Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh Giảng Ký Quyển 1, 2

(Kinh) Thị cố, Đại Phạm! Như thị phá giới, ác hạnh bật sô, nhất thiết bạch y giai ưng thủ hộ, cung kính cúng dường. Ngã chung bất hứa chư tại gia giả, dĩ tiên, trượng đẳng chủy khảo kỳ thân, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng. Ngã duy hứa bỉ thanh tịnh Tăng chúng, ư bố tát thời, hoặc tự tứ thời, khu tẫn linh xuất, nhất thiết cấp thí tứ phương Tăng vật, ẩm thực, tư cụ, bất thính thọ dụng . N hất thiết sa môn Tỳ Nại Da sự, giai linh khu xuất, bất đắc tại chúng, nhi ngã bất hứa gia kỳ tiên, trượng, hệ phược, đoạn mạng”. Nhĩ thời, Thế Tôn nhi thuyết tụng viết: “Chiêm Bác Ca hoa tuy ủy tụy, nhi thượng thắng bỉ chư dư hoa. Phá giới ác hạnh chư bật sô, do thắng nhất thiết ngoại đạo chúng”.

(經) 是故，大梵！如是破戒，惡行苾芻，一切白衣皆應守護、恭敬、供養。我終不許諸在家者，以鞭杖等捶拷其身，或閉牢獄，或復呵罵，或解肢節，或斷其命。我唯許彼清淨僧眾，於布薩時，或自恣時，驅擯令出，一切給施四方僧物、飲食、資具，不聽受用。一切沙門毗奈耶事，皆令驅出，不得在眾，而我不許加其鞭杖、繫縛斷命 」 。爾時，世尊而說頌曰： 「 瞻博迦華雖萎悴，而尚勝彼諸餘

華。破戒惡行諸苾芻，猶勝一切外道眾 」 。

( Kinh: Vì thế, Đại Phạm! Bật sô phá giới, ác hạnh như thế, hết thảy kẻ bạch y đều nên thủ hộ, cung kính, cúng dường. Ta trọn chẳng chấp thuận các kẻ tại gia dùng roi, gậy v.v… đánh đập, tra khảo thân thể ông ta, hoặc giam trong lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi mắng, hoặc chặt chân tay, hoặc giết chết. Ta chỉ cho phép Tăng chúng thanh tịnh vào lúc bố tát, hoặc lúc tự tứ, xua đuổi [ông ta] ra khỏi Tăng đoàn, chẳng cho phép ông ta thọ dụng hết thảy những vật dụng, thức ăn, đồ dùng cúng thí cho tứ phương Tăng. Đối với hết thảy những chuyện thuộc về Tỳ Nại Da của sa môn, [ông ta] đều bị đuổi ra [không cho tham dự], chẳng được ở trong chúng, nhưng ta chẳng chấp thuận đối xử với ông ta bằng roi, gậy, trói buộc, hay hại mạng”. Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bèn nói kệ tụng: “Hoa Chiêm Bác Ca tuy tàn héo, vẫn còn hơn các loài hoa khác. Các bật sô phá giới ác hạnh, vẫn hơn hết thảy kẻ ngoại đạo”).

Cứ để ông ta hoành hành như vậy thì không được. Tăng chúng sẽ cử hành bố tát để xử phạt ông ta. Cái được gọi là “bố tát” ( Upoṣadha, Upavasatha ) chính là người xuất gia vào ngày mùng Một và Rằm, tức mỗi nửa tháng phải thuyết giới một lần. Bố tát chính là thuyết giới. Quý vị treo biển thông báo ở chùa miếu, có khi đề là “bố tát”, có khi viết là “tụng giới”, tức là lấy giới bổn ra đọc một lượt. Sau đó, gọi ông ta ra, đuổi ông ta ra ngoài Tăng đoàn. Phàm có ai cúng dường Tăng chúng, hòa hợp Tăng được hưởng dụng thức ăn, những vật dụng cần dùng cho cuộc sống, y, đơn, ông ta sẽ vĩnh viễn chẳng có phần. Nếu mọi người vào lúc tụng giới mỗi nửa tháng, cũng chẳng cho phép ông ta đến đó. Phàm là khi tác pháp Yết Ma, chỉ cần là làm những chuyện thuộc về Luật, sẽ đuổi ông ta ra, chẳng được phép ở trong đại chúng, nhưng đức Phật không cho phép dùng roi, gậy, trói buộc, hoặc đoạn mạng ông ta.

