình tán tụng. Chúng ta thấy bài kệ tán thán Văn Thù Bồ Tát của đại sư Tông Khách Ba (Tsongkhapa). Hiện thời, những bài kệ mà pháp sư Hoằng Giác đọc khi giảng Bồ Đề Đạo Thứ Đệ Luận đều do đại sư Tông Khách Ba soạn ra, nguyện hết thảy chúng sanh đều thành Phật. Tuy chỉ là bài tán tụng để niệm, nhưng thật ra là tu hành. Đấy là các vị Bồ Tát tán xướng lẫn nhau. Địa Tạng Bồ Tát đến pháp hội Đại Tập này, trong khi lễ Phật, đã nói tất cả ba mươi bốn bài kệ. Ngài khởi đầu bằng tán tụng, dùng tất cả ba mươi bốn bài kệ tụng để tán thán. Sau khi tán thán, lễ bái, lại còn phụng hiến cúng dường.

(Kinh) Dữ chư quyến thuộc, phục trì vô lượng thiên diệu hương, hoa, chủng chủng bảo sức, nhi tán Phật thượng, biến thành bảo cái, trụ hư không trung, vị thính pháp cố, tức ư Phật tiền, nghiễm nhiên nhi tọa.

(經)與諸眷屬，復持無量天妙香華，種種寶飾，而散佛上，變成寶蓋，住虛空中，為聽法故，即於佛前，儼然而坐。

( Kinh: Cùng các quyến thuộc lại cầm vô lượng hương, hoa mầu nhiệm cõi trời và các thứ trang hoàng quý báu rải trên đức Phật, biến thành lọng báu, trụ trên hư không, vì nghe pháp bèn ngồi đoan nghiêm trước đức Phật).

Quyến thuộc đông đảo như vậy đều dùng hương, hoa mầu nhiệm, và các thứ trang hoàng báu để cúng Phật. Những vật ấy, những thứ hoa báu khi rải lên hư không, đều biến thành lọng báu. Lọng báu giống như dù che, biến thành lọng báu che trên đức Phật. Sau khi tán thán, lễ bái, bèn “Phật tiền nghiễm nhiên nhi tọa” (ngồi đoan nghiêm trước đức Phật), cũng tức là rất thận trọng, trang nghiêm đến ngồi trong hội.

(Kinh) Nhĩ thời, nhất thiết chư lai đại chúng, ký kiến Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát dĩ, giai hoạch hy kỳ, đắc vị tằng hữu, các trì chủng chủng thượng diệu hương, hoa, bảo sức, y phục, tràng, phan, cái đẳng, phụng tán Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát nhi vi cúng dường, giai tác thị ngôn.

(經)爾時，一切諸來大眾，既見地藏菩薩摩訶薩已，皆獲希奇，得未曾有，各持種種上妙香華、寶飾、衣服、幢幡、蓋等，奉散地藏菩薩摩訶薩而為供養，皆作是言。

( Kinh: Lúc bấy giờ, hết thảy đại chúng đến dự hội đã thấy Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát xong, đều cảm thấy hiếm lạ, đạt được chưa từng có, ai nấy đều cầm các thứ hương, hoa, vật trang hoàng báu, y phục, tràng, phan, lọng v.v… thượng diệu dâng rải lên Địa Tạng Bồ Tát Ma

Ha Tát để cúng dường, đều nói như thế này).

Các đại chúng vốn đến dự hội Đại Tập, trông thấy Địa Tạng Bồ Tát đi đến, “giai hoạch hy kỳ”, tức là cảm thấy đặc biệt hiếm lạ, do vị Bồ Tát ấy dùng lời lẽ mỹ diệu để tán thán đức Phật, họ cảm thấy rất thù thắng, mà cũng rất cảm động, cho nên đều muốn cúng dường Địa Tạng Bồ Tát.

(Kinh) Ngã đẳng kim giả khoái đắc thiện lợi, nhân Phật thần lực, thân đắc chiêm ngưỡng, lễ kính, cúng dường như thị Đại Sĩ.

(經)我等今者快得善利，因佛神力，親得瞻仰，禮敬，供養如是大士。

( Kinh: Chúng tôi nay mau chóng đạt được lợi ích tốt lành, do thần lực của đức Phật mà đích thân được chiêm ngưỡng, lễ kính, cúng dường bậc Đại Sĩ như thế).

Sở dĩ chúng tôi đạt được lợi ích rất to lớn, rất tốt đẹp, đều là do thần lực của đức Phật, cho nên mới có thể chiêm ngưỡng, kính lễ, cúng dường vị Đại Sĩ này, tức là Địa Tạng Bồ Tát.

(Kinh) Nhĩ thời, chúng trung hữu Bồ Tát Ma Ha Tát, danh Hảo Nghi Vấn.

(經)爾時，眾中有菩薩摩訶薩，名好疑問。

( Kinh: Khi ấy, trong đại chúng có vị Bồ Tát Ma Ha Tát tên là Hảo Nghi Vấn).

Ngay lúc ấy, trong hội có một vị Bồ Tát Ma Ha Tát tên là Hảo Nghi Vấn, có nghi bèn thưa hỏi. Trong kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, vị phát khởi bộ kinh ấy là Kiên Tịnh Tín Bồ Tát, tức vị Bồ Tát nêu câu hỏi trước tiên có tên là Kiên Tịnh Tín, biểu thị chúng ta đều chẳng có tín tâm, nhưng Ngài thì tín tâm hết sức kiên định, hy vọng sẽ khiến cho mọi người cũng [có tín tâm] kiên định giống như Ngài. Nay vị đại Bồ Tát phát khởi ở đây là Hảo Nghi Vấn. Bản thân Hảo Nghi Vấn Đại Bồ Tát đã hết sức liễu giải Địa Tạng Bồ Tát, cho nên Ngài đại diện đại chúng trong đại hội, vì người khác chẳng có trí huệ để thưa hỏi. Kiên Tịnh Tín Bồ Tát cũng vì như thế mà hỏi. Có lúc, chẳng có ai thưa hỏi, Văn Thù Bồ Tát bèn thưa hỏi, như trong các kinh luận, đều do Văn Thù Bồ Tát thưa hỏi. Trong lúc thưa hỏi lẫn nhau, sẽ sanh ra các nghĩa lý, khiến cho đại chúng trong pháp hội đạt được rất nhiều lợi ích. Vị Hảo Nghi Vấn Bồ Tát này hễ có nghi liền hỏi.

Tôi nhớ Vĩnh Gia đại sư có mấy câu như thế này: “Viên đốn giáo vô nhân tình” (Viên Đốn Giáo không có chuyện nói theo tình cảm bình phàm), [ý nói]: Giáo lý viên mãn chẳng thể nghĩ bàn, kẻ bình phàm sẽ chẳng thể liễu giải được! Chẳng thể nói theo tình cảm bình phàm, chẳng có tình cảm bình phàm nào để nói được (tức là chẳng vì nghi vấn mà e ngại người khác mích lòng, hay sợ bị chê là ngu dốt, độn căn mà cứ ôm mãi nỗi nghi). “Hữu nghi bất quyết trực tu tranh” ( C ó nghi vấn chẳng quyết đoán được thì cứ thẳng thừng tranh biện): Ta có chuyện hoài nghi chẳng thể quyết đoán được, “trực tu tranh” nghĩa là cứ tranh luận như vậy chẳng sao cả! Đừng nên nghe người khác bảo thế nào, ta bèn nói rập khuôn thế đó, người khác bảo sao, ta nghe vậy! Đấy là chẳng đúng, quý vị cần phải hỏi. “Hữu nghi bất quyết trực tu tranh, thị phi sơn tăng tranh nhân ngã” (Hễ có nghi vấn mà chẳng thể quyết đoán được, cứ thẳng thừng tranh biện để giải quyết mối nghi, chẳng phải là chuyện tranh chấp giữa ta với người của các vị tăng): Chẳng phải là ta tranh luận đúng, sai. “Tu hành khủng lạc đoạn thường khanh” ([ N ếu không giải quyết nghi hoặc], sợ rằng tu hành sẽ rơi vào hầm bẫy Đoạn Kiến và Thường Kiến): Người tu hành chẳng hiểu đạo lý ấy, nếu chẳng đọa vào Đoạn Kiến, thì cũng rơi vào Thường Kiến. Hảo Nghi Vấn Bồ Tát thấy cảnh tượng và sự biến hóa ấy, cho nên bèn đứng dậy, hướng về đức Phật thưa hỏi.

(Kinh) Tùng tòa nhi khởi, chỉnh lý y phục, thiên đản nhất kiên, lễ Phật song túc, hữu tất trước địa, hiệp chưởng hướng Phật, nhi bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Thử thiện nam tử tùng hà nhi lai? Sở cư Phật quốc, khứ thử viễn cận? Thành tựu hà đẳng công đức thiện căn, nhi mông Thế Tôn chủng chủng xưng thán? Phục năng tán Phật bất khả tư nghị công đức pháp hải? Ngã đẳng tích lai, vị tằng văn kiến, duy nguyện vị thuyết”.

