Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận
Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh Giảng Ký Quyển 1, 2
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Vô Y Hạnh - Phẩm Đệ Tam — Phẩm Thứ Ba : Vô Y Hạnh
(Kinh) Nhĩ thời, hội trung hữu Đại Phạm Thiên, danh viết Thiên Tạng, cửu thực thiện căn, trụ Đệ Thập Địa, cụ chư Bồ Tát Ma Ha Tát đức, tức tùng tòa khởi, hiệp chưởng lễ Phật, nhi thuyết tụng ngôn: “Công đức tạng huệ hải, ngã kim vấn sở nghi, nguyện huệ hải thùy thính, vị ngã trừ nghi trệ. Ngã đẳng kim khát ngưỡng, đức tạng thắng pháp vị, cập tối thượng nghĩa vị, cử chúng hàm dục văn”.
(經)爾時,會中有大梵天,名曰天藏,久植善根,住第十地,具諸菩薩摩訶薩德,即從座起,合掌禮佛,而說頌言: 「 功德藏慧海,我今問所疑,願慧海垂聽,為我除疑滯。我等今渴仰,德藏勝法味,及最上義味,舉眾咸欲聞 」 。
( Kinh: Lúc bấy giờ, trong hội có Đại Phạm Thiên, tên là Thiên Tạng, gieo thiện căn đã lâu, trụ Đệ Thập Địa, trọn đủ các đức của Bồ Tát Ma Ha Tát, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay, lễ Phật, bèn nói kệ tụng rằng: “Biển huệ, kho công đức. Con nay hỏi điều nghi. Nguyện biển huệ lắng nghe. Vì con trừ nghi trệ. Chúng con nay khát ngưỡng, thắng pháp vị đức tạng, và nghĩa vị tối thượng. Đại chúng đều muốn nghe”).
Bài kệ tụng này tán thán công đức của Phật, “tạng huệ hải” ( 藏慧 海 ) là nói đến những lời đức Phật dạy. Phật chứa đựng hết thảy công đức, hàm tàng hết thảy trí huệ, sâu như biển, rộng như biển. Phạm Thiên nói “ngã kim vấn sở nghi”, [nghĩa là] nay con có đôi chút nghi hoặc, có thể thưa hỏi hay chăng? Có thể thỉnh cầu hay chăng?
“Nguyện huệ hải thùy thính” ( X in biển huệ rủ lòng nghe): Kính xin đức Phật thương xót, cho phép con nói, như vậy thì sẽ có thể trừ nỗi nghi hoặc ấy cho con. “Nghi hoặc” là vướng mắc, ngăn ngại. Hễ có nghi hoặc, ngăn ngại, sẽ chẳng thể tiến thêm được. Khử trừ nghi hoặc thì con mới có thể tu. Chúng con và đại chúng tham dự pháp hội đều khát ngưỡng, khát ngưỡng gì vậy? “Đức tạng thắng pháp vị” ( P háp vị thù thắng nơi kho công đức). “Đức tạng” ( 德 藏 ) là [từ ngữ] ca ngợi Phật, ca tụng đức Thế Tôn chứa đựng hết thảy công đức, có pháp vị thù thắng. “Pháp vị” ( 法味 ) là khi đức Phật thuyết pháp, sẽ có một loại hương vị, giống như khi chúng ta ăn uống, cảm nhận diệu vị sanh khởi. Ở đây là diệu vị của các pháp, như khi quý vị sanh khởi tâm hoan hỷ, sanh khởi tâm hớn hở, sanh khởi tâm tinh tấn, sanh khởi tâm sám hối. Chuyện này bao hàm rất nhiều [ý nghĩa], tùy thuộc huệ lực khi nghe pháp của mỗi người, cũng như do sức thiện căn của chính mình.
“Tối thượng nghĩa vị” là pháp vị do nghe pháp, nghe Đệ Nhất Nghĩa Đế tối thượng. Nghĩa ấy là Đệ Nhất Nghĩa, ai nấy đều mong đạt được loại Đệ Nhất Nghĩa thù thắng ấy, có trí vị, lại còn có thể no đủ. Nghe pháp vị mà như thọ dụng thức ăn, chính mình hãy tự tu, hãy tu đi! Do vậy, hiện thời mọi người đều mong được nghe.
Trước hết, chúng ta phải biết hàm nghĩa của phẩm Vô Y Hạnh thì mới biết được ý nghĩa pháp vị ấy. Vô Y Hạnh là làm những điều chẳng đáng nương cậy. Điều đó có nghĩa là khi quý vị thực hiện một pháp nào đó, lẽ ra pháp đó phải là cơ sở để thiện căn và công đức nương vào đó mà sanh khởi, nhưng cái pháp mà quý vị đang hành đó lại chẳng thể làm cơ sở [cho thiện căn và công đức] nương cậy [hòng sanh khởi] được! Vô Y ( 無依 ) là “không nương cậy được”. Hành pháp (pháp được thực hiện) vốn là chỗ nương tựa để sanh khởi công đức và thiện căn; [thế mà các hành pháp được nói trong phẩm này] là Vô Y, tức là chúng chẳng thể dùng làm cơ sở để sanh khởi [thiện căn, công đức] được! Vì sao chẳng thể? Hoặc là do quý vị duyên niệm tà tri, tà kiến, tạo tác đủ loại nghiệp. Hoặc do ác duyên, chẳng gặp gỡ minh sư, mà gặp bạn ác dẫn dụ, vậy thì khi quý vị hành pháp, các pháp ấy chẳng thể làm chỗ nương cậy cho công đức và thiện căn, tức là những gì quý vị đã làm chẳng thể sanh ra thiện căn, chẳng thể sanh ra công đức. Vậy thì sẽ sanh ra gì? Sanh ra các tội lỗi. Dưới đây, [đức Phật sẽ kể ra] có tất cả mười loại.
(Kinh) Phật cáo Thiên Tạng Đại Phạm Thiên ngôn: “Như Lai kim giả tứ nhữ ý vấn, đương tùy vấn đáp, linh nhữ tâm hỷ”. Đại Phạm Thiên ngôn: “Dụy nhiên, Thế Tôn!” Dĩ tụng vấn viết: “Lợi huệ tu Định giả, an trụ bất phóng dật, vị trụ Thắng Nghĩa Đế? Vị y chỉ sanh tử? Trú dạ ư pháp nghĩa, tinh cần nhi tụng tập, vị độ phiền não hải? Vị thoái đọa ác thú? Dũng mãnh cần doanh phước, vị định thú Niết Bàn? Vị xử sanh tử trung, thoái đọa ư ác thú? Thông huệ Sát đế lợi, thành tựu thập chủng luân, vị trầm sanh tử trung? Vị đương thăng Phật quả? Tạp nhiễm tâm nan phục, chư phiền não sở loạn, dĩ hà tịnh kỳ tâm, tu Định, phước, tụng nghiệp?”
(經)佛告天藏大梵天言: 「 如來今者恣汝意問,當隨問答,令汝心喜 」 。大梵天言: 「 唯然,世尊 ! 」 以頌問曰: 「 利慧修定者,安住不放逸,為住勝義諦?為依止生死?晝夜於法義,精勤而習誦,為渡煩惱海?為退墮惡趣?勇猛勤營福,為定趣涅槃?為處生死中,退墮於惡趣?聰慧剎帝利,成就十種輪,為沉生死中?為當升佛果?雜染心難伏,諸煩惱所亂,以何淨其心,修定福誦業? 」
( Kinh: Đức Phật bảo Thiên Tạng Đại Phạm Thiên rằng: “Như Lai nay cho phép ông tùy ý hỏi, sẽ theo lời ông hỏi mà đáp, khiến cho tâm ông vui mừng”. Đại Phạm Thiên nói: “Thưa vâng, đức Thế Tôn!” Dùng kệ hỏi rằng: “Kẻ huệ bén tu Định, an trụ chẳng buông lung, sẽ trụ Thắng Nghĩa Đế, hay nương cậy sanh tử? Ngày đêm đều siêng ròng, tụng tập các pháp nghĩa, sẽ vượt biển phiền não, hay thoái đọa đường ác? Dũng mãnh siêng tu phước, chắc chắn đạt Niết Bàn, hay ở trong sanh tử, lui sụt vào nẻo ác? Sát đế lợi thông huệ, thành tựu mười thứ luân, sẽ chìm trong sanh tử, hay ngự lên Phật quả? Tâm tạp nhiễm khó phục, các phiền não nhiễu loạn, dùng gì để tịnh tâm, tu Định, phước, tụng nghiệp?”)
Đức Phật liền khen ngợi các vấn đề do Thiên Tạng Đại Phạm
Thiên đã hỏi. Đức Phật bảo Thiên Tạng Đại Phạm Thiên: “Như Lai nay cho phép ông tùy ý hỏi, sẽ tùy theo lời hỏi mà đáp, khiến cho tâm ông hoan hỷ” . Đại Phạm Thiên thưa: “Kính vâng, đức Thế Tôn! ”, rồi dùng kệ tụng để hỏi. Trước hết, ông ta thưa thỉnh. Kệ tụng trong phần trước là để thỉnh ý Phật: Con có nghi vấn, Ngài có thể giải đáp cho con hay không? Sau khi đã giải đáp, sẽ khiến cho chúng con đều do nghe pháp mà hưởng pháp vị thù thắng, nhiệm mầu, nghe nghĩa vị thù thắng nhất. “Pháp vị, nghĩa vị”: Trong pháp vị có chứa đựng nghĩa vị, trong pháp có chứa đựng nghĩa lý. Đức Phật lại trả lời: “Tùy nhữ ý vấn”, nghĩa là: Ông muốn hỏi ta, ta sẽ giải thích, trả lời cho ông. Đại Phạm Thiên dùng bài kệ tụng này để hỏi. Ông ta nói tất cả năm bài tụng, mỗi bài tụng là bốn câu. Ông ta nói: Người có trí huệ thông lợi mà tu Định, tức tu tam muội, có thể chẳng buông lung. “Chẳng buông lung” ( B ất phóng dật) tức là chẳng điệu cử ( 掉舉, lao chao, xáo động), mà cũng chẳng hôn trầm. Hạng chúng sanh như vậy sẽ trụ nơi Thắng Nghĩa Đế ư? Hay là vẫn phải lưu chuyển trong sanh tử? Vẫn y chỉ sanh tử để lưu chuyển, hay sẽ y chỉ Thắng Nghĩa? Tức là nói giả sử có một người trí huệ nhạy bén tu Định, an trụ trong tinh tấn, bất phóng dật để tu hành, người ấy sẽ trụ trong Thắng Nghĩa Đế, hay là vẫn nương tựa sanh tử? Đó là một vấn đề.
“Trú dạ ư pháp nghĩa, tinh cần nhi tụng tập, vị độ phiền não hải? Vị thoái đọa ác thú?” (Ngày đêm đều siêng ròng, tụng tập các pháp nghĩa, sẽ vượt biển phiền não? Hay thoái đọa đường ác?): “Pháp” chính là nghĩa lý được chứa đựng trong các bài kinh do đức Phật đã nói. Mỗi bộ kinh đều có nghĩa lý, đều là vô thượng nghĩa, là Đệ Nhất Nghĩa Đế. Do vậy, mỗi pháp đều gọi là “Đế pháp” ( 諦法, pháp chân thật) . Đối với nghĩa lý của Phật pháp, ngày đêm tu tập, đọc tụng Đại Thừa, lại còn tinh tấn, dũng mãnh, siêng năng chuyên ròng, chẳng giải đãi; như thế thì có thể vượt biển phiền não hay chăng? Người ấy làm như vậy có thể vượt biển phiền não hay không? Hay sẽ thoái đọa vào đường ác? Bài kệ này có ý nghĩa giống bài tụng trên: [Chỗ khác biệt là] một đằng tu Định, một đằng đọc tụng Đại Thừa để tu Huệ và tu phước.
Kế đó là chăm lo tu phước. “Dũng mãnh cần doanh phước” ( D ũng mãnh, siêng tu phước): Làm hết thảy các Phật sự, luôn luôn dũng mãnh, chuyên ròng, siêng năng thực hiện. “Vị định thú Niết Bàn? Vị sử sanh tử trung, thoái đọa ư ác thú?”, ý nói: Loại chúng sanh chuyên tu tạo phước nghiệp ấy có thể dùng sức phước đức để tiến hướng Niết Bàn hay không? Hay là vẫn ở trong sanh tử, lui đọa vào nẻo ác? Đây lại là một điều nữa!
Vấn đề thứ hai, Sát đế lợi thông minh, có trí huệ, thành tựu mười loại luân, “vị trầm sanh tử trung? Vị đương thăng Phật quả?” (sẽ chìm trong sanh tử? Hay ngự lên Phật quả? ): Đối với các vua thuộc chủng tánh Sát đế lợi như đã nói trong phần trước, tức Sát đế lợi được quán đảnh làm vua, đã thành tựu mười loại vương luân, lên ngôi Kim Luân Vương, hoặc ngôi vua Đồng Luân. Sát đế lợi [làm Luân Vương] có bốn loại, chúng ta luôn nói đến Kim Luân Vương làm vua trọn khắp bốn bộ châu. Ông ta đã thành tựu mười loại vương luân, sẽ vẫn chìm đắm trong sanh tử, hay là sẽ thăng lên Phật quả? Tức là có thể thành Phật quả hay không?
“Tạp nhiễm tâm nan phục, chư phiền não sở loạn, dĩ hà tịnh kỳ tâm, tu Định, phước, tụng nghiệp? ” ( T âm tạp nhiễm khó hàng phục, bị các phiền não làm loạn, làm thế nào để tịnh cái tâm, tu Định, tu phước, hay đọc tụng? ): Đây là phần kệ tụng nhằm nêu chung những điều ấy. Chúng sanh trong hiện thời, bất luận tu Định cũng thế, mà tu tụng nghiệp (đọc tụng Đại Thừa) cũng thế, chúng sanh lo tu phước cũng thế, tâm họ toàn là tâm tạp nhiễm. Đối với vị Sát đế lợi được quán đảnh làm vua, vì sao ông ta (Thiên Tạng Đại Phạm Thiên) hỏi như thế? Lo tu tạo phước thì có thể tiến hướng Niết Bàn hay không? Do nghiệp trì tụng có thể đạt đến Phật quả hay không? Tu Định có thể thành tựu tam ma địa hay không? Nêu ra một đằng là chánh diện, một đằng là tương phản, vì sao ông ta hỏi như vậy? “Tạp nhiễm tâm nan phục” ( T âm tạp nhiễm khó hàng phục).
Cái tâm phiền não, cái tâm tạp nhiễm của chúng sanh rất khó điều phục. Thường là trong khi hành đạo, cái tâm của họ chẳng thể chuyên chú một cảnh, sẽ bị phiền não nhiễu loạn, dùng phương pháp gì thì mới có thể giữ cho cái tâm thanh tịnh để tu Định, hay tu phước, để thực hiện sự nghiệp thù thắng như thế?
Trong thời đại hiện tại, nhằm lúc Mạt Pháp, có rất nhiều đạo hữu tu Định, cho đến đọc tụng Đại Thừa, ấn định công khóa thường nhật, cũng như công khóa sáng tối trong các chùa miếu đều là đọc tụng Đại Thừa, còn có một số mật chú, làm Phật sự, hoặc là tụng kinh, lễ bái. Hoặc là có các đạo hữu, do trai chủ tới thỉnh cầu, sắp đặt cúng chay để tạo phước. Vậy thì làm những phước nghiệp ấy có thể thành đạo hay không? Có thể thành tựu Phật quả, thành tựu đạo nghiệp hay không? Vì sao hỏi như vậy? Vì khi họ thực hiện [những điều đó], cái tâm họ là tâm tạp nhiễm. Tâm tạp nhiễm chính là hai thứ tâm thiện và ác đều có, tâm họ chẳng thể chuyên chú một cảnh.
Khi tụng kinh, mọi người đều biết, chẳng dễ chuyên chú nơi nghĩa chặng đầu, nghĩa chặng giữa, và nghĩa chặng cuối trong kinh văn. Bắt đầu từ câu thứ nhất là đọc tựa đề kinh, cho đến cuối cùng là hồi hướng, sau khi đã đọc xong, trong khoảng ấy, có tạp loạn vọng tưởng hay không? Tâm có thanh tịnh hay không? Bản thân chúng ta đều có thể phán đoán. Có khi tâm thanh tịnh, có lúc niệm thì cứ niệm vậy, chẳng biết niệm đến chỗ nào rồi! Có lúc niệm mà ngủ gà ngủ gật cũng có! Có lúc do chẳng dụng công, còn chẳng nhận biết nữa kia. Hễ dụng công thì [sẽ nhận biết] hôn trầm lẫn điệu cử đều xuất hiện đủ mặt! Trong chốc lát này nghĩ đến chuyện khác, chốc lát sau lại nghĩ đến chuyện khác nữa! Hai đằng đều dễ bị quấy nhiễu nhất.
Trong khi niệm kinh thì miệng vẫn niệm, dường như niệm làu làu. Niệm phẩm Phổ Môn đã nhiều năm rồi, đã niệm mười mấy năm trở lên, thuộc nằm lòng rồi. Hoặc như chúng ta bái sám, bái chẳng bao lâu, mọi người đều thuộc lòng. Đã thuộc rồi, càng dễ tán loạn. Miệng thì niệm đấy, tâm chạy đến chỗ khác mất tiêu rồi! Như vậy thì có phước báo hay không? Tôi cho rằng vẫn có. Tối thiểu là khẩu nghiệp và thân nghiệp đã định, chỉ là chưa thể thanh tịnh vọng tưởng! Phạm Thiên nêu câu Hỏi: Làm thế nào để có thể thanh tịnh cái tâm? Muốn tịnh tâm thì phải tu Định, tu phước, cho đến đọc tụng như thế nào thì hiệu quả mới to lớn. Nếu dùng cái tâm tạp nhiễm thì do phiền não tạp loạn quý vị, có công đức hay không? Đức Phật có phương pháp thiện xảo phương tiện nào, khiến cho các chúng sanh ấy trừ bỏ cái tâm tạp nhiễm để tu Định, tu phước, hoặc tập tụng hay không? Câu hỏi của Phạm Thiên chứa đựng ý nghĩa như thế đó.
(Kinh) Nhĩ thời, Thế Tôn cáo bỉ Thiên Tạng Đại Phạm Thiên viết: “Thiện tai! Thiện tai! Nhữ thiện biện tài, năng vấn tư nghĩa. Nhữ ư thử pháp, dĩ tác cù lao. Nhữ ư chư hạnh, dĩ đắc viên mãn. Nhữ ư quá khứ Căng già sa đẳng Phật Thế Tôn sở, dĩ cần tam nghiệp, hưng long chánh pháp, thiệu Tam Bảo chủng, kim vị nhiêu ích vô lượng chúng sanh, phục vấn Như Lai như thị thâm nghĩa. Thiện nam tử! Hữu đại ký biệt pháp, danh Vô Y Hạnh, quá khứ nhất thiết chư Phật Thế Tôn, vị dục thành thục chư hữu tình cố, vị linh yếm ly sanh tử pháp cố, vị linh trừ đoạn nghiệp phiền não cố, vị linh tam thừa tốc viên mãn cố, tuyên thuyết, trụ trì thử Vô Y Hạnh đại ký biệt pháp”. (經)爾時,世尊告彼天藏大梵天曰: 「 善哉!善哉!汝善辯才,能問斯義。汝於此法,已作劬勞。汝於諸行, 已得圓滿。汝於過去殑伽沙等佛世尊所,已勤三業,興隆正法,紹三寶種,今為饒益無量眾生,復問如來如是深義。善男子 ! 有大記別法,名無依行,過去一切諸佛世尊,為欲成熟諸有情故,為令厭離生死法故,為令除斷業煩惱故,為令三乘速圓滿故,宣說住持此無依行大記別法。
( Kinh: Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bảo Thiên Tạng Đại Phạm Thiên rằng: “Lành thay! Lành thay! Ông biện tài hay khéo, có thể hỏi nghĩa ấy. Đối với pháp ấy, ông đã nhọc nhằn tu tập. Đối với các hạnh, ông đã viên mãn. Trong quá khứ, ông đã ở nơi các vị Phật Thế Tôn nhiều như cát sông Hằng, dùng ba nghiệp siêng năng để chánh pháp hưng thịnh, tiếp nối chủng tánh Tam Bảo, nay vì muốn lợi ích vô lượng chúng sanh, lại hỏi Như Lai nghĩa sâu như thế. Này thiện nam tử! Có pháp đại ký biệt tên là Vô Y Hạnh, hết thảy chư Phật Thế Tôn trong quá khứ vì muốn thành thục các hữu tình, vì muốn khiến cho họ chán lìa pháp sanh tử, vì muốn đoạn trừ nghiệp phiền não, vì khiến cho tam thừa mau viên mãn mà tuyên nói, duy trì pháp đại ký biệt Vô Y Hạnh này).
Đức Phật trả lời Thiên Tạng Đại Phạm Thiên rằng: “Ông hỏi rất hay! Ông biện tài vô ngại, biện tài khéo léo, cho nên có thể hỏi đạo lý này”. Chữ “Tư” ( 斯 ) chỉ những vấn đề đã được nêu ra trước đó. “Tư nghĩa” ( 斯義 ) tức là “nghĩa lý ấy” . “Nhữ ư thử pháp dĩ tác cù lao” nghĩa là: Đối với pháp này, ông đã tu tập rất lâu. “Cù lao” ( 劬勞 ) là tán thán ông ta rất vất vả, rất tinh tấn. Do vậy, đối với các pháp mà ông đã hỏi, ông đã hành viên mãn. Do các hạnh đã viên mãn, ông đã đạt đến Thập Địa, trụ trong địa vị Thập Địa Bồ Tát, tức là đạt tới Pháp Vân Địa, đã sắp viên mãn. Ông không chỉ hỏi ta trong hiện tại, mà còn ở nơi chư Phật Thế Tôn trong quá khứ nhiều như cát sông Hằng, ông cũng hỏi như thế.