Tuy là phá giới, giống như hoa Chiêm Bác Ca (C ampaka, hoa Chiêm Bặc, Kim Sắc Hoa) ở Ấn Độ bị héo úa, mùi thơm phai nhạt, vẫn hơn hẳn các loại hoa khác. Tuy là tỳ kheo phá giới, ác tánh, so ra vẫn tốt hơn hết thảy bè lũ ngoại đạo, hết thảy kẻ ác. Điều này có nghĩa là chẳng cho phép người tại gia hủy báng tỳ kheo. Trước kia, tôi đã thưa với các đạo hữu: “Dẫu tỳ kheo tồi tệ đến mấy, quý vị cũng đừng nên nói lỗi của tứ chúng!” Có các vị đại đức, các vị hòa thượng, cá nhân họ như thế nào, quý vị chẳng cần quản! Đặc biệt là kẻ bạch y (hàng tại gia), quý vị đừng nên bình luận. Người xuất gia có thể nói lỗi của người xuất gia hay không? Một người cũng chẳng thể nói, phải thỉnh đại chúng trục xuất kẻ ấy, cho đến chế định hắn, tùy thuộc kẻ ấy phạm pháp nào trong Thất Pháp Tụ, đáng là tội gì, đáng xử phạt như thế nào, bèn xử phạt như thế ấy! Nhưng chuyện của Tăng chúng, quý vị là đạo hữu tại gia, hãy coi họ như đệ tử Phật, coi như Tăng Bảo, coi hết thảy các tỳ kheo đều là thánh tăng. Trong tâm quý vị, họ là thánh tăng, công đức của quý vị chẳng bị mất đi tí nào! Chẳng vì kẻ đó phá giới mà ảnh hưởng tới quý vị! Đức Phật đã dạy rất rõ ràng. Do vậy, mọi người ngàn vạn lần đừng nói lỗi của Tam Bảo. Nếu quý vị khinh rẻ Tăng nhân, hủy báng, đánh chửi, chặt chân tay, quý vị đáng bị quả báo gì, trong phần sau sẽ nói.

Xin các đạo hữu chú ý điểm này: Chuyện này chỉ có thể nói với đệ tử Phật. Kẻ chẳng tin Phật, đương nhiên là họ chẳng tin! Ngay cả vị tỳ kheo tốt lành, họ còn chẳng thể tin, đâu cần biết quý vị là tỳ kheo loại nào! Dẫu sao họ chẳng tin quý vị. Giống như xưa kia ở Hương Cảng, nếu sáng sớm mà trông thấy một vị xuất gia cạo đầu, người Quảng Đông sẽ chửi bới, nói họ sẽ bị xui xẻo, hôm nay khỏi cần buôn bán nữa! “Hòa thượng! Mới sáng sớm ngươi đừng mò ra đường!” Hiện thời đã tốt hơn, vì hòa thượng nhiều. Hiện thời làm Phật sự cũng rất nhiều, dần dần họ đã biết. Nếu họ không biết, quý vị cũng chẳng có cách nào hết!

Phần kinh văn kế tiếp rất dài, đều dạy phải tôn kính tỳ kheo. Đây hoàn toàn chẳng phải là đức Phật bao che khuyết điểm. Hoàn toàn chẳng có nghĩa là đệ tử Phật tệ bại như thế nào đi nữa, quý vị đều phải cung kính, dẫu hư hỏng cỡ nào vẫn phải cung kính! Chẳng phải là ý nghĩa ấy. Vì đức Phật thấy rất xa, Ngài có thể thấy vô lượng kiếp trong quá khứ của chúng ta, và cũng thấy vô lượng kiếp trong tương lai. Ngài thấy rất nhiều kẻ vì hủy báng Tam Bảo mà đọa lạc trong tam đồ, do cung kính Tam Bảo mà được vô biên hạnh phúc. Những vị tỳ kheo chúng ta coi là tốt đẹp, đương nhiên là cung kính. Đối với các vị tỳ kheo phá giới hư hỏng, chớ nên hủy báng họ, chớ nên tiến hành xử lý họ.