(經)從座而起，整理衣服，偏袒一肩，禮佛雙足，右膝著地，合掌向佛，而白佛言：「世尊 ！ 此善男子從何而來？所居佛國，去此遠近？成就何等功德善根，而蒙世尊種種稱嘆？復能讚佛不可思議功德法海？我等昔來，未曾聞見，唯願為說」。

( Kinh: Từ chỗ ngồi đứng dậy, chỉnh đốn y phục, trật y một bên vai, lễ dưới hai chân đức Phật, gối phải đặt sát đất, chắp tay hướng về đức Phật, bạch cùng đức Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Vị thiện nam tử này từ đâu đến? Cõi Phật mà vị ấy ở cách đây xa hay gần? Thành tựu công đức, thiện căn như thế nào mà được đức Thế Tôn xưng tán đủ mọi lẽ? [Vì sao] vị ấy lại có thể tán thán biển pháp công đức chẳng thể nghĩ bàn của đức Phật? Chúng con trước nay chưa từng thấy, nghe, kính mong hãy nói cho”).

Trước hết, đức Phật tán thán Địa Tạng Bồ Tát, “mông Thế Tôn chủng chủng xưng thán, phục năng tán Phật bất khả tư nghị công đức pháp hải” (được đức Thế Tôn xưng tán đủ mọi lẽ, [vị ấy] lại có thể tán thán biển pháp công đức chẳng thể nghĩ bàn của đức Phật). Tán thán kiểu ấy, tán thán chẳng thể nghĩ bàn, những kẻ bình phàm sẽ chẳng thể tán thán được. Cớ sao trước nay [chúng con] chưa hề nghe thấy? Chúng con chưa từng nghe thấy vị đại Bồ Tát như thế, từ trước đến nay chưa hề nghe thấy. “Duy nguyện vị thuyết” [nghĩa là] xin đức Thế Tôn hãy giải thích, khai thị cho chúng con. Có lúc khi chúng ta lễ sám xong, có đạo hữu nói: “Sư phụ! Xin hãy khai thị”. Khai thị điều gì? Quý vị có thắc mắc gì? Hãy nêu ra câu hỏi. Hễ quý vị đối trước Phật cầu chỉ dạy, đối trước tượng Phật cầu thỉnh, ắt cần phải có nguyện lực, có mục đích gì. Trước hết, quý vị phải có thắc mắc, chẳng thể hồ đồ dập đầu nói “đức Phật gia trì con” được! Giống như quý vị mắc bệnh gì, cần phải hỏi bác sĩ, thì phải nói rõ căn bệnh. Phải có thắc mắc rồi mới nêu ra câu hỏi.

(Kinh) Thế Tôn cáo viết: “ Chỉ! Thiện nam tử! Như thị Đại Sĩ công đức, thiện căn, nhất thiết thế gian thiên nhân đại chúng, giai bất năng trắc kỳ lượng thiển thâm. Nhược văn Như Lai vị nhữ quảng thuyết như thị Đại Sĩ công đức, thiện căn, nhất thiết thế gian thiên nhân đại chúng, giai sanh mê muộ n, hoặc bất tín thọ ” .

(經)世尊告曰： 「 止！善男子！如是大士功德善根，一切世間天人大眾，皆不能測其量淺深。若聞如來為汝廣說如是大士功德善根，一切世間天人大眾，皆生迷悶，或不信受 」 。

( Kinh: Đức Thế Tôn bảo rằng: “ Thôi đi! Thiện nam tử! Công đức và thiện căn của vị Đại Sĩ như thế, hết thảy đại chúng trời người trong thế gian đều chẳng thể suy lường cạn hay sâu. Nếu nghe Như Lai vì ông rộng nói công đức và thiện căn của vị Đại Sĩ như thế, hết thảy đại chúng trời người trong thế gian sẽ đều mê muộ i, mờ mịt, hoặc chẳng tin nhận ” ).

Đức Phật trả lời Hảo Nghi Vấn Bồ Tát: “Chỉ” ( T hôi đi), tức là ta không trả lời ông, chẳng cần phải hỏi nữa! Vì sao ta không nói cho ông? “Như thị Đại Sĩ”, công đức của vị đại Bồ Tát này, thiện căn do Ngài đã tu, hết thảy đại chúng trời người trong thế gian chẳng thể tin nhận, suy lường mức độ cạn hay sâu của Ngài, sẽ chẳng thể suy lường được! Giả sử ta đem công đức của vị ấy nói cặn kẽ rồi, sẽ có những kẻ sanh lòng nghi báng, hoặc đâm ra mê muộ n, mờ mịt. “Mê muộ n ” ( 迷悶 ) là chẳng thể lý giải!

(Kinh) Thời, Hảo Nghi Vấn phục trùng thỉnh ngôn.

(經)時，好疑問復重請言。

( Kinh: Khi ấy, Hảo Nghi Vấn lại thỉnh lần nữa như sau).

Hảo Nghi Vấn Bồ Tát đã hỏi, đức Phật chẳng đáp. Ngài vẫn muốn thỉnh, thỉnh lần nữa.

(Kinh) “ Duy nguyện Như Lai ai mẫn vị thuyết ” .

(經) 「 唯願如來，哀愍為說 」 。

( Kinh: “ Kính mong đức Như Lai xót thương nói cho ” ).

Đã là như thế, [con vẫn] cầu mong [Như Lai] thương xót hết thảy chúng sanh, nói cho hết thảy chúng sanh. Hễ nói ra, chúng sanh sẽ được phước, “được phước” tức là lìa khổ, được vui. Ngài thỉnh lần nữa. Phàm là thỉnh một lần chẳng nói, chúng ta sẽ thỉnh nữa. Có lúc, đức Phật dù được thỉnh lần nữa, vẫn chẳng nói. Thỉnh lần thứ ba, nhất định là đức Phật sẽ nói. Một rồi hai, hai rồi ba lượt thỉnh, trong rất nhiều bộ kinh, đều là thỉnh từ một đến ba lượt. Kinh Pháp Hoa cũng vậy ; trước hết, đức Phật đáp ứng. Ngài vừa mới đáp ứng sẽ nói, năm ngàn người đang hiện diện đều lui ra, họ chẳng nghe! Chưa đợi đến lúc đức Phật thuyết pháp, họ đã lui về. Các đạo hữu nào đã đọc kinh Pháp Hoa ắt biết chuyện này.

(Kinh) Phật ngôn: “Đế thính! Thiện tư niệm chi.

(經)佛言： 「 諦聽！善思念之。

( Kinh: Đức Phật dạy: “Lắng nghe! Hãy khéo suy niệm).

Đã khải thỉnh lần nữa, quý vị hãy “đế thính” (lắng nghe). Trong phần trước là “đế ngữ, đế kiến” (nói chắc thật, thấy chắc thật), ở đây là “đế thính” . Mỗi lần đức Phật trả lời đều dạy “đế thính” . “Đế thính” là đúng như thật, [hàm ý] hãy lắng nghe đế lý đúng như thật, hãy dụng tâm mà nghe. Đừng dùng tai để nghe! Dùng tai để nghe, sẽ từ tai này lọt sang tai kia, chớ nên! “Đế thính” là mong quý vị hãy tư duy. Chỉ nghe suông là không được, vẫn phải khéo suy niệm, phải khéo quan sát.

(Kinh) Ngô đương vị nhữ lược thuyết thiểu phần.

(經)吾當為汝略說少分。

( Kinh: Ta sẽ vì ông nói đại lược ít phần).

Nếu muốn nói viên mãn công đức của vị Đại Sĩ này, chỉ sợ chẳng thể. Nay chỉ nói đại lược đôi chút. “Thiểu phần” là rất ít.

(Kinh) Như thị Đại Sĩ, thành tựu vô lượng bất khả tư nghị thù thắng công đức.

(經)如是大士，成就無量不可思議殊勝功德。

( Kinh: Bậc Đại Sĩ như thế thành tựu vô lượng công đức thù thắng chẳng thể nghĩ bàn).

Vị Địa Tạng Bồ Tát Đại Sĩ này đã thành tựu công đức thù thắng chẳng thể nghĩ bàn. Tiếp đó, [đức Phật] nêu ra công đức của Đại Sĩ.

(Kinh) Dĩ năng an trụ Thủ Lăng Già Ma thắng tam ma địa, thiện năng ngộ nhập Như Lai cảnh giới, dĩ đắc tối thắng Vô Sanh Pháp Nhẫn, ư chư Phật pháp, dĩ đắc tự tại, dĩ năng kham nhẫn Nhất Thiết Trí vị, dĩ năng siêu độ Nhất Thiết Trí hải, dĩ năng an trụ Sư Tử Phấn Tấn Tràng tam ma địa, thiện năng đăng thượng Nhất Thiết Trí sơn, dĩ năng tồi phục ngoại đạo tà luận, vị dục thành thục nhất thiết hữu tình, sở tại Phật quốc tất giai chỉ trụ. Như thị Đại Sĩ, tùy sở chỉ trụ chư Phật quốc độ, tùy sở an trụ chư tam ma địa, phát khởi vô lượng thù thắng công đức, thành thục vô lượng sở hóa hữu tình .

