Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh Giảng Ký Quyển 1, 2

Tiếp đó, chẳng tổn hại vật thuộc về Tam Bảo. Đối với vật thuộc Phật, Pháp, Tăng, quý vị chớ nên hủy hoại. “Thường kính khí, phi khí” ( T hường kính trọng pháp khí và phi pháp khí): Là pháp khí cũng thế, mà chẳng phải là pháp khí cũng thế. Pháp khí là tỳ kheo thanh tịnh, phi khí (chẳng phải pháp khí) là tỳ kheo phá giới, hoặc là thanh tịnh cận sự nam, thanh tịnh cận sự nữ, hễ ai thọ Tam Quy Ngũ Giới, người ấy là thanh tịnh. Sau khi đã thọ Tam Quy, [vị thầy truyền giới] sẽ bảo quý vị: “Quy y Phật, trọn chẳng quy y ngoại đạo, thiên ma v.v…”, quý vị chẳng lạy quỷ thần, cầu cạnh quỷ thần gia trì. Trong bất cứ tình huống nào, cũng đều chẳng làm, dẫu cho mất mạng [cũng chẳng làm]. Sau khi đã quy y Phật, chẳng quy y quỷ thần. Thọ Tam Quy, quy y Pháp, chẳng quy y sách vở của ngoại đạo. Quy y Tăng, chẳng quy y tà chúng của ngoại đạo. Đó gọi là Tam Quy thanh tịnh. Có rất nhiều người Tam Quy chẳng thanh tịnh, lại càng chẳng nói tới Ngũ Giới, Bồ Tát Giới! Tam Quy trọn chẳng thanh tịnh, phải nên chú ý điều này. Đấy là chuyện rất quan trọng.

“Phước thắng vô luân thất” ( P hước thù thắng, khôn sánh bằng): Nếu có thể làm như vậy, bất luận thanh tịnh hay không, ta đều đối đãi bình đẳng. Lại còn chẳng bươi móc lỗi của họ. Làm sao ta biết họ thanh tịnh hay không? Vì quý vị nghe người khác nghị luận, hoặc quý vị tham dự bàn luận, quý vị sẽ biết họ thanh tịnh hay không. Dùng thánh giáo lượng để lượng định họ. Chẳng cần làm như vậy, họ có quả báo của họ!

(Kinh) Như ngũ nhật tịnh hiện, đại hải giai khô kiệt . N hư thị hộ ngã pháp, năng khô kiệt phiền não. Như phong tai khởi thời, chư sơn giai tán diệt . N hư thị hộ ngã pháp, năng trừ diệt phiền não. Như thủy tai khởi thời, đại địa giai phiêu hoại. Như thị hộ ngã pháp, năng hoại phi ái quả. Như như ý bảo châu, tùy sở nguyện giai mãn . N hư thị tam thừa pháp, năng mãn chúng sanh nguyện. Như ngộ đắc hiền bình, trừ bần, hoạch phú lạc . N hư thị ngộ Phật pháp, diệt Hoặc, chứng Bồ Đề. Như thập ngũ dạ nguyệt, minh chiếu mãn hư không. Như thị hộ pháp nhân, trí huệ châu pháp giới. Như hư không bình đẳng, vô vật, diệc vô tướng. Như thị hộ pháp nhân, tri chư pháp nhất vị. Như nhật phóng quang minh, hằng trừ thế gian ám. Như thị hộ pháp giả, thường phổ chiếu thế gian.

(經) 如五日並現，大海皆枯竭。如是護我法，能枯竭煩惱。如風災起時，諸山皆散滅。如是護我法，能除滅煩惱。如水災起時，大地皆漂壞。如是護我法，能壞非愛果。如如意寶珠，隨所願皆滿。如是三乘法，能滿眾生願。如遇得賢瓶，除貧獲富樂。如是遇佛法，滅惑證菩提。如十五夜月，明照滿虛空。如是護法人，智慧周法界。如虛空平等，無物亦無相。如是護法人，知諸法一味。如日放 光明，恆除世間闇。如是護法者，常普照世間 」 。

( Kinh: Năm mặt trời cùng hiện, biển cả đều khô cạn. Hộ pháp ta như thế, khô cạn các phiền não. Như lúc phong tai dấy, các núi đều tan diệt. Hộ pháp ta như thế, hay trừ diệt phiền não. Như lúc thủy tai dấy, đại địa đều ngập, hư. Hộ pháp ta như thế, hoại quả chẳng mến yêu. Như bảo châu như ý, nguyện gì cũng đều thỏa. Pháp tam thừa như thế, thỏa mãn chúng sanh nguyện. Như gặp được hiền bình, trừ nghèo, được giàu vui. Gặp Phật pháp cũng thế, diệt Hoặc, chứng Bồ Đề. Như trăng đêm hôm Rằm, chiếu sáng khắp hư không. Người hộ pháp cũng thế, trí huệ trọn pháp giới. Như hư không bình đẳng, không vật, chẳng có tướng. Người hộ pháp cũng thế, biết các pháp một vị. Như mặt trời tỏa sáng, luôn trừ tối thế gian. Người hộ pháp cũng thế, thường chiếu khắp thế gian).

“Như ngũ nhật tịnh hiện, đại hải giai khô kiệt. Như thị hộ ngã pháp, năng khô kiệt phiền não” ( N hư năm mặt trời cùng hiện ra, biển cả đều khô cạn. Hộ trì pháp ta cũng như thế, có thể khô cạn biển phiền não): Khi thế giới này đến lúc tận thế, hỏa tai sẽ sanh khởi như thế này: Năm vầng thái dương là đã quá sức rồi, đến cuối cùng, xuất hiện bảy mặt trời. Bảy vầng thái dương nung đốt, tất cả đều bốc lửa. Thứ gì cũng đều cháy rụi. Núi cũng cháy, đá cũng bốc cháy. Quý vị thấy bom nguyên tử, lửa từ bom nguyên tử là như thế đó. Sự vật gì cũng đều có thể cháy! Năm vầng thái dương xuất hiện như thế, tất cả nước biển đều khô cạn. Nếu quý vị hộ trì Phật pháp, phiền não của quý vị đều khô cạn, năm vầng thái dương biến thành trí huệ.

“Như phong tai khởi thời, chư sơn giai tán diệt . N hư thị hộ ngã pháp, năng trừ diệt phiền não” ( N hư lúc phong tai dấy, các núi đều tan diệt. Hộ pháp ta cũng thế, hay trừ diệt phiền não): Khi phong tai phát sanh, phá tan các núi, thổi tung lên không trung, biến thành vi trần. Chuyện này mọi người đều có thể nhìn thấy như khi có gió lốc.

“Như thủy tai khởi thời, đại địa giai phiêu hoại” (Như lúc thủy tai dấy, đại địa đều ngập, hư): Toàn thể đại địa đều ngập nước. “Như thị hộ ngã pháp, năng hoại phi ái quả” (Hộ pháp ta cũng thế, hay hoại quả chẳng thích): Sẽ chứng thánh quả. “Ái” không tốt, “phi ái” là tốt, có nghĩa là hư hoại. Hư hoại những điều xấu xa chẳng đáng mến thích, khiến cho sự mến thích [không đúng lý] ấy chẳng thể sanh ra cái quả.

“Như như ý bảo châu, tùy sở nguyện giai mãn . N hư thị tam thừa pháp, năng mãn chúng sanh nguyện. Như ngộ đắc hiền bình, trừ bần hoạch phú lạc” (Như bảo châu như ý, nguyện nào cũng đều thỏa. Pháp tam thừa cũng thế, hay mãn nguyện chúng sanh. Như gặp được hiền bình, trừ nghèo, được giàu vui): Đó là thần thoại. Nếu vào trong biển cả thâu nhặt báu vật, tìm được cái hiền bình ấy, quý vị mong gì, trong bình báu bèn sanh ra thứ ấy. Mọi người đã từng xem chuyện Ngàn Lẻ Một Đêm hay chưa? Hễ đã xem Ngàn Lẻ Một Đêm, sẽ biết đến ông thần đèn. Ở đây chẳng phải là bình báu kiểu đó, mà là do đức Phật nói, hãy nghĩ nó giống như trong chiếc bảo bình của Quán Thế Âm Bồ Tát, thứ gì cũng đều có. Hoặc như viên bảo châu của Địa Tạng Bồ Tát, thứ gì cũng đều có. Đấy là trừ nghèo khó. Do vậy, đạt được sự giàu vui!

“Như thị ngộ Phật pháp, diệt Hoặc, chứng Bồ Đề. Như thập ngũ dạ nguyệt” ( G ặp Phật pháp như thế, diệt Hoặc, chứng Bồ Đề, như trăng đêm hôm Rằm): Như vầng trăng đêm Rằm mỗi tháng, quang minh chiếu trọn khắp, “minh chiếu mãn hư không . N hư thị hộ pháp nhân, trí huệ châu pháp giới” (chiếu sáng ngời hư không . N gười hộ pháp như thế, trí huệ trọn pháp giới): Trí huệ ấy trọn khắp các pháp.

“Như hư không bình đẳng, vô vật, diệc vô tướng. Như thị hộ pháp nhân, tri chư pháp nhất vị. Như nhật phóng quang minh, hằng trừ thế gian ám . N hư thị hộ pháp giả, thường phổ chiếu thế gian” (Như hư không bình đẳng, không vật, cũng không tướng. Người hộ pháp cũng thế, biết các pháp một vị. Như mặt trời phóng quang, luôn trừ tối thế gian. Người hộ pháp cũng thế, thường chiếu khắp thế gian): Mặt trời vừa mọc, tối tăm trong thế gian đều tiêu mất. Do vậy, ai hộ trì Phật pháp, sẽ giống như vầng mặt trời, chiếu trọn khắp thế gian. Hộ pháp có sâu, có cạn, tùy thuộc quý vị hộ trì như thế nào. Nhưng có một điều kiện: Chúng ta chớ nên hủy báng. Bất luận ai thuyết pháp, quý vị đều tán thán, tùy hỷ, không nói đến cái xấu, chỉ nói về điều tốt, như thế là hộ pháp. Phàm chỗ nào có pháp bảo, quý vị bèn cung kính, coi giống như Phật đang ngự tại đó. Pháp bảo là Pháp Thân của Phật, mà cũng là Pháp Thân của quý vị. Quý vị cung kính và tôn kính như thế, dẫu chúng ta có những chỗ chưa thấu hiểu, các bậc đại đức trong quá khứ rất chú ý chuyện này.

Hiện thời, bất luận là đạo hữu tại gia cư sĩ, ngay cả các hòa thượng, rất nhiều vị hòa thượng trong chùa miếu cũng đều chẳng chú ý cho lắm, các tiểu hòa thượng thông thường lại càng chẳng cần phải nói nữa. Cầm kinh Phật mà không đủ quý trọng, cứ giống như cầm một quyển sách bình thường, quăng, ném, cuộn vò! Đạo hữu tại gia càng chẳng cần phải nói nữa! Họ phải nên trân trọng, nâng niu kinh, luôn tôn kính như vậy; đấy là Pháp Thân của Phật, phải cung kính như thế. Phẩm Vô Y Hạnh nói đến đây đã xong.

Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh Giảng Ký Quyển 1

Trang Trước

Mục Lục

Trang Sau

Xuất Gia,

Nghiệp,

Cúng Dường,

Bồ Tát,

Thanh Tịnh

Từ Ngữ Phật Học Trong: Vô Y Hạnh - Phẩm Đệ Tam

Vi Trần

Pháp Giới

Di Lặc Bồ Tát

Pháp Đăng

Cụ Túc

Cụ Túc Giới

Cực Quả

Cung Kính

Cung Kính Thí

Tâm Lượng

Tăng Kỳ

Tam Ma Địa

Tam Muội

Tầm Ngưu

Mạt Pháp

Tam Bảo Vật

Tam Bảo

Huynh Đệ

Nhĩ Căn

Nhiếp Tâm

Thị Chân

Thí Chủ

Dục Cầu

Dục Giới

Viên Tịch

Vô Minh

Công Đức Tạng

Ân Đức

Cửu Trụ

Diệt Chủng

Diệt Tội

Diệu Cao

Thiện Ác

Thập Giới

Thâu Đạo

Tiểu Thừa

Tín Căn

Tội Nghiệp

Thệ Nguyện

Tiếp Dẫn

Niết Bàn Thành

Mã Bảo

Minh Đế

Phi Thời

Ngũ Canh

Duyên Giác Thừa

Dị Tướng

An Ổn

Dâm Giới

Diễn Thuyết

Áp Du Luân Tội

Tiên Nhân

Tiên Thành

Siểm Khúc

Như Lai

Thiên Đạo

Thiện Đạo

Thiền Định

Thanh Tịnh

Dự Ngôn

Hành Giả

Hành Mãn

Bà Đạt

Hành Khổ

Hạnh Nguyện

Phóng Sanh

Tự Tại

Từ Tâm

Phước Điền

Tứ Thiên Vương

Chứng Nhập

Tự Thư

Ác Đạo

Chứng Quả

Pháp Hộ

Chứng Không

Bồ Tát Đạo

Thế Tục

Thế Thiện

Thế Thân

Thế Tôn

Thế Phát

Bồ Tát Giới

Tịnh Độ

A Tu La

Tín Tâm

Tín Thí

Tín Vị

Tiểu Kiếp

Tam Quy

Thủ Đại

Thứ Đệ

Quyến Thuộc

Quy Y

Sa Bà

Quả Báo

Pháp Thường

Quá Đường

Lục Căn

Lục Đạo

Thất Bảo

Ngũ Thiên

Thất Tụ

A Di Đà Phật

Bố Thí

Chư Thiên

Tứ Châu

Chú Thuật

Cẩu Pháp

Tu Bồ Đề

Cầu Pháp

Tể Quan

Cấu Nhiễm

Nhân Gian

Thô Ngôn

Xan Tham

Phan Duyên

Pháp Vương

Ngoại Điển

Năng Phá

Sắc Giới

Sa Môn

Sa Ha

Vãng Sanh

Tăng Tàn

Lục Độ

Tam Đồ

Tam Đại Bộ

Tán Loạn

Thán Đức

Thân Giáo Sư

Thần Lực

Tâm Tánh

Tâm Thanh Tịnh

Dạ Ma Thiên

An Định

Tạp Nhiễm

Tán Thán

Nam Phổ Đà

Nhất Thiết

Ngũ Dục

Ngũ Giới

Ngũ Nghịch

Ngũ Nhân

Nhất Thật Cảnh Giới

Ngũ Trược

Thiện Căn

Nhất Thời

Nhất Thừa

Tỳ Kheo

Ác Tri Thức

Chuyên Tu

Tuyết Sơn

Ác Thú

Chuyển Pháp Luân

Chuyển Luân Thánh Vương

Nhất Nghĩa

Cứu Cánh

Cộng Y

Đệ Nhất Nghĩa

Công Năng

Nhất Nhân

Nhất Hạnh

Nhất Hoa

Vô Tướng

Nhất Trí

Nhất Tử

Nhất Tướng

Nhất Vị

Từ Hoàn

Chứng Đắc

Chứng Đại Bồ Đề

Tứ Đế

Chúng Học

Chứng Đạo

Thần Kinh

A La Hán

Công Đức Vô Lượng

Thập Pháp

Nhất Nhất

Tô Đông Pha

Thường Kiến

Phân Biệt

Pháp Tự

Pháp Tràng

Pháp Trụ

Pháp Tướng

Pháp Thắng

Pháp Thân

Pháp Thần

Phiền Não

Pháp Thí

Phật Đệ Tử

Phiên Dịch

Tam Ác Thú

Nguyện Lực

Nguyên Nhân

Thượng Sư

Thượng Thủ

Thường Trụ

Nãi Chí

Nãi Vãng

Nam Kinh

Dụng Thức

Dược Sư Phật

Dụng Tăng

Dung Thông

Hộ Niệm

Hộ Pháp Thiện Thần

Tâm Thức

Như Thật

Phương Tiện

Thoái Chuyển

Thời Y

Tăng Già

Hành Thiện

Hành Tín

Hậu Dạ

Ba La Mật

Hiện Dụ

Bà La Môn

Nhật Trung

Hiền Kiếp

Phần Dụ

Minh Tâm

Thiện Thú

Thiên Thượng

Thiện Tri Thức

Phật Thuyết

Bà La Môn Thành

Hữu Hải

Hữu Học

Hiện Tượng

Thị Giả

Thị Hiện

Thánh Quả

Thánh Nhân

Thành Phật

Thánh Tăng

Thế Gian

Thế Giới

Thế Hữu

Tham Dục

Phật Học

Tham Học

Nhất Thiết Pháp

Thiện Trụ

Nhất Thiết Hữu Tình

Phục Tạng

Hi Hữu

Như Thị

Ba La Di

Hiền Bình

Học Giới

Hôn Trầm

Hồng Liên Hoa

Như Ý

Như Ý Bảo Châu

Tinh Xá

Pháp Nhãn

Thư Tả

Phật Sự

Phát Tâm

Thù Thắng

Hồng Lô Tự

Ba Tuần

Ca Lưu Đà Di

Hữu Sở Y

Ca Sa

Hư Không

Hư Vọng

Huân Tập

Hương Tượng

Phật Thân

Thập Phương

Thắng Nghĩa

Thắng Nhân

Thắng Quân

Vô Ngã

Chuyên Hành

Ác Luật Nghi

Tùng Lâm

Ác Nghiệp

Chủng Tử

Tổ Sư

Tâm Pháp

Tam Quan

Tam Quang

Tàm Quý

Tội Căn

Phát Khởi

Phổ Hiền

Phổ Hiền Bồ Tát

Tội Ác

Cửu Thực

Ái Dục

Văn Thù Sư Lợi

Nội Giáo

Hữu Kiến

Chiêm Bặc

Hình Tượng

Học Nhân

Học Tăng

Học Xứ

Hồi Hướng

Tế Hạ

Thanh Văn

Thanh Tịnh Tâm

Thành Tựu

Thanh Văn Tăng

Phụng Hành

Quốc Độ

Quốc Sư

Quốc Vương

Thất Thánh

Quy Ngưỡng

Quỷ Thần

Hương Dược

Kệ Tán

Hữu Dư

Kết Duyên

Hữu Giải

Kết Sử

Kết Tập

Chí Niệm

Cổ Đức

Ưu Ba Ly

Thật Tướng

Ngã Sở

Phạm Chí

Phát Nguyện

Phát Lộ

Phật Môn

Phi Nhân

Phi Khí

Phi Hành

Nhiệt Não

Nhiêu Ích

Nhiễu Phật

Nhiễu Tháp

Nhập Đạo

Nhập Định

Nhập Môn

Bồ Tát

Thân Thanh Tịnh

Vũ Tông

Vọng Ngữ

Vô Học

Vô Thỉ

Vô Thường

Vô Tình

Vô Trước

Ưu Bà Di

Ưu Bà Tắc

Tự Tứ

Trụ Trì

Trưởng Giả

Trưởng Lão

Tri Kiến

Tư Lương

Tôn Giả

Pháp Môn

Pháp Luân

Khẩn Na La

Câu Chi

Hữu Tất Trước Địa

Hữu Tình

Chúng Sanh

Công Đức

Kiếp Trược

Kiến Tư Hoặc

Pháp Chu

Kiêu Mạn

Pháp Diệt

Pháp Dược

Pháp Duyên

Nội Tâm

Thiên Ma

Khổ Hạnh

Khổ Khí

Khất Thực

Khẩu Nghiệp

Bạch Pháp

Hữu Ngữ

Hữu Nhiễu

Hữu Pháp

Cấp Cô Độc

Tăng Già Lam

Quán Đảnh

Nhân Vị

Phi Phạm Hạnh

Phật Độ

Thiện Xảo

Thiết Bát

Thiệt Căn

Khổ Quả

Phá Hòa Hợp Tăng

Như Như

Kiến Phật

Bái Sám

Ngũ Vô Gián

Sơn Gia

A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề

Cận Sự Nam

Cận Sự Nữ

Căn Khí

Căn Cơ

Sô Ngu

Sông Hằng

Sanh Tử

Thân Nghiệp

Chư Pháp

Ngoại Đạo

Mật Chú

Kiến Tánh

Kinh A Di Đà

Không Tướng

Kinh Tạng

Lễ Bái

Lễ Kính

Lễ Sám

Nhuyễn Ngữ

Pháp Lạc

Oán Linh

Pháp Khí

Quán Chiếu

Phổ Môn

Ngộ Đạo

Hoại Sắc

Hiện Hành

Hóa Thành

Gia Trì

Giải Thoát

Giới Luật

Giới Tướng

Đối Trị

Đương Cơ

Đề Bà

Địa Ngục

Điên Đảo

Đăng Địa

Đạo Quả

Đà La Ni

Đại Bát Niết Bàn

Chuyển Thế

Thanh Văn Thừa

Thủy Tai

Kiến Đạo

Kiến Hoặc

Vô Lậu

Chủng Tánh

Chánh Pháp

Chánh Pháp Nhãn Tạng

Biệt Giải Thoát

Biệt Giới

Chư Lậu

Bình Đẳng

Phật Quả

Cực Lạc

Phật Pháp

Minh Chú

Ngã Chấp

Nghiệp Báo

Nghiệp Cảm

Nghiệp Chướng

Ngã Mạn

Danh Tướng

La Bà

Di Lặc

Kinh Hành

Kính Lễ

Thính Chúng

Thiểu Dục Tri Túc

Thiêu Hương

Thi La

Tích Tụ

Tích Trượng

Dạ Xoa

Tham Tích

Tham Trước

Thâm Tâm

Thập Luân

Tăng Chúng

Tăng Chế

Liên Hoa Sắc

Diệu Pháp

Bản Như

Luân Hồi

Dược Xoa

Luân Tướng

Giới Đàn

Giới Pháp

Giới Thể

Lãnh Nạp

Nhập Chúng

Nhập Diệt

Nhân Thân

Nhân Thiên

Nhãn Thức

Nhận Thức

Phá Giới

Manh Minh

Mãn Nguyện

Tịch Tĩnh

Sở Y

Sở Tác

Sở Tri

Ngạ Quỷ

Bậc Hiền

Kiều Trần Như

Đoạn Kiến

An Nhẫn

Anh Lạc

Lục Độ Ba La Mật

Sám Pháp

Phạm Trọng

Luật Tông

Lục Ba La Mật

Hữu Lậu

Hưng Viên

Báo Ứng

Bảo Tụ

Già Lam

Mạn Y

Lợi Lạc

Lộc Dã Uyển

Lợi Căn

Lợi Ích

Dược Sư

Lam Bà

Thích Ca Mâu Ni

Thích Cung

Thật Hữu

Ngũ Đức

Nghiệp Đạo

Nghiệp Lực

Sát Quỷ

Nghênh Tiếp

Nghi Quỹ

Nghi Hoặc

Ma Thiên

Duyên Giác

Bảo Sở

Hồng Liên

Lạt Ma

Long Thiên

Dược Thạch

Thánh Đạo

Thành Đạo

Thánh Đế

Ma Vương

Thánh Giáo Lượng

Thánh Hiền

Thánh Giáo

Mục Kiền Liên

Ngũ Đài Sơn

Na Già

Thiện Nghiệp

Tịnh Tâm

Tịnh Trụ

Nhãn Căn

Ly Gián Ngữ

Hóa Đạo

Hoa Nghiêm Kinh

Hàn Lâm

Bất Khả Xưng

Lễ Túc

Liên Hoa

Thuyết Pháp

Thuyết Thị

Tịnh Giới

Tỉnh Hà

Nhân Quả Báo Ứng

Nhẫn Nhục

Nhẫn Nhục Y

Nhân Quả

Quang Minh

Nhân Phi Nhân

Tà Chấp

Thắng Hạnh

Ổ Ba Ni Sát Đàm Phần

Niệm Bất Thoái

La Sát

Bản Cực

Khiết Lam Bà

Lưỡng Túc Tôn

Lưu Ly

Bần Tăng

Bất Dữ Thủ

Bạch Phật

Nhất Thật

Loại Trí

Báng Phật

Hành Trì

Bảo Bình

Bảo Tràng

Bất Phóng Dật

Bảo Châu

Mã Não

Bật Sô Ni

Bật Sô

Ma Ni

Nhật Xuất

Mâu Ni

Nhục Nhãn

Như Đạo

Tập Đế

Tập Khí

Thánh Chủng

Thánh Chủ

Thanh Chúng

Pháp Hội

Thiện Tai

Thiện Tâm

Tăng Vật

Thần Thông

Thần Thức

Tăng Trưởng Thiên

Tăng Thượng

Sơ Dạ

Quán Tưởng

Quán Thế Âm Bồ Tát

Nhất Thiết Trí Giả

Nhất Thiết Thế Gian

Nhất Thiết Trí

Nhân Duyên

Tâm Sở

Thức Xoa Ma Na

Bản Thể

Giác Pháp

Bất Định

Kim Luân

Bất Đoạn

Kim Xuyên

Kinh Điển

Bất Động

Bất Hại

Bát Giải Thoát

Bỉ Ngạn

Bất Thiện

Bất Thoái

Bất Tín

Bất Tịnh

Bất Tịnh Hạnh

Bồ Đề Tâm

Niết Bàn

Phạm Hạnh

Biện Tài

Bố Tát

Cam Lộ

Cam Lộ Pháp

Quán Thế Âm

Bát Quan Trai Giới

Ác Kiến

Bất Tử

Cảm Ứng

Nạp Tử

Nam Sơn

Nghĩa Đế

Hoằng Nhất

Hiện Tiền

Hiện Thân

Hiền Thánh

Bát Định

Hiển Thị

Tứ Tri

Tứ Nhiếp Pháp

Tứ Pháp

Thuận Chu

Thuận Chuyển

Thức Tâm

Pháp Vân

Pháp Vị

Pháp Viễn

Tà Kiến

Tà Ma

Tà Hạnh

Tác Ý

Tại Gia

Tái Sanh

Tác Pháp

Tác Phật

Phòng Sơn

Tam Thế

Nghịch Tội

Nghĩa Vị

Bồ Tát Hạnh

Pháp Như

Bồ Tát Thừa

Pháp Phục

Pháp Tánh

Bát Vô Nhân Quả

Ngôn Thuyết

Bệnh Tử

Phật Hiệu

Hộ Mạng

Bảo Chủ

Phật Đạo

Pháp Bình

Phật Tử

Pháp Ấn

Pháp Bảo

Liên Trì

Hộ Pháp

A Tăng Kỳ Kiếp

Phạm Tán

Thập Ác

Sai Ma

Phi Căn

Phàm Phu

Pháp Sư

Pháp Sự

Pháp Tạng

Sai Biệt

Sám Hối

Phạm Phục

Phạm Sát

Sát Đế Lợi

An Cư

An Tâm

Danh Thanh

Danh Hiệu

Danh Lợi

Danh Nghĩa

Yết Ma

Ám Độn

Xuất Gia

Xá Lợi

Cù Ba

Phạm Thiên

Ngu Si

Niệm Pháp

Niệm Phật

Niết Bàn Lạc

Thập Thiện

Phạm Thiên Vương

Phạm Thư

Ô Giới

Thập Trụ

Thập Hồi Hướng

Thập Hạnh

Thập Địa

Lô Sơn

Bát Nhã Ba La Mật

Bất Nam

Bát Nhã

Bồ Đề

Bồ Đề Già Da

Bổ Đặc Già La

Tốt Đổ Ba

Bồ Đề Đạo Thứ Đệ Luận

Chư Căn

Trầm Luân

Trang Nghiêm

Chư Hữu

Cảnh Sách

Bi Quán

Ngũ Tỳ Kheo

Như Pháp

Ô Nhiễm

Tổng Trì

Tịnh Nhân

Ngôn Giáo

Phóng Dật

Tam Thế Chư Phật

Tam Thiên

Tam Thiên Đại Thiên Thế Giới

Chi Phần

Thiền Sư

Thiện Pháp

Thiên Phật

Sa Di

Sa Di Ni

Nhiễm Tâm

Nhiễm Y

Phạm Kỳ

Hải Hội

Quan Sát

Quán Tâm

Tứ Chúng

Tứ Đại

Tứ Giới

Chiêm Tướng Cát Hung

Chiêm Sát

Chí Tâm

A Lan Nhã

Thiện Tín

Thiện Thần

Tam Nghi

Ngũ Pháp

Tam Tạng

Tam Thừa

Tam Nghiệp

Tam Nhân

Tam Đại

Tam Giả

Tam Giới

Tam Hiền

Tam Bồ Đề

Nhị Thừa

Nhị Quả

Nhị Chủng

Nhị Giả

Thiên Nhân

Quán Pháp

Cát Tường

Thanh Liên

Ác Khẩu

Tử Tư

Thế Chí

A Nan

Chân Phật

Thập Thiện Nghiệp

An Lạc

Kinh Sách Liên Quan

1.

Kinh Địa Tạng Bổn Nguyện,

Tam Tạng Sa Môn Thật Xoa Nan Đà

|

Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Tịnh, Việt Dịch

2.

Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Thiển Thích,

Hòa Thượng Thích Tuyên Hóa

|

Ban Phiên Dịch Vạn Phật Thánh Thành, Việt Dịch

3.

Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh Khoa Chú,

Đại Sư Cổ Diêm Khuông Am Thanh Liên bật-sô Linh Thừa

|

Cư Sĩ Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa, Việt Dịch

4.

Những Câu Chuyện Linh Ứng Về Ngài Địa Tạng Vương Bồ Tát Tập 1,

Hòa Thượng Thích Như Điển, Việt Dịch

5.

Những câu chuyện linh ứng về Ngài Địa Tạng Vương Bồ Tát Tập 2,

Hòa Thượng Thích Như Điển, Việt Dịch

6.

Những câu chuyện linh ứng về Ngài Địa Tạng Vương Bồ Tát Tập 3,

Hòa Thượng Thích Như Điển, Việt Dịch

7.

Địa Tạng Bồ Tát Bản Tích Linh Cảm Lục,

Hòa Thượng Thích Như Điển, Việt Dịch

8.

Địa Tạng Bồ Tát Bốn Nguyện Kinh Giảng Ký,

Hòa Thượng Thích Tịnh Không

|

Cư Sĩ Diệu Âm, Việt Dịch

9.

Ý Nghĩa Chữ Không Trong Trung Quán,

Đại Sư Thích Ấn Thuận, hiệu Pháp Phảng

|

Thượng Tọa Thích Hạnh Bình, Việt Dịch

10.

Địa Tạng Bồ Tát Thánh Đức Đại Quan,

Đại Sư Hoằng Nhất

|

Cư Sĩ Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa, Việt Dịch

11.

Phổ Khuyến Đạo Hữu Tịnh Độ Trì Tụng Kinh Địa Tạng,

Pháp Sư Tâm Nhiên

|

Hòa Thượng Thích Pháp Chánh, Việt Dịch

12.

Sự Tích Linh Nghiệm Của Ngài Bồ Tát Địa Tạng,

Pháp Sư Tâm Nhiên

|

Hòa Thượng Thích Pháp Chánh, Việt Dịch

13.

Bồ Tát Địa Tạng Thánh Đức Hỏi Đáp,

Cư Sĩ Lý Viên Tịnh

|

Thích Giác Nguyên, Việt Dịch

14.

Từ Bi Địa Tạng Bảo Sám,

Ni Sư Hải Triều Âm

15.

Kinh Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Luân,

Tam Tạng Pháp Sư Huyền Trang

|

Thích Nữ Huệ Thanh, Việt Dịch

16.

Kinh Địa Tạng Dịch Giải,

Tam Tạng Sa Môn Thật Xoa Nan Đà

|

Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang, Việt Dịch

17.

Kinh Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân,

Tam Tạng Pháp Sư Huyền Trang

|

Thích Nữ Huệ Thanh, Việt Dịch

18.

Giải Thích Kinh Địa Tạng,

Cư Sĩ Phạm Cổ Nông

|

Cư Sĩ Nguyễn Minh Tiến, Việt Dịch

19.

Địa Tạng Bồ Tát Linh Cảm Ký Tuyển,

Đại Lão Hòa Thượng Thích Mộng Tham

|

Cư Sĩ Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa, Việt Dịch

20.

Địa Tạng Kinh Huyền Nghĩa,

Hòa Thượng Thích Tịnh Không

|

Hạnh Chơn, Việt Dịch

21.

Địa Tạng Mật Nghĩa,

Cư Sĩ Chánh Trí Mai Thọ Truyền

22.

Truyện Tranh Kinh Địa Tạng,

Cư Sĩ Lâm Cự Tinh

|

Ni Sư Thích Nữ Tuệ Tâm, Việt Dịch

23.

Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh giảng,

Thượng Tọa Thích Vĩnh Hóa

×

Contact

Hữu Y Hạnh - Phẩm Đệ Tứ — Phẩm Thứ Tư: Hữu Y Hạnh

Nay tôi bắt đầu giảng phẩm Hữu Y Hạnh. Hữu Y ( 有依 ) là nương cậy Tam Bảo, có thể sanh ra các loại công đức lực.

(Kinh) Nhĩ thời, Kim Cang Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát, ư đại chúng trung, tùng tòa nhi khởi, đảnh lễ Phật túc, thiên đản nhất kiên, hữu tất trước địa, hiệp chưởng, cung kính, dĩ tụng vấn viết:

( 經) 爾時，金剛藏菩薩摩訶薩，於大眾中，從座而起，頂禮佛足，偏袒一肩，右膝著地，合掌恭敬，以頌問曰 。

( Kinh: Lúc bấy giờ, Kim Cang Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát ở trong đại chúng, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ dưới chân đức Phật, trật một vai áo, gối phải đặt sát đất, chắp tay, cung kính, dùng kệ tụng hỏi rằng).

Kim Cang Tạng Bồ Tát nêu ra câu hỏi. Ngài Hỏi: “Đức Phật nói pháp này, dường như có chỗ chẳng giống với những điều đã nói trước đó, có chỗ mâu thuẫn, hãy nên dung thông như thế nào?” Bản thân Kim Cang Tạng Bồ Tát đã dung thông, nhưng Ngài biết chúng sanh trong vị lai có thể sẽ thắc mắc, ngờ vực tam thừa có bình đẳng hay không? Bởi lẽ, trong kinh Pháp Hoa, đức Phật đã nói: “Duy thử nhất thị thật, dư nhị giai phi chân” ( C hỉ có một pháp này là thật, hai pháp khác đều chẳng thật). Trong kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật còn nói kinh Kim Cang là rốt ráo, những kinh khác đều chẳng phải. Vì sao có lúc đức Phật nói thế này, có khi lại nói thế khác? Phải dung thông như thế nào?

(Kinh) Tích ngôn: “ Phá giới, thất tịnh đức, phi hiền thánh khí, phi ngã tử. Chư sa môn pháp khí như tẫn, bất ưng ư ngã thanh chúng trung. Tam cấu sở ô, thất diệt đạo, bỉ bất kham tiêu thắng cúng dường. Ư thí tứ phương Tăng chúng vật, thiểu phần ngã diệc bất thính thọ. Tứ căn bản tội, tùy phạm nhất, thanh chúng sở khí như hải thi ” . Vân hà kim thuyết ác bật sô, ưng nhẫn, ưng bi, giá trích phạt? Phục khuyến ưng cần cúng dường bỉ. Bi mẫn, vật sanh vi ác tâm. Cung kính thính thọ sở thuyết pháp, đương hoạch phước huệ đại bi giả. Lục Thông cứu thế dư kinh thuyết: “Nhữ đẳng giai đương tín Đại Thừa. Chánh trực, vi diệu Bồ Đề đạo. Ưng xả Nhị Thừa giải thoát lộ”. Vân hà kim phục thuyết tam thừa, phổ khuyến thính, trì, tu cúng dường? Căn, lực, giác đạo sa môn quả, thử kinh trung hữu, dư xứ vô? Bát chi thánh đạo vô đẳng luân. Tam thừa giai đồng hành thử đạo. Dục cầu giải thoát, cần tinh tấn. Các tùy sở nguyện chứng Bồ Đề. Hữu tình trung tôn đương chiếu sát, hội kim tích giáo sử vô vi, linh chư thiên nhân Bồ Tát chúng, giải ngộ, tâm hoan, chứng chân thật. Văn thuyết Đại Thừa thùy hữu ích? Văn thuyết Đại Thừa thùy hữu tổn? Thập chủng giải thoát Thanh Văn Thừa, văn thuyết thùy tổn, thùy hữu ích? Hà nhân văn pháp chuyển thăng tấn? Hà nhân văn pháp phiên thoái một? Vân hà yếm hoạn chư hữu vi? Năng tốc khô kiệt ư lão tử. Trú dạ cần tu chư thiện giả, y hà diệu lý, ngự hà thừa? Năng độ thâm quảng tứ bộc lưu. Cứu thế giai đương vị tuyên thuyết.

( 經) 昔言 ： 「 破戒失淨德，非賢聖器非我子，諸沙門法棄如燼，不應居我清眾中。三垢所污失滅道，彼不堪消勝供養。於施四方僧眾物，少分我亦不聽受。四根本罪隨犯一，清眾所棄如海尸 」 。云何今說惡苾芻，應忍應悲遮謫罰 ？ 復勸應勤供養彼。悲愍勿生微噁心。恭敬聽受所說法，當獲福慧大悲者。六通救世餘經說 ： 「 汝等皆當信大乘。正直微妙菩提道。應舍二乘解脫路 」 。云何今復說三乘，普勸聽持修供養？根力覺道沙門果，此經中有餘處無？八支聖道無等倫。三乘皆同行此道。欲求解脫勤精進。各隨所願證菩提。有情中尊當照察，會今昔教使無違，令諸天人菩薩眾，解悟心歡證真實。聞說大乘誰有益？聞說大乘誰有損？十種解脫聲聞乘，聞說誰損誰有益？何人聞法轉升進？何人聞法翻退沒？云何厭患諸有為？能速枯竭於老死。晝夜勤修諸善者，依 何妙理御何乘？能渡深廣四瀑流。救世皆當為宣說 」 。

( Kinh: Xưa nói: “Phá giới, mất tịnh đức, chẳng phải pháp khí, con của Phật. Bỏ pháp sa môn như tro tàn, chẳng được ở cùng thanh tịnh chúng. Tam cấu nhuốm bẩn, diệt mất đạo. Chẳng thể kham thọ các cúng dường. Các vật cúng thí tứ phương Tăng, chút phần ta chẳng cho thọ dụng. Bốn tội căn bản, hễ phạm một, biển thanh tịnh chúng chẳng chứa xác”. Sao nay lại nói ác bật sô, nên nhẫn, nên thương, cấm trừng phạt? Lại khuyên nên siêng cúng dường họ, thương xót, đừng sanh chút ác tâm? Cung kính nghe nhận pháp Phật nói, sẽ thường được phước huệ đại bi. Lục Thông, cứu thế, kinh khác nói: “Các ngươi đều nên tin Đại Thừa, chánh trực, vi diệu Bồ Đề đạo. Hãy xả đường giải thoát Nhị Thừa”. Sao nay lại nói đến tam thừa, khuyên khắp nghe, trì, tu cúng dường? Căn, Lực, Giác, Đạo sa môn quả, riêng kinh này có, kinh khác không! Tám chi thánh đạo khôn sánh bằng, tam thừa đều cùng hành đạo này. Muốn cầu giải thoát, siêng tinh tấn, đều theo ước nguyện chứng Bồ Đề. Đấng chúng tôn quý nên xét chiếu, dung hội pháp xưa nay chẳng trái, khiến cho trời, người, các Bồ Tát, giải ngộ, tâm vui, chứng chân thật. Nghe nói Đại Thừa, ai được lợi? Nghe nói Đại Thừa, ai tổn hoại? Mười thứ giải thoát Thanh Văn Thừa, nghe nói ai tổn? Ai có ích? Người nào nghe pháp sẽ thăng tấn? Ai nghe pháp rồi sẽ thoái thất? Chán sợ hữu vi bằng cách nào? Mau chóng khô cạn già và chết, ngày đêm siêng tu các điều thiện, nương diệu lý nào? Tu thừa nào? Sẽ vượt bốn d òng thác rộng sâu. Đấng cứu thế xin vì tuyên nói).

“Tích ngôn: P há giới thất tịnh đức, phi hiền thánh khí phi ngã tử, chư sa môn pháp khí như tẫn, bất ưng cư ngã thanh chúng trung” (Xưa kia đức Phật nói: Kẻ phá giới, đánh mất công đức thanh tịnh, chẳng phải là căn cơ hiền thánh, chẳng phải là con ta. Kẻ đó đã vứt bỏ các pháp sa môn, giống như tro tàn. Kẻ đó chẳng nên ở trong Tăng chúng thanh tịnh của ta): Bài tụng này ý nói tỳ kheo phá giới chẳng có công đức, đánh mất công đức thanh tịnh, chẳng thể trở thành bậc hiền nhân, mà cũng chẳng thể trở thành thánh nhân, chẳng phải là dụng cụ chứa đựng pháp (pháp khí), chẳng phải là đệ tử của ta. Ta chẳng phải là đại sư của kẻ đó, kẻ đó chẳng phải là đệ tử của ta. Có ý nghĩa như thế đó.

“Chư sa môn pháp khí như tẫn, bất ưng cư ngã thanh chúng trung” (Vứt bỏ các pháp sa môn giống như tro tàn, chẳng nên ở trong Tăng chúng thanh tịnh của ta): Kẻ phạm giới chẳng nên ở chung với đại chúng nữa. Mỗi bộ kinh luận đều nói như thế. “Tam cấu sở ô thất diệt đạo, bỉ bất kham tiêu thắng cúng dường, ư thí tứ phương Tăng chúng vật, thiểu phần ngã diệc bất thính thọ” ([ K ẻ phá giới đó] bị nhuốm bẩn bởi tam cấu, diệt mất đạo. Kẻ đó chẳng kham tiêu nổi của cúng dường thù thắng. Đối với các vật thí cho tứ phương Tăng, ta cũng không cho phép kẻ ấy hưởng chút phần): Trong Giới Kinh, đức Phật đã từng nói, nếu tỳ kheo phá giới, sẽ chẳng thể hưởng dụng các vật thuộc về tứ phương Tăng. Thậm chí một chút cũng không cho phép kẻ đó được thọ dụng ; v ì đấy là vật cúng dường thù thắng.

“Tứ căn bản tội tùy phạm nhất. Thanh chúng sở khí như hải thí” ( T rong bốn tội căn bản mà phạm bất cứ một tội nào, Tăng chúng sẽ vứt bỏ kẻ đó như biển không dung nạp xác chết): Biển cả chẳng dung nạp xác chết. Chết trong biển, sóng nhất định đẩy xác quý vị lên bờ. Đấy là nói tỳ kheo phạm giới bị thanh trừ khỏi các vị tỳ kheo thanh tịnh. “Vân hà kim thuyết ác bật sô, ưng nhẫn, ưng bi, giá trích phạt?” (Vì sao nay lại nói phải nên nhẫn thọ, từ bi, [lại còn] ngăn trở trừng phạt ác bật sô?): Nhưng vì sao bộ kinh này nói như vậy? Phải nhẫn thọ ác tỳ kheo, phải thương xót hắn, chớ nên tùy tiện quở trách, chửi bới hắn? “Phục khuyến ưng cần cúng dường bỉ, bi mẫn, vật sanh vi ác tâm” (Lại khuyên nên siêng năng cúng dường hắn, hãy thương xót, đừng sanh chút ác tâm): Phải dấy lòng đại bi cúng dường kẻ đó, thương xót kẻ đó, đừng sanh khởi chút xíu ác tâm nào, vì kẻ đó mặc ca sa đỏ.

“Cung kính thính thọ sở thuyết pháp, thường hoạch phước huệ đại bi giả . L ục thông cứu thế dư kinh thuyết: N hữ đẳng giai đương tín Đại Thừa” (Cung kính nghe nhận pháp do Phật nói; thường đạt được phước huệ và đại bi. Trong các kinh khác, đấng Lục Thông, cứu đời đã dạy: “Các ngươi đều phải nên tin Đại Thừa”): Đối với lời đức Phật dạy, chúng ta đều cung kính lắng nghe, tiếp nhận; đã nghe nhận rồi, nhất định sẽ đạt được phước huệ đại bi. Đối với pháp, chúng ta phải cung kính, phải nghe nhận, phải hộ trì. Như vậy thì mới có thể đạt được phước huệ. “Lục Thông cứu thế dư kinh thuyết” (Trong các kinh khác, đấng Lục Thông cứu thế đã nói): Đức Phật trọn đủ Lục Thông. Lục Thông là Thiên Nhãn Thông, Thiên Nhĩ Thông, Tha Tâm Thông, Túc Mạng Thông, Thần Túc Thông, và Lậu Tận Thông. Lậu Tận của Phật là lậu tận rốt ráo, đạt đến thanh tịnh rốt ráo. “Nhữ đẳng giai đương tín Đại Thừa” ( C ác ngươi đều nên tin Đại Thừa) [ý nói]: Chớ nên học pháp Nhị Thừa, phải tin pháp Đại Thừa.