Ông đã từng tu trì loại nghĩa sâu này, đã tự mình tu tập, đã có kinh nghiệm, Phạm Thiên đã biết. Khi tu Định, tu đọc tụng Đại Thừa nhằm tu huệ nghiệp, do cái tâm tạp nhiễm, bị phiền não não loạn, có thể liễu sanh tử hay không? Có thể chứng đắc Phật quả hay không? Ông ta đã từng kinh nghiệm: Dùng cái tâm tạp nhiễm, sẽ chẳng thể chứng đắc, ắt phải đạt được cái tâm thanh tịnh. Có phương pháp nào có thể khiến cho cái tâm của người ấy chẳng vọng động hay không, có thể chứng đắc cái tâm thanh tịnh hay không? Do vậy, đức Phật tán tHán: Trong vô lượng kiếp quá khứ, đối trước chư Phật Thế Tôn nhiều như cát sông Hằng, ông đã dùng ba nghiệp thân, miệng, ý để siêng năng chuyên ròng tu hành, hộ trì chánh pháp, hưng thịnh chánh pháp, tiếp nối chủng tánh Tam Bảo, cũng đã từng hỏi chư Phật Thế Tôn [những ý nghĩa] như thế. Vì lợi ích vô lượng chúng sanh, nay ông ta lại hỏi ta nghĩa sâu như thế. Đạo lý này rất sâu! Ông nói cái tâm tạp nhiễm, chẳng có phước báo, lại do đâu mà đạt được tịnh tâm ư? Thiện căn phải do gieo bồi dần dần, Hoặc nghiệp dần dần tiêu. Chư Phật, Bồ Tát đều tu hành trải qua vô lượng kiếp. Thích Ca Mâu Ni Phật thị hiện hóa thân, tu suốt ba đại A tăng kỳ kiếp, [thật ra], há nào phải chỉ có ba đại A tăng kỳ kiếp? Địa Tạng Bồ Tát tu hành vô lượng, vô lượng kiếp, rất nhiều ba đại A tăng kỳ kiếp. Do vậy, Phật đạo khó thành!
Này thiện nam tử! Có pháp đại ký biệt tên là Vô Y Hạnh, chư Phật đều như thế. “Đại ký biệt” ( 大記別 ) là thọ ký, tức đức Phật dự đoán trong tương lai sẽ như thế này, như thế nọ; đó gọi là Ký Biệt ( 記別 ). Cho đến đức Phật chứng thực cho một vị đệ tử nào đó, nói: “Cho đến khi nào đó, đã trải qua bao nhiêu kiếp, ông sẽ thành Phật. Khi thành Phật, ông sẽ có danh hiệu là gì, quốc độ ấy tên là gì, thế giới ấy tên là gì”. Đó gọi là Thọ Ký ( 授記 ). [Đại Ký Biệt] ở đây là nói về thuyết pháp. “Đại ký” ( 大記 ) là nói về pháp, chẳng nói về người. Nói trong tương lai, hết thảy chúng sanh sẽ như thế này, như thế nọ, đấy cũng là Ký Biệt. [Tiên đoán về tình hình trong các giai đoạn] Chánh Pháp, Tượng Pháp, và Mạt Pháp, thì cũng là ý nghĩa Ký Biệt. Trong thời đại Mạt Pháp, chúng sanh sẽ như thế này, như thế nọ, thậm chí Phật pháp thưa thớt, tạo nghiệp nhiều, Đoạn Kiến, Thường Kiến, ác kiến rất nhiều.
(Kinh) Hiện tại, thập phương chư Phật Thế Tôn, diệc vị thành thục chư hữu tình cố, vị linh yếm ly sanh tử pháp cố, vị linh trừ đoạn nghiệp phiền não cố, vị linh tam thừa tốc viên mãn cố, tuyên thuyết, trụ trì thử Vô Y Hạnh đại ký biệt pháp. Vị lai nhất thiết chư Phật Thế Tôn, diệc vị thành thục chư hữu tình cố, vị linh yếm ly sanh tử pháp cố, vị linh trừ đoạn nghiệp phiền não cố, vị linh tam thừa tốc viên mãn cố, tuyên thuyết, trụ trì thử Vô Y Hạnh đại ký biệt pháp. Nhữ ư quá khứ chư Như Lai sở, dĩ cụ đắc văn thử Vô Y Hạnh đại ký biệt pháp. Ngã ư kim giả, diệc vị thành thục chư hữu tình cố, vị linh yếm ly sanh tử pháp cố, vị linh trừ đoạn nghiệp phiền não cố, vị linh tam thừa tốc viên mãn cố, tuyên thuyết, trụ trì thử Vô Y Hạnh đại ký biệt pháp. Nhữ ưng đế thính! T hiện tư niệm chi! N gô đương vị nhữ phân biệt, giải thuyết ” .
(經) 現在,十方諸佛世尊,亦為成熟諸有情故,為令厭離生死法故,為令除斷業煩惱故,為令三乘速圓滿故,宣 說住持此無依行大記別法。 未來一切諸佛世尊,亦為成熟諸有情故,為令厭離生死法故,為令除斷業煩惱故,為令三乘速圓滿故,宣說住持此無依行大記別法。汝於過去諸如來所,已具得聞此無依行大記別法。我於今者,亦為成熟諸有情故,為令厭離生死法故,為令除斷業煩惱故,為令三乘速圓滿故,宣說住持此無依行大記別法。汝應諦聽!善思念之!吾當為汝分別解說 」 。
( Kinh: Hiện tại, mười phương chư Phật Thế Tôn cũng vì thành thục các hữu tình, vì khiến cho họ chán lìa pháp sanh tử, vì khiến cho họ đoạn trừ nghiệp phiền não, vì khiến cho tam thừa mau viên mãn mà tuyên nói, duy trì pháp đại ký biệt Vô Y Hạnh này. Vị lai hết thảy chư Phật Thế Tôn cũng vì thành thục các hữu tình, vì khiến cho họ chán lìa pháp sanh tử, vì khiến cho họ đoạn trừ nghiệp phiền não, vì khiến cho tam thừa mau viên mãn mà tuyên nói, duy trì pháp đại ký biệt Vô Y Hạnh này. Trong quá khứ, ông đã ở chỗ các đức Như Lai, được nghe trọn vẹn pháp đại ký biệt Vô Y Hạnh này. Ta nay cũng vì thành thục các hữu tình, vì khiến cho họ chán lìa pháp sanh tử, vì khiến cho họ đoạn trừ nghiệp phiền não, vì khiến cho tam thừa mau viên mãn mà tuyên nói, duy trì pháp đại ký biệt Vô Y Hạnh này. Ông hãy nên lắng nghe! K héo suy nghĩ! T a sẽ vì ông phân biệt, giải nói”).
Bất luận quá khứ, hiện tại, hay vị lai chư Phật, tam thế chư Phật vì muốn khiến cho hết thảy chúng sanh đoạn nghiệp, đoạn Kiến Hoặc, và đoạn phiền não của họ, khiến cho họ thành thục, lìa khỏi sanh tử, chứng đắc Niết Bàn, thành tựu quả vị tam thừa, chẳng còn luân hồi trong sáu đường nữa, cũng tuyên nói pháp đại ký biệt Vô Y Hạnh này. Tam thế chư Phật đều nói như thế. “Nhữ” (ông) là nói với Thiên Tạng Đại Phạm Thiên: Ông đã ở nơi quá khứ chư Phật, đã được nghe pháp đại ký biệt Vô Y Hạnh này. Ông đã được nghe rồi, nhưng vì duyên cớ lợi ích chúng sanh, lại xin ta nói. Nay ta cũng vì thành thục hết thảy các hữu tình, khiến cho hết thảy hữu tình đoạn phiền não, chứng Bồ Đề, vì làm cho họ chán lìa sanh tử, vì làm cho họ chứng đắc Niết Bàn, vì làm cho họ chứng các quả vị Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát, chóng thành tựu viên mãn, cho nên cũng sẽ tuyên nói pháp đại ký biệt Vô Y Hạnh này!
“Nhữ ưng đế thính! ” nghĩa là: Ông hãy nghe cho kỹ, nghe đúng như lý. Đối với mọi người thỉnh pháp, đức Phật đều bảo “hãy nghe như lý”, “đế thính” . Từ Bồ Tát thuộc quả vị Thập Địa cho đến Văn Thù Bồ Tát thưa hỏi, Địa Tạng Bồ Tát thưa hỏi, đức Phật đều dạy hãy “đế thính, như lý thính” (hãy lắng, nghe đúng lý), [nói như vậy] nhằm dạy chúng ta [hãy nghe như lý, lắng nghe chân thật]. Chúng ta nhất định phải như lý mà suy xét. Nói là Văn ( 聞 ) tức là nghe, nghe chính là Văn Huệ. Văn, Tư, Tu, chẳng nghe thì làm sao có thể tư duy cho được? Chẳng tư duy, quý vị làm sao có thể tu? Nếu không, sẽ là tu mù! Quý vị phải biết tu như thế nào, hành trì như thế nào? Hành trì sẽ có phương pháp để hành trì. Do vậy, dạy quý vị phải “đế thính” .
(Kinh) Nhĩ thời, Thiên Tạng Đại Phạm Thiên ngôn: “Dụy nhiên, Thế Tôn! Nguyện nhạo dục văn”. Phật ngôn: Đại Phạm! Hữu thập chủng Vô Y Hạnh pháp, nhược tu Định giả, tùy hữu nhất hạnh, thượng bất năng thành Dục Giới thiện căn. Thiết sử tiên thành, tầm hoàn thoái thất . H uống đương năng thành Sắc, Vô Sắc Định, nãi chí tam thừa, tùy thành nhất thừa?
(經) 爾時,天藏大梵天言: 「 唯然,世尊 ! 願樂欲聞 」 。佛言: 「 大梵 ! 有十種無依行法,若修定者,隨有一行,尚不能成欲界善根。設使先成,尋還退失。況當能成色、無色定,乃至三乘,隨成一乘 ?
( Kinh: Lúc bấy giờ, Thiên Tạng Đại Phạm Thiên thưa: “Kính vâng, đức Thế Tôn! Con xin ưa thích nghe”. Đức Phật dạy: Này Đại Phạm! Có mười pháp Vô Y Hạnh, nếu người tu Định mà có bất cứ một hạnh nào, sẽ còn chẳng thể thành tựu thiện căn trong Dục Giới. Giả sử [thiện căn ấy] đã thành tựu trước đó, sẽ lập tức lui sụt, mất đi. Huống hồ sẽ có thể thành tựu Sắc Giới Định và Vô Sắc Giới Định, cho đến thành tựu một thừa nào trong tam thừa ư?)
“Nhĩ thời, Thiên Tạng Đại Phạm Thiên ngôn: Dụy nhiên, Thế Tôn! Nguyện nhạo dục văn” (Lúc bấy giờ, Thiên Tạng Đại Phạm Thiên thưa: Kính vâng, đức Thế Tôn! Con xin ưa thích nghe): Con nhất định sẽ vâng theo lời đức Phật căn dặn, chăm chú nghe, rất mong được nghe lời Phật dạy. “Phật ngôn: Đại Phạm! Hữu thập chủng Vô Y Hạnh pháp. Nhược tu Định giả, tùy hữu nhất hạnh, thượng bất năng thành Dục Giới thiện căn. Thiết sử tiên thành, tầm hoàn thoái thất . H uống đương năng thành Sắc, Vô Sắc Định, nãi chí tam thừa tùy thành nhất thừa?” (Đức Phật dạy: Này Đại Phạm! Có mười pháp Vô Y Hạnh. Nếu người tu Định mà có bất cứ một hạnh nào, còn chẳng thể thành tựu thiện căn trong Dục Giới. Giả sử [thiện căn ấy] đã thành tựu trước đó, vẫn bị lập tức lui sụt, mất đi. Huống hồ sẽ có thể thành tựu Sắc Giới Định và Vô Sắc Giới Định, cho đến thành tựu một thừa trong ba thừa ư?) Đấy là nói có mười loại pháp Vô Y Hạnh. Khi người ấy hành theo pháp Vô Y, chẳng nương tựa Tam Bảo, chẳng nương tựa giáo pháp của đức Phật, như thế thì tu Định sẽ chẳng thể thành công!
Mười loại pháp Vô Y Hạnh ấy, hễ có một loại, đều chẳng thể thành tựu. Ngay cả thiện căn trong Dục Giới còn chẳng thể thành tựu được. Nếu người ấy đã thành tựu trước đó, khi người ấy hành theo các pháp ấy, tức là trong mười loại Vô Y mà có một loại Vô Y, những gì người ấy đã đạt được trước kia đều bị thoái thất. Thiện căn và phước báo của chúng ta chẳng phải là vô hạn lượng. Nếu đời này chẳng tu, phước báo trước kia sẽ bị lui sụt, mất đi trong đời này. Đời này hưởng thụ hết rồi, sẽ chẳng còn nữa! Người học đạo nếu chẳng tinh tấn, hễ giải đãi thì “học đạo như thuyền bơi ngược nước, chẳng tiến, ắt lùi” . Quý vị chẳng dũng mãnh tinh tấn, khi chưa đạt tới địa vị Bất Thoái, sẽ vẫn bị lui sụt, trừ phi đã thành Phật! Đã thành Phật thì thân, miệng, ý của vị đó chẳng cần phải phòng hộ hoặc nghĩ tới nữa! Chẳng cần phải tác ý, mà là tự nhiên, chẳng có một tí bất thiện nào! Các vị Đại Bồ Tát Ma Ha Tát trước khi đạt tới Bát Địa, đều phải phòng hộ, nghĩ tưởng [gìn giữ tam nghiệp thanh tịnh]. Bậc A La Hán tuy đã chứng đắc, cho rằng Niết Bàn bất động, nhưng các Ngài vẫn phải bảo vệ thân, miệng, ý. Đó gọi là “hữu hộ” ( 有護, phải bảo vệ). Phật đã đạt tới địa vị “bất hộ” ( 不護, chẳng cần phải gìn giữ, bảo vệ ba nghiệp).
Nếu trong mười loại Vô Y Hạnh, quý vị có một loại, mà mong thành tựu thiện căn trong Dục Giới, sẽ chẳng thể được! Trước kia đã thành tựu, mà nay có Vô Y Hạnh, hễ có một pháp như vậy, quý vị sẽ thoái thất. Nếu quý vị muốn tu Thiền Định, sẽ chẳng thể đắc Thiền Định. Các môn Thiền Định đều chẳng thể đạt được! Sắc Giới Thiền Định và Vô Sắc Giới Thiền Định đều không đạt được. Cũng tức là Tứ Thiền và Tứ Không Định trong Bát Định chẳng đạt được môn nào, huống hồ là nói đến quả vị trong tam thừa, tức Thanh Văn, Duyên Giác, và Bồ Tát, một thừa cũng chẳng thành! Có ý nghĩa như thế đó. Dưới đây, nêu ra mười Vô Y Hạnh.
(Kinh) Hà đẳng vi thập? Nhất giả, thế hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi phạp tư duyên, kinh cầu nhiễu loạn. Nhị giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi phạm Thi La, hành chư ác hạnh. Tam giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi điên đảo kiến, vọng chấp cát hung, thân tâm cang cường. Tứ giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi tâm điệu động, bất thuận hiền thánh, chư căn khinh táo. Ngũ giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi ly gián ngữ, phá loạn bỉ thử. Lục giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi thô ác ngữ, hủy mạ hiền thánh. Thất giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi tạp uế ngữ, cập hư cuống ngữ. Bát giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi hoài tham tật, ư tha sở đắc lợi dưỡng, cung kính, tâm bất hoan duyệt. Cửu giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi hoài sân phẫn, ư chư hữu tình, tâm thường phẫn khuể. Thập giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi hoài tà kiến, bát vô nhân quả. Đại Phạm đương tri! T hị danh thập chủng Vô Y Hạnh pháp. Nhược tu Định giả, tùy hữu nhất hạnh, thượng bất năng thành Dục Giới thiện căn. Thiết sử tiên thành, tầm hoàn thoái thất . H uống đương năng thành Sắc, Vô Sắc Định, nãi chí tam thừa, tùy thành nhất thừa?
(經) 何等為十?一者、世有一類,雖欲修定,而乏資緣,經求擾亂。二者、復有一類,雖欲修定,而犯尸羅,行諸惡行。三者、復有一類,雖欲修定,而顛倒見,妄執吉凶,身心剛強。四者、復有一類,雖欲修定,而心掉動,不順賢聖,諸根輕躁。五者、復有一類,雖欲修定,而離間語,破亂彼此。六者、復有一類,雖欲修定,而粗惡語,毀罵賢聖。 七者、復有一類,雖欲修定,而雜穢語,及虛誑語 。 八者、復有一類,雖欲修定,而懷貪嫉,於他所得利養恭敬,心不歡悅 。 九者、復有一類,雖欲修定,而懷瞋忿,於諸有情,心常憤恚 。 十者、復有一類,雖欲修定 ,而懷邪見,撥無因果。大梵當知 ! 是名十種無依行法。若修定者,隨有一行,尚不能成欲界善根。設使先成,尋還退失。況當能成色、無色定,乃至三乘,隨成一 乘?
( Kinh: Những gì là mười? Một là cõi đời có một loại người, tuy muốn tu Định mà thiếu các duyên phụ trợ, sẽ bị các điều mong cầu nhiễu loạn. Hai là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà phạm Thi La, làm các hạnh ác. Ba là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà tri kiến điên đảo, xằng bậy chấp trước cát, hung, thân tâm ương ngạnh. Bốn là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà tâm xáo động, chẳng thuận theo hiền thánh, các căn bộp chộp. Năm là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà nói lời ly gián, phá hoại, nhiễu loạn đôi bên. Sáu là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà nói lời thô ác, hủy báng, chửi rủa hiền thánh. Bảy là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà nói lời tạp uế và lời hư dối. Tám là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà ôm lòng tham lam, ganh ghét, đối với chuyện người khác được lợi dưỡng, cung kính, tâm chẳng vui thích. Chín là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà ôm lòng sân hận, phẫn nộ, đối với các hữu tình, tâm thường phẫn nộ, giận dữ. Mười là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà thường ôm giữ tà kiến, bài bác chẳng có nhân quả. Đại Phạm hãy nên biết! Đ ấy gọi là mười pháp Vô Y Hạnh. Nếu người tu Định, hễ có một hạnh nào, còn chẳng thể thành tựu thiện căn trong Dục Giới. Giả sử đã thành tựu trước đó, sẽ liền lui sụt, mất đi . H uống hồ sẽ có thể thành tựu Sắc Giới Định và Vô Sắc Định, c ho đến chẳng thành tựu bất cứ thừa nào trong tam thừa ư?)
“Hà đẳng vi thập?” ( N hững gì là mười): Gạn hỏi ý nghĩa, mười loại nào vậy? “Nhất giả, thế hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi phạp tư duyên, kinh cầu nhiễu loạn” (Một là trong cõi đời có một loại người, tuy muốn tu Định mà thiếu các duyên giúp đỡ, bị các điều mong cầu nhiễu loạn): Quý vị mong tu Định thì phải có tư lương; trước hết, phải chuẩn bị tư lương. Tư lương để tu Định có hai loại:
1) Quý vị phải có nơi chốn thanh vắng.
2) Có người hộ trì quý vị. Ăn mặc, sinh sống, thứ gì cũng đều có, chẳng phải bận lòng, chẳng phải khởi tâm động niệm.
Đấy đều là tư lương để hành đạo. Càng trọng yếu hơn nữa là tư lương về pháp. Quý vị muốn tu Định, trước hết phải tu gia hạnh. Trước hết, quý vị sám hối để tiêu trừ nghiệp chướng. Chúng ta đã thọ Tam Quy, đã thọ Ngũ Giới, trước hết, đều phải sám hối, đó là do ý nghĩa này. Quý vị chẳng có tư lương mà mong tu Định, tĩnh tu, sẽ chẳng thể làm được. Chẳng thể làm được thì vọng tưởng trong tâm quý vị nhất định sẽ sanh khởi: Ăn bữa này, chẳng có bữa sau, làm thế nào đây? Khi tĩnh tọa nơi đó, sẽ nghĩ ngợi: “Ngày mai còn có gạo để bỏ vào nồi hay không?” Hoặc là quần áo để mặc không đủ, chẳng thể chống lạnh. Hoặc là chỗ quý vị tu đạo lắm muỗi quá. Muỗi đốt quý vị, khi Định lực còn chưa đủ, quý vị sẽ chẳng thể định được. Mong ở trong núi, tìm một chỗ thanh vắng, núi rừng chẳng phải là chỗ dễ ở. Nói theo Trung Hoa, khi quý vị tham cứu chưa thấu suốt, chẳng thể sống trong núi, cũng là vì quý vị chưa thể định được, chẳng có Định lực ấy. Loại Vô Y thứ nhất chính là chẳng có tư lương để nương cậy. Tu hành như vậy, sẽ chẳng thành tựu. Đó là điều thứ nhất.
“Nhị giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi phạm Thi La, hành chư ác hạnh” (Hai là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà phạm Giới Luật, làm các hạnh ác): Đã phạm giới, đã phá giới. Thi La bảo vệ quý vị. Thi La là căn bản để sanh thiện, ngăn ngừa sai trái, dứt điều ác. Nếu quý vị phạm giới, phá luật nghi, mà mong tu Định, sẽ chẳng thể được! Chẳng giữ giới thì là phạm giới. Phạm giới là hành ác hạnh. Hành ác hạnh mà muốn tu Định, sẽ chẳng thể được. Đây là Vô Y Hạnh thứ hai.