(經)已能安住首楞伽摩勝三摩地，善能悟入如來境界，已得最勝無生法忍，於諸佛法，已得自在，已能堪忍一切智位，已能超度一切智海，已能安住師子奮迅幢三摩地，善能登上一切智山，已能摧伏外道邪論，為欲成熟一切有情，所在佛國悉皆止住。如是大士，隨所止住諸佛國土，隨所安住諸三摩地，發起無量殊勝功德，成 熟 無量所化有情。

( Kinh: Đã có thể an trụ chánh định Thủ Lăng Già Ma thù thắng, khéo có thể ngộ nhập cảnh giới Như Lai, đã đắc Vô Sanh Pháp Nhẫn tối thắng, đã được tự tại trong các Phật pháp, đã có thể kham nhẫn địa vị Nhất Thiết Trí, đã có thể vượt qua biển Nhất Thiết Trí, đã có thể an trụ trong chánh định Sư Tử Phấn Tấn Tràng, khéo có thể lên núi Nhất Thiết Trí, đã có thể dẹp tan, hàng phục tà luận của ngoại đạo, vì muốn thành thục hết thảy hữu tình, ở trong các cõi Phật đều có thể an trụ. Vị Đại Sĩ như thế hễ an trụ trong các cõi Phật, an trụ trong các môn chánh định, sẽ đều phát khởi vô lượng công đức thù thắng, thành thục vô lượng hữu tình do Ngài giáo hóa).

Trong phần trước, [Hảo Nghi Vấn Bồ Tát] đã thắc mắc: Vị thiện nam tử này từ đâu tới? Ngài là người thuộc cõi Phật nào? Cách thế giới Sa Bà tức là quốc độ giáo hóa của đức Phật [Thích Ca Mâu Ni] bao xa? Ngài thỉnh vấn như thế, đức Phật bèn giải Đáp: “Vị Đại Sĩ này trụ trong quốc độ nào thì quốc độ ấy là nơi Ngài an trụ” . Do vậy, Ngài không nhất định đến từ phương Nam. Kinh Địa Tạng nói là từ phương Nam đến, nhưng theo kinh này nói, chỉ cần cõi Phật nào có địa ngục, chỉ cần có tam đồ, Ngài sẽ đều ở đó. Ngài an trụ ở bất cứ nơi đâu, đều trụ trong tam ma địa. Tam ma địa (Sam ā dhi) là Định, là diệu định. Chúng ta nói tiếp về công đức thù thắng của Ngài.

“Thủ Lăng Già Ma ( Śūraṅgama) thắng tam ma địa” tức là Thủ Lăng Nghiêm tam muội. Trong quá khứ, cách dịch theo lối cũ là Thủ Lăng Nghiêm. Pháp sư Huyền Trang chiếu theo nguyên ý để phiên dịch, nên dịch thành Thủ Lăng Già Ma thắng tam ma địa. Kiện Hành Định trong phần trước cũng có thể dịch là Kiện Tướng Định, [hàm ý] đã thực hiện xong những chuyện ấy. “Cứu cánh Định” là rốt ráo nhất. Đối với các tam muội do đức Phật đã chứng đắc, theo kinh Niết Bàn, quyển thứ hai mươi bảy, Thủ Lăng Nghiêm tam muội có năm tên. Tên gọi thứ nhất là Thủ Lăng Nghiêm tam muội. Tên gọi thứ hai là Bát Nhã Ba La Mật. Bát Nhã Ba La Mật chính là Thủ Lăng Nghiêm tam muội, cũng tức là Thủ Lăng Già Ma thắng tam ma địa như chúng ta vừa đọc trong kinh này. Tên gọi thứ ba là Kim Cang tam muội, đây là danh từ được dùng trong Mật Tông. Tên gọi thứ tư là Sư Tử Hống tam muội. Tên gọi thứ năm là Phật Tánh tam muội.

Bất cứ nghiệp nào đã làm, tức là bất cứ mỗi sự nghiệp do đức Phật đã thực hiện, đều được gọi là tam muội, hành động nào cũng đều gọi như vậy. Nhưng trong một trăm lẻ tám tam muội, có một môn tổng tam muội. Bồ Tát đã trụ trong tam muội ấy, cũng tức là trụ trong môn Định này. Ngài từ sáng sớm luôn trụ trong Định, dùng vô lượng định để độ vô lượng chúng sanh. Dùng môn Định ấy để đến cõi Phật nào hòng độ loại chúng sanh nào, đều chẳng nhất định. Địa Tạng Bồ Tát là như thế đó, mỗi buổi sáng sớm đều nhập vô lượng tam muội để độ vô lượng chúng sanh. Đức Phật nói chút phần như thế đó, thành tựu chúng sanh, công đức chẳng thể nghĩ bàn. Vì sao Địa Tạng Bồ Tát có nhiều công đức dường ấy? Vì Ngài đắc tam muội nhiều ngần ấy. [Trong kinh Thập Luân này, chỉ nêu đại lược] Ngài có hai mươi ba loại Định. Kế đó là những môn Định mà Địa Tạng Bồ Tát đã đắc, còn môn Định này là nói tổng quát.

Vị Đại Sĩ này có thể ngộ nhập cảnh giới của Như Lai, Ngài giống hệt Như Lai, đã đắc Vô Sanh Pháp Nhẫn tối thắng. Vô Sanh Pháp Nhẫn là đã thấy Pháp Tánh, tức bậc Đăng Địa Bồ Tát. Bồ Tát dự vào địa vị Sơ Địa, sẽ chứng đắc từng phần, mãi cho đến khi chứng rốt ráo, tức là Vô Sanh Pháp Nhẫn rốt ráo nhất, tối thắng nhất, thừa nhận các pháp đều vô sanh. Trong phần trước, chúng tôi đã từng nói: Chuyện này rất khó khăn. Chúng ta cho rằng hết thảy các pháp đều có sanh, cũng coi hết thảy các pháp duyên khởi là chân thật. Do vậy, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thấy thứ gì cũng đều là chân thật. Cái đồng hồ có quả lắc này là chân thật, đóa hoa này cũng là chân thật, chẳng thể biết chúng là vô thường, chẳng thể biết các pháp là vô sanh, là nhân duyên. Pháp sanh bởi nhân duyên thì chẳng có tự tánh, nhưng chuyện này chẳng giống như hư không. Vô sanh là “vô sanh, nhưng không gì chẳng sanh”, trong các pháp, sẽ có bản thể của pháp tánh sanh. Tùy tiện lấy bất cứ một pháp nào, không gì chẳng phải là pháp giới.

Đối với vấn đề này, tôi gần như hơn hai mươi mấy năm dài chẳng thể lý giải. Kinh Hoa Nghiêm luôn nói Có; trước nay, kinh Hoa Nghiêm chưa hề nói Không. Hoa Nghiêm là Có, như vô biên thế giới, thứ gì cũng đều là vô biên, thứ gì cũng đều có! Sau hai mươi năm, tôi mới dần dần hiểu đôi chút! Tôi nêu ra một thí dụ, “chuyển đại pháp luân trong một vi trần”, tức là đức Phật ở trong một hạt vi trần mà nói đại pháp luân. Như vậy là trong hai vi trần có hai vi trần số cõi nước, hai [vi trần số] cõi sẽ có chẳng thể nghĩ tưởng chư Phật. Trong mỗi vi trần, có vô cùng vô tận cõi Phật. Mỗi cõi Phật lại có Phật thành đạo trong ấy, được hải hội vây quanh, có các đại Bồ Tát. Sao vi trần lại có sức mạnh to ngần ấy? Bản thân nó là Không, cho nên trong một hạt vi trần chẳng phải là Hữu, tức là quang minh trí huệ Bát Nhã. Hôm qua, pháp sư Hoằng Giác có nói về Chiếu. Hạt vi trần chính là Chiếu, tức là trí huệ có thể chiếu soi. Hễ chiếu thì thứ gì cũng đều được gộp vào trong ấy. Chẳng có suy tưởng, nghĩ nhớ, chẳng có phân biệt, chẳng nhờ vào phân biệt, chẳng nhờ vào hành động. Kinh Hoa Nghiêm toàn là nghĩa lý như thế đó. Có kẻ bảo kinh Kim Cang là Không, kinh Hoa Nghiêm là Hữu, sai lầm mất rồi! Kinh Kim Cang chẳng Không, mà kinh Hoa Nghiêm cũng chẳng Có! Kinh Hoa Nghiêm dạy “Bát Nhã Không cũng là bất không” . Kinh Hoa Nghiêm nói như vậy, chứa đựng nghĩa lý như thế, hòng làm cho quý vị ngộ hết thảy các pháp.