“Chánh trực vi diệu Bồ Đề đạo, ưng xả Nhị Thừa giải thoát lộ” ( C hánh trực, vi diệu, Bồ Đề đạo, nên xả đường giải thoát Nhị Thừa): Giải thoát trong Nhị Thừa chưa phải là giải thoát thật sự, còn đây là Bồ Đề đạo vi diệu chẳng thể nghĩ bàn, chớ nên tham đắm Tiểu Thừa. “Vân hà kim phục thuyết tam thừa, phổ khuyến thính trì tu cúng dường” ( N ay sao lại nói pháp tam thừa, khuyên khắp mọi người nghe nhận, thọ trì, tu tập, cúng dường): Trong bộ kinh này, đức Phật nói Thanh Văn Thừa, Duyên Giác Thừa, và Bồ Tát Thừa, ba thừa đều phải khéo tu, khuyên mọi người đều nghe giảng, hành trì, đều phải cúng dường. Cớ sao nói mâu thuẫn với trước kia? Bài kệ này có ý nghĩa như thế đó!

“Căn, lực giác đạo sa môn quả, thử kinh trung hữu, dư xứ vô” ( K inh này có nói căn, lực, giác đạo, sa môn quả, chứ trong các kinh khác chẳng có): Nay nói Ngũ Căn, Ngũ Lực, Thất Giác Chi, cho đến chứng đắc Tứ Quả Sa môn (Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hà m, A Na Hàm, A La Hán), bộ kinh này nói như thế. Kinh điển Đại Thừa chẳng nói như vậy. “Bát chi thánh đạo vô đẳng luân, tam thừa giai đồng hành thử đạo” (Tám chi thánh đạo khôn sánh bằng, ba thừa đều cùng hành đạo này): Tam thừa bình đẳng, đều tu Bát Thánh Đạo như thế! “Dục cầu giải thoát, cần tinh tấn, các tùy sở nguyện chứng Bồ Đề” ( M uốn cầu giải thoát, siêng tinh tấn, đều tùy ước nguyện chứng Bồ Đề): Nương theo Bát Thánh Đạo, mong tưởng tinh tấn tu hành, mong cầu giải thoát, quý vị phát nguyện gì bèn chứng quả Bồ Đề ấy.

“Hữu tình trung tôn đương chiếu sát, hội kim tích giáo sử vô vi” (Đấng tôn quý trong các hữu tình hãy nên chiếu soi, xem xét, dung hội giáo pháp trước kia và hiện thời, để các pháp ấy đừng mâu thuẫn với nhau): Phật là đấng tôn quý trong hết thảy chúng sanh, Ngài hãy nên dùng trí huệ chiếu soi. “Hội” ( 會 ) có nghĩa là “dung hội” ( 融會 ). Lời dạy hiện thời và trước kia chẳng mâu thuẫn nhau thì mới nên! “Linh chư thiên, nhân, Bồ Tát chúng, giải ngộ, tâm hoan, chứng chân thật” ( K hiến cho chư thiên, người, các vị Bồ Tát đều giải ngộ, tâm hoan hỷ, chứng chân thật): Nghe [giáo pháp hiện thời và trước kia trái nghịch nhau] như vậy, họ sẽ chẳng ưa thích. Vì sao? Họ chẳng thể giải ngộ, chẳng thể chứng chân thật, rốt cuộc như thế nào thì mới là đúng? Có ý nghĩa này!

“Văn thuyết Đại Thừa thùy hữu ích? Văn thuyết Đại Thừa thùy hữu tổn? Thập chủng giải thoát Thanh Văn Thừa, văn thuyết thùy tổn, thùy hữu ích?” (Nghe nói Đại Thừa ai hữu ích? Nghe nói Đại Thừa ai bị tổn? Mười loại giải thoát Thanh Văn Thừa, ai được lợi ích? Ai tổn hại?) Người nào sẽ được lợi ích? Người nào bị tổn hại? Đại Thừa cũng thế, mà Thanh Văn Thừa cũng thế. Người được nghe nói và người diễn nói, rốt cuộc ai được lợi ích? Ai sẽ bị tổn hại? “Hà nhân văn pháp chuyển thăng tấn? Hà nhân văn pháp phiên thoái một?” (Người nào nghe pháp sẽ thăng tấn? Ai nghe pháp rồi sẽ thoái thất?) Phải như thế nào thì nghe pháp mới có thể tiến cao hơn, tinh tấn tiến lên? Người nào nghe pháp sẽ đâm ra thoái thất? Như thế thì sẽ nẩy sanh hoài nghi, nghĩ tưởng báng pháp. Hễ báng pháp bèn thoái thất, lui sụt, đọa vào địa ngục.

“Vân hà yếm hoạn chư hữu vi, năng tốc khô kiệt ư lão tử” (Chán ghét hữu vi bằng cách nào? Mau chóng khô cạn già và chết): Hết thảy các pháp hữu vi, như thế nào thì mới có thể khiến cho họ biết lỗi hại của chúng, mới có thể khiến cho họ tránh khỏi nỗi khổ sanh, lão, bệnh, tử. “Khô kiệt lão tử” (Khô cạn già chết): “Khô kiệt” ( 枯竭 ) là diệt. Làm như thế nào để nẩy sanh sự chán ghét đối với hữu vi? Làm thế nào để đoạn sanh tử? Hết thảy các pháp trong thế gian đều là pháp hữu vi; già, chết cũng là pháp thế gian. Làm thế nào để chán ghét sanh, lão, bệnh, tử, cầu xuất ly?

“Trú dạ cần tu chư thiện giả, y hà diệu lý? Ngự hà thừa?” (Ngày đêm siêng tu các điều thiện, nương diệu lý nào? Ngồi thừa nào? ): Những người tu thiện nghiệp, Thanh Văn cũng thế, mà Bồ Tát cũng thế, rốt cuộc dùng đạo lý nào thì mới có thể “ngự”? “Ngự” có nghĩa là “điều khiển cỗ xe” . Thanh Văn Thừa tốt đẹp? Hay Duyên Giác Thừa tốt đẹp? Hay là Bồ Tát Thừa tốt đẹp? Hay là nương vào pháp Tứ Đế, pháp nhân duyên, và pháp Lục Độ?

“Năng độ thâm quảng tứ bộc lưu, cứu thế giai đương vị tuyên thuyết” (Có thể vượt qua bốn d òng thác chảy xiết rộng sâu, xin đấng cứu đời hãy đều vì chúng con tuyên nói): Bốn d òng thác, thứ nhất là d òng thác Dục, tức cảnh giới ngũ dục. Nói thông thường, tài, sắc, danh, ăn uống, ngủ nghê là ngũ dục. Rất rõ ràng, chúng nó là năm cội rễ của địa ngục. Chúng được gọi là cảnh giới ngũ dục.

Loại thứ hai là Tứ Giới Vô Sắc Giới. Bốn d òng thác chỉ Tứ Giới Vô Sắc Giới. Tứ Giới là bốn giới nào vậy? Địa, thủy, hỏa, phong. Vô Sắc Giới chẳng có địa, thủy, hỏa, phong. Đây là loại thứ hai. Trong Tứ Giới Vô Sắc Giới, đều có tham, kiêu mạn, hoài nghi; đó là những thứ nổi bật nhất. Hết thảy chúng sanh hoài nghi, hiểu lầm đạo lý tu Bồ Đề đạo. Hoài nghi thì sẽ chẳng tin, gặp chuyện gì cũng đều phết dấu hỏi. Nhưng Kim Cang Tạng Bồ Tát thay mặt cho chúng sanh, Ngài biết chúng sanh nhất định sẽ thắc mắc.

Loại thứ ba là Kiến. Kiến là tri kiến. Chúng ta có rất nhiều tri kiến sai lầm, tà tri, tà kiến, điên đảo kiến.

Loại thứ tư, đại Bồ Tát cũng trọn đủ vô minh căn bản phiền não, chưa đạt đến Diệu Giác. Diệu Giác thì mới có thể đoạn trừ, nó rất vi tế. “Cứu thế giai đương vị tuyên thuyết” ( Đ ấng cứu thế hãy tuyên nói cho con): Con thỉnh vấn, mong đức Phật sẽ giải đáp cho con, chỉ dạy con, có ý nghĩa như thế đó.

(Kinh) Nhĩ thời, Phật cáo Kim Cang Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát ngôn: “Thiện tai! Thiện tai! Thiện nam tử! Nhữ kim vị dục lợi ích, an lạc vô lượng hữu tình, vị chư thiên, nhân, A Tố Lạc đẳng, tác đại nghĩa lợi, thỉnh vấn Như Lai như thị thâm nghĩa. Nhữ ưng đế thính, thiện tư niệm chi, ngô đương vị nhữ phân biệt, giải thuyết”. Kim Cang Tạng Bồ Tát ngôn: “Dụy nhiên, Thế Tôn! Nguyện nhạo dục văn”. Phật ngôn: “Thiện nam tử! Hữu thập chủng Bổ Đặc Già La, luân hồi sanh tử, nan đắc nhân thân. Hà đẳng vi thập Bổ Đặc Già La? Nhất giả, bất chủng thiện căn. Nhị giả, vị tu phước nghiệp. Tam giả, tạp nhiễm tương tục. Tứ giả, tùy ác hữu hành. Ngũ giả, bất kiến, bất úy hậu thế khổ quả. Lục giả, mãnh lợi tham dục. Thất giả, mãnh lợi sân khuể. Bát giả, mãnh lợi ngu si. Cửu giả, kỳ tâm mê loạn. Thập giả, thủ ác tà kiến. Như thị thập chủng Vô Y Hạnh nhân, linh chư chúng sanh phạm căn bản tội, hủy phạm Thi La, đọa chư ác thú” .

( 經) 爾時，佛告金剛藏菩薩摩訶薩言： 「 善哉！善哉！善男子！汝今為欲利益，安樂無量有情，為諸天、人、阿素洛等，作大義利，請問如來如是深義。汝應諦聽，善思念之，吾當為汝分別解說 」 。金剛藏菩薩言：「唯然，世尊！願樂欲聞 」 。佛言：「善男子！有十種補特伽羅，輪迴生死，難得人身。何等為十補特伽羅？一者、不種善根。二者、未修福業。三者、雜染相續。四者、隨惡友行。五者、不見不畏後世苦果。六者、猛利貪慾。七者、猛利瞋恚。八者、猛利愚癡。九者、其心迷亂。十者、守惡邪見。如是十種無依 行因，令諸眾生犯根本罪，毀犯尸羅，墮諸惡趣。

( Kinh: Lúc bấy giờ, đức Phật bảo Kim Cang Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát rằng: “Lành thay! Lành thay! Này thiện nam tử! Ông nay vì muốn lợi ích, an lạc vô lượng hữu tình, vì các trời, người, A Tố Lạc v.v… tạo đại nghĩa lợi mà thưa hỏi Như Lai nghĩa sâu như thế. Ông hãy nên lắng nghe, ta sẽ vì ông phân biệt, giải nói”. Kim Cang Tạng Bồ Tát thưa: “Thưa vâng, đức Thế Tôn! Con vui thích mong được nghe”. Đức Phật dạy: “Này thiện nam tử! Có mười loại Bổ Đặc Già La luân hồi sanh tử, khó được làm thân người. Những gì là mười loại Bổ Đặc Già La? Một là chẳng gieo thiện căn. Hai là chưa tu phước nghiệp. Ba là liên tục tạp nhiễm. Bốn là làm theo bạn ác. Năm là chẳng thấy, chẳng sợ khổ quả đời sau. Sáu là tham dục mạnh mẽ. Bảy là sân khuể mạnh mẽ. Tám là ngu si mạnh mẽ. Chín là tâm kẻ đó mê loạn. Mười là chấp giữ tà kiến ác. Mười loại nguyên nhân Vô Y Hạnh như thế khiến cho các chúng sanh phạm tội căn bản, hủy phạm Thi La, đọa vào các đường ác”).

Mười loại Bổ Đặc Già La tạo nghiệp là vì họ không có thiện căn để nương cậy. Một tí thiện căn cũng chẳng có, phước gì cũng đều chẳng tu, đã thế họ còn tạo nghiệp tạp nhiễm liên tục, chưa hề ngưng nghỉ! Do trong quá khứ đã có mười loại Vô Y Hạnh làm cái nhân, cho nên họ chẳng tu phước nghiệp, chẳng gieo thiện căn.

(Kinh) Hà đẳng danh vi Thập Vô Y Hạnh? Vị ngã pháp trung nhi xuất gia giả, hữu gia hạnh hoại, ý nhạo bất hoại. Hữu ý nhạo hoại, gia hạnh bất hoại. Hữu gia hạnh, ý nhạo câu hoại. Hữu giới hoại, kiến bất hoại. Hữu kiến hoại, giới bất hoại. Hữu giới, kiến câu hoại. Hữu ư gia hạnh, ý nhạo, giới, kiến tuy giai bất hoại, nhi đản y chỉ ác hữu lực hành, tác Vô Y Hạnh. Hữu tuy y chỉ thiện hữu lực hạnh, nhi phục ngu độn, do như á dương, ư chư sự nghiệp, đô bất phân biệt, văn thiện hữu thuyết thiện, bất thiện pháp, bất năng lãnh thọ, bất năng ký trì, bất năng giải liễu thiện, bất thiện nghĩa; do thị nhân duyên, tác Vô Y Hạnh. Hữu ư chủng chủng tài bảo chúng cụ, thường vô yếm túc, truy cầu nhân duyên, kỳ tâm mê loạn, tác Vô Y Hạnh. Hữu vị chúng bệnh chi sở bức não, tiện cầu chủng chủng từ tự, chú thuật, do thị nhân duyên, tác Vô Y Hạnh. Như thị thập chủng Vô Y Hạnh nhân, linh chư chúng sanh phạm căn bản tội, ư hiện pháp trung phi hiền thánh khí, hủy phạm Thi La, đọa chư ác thú.

(經)何等名為十無依行？謂我法中而出家者，有加行壞，意樂不壞。有意樂壞，加行不壞。有加行、意樂俱壞。有戒壞、見不壞。有見壞、戒不壞。有戒、見俱壞。有於加行、意樂、戒、見，雖皆不壞，而但依止惡友力行，作無依行。有雖依止善友力行，而復愚鈍，猶如啞羊，於諸事業，都不分別，聞善友說善不善法，不能領受，不能記持，不能解了善不善義；由是因緣，作無依行。有於種種財寶眾具，常無厭足，追求因緣，其心迷亂，作無依行。有為眾病之所逼惱，便求種種祠祀咒術，由是因緣，作無依行。如是十種無依行因，令諸眾生犯根本罪，於現法中非賢聖器，毀犯尸羅，墮諸惡趣。

( Kinh: Những gì gọi là mười Vô Y Hạnh? Tức là kẻ xuất gia trong pháp của ta, có kẻ gia hạnh hoại mà ý nhạo chẳng hoại. Có kẻ ý nhạo hoại mà gia hạnh chẳng hoại. Có kẻ gia hạnh và ý nhạo đều hoại. Có kẻ giới hoại, kiến chẳng hoại. Có kẻ kiến hoại, giới chẳng hoại. Có kẻ giới lẫn kiến đều hoại. Có kẻ tuy gia hạnh, ý nhạo, giới và kiến đều bất hoại, nhưng do nương tựa lực hạnh của bạn ác mà làm Vô Y Hạnh. Có kẻ tuy y chỉ lực hạnh của bạn lành, nhưng lại ngu độn ví như con dê câm, đối với các sự nghiệp đều chẳng phân biệt, nghe bạn lành nói thiện pháp và bất thiện pháp chẳng thể lãnh nhận, chẳng thể nhớ, giữ, chẳng thể thấu hiểu nghĩa thiện và bất thiện. Do nhân duyên ấy mà làm Vô Y Hạnh. Có kẻ đối với các thứ của cải, các vật dụng thường chẳng chán đủ, do nhân duyên truy cầu [những thứ ấy] mà cái tâm mê loạn, làm Vô Y Hạnh. Có chúng sanh vì bệnh tật bức bách, não hại, liền cầu đủ thứ cúng bái, chú thuật. Do nhân duyên ấy mà làm Vô Y Hạnh. Mười cái nhân gây nên Vô Y Hạnh như thế khiến cho các chúng sanh phạm tội căn bản, chẳng phải là căn khí hiền thánh trong pháp hiện thời, hủy phạm Thi La, đọa vào các đường ác).

Vì sao họ phạm tội căn bản? Vì họ có cái nhân ấy, tất nhiên sẽ phạm tội. Mười loại Vô Y Hạnh như thế khiến cho hết thảy chúng sanh phạm tội căn bản, chẳng phải là căn khí hiền thánh trong pháp hiện tại, cho nên họ sẽ hủy phạm giới cấm, đọa vào các đường ác.

(Kinh) Thiện nam tử! Nhược hữu Bổ Đặc Già La, gia hạnh hoại, ý nhạo bất hoại, tùy ngộ nhất chủng Vô Y Hạnh nhân, phạm căn bản tội, tiện thâm bố cụ, tàm quý khí xả, nhi bất sổ sổ tác chư ác hạnh. Như Lai vị ích bỉ cố, thuyết hữu ô đạo sa môn. Sở dĩ giả hà? Bỉ tác như thị trọng ác nghiệp dĩ, tức tiện phát lộ, bất cảm phú tàng, tàm quý sám hối. Bỉ do như thị tàm quý sám hối, tội đắc trừ diệt, vĩnh đoạn tương tục, bất phục cánh tác. Tuy ư nhất thiết sa môn pháp sự, giai ưng tẫn xuất, nhất thiết sa môn sở hữu tư cụ, bất thính thọ dụng, nhi do bỉ nhân ư tam thừa trung, thành pháp khí cố, Như Lai từ bi, hoặc vị bỉ thuyết Thanh Văn Thừa pháp, hoặc vị bỉ thuyết Duyên Giác Thừa pháp, hoặc vị bỉ thuyết Vô Thượng Thừa pháp. Bỉ hữu thị xứ, chuyển ư đệ nhị, đệ tam sanh trung, phát chánh nguyện lực, ngộ thiện hữu lực, nhất thiết sở tác chư ác nghiệp chướng, giai tất tiêu diệt. Hoặc hữu chứng đắc Thanh Văn Thừa quả, hoặc hữu chứng đắc Duyên Giác Thừa quả, nhi bát Niết Bàn, hoặc hữu ngộ nhập quảng đại thậm thâm Vô Thượng Thừa lý. Như thị giới hoại, kiến bất hoại giả, ưng tri diệc nhĩ.

(經)善男子 ！ 若有補特伽羅，加行壞、意樂不壞，隨遇一種無依行因，犯根本罪，便深怖懼，慚愧棄舍，而不數數作諸惡行。如來為益彼故，說有污道沙門。所以者何？彼作如是重惡業已，即便發露，不敢覆藏，慚愧懺悔。彼由如是慚愧懺悔，罪得除滅，永斷相續，不復更作。雖於一切沙門法事，皆應擯出，一切沙門所有資具，不聽受用，而由彼人於三乘中，成法器故，如來慈悲，或為彼說聲聞乘法，或為彼說緣覺乘法，或為彼說無上乘法。彼有是處，轉於第二、第三生中，發正願力，遇善友力，一切所作諸惡業障，皆悉消滅。或有證得聲聞乘果，或有證得緣覺乘果，而般涅槃，或有悟入廣大甚深無上乘理。如是戒壞、見不壞者，應知亦爾。

( Kinh: Này thiện nam tử! Nếu có Bổ Đặc Già La gia hạnh hoại, mà ý nhạo chẳng hoại, hễ gặp bất cứ một loại nhân nào gây nên Vô Y Hạnh, khiến phạm tội căn bản, liền sợ hãi sâu xa, hổ thẹn buông bỏ, chẳng nhiều lượt làm các hạnh ác. Như Lai vì lợi ích kẻ đó, bèn nói có ô đạo sa môn. Vì cớ sao vậy? Kẻ đó tạo ác nghiệp nặng nề như thế xong, liền lập tức phơi bày, chẳng dám giấu giếm, hổ thẹn sám hối. Kẻ đó do hổ thẹn sám hối như vậy, tội được trừ diệt, vĩnh viễn đoạn sự tiếp nối [của ác nghiệp], chẳng còn làm nữa. Tuy trong hết thảy các pháp sự của hàng sa môn, vẫn bị trục xuất, chẳng được phép thọ dụng hết thảy các vật dụng của sa môn, nhưng do kẻ đó trở thành pháp khí trong tam thừa, cho nên Như Lai từ bi, hoặc vì kẻ đó nói pháp Thanh Văn Thừa, hoặc vì kẻ đó nói pháp Duyên Giác Thừa, hoặc vì kẻ đó nói pháp Vô Thượng Thừa. Do vì điều này, kẻ ấy chuyển sanh sang đời thứ hai, đời thứ ba, do sức phát nguyện chân chánh, do sức gặp gỡ bạn lành, hết thảy các nghiệp chướng ác trót làm thảy đều tiêu diệt. Hoặc là có khi chứng đắc quả Thanh Văn Thừa, hoặc có kẻ chứng đắc quả Duyên Giác Thừa rồi bát Niết Bàn, hoặc có người ngộ nhập lý Vô Thượng Thừa rộng lớn rất sâu. Như thế thì đối với kẻ giới hoại mà kiến chẳng hoại cũng nên biết sẽ giống như thế).

Tiếp đó, đối với mỗi nhân [tạo tác Vô Y Hạnh] đều nói lại một lượt.