“Tam giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi điên đảo kiến, vọng chấp cát, hung, thân tâm cang cường” (Ba là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà tri kiến điên đảo, xằng bậy chấp trước cát, hung, thân tâm ương ngạnh): Muốn tu Định mà dùng tri kiến điên đảo, [chấp trước] cát, hung, họa, phước. Cát, hung, họa, phước bao gồm rất nhiều điều! “Điên đảo kiến” là gì? Trông thấy căn nhà này, hoặc ngôi nhà này, vừa bước vào, lướt nhìn, bèn nói: “Chỗ này không tốt! Cửa sổ kia chẳng trổ đúng chỗ. Mở cái cửa nọ không tốt. Trổ cửa kiểu đó sẽ chuốc lấy hung hiểm, quý vị phải sửa đổi đôi chút. Phải làm như thế nào thì mới là tốt”. Đó gọi là “điên đảo kiến” . Cát, hung, họa, phước do nghiệp từ quá khứ của quý vị, được định đoạt bởi cái nhân trong quá khứ. Hơn nữa, người tốt lành ở chỗ ác, chỗ ác cũng biến thành tốt lành. Kẻ ác ở chỗ tốt, cát địa cũng biến thành hung địa! Hết thảy do con người, chẳng do nơi chốn, cũng chẳng do cái nhà nào!
Khi quý vị có điên đảo kiến, xằng bậy chấp trước cát, hung, họa, phước, thân tâm rất ương ngạnh, sẽ chẳng tiếp nhận chánh tri, chánh kiến. Đức Phật chẳng nói [cát, hung, họa, phước] như vậy. Cho đến những kẻ khoe khoang thần thông, thốt lời nói dối to lớn đều thuộc loại này. Cho đến coi cát, hung, họa, phước, chiêm tinh, sửa đổi tướng mạng cho người khác, đều là “điên đảo kiến” . Điên đảo kiến là vì điên đảo ở chỗ nào? Điên đảo nhân quả, chẳng tin tưởng thiện, ác, nhân, quả.
“Tứ giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi tâm điệu động” ( B ốn là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà tâm xáo động): Tâm chẳng định được! Điệu cử ( 掉舉, trạo cử) là vọng niệm rất nhiều, hết sức tạp loạn, cũng chính là các căn phập phều, bộp chộp. Người tu Định tối thiểu là phải thâu nhiếp sáu căn đôi chút. Vì sao khi chúng ta tu Định phải mở mắt ba phần, nhắm mắt bảy phần? Để nhãn căn chẳng hướng ra ngoài tìm tòi, dò xét, nhìn ngó khắp nơi! Phải lắng lòng! Khi mắt tiếp xúc cảnh, phải tịch tĩnh. Khi tai nghe thấy âm thanh, phải tịch tĩnh. Vì sao phải tìm chốn tịch tĩnh? Chẳng bị khuấy nhiễu! Quý vị đứng nơi đường lớn, toàn là tiếng xe hơi qua lại, làm sao quý vị tu Định cho nổi? Tu không nổi. Các điều ấy đều thuộc loại Điệu Cử. Tâm điệu cử là do chẳng hành theo lời dạy bảo của thánh hiền, các căn rất phiền rối, bộp chộp, thân thể chẳng thể ngồi yên được! Sáu căn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý đều phập phều, náo động!
“Ngũ giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi ly gián ngữ” (Năm là có một loại người, tuy muốn tu Định mà thốt lời ly gián): Đấy là hiện tượng phá giới. Đoạn trên nói về phá giới, [đoạn này nói về chuyện] châm ngòi ly gián. Nếu không nói lời khuấy động ly gián, kẻ đó sẽ chẳng thể chịu được. Cũng chính là trông thấy kẻ khác tốt đẹp, tâm hắn ganh ghét, sẽ chen vào bịa đặt, dựng chuyện, chõ mồm phá hoại đôi bên. Chuyện này chúng tôi chẳng cần nêu thí dụ, ai cũng đều hiểu đạo lý này!
“Lục giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi thô ác ngữ” (Sáu là lại có một loại người, tuy muốn tu Định nhưng nói lời thô ác): Miệng toàn phun ra những lời lẽ không sạch sẽ, luôn kèm theo những ngôn từ rất bẩn thỉu. Đó là “thô ác ngữ” . Hoặc là “hủy mạ thánh hiền” (hủy báng, chửi bới thánh hiền), trong ấy bao gồm báng Phật, báng Pháp, báng Tăng, cho đến hiền nhân. Trong vòng các đạo hữu, người khác tu đạo, hắn bèn sanh khởi chướng ngại. Trong ấy, luôn chứa đựng chuyện tranh lợi. Tranh danh cũng được gộp trong ấy. Bất quá nói lời thô ác thì chẳng phải là vô duyên vô cớ mắng chửi người khác, luôn bao hàm ý nghĩa ấy. Thốt ra loại lời lẽ này, sẽ là Vô Y. Nếu quý vị tu hành vô y, thì sẽ là ác y ( 惡依, nương tựa vào điều ác), chẳng phải là thiện y.
“Thất giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi tạp uế ngữ” (Bảy là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà thốt lời tạp uế): Tuy mong tu Định, nhưng tạp uế ngữ ( 雜穢語 ) chính là ỷ ngữ (nói thêu dệt). “Ỷ ngữ” ( 綺語 ) là nói năng chẳng có ý nghĩa gì, cũng là tán phét, hoặc là chuyện gẫu. Trong khi tán gẫu, ở đây được gọi “xung xác tử” ( 衝殼子 ), [có nghĩa là] giống như một loại ngũ cốc, nếu tuốt vỏ trấu đi, sẽ hiện ra lớp vỏ cám chân thật. Chữ Xung ( 衝 ) rất có ý nghĩa. Nhưng nói những lời chẳng có ý nghĩa, đã tạp uế, lại còn chen vào những ngôn từ chẳng sạch sẽ, lời tạp uế, tiếng hư dối, thốt lời giả dối gạt người. Đó là vọng ngữ!
“Bát giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi hoài tham tật” (Tám là lại có một loại người, tuy muốn tu Định mà ôm lòng tham lam, ghen ghét): Keo kiệt, tham lam, ghen tỵ. Từ đây trở đi là ba món tham, sân, si. Bản thân kẻ ấy tham lam, chính mình chẳng đạt được, thấy người khác có được, bèn sanh lòng ghen tỵ. Thấy người khác được cung kính, được cúng dường, hoặc là kinh doanh, buôn bán, hoặc bất luận làm chuyện gì, hễ đạt được lợi ích, kẻ ấy không chỉ chẳng tùy hỷ, chẳng sanh vui mừng, mà còn đâm ra ghen tỵ. Do ghen tỵ, kẻ ấy liền phá hoại. Đối với sự lợi dưỡng do kẻ khác đạt được, hắn chẳng sanh tâm cung kính, chẳng sanh tâm vui mừng, mà nẩy sanh lòng ghen ghét, chướng ngại!
“Cửu giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi hoài sân phẫn” (Chín là lại có loại người, tuy muốn tu Định, nhưng ôm lòng sân hận, phẫn nộ): Tâm sân hận đối với hữu tình khác. Kẻ đó luôn thấy người khác chẳng vừa mắt. Hoặc là thấy hành động của người khác, người ấy cũng ngứa mắt. Thấy người khác nói năng, kẻ ấy cũng chẳng bằng lòng. Trong tâm họ có một niềm sân hận. Có tâm sân hận thì sẽ có phẫn nộ. Phẫn nộ: Sân ở trong tâm, phẫn ở nơi tướng. Tướng ấy rõ rệt. Đối với hết thảy hữu tình, họ thường sanh khởi cái tâm phẫn hận. Chuyện này chẳng dính dáng gì đến quan hệ lợi hại. Đối với hết thảy chúng sanh, kẻ ấy như chúng ta thường nói là kẻ “phẫn thế, tật tục” ( 憤世嫉俗, hận đời, căm ghét thế gian). Đối với thế giới này, kẻ ấy hết sức ghen tỵ, hết sức tham lam! Do kẻ ấy chẳng đạt được gì, bèn ganh ghét những gì kẻ khác có được. Vì thế, kẻ đó thường sanh sân hận!
“Thập giả, phục hữu nhất loại, tuy dục tu Định, nhi hoài tà kiến” (Mười là có một loại người, tuy muốn tu Định mà thường ôm lòng tà kiến): Tà kiến là ngu si, tức là si trong “tham, sân, si”. Ngu si, tà kiến, chẳng tin nhân quả. Chẳng tin nhân quả, liền bài bác “chẳng có nhân quả”. Chẳng tin “làm lành được thiện, làm ác chịu ác”. Chẳng tin nhân quả, bèn là “bát vô nhân quả” ( 撥無因果, bài bác chẳng có nhân quả).
“Đại Phạm đương tri! Thị danh thập chủng Vô Y Hạnh pháp. Nhược tu Định giả, tùy hữu nhất hạnh, thượng bất năng thành Dục Giới thiện căn. Thiết sử tiên thành, tầm hoàn thoái thất . H uống đương năng thành Sắc, Vô Sắc Định, nãi chí tam thừa, tùy thành nhất thừa? ” (Đại Phạm nên biết: Đó gọi là mười loại pháp Vô Y Hạnh. Nếu người tu Định mà có bất cứ một hạnh nào, sẽ còn chẳng thể thành tựu thiện căn trong Dục Giới. Giả sử đã thành từ trước, liền bị lui sụt, mất đi. Huống hồ có thể thành tựu Sắc Giới Định và Vô Sắc Giới Định, cho đến có thể thành tựu một thừa trong ba thừa ư?): Đức Phật lại bảo Thiên Tạng Đại Phạm Thiên: Ông phải nên biết: Những điều ta vừa nói trên đây được gọi là “mười loại Vô Y Hạnh pháp”. Khi hành pháp, chẳng thuận theo thiện pháp, mà tạo tác đủ các loại ác hạnh nghiệp, làm toàn ác nghiệp, “vô y” là chẳng có thiện pháp để nương tựa. Nếu là người tu hành tu Định, trong mười loại ấy, hễ có bất cứ một loại nào, mà mong thành tựu thiện căn trong Dục Giới, được sanh làm trời hay người, đạt được phước báo, chuyển thành giàu to, khi chuyển sanh sang đời sau, sẽ sống cuộc đời rất an lạc, rất vui sướng. Đó là chuyện chẳng thể đạt được!
Do vậy, chúng ta sống cuộc đời rất vui sướng, phải nên cảm tạ quá khứ của chính mình! Cầu người khác, chẳng bằng cầu chính mình. Trong quá khứ, quý vị đã tạo thiện căn, đời này tự nhiên hưởng thụ. Trong quá khứ, quý vị đã thương tổn kẻ khác rất nhiều, đời này cũng bị người khác thương tổn rất nhiều. Trong quá khứ, quý vị vô tình thương tổn kẻ khác, chính mình vẫn không biết. Đời này, quý vị cũng sẽ bị kẻ khác vô tình tổn thương. Giống như băng đảng đua xe ở Đài Loan, cảnh sát truy bắt chúng nó, hỏi vì sao chúng nó làm như vậy? Vì sao chúng nó muốn giết người? Có thù oán với kẻ bị giết hay không? Có quen biết hay không? Không quen biết! Bản thân chúng nó cũng chẳng biết vì sao phải làm như thế! Đấy là do cộng nghiệp cảm vời. Đấy chẳng phải là nghiệp của một cá nhân!
Chúng ta muốn tu thiện căn để chuyển biến cái nghiệp trong quá khứ, như thế nào thì có thể? [Thế nhưng] đời này những gì đã tu toàn là Vô Y Hạnh! Như thế nào là Hữu Y Hạnh? Trong phần sau sẽ nói. Tôi có thể nói trước đôi chút, như chúng ta quy y Tam Bảo, đã thọ Tam Quy Ngũ Giới. Thọ Tam Quy Ngũ Giới là nương theo thiện hạnh, là hữu y, y (nương tựa) gì vậy? Nương tựa Tam Bảo, nương theo sự chỉ dạy trong pháp do đức Phật đã nói, tin tưởng nhân quả, đương nhiên là “hữu y” . Hữu Y thì không chỉ là quý vị có thể thành tựu thiện căn, mà quả vị trong tam thừa cũng có thể đạt được, nhất định có thể thành Phật!
Nhưng trong một ngày, có rất nhiều tâm tạp nhiễm, chúng ta phải là “hễ làm bèn sám” . Trong khi sám hối, trong khi bái sám, quý vị hồi hướng. Hồi hướng các chuyện sai lầm đã trót làm trong đời này, [đã trót] dấy lên các tạp niệm, dấy lên những ý niệm chẳng chánh xác, thân thể thực hiện các hành vi không đoan chánh, cho đến phá giới. Hễ phá giới, sẽ tùy thời sám hối. Sám hối thì sẽ lại thanh tịnh. Đấy là có cái để nương cậy, nương cậy vào pháp sám hối do đức Phật đã dạy, nương theo Tam Bảo mà tu hành.
Đức Phật đã có lời chỉ dạy nhất định, chẳng hạn như bộ kinh này, chính là tu “trì lai khứ niệm” (giữ vững ý niệm đến đi). Đấy là Hữu Y, tức là nương theo chánh pháp để tu Định, tu hành Thập Thiện Nghiệp. Đó gọi là Hữu Sở Y, có thể thành tựu đạo quả tam thừa. Không chỉ là mười loại Vô Y này; dưới đây, còn có [những loại khác].
(Kinh) Phục thứ Đại Phạm! Hựu hữu thập chủng Vô Y Hạnh pháp. Nhược tu Định giả, tùy hữu nhất hạnh, chung bất năng thành chư tam ma địa. Thiết sử tiên thành, tầm hoàn thoái thất. Hà đẳng vi thập? Nhất giả, nhạo trước sự nghiệp. Nhị giả, nhạo trước đàm luận. Tam giả, nhạo trước thùy miên. Tứ giả, nhạo trước doanh cầu. Ngũ giả, nhạo trước diễm sắc. Lục giả, nhạo trước diệu thanh. Thất giả, nhạo trước phân hương. Bát giả, nhạo trước mỹ vị. Cửu giả, nhạo trước tế xúc. Thập giả, nhạo trước Tầm Tứ.
(經) 復次大梵 ! 又有十種無依行法,若修定者,隨有一行,終不能成諸三摩地。設使先成,尋還退失。何等為十?一者、樂著事業。二者、樂著談論。三者、樂著睡眠。四者、樂著營求。五者、樂著艷色。六者、樂著妙聲。七者、樂著芬香。八者、樂著美味。九者、樂著細觸。十者、樂著尋伺。
( Kinh: Lại này Đại Phạm! Lại có mười loại pháp Vô Y Hạnh. Nếu người tu Định mà hễ có một hạnh, sẽ trọn chẳng thể thành các tam ma địa. Giả sử đã thành tựu từ trước, sẽ liền lui sụt, mất đi. Những gì là mười? Một là ưa đắm sự nghiệp. Hai là ưa đắm đàm luận. Ba là ưa đắm ngủ nghê. Bốn là ưa đắm lo toan, mong cầu. Năm là ưa đắm sắc đẹp. Sáu là ưa đắm tiếng mầu nhiệm. Bảy là ưa đắm mùi thơm. Tám là ưa đắm mỹ vị. Chín là ưa đắm sự đụng chạm vi tế. Mười là ưa đắm Tầm Tứ).
Mười pháp trong phần trước là Sơ Hạnh. Còn có mười pháp, nếu trọn đủ mười pháp ấy, quý vị mong tu đắc các môn Định, những môn Định cao sâu hơn đôi chút. Tam ma địa là tam muội, đã thành tựu trong quá khứ, thế mà đời này có bất cứ một loại pháp nào trong mười loại pháp Vô Y Hạnh ấy, cũng sẽ buông xả, cũng sẽ thoái đọa, lui sụt, mất đi, chẳng còn nữa. Mười thứ danh từ ấy, sẽ được giải thích từng điều một trong phần sau.
(Kinh) Đại Phạm đương tri! T hị danh thập chủng Vô Y Hạnh pháp. Nhược tu Định giả, tùy hữu nhất hạnh, chung bất năng thành chư tam ma địa. Thiết sử tiên thành, tầm hoàn thoái thất. Nhược bất năng thành chư tam ma địa, tuy tập sở dư chư thiện pháp tụ, nhi hữu thị sự, truy cầu thọ dụng tín thí nhân duyên, phát khởi ác tâm, tâm sở hữu pháp, ư chư quốc vương, đại thần đẳng sở, phạm chư quá tội, hoặc bị ha mạ, hoặc bị chủy đả, hoặc bị đoạn tiệt chi tiết, thủ túc. Do thị nhân duyên, hoặc thành trọng bệnh, trường thời thọ khổ, hoặc tật mạng chung, ư tam ác thú, tùy sanh nhất sở, nãi chí hoặc sanh Vô Gián địa ngục, như Ốt Đạt Lạc Ca, A La Đồ Để Sa, Cù Ba Lý Ca, Đề Bà Đạt Đa . N hư thị đẳng loại, thoái thất Tĩnh Lự, nãi chí đọa ư Vô Gián địa ngục, thọ vô lượng chủng nan nhẫn đại khổ ” .
(經)大梵當知 ! 是名十種無依行法。若修定者,隨有一行,終不能成諸三摩地 。 設使先成,尋還退失。若不能成諸三摩地,雖集所餘諸善法聚,而有是事,追求受用信施因緣,發起噁心,心所有法,於諸國王,大臣等所,犯諸過罪,或被呵罵,或被捶打,或被斷截肢節手足。由是因緣,或成重病,長時受苦,或疾命終,於三惡趣,隨生一所,乃至或生無間地獄,如嗢達洛迦、阿邏荼底沙、瞿波理迦、提婆達多。如是等類,退失靜慮,乃至墮於無間地獄,受無量種難忍大苦 」 。
( Kinh: Đại Phạm nên biết: Đó là mười loại pháp Vô Y Hạnh. Nếu người tu Định mà có bất cứ một hạnh nào, sẽ trọn chẳng thể thành tựu các tam ma địa. Giả sử đã thành từ trước, sẽ liền thoái thất. Nếu chẳng thể thành tựu các tam ma địa, tuy tu tập các khối thiện pháp khác, mà có chuyện này, [tức là] truy cầu hưởng dụng [sự cúng dường] nơi nhân duyên tín thí, phát khởi ác tâm và tâm sở hữu pháp, ở chỗ các quốc vương, đại thần v.v… phạm các tội lỗi, hoặc bị quở trách, chửi mắng, hoặc bị đánh đập, hoặc bị cắt chặt chi tiết, chân tay. Do nhân duyên ấy, hoặc thành trọng bệnh, chịu khổ lâu dài, hoặc nhanh chóng mạng chung. Trong ba đường ác, sẽ sanh về một đường nào đó, thậm chí có thể sanh vào địa ngục Vô Gián, như Ốt Đạt Lạc Ca, A La Đồ Để Sa, Cù Ba Lý Ca, Đề Bà Đạt Đa . N hững kẻ như thế thoái thất Tĩnh Lự, cho đến đọa vào địa ngục Vô Gián, chịu vô lượng nỗi khổ to lớn khó thể chịu đựng nổi ” ).
“Đại Phạm đương tri! ” (Đại Phạm nên biết): Đức Phật lại bảo vị Đại Phạm Thiên ấy, nói với ông ta, vì ông ta là bậc đương cơ. Nếu tu Định mà có bất cứ một hạnh nào trong mười loại pháp Vô Y Hạnh ấy, cũng chẳng thể thành tựu các tam ma địa, mong cầu đạt được Định sâu nơi tam ma địa sẽ chẳng thể được. Không chỉ là chẳng thể trong đời hiện tại, mà [những gì đạt được] trong đời quá khứ “tầm hoàn thoái thất” (sẽ liền bị lui sụt, mất đi). “Nhược bất năng thành chư tam ma địa, tuy tập sở dư chư thiện pháp tụ, nhi hữu thị sự, truy cầu thọ dụng tín thí nhân duyên, phát khởi ác tâm, tâm sở hữu pháp, ư chư quốc vương, đại thần đẳng sở, phạm chư quá tội” ( N ếu chẳng thể thành các tam ma địa, tuy tu tập các khối thiện pháp khác, mà có chuyện này, [tức là] truy cầu hưởng thụ [các thứ cúng dường] nơi nhân duyên tín thí, phát khởi tâm ác, tâm sở hữu pháp, ở nơi các quốc vương và đại thần, phạm các tội lỗi). “Phạm chư quá tội” có nghĩa là đã không tu Định được, còn các thiện pháp thì sao? Tức là nói về các khối thiện pháp khác. “Sở dư chư thiện pháp” ( C ác thiện pháp khác) là nói về điều gì? Chẳng đắc Định, như vậy thì chúng ta tụng kinh, làm Phật sự, đó cũng là thiện sự, đó cũng là “thiện pháp tụ” . Có các sự ấy, nhờ vào các thiện sự ấy để truy cầu sự hưởng thụ. “Truy cầu thọ dụng” là hưởng thụ. Tiếp nhận nhân duyên tín thí của người khác là vì có người tin tưởng Tam Bảo bèn bố thí, cúng dường.
Vì có nhân duyên ấy, kẻ đó bèn truy cầu. “Truy cầu” là đến khuyến hóa [tín chủ cúng dường], đó là ý nghĩa của “hóa duyên” ( 化緣 ) . Khi hóa duyên, có khi đạt được, có khi chẳng được! Trong tâm kẻ ấy bèn sanh khởi ác niệm. “Ác niệm, tâm, tâm sở hữu pháp”: Tâm sở hữu pháp [là các tác dụng tâm lý] tương ứng với tâm, lại còn đồng thời phát khởi. “Tâm” là tám thức tâm (nhãn thức, nhĩ thức…), tâm sở hữu pháp gồm năm mươi mốt món (như dục, tàm, quý, tham, sân, si, mạn…) . Nhưng tâm sanh khởi ác niệm và tùy phiền não tương ứng của cái tâm là Phẫn sẽ đều hiện diện, phiền não ấy tương ứng với cái tâm và đồng thời phát khởi.