Trong phần trước đã có nói, nếu thấy có các tỳ kheo, trong tâm liền ưa thích thoát khỏi trần thế, muốn tu tập thanh tĩnh trong chốn núi rừng. Vị tỳ kheo trụ nơi thanh tịnh, tu Định hạnh, nếu gặp gỡ, quý vị có thể sanh trưởng trí huệ. Quý vị giải thích ý nghĩa ấy như thế nào? Vì sao thấy họ sẽ có thể sanh trưởng trí huệ? Thấy họ sẽ có thể đắc Định? Mọi người mỗi ngày gặp tôi, có sanh Định hay không? Có sanh trí huệ hay không? Đấy chẳng phải là chuyện trong chốc lát. Quý vị thấy người đó, nếu sanh khởi tâm cung kính đối với Tam Bảo, sẽ có thể dần dần tăng trưởng thiện căn đã gieo trước kia trong đời quá khứ. Vì chúng ta gieo trồng thóc lúa, hoa mầu trên đất, được đất và nước vun tưới, giống như chúng ta thấy Tăng Bảo, thấy Pháp Bảo, thấy Phật Bảo, sẽ vun quén [thiện căn] của quý vị một lượt, lại phát triển một lần. Gieo trồng như vậy, lâu ngày, thiện căn tăng trưởng; lâu ngày, quý vị sẽ tự nhiên thành tựu. Từ học Phật cho đến thành đạo, chẳng phải vừa tiếp xúc liền thành, mà là do từ vô lượng kiếp tới nay. Làm ác, tạo tội, chẳng phải là lập tức tạo thành, mà là tích lũy từ nhiều đời, vô lượng kiếp. Nay quý vị muốn tiêu trừ cái tội trong vô lượng kiếp, phải trải qua thời gian tôi luyện rất lâu!

Do vậy, đọc đoạn kinh văn này, sẽ thấu hiểu vì sao đối với tỳ kheo phá giới, cho đến tỳ kheo chẳng có phạm hạnh, chúng ta vẫn phải cung kính họ? Đấy là như chúng ta thường nói: “Chẳng nhìn mặt Tăng, cũng phải nhìn mặt Phật”, có ý nghĩa như vậy đó. Chúng ta thấy họ là đệ tử Phật, [tôn kính họ là] vì chúng ta tôn kính Tam Bảo, tôn kính Phật, có hàm nghĩa như vậy. Nếu quý vị cho rằng: “Rõ ràng biết gã đó rất xấu. Chúng ta thấy hắn khoác một mảnh ca sa vẫn rất cung kính hắn, chẳng hợp lý cho lắm!” Chẳng phải là ý nghĩa ấy, hoàn toàn chẳng phải là coi trọng cá nhân ấy! Kẻ đó đã là đệ tử Phật, trong khi hắn chưa có pháp phục, chưa xuống tóc, nếu hắn phạm giới, Tăng đoàn sẽ khai trừ hắn. Kẻ đó chẳng có pháp phục; khi ấy, hắn chẳng phải là đệ tử Phật. Chỉ cần kẻ đó vẫn còn khoác ca sa, sẽ còn thuộc trong Tăng Bảo. Dẫu phạm rất nhiều giới, hay phá giới, gã tỳ kheo phá giới ấy sẽ chẳng nói cho quý vị biết “ta là tỳ kheo phá giới”. Hắn sẽ gióng trống, khua chiêng, tuyên truyền [“ta là tỳ kheo phá giới”] ư? Quý vị căn bản là chẳng biết hắn phá giới hay không! Do vậy, chỉ cần hắn hiện Tăng tướng, cứ cung kính hắn là được rồi!

Vì sao Luật Tạng dạy phải phát lộ sám hối? Đã có tội thì phải sám hối; nếu giấu g iếm, sẽ là lường gạt. Trừ các tội do chính bản thân kẻ đó trót phạm ra, kẻ đó còn phạm thêm tội giấu g iếm, lường gạt. Đấy là tội càng thêm tội, rất nhiều. Khi sám hối, rất khó sám hối cho thanh tịnh. Quá khứ chúng ta đã có các sai lầm, phạm rất nhiều, nhưng chúng ta chẳng khai ngộ, thậm chí, trong cuộc đời bị bệnh tật, gặp rất nhiều chuyện chẳng vừa ý, người ta xuôi chèo mát mái, còn quý vị trầy trật, trắc trở là do nguyên nhân nào? Từ vô lượng kiếp đến nay, đã làm quá nhiều chuyện. Nhất thời sám hối, vẫn chẳng dễ gì sám hối thanh tịnh. Quý vị ắt cần phải sám hối trong một thời gian rất dài!