Tuy đã phá giới, nhưng trong đời này, kẻ ấy có thể sám hối sửa lỗi, đức Phật lại nói pháp tam thừa cho kẻ đó. Trong đời thứ hai, hay đời thứ ba, kẻ đó do sức phát khởi chánh nguyện, lại được gặp gỡ các thượng thiện hữu, tất cả các ác nghiệp chướng đều tiêu diệt. Do vậy, chứng đắc pháp Thanh Văn Thừa, hoặc có người chứng đắc pháp Duyên Giác Thừa, hoặc chứng đắc pháp Vô Thượng Thừa rộng lớn rất sâu. Đó gọi là “giới hoại, kiến bất hoại, ưng tri diệc nhĩ” (đó gọi là giới hoại, kiến chẳng hoại, hãy nên biết cũng thế).

Thứ nhất là “gia hạnh hoại, ý nhạo bất hoại” và “ý nhạo hoại, gia hạnh bất hoại”, gộp chung cả hai điều để giải thích. “Gia hạnh hoại” là chẳng có phương tiện thiện xảo. Vì đã phá giới, sẽ chẳng có phương tiện thiện xảo. Tuy gia hạnh đã hoại, nhưng ý nhạo bất hoại, [nghĩa là] người ấy còn có thể hổ thẹn, có thể sám hối, còn có thể phát lộ. Tuy là ô đạo sa môn, vẫn có thể phát lộ sám hối, có biểu hiện hối cải, tội nghiệp của kẻ đó có thể bị trừ diệt. Do vậy, đức Phật dạy: “Đối với ô đạo sa môn, cũng phải nên cúng dường, phải nên tôn kính”, là do ý nghĩa này.

Tuy ô đạo sa môn chẳng thể chứng quả trong đời này, nhưng trong đời thứ hai, hoặc đời thứ ba, sức mạnh chánh kiến của người ấy sẽ phát huy. Lại gặp thiện hữu dìu dắt, vậy thì hết thảy các nghiệp chướng ác do người ấy đã tạo đều bị tiêu diệt. Còn như chứng đắc quả Thanh Văn Thừa, hoặc chứng đắc quả Duyên Giác Thừa rồi bát Niết Bàn, sẽ chẳng nhất định, phải tùy thuộc tình huống tu tập của người ấy trong đời thứ hai, hay đời thứ ba.

“Hoặc hữu ngộ nhập quảng đại thậm thâm Vô Thượng Thừa lý, như thị giới hoại, kiến bất hoại” ( H oặc là có kẻ ngộ nhập lý Vô Thượng Thừa rộng lớn rất sâu, giới hoại mà kiến chẳng hoại như thế): Người ấy tuy phá giới, nhưng tri kiến chẳng bị phá hoại, vẫn nhận biết chính mình sai lầm. Có những kẻ tuy làm sai, nhưng chẳng thừa nhận, còn cho rằng chính mình làm đúng, đó là thật sự ác. Tuy đã phá giới, người ấy vẫn có chánh tri, chánh kiến, có thể sám hối sửa đổi.

(Kinh) Nhược hữu Bổ Đặc Già La, ý nhạo hoại, gia hạnh bất hoại, Như Lai vị ích bỉ cố, thuyết cầu Tứ Phạm Trụ pháp. Bỉ thị Thanh Văn Thừa khí, hoặc thị Duyên Giác Thừa khí. Nhược hữu Bổ Đặc Già La gia hạnh, ý nhạo câu hoại, bỉ ư chư thừa, giai phi pháp khí, Như Lai vị ích bỉ cố, tán thuyết bố thí. Nhược hữu Bổ Đặc Già La kiến hoại, giới bất hoại, Như Lai vị ích bỉ cố, thuyết duyên khởi pháp linh xả ác kiến, ư hiện thân trung, nhập Thanh Văn pháp, hoặc Duyên Giác pháp, hoặc ư dư thân, phương năng ngộ nhập.

(經)若有補特伽羅，意樂壞，加行不壞，如來為益彼故，說求四梵住法。彼是聲聞乘器，或是緣覺乘器。若有補特伽羅，加行、意樂俱壞，彼於諸乘，皆非法器，如來為益彼故，讚說佈施。若有補特伽羅，見壞、戒不壞，如來為益彼故，說緣起法令舍惡見，於現身中，入聲聞法，或緣覺法，或於餘身，方能悟入。

( Kinh: Nếu có Bổ Đặc Già La ý nhạo hoại, gia hạnh bất hoại, Như Lai vì lợi ích người đó, nói hãy cầu pháp Tứ Phạm Trụ. Người ấy là pháp khí Thanh Văn Thừa, hoặc là pháp khí Duyên Giác Thừa. Nếu có Bổ Đặc Già La mà gia hạnh lẫn ý nhạo đều hư hoại thì kẻ đó chẳng phải là pháp khí nơi các thừa, Như Lai vì lợi ích người đó bèn khen nói bố thí. Nếu có Bổ Đặc Già La mà kiến hoại, giới bất hoại, Như Lai vì lợi ích người đó, sẽ nói pháp duyên khởi, khiến cho người ấy bỏ ác kiến, nơi thân hiện tại bèn nhập pháp Thanh Văn, hoặc pháp Duyên Giác, hoặc từ nơi thân khác mới có thể ngộ nhập).

“Nhược hữu Bổ Đặc Già La ý nhạo hoại, gia hạnh bất hoại” (Nếu có Bổ Đặc Già La ý nhạo hoại, gia hạnh bất hoại), [nghĩa là] tuy người ấy chẳng ưa thích Phật giáo, chẳng tin tưởng Phật pháp cho lắm (đó là “ý nhạo hoại”), nhưng người ấy tu tập chẳng gián đoạn, niệm kinh, theo thường lệ mà tụng niệm khóa tụng, theo lệ thường mà lễ bái (đó là “gia hạnh bất hoại”). Ý nhạo của người ấy bị hoại, tín tâm chẳng trọn đủ, chẳng nẩy sanh hứng thú, nhưng gia hạnh bất hoại, cứ theo lệ thường mà hành trì. Do sức gia trì của Tam Bảo, có thể khiến cho người ấy còn có thể tìm lại, khôi phục ý nhạo.

Phương tiện thiện xảo, phương tiện chứng đạo, khi quý vị muốn tu đạo, trước đó phải có gia hạnh. Gia hạnh ( 加行 ) là gì vậy? Là phương tiện thiện xảo. Không nhất định rạp lạy mười vạn lần, chẳng nhất định là niệm mười vạn Bách Tự Minh Chú, cũng chẳng nhất định phải niệm mười vạn lần bài Tam Bảo Tụng. Đó là tu gia hạnh theo kiểu Mật Tông. Trong Hiển giáo, đọc tụng, lễ bái, sám hối, tụng niệm sáng tối đều gọi là gia hạnh. Đó là phương tiện thiện xảo trước khi tu đạo, gia hạnh là phương tiện thiện xảo. Như Lai vì làm cho người ấy đạt được lợi ích, “thuyết cầu Tứ Phạm Trụ pháp” (nói hãy cầu pháp Tứ Phạm Trụ). Pháp Tứ Phạm Trụ l à Tứ Vô Lượng Tâm. Tứ Vô Lượng Tâm là từ, bi, hỷ, xả, có thể thanh tịnh cái tâm của quý vị. Nếu là pháp khí Thanh Văn Thừa, hoặc là pháp khí Duyên Giác Thừa, thế thì người ấy tu Duyên Giác Thừa, hay tu Thanh Văn Thừa, sẽ có thể thoát lìa nỗi khổ. Vì thế, đối với loại tỳ kheo ô đạo, tức ô đạo sa môn, đức Phật đã tạo phương tiện thiện xảo như thế để nhiếp thọ họ.

“Nhược hữu Bổ Đặc Già La gia hạnh, ý nhạo câu hoại, bỉ ư chư thừa, giai phi pháp khí” (Nếu có Bổ Đặc Già La gia hạnh lẫn ý nhạo đều hoại, kẻ đó đối với các thừa đều chẳng phải là pháp khí): Gia hạnh hư hoại, mà ý nhạo cũng hư hoại. Đối với Duyên Giác Thừa cũng thế, mà đối với Thanh Văn Thừa cũng thế, đối với Đại Thừa Phật pháp cũng thế, kẻ đó đều chẳng phải là pháp khí. Làm như thế nào đây? Đức Phật liền vì kẻ đó khen nói pháp bố thí, hãy làm thiện sự cho nhiều, thí xả cho nhiều. Đấy cũng là một phương pháp nhiếp thọ khác.

“Nhược hữu Bổ Đặc Già La kiến hoại, giới bất hoại” ( N ếu có Bổ Đặc Già La kiến hoại, giới bất hoại), tức là tuy tri kiến bất chánh, nhưng kẻ đó chẳng phá giới. Như thế thì Như Lai do gia hộ kẻ đó, bèn nói pháp duyên khởi, khiến cho kẻ đó xả ác kiến, khiến cho kẻ đó nhận biết các pháp do nhân duyên sanh khởi. “Ư hiện thân trung, nhập Thanh Văn pháp, hoặc Duyên Giác pháp, hoặc ư dư thân, phương năng ngộ nhập” (Trong thân hiện tại, nhập pháp Thanh Văn, hoặc pháp Duyên Giác, hoặc từ nơi thân khác mới có thể ngộ nhập): Đời này vẫn chưa được, đời sau mới có thể ngộ nhập. Loại thứ tư là “giới hoại, kiến bất hoại” . Đối với “giới hoại, kiến bất hoại” và “kiến hoại, giới bất hoại” có thể giải thích cùng lúc. Như Lai vì khiến cho kẻ đó được lợi ích, liền “thuyết duyên khởi pháp, linh xả ác kiến” (nói pháp duyên khởi khiến cho họ bỏ ác kiến). Hoặc là kiến hoại, giới bất hoại, hoặc kẻ đó là giới hoại, kiến bất hoại, hai loại ấy đều tương tự; cho nên chẳng cần phải nhắc lại.

(Kinh) Nhược hữu Bổ Đặc Già La, giới kiến câu hoại, bỉ ư thánh pháp, diệc bất thành khí. Như Lai vị ích bỉ cố, tán thuyết bố thí. Nhược hữu Bổ Đặc Già La, gia hạnh, ý nhạo, giới, kiến bất hoại, nhi đản y chỉ ác hữu lực hạnh, Như Lai vị ích bỉ cố, tán thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo. Nhược hữu Bổ Đặc Già La, tuy phục y chỉ thiện hữu lực hạnh, nhi phục ngu độn, do như á dương, bất năng lãnh thọ thiện, bất thiện pháp. Như Lai vị ích bỉ cố, tán thuyết tập tụng. Nhược vị chủng chủng tham bệnh sở bức, hữu vị chủng chủng kiến thú mê hoặc, Như Lai vị ích như thị đẳng cố, cầu giải thoát giả, vị kỳ khai thị năng xuất sanh tử, thú Thanh Văn Thừa Tứ Thánh Đế pháp. Đoạn Kiến Luận giả, vị kỳ tán thuyết chư duyên khởi pháp. Thường Kiến Luận giả, vị thuyết tam giới, chư hữu, chư thú, tử thử, sanh bỉ, như đào gia luân vãng lai vô tuyệt, vô thường đẳng pháp.

( 經 ) 若有補特伽羅，戒見俱壞，彼於聖法，亦不成器。如來為益彼故，讚說佈施。若有補特伽羅，加行、意樂、戒、見不壞，而但依止惡友力行，如來為益彼故，讚說十善業道。若有補特伽羅，雖復依止善友力行，而復愚鈍，猶如啞羊，不能領受善不善法。如來為益彼故，讚說習誦。若為種種貪病所逼，有為種種見趣迷惑，如來為益如是等故，求解脫者，為其開示能出生死，趣聲聞乘四聖諦法。斷見論者，為其讚說諸緣起法。常見論者，為說三界，諸有，諸趣，死此，生彼，如陶家輪往來無絕，無常等法。

( Kinh: Nếu có Bổ Đặc Già La giới lẫn kiến đều hoại, kẻ đó đối với thánh pháp cũng chẳng thành pháp khí. Như Lai vì lợi ích kẻ đó, khen nói bố thí. Nếu có Bổ Đặc Già La, gia hạnh, ý nhạo, giới, kiến chẳng hoại, chỉ vì y chỉ lực hạnh của bạn ác, Như Lai do lợi ích kẻ đó, bèn khen nói Thập Thiện Nghiệp Đạo. Nếu có Bổ Đặc Già La tuy y chỉ lực hạnh của bạn lành, nhưng lại ngu độn giống như dê câm, chẳng thể lãnh nhận thiện pháp và bất thiện pháp. Như Lai vì lợi ích kẻ đó, khen nói tập tụng. Nếu có kẻ bị các thứ bệnh tham bức bách, bị các kiến giải mê hoặc, Như Lai vì lợi ích những kẻ cầu giải thoát như thế, liền vì họ khai thị pháp Tứ Thánh Đế để họ có thể thoát khỏi đường sanh tử theo Thanh Văn Thừa. Vì kẻ chấp Đoạn Kiến Luận mà khen ngợi các pháp duyên khởi. Vì kẻ chấp Thường Kiến Luận mà nói các hữu, các đường trong tam giới, chết đây, sanh kia như cái bánh xe của thợ gốm xoay tròn không dứt, vô thường v.v…)

“Nhược hữu Bổ Đặc Già La, giới kiến câu hoại, bỉ ư thánh pháp, diệc bất thành khí” (Nếu có Bổ Đặc Già La giới lẫn kiến đều hoại, kẻ đó đối với thánh pháp cũng chẳng thành pháp khí): Như thế thì đức Phật sẽ vì kẻ đó nói pháp bố thí, khiến cho Bổ Đặc Già La ấy cũng có thể được cứu.

“Nhược hữu Bổ Đặc Già La gia hạnh, ý nhạo, giới, kiến bất hoại” (Nếu có Bổ Đặc Già La gia hạnh, ý nhạo, giới và kiến đều chẳng hoại), gia hạnh cũng bất hoại, ý nhạo cũng bất hoại, giới cũng bất hoại, kiến cũng bất hoại. Đấy chẳng phải là rất tốt hay sao? Nhưng kẻ đó có bạn ác, kẻ bại hoại kết bè kéo đảng, nương theo sức của bạn ác, làm theo bạn ác, hỏng bét mất rồi! Chẳng hạn như anh ngài A Nan là Đề Bà Đạt Đa, chẳng phải là thân đọa hãm trong địa ngục ư? Ông ta lôi kéo năm trăm vị tỳ kheo tách khỏi Tăng đoàn, năm trăm vị tỳ kheo ấy theo ông ta phá hòa hợp Tăng. Năm trăm vị tỳ kheo ấy kiến cũng bất hoại, giới cũng bất hoại, ý nhạo cũng bất hoại, nhưng làm theo ác hữu, phạm tội Nhất Xiển Đề, lòng tin chẳng trọn đủ!

“Nhược hữu Bổ Đặc Già La tuy phục y chỉ thiện hữu lực hạnh, nhi phục ngu độn” (Nếu có Bổ Đặc Già La tuy vẫn y chỉ lực hạnh của thiện hữu, nhưng lại ngu độn): Loại này trái ngược. Có một loại đi theo bạn lành, nhưng trì độn quá mức, chuyện gì cũng đều chẳng biết, đã chẳng thể thuyết pháp, mà cũng chẳng thể phân biệt rõ ràng nghĩa lý, giống hệt như dê câm. Dê câm chẳng thể nói được. Đức Phật dùng con dê câm để tỷ dụ kẻ đó chẳng hiểu biết Phật pháp chi cả, cũng chẳng thể tiếp nhận gì là thiện pháp, gì là bất thiện pháp, là một vị Tăng giống như con dê câm.

“Như Lai vị ích bỉ cố, tán thuyết tập tụng” (Như Lai vì lợi ích kẻ đó mà khen nói tập tụng): Người đó hãy đọc nhiều kinh sách Đại Thừa, đọc nhiều kinh điển, học tập tụng kinh.

“Nhược vị chủng chủng tham bệnh sở bức, hữu vị chủng chủng kiến thú mê hoặc. Như Lai vị ích như thị đẳng cố, cầu giải thoát giả, vị kỳ khai thị năng xuất sanh tử, thú Thanh Văn Thừa Tứ Thánh Đế pháp” (Nếu có người bị các thứ bệnh tham bức bách, có người bị các thứ tri kiến mê hoặc. Như Lai vì lợi ích những kẻ cầu giải thoát như thế, bèn vì họ khai thị pháp Tứ Thánh Đế thoát khỏi đường sanh tử theo pháp Thanh Văn Thừa), tức là pháp Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Bổ Đặc Già La có mười loại, trong loại thứ tám bèn nói đến cả loại thứ chín và thứ mười, hoàn toàn chẳng nêu ra từng điều [riêng rẽ]. Đó là có lúc nói gộp lại, có khi nói tách ra, quý vị cứ chiếu theo kinh văn, vừa nhìn sẽ biết ngay.

Đối với “Đoạn Kiến Luận giả, vị kỳ tán thuyết chư duyên khởi pháp. Thường Kiến Luận giả, vị thuyết tam giới, chư hữu, chư thú, tử thử, sanh bỉ” [nghĩa là] nếu đối với kẻ theo Thường Kiến Luận, bèn nói pháp chẳng thường, tức là: Do [kẻ tuân theo] Thường Kiến Luận cho rằng hết thảy, tức núi, sông, đại địa, đều bất biến, vĩnh viễn tồn tại. Người chết đi rồi sẽ lại tái sanh. Tuy là sống sống, chết chết, chết chết, sống sống, kẻ đó vẫn nghĩ là thường hằng. Hoặc là đối với thọ mạng, mong sống một ngàn năm. Đấy là chúng sanh theo Thường Kiến. Họ thấy hết thảy sự vật dường như chẳng hư hoại, cho nên tăng trưởng tâm tham. Nhưng đấy là sai lầm, tam giới đều là vô thường!

Đức Phật nói một tỷ dụ là “đào gia luân” ( 陶家輪, cái bàn xoay của thợ gốm). Làm đồ sứ thì có một cái bánh xe (bàn xoay), đặt đồ gốm trên ấy, sẽ xoay tròn như vậy để nặn. [Cái bánh xe ấy] chuyển động không ngừng, [dùng vật này để tỷ dụ] chẳng có pháp thường hằng để đạt được. Dùng điều này để hình dung vô thường.

( Kinh) Thiện nam tử! Như Lai vô hữu sở thuyết, danh tự, ngôn thuyết, âm thanh, không vô quả giả, vô bất giai vị thành thục hữu tình. Thị cố, nhất thiết hủy báng Như Lai sở thuyết chánh pháp, hoại chư hữu tình chánh pháp nhãn tội, quá chư Vô Gián, tự Vô Gián đẳng vô lượng trọng tội. Nhược hữu ư ngã vị dục lợi lạc nhất thiết hữu tình sở thuyết chánh pháp, vị y Thanh Văn Thừa sở thuyết chánh pháp, hoặc y Duyên Giác Thừa sở thuyết chánh pháp, hoặc y Đại Thừa sở thuyết chánh pháp, phỉ báng, giá chỉ, chướng tế, ẩn một, hạ chí nhất tụng, đương tri thị danh báng chánh pháp giả, diệc danh hủy diệt Bát Thánh Đạo giả, diệc danh phá hoại nhất thiết hữu tình chánh pháp nhãn giả. Như thị chi nhân, ký tự tập hành đại vô lợi hạnh, diệc linh nhất thiết hữu tình tập hành đại vô lợi hạnh. Thử nhân y chỉ vô tàm quý Tăng, như thị hủy báng Như Lai chánh pháp.

(經)善男子 ！ 如來無有 所說，名字，言說，音聲，空無果者，無不皆為成熟有情。是故，一切譭謗如來所說正法，壞諸有情正法眼罪，過諸無間，似無間等無量重罪。若有於我為欲利樂一切有情所說正法，謂依聲聞乘所說正法，或依緣覺乘所說正法，或依大乘所說正法，誹謗遮止，障蔽隱沒，下至一頌，當知是名謗正法者，亦名毀滅八聖道者，亦名破壞一切有情正法眼者。如是之人，既自習行大無利行，亦令一切有情習行大無利行。此人依止無慚愧僧，如是譭謗如來正法。

( Kinh: Này thiện nam tử! Như Lai chẳng có gì để nói, danh tự, ngôn thuyết, âm thanh đều là Không, chẳng thực tại, không gì chẳng nhằm đều khiến cho hữu tình thành thục. Vì thế, hết thảy tội hủy báng chánh pháp do Như Lai đã nói, làm hư con mắt chánh pháp của hữu tình, còn nặng hơn vô lượng trọng tội như tội Vô Gián, hay tội tương tự Vô Gián v.v… Nếu có kẻ đối với chánh pháp do ta đã nói nhằm lợi lạc hết thảy hữu tình, tức là chánh pháp đã nói do dựa theo Thanh Văn Thừa, chánh pháp đã nói do dựa theo Duyên Giác Thừa, hoặc chánh pháp đã nói do dựa theo Đại Thừa, mà phỉ báng, ngăn trở, chướng lấp, ẩn giấu, dẫu chỉ một bài tụng, hãy nên biết [tội ấy] sẽ gọi là hủy báng chánh pháp, cũng gọi là hủy diệt Bát Thánh Đạo, cũng gọi là phá hoại con mắt chánh pháp của hết thảy hữu tình. Người như thế đã tự làm hạnh vô ích to lớn, mà cũng khiến cho hết thảy hữu tình tập làm hạnh vô ích to lớn. Kẻ đó y chỉ hạng tăng sĩ không hổ thẹn, hủy báng chánh pháp của Như Lai như thế đó).

Danh tự, ngôn thuyết và âm thanh do Như Lai đã nói đều là Không, chẳng có thật thể. “Vô quả” ( 無果 ) là chẳng có thực tại, đều là Không. Do vậy, tướng danh tự, tướng ngôn thuyết, âm thanh, đều là giả, như mộng, huyễn, bọt, bóng. Nói là Không, “vô quả” tức là chẳng có thực tại. “Vô bất giai vị thành thục hữu tình” ( K hông gì chẳng đều vì thành thục hữu tình): Mục đích là khiến cho chúng sanh đắc độ, nhằm mục đích này!