Trong quốc độ này, ở nơi quốc vương, đại thần v.v… kẻ ấy sẽ phạm rất nhiều lỗi lầm vì theo đuổi sự hưởng thụ, do tâm thức duyên theo sự truy cầu. Hễ truy cầu, sẽ phạm rất nhiều sai lầm. Do phạm các sai lầm, sẽ bị quốc vương, đại thần quở trách, hoặc bị đánh đập, hoặc bị chặt đứt tay chân, cánh tay. “Chi tiết” ( 肢節 ) cũng chính là tứ chi. Hoặc là do bị đánh đập mà sau đó trở thành trọng bệnh, hoặc bị chịu khổ trong một thời gian dài, hoặc vì lẽ ấy mà mạng chung. Sau khi mạng chung, sẽ đọa vào ba đường ác, tùy thuộc những gì kẻ ấy đã làm trong suốt một đời mà thậm chí đọa vào địa ngục Vô Gián.
Ở đây, đức Phật nêu lên một số trường hợp. Như Ốt Đạt Lạc Ca ( Udraka Rāmaputra, Uất Đầu Lam Phất), A La Đồ Để Sa ( Ārāḍakālāma, A Lam tiên nhân), Cù Ba Lý Ca ( Gopālika), đó là ba ngoại đạo. Đề Bà Đạt Đa (Devadatta) là em họ của đức Phật, là anh của ngài A Nan. Ông ta phạm tội Ngũ Nghịch, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp Tăng, muốn làm Phật. Những hạng người giống như thế, đều thoái thất Tĩnh Lự, cũng là đã đánh mất Định. Quá khứ đã có [Định], cho đến khi tu tập Tĩnh Lự, khi tu Định, không chỉ là thoái thất, mà còn đọa vào địa ngục Vô Gián, chịu vô lượng các nỗi khổ to lớn khó thể chịu đựng nổi. Khổ nạn rất nhiều, nên nói là “nan nhẫn đại khổ” (nỗi khổ to lớn khó thể chịu đựng).
Các vị thấy các sự khổ được chép trong kinh Địa Tạng, nếu chúng ta dùng nhục thể để chịu đựng, sẽ không có cách nào chịu nổi. Nếu quý vị nghĩ đến nỗi khổ ấy, sẽ chẳng thể chịu nổi. Nhưng đã bị đọa thì quý vị chẳng có sức đâu mà kháng cự, vẫn phải chấp nhận. Thân tâm bị giày vò, những gì chúng ta đã hứng chịu trong quá khứ đều quên hết rồi. Từ vô lượng kiếp đến nay, ai trong chúng ta cũng đều từng hứng chịu, nhưng đều mê mất, đều quên sạch cả rồi! Nếu cảnh giới ấy lại hiện tiền, chắc là cái tâm tu đạo sẽ có thể thành tựu mau hơn một chút. Đã biết khổ, sẽ chẳng dám tạo nghiệp nữa! Các ngoại đạo ấy đều tu ngoại đạo Định. Đề Bà Đạt Đa tu đạo mười hai năm, lúc mới xuất gia rất tốt. Về sau, ông ta chẳng thành đạo, bèn oán hận, tìm đến ngoại đạo học thần thông. Đã học được thần thông, bèn làm chuyện ác. Đó là thoái thất.
(Kinh) Nhĩ thời, Thế Tôn cáo A Nhã Đa Kiều Trần Na ngôn: “Ngô thính nhữ đẳng cấp A Luyện Nhã tu Định bật sô tối thượng phòng xá, tối thượng ngọa cụ, tối thượng ẩm thực, nhất thiết Tăng sự giai ưng phóng miễn. Sở dĩ giả hà? Chư tu Định giả, nhược phạp tư duyên, tức tiện phát khởi nhất thiết ác tâm, tâm sở hữu pháp, bất năng thành tựu chư tam ma địa, nãi chí đọa ư Vô Gián địa ngục, thọ vô lượng chủng nan nhẫn đại khổ”.
(經) 爾時,世尊告阿若多憍陳那言: 「 吾聽汝等給阿練若修定苾芻最上房舍,最上臥具,最上飲食,一切僧事皆應放免。所以者何?諸修定者,若乏資緣,即便發起一切噁心,心所有法,不能成就諸三摩地,乃至墮於無間地獄,受無量種難忍大苦。
( Kinh: Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bảo A Nhã Đa Kiều Trần Na (Kiều Trần Như) rằng: “Ta cho phép ông dành cho các bật sô tu Định trong A Luyện Nhã phòng ốc tốt nhất, đồ trải nằm tốt nhất, thức ăn ngon nhất, hết thảy Tăng sự đều nên được miễn. Vì cớ sao vậy? Những người tu Định nếu thiếu các duyên phụ trợ, sẽ liền phát khởi hết thảy ác tâm và ác tâm sở hữu pháp, chẳng thể thành tựu các tam ma địa, cho đến đọa vào địa ngục Vô Gián, chịu vô lượng nỗi khổ to lớn khó thể chịu đựng).
Do tu Định ắt cần phải có đủ nhân duyên, phải trọn đủ các tư lương, cho nên đức Phật bèn nhắc lại. Lúc đức Phật mới thành đạo, Ngài đến Lộc Dã Uyển độ năm vị tỳ kheo. Kiều Trần Như ( Ājñātakauṇḍinya, A Nhã Đa Kiều Trần Na ) là Thượng Thủ, là vị Thượng Thủ xuất gia đầu tiên, đây là vị đại đệ tử Thượng Thủ của đức Phật. Trong các vị tỳ kheo thọ giới, Ngài là người đầu tiên. Nhóm các Ngài gồm có năm vị. Năm vị ấy là năm vị Thượng Thủ, cũng gọi là “ngũ tỳ kheo” . Các Ngài trước kia từ hoàng cung theo đức Phật cùng xuất gia. Các Ngài thấy đức Phật đang tu khổ hạnh, bèn cùng tu với đức Phật. Về sau, do thấy đức Phật tiếp nhận bơ sữa do cô gái chăn dê [dâng cúng], bèn cho là đức Phật đã thoái thất đạo tâm, chẳng tu khổ hạnh nữa, liền lìa bỏ đức Phật, đến tu nơi Lộc Dã Uyển ( Mrigadava, Isipatana) . Lộc Dã Uyển cách Bồ Đề Già Da ( Buddha gayā, Bodh Gaya) chẳng xa cho mấy. Sau khi đức Phật thành đạo ở đạo tràng Bồ Đề Già Da, Ngài đến Lộc Dã Uyển, độ cho năm vị ấy trước tiên, thuyết pháp cho họ. Năm vị ấy đắc độ trước hết. Vì thế nói A Nhã Đa Kiều Trần Như là đệ tử tối thượng thủ, Ngài quản lý hết thảy phân phối.
Vì sao đức Phật phải nói với ngài Kiều Trần Như? Vì phòng ốc, chăn đệm, thức ăn, đồ uống đều do ngài Kiều Trần Như sắp xếp. Đức Phật liền bảo ngài Kiều Trần Như: “Ta cho phép ông cấp cho vị tỳ kheo tu Định ấy phòng ốc tốt nhất, chăn đệm tốt nhất, thức ăn tốt nhất. Hết thảy những chuyện lao động thuộc về Tăng sự người ấy đều nên được miễn, để người ấy an tâm tu Định”. Vì sao phải làm như vậy? “Sở dĩ giả hà?” (Vì lẽ nào vậy?) Đấy là gạn hỏi ý nghĩa. Vì sao ta phải cho phép ông đối xử với người tu Định như vậy, chăm sóc họ tốt đẹp như vậy? Đức Phật bảo ngài Kiều Trần Như: Nếu người tu Định chẳng có tư lương, chẳng có hoàn cảnh rất tốt đẹp, họ sẽ sanh khởi ác tâm. Tuy ác tâm chẳng phải là rất nghiêm trọng, nhưng họ có thể ôm lòng oán trách, khi tu Định sẽ chẳng thể an tâm. Có ý nghĩa như vậy đó! Tình hình kiểu này có thể là mọi người đã đều từng trải rồi.
Khi tôi ở Phòng Sơn, các đạo hữu sống trong lều tranh. Có lúc mọi người gặp mặt nhau, đến chỗ thường trụ lãnh đồ xong, cầm một bao giấy nhỏ đựng muối, [cằn nhằn]: “Thường trụ bủn xỉn quá, cho chúng tôi có một tí muối! Ba mươi ngày phải làm thế nào đây? Một tháng mới phát tí xíu muối như vậy!” Họ nói thường trụ khổ sở, chẳng có cúng dường. Khi đó, chúng tôi ở phương Bắc mà phát kê, nếu phát bắp thì còn đỡ một chút, lâu đói, chứ kê thì chẳng thể đỡ đói cho lắm. Cháo kê như thế nào? Ba mươi cân hạt kê, thường trụ giữ lại ba cân, ba mươi cân bớt lại ba cân, tổng cộng phát cho quý vị hai mươi bảy cân. Với chút muối đó, quý vị cầm về lều tranh, chỉ có thể nấu cháo loãng, người tu Định chẳng cần lương thực nhiều lắm! Tôi muốn nói là họ oán hận. Khi họ chẳng đủ tư lương, làm sao có thể tu hành cho nổi? Do vậy, sẽ phan duyên.
Thuở đó, chúng tôi xuất gia chưa bao lâu, hoàn toàn chẳng phải là người tu hành lâu năm, cũng chẳng có duyên phận. Người tu hành đã lâu suy nghĩ: “Vị thí chủ nào đó phải nên chăm sóc tôi một phen, phải nên biếu tặng tôi”. Nếu tâm người ấy nghĩ đến chuyện đó, làm sao tu Định cho nổi? Đức Phật liễu giải tâm chúng sanh, liễu giải hết thảy sự vật. Do vậy, miễn cho họ hết thảy những việc lao động, chăm sóc đặc biệt tốt đẹp. Đặc biệt tốt đẹp thì người ấy có thể tu hay không? Hai đằng đều chẳng thể, tăng trưởng cái tâm tham cũng không được!
Ở tỉnh Hà Bắc, có một vị đại đức phát tâm mong cúng dường người tu Thiền Định. Người trụ tĩnh muốn gì, ông ta đều cho thứ đó. Có những người đến chỗ thường trụ, đòi tấm mền nỉ tốt nhất, ông ta cũng mua cho. Đòi đồng hồ sang nhất, ông ta cũng mua cho. Đã thế, trong mỗi gian nhà đều có phích nước nóng, thuở đó là rất cao cấp! Ông ta mong những người ở đó sẽ tu Định, mỗi căn nhà đều đặt phích nước nóng, mua cho mỗi người một cái. [Người tu Định] cảm thấy thân thể không khỏe, đòi ăn bánh chẻo. Ở phương Bắc, ăn bánh chẻo là sang lắm. Ông ta bèn theo đúng ý nấu bánh chẻo. Sau đó, những người tu Thiền Định có tu hành tốt đẹp hay không? Chẳng hề! Đến cuối cùng, phước đức của ông ta chẳng đủ, những người tu Thiền Định dần dần bỏ đi hết sạch, chẳng còn sót lại một người nào! Ông ta cũng đóng cửa đạo tràng đó luôn! Khi ấy là năm một ngàn chín trăm ba mươi mấy, khoảng ba mươi lăm, ba mươi sáu, ba mươi bảy chi đó. Đại khái chưa đầy ba năm đã kết thúc!
Khổ quá mức cũng không được, sướng quá mức cũng chẳng thể. Sướng quá, họ lại phóng dật. Khổ sở, họ sẽ oán hận. Thế nhưng, tư duyên ( 資緣, các duyên giúp cho việc tu Định) chẳng thể thiếu khuyết. Nếu không, sẽ dẫn đến ác tâm sở phát khởi. Tuy vậy, tư duyên đặc biệt tốt đẹp, đặc biệt thuận tiện, ác tâm sở của kẻ đó cũng thành lập! Phan duyên, tham lam, kẻ đó chẳng thể định nổi, mà cũng tu chẳng nổi! Do vậy, chẳng thể thành tựu tam ma địa, thậm chí đọa vào địa ngục Vô Gián, chịu vô lượng nỗi khổ to lớn khó thể chịu đựng được!
(Kinh) Tu Định hành giả, nhược cụ tư duyên, chư tam ma địa vị thành năng thành. Nhược tiên dĩ thành, chung bất thoái thất. Do thử bất khởi nhất thiết ác pháp, quảng thuyết nãi chí bất thiện tầm tứ, vãng sanh thiên thượng, chứng đắc Niết Bàn. Tu Định hành giả, nhược vị thành tựu chư tam ma địa, sơ dạ, hậu dạ, đương xả thùy miên, tinh tấn tu học, viễn ly hội náo, thiểu dục tri túc, vô sở cố luyến. Nhất thiết tham, sân, phẫn, phú, não, hại, kiêu, mạn, cống cao, xan lận, tật đố, ly gián, thô ác, hư cuống, tạp uế, nhất thiết nhân gian hy hý phóng dật, giai tất viễn ly. Như thị hành giả, ưng thọ Thích, Phạm, hộ thế tứ vương, Chuyển Luân Vương đẳng tán thán, lễ bái, cung kính, thừa sự, phụng thí bách thiên na dữu đa cúng, huống Sát đế lợi, Bà la môn, Phiệt xá, Thú đạt la đẳng. Vị đắc Định giả, thượng ưng thọ thử tán thán, lễ bái, cung kính thừa sự, phụng thí, cúng dường, huống hồ dĩ đắc tam ma địa giả! ” Nhĩ thời, Thế Tôn nhi thuyết tụng viết: “Tu Định năng đoạn Hoặc, dư nghiệp sở bất năng, cố tu Định vi tôn, trí giả ưng cúng dường”.
(經) 修定行者,若具資緣,諸三摩地未成能成。若先已成,終不退失。由此不起一切惡法,廣說乃至不善尋伺,往生天上,證得涅槃。修定行者,若未成就諸三摩地,初夜、後夜,當舍睡眠,精進修學,遠離憒鬧,少欲知足,無所顧戀。一切貪、瞋、忿、覆、惱、害、憍、慢、貢高、慳吝、嫉妒、離間、粗惡、虛誑、雜穢,一切人間嬉戲放逸,皆悉遠離。如是行者,應受釋、梵、護世四王、轉輪王等,讚歎、禮拜、恭敬、承事,奉施百千那庾多供,況剎帝利、婆羅門、筏舍、戍達羅等。未得定者, 尚應受此 , 讚歎、禮拜、恭敬、承事,奉施供養,何況已得三摩地者 ! 」 爾時,世尊而說頌曰 : 「 修定能斷惑,餘業所不能,故修定為尊,智者應供養 」 。
( Kinh: Hành giả tu Định nếu có đủ các duyên phụ trợ thì các môn tam ma địa chưa thành sẽ có thể thành. Nếu các môn Định đã thành từ trước, trọn chẳng bị thoái thất. Do vậy, chẳng dấy lên hết thảy ác pháp, Nói rộng thì cho đến chẳng có Tầm, Tứ bất thiện, sẽ sanh lên cõi trời, chứng đắc Niết Bàn. Hành giả tu Định nếu chưa thành tựu các tam ma địa, đầu đêm, cuối đêm, hãy nên bỏ ngủ nghỉ, tinh tấn tu học, xa lìa ồn ào, náo nhiệt, ít tham muốn, biết đủ, chẳng nuối tiếc gì. Hết thảy tham, sân, phẫn, giấu giếm, não hại, kiêu căng, ngạo mạn, ngạo nghễ, keo kiệt, ghen ghét, ly gián, nói thô ác, dối trá, tạp uế, hết thảy vui đùa phóng dật của nhân gian thảy đều xa lìa. Hành giả như thế đáng nên được Đế Thích, Phạm Vương, bốn thiên vương hộ thế, Chuyển Luân Vương v.v… tán thán, lễ bái, cung kính, phụng sự, dâng thí trăm ngàn na dữu đa vật cúng, huống hồ Sát đế lợi, Bà la môn, Phiệt xá, Thú đạt la v.v… Người chưa đắc Định còn đáng nên được họ tán thán, lễ bái, cung kính, phụng sự, huống hồ người đã đắc các tam ma địa!” Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bèn nói kệ tụng rằng: “Tu Định đoạn trừ Hoặc, các nghiệp khác chẳng thể. Nên tu Định tôn quý. Bậc trí nên cúng dường”).
Hành giả tu Định nhất định phải trọn đủ các duyên phụ trợ. Khi đó, có thể thành tựu các tam ma địa chưa thành tựu. Nếu [các tam ma địa] đã thành từ trước, tức là đã thành tựu thì sẽ càng tăng trưởng, chẳng bị thoái thất. Vậy thì do có Định lực, tâm có thể hàng phục, hết thảy ác pháp đều chẳng dấy lên. “Quảng thuyết nãi chí bất thiện Tầm, Tứ” ( N ói rộng thì là cho đến các món Tầm, Tứ bất thiện): Tầm Tứ có nghĩa là “truy cầu”, [ở đây, kinh văn có ý nói] “chẳng truy cầu nữa” . Như thế thì có thể sanh lên trời, chứng đắc Niết Bàn, càng có thể tu thành công. Hoặc là tu Tứ Thiền Tứ Định, hoặc là Tứ Không Tứ Định, sẽ có thể sanh lên trời, thậm chí thâm nhập, tu các tam ma địa, cho đến rốt ráo chứng đắc Niết Bàn, cho đến chứng đắc, thành tựu các quả vị thuộc tam thừa.
Đây là đức Phật tán thán tu Định. Trong thế gian, vào lúc tu hành, có ba loại: Loại thứ nhất là tu Định tâm, loại thứ hai là tu đọc tụng, loại thứ ba là chăm lo tu phước. Hành giả tu Định là người tu hành, là người hành đạo. Định là “Tĩnh Lự, tịch tĩnh” . Khi tu nhân, chính là tu tịch tĩnh, tu Tĩnh Lự, tu Quán. Về sau, khi thành tựu, đạt tới tam ma địa. Tam ma địa trong phần trước đã nói rất nhiều. Đẳng Trì dịch là Tịch Tĩnh. Người tu Định hạnh phải nên làm công tác chuẩn bị tư lương thì khi tu tập, quý vị mới dễ chứng đắc. Có những chuyện quý vị cần phải chú ý, cũng tức là đối với hoàn cảnh và tình hình khách quan bên ngoài, quý vị đều phải nên lưu ý.
Nếu quý vị còn chưa thành tựu tam ma địa, tức là trước khi chưa đắc Định, sẽ phải nhọc nhằn đôi chút. Đầu đêm, cuối đêm, khi quý vị còn chưa thành công, phải nên chịu cực đôi chút. Nếu tính vào lúc đầu đêm, dùng mười hai giờ trong hiện thời để tính toán, quý vị có thể nghỉ ngơi bốn tiếng đồng hồ vào lúc giữa đêm, Trong tám tiếng đồng hồ thuộc đầu đêm và cuối đêm, quý vị phải luôn tinh tấn tu hành, chớ nên quá ham ngủ. “Đương xả thùy miên” ( H ãy nên bỏ ngủ nghỉ), bốn tiếng đồng hồ chẳng đủ. Ở đây nói tới người thật sự phát tâm muốn liễu sanh tử, mong đoạn phiền não. Hạng người tu hành như vậy sẽ thật sự tin tưởng, ngưỡng mộ lời chỉ dạy của đức Phật. Tôi phải nhấn mạnh: Tín tâm ấy hoàn toàn chẳng phải là lòng tin bình phàm của chúng ta, mà là thật sự tin sâu, chẳng dời đổi. Quý vị tin tưởng lời răn dạy của đức Phật, đức Phật dạy chúng ta làm như thế nào, chúng ta sẽ làm đúng như thế ấy. Như thế thì mới có thể nhập đạo. Hiện thời, chúng ta đều tự nhận là rất tin Phật, cá nhân tôi cảm thấy vẫn chẳng đủ! Chúng ta hoàn toàn chẳng thể mỗi ngày suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ, chỉ ngủ bốn giờ, trong hai mươi giờ còn lại đều có thể hành đạo, đúng không? Như bọn xuất gia chúng tôi, tức các tỳ kheo và tỳ kheo ni là “chuyên nghiệp”, chuyên nghiệp mà đều làm không được, còn như đối với mọi người học Phật, tu hành là nghề phụ, hoàn toàn chẳng phải là chuyên nghiệp [thì còn nói gì được nữa]!
Mọi người biết: Sau khi chúng tôi xuất gia, có công khóa sáng tối. Chúng tôi hai giờ rưỡi sáng đã phải thức dậy. Mỗi ngôi chùa đều là hai giờ rưỡi thức dậy. Quy định này, quý vị đến xin quải đơn ( 挂单, gia nhập chúng thường trụ) tại chùa miếu nào cũng đều là hai giờ rưỡi sáng thức dậy. Trong ấy, bao hàm rất nhiều ý nghĩa. Xưa kia, tại Đại Lục, trong chùa miếu không có bữa tối, họ gọi [ăn lót dạ cho đỡ đói vào buổi tối] là “dược thạch” ( 藥石 ), cũng có nghĩa là “uống thuốc” . Hiện thời, thân thể trong đời Mạt chẳng khỏe mạnh như cổ nhân trong quá khứ, bèn phải uống thuốc. Coi cơm chiều như thuốc, nhưng quy củ thông thường trong các chùa miếu [thuở trước], thuốc ấy là cháo ăn với dưa khú. Quý vị muốn ăn thì ăn, chẳng muốn ăn thì thôi!
Hiện thời, đương nhiên chẳng phải là như vậy. Nếu mọi người đến chùa miếu dùng cơm chiều, vẫn ăn rất ngon. Có các nhà sư trẻ tuổi còn đi ra các quán bán thức ăn vặt bên ngoài, giống như ở ngoài cửa chùa chúng ta, toàn là những cái quán nhỏ! Như vậy thì tu đạo làm sao nổi? Gieo thiện căn mà thôi! Nếu thật sự tu hành, quý vị đừng nên quá tham ngủ, ngủ nghê là một món Cái. Chúng ta tính thử xem, trong suốt một đời của chúng ta, thời gian ngủ nghê đã chiếm hết bao nhiêu? Chiếm rất nhiều thời gian! Nhưng có những người vì kinh doanh sự nghiệp, hoặc là làm công nhân, vẫn phải làm thêm giờ, có khi vì kiếm tiền, cũng ngủ rất ít. Vậy thì chẳng liên quan, ở đây, chuyên nói về người tu hành. Nếu lúc quý vị muốn tu Định, hãy nên tinh tấn, đừng nên giải đãi! Ngủ nghê chính là giải đãi. Quý vị đừng luống uổng thời gian tốt đẹp!