Tâm Kinh dạy “bất tăng, bất giảm, bất cấu, bất tịnh” cũng có ý nghĩa tương tự. Hiện thời, có một loại nam kỹ (male prostitute). Trong quá khứ cũng có nam kỹ viện, họ được gọi là “tướng công” . Tại Bắc Kinh, quý vị chẳng thể gọi người khác là “tướng công”, gọi như thế là chửi mắng người ta. Tại Bắc Kinh thuở đó, nếu quý vị đi giày có rồng xanh vờn quanh, láng mướt, da dẻ tươi nhuận, người khác vừa nhìn liền biết gã trai trẻ ấy là “tướng công”, cũng là nam kỹ. Nếu là nữ thì là kỹ nữ. Kinh Hoa Nghiêm nói Thiện Tài đồng tử đến tham yết cô Bà Tu Mật Đa (Vasumitra), cô ta là kỹ nữ. Mọi người đều bảo: “Đồng tử này có đạo đức đầy đủ dường ấy, cớ sao tìm kỹ nữ?” Kinh Hoa Nghiêm là “nhiễm tịnh như nhau” . Quý vị vừa tiếp xúc cô Bà Tu Mật Đa, sẽ khai ngộ. Ai tiếp xúc cô ta, nắm tay cô ta, hôn cô ta, ôm ấp cô ta, liền thành đạo. Tiếc là chúng ta chẳng có phước báo ấy. Chúng ta trông thấy cô ta bèn chạy tuốt! Do chạy tuốt nên chẳng đạt được phước báo ấy, vì chúng ta dùng cái tâm phân biệt để nhìn!

Cảnh giới của kinh Hoa Nghiêm là cảnh giới như thế đó, toàn thể là trí huệ Bát Nhã. Như vua Vô Yếm Túc giết người chẳng chán. Quý vị thấy đó, Thiện Tài đồng tử đến tham yết nhà vua, trong tâm dấy nghi hoặc, đó là thiện tri thức ư? Treo lủng lẳng đùi người, não người, quả thật là cả đống chi thể bị chia cắt, giống như tới phòng giải phẫu trong bệnh viện. Vua Vô Yếm Túc đang độ chúng sanh, Ngài khiến cho quý vị chẳng dấy lên tâm phân biệt, phải sanh khởi trí vô phân biệt. Đấy mới là cảnh giới Hoa Nghiêm. Quý vị đ ọc kinh Hoa Nghiêm thì phải đọc như vậy.

Kinh Hoa Nghiêm là gì? Hoàn toàn là trí Bát Nhã, Không và Hữu bất nhị. Quý vị phải lý giải “Không và Hữu bất nhị” thì mới có thể tiến nhập. Do vậy, Vô Sanh Pháp Nhẫn là biết các pháp vô sanh, vô sanh cũng vô diệt. Vô sanh, vô diệt, vô hình, vô tướng. Phàm hết thảy hình tướng, bản thể của chúng vốn là Không, chúng ta nói đại lược là Vô Sanh Pháp Nhẫn. Ngài (Địa Tạng Bồ Tát) có thể tự tại giống như chư Phật, thật sự đạt được tự tại, đã có thể kham nhẫn địa vị Nhất Thiết Trí. Câu nào trong đoạn kinh văn này cũng đều nhằm nói Địa Tạng Bồ Tát đã bình đẳng với chư Phật, đã thành Phật. Ngài có thể vượt qua biển Nhất Thiết Trí, đã có thể an trụ trong Sư Tử Phấn Tấn Tràng tam muội, đó cũng là pháp môn Đại Bi. Pháp môn Như Huyễn Đại Bi được gọi là Sư Tử Phấn Tấn tam muội.

“Thiện năng đăng thượng Nhất Thiết Trí sơn” ( K héo có thể lên núi Nhất Thiết Trí): Đây là cách nói hình dung, ví như đã có thể dẹp tan, hàng phục tà luận của ngoại đạo. Nhìn từ phương diện cứu cánh liễu nghĩa, hễ cái tâm vượt ra ngoài đạo, chấp lấy pháp ngoài tâm thì là tà luận. Ngoài tâm chẳng có pháp, ngoài hết thảy các pháp cũng chẳng có tâm!

“Vị dục thành thục nhất thiết hữu tình cố” ( V ì muốn thành thục hết thảy hữu tình): Do muốn thành thục hết thảy hữu tình, cho nên tùy thuận thị hiện thiện xảo. Bất cứ quốc độ nào Ngài an trụ thì nơi đó là Phật quốc độ của Ngài. Do vậy, trong phần trước, Hảo Nghi Vấn Bồ Tát hỏi Ngài cư trụ trong cõi Phật nào, [câu trả lời sẽ là] chẳng có! Địa Tạng Bồ Tát là ai? Cõi Phật của Ngài là như thế nào? Kinh Địa Tạng chẳng nói, kinh Thập Luân nói tường tận như thế này: Phàm tất cả các cõi Phật, Ngài đều trụ trong ấy. Bậc Đại Sĩ như thế, ở bất cứ cõi Phật nào, cũng đều an trụ trong các tam ma địa, phát khởi vô lượng công đức thù thắng, thành thục vô lượng hữu tình do Ngài hóa độ.

(Kinh) Như thị Đại Sĩ, tùy trụ như thị chư Phật quốc độ. Nhược nhập Năng Phát Trí Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai tất đồng kiến chư tam ma địa sở hành cảnh giới.

(經)如是大士，隨住如是諸佛國土。若入能發智定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆悉同見諸三摩地所行境界。

( Kinh: Vị Đại Sĩ như thế, hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu có thể nhập Năng Phát Trí Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật đó đều thấy cảnh giới sở hành của các tam ma địa).

Bất luận trụ trong cõi Phật nào, “tùy trụ như thị chư Phật quốc độ” (hễ trụ trong các cõi Phật như thế), Ngài sẽ nhập môn Định nào để hóa độ hết thảy chúng sanh? Tiếp theo đây, [đức Phật] sẽ liệt kê tất cả hai mươi ba môn Định. Nếu Địa Tạng Bồ Tát trụ trong quốc độ này, Ngài sẽ nhập Năng Phát Trí Định trong quốc độ ấy. Do trụ trong định lực đó, Ngài sẽ khiến cho tất cả hữu tình trong quốc độ ấy cùng nhập môn Phát Trí tam ma địa. Tiếp theo đây là một môn định khác trong một cõi Phật khác.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Vô Biên Trí Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, tùy kỳ sở ưng, năng dĩ vô lượng thượng diệu cúng cụ, cung kính cúng dường chư Phật Thế Tôn. Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Thanh Tịnh Trí Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai tất đồng kiến chư dục cảnh giới vô lượng quá hoạn, tâm đắc thanh tịnh.

(經)隨住如是諸佛國土，若入具足無邊智定，由此定力，令彼佛土一切有情，隨其所應，能以無量上妙供具，恭敬供養諸佛世尊。隨住如是諸佛國土，若入具足清淨智定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆悉同見諸欲境界無量過患，心得清淨。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Vô Biên Trí Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy, tùy theo lẽ đáng nên, có thể dùng vô lượng vật cúng thượng diệu cung kính cúng dường chư Phật Thế Tôn. Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Thanh Tịnh Trí Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy thảy đều cùng thấy vô lượng lỗi lầm, tai họ a của các dục cảnh giới, tâm được thanh tịnh).

Ngài đã nhập Cụ Túc Thanh Tịnh Trí Định, sẽ hiển hiện lỗi lầm, tai hại của dục. Dục bao gồm rất nhiều thứ, chẳng hạn như tham dục. Nhưng đây là Thanh Tịnh Trí Định, do sức của Thanh Tịnh Trí Định, có thể khiến cho hữu tình chúng sanh nhận biết các lỗi lầm, họa hại trong cảnh dục, họ sẽ chẳng tham đắm hết thảy các dục, chẳng dấy lên dục niệm, tâm được thanh tịnh, có thể khiến cho hết thảy hữu tình đạt được thanh tịnh. Đó là một loại.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Tàm Quý Trí Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai đắc cụ túc tăng thượng tàm quý, ly chư ác pháp, tâm vô vong thất.

(經)隨住如是諸佛國土，若入具足慚愧智定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆得具足增上慚愧，離諸惡法，心無忘失。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Tàm Quý Trí Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật đều được trọn đủ hổ thẹn tăng thượng, lìa các pháp ác, tâm chẳng quên mất).