“Thị cố nhất thiết hủy báng Như Lai sở thuyết chánh pháp, hoại chư hữu tình chánh pháp nhãn tội, quá chư Vô Gián, tự như Vô Gián đẳng vô lượng trọng tội” (Vì thế, hết thảy các tội hủy báng chánh pháp do Như Lai đã nói, phá hư con mắt chánh pháp của hữu tình còn nặng hơn vô lượng trọng tội như tội Vô Gián, hay tội tương tự Vô Gián v.v…): Nếu quý vị hủy báng pháp như vậy, sẽ mắc tội ác rất lớn. Hủy diệt pháp do Như Lai đã nói, sẽ giống như hủy diệt con mắt chánh pháp của chúng sanh, đó gọi là “phạm tội hủy diệt pháp” . So với các tội Vô Gián trong thế gian, cho đến tội tương tự Vô Gián, vô lượng các tội, tội diệt pháp lớn nhất. Đây là trả lời cho điều hoài nghi của Kim Cang Tạng Bồ Tát.

(Kinh) Phục thứ, thiện nam tử! Hữu tứ chủng Tăng, hà đẳng vi tứ? Nhất giả, thắng nghĩa Tăng. Nhị giả, thế tục Tăng. Tam giả, á dương Tăng. Tứ giả, vô tàm quý Tăng. Vân hà danh thắng nghĩa Tăng? Vị Phật Thế Tôn, nhược chư Bồ Tát Ma Ha Tát chúng, kỳ đức tôn cao, ư nhất thiết pháp, đắc tự tại giả, nhược Độc Thắng Giác, nhược A La Hán, nhược Bất Hoàn, nhược Nhất Lai, nhược Dự Lưu . N hư thị thất chủng Bổ Đặc Già La, thắng nghĩa Tăng nhiếp. Nhược chư hữu tình, đới tại gia tướng, bất thế tu phát, bất phục ca sa, tuy bất đắc thọ nhất thiết xuất gia biệt giải thoát giới, nhất thiết yết ma, bố tát, tự tứ, tất giai giá khiển, nhi hữu thánh pháp, đắc thánh quả cố, thắng nghĩa Tăng nhiếp . T hị danh thắng nghĩa Tăng. Vân hà danh thế tục Tăng? Vị thế tu phát, bị phục ca sa, thành tựu xuất gia biệt giải thoát giới . T hị danh thế tục Tăng. Vân hà danh á dương Tăng? Vị bất liễu tri căn bản đẳng tội, phạm dữ bất phạm, bất tri khinh trọng, hủy phạm chủng chủng tiểu tùy, tiểu tội, bất tri phát lộ sám hối sở phạm, xuẩn ngu, lỗ độn, ư vi tiểu tội bất kiến, bất úy, bất y thông minh thiện sĩ nhi trụ, bất thời thời gian, vãng nghệ đa văn, thông minh giả sở thân cận, thừa sự, diệc bất sổ sổ cung kính thỉnh vấn: “Vân hà vi thiện? Vân hà bất thiện? Vân hà hữu tội? Vân hà vô tội? Tu hà vi diệu? Tác hà vi ác?” Như thị nhất thiết Bổ Đặc Già La, á dương Tăng nhiếp . T hị danh á dương Tăng. Vân hà danh vô tàm quý Tăng? Vị nhược hữu tình, vị hoạt mạng cố, quy y ngã pháp, nhi cầu xuất gia. Đắc xuất gia dĩ, ư sở thọ trì biệt giải thoát giới, nhất thiết hủy phạm, vô tàm, vô quý, bất kiến, bất úy hậu thế khổ quả, nội hoài hủ bại, như uế oa loa, bối âm cẩu hạnh, thường háo hư ngôn, tằng vô nhất thật, xan tham, tật đố, ngu si, kiêu mạn, ly tam thắng nghiệp, tham trước lợi dưỡng, cung kính, danh dự, đam miện lục trần, háo nhạo dâm dật, ái dục, sắc, thanh, hương, vị, xúc cảnh. Như thị nhất thiết Bổ Đặc Già La, vô tàm Tăng nhiếp, hủy báng chánh pháp . T hị danh vô tàm quý Tăng.

(經)復次，善男子 ！ 有四種僧，何等為四？一者、勝義僧。二者、世俗僧。三者、啞羊僧。四者、無慚愧僧。云何名勝義僧？謂佛世尊，若諸菩薩摩訶薩眾，其德尊高，於一切法，得自在者，若獨勝覺，若阿羅漢，若不還，若一來，若預流。如是七種補特伽羅，勝義僧攝。若諸有情，帶在家相，不剃鬚發，不服袈裟，雖不得受一切出家別解脫戒，一切羯磨、布薩、自恣悉皆遮遣，而有聖法，得聖果故，勝義僧攝。是名勝義僧。云何名世俗僧？謂剃鬚發，被服袈裟，成就出家別解脫戒。是名世俗僧。云何名啞羊僧？謂不了知根本等罪，犯與不犯，不知輕重，毀犯種種小隨小罪，不知發露懺悔所犯，蠢愚魯鈍，於微小罪，不見不畏，不依聰明善士而住，不時時間，往詣多聞，聰明者所親近承事，亦不數數恭敬請問： 「 云何為善？云何不善？云何有罪？云何無罪？修何為妙？作何為惡？ 」 如是一切補特伽羅，啞羊僧攝。是名啞羊僧。云何名無慚愧僧？謂若有情，為活命故，皈依我法，而求出家。得出家已，於所受 持 別解脫戒，一切毀犯無慚無愧，不見不畏後世苦果，內懷腐敗，如穢蝸螺，貝音狗行，常好虛言，曾無一實，慳貪、嫉妒、愚癡、憍慢，離三勝業， 貪著利 養，恭敬名譽，耽湎六塵，好樂婬泆，愛慾色聲香味觸境。如是一切補特伽羅，無慚僧攝，譭謗正法。是名無慚愧僧。

( Kinh: Lại này, thiện nam tử! Có bốn loại Tăng, những gì là bốn? Một là thắng nghĩa Tăng. Hai là thế tục Tăng. Ba là Tăng dê câm. Bốn là Tăng không hổ thẹn. Thế nào là thắng nghĩa Tăng? Tức là Phật Thế Tôn, hoặc là các vị Bồ Tát Ma Ha Tát đức hạnh tôn quý, cao cả, được tự tại trong hết thảy các pháp, hoặc là Độc Thắng Giác, hoặc A La Hán, hoặc Bất Hoàn, hoặc Nhất Lai, hoặc Dự Lưu. Bảy loại Bổ Đặc Già La như thế thuộc vào thắng nghĩa Tăng. Nếu các hữu tình mang hình tướng tại gia, chẳng cạo râu tóc, chẳng đắp ca sa, tuy chẳng được thọ hết thảy các biệt giải thoát giới của hàng xuất gia, hết thảy các pháp yết ma, bố tát, tự tứ đều bị cấm dự, bị đuổi ra, nhưng người ấy có thánh pháp. Do đắc thánh quả, nên thuộc về thánh nghĩa Tăng. Đó gọi là thắng nghĩa Tăng. Thế nào là thế tục Tăng? Tức là cạo bỏ râu tóc, khoác đắp ca sa, thành tựu biệt giải thoát giới của hàng xuất gia. Đó gọi là thế tục Tăng. Thế nào Tăng dê câm? Tức là đối với các tội căn bản, chẳng biết rõ có phạm hay chẳng phạm, chẳng biết nặng hay nhẹ, hủy phạm đủ thứ tiểu tùy, tiểu tội, chẳng biết phơi bày, sám hối các tội đã phạm, ngu xuẩn, thô lỗ, đần độn, chẳng thấy, chẳng sợ các tội nhỏ nhặt, chẳng nương theo bậc thiện sĩ thông minh để trụ, chẳng thường luôn đến chỗ bậc đa văn, thông minh để thân cận, phụng sự, cũng chẳng nhiều lượt cung kính thưa Hỏi: “Thế nào là thiện? Thế nào là bất thiện? Thế nào là có tội? Thế nào là vô tội? Tu pháp gì là tốt nhất? Làm điều gì là ác?” Hết thảy Bổ Đặc Già La như thế thuộc loại Tăng dê câm. Đó là Tăng dê câm. Thế nào là Tăng không hổ thẹn? Tức là nếu có hữu tình vì để nuôi thân mà quy y pháp của ta, cầu xuất gia. Đã được xuất gia, đối với biệt giải thoát giới đã thọ, bèn hủy phạm hết thảy, chẳng hổ, chẳng thẹn, chẳng thấy, chẳng sợ khổ quả trong đời sau, lòng ôm ấp những điều thối nát như con ốc sên dơ bẩn, hành theo hạnh của chó, thường ham chuộng lời rỗng tuếch, chẳng nói một điều nào chân thật, keo kiệt, tham lam, ganh ghét, ngu si, kiêu mạn, lìa ba nghiệp thù thắng, tham đắm lợi dưỡng, cung kính, danh dự, đắm đuối sáu trần, ưa chuộng dâm dật, ái dục, và cảnh thanh, hương, vị, xúc. Hết thảy Bổ Đặc Già La như thế thuộc loại Tăng không hổ thẹn, hủy báng chánh pháp. Đó gọi là Tăng không hổ thẹn).

“Phục thứ, thiện nam tử! Hữu tứ chủng Tăng” (Lại này, thiện nam tử! Có bốn loại Tăng): Kinh văn chẳng nói đến loại Tăng kéo bè, kết đảng. “Hà đẳng vi tứ? Nhất giả, thắng nghĩa Tăng. Nhị giả, thế tục Tăng. Tam giả, á dương Tăng. Tứ giả, vô tàm quý Tăng” (Những gì là bốn? Một là thắng nghĩa Tăng. Hai là thế tục Tăng. Ba là Tăng dê câm. Bốn là Tăng không hổ thẹn). Thắng nghĩa Tăng là gì? “Vị Phật Thế Tôn, nhược chư Bồ Tát Ma Ha Tát chúng, kỳ đức tôn cao, ư nhất thiết pháp đắc tự tại giả” (Tức là Phật Thế Tôn, hoặc các vị Bồ Tát Ma Ha Tát đức hạnh tôn quý, cao cả, được tự tại trong hết thảy các pháp), đó là Thắng Nghĩa Tăng. “Nhược Độc Thắng Giác, nhược A La Hán” ( H oặc là Độc Thắng Giác, hoặc A La Hán), [Độc Thắng Giác] tức là Độc Giác, A La Hán là Vô Sanh. “Nhược Bất Hoàn” tức là Tam Quả Bất Hoàn (A Na Hàm, Anāgāmin ). “Nhược Nhất Lai” là Nhị Quả (Tư Đà Hàm, Sakṛdāgāmin ). “Nhược Dự Lưu” là thánh nhân Sơ Quả (Tu Đà Hoàn, Srotāpanna ). Tu Đà Hoàn, A Na Hàm, Tư Đà Hàm, và A La Hán là quả Tứ Thánh Đế. Lại còn thêm Phật, Bồ Tát, và Độc Giác, tổng cộng bảy loại Bổ Đặc Già La. Phật cũng là một loại chúng sanh. Trong bảy loại Bổ Đặc Già La, Phật, Bồ Tát, Duyên Giác là ba loại, lại còn bốn quả, tức Sơ Quả, Nhị Quả, Tam Quả, và Tứ Quả, là bảy loại Bổ Đặc Già La. Bảy loại này đều thuộc vào Thắng Nghĩa Tăng.

“Nhược chư hữu tình đới tại gia tướng” ( N ếu các hữu tình mang hình tướng tại gia), tuy chưa xuất gia, nhưng tâm người ấy xuất gia, thân chưa xuất gia, “bất thế tu phát, bất phục ca sa” (chẳng cạo râu tóc, chẳng đắp ca sa). Tuy chưa thọ biệt giải thoát giới của hàng xuất gia, hết thảy các pháp yết ma, bố tát, tự tứ, người ấy đều chẳng được phép tham gia. Đó chính là “giá khiển, giá chỉ” ( 遮遣, 遮止, ngăn che, đuổi ra [không cho tham dự]). “Nhi hữu thánh pháp” ( N hưng có thánh pháp), tại gia cũng có người đắc quả vị thù thắng. Hạng người này cũng thuộc loại Thắng Nghĩa Tăng. Tại gia đạt được quả vị thù thắng thì cũng gọi là Thắng Nghĩa Tăng. “Vân hà danh thế tục Tăng? Vị thế tu phát, bị phục ca sa, thành tựu xuất gia biệt giải thoát giới, thị danh thế tục Tăng” (Thế nào là thế tục Tăng? Tức là cạo râu tóc, thành tựu biệt giải thoát giới của hàng xuất gia thì gọi là thế tục Tăng): Do không chứng thắng quả, nên gọi là thế tục Tăng.

Thế nào là Tăng như dê câm? Chẳng biết rõ các tội căn bản có phạm hay không! Đối với căn bản giới, người đó chẳng biết gì là phạm, gì là không phạm. Phạm là như thế nào? Trong mỗi giới, đều trọn đủ năm duyên, chẳng hạn như sát giới: Sát nhân, sát pháp, sát duyên, sát nghiệp (cái nhân gây ra giết chóc, cách giết, duyên giúp cho sát nghiệp thành tựu, nghiệp giết), cho đến mạng tận. “Mạng tận” ( 命盡 ) là giết chết, đó mới là “phạm” . Nếu mạng chưa hết, nhưng có cái nhân giết chóc, tức ta muốn giết kẻ đó, mà cũng có cái duyên, chẳng hạn như dao, dùng vật dụng gì đó [để giết], thì gọi là Duyên. Sát nghiệp là nghĩ cách thức, tức là nghĩ giết bằng cách nào, hoặc là dùng dao chém, hoặc là bắn, hoặc dùng súng bắn cho chết. Tạo nghiệp ấy, cho đến nghĩ đủ mọi cách. Đối tượng bị giết chết, quý vị liền phạm tội này. Chẳng có những điều ấy, hễ thiếu một duyên thì tội chẳng thành. Quý vị ắt cần phải học, chẳng học sẽ không biết. Tăng dê câm chẳng học, họ không biết gì là phạm, gì là chẳng phạm, đấy gọi là “Tăng dê câm” . Kẻ đó chẳng học, mà cũng chẳng thể nói cho người khác!

Thế nào là Tăng đáng hổ thẹn? Kẻ đó vì mạng sống, thấy bát cơm hòa thượng dễ ăn quá, đến trà trộn ăn chực cơm của người xuất gia. Tuy kẻ đó quy y Phật pháp, sau khi xuất gia, cũng thọ biệt giải thoát giới, nhưng hết thảy đều phạm. Kẻ đó căn bản là chẳng nghĩ tới xuất gia, cho nên hết thảy các giới đều phạm. Đã phạm lại chẳng sám hối, “vô tàm, vô quý” (không hổ, không thẹn), còn cho rằng bản thân đã làm đúng, cũng chẳng thấy khổ quả trong đời sau. Nội tâm thối nát, “như uế oa loa”, [nghĩa là bẩn thỉu] giống như con ốc nhồi hoặc ốc sên, “bối âm cẩu hạnh” là học theo hạnh của chó. Đã học theo chó mà còn ăn nói lớn lối, còn nói lời giả dối. “Thường háo hư ngôn, tằng vô nhất thật” ( Thường chuộng lời hư dối, chưa hề nói một lời thành thật): Một câu lời nói thật đều chẳng có, đều là lời nói dối.

“Xan tham, tật đố, ngu si, kiêu mạn” ( Keo tham, ghen tỵ, ngu si, kiêu mạn): Ba nghiệp thù thắng kẻ đó đều lìa, [tức là] đối với ba nghiệp thù thắng nơi thân, miệng, ý, kẻ đó hoàn toàn xa lìa. Kiêu mạn, ngu si, tham lam, keo kiệt, mười ác đều phạm toàn bộ. Lại còn tham đắm lợi dưỡng, cung kính, danh dự, tham đắm sáu trần, tức cảnh giới sáu trần sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, chẳng bỏ một thứ nào. “Háo nhạo dâm dật” ( H am chuộng dâm dật): “Háo nhạo dâm dật” là chỉ cầu hưởng thụ. Nói đơn giản là “ái dục, sắc, thanh, hương, vị, xúc cảnh. Như thị nhất thiết Bổ Đặc Già La, vô tàm Tăng nhiếp, hủy báng chánh pháp . T hị danh vô tàm quý Tăng” (ái dục, sắc, thanh, hương, vị, xúc cảnh. Hết thảy Bổ Đặc Già La như thế thuộc loại Tăng không thẹn, hủy báng chánh pháp. Đó là Tăng không hổ thẹn).

(Kinh) Thiện nam tử! Thắng nghĩa Tăng giả, ư trung hoặc hữu, diệc thị thắng đạo sa môn sở nhiếp. Ngôn thắng đạo giả, vị nhược năng y bát chi thánh đạo, tự độ nhất thiết phiền não sử lưu, diệc linh tha độ. Thử phục vân hà? Vị Phật Thế Tôn, cập Độc Thắng Giác, chư A La Hán, như thị tam chủng Bổ Đặc Già La, dĩ ly nhất thiết hữu chi quyến thuộc, cố danh Thắng Đạo.

(經)善男子 ！ 勝義僧者，於中或有，亦是勝道沙門所攝。言勝道者，謂若能依八支聖道，自度一切煩惱駛流，亦令他度。此復云何？謂佛世尊，及獨勝覺，諸阿羅漢，如是三種補特伽羅，已離一切有支眷屬，故名勝道。

( Kinh: Này thiện nam tử! Trong thắng nghĩa Tăng cũng có thể bao gồm thắng đạo sa môn. Nói “thắng đạo” nghĩa là vị ấy có thể nương theo Bát Chánh Đạo, tự vượt qua hết thảy các d òng nước phiền não sử, và cũng độ người khác. Điều này lại như thế nào? Tức là P hật Thế Tôn, và Độc Thắng Giác, các vị A La Hán, ba loại Bổ Đặc Già La như thế đã lìa hữu chi quyến thuộc, cho nên gọi là Thắng Đạo).

Có tất cả bốn loại Sa môn, lại còn thêm loại [sa môn] kết bè kéo đảng, thành năm loại. Vì Kim Cang Tạng Bồ Tát hỏi đức Phật: Trước kia, đức Phật đã nói ô đạo sa môn phá giới giống như xác chết trong biển cả, bị vứt ra ngoài biển của chư Phật. Hết thảy các thọ dụng của Tăng chúng đều chẳng chia cho kẻ đó, kẻ đó cũng chẳng thể có phần. Vì sao đức Phật còn khuyên các đệ tử phải cúng dường, phải từ bi đối với kẻ đó?

Chữ “thiện nam tử” ở đây là nói với Kim Cang Tạng Bồ Tát, đức Phật khen ngợi Kim Cang Tạng Bồ Tát. “Thắng nghĩa” ( 勝義 ) là nói đến thắng đạo sa môn. Thắng Nghĩa được gộp vào trong thắng đạo sa môn; đấy là Thắng Nghĩa. “Thắng đạo” bao gồm vài loại, loại nào sẽ là thắng nghĩa Tăng? Nói đơn giản, sẽ là nương theo đạo thù thắng mà chứng quả. Phật Thế Tôn, Độc Giác, Thanh Văn, tức là Duyên Giác và Thanh Văn, Thanh Văn là A La Hán, ba loại Bổ Đặc Già La ấy đều là hữu tình Bổ Đặc Già La. Phật cũng là một loại Bổ Đặc Già La, các Ngài đoạn dứt Kiến Tư phiền não, phiền não chẳng phải là quyến thuộc của các Ngài. “Hữu chi” ( 有支 ) là tất cả phiền não, tổng cộng gồm hai mươi lăm Hữu trong tam giới. Những điều này thuộc về danh từ Pháp Tướng; ở đây nói ba loại. Các Ngài đều đã lìa phiền não, cho nên gọi là Thắng Đạo sa môn!

(Kinh) Phục hữu Bồ Tát Ma Ha Tát chúng, bất giả tha duyên, ư nhất thiết pháp trí kiến vô chướng, nhiếp thọ lợi lạc nhất thiết hữu tình, diệc danh thắng đạo sa môn sở nhiếp. Kỳ thắng nghĩa Tăng, cập thế tục Tăng, ư trung hoặc hữu, diệc thị thị đạo sa môn sở nhiếp. Nhược hữu thành tựu biệt giải thoát giới, chân thiện dị sanh, nãi chí cụ túc thế gian chánh kiến, bỉ do ký thuyết biến hiện lực cố, năng quảng vị tha tuyên thuyết, khai thị chư thánh đạo pháp. Đương tri như thị Bổ Đặc Già La, danh tối hạ liệt thị đạo sa môn. Chứng Dự Lưu quả Bổ Đặc Già La, thị danh đệ nhị . C hứng Nhất Lai quả Bổ Đặc Già La, thị danh đệ tam . C hứng Bất Hoàn quả Bổ Đặc Già La, thị danh đệ tứ. Phục hữu Bồ Tát Ma Ha Tát chúng, thị danh đệ ngũ . V ị trụ Sơ Địa, chí Đệ Thập Địa, nãi chí an trụ tối hậu hữu thân, thử giai thị đạo sa môn sở nhiếp. Nhược hữu thành tựu biệt giải thoát giới, quỹ tắc sở hành, thanh tịnh cụ túc, thử giai mạng đạo sa môn sở nhiếp. Dĩ đạo hoạt mạng, cố danh mạng đạo.

(經)復有菩薩摩訶薩眾，不假他緣，於一切法智見無障，攝受利樂一切有情，亦名勝道沙門所攝。其勝義僧，及世俗僧，於中或有，亦是示道沙門所攝。若有成就別解脫戒，真善異生，乃至具足世間正見，彼由記說變現力故，能廣為他宣說，開示諸聖道法。當知如是補特伽羅，名最下劣示道沙門。證預流果補特伽羅，是名第二。證一來果補特伽羅，是名第三。證不還果補特伽羅，是名第四。復有菩薩摩訶薩眾，是名第五。謂住初地，至第十地，乃至安住最後有身，此皆示道沙門所攝。若有成就別解脫戒，軌則所行，清淨具足，此皆命道沙門所攝。以道活命，故名命道。

( Kinh: Lại có các vị Bồ Tát Ma Ha Tát chẳng nhờ vào các duyên, đối với trí thấy hết thảy các pháp chẳng chướng ngại, nhiếp thọ lợi lạc hết thảy hữu tình, cũng gọi là “thuộc về thắng đạo sa môn”. Trong số các vị thắng nghĩa Tăng và thế tục Tăng, cũng có người có thể thuộc vào loại thị đạo sa môn (sa môn dạy đạo). Nếu có chân thiện dị sanh thành tựu biệt giải thoát giới, cho đến trọn đủ chánh kiến thế gian, người ấy do sức ký thuyết (có thể nói pháp tương ứng với ước muốn của người nghe pháp) biến hiện, sẽ có thể vì người khác tuyên thuyết, khai thị các pháp thánh đạo. Hãy nên biết Bổ Đặc Già La như thế được gọi là hạng thị đạo sa môn kém cỏi nhất. Bổ Đặc Già La chứng quả Dự Lưu được gọi là thứ hai. Bổ Đặc Già La chứng quả Nhất Lai được gọi là thứ ba. Bổ Đặc Già La chứng quả Bất Hoàn được gọi là thứ tư. Lại có các vị Bồ Tát Ma Ha Tát được gọi là thứ năm, tức là trụ từ Sơ Địa cho đến Đệ Thập Địa, cho đến các vị an trụ nơi thân tối hậu, những vị ấy đều thuộc loại thị đạo sa môn. Nếu có ai thành tựu biệt giải thoát giới, làm theo đúng các khuôn phép, thanh tịnh trọn đủ, thì những người ấy đều thuộc loại mạng đạo sa môn. Do dùng đạo để nuôi mạng, nên gọi là mạng đạo).