Có các đạo hữu đã phát tâm, mong ở trong núi, hoặc có rất nhiều
đạo hữu hay cư sĩ muốn học theo cổ đức, chẳng ngủ nghê, người như vậy cũng rất nhiều. Thậm chí cũng có người chẳng ăn cơm, đả một thất, hai thất, tập trung thời gian muốn tu đạo, mục đích là mong đắc Định. Đắc Định thì có lợi ích gì? Mọi người đều biết: Hễ đắc Định, sẽ có thể khai trí huệ. Khi ở trong Định, điều gì quý vị cũng đều thông tỏ. Như các vị A La Hán, nếu quý vị thỉnh các Ngài hồi hướng, khi các Ngài chưa nhập Định, sẽ chẳng khác chúng ta cho mấy. Hễ các Ngài nhập Định, khởi quán chiếu, trí huệ hiện tiền, các Ngài mới có thể biết. Các Ngài xả báo, bèn nhập tam ma địa, chứng Không lý.
Do vậy, khi chưa tu Định thành công, phải bỏ bớt ngủ nghỉ, phải tinh tấn tu học. Học gì vậy? Học Thiền Định, phải tu tập Định, nhưng quý vị sống trong thành thị sẽ tu chẳng thành! Xe cộ quấy nhiễu, khiến cho quý vị chẳng dễ nhập Định. Tiếng người ồn ào, cũng chẳng thể nhập Định. Chỗ huyên náo sẽ chẳng thể được! “Thiểu dục tri túc” ( Í t ham muốn, biết đủ): Người tri túc thường vui sướng, đừng nên tham cầu quá nhiều! Chúng ta vì cái tâm tham cầu quá to, chẳng giác ngộ xác thân của chúng ta là huyễn hóa, chẳng nhận định nhục thể là vô thường, luôn để cho thân thể thoải mái, [chỉ suy tính] sao cho thân thể điều hòa, làm thế nào để thong dong, thỏa thích. Đa dục chẳng biết đủ, rất nhiều kẻ chẳng thể thỏa lòng được! Có lúc kẻ bần cùng thấy kẻ giàu có bèn cảm thấy rất kỳ quái: “Họ có nhiều tiền ngần ấy, suốt đời có ăn hết nổi hay không?” Kẻ giàu thấy người nghèo nói: “Ngươi chẳng tu phước, đáng phải chịu tội. Ngươi nghèo mạt là chuyện đáng phải như vậy!”
Đây là dạy chúng ta phải thiểu dục, tri túc, như những vị đại đức sống trong núi có phước báo rất lớn, nhưng họ đều buông xả, như thế thì mới vui sướng được. Biết đủ sẽ thường vui. Người thiểu dục tự an. Thiểu dục thì quý vị mới có thể bình an. Vô cầu, quý vị cũng chẳng thương tổn ai. Vì thế, ắt cần phải thiểu dục tri túc, đừng nên lưu luyến. Lưu luyến có nghĩa là tham luyến. Đối với hết thảy sự vật trong thế gian, nói theo phía chúng ta, ăn, mặc, ở, đi lại, hễ “ăn, mặc, ở” còn đắp đổi được thì chớ nên tham luyến. Đối với tham, sân, phẫn, phú, não hại, kiêu, mạn, ngạo nghễ, bủn xỉn, ghen tỵ, ly gián, thô ác, hư dối, tạp uế, quý vị phải trọn đủ từ, bi, hỷ, xả để đối trị tham, sân, si, ái. Lưu luyến có nghĩa là tham, sân, là lúc chẳng v ừ a ý sẽ sanh khởi phiền não. Sân là cái tâm sân hận.
Đấy là ba căn bản tội nghiệp, tức tham, sân, si. Si là chẳng có trí huệ. Kiêu mạn: Ai nấy đều nghĩ như thế này: “Ta là kẻ bình phàm, có gì đáng để kiêu mạn?” Nhưng thật ra, chẳng phải là như thế. Mỗi người khi nghĩ đến những kẻ cùng lứa, hoặc đồng nghiệp, luôn cảm thấy ta ngon lành hơn họ. Kiêu, nói đơn giản là kiêu ngạo tự mãn, nói rộng thì là kiêu căng, phách lối. Chuyện đáng kiêu căng phô phang quá nhiều: Chẳng hiểu mà cứ ra vẻ thông hiểu, chẳng biết mà cứ giả vờ biết tuốt. Rõ ràng là chẳng ra hồn mà chính mình vẫn cảm thấy bản thân ta ghê gớm lắm! Vì sao nói gộp chung kiêu và mạn? “Mạn” ( 慢 ) ở đây có nghĩa là ngạo mạn.
Người nghèo có ngạo mạn hay không? Kẻ nghèo càng ngạo mạn! Họ cảm thấy chính mình rất thanh cao, đặc biệt là những kẻ có học. Xưa kia là “cùng tú tài” ( 窮秀才, chàng tú tài nghèo kiết xác), nay là những kẻ đã tốt nghiệp đại học. Hiện thời, tốt nghiệp đại học vẫn còn thua kém, phải là người có học vị Tiến Sĩ hay Thạc Sĩ! Tôi nhớ hai mươi mấy năm trước, khi ở Thượng Hải, Tiến Sĩ chẳng ít. Ở Bắc Kinh, Tiến Sĩ cũng chẳng ít. Tôi đã gặp hai vị Tiến Sĩ học từ Mỹ về. Một người học ngành Nông Nghiệp từ trường Khang Nãi Nhĩ (Cornell), ông ta làm giáo sư đại học, đáng kiêu ngạo mà! Ông ta bị bắt vô tù, luôn nghĩ mình cao hơn kẻ khác: “Tôi là Tiến Sĩ ngồi tù”. Tôi nói: “Tôi là hòa thượng ở trong ngục!” Ông ta kêu tôi bầu bạn với ông ta, luôn cảm thấy kiêu ngạo. Bất luận đến chỗ nào, ông ta đều biểu lộ ra ngoài vẻ kiêu mạn. Bất cứ lúc nào, ông ta luôn [tự nghĩ chính mình] ngon lành hơn người khác. Sợ rằng đọa địa ngục, ông ta vẫn cảm thấy chỉ có ông ta mới đủ tư cách đọa địa ngục! Quý vị chẳng có cái nghiệp ấy, sẽ chẳng đến nơi ấy được đâu nhé! Như tôi ở trong tù, thời gian bị tù quá lâu, tiếp xúc cả đống phạm nhân. Ở đó, giữa các phạm nhân với nhau, họ cũng cho rằng ta mạnh hơn lũ phạm nhân các ngươi! Ai nấy đều có biểu hiện ấy. Đó chính là Câu Sanh Ngã Chấp ( 俱生我執, ngã chấp bẩm sanh). Điều này rất dữ dội, vì luôn nghĩ ta ngon lành hơn kẻ khác. Nữ đạo hữu bất luận xấu cỡ nào, đều cho rằng chính mình rất đẹp, suốt ngày luôn soi gương, luôn tô trát. Vì sao? Kiêu mạn, ngạo nghễ!
“Xan” ( 慳 ) có nghĩa là tham, rất keo tiếc, cái tâm buông xả chẳng nặng! Chúng ta nói Xả là gì? Là bố thí, xả trong “từ, bi, hỷ, xả” . Xả thì phải xả từ trong chính cái tâm của quý vị, không chỉ là vật chất. Ngoại trừ vật chất bên ngoài, trước hết, phải xả cái tâm. Nếu tâm quý vị đã xả thanh tịnh, sẽ thành công. Chẳng có keo tham, sẽ đổi thành bố thí, là từ bi, là xả. Ghen tỵ thì sao? Điều này càng bao hàm nhiều ý nghĩa hơn nữa. Ghen ghét chuyện tốt đẹp của người khác! Nếu dính líu đến lợi hại thì ghen tỵ còn có thể lý giải, đằng này chẳng mảy may liên quan đến kẻ đó! Chỉ cần có vài người, hễ nói đến chuyện tốt của người khác, người ta tán thán người ấy, kẻ đó bèn phun lời phá hoại ngay: “Hắn là cái thá gì chớ? Có gì là ghê gớm đâu?” Đó là ghen tỵ. Chuyện kiểu này rất nhiều, bất cứ lúc nào, bất cứ chỗ nào, quý vị đều có thể gặp phải!
Trong mười đại nguyện vương của phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện, đại nguyện thứ năm là “tùy hỷ công đức”: Thấy người khác làm chuyện tốt, quý vị phải tán thán. Tán thán, tùy hỷ thì chuyện tốt của người ấy sẽ chia cho quý vị phân nửa! Chúng ta phải thường tùy hỷ công đức của chư Phật, Bồ Tát. Như Địa Tạng Bồ Tát mọi người đều biết, nguyện lực to lớn, xuống địa ngục độ chúng sanh. Nguyện lực của Quán Thế Âm Bồ Tát cũng rất lớn, Ngài có mười hai đại nguyện. Phổ Hiền Bồ Tát có mười đại nguyện, Văn Thù Bồ Tát có mười đại nguyện, chúng ta đều tùy hỷ. Tùy hỷ sẽ được hưởng một phần. Thấy kẻ khác làm chuyện tốt, chúng ta chẳng có sức lực làm như vậy, chúng ta bèn tùy hỷ. Tùy hỷ người đó, gặp mặt được chia một nửa. Người Hoa [hay nói] “gặp mặt, tôi chia một nửa”, nhưng Phật giáo chẳng chú trọng vật chất, tôi tùy hỷ, cũng chẳng tổn hại đến cái sẵn có của người khác, đấy là tùy hỷ công đức. Như thế thì sẽ có thể tiêu trừ ghen tỵ.
“Ly gián, thô ác”, “ly gián” ( 離間 ) là châm ngòi ly gián. Nếu thấy người khác thành công, kẻ [ly gián] sẽ phá hoại. Còn có lưỡng thiệt ( 兩舌 nói đôi chiều), xúc xiểm thị phi. Như trong phần trên đã nói, tham, sân, phẫn, phú, não hại, kiêu mạn, ngạo nghễ, đủ loại thô ác đều là hư dối, nhơ uế, cũng là cấu uế. Không chỉ vứt bỏ những thứ đó, mà ngay cả những thứ vui chơi, buông lung trong nhân gian thảy đều xa lìa. Như ở nhà xem TV, có tính là vui chơi hay không? Tùy thuộc quý vị xem như thế nào. Nếu là người phát tâm, người tu đạo, khi ở trong tình cảnh ấy, tùy thuộc quý vị dụng tâm như thế nào? Quý vị có giữ được định hay không? Nếu định được, dẫu quý vị vui chơi, cũng biến thành tinh tấn; vui chơi, buông lung đều biến thành tinh tấn. “Na Già thường tại Định” ( Đ ức Thế Tôn thường ở trong Định). Phật, đại Bồ Tát làm hết thảy các chuyện tùy thuận chúng sanh, các Ngài thường ở trong Định. Những chuyện ấy đều biến thành tinh tấn. Nếu chúng ta chẳng làm được, chẳng có định lực ấy, tốt nhất là hãy xa lìa, tự mình kiểm điểm.
Có những kẻ thường xuyên viện cớ: “Đâu có phóng dật! Tôi đang tu đạo mà!” Đó là tự mình lừa mình! Nếu chúng ta trong hai mươi bốn tiếng đồng hồ, tuy chẳng thể tu tập suốt hai mươi tiếng đồng hồ, vậy thì mười tiếng đồng hồ có thể hay không? Làm chẳng nổi! Năm giờ có thể hay không? Làm chẳng nổi luôn! Hai giờ có nổi hay không? Vẫn chẳng làm nổi! Một giờ có được hay không? Vẫn chẳng làm nổi! Vậy thì vào lúc sáng tối, khi sắp ngủ, khi sắp thức dậy, niệm mười lượt “quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng”, chỉ sợ chuyện này vẫn chẳng làm được! Hoặc là lại nhiều hơn một chút, niệm “nhất giả, lễ kính chư Phật. Nhị giả, xưng tán Như Lai” cho đến “thập giả, phổ giai hồi hướng”, đọc thuộc mười đại nguyện vương của đức Phổ Hiền Đại Nguyện Vương thì cũng được chứ? Nếu những nguyện ấy cũng chẳng nhớ được, hãy niệm thánh hiệu Quán Thế Âm Bồ Tát, niệm Phổ Hiền Bồ Tát, hoặc niệm Địa Tạng Bồ Tát, nhưng chúng ta vẫn có thói quen là niệm Quán Thế Âm Bồ Tát và Địa Tạng Bồ Tát nhiều hơn. Niệm mấy chục câu chắc sẽ làm được chứ! Làm chuyện gì, quý vị hãy niệm mười mấy câu, sẽ đều có thể được!
Làm như thế sẽ có thể đối trị rất nhiều phiền não, từng chút một như vậy, tuy thời gian rất ít, nhưng lợi ích hết sức to lớn. Thông thường, thiện căn cạn mỏng, như chư vị đạo hữu thường tới nghe kinh, nghe một, hai tiếng đồng hồ, quý vị nghe văn tự, hoặc nghe ngôn ngữ của một vị pháp sư nào đó, có thể lọt vào tâm quý vị hay không? Dùng Nhĩ Căn để nghe, nghe rồi bèn xoay lại cái Nghe để nghe tự tánh, kết hợp với tâm tánh của quý vị. Dường như những chuyện đức Phật đã nói, ta đều vi phạm, cho nên ta chẳng đắc Định. Làm như thế nào đây? Sau khi ta đã biết, hãy nên dần dần xa lìa!
Một phương diện khác, nếu là tham, sân, phẫn, phú, cho đến hư dối, tạp uế, hết thảy chơi đùa, buông lung, đều là không tốt. Không tốt thì phải rời lìa. Tốt thì phải tinh tấn, phải thực hiện. “Như thị hành giả” ( H ành giả như thế), cũng chính là người hành đạo, người tu Định, đương nhiên không nhất định là người xuất gia, [mà có thể là] các vị đạo hữu, ưu bà tắc, ưu bà di, hết thảy cư sĩ, hễ tu Định quý vị phải làm như thế này: Ở nơi thanh vắng để tu đạo, tinh tấn, giảm bớt ngủ nghỉ, quý vị chẳng tham, chẳng sân, chẳng si, không bủn xỉn, tham lam, chẳng ghen tỵ, chẳng buông lung, quý vị đáng nên đạt được gì? Được Đại Phạm thiên vương hộ trì quý vị. Còn có Tứ Thiên Vương, hoặc là Chuyển Luân Vương trong nhân gian, cũng như quốc vương sẽ đều tán thán, cung kính, lễ bái, thừa sự quý vị. Thậm chí đối với người tu Định ấy, tức người hành đạo ấy, sẽ bố thí trăm ngàn na dữu đa vật cúng nhiều ngần ấy, cũng có nghĩa là cúng dường rất nhiều.
Một người thuộc chủng tánh Sát đế lợi, hay chủng tánh Bà la môn, cho đến Phiệt xá, Thú đạt la, tức người thuộc bốn loại chủng tánh ấy, khi họ đang tu tập Định, tuy còn chưa đắc Định, họ cũng là người tu hành, đều có thể kham tiếp nhận Phạm Vương, Đế Thích, Tứ Thiên Vương tán thán, lễ bái, cung kính, thừa sự, cúng dường. Nếu đã đắc tam ma địa, tu Định đã thành tựu, đã đắc Định, đã đắc tam ma địa, sẽ được cúng dường càng chẳng thể nghĩ bàn. Ắt cần phải nói theo hai phương diện, liên quan đến thiện căn trong nhiều đời nhiều kiếp trong quá khứ của người ấy.
Như tại Ấn Độ, có các vị A La Hán đã chứng Tứ Quả A La Hán, không chỉ tu Định, mà còn đắc tam ma địa, đắc Không Định, đạt đến tự tại. Vì sao các vị ấy ôm bát khất thực, vẫn chẳng xin được? Lúc đó, có người đã hỏi đức Thế Tôn như thế, đức Phật bảo là do trong nhiều đời nhiều kiếp quá khứ, vị đó rất ít bố thí. Tuy đã thành tựu nơi phương diện Huệ, nhưng rất ít ỏi nơi phương diện Phước. Ấn Độ có câu: “Tu huệ, bất tu phước, La Hán thác không bát” (Tu huệ, chẳng tu phước, La Hán ôm bát rỗng), chẳng khất thực được. “Tu phước, bất tu huệ, hương tượng quải anh lạc” ( T u phước, chẳng tu huệ, voi thơm đeo anh lạc). Quốc vương cưỡi con voi to ấy, [người hầu] khoác châu báu, anh lạc để trang nghiêm [thân voi]. Nó là tu phước, chẳng tu huệ, đọa vào súc sanh đạo. La Hán tu huệ, chẳng tu phước, ôm bát rỗng, cũng chẳng phải là vĩnh viễn ôm bát rỗng không. Đôi khi cũng có lúc không khất thực được gì. Do vậy biết trong hết thảy sự vật, bất luận trong nội giáo, hay nơi tướng cảnh giới bên ngoài, đừng nên bận lòng những chuyện vụn vặt. Có những người thích hỏi những chuyện ấy, thích vần vò những từ ngữ rỗng tuếch: “Tôi không tu Định, tôi vẫn được cúng dường”. Hoặc là nói như vậy đó! [Chẳng hề biết] được cúng dường là do phước báo của quý vị, chẳng phải do huệ sanh trưởng. Ở đây, đức Phật cổ vũ, khích lệ người tu Định.
Đức Phật thuyết pháp, đều là ban cho chúng sanh đôi chút ngọt ngào, cho nên nói Địa Tạng Bồ Tát gia trì chúng ta, [khiến cho chúng ta] có thể đạt được rất nhiều lợi ích, thì họ mới chịu niệm. Phẩm Phổ Môn nói: Niệm thánh hiệu Quán Thế Âm Bồ Tát, sẽ được gia trì rất nhiều. Miễn trừ rất nhiều tai nạn thì giống như được gia trì! Hiện thời, nếu quý vị nói Không với chúng sanh, [họ sẽ kinh ngạc]: “Không ư? Thế thì tôi tin để làm gì?” Họ chẳng tin, vì họ đã lý giải sai lầm. Quý vị ắt phải đạt đến mức độ nào thì mới nói chuyện tương ứng với mức độ đó, có nghĩa như vậy đấy! Do vậy, đức Thế Tôn đã dùng kệ tụng để biểu đạt các ý nghĩa trên đây. Vì sao nói như vậy? Vì người tu Định có thể đoạn Hoặc. Hoặc ( 惑 ) có nghĩa là “mê hoặc”, là chẳng hiểu rõ, chẳng có chánh tri, chánh kiến. Dấy lên tham, sân, si, dấy lên phẫn, phú, não hại, chẳng có Định lực. Hễ dấy tham dục, kẻ đó sẽ chẳng thể định được, sẽ bị cảnh xoay chuyển. Do tâm bị cảnh chuyển, cho nên đọa lạc. Nếu có định lực, tâm có thể chuyển cảnh. Tâm có thể chuyển cảnh, tức giống với Như Lai.
Tuy đức Phật nói ra ba phương pháp, tức tu Định, đọc tụng Đại Thừa, cho đến tu phước, nhưng trong ba phương pháp ấy, chỉ có tu Định là tốt nhất. “Tu Định có thể đoạn Hoặc, các nghiệp khác chẳng thể” . Nếu quý vị tu hành các pháp khác, chẳng tu Định, mà mong đoạn Hoặc, sẽ rất khó. Vì thế, “cố tu Định vi tôn” (cho nên tu Định là tôn quý), đáng tôn trọng nhất, đáng tôn kính nhất. Do vậy, tu Định là tốt nhất. “Trí giả ưng đương cúng dường” [nghĩa là] người có trí huệ hãy nên làm như thế ấy, cúng dường, thừa sự!
(Kinh) Nhĩ thời, Thiên Tạng Đại Phạm Thiên ngôn: “ Đại đức Thế Tôn! Ư Phật pháp trung nhi xuất gia giả, nhược Sát đế lợi, đại thần, tể tướng, dĩ tiên, trượng đẳng chủy khảo kỳ thân, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng, vi đáng hợp nhĩ? Vi bất hợp da? ”
(經) 爾時,天藏大梵天言: 「 大德世尊 ! 於佛法中而出家者,若剎帝利,大臣、宰相,以鞭杖等捶拷其身,或閉牢獄,或復呵罵,或解肢節,或斷其命,為當合爾?為不合耶? 」
( Kinh: Lúc bấy giờ, Thiên Tạng Đại Phạm Thiên nói: “ Bạch đại đức Thế Tôn! Đối với người xuất gia trong Phật pháp, nếu Sát đế lợi, đại thần, tể tướng, dùng roi, gậy v.v… đánh đập, tra khảo thân họ, hoặc giam trong lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi bới, hoặc cắt chân tay, hoặc dứt mạng họ, có thích đáng hay không? Hay chẳng thích đáng? ” )
Đây là chuyên nói về người xuất gia. Đại Phạm thiên vương ca ngợi đức Phật là “đại đức Thế Tôn” . Đối với những người xuất gia trong Phật pháp, “xuất gia” là nói đến các vị tỳ kheo và tỳ kheo ni. Xuất gia là lìa nhà thế tục, vào nhà Phật. Đối với vị xuất gia tỳ kheo mà nếu quốc vương Sát đế lợi, hoặc đại thần, hay tể tướng của quốc vương là những kẻ có thế lực, có quyền thế, dùng roi hoặc gậy gộc đánh đập thân thể tỳ kheo, trừng phạt người xuất gia. Hoặc là đem vị đó nhốt vào tù, hoặc chửi mắng, quở trách vị đó. Hoặc là chặt đứt tứ chi, “giải chi tiết” là chặt đứt chi thể, tức chặt tay, chặt chân, chặt cánh tay, chặt bắp chân, hoặc đoạn mạng vị đó, cho đến giết chết. Nói theo kiểu hiện thời sẽ là
bắn chết!