Phải sanh khởi lòng hổ thẹn, phải có trí huệ. Chúng ta bái sám, hằng ngày nói “không hổ, không thẹn”, lại làm rất nhiều chuyện sai trái, chẳng có một tí hổ thẹn nào, còn cho đó là chánh xác. Đấy là lừa dối rất rõ rệt! Có kẻ nào chấp trước dục cảnh, do sức của môn Định do Bồ Tát đã nhập, dục vọng sẽ nhẹ bớt, thậm chí đoạn dứt. Vì thế, Bồ Tát nhập môn Định này khiến cho chúng sanh hữu duyên với Ngài trong cõi Phật ấy có thể trọn đủ cái tâm thanh tịnh. Khi ngài nhập Cụ Túc Tàm Quý Trí Định, chúng sanh trong cõi Phật ấy đều sanh khởi cái tâm tàm quý (hổ thẹn). “Tàm” ( 慚 ) là sám hối quá khứ, “quý” ( 愧 ) là thẹn với tương lai, trong tương lai trọn chẳng làm nữa. Hổ thẹn bao gồm hai loại ý nghĩa, phải sanh khởi cái tâm hổ thẹn. Sám hối vì quý vị vừa mới làm chuyện rất sai trái, hổ thẹn sau này ta trọn chẳng thể làm nữa. Địa Tạng Bồ Tát ở trong cõi Phật ấy, dùng Tàm Quý Trí Định, do sức của môn Định ấy, có thể khiến cho hữu tình trong cõi Phật ấy đều trọn đủ lòng hổ thẹn vô thượng, hổ thẹn tăng trưởng. Đối với chư Phật và Bồ Tát, bản thân các vị đại Bồ Tát cũng thường hổ thẹn, thường cảm thấy chính mình vẫn chẳng thể giống như Phật, vẫn chưa thể lập tức thành Phật. Các Ngài cũng có tâm hổ thẹn. Hổ thẹn có sâu và cạn. Chẳng phải là các vị ấy đã thắc mắc Địa Tạng Bồ Tát có trí lực gì ư? Vì sao trong quá khứ chúng con chẳng nghe thấy? Đức Phật bảo các Ngài: “Do các ông vô duyên với Ngài”. Địa Tạng Bồ Tát ở bất cứ quốc độ nào, nhập bất cứ môn Định nào, độ bất cứ chúng sanh nào.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Chư Thừa Minh Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai đắc thiện xảo Thiên Nhãn Trí Thông, Túc Trụ Trí Thông, Tử Sanh Trí Thông, liễu đạt thử thế, tha thế nhân quả.

(經)隨住如是諸佛國土，若入具足諸乘明定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆得善巧天眼智通，宿住智通，死生智通，了達此世，他世因果。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Chư Thừa Minh Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy đều đắc thiện xảo Thiên Nhãn Trí Thông, Túc Trụ Trí Thông, Tử Sanh Trí Thông, thông đạt nhân quả trong đời này và đời khác).

“Chư Thừa Minh Định”: Hoặc là Thanh Văn Thừa, Duyên Giác Thừa, hoặc Bồ Tát Thừa, Địa Tạng Bồ Tát nương vào môn Chư Thừa Minh Định này, khiến cho hết thảy hữu tình có thể thiện xảo đạt được Thiên Nhãn Thông, Tha Tâm Thông, liễu sanh tử, trí thông đạt sanh tử. “Sanh diệt” nghĩa là vô thường, vốn chẳng có. Dựa vào định lực để quán vô thường, sẽ đều chứng đắc Bát Nhã Không. Nói chung, họ có thể biết nhân quả thế gian và xuất thế gian.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Vô Ưu Thần Thông Minh Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai ly nhất thiết sầu ưu, hôn muội.

(經)隨住如是諸佛國土，若入無憂神通明定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆離一切愁憂，昏昧。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Vô Ưu Thần Thông Minh Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật đó đều lìa hết thảy sầu ưu, tối tăm).

Trong quốc độ Địa Tạng Bồ Tát đã trụ, Ngài nhập Vô Ưu Thần Thông Minh Định. Do sức của môn Định ấy, có thể khiến cho hữu tình trong cõi Phật đó chẳng ưu sầu, không buồn rầu, không lo lắng, sáng suốt, tĩnh lặng, chẳng tối tăm, mờ mịt. “Hôn muội” ( 昏昧 ) là tối tăm. Ở trong tối tăm thì còn thông suốt điều gì được nữa? Vì không hôn ám, cho nên họ có thể lìa hết thảy ưu sầu, biết ưu sầu khổ não là giả, chỉ là vọng niệm tơi bời!

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Thắng Thông Minh Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai đắc cụ túc thần thông thiện xảo.

(經)隨住如是諸佛國土，若入具足勝通明定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆得具足神通善巧。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Thắng Thông Minh Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy đều được trọn đủ thần thông hay khéo).

Thần thông là tâm. “Thần” ( 神 ) là thiên tâm, cũng chính là cái tâm tự nhiên của chúng ta. “Thông” ( 通 ) là tất cả trí huệ của chúng ta. “Huệ” ( 慧 ): Thông minh huệ tánh. Quý vị do cái tâm minh tịnh (sáng suốt, thanh tịnh) chẳng thể nghĩ bàn, sanh ra một thứ trí huệ phương tiện thiện xảo, đó gọi là “thần thông” . Thần thông là phương tiện thiện xảo. Bồ Tát nhập môn Định này, chúng sanh trong quốc độ ấy đều trọn đủ thần thông thiện xảo.

Nay Địa Tạng Bồ Tát đang ở trong thế giới này của chúng ta, sáng sớm mỗi ngày nhập Cụ Túc Thắng Thông Minh Định, chúng ta có đạt được thần thông thiện xảo hay chăng? Nếu Bồ Tát ở trong một quốc độ nào, vừa nhập môn Định nào, chúng sanh trong quốc độ ấy đều có thể đạt được điều ấy. [Vậy mà] Địa Tạng Bồ Tát ở trong quốc độ này, vì sao chúng ta vẫn chẳng thể đạt được? Hãy tham cứu đi! Chúng ta có duyên với Địa Tạng Bồ Tát hay không? Chẳng có duyên! Nay chúng ta niệm kinh Địa Tạng, hằng ngày niệm thánh hiệu Địa Tạng, rất hữu duyên, Địa Tạng Bồ Tát nhập nhiều môn Định như vậy, vì sao ta một môn cũng chẳng đạt được? Hãy tham cứu đi! Chính mình hãy tư duy, quán tưởng một phen, vì sao vậy?

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Phổ Chiếu Chư Thế Gian Định, do thử Đ ịnh lực, linh thập phương giới, ly chư hôn ám, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, phổ kiến thập phương chư Phật quốc độ. Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Chư Phật Đăng Cự Minh Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, xả tà quy y, quy chánh Tam Bảo.

(經)隨住如是諸佛國土，若入普照諸世間定，由此定力，令十方界，離諸昏暗，令彼佛土一切有情，普見十方諸佛國土。隨住如是諸佛國土，若入諸佛燈炬明定，由此定力，令彼佛土一切有情，舍邪歸依，歸正三寶。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Phổ Chiếu Chư Thế Gian Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho mười phương cõi lìa các tối tăm, khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy thấy trọn khắp các cõi Phật trong mười phương. Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Chư Phật Đăng Cự Minh Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy bỏ tà quy y, nương về Tam Bảo chân chánh).

Phổ Chiếu Chư Thế Gian Định (môn Định chiếu khắp các thế gian) và Chư Phật Đăng Cự Minh Định (môn Định đèn đuốc sáng của chư Phật), hai thứ Định mọi người đều hiểu rõ, nên tôi không thuyết minh thêm nữa.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Kim Cang Quang Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ, sở hữu nhất thiết Tiểu Luân Vi Sơn, Đại Luân Vi Sơn, Tô Mê Lô Sơn, cập chư dư sơn, khê, giản, câu, hác, ngõa, lịch, độc thích, chư uế thảo mộc, giai tất bất hiện, linh bỉ Phật độ, sở hữu nhất thiết chúng tà cổ độc, chư ác trùng thú, tai hoạnh, dịch lệ, hôn ám trần cấu, bất tịnh xú uế, tất giai tiêu diệt, linh bỉ Phật độ, địa bình như chưởng, chủng chủng gia tường tự nhiên dũng hiện, thanh tịnh thù thắng, chúng tướng trang nghiêm.

(經)隨住如是諸佛國土，若入金剛光定，由此定力，令彼佛土，所有一切小輪圍山，大輪圍山，蘇迷盧山，及諸餘山，溪澗溝壑，瓦礫毒刺，諸穢草木，皆悉不現，令彼佛土，所有一切眾邪蠱毒，諸惡蟲獸，災橫疫癘，昏暗塵垢，不淨臭穢，悉皆銷滅，令彼佛土，地平如掌，種種嘉祥自然踴現，清淨殊勝，眾相莊嚴。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Kim Cang Quang Định, do sức của môn Định ấy, khiến cho tất cả hết thảy núi Tiểu Luân Vi, núi Đại Luân Vi, núi Tô Mê Lô (núi Tu Di), và các núi khác, khe, ngòi, rãnh, kẽm núi, ngói, sỏi, gai độc, các thảo mộc nhơ uế trong cõi Phật ấy, thảy đều chẳng hiện, khiến cho hết thảy các cổ độc tà vạy, các trùng thú ác, tai ương ngang trái, bệnh dịch, bụi nhơ tăm tối, hôi nhơ chẳng sạch trong cõi Phật ấy, thảy đều tiêu diệt, khiến cho cõi Phật ấy đất phẳng như lòng bàn tay, các thứ tốt lành tự nhiên ồ ạt hiện ra, thanh tịnh thù thắng, các tướng trang nghiêm).