“Bồ Tát Ma Ha Tát chúng, bất giả tha duyên” (Các vị Bồ Tát Ma Ha Tát chẳng nhờ vào các duyên khác): Khi Bồ Tát tạo lợi ích cho chúng sanh, tuy chưa thành đạo, xét theo phương diện chứng quả, các Ngài chẳng bằng Thanh Văn, chẳng bằng Độc Giác, nhưng xét theo phương diện lợi sanh, các Ngài vượt hẳn Thanh Văn, vượt hơn Độc Giác. Cũng có vị là đại quyền thị hiện, Ngài đã chứng đắc, trở lại thị hiện, hoặc là thị hiện làm phàm phu. “Bất giả tha duyên” ( C hẳng nhờ vào các duyên khác): Các Ngài chẳng giống những vị sa môn khác, cũng có khi các Ngài chẳng xuất gia. Bồ Tát Ma Ha Tát không nhất định đều là người xuất gia, cũng có các vị Bồ Tát tại gia. Trong hết các pháp, các Ngài có thể thấy “Không và Hữu chẳng hai”, ngộ Trung Đạo, trí huệ bèn có Căn Bản Trí, mà cũng có Hậu Đắc Trí. Hậu Đắc Trí là phương tiện thiện xảo.

Do vậy, các Ngài là chánh tri, chánh kiến, lợi sanh chẳng bị chướng ngại, nơi Trí Độ chẳng có chướng ngại. Mục đích của các Ngài là nhiếp thọ hết thảy hữu tình, độ chúng sanh. Bồ Tát quá nửa là thị hiện thân phận tại gia, vì các Ngài phải độ chúng sanh, chẳng nghĩ đến chính mình, luôn suy nghĩ vì hết thảy chúng sanh. Mọi người đọc phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện, hoặc đọc Quán Thế Âm Bồ Tát Phổ Môn Phẩm, sẽ thấy [các vị Bồ Tát] thành Phật để độ chúng sanh, nguyện cho hết thảy chúng sanh đều thành Phật. Đấy cũng thuộc về thắng đạo sa môn.

Ngoài ra, còn có thắng nghĩa Tăng và thế tục Tăng. Thế tục Tăng chưa chứng đạo, ở trong thế gian này, trong ấy bao gồm Sơ Quả, Nhị Quả (Nhị Quả còn phải trở lại thế gian), Tam Quả chẳng trở lại thế gian, những địa vị ấy đều thuộc thế tục Tăng. Chứng đắc quả A La Hán thì mới gọi là Thắng Nghĩa Tăng. Nói thông thường, trong giáo nghĩa Thanh Văn, theo như kinh A Hàm và luận Câu Xá đã nói, vị chứng Sơ Quả được coi là thánh nhân. Ở đây, [chánh kinh] tách ra để nói, những địa vị khác thuộc về Thắng Nghĩa Tăng và Thế Tục Tăng.

Cũng có những vị “thị đạo sa môn sở nhiếp” (thuộc loại thị đạo sa môn). “Thị đạo” ( 示道 ) là như đức Phật thuyết pháp cho một nhóm chúng sanh, hoặc là hiển thị Khổ, Tập, Diệt, Đạo, hoặc là hiển thị pháp mười hai nhân duyên, hoặc hiển thị Lục Ba La Mật, tức [hiển thị] các pháp thuộc tam thừa. Ngài chẳng nói tách rời, mà chỉ nói tổng quát. Đấy là thị đạo sa môn, thuộc về phương diện tốt lành. Lại còn có những vị thành tựu biệt giải thoát giới. “Chân thiện dị sanh” là chân thiện Bổ Đặc Già La, là hữu tình đã đạt được giải thoát, nhưng không nhất định là bậc xuất gia. “Dị sanh” ( 異生 ) hàm nghĩa dùng pháp để sống, từ pháp hóa sanh. “Dị sanh” được giải thích như thế, tức là đã thật sự giải thoát, người ấy có thể đạt được giải thoát. Còn có người thành tựu biệt giải thoát giới. Biệt giải thoát giới của bậc thiện dị sanh chính là hai trăm năm mươi giới của tỳ kheo, là biệt biệt giải thoát giới ( 別別解脫戒, biệt giải thoát giới riêng biệt). Hễ trì một giới, sẽ được giải thoát một phần, trì thêm một giới, sẽ được giải thoát thêm một phần nữa, đó cũng coi như là “thiện dị sanh” .

“Chân thiện” có nghĩa là “giải thoát” . Cho đến người chưa thọ Cụ Túc Giới, nhưng có chánh tri, chánh kiến. Trọn đủ chánh tri, chánh kiến, tri kiến chẳng điên đảo, biết hết thảy các pháp vô thường, biết hết thảy các pháp đều là khổ, hết thảy các pháp vô ngã, hết thảy các pháp đều là Không. Đó gọi là Tứ Pháp Ấn. Hết thảy các pháp đều là Thật Tướng duy nhất, đó gọi là “nhất thật cảnh giới”, gọi là “nhất pháp ấn” . Dùng điều này để ấn chứng, có loại tri kiến ấy, sẽ là chánh tri, chánh kiến. Người ấy cầu đắc cái Không trong trí Bát Nhã, nhưng chẳng rơi vào Đoạn Diệt Không, thị hiện hết thảy các pháp là có mà chẳng rơi vào Thường Kiến. Đấy mới gọi là chánh kiến.

“Khởi điên đảo kiến” ( D ấy lên tri kiến điên đảo). Người ấy có năng lực phân định thị phi. Hiện thời, trong cuộc sống hiện thực, có rất nhiều người cũng nói Phật pháp; thật ra, họ vẫn dùng quan điểm ngoại đạo để giải thích, chẳng phù hợp lời dạy của đức Phật. Người như thế chẳng thuộc loại thị đạo sa môn. Người ấy có trọn đủ Chánh Kiến hay không? Lời lẽ của người ấy có phải là Chánh Ngữ hay chăng? Có phù hợp lời dạy của đức Phật hay không? Cho đến phải xét xem khẩu nghiệp của người ấy có ác ngữ, ăn nói thô lỗ, tục tằn, nói dối, nói đôi chiều hay không? Chẳng có những thứ ấy thì là Chánh Ngữ. Hễ có những thứ ấy, sẽ chẳng phải là Chánh Ngữ. Có kẻ thân tuy xuất gia, tâm chẳng xuất gia, cái tâm tham vẫn rất nặng. Kẻ đó làm ra vẻ giống như Phật giáo đồ, nhưng những gì kẻ đó làm chẳng phải là Phật giáo, những gì kẻ đó đã thể hiện chỉ vì tự mình, vì ngũ dục của chính mình, vì sự tham cầu hưởng thụ của chính mình.

Nêu một thí dụ, xây dựng chùa công đức vô lượng, ai nấy đều biết, nhưng phải coi kẻ đó dùng cái tâm gì làm chủ đạo. Nếu cái tâm danh lợi là chủ đạo, dẫu xây chùa, chẳng có công đức! Chỉ cần ngôi chùa ấy tồn tại, nghiệp của kẻ đó vĩnh viễn tồn tại. Ngôi chùa ấy bị hủy, nghiệp của kẻ đó cũng tiêu mất. Nếu phan duyên, sử dụng đủ loại thủ đoạn bất chánh, tuy xây cất chùa, kẻ ấy chết đi, nhất định sẽ đọa vào địa ngục! Đợi đến khi ngôi chùa ấy hoàn toàn chẳng còn, nghiệp ấy mới tiêu. Chùa kiểu đó không nhất định có Tăng chúng ở. Có những ngôi chùa dựng lên, chẳng có hòa thượng ở. Tuy là đạo tràng tại gia, vẫn chẳng coi là cư sĩ, do tri kiến đều chẳng phải là chánh kiến. Điều này chúng ta phải cậy vào trí huệ để phán đoán, có phải là chánh tri, chánh kiến hay không! Phải cậy vào chính mình nương theo giáo nghĩa để ấn chứng có phù hợp lời dạy của đức Phật hay không, sẽ biết tri kiến ấy có phải là chánh kiến hay không.

“Bỉ do ký thuyết biến hiện lực cố” (kẻ ấy do sức ký thuyết biến hiện): Sức biến hiện là có thần thông. Người ấy chứng đắc Tha Tâm Trí, cho nên trọn đủ một loại trí huệ, [tức là có khả năng] thấy rõ đối với loại chúng sanh nào thì phải nên nói loại pháp nào [để phù hợp với chí hướng và sự ưa thích của họ], bèn khai thị cho họ pháp ấy (khả năng ấy được gọi là “ký thuyết” ). Những điều ấy đều thuộc loại “ký thuyết biến hiện lực” ( 記說變現力 ). Loại Bổ Đặc Già La ấy [vì chưa chứng thánh quả, cho nên] là loại thị đạo sa môn thấp kém nhất. Thị đạo sa môn kiểu này thuộc loại nào vậy? Tiếp đó, [chánh kinh] bèn chỉ rõ: “Chứng Dự Lưu quả Bổ Đặc Già La”, Dự Lưu Quả là Sơ Quả. Thánh nhân Sơ Quả là Tu Đà Hoàn, Ngài còn phải bảy lượt sanh tử trong cõi trời hoặc nhân gian rồi mới chứng quả A La Hán, sẽ bất thoái. Cũng tức là đoạn dứt mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, lưỡi biết vị, mũi ngửi thơm, thối, thân tiếp xúc, tâm phân biệt. Đã đoạn dứt tám mươi tám món Sử thuộc Kiến Hoặc. Dự Lưu là dự vào d òng thánh nhân. Loại chúng sanh Bổ Đặc Già La hữu tình này cao hơn loại trước, cũng có nghĩa là so với loại “ký thuyết” tuyên dương Phật pháp thì phải cao hơn một chút. Họ chẳng thuộc vào loại Thắng Nghĩa Tăng, chỉ là thị đạo sa môn.

“Chứng Nhất Lai quả Bổ Đặc Già La thị danh đệ tam” (Bổ Đặc Già La chứng quả Nhất Lai thì gọi là đệ tam): Quả thứ ba còn trở lại nhân gian một lần, tức là tái sanh trong cõi trời hay nhân gian một lần nữa, chỉ tái sanh một lần, Ngài liền chứng đắc Tứ Quả A La Hán, gọi là quả Tư Đà Hàm. Bổ Đặc Già La chứng quả Bất Hoàn được gọi là thứ tư. Bất Hoàn là chẳng sanh trở lại trong nhân gian, được gọi là quả A Na Hàm. Ngài đã đoạn dứt Tư Hoặc thuộc phẩm thứ ba, nhưng vẫn chưa thể đoạn tập khí, vẫn chưa thể đoạn vô minh. Đó gọi là loại thứ tư .

“Phục hữu Bồ Tát Ma Ha Tát chúng thị danh đệ ngũ” ( L ại có các vị Bồ Tát Ma Ha Tát, gọi là thứ năm): Nương theo tứ giáo hay ngũ giáo để phán đoán hàm nghĩa của các giáo. Bồ Tát Ma Ha Tát là nói đến Thông Giáo. [Ngũ giáo là] Tiểu, Thỉ, Chung, Đốn, Viên. [Bồ Tát được nói trong đoạn này là] Bồ Tát trong Tiểu Giáo, Thỉ Giáo, và Thông Giáo, vì trong phần kế tiếp, sẽ nói đến [các vị Bồ Tát] từ Sơ Địa cho đến Thập Địa, cũng là các vị trụ thân tối hậu. So với sự chứng đắc của A La Hán thì [Thông Giáo Bồ Tát] đạt đến Thất Địa mới bằng A La Hán. Viên Giáo chẳng phải là như vậy, Sơ Trụ Bồ Tát trong Viên Giáo đã là như thế (đã chứng đắc bằng với A La Hán). Các loại Bồ Tát ấy đều gọi là thị đạo sa môn. Thị đạo sa môn tự mình có chánh tri, chánh kiến, đã lý giải Phật pháp, vị ấy cũng có thể lợi ích chúng sanh, làm cho chúng sanh lý giải.

“Thành tựu biệt giải thoát giới”, đối với giới thanh tịnh đã thọ, người ấy chẳng trái phạm, cho đến thực hiện hết thảy mọi việc đều tiếp nhận các quy tắc do đức Phật đã dạy để hành sự. Quy tắc ấy bao gồm hết thảy những chuyện đáng nên làm thì sẽ đều làm. Giới của nhà Phật có hai loại: Một là Chỉ Trì, tức là những chuyện chẳng thể làm. Còn có Tác Trì là những điều quý vị ắt phải nên làm. Chẳng hạn như nói một vị tỳ kheo phạm lỗi, mọi người ắt phải tác pháp yết ma cho ông ta, Tăng chúng làm pháp sự yết ma, đó gọi là “biện sự” ( 辦事, thực hiện công việc). Chuyện nên làm thì ắt phải làm. Lại còn trong chùa miếu, có các trách nhiệm phải gánh vác thì đều phải nên thực hiện. Nội dung của Tác Trì rất nhiều, đều là những chuyện tỳ kheo nên làm. Đó gọi là “quy tắc” .

Phật giáo truyền đến Trung Hoa. Thiền sư Bách Trượng của Trung Hoa đã chế lập Thanh Quy Giới Luật cho Trung Hoa, vì ở trong chùa miếu có rất nhiều người, chẳng thể chiếu theo chế định của đức Phật để thực hiện. Vì tại quốc độ của chúng ta, tình huống sanh hoạt có những điều bất đồng, cho nên Ngài ấn định riêng Thanh Quy Giới Luật. Giống như chúng ta mặc lễ phục, sáng tối lên chánh điện tụng niệm công khóa. Thuở đức Phật tại thế, chẳng có công khóa sáng tối. Thiền sư Bách Trượng trích lấy các chú ngữ và kinh điển Đại Thừa, như buổi sáng thức dậy bèn niệm chú Lăng Nghiêm, buổi tối lễ bái Bát Thập Bát Phật (tức Hồng Danh Bảo Sám), hoặc niệm kinh Di Đà. Đấy là công khóa sáng tối, đều thuộc về quy tắc, đều thuộc về giới luật.

“Xuất pha” ( 出坡 ), quét đất, lên núi trồng trọt. Thuở đức Phật tại thế chẳng cho phép trồng trọt vì sẽ thương tổn chúng sanh. [Phật giáo] truyền đến quốc độ của chúng ta, chẳng thể nào không làm như thế. Vì chùa miếu đều ở trong núi, chính quý vị không trồng trọt, lấy gì mà ăn? Thuở đức Phật tại thế, cũng đã ấn định một số quy tắc. Phàm là đối với những quy tắc đã ấn định, cho đến những giới luật ước thúc, những chuyện đáng nên làm, đều thực hiện rất tốt đẹp, thì sẽ “thanh tịnh cụ túc” . Đó gọi là “mạng đạo sa môn”, tức là dùng đạo làm mạng sống.

Điều k hông được chấp thuận là làm thuốc, bói toán, xem tướng. Nay là thời Mạt Pháp, hòa thượng làm thầy thuốc vẫn là rất tốt, rất thanh cao, nhưng trong giới luật nhà Phật thì chẳng được phép, đó gọi là “kiếm sống bằng tà mạng”. Có năm loại tà mạng, [nói như vậy, chắc có kẻ sẽ bắt bẻ] kinh Chiêm Sát chẳng phải là tà mạng ư? Chẳng phải! Kinh Chiêm Sát là vì quý vị tu đạo mà Địa Tạng Bồ Tát đặc biệt nói ra. Do vậy, khi Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thỉnh Phật thuyết pháp, đã hỏi đức Phật: “Chúng sanh đời Mạt Pháp, tâm hoài nghi đặc biệt nặng nề, làm thế nào để đoạn nghi cho chúng sanh?” Đức Phật liền mời Địa Tạng Bồ Tát nói, chứ bản thân Ngài không nói gì. Vì đức Phật đã chế giới, điều ấy chẳng được phép! Địa Tạng Bồ Tát bèn thiện xảo phương tiện, vì Ngài đã đạt tới “nhất thật cảnh giới, nhị chủng quán đạo” . Khi sử dụng Chiêm Sát Luân, chớ nên hoài nghi. Nếu dùng pháp đó để cầu danh lợi, hoặc là đoán quẻ cho người khác để lấy tiền, sẽ là phạm giới, chẳng được phép! Mục đích chủ yếu của Chiêm Sát Luân là để quý vị chiêm nghiệm, xét coi chính mình đã đoạn th am, sân, si cỡ nào, hiện tại có phải là chứng đắc hay chưa? Chính mình đã chứng địa vị Ngũ Phẩm hay chưa? Nếu chính mình không biết, thì quý vị bèn chiêm sát đôi chút. Nay ta có thể tu hai loại quán đạo hay không? Vì theo như kinh Chiêm Sát đã dạy, nếu khi [chiêm sát mà thấy] luân tướng chẳng thanh tịnh, tức là chẳng chấp thuận cho quý vị tu hai loại quán đạo, sẽ tu chẳng thành. Có tu thì cũng dễ bị ma dựa. [Dụng ý của] chiêm sát luân là muốn cho quý vị đoạn ma, hiểu hàm nghĩa này là được rồi! Vì thế, những sa môn ấy đều là “khấu đạo sa môn sở nhiếp”, tức là dùng đạo làm mạng sống, cho nên gọi là “mạng đạo” .

(Kinh) Phục hữu Bồ Tát Ma Ha Tát chúng, vị dục nhiếp thọ, lợi ích, an lạc nhất thiết hữu tình, cụ túc tu hành Lục Đáo Bỉ Ngạn, diệc danh mạng đạo. Như thị thắng đạo, thị đạo, mạng đạo, tam chủng sa môn, danh vi thế gian chân thật phước điền. Sở dư sa môn danh vi ô đạo, tuy phi chân thật, diệc đắc đọa tại phước điền số trung.

(經)復有菩薩摩訶薩眾，為欲攝受、利益、安樂一切有情，具足修行六到彼岸，亦名命道。如是勝道、示道、命道三種沙門，名為世間真實福田。所餘沙門，名為污道，雖非真實，亦得墮在福田數中。

( Kinh: Lại có các vị Bồ Tát Ma Ha Tát vì muốn nhiếp thọ, lợi ích, an lạc hết thảy hữu tình, tu hành trọn vẹn Lục Đáo Bỉ Ngạn, cũng gọi là “mạng đạo”. Ba loại sa môn thắng đạo, thị đạo, và mạng đạo như thế, được gọi là “phước điền chân thật của thế gian”. Các sa môn khác được gọi là ô đạo, tuy chẳng phải là chân thật, nhưng vẫn thuộc vào phước điền).

Đại Bồ Tát lợi ích chúng sanh, khiến cho hết thảy chúng sanh hữu tình đều có thể giác ngộ, nhiếp thọ họ, trao truyền những điều tốt đẹp, họ mới tin tưởng. Đối với bố thí thì Bồ Tát cũng phải hành bố thí, từ bi đối với chúng sanh. Phải ái ngữ, đồng sự, lợi hành, làm chuyện có lợi cho họ, họ sẽ vui thích. Như thế thì quý vị mới có thể nhiếp thọ họ, độ họ được. Tiến hơn bước nữa là tu tập bố thí, trì giới, nhẫn nhục, Thiền Định, Lục Độ vạn hạnh, cho đến Thiền Định, Bát Nhã. Đấy cũng gọi là “mạng đạo” . Trong Đại Thừa và Tiểu Thừa, đều có mạng đạo sa môn và thị đạo sa môn. Tam thừa đều có các hạng sa môn này.

“Như thị thắng đạo, thị đạo, mạng đạo tam chủng sa môn, danh vi thế gian chân thật phước điền” ( B a loại sa môn thắng đạo, thị đạo, và mạng đạo như thế, gọi là phước điền chân thật trong thế gian): Cúng dường các vị mạng đạo sa môn, thị đạo sa môn, và thắng đạo sa môn ấy, đương nhiên là phước đức càng to hơn nữa. Đấy đều là phước điền chân thật trong thế gian.

“Sở dư sa môn” ( Các sa môn khác), trừ ba loại ấy ra, đều là “ô đạo sa môn” . Ô đạo sa môn là tỳ kheo phá giới, giới luật chẳng thanh tịnh, hoặc là [chẳng tuân thủ] quy tắc thanh tịnh. Họ đối với Tam Bảo có ô nhiễm, chẳng phải là chân thật. Tuy họ chẳng phải là chân thật, nhưng đức Phật dạy vẫn coi họ như phước điền Tăng. Vì sao? Trong thời Mạt Pháp, thắng đạo sa môn, thị đạo sa môn, và mạng đạo sa môn đã chẳng còn, phải chọn lựa trong các ô đạo sa môn, cho nên quý vị vẫn phải cúng dường, vẫn phải tôn kính họ. Đấy là câu trả lời cho lời hỏi của Kim Cang Tạng Bồ Tát.