Như vậy thì có đúng hay không? Có thích hợp hay không? Hay là chẳng đúng? Có một câu hỏi như thế đó. Trong câu hỏi này, bao hàm rất nhiều ý nghĩa. Tỳ kheo thời Mạt Pháp xuất gia hết sức khó khăn, tu đạo càng khó hơn. Trong thời Mạt Pháp, người tin Phật rất khó, lại còn chẳng sanh khởi tín tâm. Kẻ không tin thì nhiều, hoặc là đã tin, sau đó lại tiến tiến, lùi lùi. Có lần, tôi trở về chùa Nam Phổ Đà. Mọi người biết ở Đài Loan có một vị tỳ kheo ni, đầu tiên là mang danh nghĩa tỳ kheo ni, sau đó hoàn tục. Bà ta qua Đại Lục, rêu rao, chèo kéo khắp nơi. Người xuất gia trong chùa miếu còn nghiễm nhiên theo học với bà ta, còn cho rằng bà ta rất lỗi lạc. Sau đó, cục tôn giáo đuổi bà ta đi, hành động ấy khiến cho những kẻ xuất gia theo học với bà ta đều bị dọa sợ, trốn về quê nhà ẩn náu. Hiện tại chẳng còn chuyện gì nữa. [Những kẻ xuất gia ấy] đã sắp tốt nghiệp tại Phật Học Viện, đã học Phật mấy năm, sao còn bị mê hoặc kiểu đó? Nếu là những kẻ ít nghe Phật pháp, gặp phải loại ngoại đạo này, gặp phải cái gọi là “thần thông”, thường phô phang là “khai thiên nhãn”, hoặc “mở con mắt thứ ba”, thấy cái này, thấy cái nọ, liền cho là đáng tin. Hiện thời, tình hình này ở Đài Loan rất nhiều.
Đối với Tam Bảo, tức Phật, Pháp, Tăng Tam Bảo, quý vị ắt phải thà xả thân mạng, chẳng hủy báng Tam Bảo. Có sức tín ngưỡng kiểu đó, mới có thể giữ vững tín căn của quý vị. Lòng tin của quý vị ắt phải “mọc rễ”, ắt phải có sức mạnh. Khi tin, phải tin đến mức Niệm bất thoái, cho đến phải tu Định sao cho Định bất thoái, phải tu Huệ sao cho Huệ bất thoái. Đấy là nói tới bước đầu, tín tâm ấy chẳng phải là do quý vị tu thành, mà là cái có thể [giúp cho hành nhân] đạt đến mục đích chính là tín tâm ấy. Có tín tâm như vậy. Có huệ, sẽ có thể phân biệt rõ đúng sai. Có Định lực, sẽ không bị cảnh chuyển. Kẻ khác nói gì, quý vị sẽ dựa theo giáo nghĩa để suy xét. [So sánh giữa] Định của kẻ đó và Định do đức Phật dạy, tức Tứ Thiền Bát Định, thậm chí như “trì niệm lai khứ” (giữ vững ý niệm đến đi) được nói trong bộ kinh này, có loại công lực ấy hay không? Còn như thấy quỷ thần, kinh Địa Tạng đã nói rất rõ ràng!
Nếu quý vị thắc mắc, hãy dùng Chiêm Sát Luân Tướng của đức Địa Tạng để hỏi về nghiệp báo của chính mình, để chiêm sát nghiệp báo của chính mình. Kẻ đó hoặc là cáo tinh chuyển thế, hoặc là chồn hay cầy thành tiên chuyển thế, hoặc là [những kẻ] do quả báo mà có thần thông. Tại mỗi quốc gia, đều có hạng người như thế khống chế. Mắt họ có thể thấy sâu dưới đất mấy ngàn thước, có thể thấy cát, hung trong vị lai, có thể nói ra đủ loại tiên đoán. Bọn họ vẫn thuộc vào sanh tử, chẳng có gì lỗi lạc! Quý vị chớ nên tin họ, phải trọn đủ chánh tri, chánh kiến. Nói đến “chánh tri, chánh kiến” thì quý vị có thể khảo nghiệm một phen: Kẻ đó có nói “hết thảy các pháp đều là vô ngã” hay không? Có thể quán “hết thảy các pháp vô thường”, quán “hết thảy các pháp là khổ”, quán “hết thảy các pháp đều là không” hay chăng? Có thể quán như vậy hay không? Có thể quán thân bất tịnh, quán thọ là khổ, quán tâm vô thường, quán pháp vô ngã hay không? Quý vị dùng pháp ấn, dùng các pháp do đức Phật đã dạy để ấn chứng một phen, sẽ phân biệt rõ ràng! Quý vị liễu giải kẻ đó rốt cuộc là đúng hay không đúng, phải trọn đủ loại trí huệ ấy. Nếu không, trong đời Mạt tu đạo khó khăn, xuất gia càng khó hơn.
Thời Mạt Pháp, nhằm lúc ngũ dục hừng hực, nhân dục sôi sục. Mọi người thấy trong thế giới này, xã hội trong hiện tiền có hình thái gì vậy? Nếu trong lúc này, quý vị có thể tu một năm, tôi thấy sẽ còn hơn tu một kiếp trong thế giới Cực Lạc rất nhiều. Thế giới Cực Lạc chẳng có ai chọc khuấy quý vị, quý vị chẳng đến nỗi sai lầm. Bố thí thì quý vị bố thí cho ai? Vàng ròng ư? Khắp nơi đều là các thứ trân kỳ, mã não, châu báu đầy đất. Cây cối cũng bằng chất báu, thứ gì cũng đều là chất báu. Chẳng có ai dấy lòng tham, nhiều quá, chẳng tham nữa! Khi tôi chuyện gẫu với kẻ khác, người đó nói: “Trên thế giới này, hoàng kim quý nhất” Tôi nói: “Chưa chắc!” Người đó Hỏi: “Thầy nói thứ gì quý nhất?” Tôi Đáp: “Vẫn là gạo tẻ hoặc mạn đầu quý nhất”. Kẻ đó bật cười, bảo: “Gạo thì một hai đồng đã mua được bao nhiêu là gạo!” Tôi nói: “Vào lúc bình thường, nếu sẵn gạo thì gạo không đáng tiền. Nếu nhằm lúc lũ lụt, một cái mạn đầu ông đưa cho họ mười lạng vàng, họ cũng chẳng bán cho ông”. Khi quốc gia đang rối loạn, không có ăn thì mới loạn, không có mặc thì mới loạn. Có vàng hay không, đều chẳng đáng kể chi hết.
Có một câu chuyện như thế này: Khi Hoàng Hà gây lụt lớn, hai người đi tỵ nạn. Một người tỵ nạn mang theo một túi vàng. Có một người ôm theo một mớ mạn đầu. Người mang mạn đầu do mang nhẹ, nên trèo lên cây. Kẻ vác theo vàng, cũng trèo lên cây. Họ ở trên cái cây đó. Lúc sau, hai người đều đói. Kẻ mang vàng nói: “Ta cho ngươi một miếng vàng đổi lấy một cái mạn đầu, có được hay không?” Người có mạn đầu suy nghĩ: “Mua bán kiểu này thật sự rất có lời, được rồi, bán cho ngươi một cái”. Đưa cho anh ta một cái mạn đầu, anh ta liền đưa một miếng vàng. Nước chẳng rút, anh ta tùy thời dùng vàng mua mạn đầu. Nước vẫn chẳng rút. Người mang mạn đầu kia bán sạch mạn đầu cho kẻ mang theo vàng. Hắn cứ nghĩ nước sẽ rút rất nhanh, nhưng nước vẫn không rút. Kẻ đem mạn đầu thầm nghĩ: “Hễ nước rút thì ta sẽ phát tài”. Kẻ đem mạn đầu nói với người mang theo vàng: “Vàng này ngươi lấy lại đi để ta đổi lấy mạn đầu”. Người mang vàng trả lời: “Mạn đầu ta ăn hết sạch rồi, không còn nữa!” Thật ra, ông ta còn tám chín cái mạn đầu, tự mình giữ lại. Kẻ đem mạn đầu bị chết đói. Kẻ mang vàng vì có mạn đầu mà sống sót. Kẻ mang mạn đầu đã chết đói rồi, kẻ mang vàng lại đổi lấy hoàng kim như vậy để cầm về! Câu chuyện này thoạt nghe rất giống chuyện đùa. Quý vị nói xem: Thứ gì đáng quý trọng nhất? Tôi nói, cái đáng quý trọng nhất chính là trí huệ. Vốn khi đó đào thoát, ông ta mang theo mạn đầu là đúng, vì trong nhà chẳng có chi khác, mà cũng chẳng có vàng. Nhưng khi đó, ông ta chẳng nghĩ lúc ấy cần tiền để làm gì? Tiền có dùng được đâu? Cái tâm tham sẽ chẳng nẩy sanh!
Lúc đó, quốc vương và đại thần chẳng tin tưởng Tam Bảo. Chắc các vị nghĩ quốc vương Sát đế lợi và đại thần, tể tướng đều có phước báo, sao họ lại chẳng cung kính Tam Bảo, chẳng có tín tâm vậy? Sao lại còn đối xử với tỳ kheo kiểu đó? Chửi bới, đánh đập, chặt chém chân tay? Chẳng tin thì mọi người hãy mở to mắt mà trông, bất luận tại Đài Loan, hay tại Đại Lục, ngay cả ở Mỹ, người ta căn bản không hiểu quý vị là người xuất gia, căn bản chẳng đếm xỉa tới! Họ có hiểu những chuyện đó hay không? Đến Ấn Độ thì hiện thời đã gần như chẳng có người xuất gia Phật giáo! Tuy nói Ấn Độ vẫn có người xuất gia, nhưng tới chùa Đại Bồ Đề, những người xuất gia đó có lẽ là người Tư Lý Lam Kha (Tích Lan, Sri Lanka), chứ bản thân người Ấn Độ thì không có. Còn có những ngôi chùa, hiện thời có những vị lạt ma Tây Tạng đến tu tại đó, chứ chùa Phật giáo của người Ấn đã đều bị phá tan. Loại tình huống này phổ biến trong thời Mạt Pháp. Vì thế, tôi thường nói: Kinh Đại Tập Thập Luân đúng là hình chụp của thời đại Mạt Pháp, đã chụp ảnh cho chúng ta. Mọi người hãy xem thử, tình huống hiện thời có phải là như vậy hay không? Vẫn còn có tín đồ tôn giáo, tuy chẳng phải là tỳ kheo, nhưng họ tin tưởng giáo nghĩa, luôn làm các thiện sự, làm chuyện tốt cho người khác. Như vậy thì có thể hay không, đúng hay không?
(Kinh) Phật cáo Thiên Tạng Đại Phạm Thiên ngôn: Thiện nam tử! Nhược chư hữu tình, ư ngã pháp trung xuất gia, nãi chí thế trừ tu phát, bị phiến ca sa, nhược trì giới, nhược phá giới, hạ chí vô giới, nhất thiết thiên, nhân, A Tố Lạc đẳng, y tục chánh pháp, do thượng bất hợp dĩ tiên, trượng đẳng chủy khảo kỳ thân, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng, huống y phi pháp! Hà dĩ cố? Trừ kỳ nhất thiết trì giới, đa văn, ư ngã pháp trung nhi xuất gia giả, nhược hữu phá giới, hành chư ác pháp, nội hoài hủ bại, như uế oa loa, thật phi sa môn, tự xưng sa môn, thật phi phạm hạnh, tự xưng phạm hạnh, hằng vị chủng chủng phiền não sở thắng, bại hoại khuynh phúc. Như thị phá giới chư ác bật sô, do năng thị đạo nhất thiết thiên, long, Dược Xoa, Kiện Đạt Phược, A Tố Lạc, Yết Lộ Đồ, Khẩn Nại Lạc, Mạc Hô Lạc Già, nhân phi nhân đẳng, vô lượng công đức trân bảo phục tạng.
(經) 佛告天藏大梵天言: 「 善男子 ! 若諸有情,於我法中出家,乃至剃除鬚髮,被片袈裟,若持戒,若破戒,下至無戒,一切天、人、阿素洛等,依俗正法,猶尚不合以鞭,杖等捶拷其身,或閉牢獄,或復呵罵,或解肢節,或斷其命,況依非法 ! 何以故?除其一切持戒多聞,於我法中而出家者,若有破戒,行諸惡法,內懷腐敗,如穢蝸螺,實非沙門,自稱沙門,實非梵行,自稱梵行,恆為種種煩惱所勝,敗壞傾覆。如是破戒諸惡苾芻,猶能示導一切天、龍、藥叉、健達縛、阿素洛、揭路荼、緊捺洛、莫呼洛伽、人非人等,無量功德珍寶伏藏。
( Kinh: Đức Phật bảo Thiên Tạng Đại Phạm Thiên rằng: Này thiện nam tử! Nếu các hữu tình xuất gia trong pháp của ta, cho đến cạo bỏ râu tóc, khoác một mảnh ca sa, hoặc trì giới, hoặc phá giới, thậm chí không có giới, hết thảy trời, người, A Tố Lạc v.v… nương theo chánh pháp của thế tục, còn chẳng nên dùng roi, gậy v.v… đánh đập, tra khảo thân họ, hoặc giam vào lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi bới, hoặc chặt tứ chi, hoặc đoạn mạng họ, huống hồ những kẻ tuân theo phi pháp! Vì sao vậy? Trừ hết thảy những vị trì giới, đa văn, xuất gia trong pháp của ta, nếu có những kẻ phá giới, làm các pháp ác, trong tâm thối nát, như con ốc sên bẩn thỉu, thật sự chẳng phải là sa môn mà tự xưng là sa môn, thật sự chẳng phải là phạm hạnh, tự xưng là phạm hạnh, luôn bị các thứ phiền não khống chế, bại hoại, khuynh đảo.
Các ác bật sô phá giới như thế vẫn có thể chỉ dạy vô lượng kho báu công đức trân bảo cho hết thảy trời, rồng, Dược Xoa, Kiện Đạt Phược, A Tố Lạc, Yết Lộ Đồ, Khẩn Nại Lạc, Mạc Hô Lạc Già, nhân phi nhân v.v…)
Vị Thiên Tạng Đại Phạm Thiên này có trí huệ, cho nên hỏi đạo lý
như thế. Do vậy, đức Phật bảo Thiên Tạng Đại Phạm Thiên rằng: “Thiện nam tử! Nhược chư hữu tình ư ngã pháp trung xuất gia, nãi chí thế trừ tu phát, bị phiến ca sa” (Này thiện nam tử! Nếu có các hữu tình xuất gia trong pháp của ta, cho đến cạo bỏ râu tóc, khoác một mảnh ca sa): Rất ít! Chỉ có một mảnh be bé mà thôi, cũng tức là gắn một mảnh ca sa trên y phục. “Nhược trì giới, nhược phá giới” [nghĩa là] sau khi đã xuất gia, giữ giới luật rất tinh nghiêm, trì giới cũng chẳng trái phạm, giữ giới thanh tịnh; hoặc là sau khi đã xuất gia bèn phạm giới. “Hạ chí vô giới”: Có kẻ hủy hoại toàn bộ các giới đã thọ.
“Nhất thiết thiên, nhân, A Tố Lạc đẳng, y tục chánh pháp, do thượng bất hợp dĩ tiên, trượng đẳng chủy khảo kỳ thân, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng. Huống y phi pháp!” (Hết thảy trời, người, A Tố Lạc v.v… vâng theo chánh pháp của thế tục còn chẳng nên dùng roi, gậy v.v… đánh đập, tra khảo thân họ, hoặc giam vào lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi bới, hoặc chặt chân tay, hoặc đoạn mạng họ, huống hồ những kẻ hành theo phi pháp!): Đây là vâng theo chánh pháp của thế tục, tức là giết người thì phải đền mạng, thiếu nợ thì phải trả tiền, trộm cắp người khác sẽ bị tai họa lao ngục. Nếu giam cầm, hoặc trừng phạt thì cũng là chiếu theo pháp luật của thế gian, nhất định phải bị trách phạt. Trước pháp luật, ai nấy đều bình đẳng, người xuất gia cũng chẳng có ngoại lệ!
Từ đời Đường Tống đến nay, mỗi triều đại đều có. Thậm chí bậc đại đức như Tử Bách lão nhân chết trong ngục giam, Hám Sơn đại sư thì bị sung quân (đày làm lính), cũng từng ngồi tù. Vào đời Minh, Hoàng Thái Hậu rất tin Phật [nhưng vua Minh Thần Tông tin theo Đạo giáo, nghe lời sàm báng, hãm hại Tăng sĩ], hiện tượng kiểu này thường có. Đường Thái Tông là hoàng đế thời thịnh trị mà cũng giết rất nhiều hòa thượng. Do vậy, đế vương cũng chẳng tránh khỏi tạo nghiệp này. Nếu ông ta vâng theo chánh pháp của thế tục, sẽ phạm vào sai lầm, đều chẳng nên dùng roi, gậy đánh đập thân thể tỳ kheo, hoặc giam họ trong lao ngục, hoặc chửi mắng họ, hoặc chặt chân tay họ, hoặc đoạn mạng họ. “Hà dĩ cố?”: Vì sao nói như vậy? “Trừ kỳ nhất thiết trì giới, đa văn, ư ngã pháp trung nhi xuất gia giả” ( T rừ hết thảy những người trì giới, đa văn, xuất gia trong pháp của ta): Những vị trì giới, đa văn, có đạo đức thì chẳng cần phải nói. Nếu có những kẻ phá giới, hành ác pháp, trong tâm thối nát, tuy bề ngoài là xuất gia, nhưng trọn chẳng thật sự tu hành, chẳng tu tập, mà cũng chẳng hành trì. Phá giới là hành ác pháp, tham, sân, si như đã nói trên đây đều trọn đủ.
“Nội hoài hủ bại” ( T rong tâm thối nát): Bẩn thỉu, giống như con oa loa ( 蝸螺 ), tức là ốc sên. Loài này có khi được gọi là “oa ngưu” ( 蝸 牛 ) . Ốc sên rút mình trong vỏ. “Loa tư” ( 螺蟖, ốc nhồi) có vỏ bảo vệ thân nó, nhưng trong ấy rất bẩn, nó ăn và bài tiết ngay trong ấy, rất uế tạp. Kẻ tạo nghiệp đọa vào loài đó. Vì thế, kẻ phá giới, hành ác pháp giống như con ốc nhồi (ốc bươu), hoặc ốc sên. Họ tuy khoác ca sa, đã xuất gia, nhưng chẳng phải là sa môn. Họ tự nói mình là sa môn, tự xưng là sa môn, tự xưng là người xuất gia. “Thật phi phạm hạnh” ( T hật sự chẳng phải là phạm hạnh), những gì họ đã làm đều là hạnh chẳng thanh tịnh. Tự kẻ đó nói là hạnh thanh tịnh, nhưng luôn bị khuất phục bởi đủ loại phiền não. Phiền não thắng thế thiện nghiệp, ác nghiệp hơn hẳn thiện nghiệp của kẻ đó. “Bại hoại khuynh phúc” ( B ại hoại, khuynh đảo): Phạm hạnh lẫn thanh tịnh hạnh của kẻ đó đều bị bại hoại. Phật môn đều bị kẻ đó bại hoại. Hạng ác tỳ kheo phá giới như vậy vẫn có thể tạo phước đức cho trời người.
“Do năng thị đạo nhất thiết thiên, long, Dược Xoa, Kiện Đạt Phược, A Tố Lạc, Yết Lộ Đồ, Khẩn Nại Lạc, Mạc Hô Lạc Già, nhân phi nhân đẳng, vô lượng công đức trân bảo phục tạng” ( V ẫn có thể chỉ dạy vô lượng kho tàng công đức quý báu cho hết thảy trời, rồng, Dược Xoa, Kiện Đạt Phược, A Tố Lạc, Yết Lộ Đồ, Khẩn Nại Lạc, Mạc Hô Lạc Già, nhân phi nhân v.v…): Chỉ cần kẻ ấy là đệ tử Phật, chỉ cần kẻ đó còn khoác một mảnh ca sa, sẽ có thể chỉ dạy tám bộ quỷ thần.
Tại Ấn Độ, có một người sống nơi mồ mả. Ông ta thấy một con rồng ác. Ông ta vốn là kẻ ăn mày đi xin dọc đường. Trong gò mả ấy, có [thi thể] của một vị tỳ kheo đã viên tịch. Sau đó, ca sa bị rách nát, rơi ra một miếng. Người ăn mày ấy vội vã trùm mảnh áo đó lên đầu, ác long chẳng ăn ông ta, lướt qua. Chuyện này cho thấy, tuy là ác tỳ kheo nhưng khoác ca sa thì cũng có thể chỉ dạy tám bộ quỷ thần, vì mảnh áo ca sa hàm chứa vô lượng kho báu công đức trân bảo. Hoàn toàn chẳng phải vì người ấy, mà là do mảnh áo của người ấy. Đó gọi là Tam Bảo chủng tánh.
(Kinh) Hựu thiện nam tử! Ư ngã pháp trung, nhi xuất gia giả, tuy phá giới hạnh, nhi chư hữu tình đổ kỳ hình tướng, ưng sanh thập chủng thù thắng tư duy, đương hoạch vô lượng công đức bảo tụ. Hà đẳng vi thập? Vị ngã pháp trung, nhi xuất gia giả, tuy phá giới hạnh, nhi chư hữu tình, hoặc hữu kiến dĩ, sanh ư niệm Phật ân trọng, tín kính thù thắng tư duy. Do thị nhân duyên, chung bất quy tín chư ngoại đạo sư, thư luận, đồ chúng, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành.