Môn Định này có tên là Kim Cang Quang Định. Khi nhập môn Định này, trong quốc độ ấy có Đại Luân Vi Sơn, Tiểu Luân Vi Sơn, Tô Mê Lô Sơn (cũng là núi Diệu Cao), trong những núi ấy có khe nước, có ngòi rãnh, có cao thấp, lại còn có gạch, sỏi, gai độc, cỏ cây dơ bẩn, có hoa cỏ, cây cối độc địa, những thứ ấy đều chẳng xuất hiện nữa. Các chúng sanh trong thế giới ấy sẽ chẳng bị trúng phải các thứ tà độc, trùng độc, cho đến chẳng bị ác trùng, ác thú xâm hại, thậm chí những thứ bụi bặm tối tăm, những thứ hôi nhơ bất tịnh đều tiêu mất. Do sức của môn Kim Cang Quang Định, khiến cho đất trong quốc độ ấy bằng phẳng như lòng bàn tay, đủ loại hiện tượng tốt lành tự nhiên ồ ạt xuất hiện, thanh tịnh thù thắng, các tướng trang nghiêm. Khi Địa Tạng Bồ Tát nhập Kim Cang Quang Định trong quốc độ ấy, khiến cho quốc độ ấy sanh ra các thứ biến hóa đó.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Trí Lực Nan Tồi Phục Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết ma vương, cập chư quyến thuộc, giai tất kinh bố, quy y Tam Bảo.

(經)隨住如是諸佛國土，若入智力難摧伏定，由此定力，令彼佛土一切魔王及諸眷屬，皆悉驚怖，歸依三寶。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Trí Lực Nan Tồi Phục Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy ma vương và các quyến thuộc trong cõi Phật ấy thảy đều kinh sợ, quy y Tam Bảo).

Nếu Địa Tạng Bồ Tát dùng môn Trí Lực Nan Tồi Phục Định (trí lực khó thể dẹp tan) này, hễ vừa nhập thì do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho ma vương và quyến thuộc của hắn trong cõi nước ấy sanh lòng hoảng sợ, đều quy y Tam Bảo. Ma vương sanh lòng hoảng sợ sẽ chẳng não hại người khác.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Điện Quang Minh Định, do thử Định lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai tất viễn ly hậu thế khủng bố, đắc pháp an ủy .

(經)隨住如是諸佛國土，若入電光明定 ，由此定力，令彼佛土一切有情 ，皆悉遠離後世恐怖，得法安慰。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Điện Quang Minh Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy thảy đều xa lìa sự sợ hãi trong đời sau, được sự an ủi nơi pháp).

Vì được Điện Quang Minh Định an ủi, thoát ly tam đồ, vĩnh viễn chẳng bị sợ hãi. Điện Quang Minh Định là pháp chẳng thể nghĩ bàn, có thể đạt được sự an ủi bởi pháp trí.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Thượng Diệu Vị Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, tùy niệm giai đắc ẩm thực sung túc.

(經)隨住如是諸佛國土，若入具足上妙味定，由此定力，令彼佛土一切有情，隨念皆得飲食充足。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Thượng Diệu Vị Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật đó, thuận theo ý niệm đều được thức ăn sung túc).

Thượng Diệu Vị Định cũng là ăn uống ngon lành. [Môn Định này] khiến cho chúng sanh trong quốc độ ấy có thể đạt được diệu vị thù thắng, tất cả các thức ăn đều sung túc, đều ngon lành. Sanh vào Lục Dục Thiên, thức ăn của quý vị chẳng cần đầu bếp, nghĩ gì bèn có nấy. Chỉ cần tưởng món gì, món ấy bèn hiện hữu. Sanh lên trời sẽ có năng lực ấy, huống hồ lại được Bồ Tát nhập Định gia trì.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Thắng Tinh Khí Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ, nhất thiết hữu tình, vô bất giai đắc tăng thượng lực thế, ly chư bệnh khổ.

(經)隨住如是諸佛國土，若入具足勝精氣定，由此定力，令彼佛土，一切有情，無不皆得增上力勢，離諸病 苦。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Thắng Tinh Khí Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy, không ai chẳng đều tăng thượng thế lực, lìa các bệnh khổ).

Bệnh khổ gì cũng đều chẳng có, đấy là do sức Thắng Tinh Khí Định của Địa Tạng Bồ Tát.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Thượng Diệu Chư Tư Cụ Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, tùy nhạo giai đắc sàng, tòa, phu cụ, y phục, bảo sức, chư tư thân cụ, vô sở phạp thiểu, thù diệu đoan nghiêm, thậm khả ái nhạo.

(經)隨住如是諸佛國土，若入上妙諸資具定，由此定力，令彼佛土一切有情 ，隨樂皆得床座敷具 ，衣服寶飾，

諸資身具，無所乏少，殊妙端嚴，甚可愛樂。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Thượng Diệu Chư Tư Cụ Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy, tùy theo lòng yêu thích, đều được giường, tòa, đồ trải, y phục, vật trang hoàng báu, các vật cần dùng cho cuộc sống không bị thiếu khuyết, đoan nghiêm, đẹp đẽ lạ lùng, hết sức đáng yêu mến).

Thượng Diệu Chư Tư Cụ Định: Do sức của môn Định này, khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy, tất cả các thứ giường, tòa, đồ dùng, cơm áo, bàn, ghế, ghế dài, đều là thượng diệu chẳng thể nghĩ bàn. Cho đến quần áo, vật trang hoàng báu, tất cả các vật dụng cần dùng trong cuộc sống đều chẳng hề thiếu thốn, lại còn toàn là những thứ thượng diệu.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Vô Tránh Trí Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, thân tâm dũng kiện, viễn ly nhất thiết oán tắng hệ phược, hòa thuận, hoan ngu, ái nhạo cụ túc, Thí, Giới, an nhẫn, dũng mãnh, tinh tấn, tâm vô tán loạn, thành tựu trí huệ.

(經)隨住如是諸佛國土，若入無諍智定，由此定力，令彼佛土一切有情，身心勇健，遠離一切怨憎繫縛，和順歡娛，愛樂具足，施、戒、安忍、勇猛精進，心無散亂，成就智慧。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Vô Tránh Trí Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy, thân tâm mạnh mẽ, xa lìa hết thảy oán ghét trói buộc, hòa thuận, vui sướng, yêu mến trọn đủ, Thí, Giới, an nhẫn, dũng mãnh tinh tấn, tâm chẳng tán loạn, thành tựu trí huệ).

Nhập Vô Tránh Trí Định, “Tránh” ( 諍 ) là đấu tranh. Do có trí huệ, nên khi nhập môn Định này, sẽ do sức của môn Định này mà chúng sanh trong cõi ấy, thân tâm mạnh mẽ, xa lìa hết thảy oán ghét trói buộc, hòa thuận, hoan hỷ, trọn đủ những điều yêu thích. Do vậy bèn đầy đủ các hạnh bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, Thiền Định, Bát Nhã, sáu môn Ba La Mật đều trọn đủ. Do tâm chẳng tán loạn, nên trọn đủ trí huệ Bát Nhã, thành tựu trí huệ.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Năng Dẫn Thắng Dũng Dược Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai thọ vô lượng thắng diệu hoan hỷ.

(經)隨住如是諸佛國土，若入能引勝踴躍定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆受無量勝妙歡喜。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Năng Dẫn Thắng Dũng Dược Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy đều hưởng vô lượng hoan hỷ thù thắng nhiệm

mầu).

Khiến cho các hữu tình đều có thể hưởng thụ vô lượng niềm hoan hỷ thù thắng nhiệm mầu. Đấy là Thắng Dũng Dược Định.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Thế Lộ Quang Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, đắc Vô Ngại Trí, năng tu chủng chủng thanh tịnh sự nghiệp. Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Thiện Trụ Thắng Kim Cang Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai đắc chư căn cụ túc vô khuyết, thường nhạo viễn ly, kỳ tâm tịch tĩnh. Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Tăng Thượng Quán Thắng Tràng Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai thâm ha yếm tự ác nghiệp quá, hàm thiện hộ trì thập thiện nghiệp đạo, sanh thiên yếu lộ.

(經)隨住如是諸佛國土，若入具足世路光定，由此定力，令彼佛土一切有情，得無礙智，能修種種清淨事業。隨住如是諸佛國土，若入善住勝金剛定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆得諸根具足無缺，常樂遠離，其心寂靜。隨住如是諸佛國土，若入增上觀勝幢定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆深呵厭自惡業過，咸善護持十善業道，生天要路。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Thế Lộ Quang Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy đắc Vô Ngại Trí, có thể tu các thứ sự nghiệp thanh tịnh. Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Thiện Trụ Thắng Kim Cang Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy đều được các căn đầy đủ, chẳng thiếu khuyết, thường thích xa lìa, tâm họ tịch tĩnh. Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Tăng Thượng Quán Thắng Tràng Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy đều chê trách, chán nhàm sâu xa lỗi lầm ác nghiệp của chính mình, đều khéo hộ trì thập thiện nghiệp đạo là con đường trọng yếu để sanh lên cõi trời).