(Kinh) Nhược hữu y chỉ vô tàm quý tăng Bổ Đặc Già La, ư ngã chánh pháp Tỳ Nại Da trung, danh vi “tử thi”, ư thanh chúng hải, ưng đương tẫn khí, phi pháp khí cố. Ngã ư bỉ nhân, bất xưng đại sư, bỉ nhân ư ngã, diệc phi đệ tử. Hữu vô tàm Tăng, bất thành pháp khí, xưng ngã vi sư, ư ngã xá lợi, cập ngã hình tượng, thâm sanh kính tín. Ư ngã Pháp, Tăng, thánh sở ái giới, diệc thâm kính tín. Ký bất tự chấp chư ác tà kiến, diệc bất linh tha chấp ác tà kiến, năng quảng vị tha tuyên thuyết ngã pháp, xưng dương, tán thán, bất sanh hủy báng, thường phát chánh nguyện; tùy sở phạm tội, sổ sổ yếm xả, phát lộ sám hối, chúng đa nghiệp chướng, giai năng trừ diệt. Đương tri như thị Bổ Đặc Già La, tín kính Tam Bảo thánh giới lực cố, thắng cửu thập ngũ chư ngoại đạo chúng đa bách thiên bội, phi tốc năng nhập bát Niết Bàn thành, Chuyển Luân Thánh Vương thượng bất năng cập, huống dư tạp loại nhất thiết hữu tình? Dĩ thị nghĩa cố, Như Lai quán sát nhất thiết hữu tình, chư nghiệp pháp thọ sai biệt tướng dĩ, tác như thị thuyết: “Ư ngã pháp trung, thế trừ tu phát, bị ca sa giả, ngã chung bất thính Sát đế lợi đẳng hủy nhục, trích phạt. Nhược hữu hủy nhục, trích phạt nhất thiết xuất gia chi nhân, sở hoạch tội báo như tiền quảng thuyết”.

( 經)若有依止無慚愧僧補特伽羅，於我正法毗奈耶中名為死尸，於清眾海應當擯棄，非法器故。我於彼人，不稱大師 ， 彼人於我，亦非弟子。有無慚僧，不成法器，稱我為師 ， 於我舍利 ， 及我形像，深生敬信。於我法僧聖所愛戒，亦深敬信。既不自執諸惡邪見，亦不令他執惡邪見，能廣為他宣說我法，稱揚讚歎，不生譭謗，常發正願；隨所犯罪，數數厭舍，發露懺悔 ，眾多業障，皆能除滅。當知如是補特伽羅，信敬三寶、聖戒力故，勝九十五諸外道眾多百千倍，非速能入般涅槃城，轉輪聖王尚不能及，況餘雜類一切有情？以是義故，如來觀察一切有情，諸業法受差別相已，作如是說： 「 於我法中，剃除鬚髮，被袈裟者，我終不聽剎帝利等毀辱謫罰。若有毀辱謫罰一切出家之人，所獲罪報，如前廣說 」 。

( Kinh: Nếu có Bổ Đặc Già La y chỉ vị Tăng không hổ thẹn, thì đối với Tỳ Nại Da trong chánh pháp của ta, được gọi là “xác chết”, hãy nên xua đuổi, vứt bỏ khỏi biển Tăng chúng thanh tịnh, do [kẻ đó] chẳng phải là pháp khí. Ta đối với kẻ đó chẳng xưng là đại sư, mà kẻ đó đối với ta cũng chẳng phải là đệ tử. Có Tăng sĩ chẳng thẹn hổ, chẳng thành pháp khí, gọi ta là thầy, đối với xá lợi và hình tượng của ta, sanh lòng kính tin sâu xa. Đối với Pháp, Tăng và giới được các vị thánh yêu mến của ta, cũng sanh lòng kính tin sâu xa. Đã chẳng tự chấp các tà kiến ác, cũng chẳng để cho kẻ khác chấp tà kiến ác, có thể rộng vì họ tuyên nói pháp của ta, xưng dương, tán thán, chẳng sanh hủy báng, thường phát ra chánh nguyện. Đối với các tội đã phạm, nhiều lượt chán bỏ, phát lộ, sám hối. Khá nhiều nghiệp chướng đều có thể trừ diệt. Hãy nên biết Bổ Đặc Già La như thế do sức tín kính thánh giới của Tam Bảo, cho nên vượt hơn chín mươi lăm các loại ngoại đạo trăm ngàn lần. Tuy chẳng thể mau chóng vào tòa thành bát Niết Bàn, nhưng Chuyển Luân Thánh Vương vẫn chẳng thể sánh bằng kẻ đó. Huống hồ hết thảy hữu tình thuộc các loại khác ư? Do vì nghĩa này, Như Lai quán sát hết thảy các tướng nghiệp pháp thọ sai biệt của các hữu tình rồi nói như thế này: “Đối với kẻ ở trong pháp của ta, cạo bỏ râu tóc, mặc ca sa, ta trọn chẳng cho phép những kẻ như Sát đế lợi v.v… hủy nhục, trừng phạt họ. Nếu có kẻ nào hủy nhục, trừng phạt hết thảy người xuất gia, sẽ mắc phải tội báo như đã nói rộng trong phần trước”).

Tuy vị Tăng không hổ thẹn chẳng phải là pháp khí, nhưng trong ấy còn chọn lọc đôi chút. Vì thế nói “đối với ô đạo sa môn, cũng phải cúng dường”, bao hàm ý nghĩa như thế đó. Bổ Đặc Già La chẳng hổ, chẳng thẹn là kẻ đã phạm giới, đã phá giới, nhưng chẳng sám hối. Đối với pháp tam thừa, đặc biệt là đối với các giới trong Tỳ Nại Da của chánh pháp, những kẻ đó cũng chẳng tu. “Tử thi” là xác của người đã chết, thi thể còn chưa rữa nát. Trong biển đại chúng thanh tịnh chẳng thể dung chứa, sẽ tẫn xuất những kẻ đó ra ngoài Tăng đoàn. Tuy những kẻ đó chẳng phải là pháp khí, nhưng trong đó còn có những người có đôi chút điểm tốt. Đối với những kẻ đó, tuy họ cũng chẳng phải là đệ tử Phật, nhưng có những tăng sĩ không hổ thẹn, vẫn tôn xưng đức Phật là thầy. Vì sao? Họ đối với xá lợi và hình tướng của Phật vẫn sanh lòng kính tín sâu đậm, đối với Phật pháp “diệc thâm kính tín” (cũng kính tín sâu xa). Tuy họ chẳng hổ thẹn, chẳng trở thành pháp khí, nhưng họ vẫn tôn đức Phật làm thầy. Đối với xá lợi và hình tướng của Phật, họ vẫn sanh lòng kính tín sâu đậm, đối với các giới đã thọ, họ vẫn sanh lòng kính tín sâu đậm, có tín tâm thành kính sâu sắc, tha thiết.

Những điều họ nói vẫn là chánh pháp, khiến cho quý vị trừ khử tri kiến tà vạy, điên đảo, dạy quý vị trừ khử Ngã Chấp, dạy quý vị tu Không Quán, chẳng chấp trước hết thảy các pháp, có thể tuyên nói Phật pháp cho hết thảy chúng sanh, lại còn có thể “xưng dương tán thán, bất sanh hủy báng, thường phát chánh nguyện” (xưng dương, tán thán, chẳng sanh hủy báng, thường phát nguyện chân chánh). Phát nguyện rồi sẽ “tùy sở phạm tội, sổ sổ yếm xả” (hễ phạm tội, nhiều lượt ghét bỏ), do ghét bỏ liền sám hối. Do ghét bỏ, chẳng còn tái phạm nữa. Biết chuyện ấy chớ nên làm, bèn chẳng làm, lại còn có thể phát lộ sám hối, khá nhiều nghiệp chướng đều có thể trừ diệt. Tuy kẻ đó trót tạo rất nhiều tội, cũng gây ra rất nhiều nghiệp chướng, nhưng do sám hối mà được thanh tịnh, lại phục hồi sự thanh tịnh.

Trước tiên là nói về Tăng sĩ không hổ thẹn. Kế đó lại nói đến các Tăng sĩ không hổ thẹn, đáng phải trục xuất, chẳng thành pháp khí, nhưng vẫn còn có những biểu hiện sám hối, những người xuất gia ấy so với chín mươi l ă m thứ ngoại đạo, hay so sánh với thế tục, vẫn tốt hơn nhiều lắm! Tuy hiện thời, những người ấy vẫn chưa thể chứng nhập Niết Bàn, vẫn chưa thể thành đạo, nhưng công đức, phước đức, và trí huệ của họ vẫn tồn tại. “Chuyển Luân Thánh Vương thượng bất năng cập” (Chuyển Luân Thánh Vương vẫn chẳng thể sánh bằng): Dẫu là Chuyển Luân Thánh Vương thì phước đức và trí huệ vẫn chẳng to bằng phước đức và trí huệ của vị tỳ kheo đó. “Huống dư tạp loại nhất thiết hữu tình” ( H uống hồ hết thảy các loài hữu tình khác) ư? Các hữu tình khác càng chẳng thể sánh bằng.

Do đạo lý này, Như Lai biết nghiệp, pháp, và sự sai biệt của hết thảy chúng sanh, hết thảy hữu tình. Chẳng thể nói hết thảy các tướng kiểu “vơ đũa cả nắm” được. Nói theo kiểu “vơ đũa cả nắm” thì các Tăng sĩ không hổ thẹn đều là ô đạo sa môn. Nhưng trong các ô đạo sa môn, hãy còn có những người tốt đẹp đôi chút. Mỗi loại chúng sanh nào cũng đều có thượng, trung, hạ. Trong ô đạo sa môn, còn có thượng phẩm, cũng có trung phẩm, và hạ phẩm. Vì lẽ này, đức Phật mới nói như thế này: “Ư ngã pháp trung, thế trừ tu phát, bị ca sa giả, ngã chung bất thính Sát đế lợi đẳng hủy nhục, trích phạt” (Ta trọn chẳng cho phép Sát đế lợi v.v… hủy nhục, trừng phạt kẻ nào ở trong pháp của ta, cạo bỏ râu tóc, đắp y ca sa), có ý nghĩa như vậy đó. Vì sao đức Phật chẳng cho phép Sát đế lợi, tức các quốc vương, dùng pháp luật thế gian chế tài họ? Vì họ đã cạo bỏ râu tóc, đắp y ca sa, đã gieo phước đức, tướng pháp tràng ấy vẫn tồn tại. Nếu hủy nhục, khiển trách họ, [tức là xâm phạm] hết thảy người xuất gia, sẽ chuốc lấy tội báo như đã nói cặn kẽ trong phần trước, trong phẩm Vô Y Hạnh đã nói rất nhiều!

(Kinh) Hựu y ngã pháp, xả tục xuất gia, thế trừ tu phát, bị xích ca sa, tức vị nhất thiết quá khứ, vị lai, hiện tại chư Phật từ bi hộ niệm. Oai nghi, hình tướng, sở phục ca sa, diệc vị quá khứ, vị lai, hiện tại chư Phật Thế Tôn từ bi thủ hộ. Thị cố, khinh hủy thế trừ tu phát, bị xích ca sa, xuất gia nhân giả, tức thị khinh hủy nhất thiết quá khứ, vị lai, hiện tại chư Phật Thế Tôn. Do thị nhân duyên, chư hữu trí huệ, yếm bố chúng khổ, hân cầu nhân, thiên, Niết Bàn lạc giả, bất ưng khinh hủy xả tục xuất gia, thế trừ tu phát, bị ca sa giả. Hữu vô tàm Tăng, hủy phá cấm giới, bất thành tam thừa hiền thánh pháp khí, ký tự kiên chấp chư ác tà kiến, d iệc năng linh tha chấp ác tà kiến, vị vi chân thiện Sát đế lợi, chân thiện Bà la môn, chân thiện tể quan, chân thiện cư sĩ, chân thiện sa môn, chân thiện trưởng giả, chân thiện Phiệt xá, chân thiện Thú đạt la.

(經)又依我法，舍俗出家，剃除鬚髮，被赤袈裟，即為一切過去、未來、現在諸佛慈悲護念。威儀形相，所服袈裟，亦為過去、未來、現在諸佛世尊慈悲守護。是故，輕毀剃除鬚髮、被赤袈裟、出家人者，即是輕毀一切過去、未來、現在諸佛世尊。由是因緣，諸有智慧，厭怖眾苦，欣求人天，涅槃樂者，不應輕毀舍俗出家，剃除鬚髮，被袈裟者。有無慚憎，毀破禁戒，不成三乘賢聖法器，既自堅執諸惡邪見，亦能令他執惡邪見，謂為真善剎帝利、真善婆羅門、真善宰官、真善居士、真善沙門、真善長者、真善筏舍、真善戍達羅。

( Kinh: Lại có kẻ nương theo pháp của ta, bỏ tục xuất gia, cạo bỏ râu tóc, đắp ca sa đỏ, liền được hết thảy quá khứ, vị lai, hiện tại chư Phật từ bi hộ niệm. Oai nghi, hình tướng, ca sa đã mặc cũng được quá khứ, vị lai, hiện tại chư Phật Thế Tôn từ bi thủ hộ. Vì thế, khinh miệt, hủy báng người xuất gia cạo bỏ râu tóc, mặc ca sa đỏ, chính là khinh miệt, hủy báng hết thảy quá khứ, vị lai, hiện tại chư Phật Thế Tôn. Do nhân duyên ấy, những người có trí huệ chán sợ các khổ, ưa cầu niềm vui nhân, thiên, Niết Bàn, chớ nên khinh miệt, hủy báng người xả tục xuất gia, cạo bỏ râu tóc, đắp y ca sa. Có Tăng sĩ không hổ thẹn, hủy phá giới cấm, chẳng trở thành pháp khí của tam thừa hiền thánh, đã tự chấp trước kiên cố các tà kiến ác, lại còn có thể khiến cho kẻ khác chấp trước tà kiến ác, tức là vì chân thiện Sát đế lợi, chân thiện Bà la môn, chân thiện tể quan, chân thiện cư sĩ, chân thiện sa môn, chân thiện trưởng giả, chân thiện Phiệt xá, chân thiện Thú đạt la…)

Tam thế chư Phật thủ hộ tấm ca sa ấy. Tấm ca sa là tướng pháp tràng của hết thảy chư Phật. Do duyên cớ ấy, đối với người xuất gia cạo bỏ râu tóc, đắp ca sa đỏ, chẳng cho phép kẻ tại gia như quốc vương, đại thần, cho đến Bà la môn v.v… bức hại, vũ nhục họ; trái lại, phải cúng dường họ. Do nhân duyên đó, đức Phật nói như vậy, và cũng nhằm trả lời Kim Cang Tạng Bồ Tát. Vì thế, hết thảy những ai muốn cầu phước nghiệp, chớ nên khinh rẻ những người xuất gia. Bất luận kẻ đó phá giới cũng thế, vẫn đều phải tôn kính, cúng dường kẻ đó, thì những người ấy sẽ có thể đạt được phước đức.

“Hữu vô tàm Tăng, hủy phá cấm giới, bất thành tam thừa hiền thánh pháp khí, ký tự kiên chấp chư ác tà kiến, diệc năng linh tha chấp ác tà kiến” (Có Tăng sĩ không hổ thẹn, hủy phá giới cấm, chẳng trở thành pháp khí cho tam thừa hiền thánh, đã tự chấp chặt các ác tà kiến, lại còn có thể khiến cho kẻ khác chấp trước tà kiến ác): Đó là ác tri thức. Trong phần trước đã nói, ô đạo sa môn có hai loại, loại trước là tốt (tức là loại tin kính Phật, Pháp, Tăng, biết hổ thẹn, sám hối, không có tà kiến ác) thì còn có thể thân cận, còn có thể cúng dường. Ở đây nói đến loại tồi tệ. Nếu có các quốc vương tốt lành, tức chân thiện quốc vương, chân thiện Bà la môn, chân thiện tể quan, chân thiện cư sĩ. “Chân thiện” là nói họ mong cầu giải thoát. Cho đến chân thiện trưởng giả, chân thiện Phiệt xá, chân thiện Thú đạt la, tức là bốn loại chủng tánh.

(Kinh) Nhược nam, nhược nữ, thuyết chư thế gian vô phụ, vô mẫu, nãi chí vô hữu thiện nghiệp, ác nghiệp sở đắc quả báo, vô hữu năng đắc thánh đạo quả giả, nhất thiết chư pháp bất tùng nhân sanh. Hoặc hữu chấp ngôn, Sắc Giới thị thường, phi biến hoại pháp. Hoặc hữu chấp ngôn, Vô Sắc Giới thường, phi biến hoại pháp. Hoặc hữu chấp ngôn, ngoại đạo sở kế chư khổ hạnh pháp, đắc cứu cánh tịnh. Hoặc hữu chấp ngôn, duy Thanh Văn Thừa đắc cứu cánh tịnh, phi Độc Giác Thừa, diệc phi Đại Thừa. Ư Thanh Văn Thừa, tín kính, xưng tán, tuyên thuyết, khai thị. Ư Độc Giác Thừa, cập ư Đại Thừa, phỉ báng, khinh hủy, chướng tế, ẩn một, bất linh lưu bố. Hoặc hữu chấp ngôn, duy Độc Giác Thừa đắc cứu cánh tịnh, phi Thanh Văn Thừa, diệc phi Đại Thừa. Ư Độc Giác Thừa, tín kính, xưng tán, tuyên thuyết, khai thị. Ư Thanh Văn Thừa, cập ư Đại Thừa, phỉ báng, khinh hủy, chướng tế, ẩn một, bất linh lưu bố. Hoặc hữu chấp ngôn, duy hữu Đại Thừa đắc cứu cánh tịnh, phi Thanh Văn Thừa, phi Độc Giác Thừa. Ư Đại Thừa pháp, ký tự sanh tín, giáo tha sanh tín, ký tự cung kính, giáo tha cung kính, ký tự xưng tán, giáo tha xưng tán, ký tự thư tả, giáo tha thư tả, ký tự độc tụng, giáo tha độc tụng, ký tự thính thọ, giáo tha thính thọ, ký tự tư duy, giáo tha tư duy, ư tha hữu tình, nhược thị pháp khí, nhược phi pháp khí, giai vị quảng thuyết, khai thị, giải thích vi tế thậm thâm Đại Thừa pháp nghĩa. Ư Thanh Văn Thừa, cập Độc Giác Thừa, phỉ báng, khinh hủy, chướng tế, ẩn một, bất linh lưu bố, tự bất sanh tín, chướng tha sanh tín, tự bất cung kính, chướng tha cung kính, tự bất xưng tán, chướng tha xưng tán, tự bất thư tả, chướng tha thư tả, tự bất độc tụng, thính thọ, tư duy, chướng tha độc tụng, thính thọ, tư duy, bất nhạo quảng thuyết, khai thị, giải thích nhị thừa pháp nghĩa.

(經)若男若女，說諸世間無父無母 ，乃 至 無有善業惡業所得果報，無有能得聖道果者，一切諸 法不從因生。或有執言，色界是常，非變壞法。或有執言，無色界常，非變壞法。或有執言，外道所計諸苦行法，得究竟淨。或有執言，唯聲聞乘得究竟淨，非獨覺乘，亦非大乘。於聲聞乘，信敬稱讚，宣 說開示 。 於獨覺乘及於大乘，誹謗輕 毀，障蔽隱沒，不令流佈。或有執言，唯獨覺乘得究竟淨，非聲聞乘，亦非大乘。於獨覺乘，信敬稱讚，宣 說開示 。 於聲聞乘及於大乘，誹謗輕 毀，障蔽隱沒，不令流佈。或有執言，唯有大乘得究竟淨，非聲聞乘，非獨覺乘。於大乘法，既自生信、教他生信，既自恭敬、教他恭敬，既自稱讚、教他稱讚，既自書寫、教他書寫，既自讀誦、教他讀誦，既自聽受、教他聽受，既自思惟、教他思惟，於他有情，若是法器，若非法器，皆為廣 說，開示解釋，微細甚深大乘法義 。 於聲聞乘及獨覺乘，誹謗輕 毀 ， 障蔽隱沒，不令流佈，自不生信、障他生信，自不恭敬、障他恭敬，自不稱讚、障他稱讚，自不書寫、障他書寫，自不讀誦聽受思惟、障他讀誦聽受思惟，不樂廣 說開示解釋 二乘法義。

( Kinh: Dù nam, hay nữ, nói các thế gian không cha, không mẹ, cho đến chẳng có chuốc lấy quả báo do thiện nghiệp hay ác nghiệp, chẳng có ai có thể đắc quả nơi thánh đạo, hết thảy các pháp chẳng do nhân mà sanh. Hoặc có kẻ chấp rằng Sắc Giới là thường, chẳng phải là pháp biến hoại. Hoặc có kẻ chấp rằng Vô Sắc Giới là thường, chẳng phải là pháp biến hoại. Hoặc có kẻ chấp rằng ngoại đạo do tu khổ hạnh mà đạt được thanh tịnh rốt ráo. Hoặc có kẻ chấp rằng, chỉ có Thanh Văn Thừa đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải Độc Giác Thừa, cũng chẳng phải Đại Thừa. Đối với Thanh Văn Thừa, tín kính, xưng tán, tuyên thuyết, khai thị. Đối với Độc Giác Thừa, và Đại Thừa liền phỉ báng, khinh hủy, ngăn trở, ẩn giấu, chẳng cho lưu truyền. Hoặc có kẻ chấp rằng chỉ có Độc Giác Thừa đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải Thanh Văn Thừa, cũng chẳng phải Đại Thừa. Đối với Độc Giác Thừa, tín kính, xưng tán, tuyên thuyết, khai thị. Đối với Thanh Văn Thừa và Đại Thừa, phỉ báng, khinh hủy, ngăn trở, ẩn giấu, chẳng cho lưu truyền. Hoặc có kẻ chấp rằng, chỉ có Đại Thừa đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải Thanh Văn Thừa, chẳng phải Độc Giác Thừa. Đối với pháp Đại Thừa, tự mình đã sanh lòng tin, dạy người khác sanh lòng tin, tự mình đã cung kính, dạy người khác cung kính, tự mình đã xưng tán, dạy người khác xưng tán, tự mình đã biên chép, dạy người khác biên chép, tự mình đã đọc tụng, dạy người khác đọc tụng, tự mình đã nghe nhận, dạy người khác nghe nhận, tự mình đã tư duy, dạy người khác tư duy. Đối với các hữu tình khác, hoặc là pháp khí, hoặc chẳng phải pháp khí, đều vì họ rộng nói, khai thị, giải thích pháp nghĩa Đại Thừa vi tế rất sâu. Đối với Thanh Văn Thừa và Độc Giác Thừa, bèn phỉ báng, khinh hủy, ngăn chướng, ẩn giấu, chẳng cho lưu truyền, tự chẳng sanh lòng tin, chướng ngại người khác sanh lòng tin, tự mình chẳng cung kính, chướng ngại người khác cung kính, tự mình chẳng xưng tán, chướng ngại người khác xưng tán, tự mình chẳng biên chép, chướng ngại người khác biên chép, tự mình chẳng đọc tụng, nghe nhận, tư duy, chướng ngại người khác đọc tụng, nghe nhận, tư duy, chẳng thích nói rộng, khai thị, giải thích pháp nghĩa Nhị Thừa).