(經) 又善男子 ! 於我法中,而出家者,雖破戒行,而諸有情睹其形相,應生十種殊勝思惟,當獲無量功德寶聚。何等為十?謂我法中,而出家者,雖破戒行,而諸有情,或有見已,生於念佛殷重,信敬殊勝思惟。由是因緣,終不歸信諸外道師,書論,徒眾,乃至能入離諸怖畏大涅槃城。
( Kinh: Lại này thiện nam tử! Người xuất gia trong pháp của ta tuy phá giới hạnh, nhưng các hữu tình thấy hình tướng của họ, sẽ sanh khởi mười loại tư duy thù thắng, sẽ đạt được vô lượng khối báu công đức. Những gì là mười? Tức là người xuất gia trong pháp của ta tuy phá giới hạnh, nhưng các hữu tình, nếu đã trông thấy, sẽ sanh tư duy thù thắng nghĩ tới Phật, trân trọng tin kính. Do nhân duyên ấy, họ trọn chẳng quy hướng, kính tin các thầy ngoại đạo, sách vở, luận thuyết, và đồ chúng của chúng nó, cho đến có thể vào trong thành đại Niết Bàn, lìa khỏi các sợ hãi).
Trông thấy chiếc ca sa ấy, sẽ sanh khởi ý tưởng thù thắng. Tuy kẻ đó phá giới, nhưng hắn là Phật tử, biểu hiện vẫn là Phật tử. Mười loại công đức nào vậy? “Vị ngã pháp trung nhi xuất gia giả, tuy phá giới hạnh, nhi chư hữu tình, hoặc hữu kiến dĩ, sanh ư niệm Phật ân trọng tín kính thù thắng tư duy” (Chính là kẻ xuất gia trong pháp của ta, tuy phá giới hạnh, nhưng các hữu tình mà được trông thấy, sẽ sanh khởi tư duy thù thắng nghĩ đến Phật, trân trọng kính tin): Tuy kẻ đó phá giới, nhưng chúng sanh trông thấy hắn, hoàn toàn chẳng nghĩ hắn là kẻ phá giới. Hữu tình chỉ thấy từ nơi thân hắn là một vị tỳ kheo, chỉ thấy một tướng. Vì chúng sanh chỉ thấy quý vị là một tỳ kheo, liền sanh khởi ý tưởng thù thắng. Do thấy vị tỳ kheo ấy mà họ niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng. Do niệm Phật mà sanh khởi tư tưởng tin kính thù thắng. Họ sẽ nghĩ như thế này: “Vị tỳ kheo này là đệ tử Phật”. Do đó, sẽ nghĩ tới công đức của Phật.
“Do thị nhân duyên, chung bất quy tín chư ngoại đạo sư, thư luận, đồ chúng” (Do nhân duyên ấy, họ trọn chẳng quy ngưỡng, tin tưởng các thầy ngoại đạo, sách vở, luận thuyết và đồ chúng của chúng nó): Người ấy do thấy hòa thượng phá giới, sẽ nghĩ đến Phật, nghĩ đến Pháp. Do vì nhân duyên này, người ấy quy y Phật, Pháp, Tăng, chẳng quy kính, tin tưởng bọn tà sư ngoại đạo. “Ngoại đạo luận” là sách vở, mà cũng là pháp của ngoại đạo. “Đồ chúng” là tăng chúng ngoại đạo. “Bất quy y ngoại đạo sư, thư luận, đồ chúng, nãi chí ư năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành” ( C hẳng quy các thầy ngoại đạo, sách vở, kinh luận, đồ chúng của họ, cho đến có thể vào tòa thành đại Niết Bàn, lìa khỏi các sợ hãi), ý nói: Thấy vị tỳ kheo phá giới ấy, người đó sanh khởi nhân duyên thù thắng, nghĩ đến Phật, nghĩ đến Pháp, thậm chí cung kính vị Tăng ấy. Do nhân duyên ấy, người đó có thể lìa hết thảy sợ hãi, chứng đắc Niết Bàn, có thể nhập Định, có thể chứng đắc “chẳng sanh diệt” .
(Kinh) Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm thánh giới thù thắng tư duy. Do thị nhân duyên, năng ly sát sanh, ly bất dữ thủ, ly dục tà hạnh, ly hư cuống ngữ, ly ẩm chư tửu, sanh phóng dật xứ, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành. Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm bố thí thù thắng tư duy. Do thị nhân duyên, đắc đại tài vị, thân cận, cúng dường chánh chí, chánh hạnh, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành.
(經) 或有見已,生念聖戒殊勝思惟。由是因緣,能離殺生,離不與取,離欲邪行,離虛誑語,離飲諸酒,生放逸處,乃至能入離諸怖畏大涅槃城。或有見已,生念佈施殊勝思惟。由是因緣,得大財位,親近供養,正至正行,乃至能入離諸怖畏大涅槃城。
( Kinh: Hoặc là có người đã thấy, bèn sanh tư duy thù thắng, nghĩ tới thánh giới. Do nhân duyên ấy, có thể lìa sát sanh, lìa chẳng cho mà lấy, lìa dục tà hạnh, lìa lời hư dối, chẳng uống các thứ rượu, lìa khỏi các chỗ sanh khởi phóng dật, cho đến có thể vào trong thành Đại Niết Bàn, lìa khỏi các sợ hãi. Hoặc là có người thấy rồi, sanh tư duy thù thắng nghĩ tới bố thí. Do nhân duyên ấy, đạt được địa vị và của cải to lớn, thân cận, cúng dường bậc chánh chí, chánh hạnh, cho đến có thể vào trong thành Đại Niết Bàn, lìa khỏi các sợ hãi).
Có người trông thấy vị tỳ kheo ấy, thấy oai nghi của ông ta, nghĩ là ông ta trì giới, là người xuất gia, bèn cho rằng “ý niệm xuất gia” rất khó có. Do bởi nhân duyên ấy, vì cho rằng vị tỳ kheo đoạn tham, sân, si, chẳng giết, chẳng trộm, chẳng tà dâm, lìa lời nói hư vọng, lìa uống rượu, lìa các thứ rượu vì chúng là chỗ sanh khởi phóng dật, [cho nên] chẳng uống rượu. Cũng là do thấy một vị tỳ kheo phá giới mà sanh khởi nhiều cảm giác thù thắng dường ấy! Người ấy có thể vì trông thấy vị tỳ kheo phá giới ấy mà gieo thiện căn, cuối cùng thành đạo, chứng nhập Niết Bàn thành. Người ấy thấy một vị tỳ kheo, liền sanh khởi cảm giác thù thắng, bèn cúng dường vị ấy, sanh ý tưởng bố thí. Do nhân duyên ấy, đạt được của cải và địa vị to tát. Thấy một vị tỳ kheo mà coi vị ấy như một vị thánh tăng, sẽ sanh khởi ý tưởng thù thắng. Do hình tướng của vị ấy, [người đó sẽ] “thân cận cúng dường, chánh chí, chánh hạnh, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành” (thân cận, cúng dường bậc chánh chí, chánh hạnh, cho đến có thể vào trong thành Đại Niết Bàn, lìa khỏi các sợ hãi).
(Kinh) Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm nhẫn nhục, nhu hòa, chất trực thù thắng tư duy. Do thị nhân duyên, tiện năng viễn ly ly gián, thô ác, tạp uế, sân, phẫn, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành. Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm xuất gia, tinh cần tu hành thù thắng tư duy. Do thị nhân duyên, năng xả gia pháp, thú ư phi gia, dũng mãnh, tinh tấn, tu chư thắng hạnh, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành. Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm viễn ly chư tán loạn tâm, Tĩnh Lự, đẳng chí thù thắng tư duy. Do thị nhân duyên, tâm nhạo sơn lâm, A Luyện Nhã xứ, trú dạ tinh cần, tu chư Định hạnh, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành. Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm trí huệ thù thắng tư duy. Do thị nhân duyên, hân nhạo thính văn, độc, tụng chánh pháp, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành. Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm túc thực, xuất ly thiện căn thù thắng tư duy, nhuyễn ngữ úy vấn, nãi chí lễ túc. Do thị nhân duyên, đương sanh tôn quý, đại thế lực gia, vô lượng hữu tình hàm cộng chiêm ngưỡng, nãi chí năng nhập ly chư bố úy đại Niết Bàn thành. Thiện nam tử! Ư ngã pháp trung nhi xuất gia giả, tuy phá giới hạnh, nhi chư hữu tình đổ kỳ hình tướng, sanh thử thập chủng thù thắng tư duy, đương hoạch vô lượng công đức bảo tụ. Thị cố, nhất thiết Sát đế lợi vương, đại thần, tể tướng, quyết định bất hợp dĩ tiên, trượng đẳng, chủy khảo kỳ thân, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng.
(經) 或有見已,生念忍辱柔和,質直殊勝思惟。由是因緣,便能遠離離間粗惡、雜穢瞋忿,乃至能入離諸怖畏大涅槃城。或有見已,生念出家,精勤修行殊勝思惟。由是因緣,能舍家法,趣於非家,勇猛精進,修諸勝行,乃至能入離諸怖畏大涅槃城。或有見已,生念遠離諸散亂心,靜慮等至殊勝思惟。由是因緣,心樂山林阿練若處,晝夜精勤,修諸定行,乃至能入離諸怖畏大涅槃城。或有見已,生念智慧殊勝思惟。由是因緣,欣樂聽聞,讀誦正法,乃至能入離諸怖畏大涅槃城。或有見已,生念宿植,出離善根殊勝思惟,軟語慰問,乃至禮足。由是因緣,當生尊貴,大勢力家,無量有情咸共瞻仰,乃至能入離諸怖畏大涅槃城。善男子 ! 於我法中,而出家者,雖破戒行,而諸有情睹其形相,生此十種殊勝思惟,當獲無量功德寶聚。是故,一切剎帝利王,大臣,宰相,決定不合以鞭,杖等,捶拷其身,或閉牢獄,或復呵罵,或解肢節,或斷其命。
( Kinh: Hoặc là có người đã thấy, bèn sanh tư duy thù thắng, nghĩ tới nhẫn nhục, nhu hòa, chất trực. Do nhân duyên ấy, sẽ có thể xa lìa ly gián, thô ác, tạp uế, sân, phẫn, cho đến có thể vào trong thành đại Niết Bàn, lìa các sợ hãi. Hoặc là có người đã thấy, bèn sanh tư duy thù thắng, nghĩ đến xuất gia, siêng ròng tu hành. Do nhân duyên ấy, có thể bỏ pháp tại gia, hướng đến không nhà, dũng mãnh, tinh tấn, tu các hạnh thù thắng, cho đến có thể vào trong thành đại Niết Bàn, lìa các sợ hãi. Hoặc là có người đã thấy, bèn sanh tư duy thù thắng, nghĩ đến xa lìa các tâm tán loạn, [hướng đến] Tĩnh Lự, đẳng chí. Do nhân duyên ấy, tâm ưa thích núi, rừng, chốn A Luyện Nhã (A Lan Nhã), ngày đêm siêng ròng tu các Định hạnh, cho đến có thể vào trong thành đại Niết Bàn, lìa các sợ hãi. Hoặc là có người đã thấy, bèn sanh tư duy thù thắng nghĩ đến trí huệ. Do nhân duyên ấy, ưa thích lắng nghe, đọc, tụng chánh pháp, cho đến có thể vào trong thành đại Niết Bàn, lìa các sợ hãi. Hoặc là có người đã thấy, bèn sanh tư duy thù thắng, nghĩ đến thiện căn xuất ly đã gieo từ trước, dùng lời lẽ mềm mỏng để an ủi, hỏi han, cho đến lễ dưới chân. Do nhân duyên ấy, sẽ sanh trong gia tộc tôn quý, có thế lực lớn, vô lượng hữu tình đều cùng chiêm ngưỡng, cho đến có thể vào trong thành đại Niết Bàn, lìa các sợ hãi. Này thiện nam tử! Kẻ xuất gia trong pháp của ta, tuy phá giới hạnh, nhưng các hữu tình trông thấy hình tướng người ấy, sẽ sanh khởi mười loại tư duy thù thắng ấy, sẽ đạt được vô lượng khối công đức báu. Vì thế, hết thảy các vua Sát đế lợi, đại thần, tể tướng, quyết định chẳng nên dùng roi, gậy v.v… đánh đập, tra khảo thân kẻ ấy, hoặc giam vào lao ngục, hoặc lại quở mắng, hoặc chặt chân tay, hoặc đoạn mạng kẻ đó).
“Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm nhẫn nhục, nhu hòa, chất trực thù thắng tư duy” (Hoặc là có người đã thấy, bèn sanh tư duy thù thắng, nghĩ tới nhẫn nhục, nhu hòa, chất trực): Đây là Nhẫn Nhục Ba La Mật. “Do thị nhân duyên, tiện năng viễn ly ly gián, thô ác, tạp uế, sân, phẫn” (Do nhân duyên ấy, liền có thể xa lìa lời ly gián, thô ác, tạp uế, sân, phẫn): Lìa tâm sân hận, lìa tạp uế. “Tạp uế” ( 雜穢 ) là lời thô ác, nhưng chẳng phải là ác khẩu. Do trông thấy hình tướng của vị tỳ kheo phá giới ấy, khiến cho họ có thể tư duy như vậy, cho đến có thể vào trong thành đại Niết Bàn, lìa các sợ hãi. “Hoặc hữu kiến dĩ, sanh niệm xuất gia, tinh cần tu hành thù thắng tư duy” (Hoặc là có người đã thấy, bèn sanh tư duy thù thắng nghĩ đến xuất gia, siêng ròng tu hành): Người xuất gia vô dục, vô trước ( 無着, không vướng mắc), thanh tịnh, tiêu sái. Tỳ kheo phá giới [bề ngoài] cũng rất tiêu sái. Mọi người thấy thiền sư Đạo Tế thị hiện nghịch hạnh. Tuy là nghịch hạnh, thật ra, Ngài hành Bồ Tát đạo, ai biết Ngài là thánh tăng? Chẳng biết! Thấy Sư uống rượu, vào quán ăn, thậm chí vào nhà thổ để độ người khác. Nghe tôi nói Ngài đến nhà thổ như vậy, chắc là mọi người hoài nghi, [cho rằng] chẳng phải vậy! Tôi nhớ khi tôi xem Tế Công Truyện, lúc ấy tôi cũng sanh khởi ý tưởng thù thắng, Ngài độ người như thế nào?
Có một hôm, Ngài đến nhà một đệ tử. Ở cửa Tây thành Tô Châu có một vị viên ngoại, tên là Tô Bắc Sơn. Sư đến đó tìm Tô Bắc Sơn, Hỏi: “Hôm nay ông bận việc gì hay không?” Đệ tử thưa: “Không ạ!” Thiền sư Đạo Tế ( 道濟 ) nói: “Không bận gì thì đi với ta đến chỗ này”. Đệ tử Hỏi: “Sư phụ đến chỗ nào vậy? Con đi với thầy”. Thiền sư Đạo Tế nói: “Ông mang tiền nhiều một chút!” [Trò thưa]: “Sư phụ uống rượu, con cúng dường cho thầy, không sao hết”. Thiền sư Đạo Tế nói: “Hôm nay ta không uống rượu, ta muốn đến chỗ này”. Trò Hỏi: “Đến chỗ nào ạ?” Thiền sư Đạo Tế nói: “Ta đến phố bán hoa”. “Sư phụ ơi! Thầy đến chỗ đó làm chi?” “Ông đừng lo, cứ đi với ta”. Người đồ đệ ấy lắc đầu, được rồi, đến kỹ viện vậy! Tới nơi, ở đó có một kỹ nữ mới tới, là danh kỹ ( 名妓, kỹ nữ nổi tiếng). Thiền sư Đạo Tế nói: “Ta muốn kỹ nữ ấy, cô Đổng Xuân Hương”. Đổng Xuân Hương thấy một vị hòa thượng vừa bẩn thỉu vừa nhếch nhác, bộ dáng rất khó coi! Nhưng viên ngoại thì nhìn khác hẳn, vừa có chức tước, vừa giàu có. Cô ta đối với viên ngoại hết sức xun xoe. Thiền sư Đạo Tế nói: “Cô đến đây, hắn chẳng thể cứu cô, cứu cô vẫn phải cậy vào ta”. Cô ta Hỏi: “Đại sư muốn làm gì?” Thiền sư Đạo Tế nói: “Cô lại đây ta nói cho cô nghe. Nhàn rỗi vô sự lại thoải mái, hòa thượng cũng muốn vui thú một chút. Kêu Xuân Hương một tiếng thì cô qua đây, qua chỗ ta nè, đừng có tới chỗ hắn”. Đổng Xuân Hương liền Hỏi: “Sư phụ! Thầy muốn làm gì?” Thiền sư Đạo Tế nói: “Mau mau cởi giải thắt lưng ra!” Xuân Hương sững sờ! Thiền sư Đạo Tế lại nói: “Tặng cho bần tăng cột giày rách. Giày cỏ của ta đã hỏng rồi, cô cho ta chiếc đai để cột giày, chứ chẳng có ý chi khác!” Thiền sư Đạo Tế muốn làm gì? Cô Đổng Xuân Hương bị kẻ khác hãm hại, bán vào kỹ viện. Thiền sư Đạo Tế vì độ cô ta mới đến đó, bảo Tô Bắc Sơn đem tiền chuộc cô ta ra, đưa cô về nhà . C ô gái ấy không biết, m ẹ cô ta và nàng ta đã không còn liên lạc với nhau. Thiền sư Đạo Tế có thần thông, bèn bảo nàng tìm quản gia của Tô Bắc Sơn đưa cho cô ta một ít tiền. Thiền sư Đạo Tế đến cứu người!
Lại còn có một vị lão hòa thượng cũng giống như thế. Sư thâu nhận một đứa trẻ bốn, năm tuổi, dẫn nó vào sống trong núi. Ở trong núi, đứa bé ấy ngoại trừ trông thấy cây cối, núi non, suối, khe, lại thấy dã thú hay cọp, thứ gì khác cũng chẳng thấy. Chờ đến khi đứa trẻ ấy mười tám tuổi trưởng thành, sư phụ dẫn nó xuống dạo phố phường. Úi chao! Đứa nhỏ thấy chói lòa cả mắt, tiếp nhận không xuể! Cuối cùng, tới một kỹ viện, các cô nương tô son trát phấn, sư phụ dẫn nó đi xem các kỹ nữ ấy một phen. Đồ đệ Hỏi: “Sư phụ! Đó là gì vậy?” Sư phụ Đáp: “Cọp!” Trên núi, cọp toàn ăn thịt người! Sau khi trở về núi, sư phụ hỏi nó: “Hôm nay con thấy thứ gì hay nhất?” Nó thưa: “Thứ gì cũng chẳng hay, cọp là hay nhất”.
Đó gọi là Hoặc. “Hoặc” ( 惑 ) là mê hoặc, cũng là cái nghiệp mang đến từ thuở lọt lòng. Tham dục khó đoạn, mỗi người chúng ta hãy tự chứng nghiệm chính mình! Tỳ kheo phá giới cũng có thể khiến cho quý vị đoạn tham dục, vì quý vị chỉ nhìn từ hiện tượng. Các vị thánh nhân, các vị A La Hán thị hiện nghịch hạnh, như thiền sư Đạo Tế ra vào tửu quán, trà đình. Mỗi ngày, Sư làm như vậy, quý vị thấy Sư cũng chẳng tu hành, cũng chẳng làm chi hết, cầm bầu uống rượu, trong bọc còn giắt thịt chó. Thiền sư Đạo Tế có thể kéo các súc gỗ từ cái giếng trong chùa Tịnh Từ lên, quý vị có thể kéo nổi hay không? [Ngài làm như thế] để sửa chùa Tịnh Từ. Hiện thời, nếu quý vị đến Hàng Châu ở Đại Lục, đến chùa Tịnh Từ nhìn xem, trong giếng còn có một súc gỗ gác trong đó. Cuối cùng [nhà chùa nói] “đủ rồi”, Ngài không kéo nữa, bỏ luôn súc gỗ ấy tại đó!
Quý vị có tin hay không? Có thật đấy! Thiền sư Đạo Tế xác thực là sự thật. Nhưng có những chuyện chẳng phải là sự thật, mà do tiểu thuyết đặt ra. Ngài xuất gia, khùng khùng điên điên, quý vị nghĩ Ngài là hòa thượng phá giới. Thật ra, Ngài ngầm hành Bồ Tát hạnh, quý vị hoàn toàn chẳng biết. Do vậy, quý vị chỉ nên cung kính Tam Bảo, đừng nên so đo vị ấy phạm giới chi đó, [chuyện đó] đối với quý vị chẳng liên quan chi hết, người thọ báo là vị ấy. Hãy coi vị ấy là thánh tăng, coi hết thảy chúng sanh đều là Phật, coi như Bồ Tát. Câu chuyện về Tô Đông Pha và thiền sư Phật Ấn cũng là như vậy. Quý vị dùng Phật Tánh, sẽ thấy hết thảy chúng sanh đều là Phật. Nhưng người nhìn được như thế rất ít, khi quán tưởng, vẫn chẳng thể quán được như vậy.
(Kinh) Phục thứ Đại Phạm! Nhược hữu y ngã nhi xuất gia giả, phạm giới, ác hạnh, nội hoài hủ bại, như uế oa loa, thật phi sa môn, tự xưng sa môn, thật phi phạm hạnh, tự xưng phạm hạnh, hằng vị chủng chủng phiền não sở thắng, bại hoại khuynh phúc. Như thị bật sô, tuy phá cấm giới, hành chư ác hạnh, nhi vị nhất thiết thiên, long, Dược Xoa, Kiện Đạt Phược, A Tố Lạc, Yết Lộ Đồ, Khẩn Nại Lạc, Mạc Hô Lạc Già, nhân phi nhân đẳng, tác thiện tri thức, thị đạo vô lượng công đức phục tạng. Như thị bật sô, tuy phi pháp khí, nhi thế tu phát, bị phục ca sa, tấn chỉ oai nghi, đồng chư hiền thánh. Nhân kiến bỉ cố, vô lượng hữu tình chủng chủng thiện căn, giai đắc sanh trưởng, hựu năng khai thị vô lượng hữu tình thiện thú, sanh thiên, Niết Bàn chánh lộ.