Khi Địa Tạng Bồ Tát nhập các môn Định này, chúng sanh trong các quốc độ được Ngài giáo hóa sẽ có thể chẳng tạo ác nghiệp, tăng trưởng thiện nghiệp, hành theo thiện đạo là đường lối để sanh lên cõi trời.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Cụ Túc Từ Bi Thanh Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, giai tất phát khởi từ tâm, bi tâm, vô oán hại tâm, phổ bình đẳng tâm, cánh tương lợi ích an lạc chi tâm.

(經)隨住如是諸佛國土，若入具足慈悲聲定，由此定力，令彼佛土一切有情，皆悉發起慈心悲心，無怨害心，普平等心，更相利益安樂之心。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Cụ Túc Từ Bi Thanh Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong cõi Phật ấy thảy đều phát khởi từ tâm, bi tâm, tâm chẳng oán hại, tâm bình đẳng trọn khắp, và tâm tạo lợi ích an lạc lẫn nhau).

Địa Tạng Bồ Tát nhập môn Từ Bi Thanh Định này, khiến cho hết thảy hữu tình trong quốc độ ấy đều phát khởi từ tâm và bi tâm, chưa hề có lòng oán hại, chẳng có tâm tổn hại kẻ khác, tâm bình đẳng trọn khắp.

(Kinh) Tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Dẫn Tập Chư Phước Đức Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết hữu tình, ly chư đấu tránh, tật dịch, cơ cẩn, phi thời phong vũ, khổ, sáp, tân, toan, chư ác sắc xúc, tất giai tiêu diệt. Như thị Đại Sĩ, tùy trụ như thị chư Phật quốc độ, nhược nhập Hải Điện Quang Định, do thử Đ ịnh lực, linh bỉ Phật độ nhất thiết đại địa chúng bảo hợp thành, nhất thiết quá hoạn giai tất viễn ly, chủng chủng bảo thụ, y thụ, khí thụ, chư anh lạc thụ, hoa thụ, quả thụ, chư âm nhạc thụ, vô lượng nhạc cụ, châu biến trang nghiêm. Dĩ yếu ngôn chi, thử thiện nam tử ư nhất nhất nhật, mỗi thần triêu thời, vị dục thành thục chư hữu tình cố, nhập Căng Già hà sa đẳng chư Đ ịnh.

(經)隨住如是諸佛國土，若入引集諸福德定，由此定力，令彼佛土一切有情，離諸斗諍，疾疫，饑饉，非時風雨，苦澀辛酸，諸惡色觸，悉皆銷滅。如是大士，隨住如是諸佛國土，若入海電光定，由此定力，令彼佛土一切大地眾寶合成，一切過患皆悉遠離，種種寶樹，衣樹，器樹，諸瓔珞樹，華樹，果樹，諸音樂樹，無量樂具，週徧莊嚴。以要言之，此善男子於一一日，每晨朝時，為欲成熟諸有情故，入殑伽河沙等諸定。

( Kinh: Hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Dẫn Tập Chư Phước Đức Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy hữu tình trong các cõi Phật ấy lìa các tranh chấp, tật dịch, đói kém, mưa gió trái thời, đắng, chát, cay, chua, các sắc và sự xúc chạm xấu ác, thảy đều tiêu diệt. Bậc Đại Sĩ như thế hễ trụ trong các cõi Phật như thế, nếu nhập Hải Điện Quang Định, do sức của môn Định ấy, sẽ khiến cho hết thảy đại địa trong cõi Phật ấy đều do các thứ báu hợp thành, hết thảy lầm lỗi, họa hoạn thảy đều xa lìa, các thứ cây báu, cây y phục, cây vật dụng, cây các chuỗi anh lạc, cây hoa, cây quả, cây các thứ âm nhạc, vô lượng nhạc cụ đều trang nghiêm trọn khắp. Nói tổng quát, vị thiện nam tử này hằng ngày vào lúc sáng sớm, vì muốn thành thục các hữu tình mà nhập các môn Định nhiều như cát sông Hằng).

Ở đây nêu ra hai mươi ba loại Định, vào lúc sáng sớm, Địa Tạng Bồ Tát sẽ nhập Định nhiều như số cát trong sông Hằng như vậy, chẳng phải chỉ là hai mươi ba loại định, mà là các môn Định nhiều như cát sông Hằng, vô lượng môn Định.

(Kinh) Tùng Định khởi dĩ, biến ư thập phương chư Phật quốc độ, thành thục nhất thiết sở hóa hữu tình, tùy kỳ sở ưng, lợi ích an lạc. Thử thiện nam tử, dĩ ư vô lượng vô số đại kiếp, Ngũ Trược ác thời, vô Phật thế giới, thành thục hữu tình.

(經)從定起已，遍於十方諸佛國土，成熟一切所化有情，隨其所應，利益安樂。此善男子，已於無量無數大劫，五濁惡時，無佛世界，成熟有情。

( Kinh: Từ Định xuất, trọn khắp các cõi Phật trong mười phương, thành thục hết thảy hữu tình được hóa độ, tùy theo căn cơ thích hợp mà tạo lợi ích an lạc. Vị thiện nam tử ấy đã trong vô lượng vô số đại kiếp, nhằm thời ác Ngũ Trược, ở trong thế giới không có Phật để thành thục hữu tình).

Vị Đại Sĩ này, tức vị thiện nam tử này, đã trong vô lượng kiếp, nhằm thuở Kiếp Trược, Kiến Trược, Phiền Não Trược, Chúng Sanh Trược, và Mạng Trược mà lợi ích chúng sanh. Nhằm lúc chẳng có Phật xuất thế, Ngài cũng lợi ích chúng sanh. Quá khứ là như vậy, mà hiện tại cũng là như vậy.

(Kinh) Phục ư đương lai quá ư thị số . H oặc hữu thế giới, đao binh kiếp khởi, hại chư hữu tình, thử thiện nam tử kiến thị sự dĩ, ư thần triêu thời, dĩ chư Định lực, trừ đao binh kiếp, linh chư hữu tình hỗ tương từ mẫn. Hoặc hữu thế giới dịch bệnh kiếp khởi, hại chư hữu tình, thử thiện nam tử kiến thị sự dĩ, ư thần triêu thời, dĩ chư Định lực, trừ dịch bệnh kiếp, linh chư hữu tình giai đắc an lạc. Hoặc hữu thế giới cơ cẩn kiếp khởi, hại chư hữu tình, thử thiện nam tử kiến thị sự dĩ, ư thần triêu thời, dĩ chư Định lực, trừ cơ cẩn kiếp, linh chư hữu tình giai đắc bão mãn.

(經)復於當來過於是數。或有世界，刀兵劫起，害諸有情，此善男子見是事已，於晨朝時，以諸定力，除刀兵劫，令諸有情互相慈愍。或有世界疫病劫起，害諸有情，此善男子見是事已，於晨朝時，以諸定力，除疫病劫，令諸有情皆得安樂。或有世界饑饉劫起，害諸有情，此善男子見是事已，於晨朝時，以諸定力，除饑饉劫，令諸有情皆得飽滿。

( Kinh: Lại trong tương lai vượt quá số ấy . N ếu có thế giới chiến tranh dấy lên, hại các hữu tình, vị thiện nam tử này thấy chuyện ấy rồi, vào lúc sáng sớm, dùng các Định lực trừ kiếp đao binh, khiến cho các hữu tình từ ái, thương xót lẫn nhau.

Hoặc có thế giới khi kiếp dịch bệnh nổi lên, hại các hữu tình, vị thiện nam tử này thấy chuyện ấy rồi, vào lúc sáng sớm, dùng các Định lực, trừ kiếp dịch bệnh, khiến cho các hữu tình đều được yên vui. Hoặc có thế giới lúc kiếp đói kém nổi lên, hại các hữu tình, vị thiện nam tử này thấy chuyện ấy rồi, vào lúc sáng sớm, dùng các Định lực trừ kiếp đói kém, khiến cho các hữu tình đều được no đủ).

“Phục ư đương lai” chính là tương lai. “Quá ư thị số” nghĩa là còn nhiều hơn con số trước kia. Hoặc là có thế giới, “đao binh kiếp khởi, hại chư hữu tình” (kiếp đao binh dấy lên, hại các hữu tình), thế giới này chưa hề có một ngày nào không có chiến tranh, chẳng hề không nghe đến lửa đạn. Hiện thời chính là lúc kiếp đao binh nổi lên, tổn hại hữu tình. Địa Tạng Bồ Tát thấy chuyện này, vào lúc sáng sớm, dùng Định lực của Ngài để trừ khử kiếp đao binh.

“Linh chư hữu tình, hỗ tương từ mẫn” ( K hiến cho các hữu tình từ ái, thương xót lẫn nhau). Hoặc là có thế giới, khi tai kiếp tật dịch nổ ra, hại các hữu tình. “Thử thiện nam tử kiến thị sự dĩ” ( V ị thiện nam tử này thấy chuyện ấy rồi) vào lúc sáng sớm, dùng các Định lực trừ khử kiếp tật dịch ấy, khiến cho các hữu tình đều được yên vui. Hoặc có thế giới kiếp đói kém xảy ra, chẳng có cơm ăn, mọi người đói khát, hại các hữu tình, vị thiện nam tử này tức Địa Tạng Bồ Tát, thấy chuyện ấy, cũng vào lúc sáng sớm, dùng Định lực của Ngài trừ kiếp đói kém, khiến cho hết thảy các hữu tình đều được no đủ.