Đoạn kinh văn này nói về ác tri thức có ác tánh rất sâu, tà kiến rất sâu. Vị quốc vương, hoặc bốn chủng tánh cầu giải thoát, bất luận là nam hay nữ, chớ nên học theo những kẻ đó, chớ nên thân cận các ác tri thức đó. Những kẻ xấu đó, bất luận là nam hay nữ, làm thế nào để phân định rõ ác tà kiến của họ? Kẻ đó nói thế gian không cha, không mẹ. Hiện thời, có rất nhiều kẻ ngỗ nghịch. Đó là chẳng tin cha mẹ, tổn thương cha mẹ, giết hại cha mẹ. Ăn nói kiểu đó, sợ rằng mọi người đều đã nghe thấy, chúng tôi chẳng cần phải giải thích cặn kẽ. Hiện thời, thường thấy chuyện giết cha, giết mẹ. Trong quá khứ rất ít; hiện thời nghiệp càng lúc càng nặng.

Bài bác chẳng có nhân quả, [đối với chuyện] “làm thiện được thiện báo, làm ác được ác báo”, họ đều không tin. Do cho rằng “người đã chết là hết”, cho nên họ tận lực tạo ác, phóng túng ngũ dục, căn bản là chẳng thể thành thánh, chứng đạo quả. Kẻ đó cho rằng đấy là gạt người, chẳng chân thật. Kẻ đó cho rằng hết thảy các pháp cũng chẳng sanh từ các nhân, chẳng có nhân quả, còn nói Sắc Giới là thường, vĩnh viễn chẳng biến hóa. Cho đến nói Vô Sắc Giới là thường, cũng vĩnh viễn chẳng biến hóa. Hoặc là chấp vào các khổ hạnh của bọn ngoại đạo, chẳng hạn như Bà la môn hành khổ hạnh nuốt lửa, cho đến Bà la môn nhịn đói, thậm chí lạy bò, lạy chó, đấy đều là [tà hạnh của] ngoại đạo, [thế mà] họ nói do các pháp đó, sẽ có thể đạt được thanh tịnh rốt ráo.

Hoặc có kẻ chấp trước, cũng nói chấp chặt rằng: Chỉ có Thanh Văn Thừa mới có thể đạt đến thanh tịnh rốt ráo, chứ Độc Giác Thừa và Đại Thừa đều chẳng thể được. Đấy là do chấp trước Thanh Văn Thừa, bèn hủy báng Độc Giác Thừa, hủy báng Đại Thừa. Hoặc là tin tưởng Độc Giác Thừa; vì thế, lại hủy báng Thanh Văn Thừa, tức là kẻ đó trọn chẳng bình đẳng đối với pháp tam thừa. Kẻ đó chấp trước một thừa, phủ nhận hai thừa kia. Kẻ đó tin pháp Thanh Văn bèn hủy báng pháp nhân duyên, hủy báng pháp Lục Độ. Do vậy, pháp nhân duyên và pháp Lục Độ sẽ dần dần bị ẩn mất. Hoặc là nói ngược lại, kẻ đó chấp trước Độc Giác Thừa, đối với Thanh Văn Thừa và Đại Thừa cũng đều hủy báng. Hoặc kẻ đó chấp trước Đại Thừa, đối với Thanh Văn Thừa và Độc Giác Thừa đều hủy báng, chẳng cho người khác học, thậm chí khiến cho các pháp ấy bị ẩn giấu, chẳng cho phép truyền bá.

Trong các pháp tam thừa, chấp trước lẫn nhau, hủy báng lẫn nhau, kẻ đó tin thừa nào bèn nói thừa ấy là tốt, khiến cho người khác tin pháp ấy, khiến cho các đệ tử cũng đều không tin các thừa khác. Kẻ đó tin [thừa nào] bèn cung kính; hễ không tin bèn hủy báng. Chính mình dạy như vậy, mà dạy người khác cũng thế. Kẻ đó tự mình xưng tán Thanh Văn Thừa tốt đẹp, xưng tán pháp thuộc Thanh Văn Thừa, kinh A Hàm và luận Câu Xá là hay, còn Lục Độ vạn hạnh và mười hai nhân duyên đều chẳng tốt. Tự kẻ đó nói như thế, mà cũng dạy người khác như thế. Chính kẻ đó biên chép như thế, mà cũng dạy người khác biên chép như thế.

Có những kẻ học pháp Đại Thừa, học theo kinh Pháp Hoa, nói hàng Nhị Thừa là “tiêu nha, bại chủng” ( 焦芽敗種, mầm bị cháy, hạt giống hư), [chẳng thấu hiểu] đức Phật quở trách các vị ấy, vì các vị ấy chẳng phát tâm Bồ Đề. Nếu quý vị chấp trước lời đó, cũng là sai lầm. Pháp tam thừa đều hay, hết thảy các pháp nghĩa do đức Phật đã dạy đều nói thích đáng căn cơ. Nói đối ứng căn cơ, pháp tam thừa đều bình đẳng, chớ nên tin thừa này, bèn hủy báng thừa kia. Nếu làm như vậy, sẽ là hủy diệt Phật pháp. Thậm chí có kẻ nói chỉ có tu bố thí thì mới có thể đạt được thanh tịnh rốt ráo, chứ trì giới, nhẫn nhục, học trí, đều vô dụng, tu Thiền Định vô dụng. Hoặc là có kẻ lại chấp trước học Thiền Định sẽ hữu dụng, cho đến đối với trì giới, bố thí, nhẫn nhục, học Bát Nhã đều vô dụng, tức là chấp một pháp, phủ nhận các pháp khác. Đối với Lục Độ vạn hạnh cũng là như thế, kẻ đó chấp một Độ trong Lục Độ vạn hạnh, phủ nhận năm Độ kia!

(Kinh) Hoặc hữu chấp ngôn: D uy tu bố thí đắc cứu cánh tịnh, phi giới, phi nhẫn, nãi chí phi huệ. Hoặc hữu chấp ngôn: D uy tu cấm giới đắc cứu cánh tịnh, phi thí, phi nhẫn, nãi chí phi huệ. Hoặc hữu chấp ngôn: D uy tu an nhẫn đắc cứu cánh tịnh, phi thí, phi giới, nãi chí phi huệ. Hoặc hữu chấp ngôn: D uy tu tinh tấn đắc cứu cánh tịnh, phi thí, phi giới, nãi chí phi huệ. Hoặc hữu chấp ngôn: D uy tu Tĩnh Lự đắc cứu cánh tịnh, phi thí, phi giới, nãi chí phi huệ. Hoặc hữu chấp ngôn: D uy tu Bát Nhã đắc cứu cánh tịnh, phi thí, phi giới, nãi chí phi định. Hoặc hữu chấp ngôn: D uy tu chủng chủng thế gian sở tập chư kỹ nghệ trí đắc cứu cánh tịnh. Hoặc hữu chấp ngôn: D uy tu chủng chủng đầu nham, phó hỏa, tự ngạ đẳng hạnh đắc cứu cánh tịnh.

(經)或有執言 ： 唯修佈施得究竟淨，非戒、非忍乃至非慧。或有執言 ： 唯修禁戒得究竟淨，非施、非忍乃至非慧。或有執言 ： 唯修安忍得究竟淨，非施、非戒乃至非慧。或有執言 ： 唯修精進得究竟淨，非施、非戒乃至非慧。或有執言 ： 唯修靜慮得究竟淨，非施、非戒乃至非慧。或有執言 ： 唯修般若得究竟淨，非施、非戒乃至非定。或有執言 ： 唯修種種世間所習諸技藝智得究竟淨。或有執言 ： 唯修種種投岩赴火自餓等行得究竟淨。

( Kinh: Hoặc có kẻ chấp trước rằng: Chỉ có tu bố thí thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải giới, chẳng phải nhẫn, cho đến chẳng phải huệ. Hoặc có kẻ chấp rằng: Chỉ có tu cấm giới thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải thí, chẳng phải nhẫn, cho đến chẳng phải huệ. Hoặc có kẻ chấp rằng: Chỉ có tu an nhẫn thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải thí, chẳng phải giới, cho đến chẳng phải huệ. Hoặc có kẻ chấp rằng: Chỉ có tu tinh tấn thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải thí, chẳng phải giới, cho đến chẳng phải huệ. Hoặc có kẻ chấp rằng: Chỉ có tu Tĩnh Lự thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải thí, chẳng phải giới, cho đến chẳng phải huệ. Hoặc có kẻ chấp rằng: Chỉ có tu Bát Nhã thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải thí, chẳng phải giới, cho đến chẳng phải Định. Hoặc có kẻ chấp rằng: Chỉ có tu các thứ nghề khéo và các trí như thế gian thường làm thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo. Hoặc có kẻ chấp rằng: Chỉ có tu các loại hạnh như gieo mình xuống gộp đá, gieo thân vào lửa, tự nhịn đói v.v… thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo).

“Hoặc hữu chấp ngôn: Duy tu bố thí đắc cứu cánh tịnh, phi giới, phi nhẫn” (Hoặc có kẻ chấp trước rằng: Chỉ có tu bố thí thì mới đạt được thanh tịnh rốt ráo, chẳng phải giới, chẳng phải nhẫn), cũng chẳng phải là Giới, cũng chẳng phải là Thi La Ba La Mật, cũng chẳng phải là Nhẫn Nhục Ba La Mật, cho đến cũng chẳng phải là Bát Nhã Ba La Mật. Hoặc có kẻ chấp rằng: Chỉ có tu giới cấm thì sẽ đạt được thanh tịnh rốt ráo, tức là do tu Thi La Ba La Mật thì mới có thể đạt đến thanh tịnh rốt ráo, các Ba La Mật khác đều không tốt. Đấy là điều bị đức Phật quở trách, vì đó là ác tánh chấp trước, là ác kiến. Đó gọi là chấp trước tà kiến. Ngoại đạo lại càng chẳng cần phải nói nữa, hoặc là tu đủ kiểu [khổ hạnh] như quăng mình xuống gộp đá, gieo thân vào lửa, nhịn đói. Họ cứ nghĩ tu các hạnh môn đó thì mới là rốt ráo. Đấy là nói điên đảo. Ở đây, nêu ra thí dụ, “đầu nham” ( 投岩, quăng mình xuống gộp đá) tức là trèo lên đỉnh núi, nhảy xuống vách núi, cứ nghĩ nhảy xuống sẽ thành đạo. Tại núi Nga Mi có Xả Thân Nhai ( 舍身崖, vách núi xả thân), trong kinh Pháp Hoa, Diệu Hỷ Bồ Tát tự đốt thân, đấy đều chẳng phải là các pháp thường hằng, chớ nên phỏng theo lệ ấy. Kinh điển Đại Thừa nói tới những trường hợp ấy là do các nhân duyên riêng biệt. Còn các chuyện gieo mình xuống vách đá, nhảy vào lửa, nhịn đói như ngoại đạo đã nói, cứ ngỡ làm như vậy sẽ có thể đạt được thanh tịnh rốt ráo. Đó là sai lầm!

(Kinh) Thiện nam tử! Như thị phá giới, ác hạnh bật sô, phi pháp khí giả, chủng chủng dụ hoặc chân thiện pháp khí chư hữu tình đẳng, linh chấp ác kiến. Bỉ do điên đảo chư ác kiến cố, phá hoại chân thiện Sát đế lợi vương, nãi chí chân thiện Thú đạt la đẳng, nhược nam, nhược nữ, sở hữu tịnh tín, giới, văn, xả, huệ, chuyển Sát đế lợi thành Chiên đồ la, nãi chí Phiệt xá, Thú đạt la đẳng thành Chiên đồ la. Thử phi pháp khí, phá giới bật sô, tịnh Sát đế lợi Chiên đồ la đẳng, sư cập đệ tử, câu đoạn thiện căn, nãi chí đương đọa Vô Gián địa ngục. Thiện nam tử! Như nhân tử thi, bàng trướng, lạn xú, chư lai kiến giả, giai vị xú huân, tùy sở xúc cận lạn xú tử thi, hoặc dữ giao ngoạn, tùy bị xú uế chi sở huân nhiễm. Như thị chân thiện Sát đế lợi vương, nãi chí chân thiện Thú đạt la đẳng, nhược nam, nhược nữ, tùy sở thân cận phá giới, ác hạnh, phi pháp khí Tăng, hoặc dữ giao du, hoặc cộng trụ chỉ, hoặc đồng sự nghiệp, tùy bị ác kiến xú uế huân nhiễm. Như thị, như thị, linh bỉ chân thiện Sát đế lợi vương, nãi chí chân thiện Thú đạt la đẳng, nhược nam, nhược nữ, thoái thất tịnh tín, giới, văn, xả, huệ, thành Chiên đồ la, sư cập đệ tử, câu đoạn thiện căn, nãi chí đương đọa Vô Gián địa ngục.

(經)善男子 ！ 如是破戒惡行苾芻，非法器者，種種誘惑真善法器諸有情等，令執惡見。彼由顛倒諸惡見故，破壞真善剎帝利王，乃至真善戍達羅等，若男若女，所有淨信戒聞舍慧，轉剎帝利成旃荼羅，乃至筏舍，戍達羅等成旃荼羅。此非法器，破戒苾芻，並剎帝利旃荼羅等，師及弟子，俱斷善根，乃至當墮無間地獄。善男子 ！ 如人死尸，膨脹爛臭，諸來見者，皆為臭熏，隨所觸近爛臭死尸，或與交玩，隨被臭穢之所熏染。如是真善剎帝利王，乃至真善戍達羅等，若男若女，隨所親近破戒惡行非法器僧，或與交遊，或共住止，或同事業，隨被惡見臭穢熏染。如是，如是，令彼真善剎帝利王，乃至真善戍達羅等，若男若女，退失淨信戒聞舍慧，成旃荼羅，師及弟子，俱斷善根，乃至當墮無間地獄。

( Kinh: Này thiện nam tử! Bật sô phá giới, ác hạnh như thế, chẳng phải là pháp khí, dùng đủ mọi cách dụ dỗ, mê hoặc các hữu tình là bậc chân thiện pháp khí, khiến cho họ chấp trước ác kiến. Những kẻ đó do các ác kiến điên đảo, bèn phá hoại chân thiện Sát đế lợi vương, cho đến chân thiện Thú đạt la v.v… Dù nam hay nữ, tất cả tịnh tín, giới, văn, xả, huệ [đều bị thoái thất], chuyển Sát đế lợi thành Chiên đồ la, cho đến Phiệt xá, Thú đạt la v.v… thành Chiên đồ la. Bật sô phá giới chẳng phải pháp khí ấy và Sát đế lợi Chiên đồ la v.v… thầy lẫn trò đều đoạn mất thiện căn, cho đến sẽ đọa vào địa ngục Vô Gián. Này thiện nam tử! Như xác người tr ương phềnh, nứt nẻ, hôi thối, những người đến xem đều bị mùi thối xông xực. Hễ đến gần xác chết nứt nẻ, hôi thối, hoặc đi qua, đều bị xú uế hun nhiễm. Chân thiện Sát đế lợi vương cho đến chân thiện Thú đạt la v.v… như thế, dù nam hay nữ, hễ thân cận Tăng nhân phá giới, ác hạnh, chẳng phải là pháp khí, hoặc giao du, hoặc ở chung, hoặc có cùng sự nghiệp, sẽ bị ác kiến xú uế hun nhuốm. Đúng như thế đó, đúng như thế đấy, sẽ khiến cho chân thiện Sát đế lợi vương ấy, cho đến chân thiện Thú đạt la v.v… dù nam hay nữ thoái thất tịnh tín, giới, văn, xả, huệ, trở thành Chiên đồ la, thầy lẫn trò đều đoạn thiện căn, cho đến sẽ đọa vào địa ngục Vô Gián).

Đây là tổng kết. Các tỳ kheo phá giới, ác hạnh đó chẳng phải là pháp khí, tức chẳng phải là dụng cụ chứa đựng pháp. Họ là phường tà tri, tà kiến, nói dối, gạt gẫm, dụ hoặc. Đối với bậc chân thiện pháp khí, đối với người thật sự tu hành, thật sự là chánh tri, chánh kiến, những ác Tăng đó sẽ khuyên họ dấy lên ác kiến, khuyên họ vứt bỏ chánh kiến. Bản thân những gã đó do có ác kiến điên đảo, sẽ phá hoại quốc vương tốt lành, thương nhân tốt lành, cho đến những người tốt lành thuộc các chủng tánh thấp hèn. Thú đạt la là chủng tánh thấp hèn, là chủng tánh thấp nhất trong bốn chủng tánh. [Những gã ác Tăng ấy] đều khiến cho những người đó dấy lên ác kiến.

Tại Ấn Độ, thành phần giai cấp chủng tánh hết sức nghiêm trọng. Tôn giả Ưu Ba Ly là vị trì giới bậc nhất, vốn là thợ cạo tóc cho hoàng đế trong cung đình. Khi ngài A Nan xuất gia, đức Phật bảo A Nan hãy lễ dưới chân ngài Ưu Ba Ly, A Nan không lễ, nói: “Đây là gã hầu chuyên cạo tóc của tôi, làm sao tôi lễ hắn ta cho được?” Đức Phật bảo: “Hễ vào Phật pháp thì đều là bình đẳng như nhau. Thầy ấy là bậc Thượng Tọa, xuất gia sớm hơn ông, đã chứng đắc quả A La Hán, ông phải nên lễ bái”. Đối với Phật, các pháp đều bình đẳng. Phật độ chúng sanh chẳng phân biệt giai cấp, đều bình đẳng độ. Do vậy, đức Phật xét theo căn cơ mà nói hết thảy các pháp.

Pháp tam thừa, Tiểu Thừa là pháp Tứ Đế, Duyên Giác Thừa là pháp mười hai nhân duyên, Bồ Tát Thừa là Lục Độ vạn hạnh, đấy đều là nêu đại ý. Luật Tạng tạng kinh, trong ấy cũng chứa đựng nghĩa lý Đại Thừa. Như niệm A Di Đà Phật chính là ý nghĩa Đại Thừa, điều này được nói trong giới kinh. Có các pháp dạy chúng ta phải khéo học, nhưng ở đây là nói về tỳ kheo ác tánh, tỳ kheo phá giới, họ hướng dẫn chúng sanh, khiến cho chúng sanh buông xả tín, giới, huệ, bố thí, chuyển chân thiện Sát đế lợi vương thành Chiên đồ la Sát đế lợi vương. Hoặc là chân thiện Phiệt xá, Thú đạt la đều bị chuyển thành phường Chiên đồ la, đều chuyển thành phường ác tánh, hành theo hạnh của các ác tỳ kheo. Tỳ kheo phá giới chẳng phải là pháp khí, đã hướng dẫn những người ấy đều trở thành ác tánh.

Đề Bà Đạt Đa dạy vua A Xà Thế giết cha, dạy ông ta hãy soán đoạt ngôi vị hoàng đế, đó là tội Ngũ Nghịch. Đề Bà Đạt Đa muốn thay thế đức Phật, liền lăn tảng đá đè Phật, toan đè chết đức Phật, quăng trúng chân đức Phật, khiến cho thân Phật chảy máu, ông ta ngay lập tức đọa địa ngục. Đấy là biểu thị tánh ác. Ở đây là tỳ kheo phá giới chẳng phải là pháp khí, cho đến những kẻ đi theo hắn, tin tưởng hắn, nên sanh ra ác kiến. Các Sát đế lợi Chiên đồ la vương cho đến Thú đạt la Chiên đồ la ấy đều trở thành kẻ có tánh ác. “Sư cập đệ tử, câu đoạn thiện căn” ( T hầy lẫn đệ tử đều đoạn thiện căn): Bất luận kẻ dạy bảo hay đệ tử của kẻ đó đều đoạn dứt thiện căn. “Đương đọa Vô Gián địa ngục” ( S ẽ đều đọa vào địa ngục Vô Gián): Mọi người đều đọa vào địa ngục Vô Gián.

“Linh bỉ chân thiện Sát đế lợi vương, nãi chí chân thiện Thú đạt la đẳng, nhược nam, nhược nữ, thoái thất tịnh tín, giới, văn, xả, huệ” ( K hiến cho chân thiện Sát đế lợi vương cho đến chân thiện Thú đạt la v.v… dù nam hay nữ, đều thoái thất tịnh tín, giới, văn, xả, huệ): Xả là bố thí, Huệ là trí huệ, Văn là nghe pháp. Toàn bộ tịnh giới, nghe pháp, trí huệ đều buông bỏ, trở thành ác tánh Chiên đồ la, thiện căn đều bị đoạn dứt, sẽ đọa vào địa ngục Vô Gián. Do vậy, đức Phật bảo Kim Cang Tạng Bồ Tát, ta nói “phải nên cúng dường” là có chọn lựa, chẳng phải là không chọn lựa! Đối với hai đằng thiện và ác, phải phân biệt đại lược: Tuy đều là ô đạo sa môn, nhưng trong các ô đạo sa môn, còn có một số người là tốt. Điều này có nghĩa là nương theo Tam Bảo, nương theo điều thiện để tu hành, sẽ có thể thành đạo. Nếu lui sụt thành Vô Y, quý vị tu hành, nhưng chẳng có công đức, lui sụt xuống phẩm Vô Y Hạnh. Phẩm Vô Y Hạnh và phẩm Hữu Y Hạnh phải gộp chung lại để nói. Vì sao lại vô y, chẳng y theo Tam Bảo? Do chẳng có chánh tri, chánh kiến, sẽ đọa vào địa ngục Vô Gián. Nương theo Tam Bảo, có chánh tri, chánh kiến, sẽ là thị đạo sa môn, mạng đạo sa môn, hay thắng đạo sa môn, có ý nghĩa này. Nói về kẻ ác xong, đức Phật lại giảng về người lành.