(經) 復次大梵 ! 若有依我而出家者,犯戒惡行,內懷腐敗,如穢蝸螺,實非沙門,自稱沙門,實非梵行,自稱梵行,恆為種種煩惱所勝,敗壞傾覆。如是苾芻,雖破禁戒,行諸惡行,而為一切天、龍、藥叉、健達縛、阿素洛、揭路荼、緊捺洛、莫呼洛伽,人非人等,作善知識,示導無量功德伏藏。如是苾芻,雖非法器,而剃鬚發,被服袈裟,進止威儀同諸賢聖。因見彼故,無量有情種種善根,皆得生長,又能開示無量有情善趣、生天、涅槃正路。
( Kinh: Lại này Đại Phạm! Nếu có kẻ nương theo ta xuất gia mà phạm giới, ác hạnh, trong tâm thối nát, như con ốc sên bẩn thỉu, thật chẳng phải là sa môn, tự xưng là sa môn, thật chẳng phải là phạm hạnh, tự xưng là phạm hạnh, luôn bị các thứ phiền não khống chế, bại hoại, khuynh đảo. Bật sô như thế tuy phá giới cấm, làm các hạnh ác, nhưng là thiện tri thức cho hết thảy trời, rồng, Dược Xoa, Kiện Đạt Phược (Càm Thát Bà), A Tố Lạc (A Tu La), Yết Lộ Đồ (Ca Lâu La), Khẩn Nại Lạc (Khẩn Na La), Mạc Hô Lạc Già (Ma Hầu La Già), nhân phi nhân v.v… chỉ dạy vô lượng kho tàng công đức. Bật sô như thế tuy chẳng phải là pháp khí, nhưng cạo râu tóc, khoác đắp ca sa, oai nghi lui tới giống như bậc hiền thánh. Do vì thấy người đó, các thứ thiện căn của vô lượng hữu tình đều được sanh trưởng, lại còn có thể khai thị cho vô lượng hữu tình con đường chánh đáng để tiến đến đường lành, sanh lên trời, chứng đắc Niết Bàn).
Nếu có những kẻ nương theo ta xuất gia, phạm giới, ác hạnh, phạm gì vậy? Giống như con ốc sên, tuy họ tạo những nghiệp như vậy, quý vị cũng chớ nên coi thường họ. Họ có thể chỉ dạy kho báu vô lượng công đức. Những vị tỳ kheo ấy tuy không phải là pháp khí, chẳng phải là một dụng cụ rất tốt để chứa đựng pháp. Một cái bát tốt đẹp sẽ chứa đựng thức ăn, đựng thức ăn tốt nhất. Hết thảy người xuất gia hoặc tứ chúng đệ tử, đều là dụng cụ chứa đựng pháp, đều chứa đựng hết thảy các pháp do đức Phật đã dạy.
Tuy những kẻ [được nói trong đoạn chánh kinh trên đây] chẳng phải là pháp khí rất tốt, nhưng họ cạo bỏ râu tóc, khoác ca sa, cử chỉ oai nghi vẫn giống như bậc hiền thánh, “đồng chư hiền thánh” . Vì hết thảy vô lượng hữu tình trông thấy họ, sẽ có thể sanh trưởng thiện nghiệp. Huống hồ những kẻ xuất gia được mấy bữa, tệ lắm thì cũng biết nói mấy câu Phật pháp. Lại còn có thể khai thị vô lượng hữu tình, “thiện thú, sanh thiên, Niết Bàn chánh lộ” (con đường chánh đáng để hướng đến đường lành, sanh lên trời, chứng đắc Niết Bàn).
Tuy bản thân họ chẳng tu hành, nhưng họ nói với quý vị làm thế nào để tín ngưỡng Tam Bảo, tu hành như thế nào, cung kính như thế nào, bố thí như thế nào? Do vậy, mọi người đối với ngoại đạo, đối với tà sư, chẳng sanh ra cảm giác sợ hãi. Nếu quý vị sợ hãi, hãy đối trước Phật, Bồ Tát, đối trước kinh sách lễ bái là được rồi, sẽ có thể tránh khỏi tà vạy. Chỉ cần quý vị tâm chánh, có chánh tri, chánh kiến, tà kiến sẽ chẳng thể xâm nhập!
(Kinh) Thị cố, y ngã nhi xuất gia giả, nhược trì giới, nhược phá giới, hạ chí vô giới, ngã thượng bất hứa Chuyển Luân thánh vương, cập dư quốc vương, chư đại thần đẳng, y tục chánh pháp, dĩ tiên, trượng đẳng, chủy khảo kỳ thân, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng, huống y phi pháp! Đại Phạm! Như thị phá giới ác hạnh bật sô, tuy ư ngã pháp Tỳ Nại Da trung, danh vi tử thi, nhi hữu xuất gia giới đức dư thế, thí như ngưu, xạ, thân mạng chung hậu, tuy thị vô thức bàng sanh tử thi, nhi ngưu hữu hoàng, nhi xạ hữu hương, năng vi vô lượng vô biên hữu tình tác đại nhiêu ích. Phá giới bật sô diệc phục như thị, tuy ư ngã pháp Tỳ Nại Da trung, danh vi tử thi, nhi hữu xuất gia giới đức dư thế, năng vị vô lượng vô biên hữu tình tác đại nhiêu ích.
(經) 是故,依我而出家者,若持戒,若破戒,下至無戒,我尚不許轉輪聖王,及餘國王、諸大臣等,依俗正法,以鞭杖等,捶拷其身,或閉牢獄,或復呵罵,或解肢節,或斷其命,況依非法 ! 大梵 ! 如是破戒惡行苾芻,雖於我法毗奈耶中,名為死尸,而有出家戒德餘勢。譬如牛麝,身命終後,雖是無識傍生死尸,而牛有黃,而麝有香,能為無量無邊有情作大饒益。破戒苾芻亦復如是,雖於我法毗奈耶中,名為死尸,而有出家戒德餘勢,能為無量無邊有情作大饒益。
( Kinh: Vì thế, kẻ nương theo ta xuất gia, dù trì giới, hay phá giới, thậm chí chẳng có giới, ta còn chẳng chấp thuận Chuyển Luân thánh vương và các quốc vương khác, các đại thần v.v… nương theo chánh pháp của thế tục, dùng roi, gậy v.v… đánh đập, tra khảo thân họ, hoặc giam trong lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi mắng, hoặc chặt chân tay, hoặc đoạn mạng họ, huống hồ là kẻ vâng theo phi pháp! Này Đại Phạm! Bật sô phá giới, ác hạnh như thế, tuy gọi là “xác chết” trong Tỳ Nại Da nơi pháp của ta, nhưng còn sót lại thế lực giới đức của hàng xuất gia, ví như bò và hươu xạ, sau khi thân mạng chết đi, tuy là xác chết của loài bàng sanh không còn hay biết gì, nhưng bò thì có ngưu hoàng, hươu xạ thì có xạ hương, có thể tạo lợi ích to lớn cho vô lượng, vô biên hữu tình. Bật sô phá giới cũng giống như thế, tuy được gọi là “xác chết” trong Tỳ Nại Da nơi pháp của ta, do có thế lực giới đức còn sót lại của bậc xuất gia, bèn có thể tạo lợi ích to lớn cho vô lượng, vô biên hữu tình).
Do duyên cớ này, phàm là kẻ nương theo ta xuất gia, bất luận là trì giới hay phá giới, thậm chí kẻ chẳng có giới gì, ta đều chẳng chấp thuận Chuyển Luân thánh vương và các hàng quốc vương khác, các đại thần v.v… “y tục chánh pháp” tức là dùng pháp luật thế gian để đánh đập, tra khảo, cho đến dùng roi, gậy quất họ. “Hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng, huống y phi pháp” (Hoặc giam trong lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi mắng, hoặc chặt chân tay, hoặc đoạn mạng họ, huống hồ nương theo phi pháp): Phi pháp lại càng chẳng được, càng phạm tội! “Đại Phạm! Như thị phá giới ác hạnh bật sô, tuy ư ngã pháp Tỳ Nại Da, danh vi tử thi” (Này Đại Phạm! Bật sô phá giới, ác hạnh như thế, tuy trong Tỳ Nại Da nơi pháp của ta, được gọi là “xác chết”): Trong Phật giáo chúng ta, nếu phá bốn căn bản giới, “giết, trộm, dâm, dối” là bốn căn bản giới, phá bốn căn bản giới thì gọi là “tử thi” (xác chết). Giới tỳ kheo có bảy tụ pháp. Trong tự điển, danh xưng của bảy tụ không phiên dịch, nhưng từ nội dung có thể biết được đôi chút. Bảy tụ pháp gọi bốn giới căn bản là Tứ Ba La Di Pháp, tức là Khí Tội ( 棄罪, tội khiến cho người phạm phải, sẽ đáng bị vứt bỏ ra ngoài Tăng đoàn), đáng bị đuổi ra ngoài biển cả của Phật, trục xuất khỏi Phật giáo, thì gọi là Ba La Di pháp ( Pārājikuddeso) . Trong giới tỳ kheo. Tội này chẳng cho phép sám hối.
Tuân theo pháp Đại Thừa, như chúng ta lạy Địa Tạng Sám, hoặc lạy Đại Bi Sám, Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Sám, vẫn có thể sám hối, nhưng sau khi sám hối, ắt cần phải thấy hảo tướng. Quý vị bái sám thấy Địa Tạng Bồ Tát, bái Quán Âm Sám, hay bái Đại Bi Sám mà thấy Quán Thế Âm Bồ Tát, tội của quý vị sẽ thanh tịnh. Nhưng trong giới luật, giới tỳ kheo chẳng thể sám hối [bằng cách tự lạy sám pháp, cầu hảo tướng]. Khi muốn sám hối, vẫn phải đối trước đại chúng tăng, [phải được] hai mươi vị Tăng thanh tịnh bảo quý vị: “Ông đã sám hối xong”. [Sau đó], tự mình ở một mình, một mình khấu đầu đảnh lễ, vâng theo lời đức Phật dạy. Đây cũng là nói theo giới pháp, chuyên nói về tỳ kheo và tỳ kheo ni. Loại thứ hai là pháp Tăng Tàn. Tăng Tàn ( 僧殘, Saṃghā vaśeṣa ) có nghĩa là hãy còn một hơi thở, vẫn chưa chết. Đối với vấn đề xử lý, tôi chỉ nói danh từ mà thôi, mọi người biết là được rồi!
Thất Tụ Tịnh Giới chuyên nói về tỳ kheo. Người ấy chẳng hoàn toàn phạm toàn bộ các giới đó, chỉ cần phạm vào bốn căn bản thì Luật Tông đã gọi kẻ đó là “tử thi” . “Tử thi” nghĩa là giống như xác chết vậy, cũng có nghĩa là đã phạm Khí Tội. “Hữu xuất gia giới đức dư thế” (Có thế lực sót lại của giới đức xuất gia): Tuy phá giới, nhưng thuở đầu khi kẻ đó xuất gia, vẫn giữ giới thanh tịnh. Thế lực của việc trì giới thanh tịnh ấy vẫn chưa hoàn toàn mất sạch. Thế lực ấy giống như bò có Ngưu Hoàng. Nếu bò ăn cỏ linh chi, dạ dày của nó tiêu hóa chẳng được, giống như bị ung thư, mọc lên một cái bướu. Trong cái bướu ấy chứa đựng gì vậy? Đó gọi là Ngưu Hoàng ( 牛黃 ). Nếu ngựa ăn cỏ linh chi, sẽ gọi là Mã Bảo ( 馬寶 ). Nếu chó ăn cỏ linh chi thì gọi là Cẩu Bảo ( 狗寶 ), những thứ ấy đều gọi là Bảo.
Cái được gọi là Bảo ( 寶 ) ấy có công năng gì? Giải trừ bệnh khổ. Ngưu Hoàng chữa các chứng bệnh bất trị. Cắt một chút Ngưu Hoàng làm thuốc, cho quý vị uống để trừ bệnh. Xạ ( 麝 ) là xạ hương ( 麝香 ), sau khi con hươu xạ (musk deer) chết đi, tuy đã xả mạng rồi, đã chết, xạ hương vẫn có giá, vẫn là của báu. Tuy bò đã chết, Ngưu Hoàng vẫn là của báu, trọn chẳng phải là con bò nào cũng đều có. Nhưng loại hươu có xạ hương khi sắp chết, liền phình to bụng, cọ sát trên mặt đất cho vỡ ra, khiến cho xạ hương chảy mất, khiến cho thợ săn có muốn lấy, cũng chẳng lấy được!
Nai có lộc nhung ( 鹿茸 ). Nếu quý vị săn nó, làm nó bị thương, hoặc giết chết nó, thợ săn phải ôm lấy đầu nó trước. Nếu không, nó sẽ húc đầu vào cây cối. Lộc nhung là máu, nếu máu chảy mất, sẽ chẳng còn có tác dụng nữa. Người ta săn nai là vì nó có nhung. Săn hươu là vì nó có xạ hương. Ngưu Hoàng thì không nhất định, có đôi khi con bò bị bệnh chết, thầy thuốc phán đoán, nói con bò đã chết rồi. Tuy nó có Ngưu Hoàng, nhưng chủ nhân hoàn toàn không biết, đem chôn nó, hoặc xẻ thịt để ăn, sai mất rồi! Chuyện này cần phải có bác sĩ thú y kết luận.
Sau khi thân mạng kết thúc, tuy là xác chết của loài bàng sanh chẳng có tri giác gì, tuy nó là súc sanh, chẳng có tri giác, chẳng có tri thức, nhưng xác chết của con thú ấy như bò có Ngưu Hoàng, hươu xạ có xạ hương, có thể tạo lợi ích to lớn cho vô lượng, vô biên hữu tình, dùng để làm thuốc, có thể chữa trị rất nhiều bệnh tật cho con người. Bật sô phá giới cũng giống như thế, tuy trong Tỳ Nại Da của Phật pháp được gọi là “tử thi”, nhưng do thế lực của giới đức còn sót lại, có thể tạo lợi ích to lớn cho vô lượng vô biên hữu tình.
(Kinh) Đại Phạm! Thí như cổ khách, nhập ư đại hải, sát bỉ nhất loại vô lượng chúng sanh, khiêu thủ kỳ mục, dữ Mạt Đạt Na quả, hòa hợp đảo sai, thành nhãn bảo dược. Nhược chư hữu tình manh minh, vô mục, nãi chí bào thai nhi sanh manh giả, trì thử bảo dược, đồ bỉ nhãn trung, sở hoạn giai trừ, đắc minh tịnh mục. Phá giới bật sô diệc phục như thị, tuy ư ngã pháp Tỳ Nại Da trung, danh vi “tử thi”, nhi hữu xuất gia oai nghi hình tướng, năng linh vô lượng, vô biên hữu tình tạm đắc kiến giả, thượng hoạch thanh tịnh trí huệ pháp nhãn, huống năng vị tha tuyên thuyết chánh pháp!
(經) 大梵!譬如賈客,入於大海,殺彼一類無量眾生,挑取其目,與末達那果,和合搗簁,成眼寶藥 。 若諸有情盲冥無目,乃至胞胎而生盲者,持此寶藥,塗彼眼中,所患皆除,得明淨目 。 破戒苾芻亦復如是,雖於我法毗奈耶中,名為死尸,而有出家威儀形相,能令無量無邊有情暫得見者,尚獲清淨智慧法眼,況能為他宣說正法!
( Kinh: Này Đại Phạm! Ví như khách buôn vào trong biển cả, giết vô lượng chúng sanh thuộc một loại, khoét lấy mắt chúng, hòa hợp với quả Mạt Đạt Na, nghiền trộn, tạo thành loại thuốc báu cho mắt. Nếu các hữu tình đui mù, không mắt, cho đến kẻ mù từ lúc còn trong bào thai, đem loại thuốc báu này bôi vào mắt, các bệnh tật đều trừ, được mắt sáng sạch. Bật sô phá giới cũng giống như thế, tuy bị gọi là “xác chết” nơi Tỳ Nại Da trong pháp của ta, nhưng có hình tướng và oai nghi của bậc xuất gia, có thể khiến cho vô lượng, vô biên hữu tình tạm được trông thấy, còn có thể đạt được pháp nhãn trí huệ thanh tịnh, huống hồ có thể vì họ tuyên nói chánh pháp).
Trong biển có một loại chúng sanh là loài cá, gã lái buôn ấy đã giết loài chúng sanh ấy để lấy mắt của chúng. Mạt Đạt Na quả, còn gọi là Túy Nhân Quả, nhưng có chất độc. Dùng mắt loại cá ấy, tức là dùng tròng mắt, nghiền chung với loại quả ấy, chế thành thuốc trị bệnh mắt. Có các chúng sanh mù đui, hoặc không có mắt, bị mù từ bé, đều dùng [loại thuốc ấy] được. Thậm chí kẻ sanh manh, tức là từ lúc lọt lòng đã là người mù, đem thuốc báu ấy bôi cho, kẻ đó sẽ thấy được, tròng mắt liền khôi phục.
Tỳ kheo phá giới cũng giống như vậy. Tuy rằng ở trong pháp Tỳ Nại Da của ta bị gọi là “tử thi”, nhưng kẻ đó có oai nghi và hình tướng xuất gia, có thể khiến cho vô lượng, vô biên hữu tình, dẫu chỉ tạm thời thấy kẻ đó trong chốc lát, sẽ đều có thể đạt được pháp nhãn trí huệ thanh tịnh! Đấy là quý vị gieo thiện căn. Nếu chẳng có nhân duyên ấy, ngay cả hình tướng của tỳ kheo phá giới cũng chẳng trông thấy, mà cũng chẳng trông thấy người khoác áo ca sa. Thậm chí công đức do trông thấy như vậy đều là chẳng thể nghĩ bàn. Thật đấy! Tại Đại Lục, trong khoảng thời gian từ 1950 cho đến 1980, quý vị muốn thấy một vị tăng sĩ mặc quần áo xuất gia, sẽ hoàn toàn chẳng thấy!
Tôi nhớ pháp sư Đại Quang là người viết bộ Ảnh Trần Hồi Ức Lục, có kể với tôi: “Tôi đến Thượng Hải liền tác quái”. Tôi Hỏi: “Thầy tác quái gì vậy?” Thầy ấy kể: “Tôi mặc áo hậu (áo hải thanh) màu vàng, đắp y ca sa đỏ, trong tay cầm tích trượng, cũng là tích trượng của Địa Tạng Bồ Tát, đi đến đường Nam Kinh ở bến ngoài của Thượng Hải. Tới đó bèn đi lòng vòng. Người ở đó xúm đen xúm đỏ vây quanh. Ai nấy đều nói đây là quái vật, chẳng biết là thứ gì?” Thế là cảnh sát ùa tới, lôi thầy ấy đi. Vừa thấy thầy ấy là Hoa Kiều từ Hương Cảng sang, họ liền lập tức trục xuất. Khi đó, nếu có ai mặc y phục hòa thượng thì là phạm pháp. Như vậy mà đã là phạm pháp, huống hồ còn vì người khác tuyên nói chánh pháp ư? Vị tỳ kheo phá giới này còn có thể thuyết pháp thì càng tuyệt diệu thay!
(Kinh) Đại Phạm! Thí như thiêu hương, kỳ chất tuy hoại, nhi khí phân phức, huân tha linh hương. Phá giới bật sô diệc phục như thị. Do phá giới cố, phi lương phước điền, tuy hằng trú dạ tín thí sở thiêu, thân hoại, mạng chung, đọa tam ác thú, nhi vị vô lượng vô biên hữu tình tác đại nhiêu ích, vị giai linh đắc văn ư sanh thiên, Niết Bàn hương khí.
(經) 大梵 ! 譬如燒香,其質雖壞,而氣芬馥,熏他令香。破戒苾芻亦復如是。由破戒故,非良福田,雖恆晝夜信施所燒,身壞命終,墮三惡趣,而為無量無邊有情作大饒益,謂皆令得聞於生天,涅槃香氣。
( Kinh: Này Đại Phạm! Ví như đốt hương, chất liệu tuy xấu, nhưng mùi thơm ngát, xông những thứ khác khiến cho chúng cũng thơm tho. Bật sô phá giới cũng giống như thế, do vì phá giới, chẳng phải là ruộng phước tốt lành, tuy ngày đêm luôn bị tín thí thiêu đốt, thân hoại, mạng chung, sẽ đọa vào ba đường ác, nhưng tạo lợi ích to lớn cho vô lượng vô biên hữu tình, tức là đều khiến cho họ được ngửi mùi thơm sanh thiên và Niết Bàn).
Hương đốt tuy chất liệu xấu, nhưng mùi hương vẫn thơm tho, người bị nhuốm mùi hương cũng có mùi thơm. Tỳ kheo phá giới cũng giống như vậy. Do vì ông ta phá giới, chẳng phải là ruộng phước tốt lành, nhưng ngày đêm luôn bị thiêu đốt bởi sự cúng dường của tín thí, khi thân hoại, mạng chung, sẽ đọa vào ba ác đạo. Bản thân ông ta do tiếp nhận sự cúng dường của tín thí, sau khi chết, sẽ đọa vào ba ác đạo, đọa vào địa ngục, rơi xuống ba ác đạo, nhưng [lúc còn sống] vẫn có thể tạo lợi ích to lớn cho vô lượng, vô biên hữu tình. Nói cách khác, bản thân ông ta phá giới, [do quả báo phá giới] vẫn phải thọ báo, nhưng ông ta có thể làm chuyện tốt cho hết thảy hữu tình. Về phần hết thảy hữu tình, vẫn có thể được nghe mùi hương sanh thiên và Niết Bàn. Trên thân ông ta có mùi hương, tức là hãy còn mùi hương do trước kia ông ta đã từng thọ giới, giữ giới thanh tịnh.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