(Kinh) Thử thiện nam tử, dĩ chư Định lực, tác như thị đẳng vô lượng vô biên bất khả tư nghị, lợi ích an lạc chư hữu tình sự.

(經)此善男子，以諸定力，作如是等無量無邊不可思議，利益安樂諸有情事。

( Kinh: Vị thiện nam tử này dùng các Định lực để làm vô lượng vô biên chuyện lợi ích an lạc các hữu tình như thế đó).

Địa Tạng Bồ Tát dùng Định lực của Ngài để làm những chuyện lợi ích chúng sanh chẳng thể nghĩ bàn nhiều ngần ấy.

(Kinh) Thử thiện nam tử cụ túc thành tựu vô lượng vô số bất khả tư nghị, thù thắng công đức, thường cần tinh tấn, lợi ích an lạc nhất thiết hữu tình . T ằng ư quá khứ vô lượng vô số Căng Già sa đẳng Phật Thế Tôn sở, vị dục thành thục, lợi ích an lạc chư hữu tình cố, phát khởi đại bi, kiên cố nan hoại.

(經)此善男子，具足成就無量無數不可思議，殊勝功德，常勤精進，利益安樂一切有情。曾於過去無量無數殑伽沙等佛世尊所，為欲成熟，利益安樂諸有情故，發起大悲，堅固難壞。

( Kinh: Vị thiện nam tử ấy thành tựu đầy đủ vô lượng vô số công đức thù thắng chẳng thể nghĩ bàn, thường siêng năng tinh tấn, lợi ích an lạc hết thảy hữu tình, từng ở nơi quá khứ vô lượng vô số Hằng hà sa Phật Thế Tôn, vì muốn thành thục lợi ích an lạc các hữu tình mà phát khởi đại bi kiên cố, khó phá hoại).

Tâm đại bi của Ngài hết sức kiên cố, chẳng ai có thể phá hoại được!

(Kinh) Dũng mãnh tinh tấn, vô tận thệ nguyện, do thử đại bi kiên cố nan hoại. Dũng mãnh tinh tấn, vô tận thệ nguyện, tăng thượng thế lực. Ư nhất nhật dạ, hoặc nhất thực khoảnh, năng độ vô lượng bách thiên câu chi na dữu đa số chư hữu tình loại, giai linh giải thoát chủng chủng ưu khổ, cập linh nhất thiết như pháp sở cầu, ý nguyện mãn túc. Tùy sở tại xứ, nhược chư hữu tình, chủng chủng hy cầu, ưu khổ bức thiết, hữu năng chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát giả, nhất thiết giai đắc như pháp sở cầu, ly chư ưu khổ, tùy kỳ sở ưng, an trí sanh thiên, Niết Bàn chi đạo.

(經)勇猛精進，無盡誓願，由此大悲堅固難壞。勇猛精進，無盡誓願，增上勢力。於一日夜，或一食頃，能度無量百千俱胝那庾多數諸有情類，皆令解脫種種憂苦，及令一切如法所求，意願滿足。隨所在處，若諸有情，種種希求，憂苦逼切，有能至心稱名，念誦歸敬，供養地藏菩薩摩訶薩者，一切皆得如法所求，離諸憂苦，隨其所應，安置生天，涅槃之道。

( Kinh: Dũng mãnh, tinh tấn, thệ nguyện vô tận. Do lòng đại bi kiên cố khó hoại ấy, dũng mãnh, tinh tấn, thệ nguyện vô tận, mà tăng thượng thế lực. Trong một ngày đêm, hoặc trong khoảng một bữa ăn, có thể độ vô lượng trăm ngàn câu chi na dữu đa số các loài hữu tình, khiến cho họ đều được giải thoát các thứ ưu khổ, và khiến cho hết thảy các điều mong cầu đúng pháp đều được thỏa mãn theo ý nguyện. Ở bất cứ nơi đâu, nếu các hữu tình do các thứ mong cầu mà bị sầu khổ bức bách, mà có thể chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy ngưỡng, tôn kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát, hết thảy các điều mong cầu đúng pháp sẽ đều đạt được, lìa các nỗi ưu khổ, tùy theo căn tánh thích đáng mà đặt yên họ nơi đạo sanh lên trời hoặc Niết Bàn).

Tối thiểu là quý vị có thể sanh lên trời, chẳng đọa vào tam đồ, thậm chí đạt được bất sanh, bất diệt, rốt ráo thành Phật.

(Kinh) Tùy sở tại xứ, nhược chư hữu tình, cơ khát sở bức, hữu

năng chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát giả, nhất thiết giai đắc như pháp sở cầu, ẩm thực sung túc, tùy kỳ sở ưng, an trí sanh thiên, Niết Bàn chi đạo.

(經)隨所在處，若諸有情，飢渴所逼，有能至心稱名，念誦歸敬，供養地藏菩薩摩訶薩者，一切皆得如法所求，飲食充足，隨其所應，安置生天，涅槃之道。

( Kinh: Ở bất cứ nơi đâu, nếu các hữu tình bị đói khát bức bách, mà có thể chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy ngưỡng, tôn kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát, hết thảy những điều cầu mong sẽ đều đạt được đúng như pháp, thức ăn sung túc, xứng theo căn tánh của họ mà đặt yên họ nơi đạo sanh thiên, Niết Bàn).

Những lời lẽ này đều có cùng một ý nghĩa [với đoạn kinh văn trước đó].

(Kinh) Tùy sở tại xứ, nhược chư hữu tình, phạp thiểu chủng chủng y phục, bảo sức, y dược, sàng phu, cập chư tư cụ, hữu năng chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát giả, nhất thiết giai đắc như pháp sở cầu, y phục, bảo sức, y dược, sàng phu, cập chư tư cụ, vô bất bị túc, tùy kỳ sở ưng, an trí sanh thiên, Niết Bàn chi đạo. Tùy sở tại xứ, nhược chư hữu tình, ái nhạo biệt ly, oán tắng hợp hội, hữu năng chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát giả, nhất thiết giai đắc ái nhạo hợp hội, oán tắng biệt ly, tùy kỳ sở ưng, an trí sanh thiên, Niết Bàn chi đạo.

(經)隨所在處，若諸有情，乏少種種衣服，寶飾醫藥，床敷及諸資具，有能至心稱名，念誦歸敬，供養地藏菩薩摩訶薩者，一切皆得如法所求，衣服寶飾，醫藥床敷及諸資具，無不備足，隨其所應，安置生天，涅槃之道。隨所在處，若諸有情，愛樂別離，怨憎合會，有能至心稱名，念誦歸敬，供養地藏菩薩摩訶薩者，一切皆得愛樂合會，怨憎別離，隨其所應，安置生天，涅槃之道。

( Kinh: Ở bất cứ nơi đâu, nếu các hữu tình thiếu thốn các thứ y phục, vật trang hoàng báu, thuốc men, giường, đồ trải, và các thứ vật dụng cần thiết, mà có thể chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy ngưỡng, tôn kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát, hết thảy các điều mong cầu đúng pháp sẽ đều đạt được. Y phục, vật trang hoàng báu, thuốc men, giường, đồ trải, và các thứ vật dụng cần thiết, không gì chẳng trọn đủ, xứng theo căn tánh mà đặt yên họ nơi đạo sanh thiên, Niết Bàn. Ở bất cứ nơi đâu, nếu các hữu tình, kẻ yêu chuộng phải chia lìa, kẻ oán ghét cứ phải tụ họp, mà có thể chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy ngưỡng, tôn kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát, thì hết thảy sẽ đều được kẻ yêu chuộng tụ hợp, xa lìa kẻ oán ghét, tùy theo căn tánh mà đặt yên họ nơi đạo sanh thiên, Niết Bàn).

Đấy là khổ nạn. Yêu thương mà chẳng thể tụ họp, kẻ oán chẳng mong gặp gỡ mà chẳng thể được. Đó gọi là “oán tắng hội khổ, ái biệt ly khổ” . Nếu chí tâm xưng niệm, niệm tụng Địa Tạng Bồ Tát, những nỗi khổ ái biệt ly và oán tắng hội sẽ theo đúng lẽ mà tiêu mất, được đặt yên nơi đạo sanh thiên, Niết Bàn.

(Kinh) Tùy sở tại xứ, nhược chư hữu tình, thân tâm ưu khổ, chúng bệnh sở não, hữu năng chí tâm xưng danh, niệm tụng, quy kính, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát giả, nhất thiết giai đắc thân tâm an lạc, chúng bệnh trừ dũ, tùy kỳ sở ưng, an trí sanh thiên, Niết Bàn chi đạo.

(經)隨所在處，若諸有情，身心憂苦，眾病所惱，有能至心稱名，念誦歸敬，供養地藏菩薩摩訶薩者，一切皆得身心安樂，眾病除愈，隨其所應，安置生天，涅槃之 道。