(Kinh) Phục thứ Đại Phạm! Hữu ngũ Vô Gián đại tội ác nghiệp. Hà đẳng vi ngũ? Nhất giả, cố tư sát phụ. Nhị giả, cố tư sát mẫu. Tam giả, cố tư sát A La Hán. Tứ giả, đảo kiến phá Thanh Văn Tăng. Ngũ giả, ác tâm xuất Phật thân huyết. Như thị ngũ chủng, danh vi Vô Gián đại tội ác nghiệp. Nhược nhân ư thử ngũ Vô Gián trung, tùy tạo nhất chủng, bất hợp xuất gia, cập thọ Cụ giới. Nhược linh xuất gia, hoặc thọ Cụ giới, sư tiện phạm tội. Bỉ ưng khu tẫn, linh xuất ngã pháp. Như thị chi nhân, dĩ hữu xuất gia oai nghi hình tướng, ngã diệc bất hứa gia kỳ tiên, trượng, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng .

(經) 復次大梵 ！ 有五無間大罪惡業。何等為五？一者、故思殺父。二者、故思殺母。三者、故思殺阿羅漢。四者、倒見破聲聞僧。五者、噁心出佛身血。如是五種，名為無間大罪惡業。若人於此五無間中，隨造一種，不合出家，及受具戒。若令出家，或受具戒，師便犯罪。彼應驅擯，令出我法。如是之人，以有出家威儀形相，我亦不許加其鞭杖，或閉牢獄，或復呵罵，或解肢節，或斷其命。

( Kinh: Lại này Đại Phạm! Có năm ác nghiệp đại tội Vô Gián. Những gì là năm? Một là cố ý giết cha, hai là cố ý giết mẹ, ba là cố ý giết A La Hán, bốn là do tri kiến điên đảo mà phá Thanh Văn Tăng, năm là do ác tâm làm thân Phật chảy máu. Năm loại như thế gọi là “ác nghiệp đại tội Vô Gián”. Nếu ai tạo bất cứ loại nào trong năm loại Vô Gián ấy, chẳng thích hợp xuất gia và thọ Cụ Túc Giới. Nếu cho phép kẻ đó xuất gia, hoặc thọ Cụ Túc Giới, vị thầy sẽ phạm tội. Kẻ đó đáng nên bị xua đuổi ra ngoài pháp của ta. Người như thế đã có oai nghi và hình tướng xuất gia, ta cũng chẳng cho phép dùng roi, gậy đánh đập, hoặc nhốt vào lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi bới, hoặc chặt chân tay, hoặc đoạn mạng kẻ đó).

Được gọi là Ngũ Vô Gián là năm loại như thế, được gọi chung là “Vô Gián đại tội ác nghiệp” . Nếu trong năm loại tội ấy, kẻ phạm bất cứ một loại nào, chẳng thích hợp để xuất gia, tức là chẳng thâu nhận cho hắn xuất gia, càng chẳng thể cho hắn thọ Cụ Túc Giới. Khi quý vị sắp xuất gia, vị thầy sẽ Hỏi: “Trước khi ngươi xuất gia, đã làm những chuyện gì, có phạm phải những chuyện ấy hay chăng?” Nếu có phạm chuyện này, thầy sẽ chẳng dám thâu nhận quý vị. Còn có kẻ sáu căn chẳng đầy đủ. Hiện thời, trong Phật môn cũng có người mù, người què, người thọt, người bị bệnh thần kinh, những trường hợp ấy đều chẳng thể. Còn có năm loại Bất Nam, cũng là bất nam bất nữ. Hạng người này không được phép xuất gia, quý vị ắt phải thưa thật. Quý vị chẳng nói ra, vị sư phụ cũng chẳng thể kiểm tra, quý vị phải thẳng thắn khai ra. Nếu lường gạt, chẳng nói, sẽ phạm tội lừa dối. Quý vị trà trộn vào đây, hộ pháp long thiên sẽ gây ra đủ loại chướng ngại nhiễu hại quý vị. Chuyện này chẳng thể lừa gạt được!

Tới khi quý vị thọ giới, lúc vào giới đàn, [các vị thầy truyền giới] sẽ hỏi các điều “giá nạn” ( 遮難, ngăn chướng), chẳng hạn như Ngũ Vô Gián là “nạn” . Còn có rất nhiều điều ngăn trở khiến cho quý vị chẳng thể thọ giới. Như năm loại Bất Nam, bất nam bất nữ, khi ở chung với nam chúng, kẻ đó là nữ, khi ở chung với nữ, kẻ đó là nam. Hoặc nửa nam, nửa nữ, phía trên là dương, phía dưới là âm. Những kẻ giống như vậy đều thuộc vào năm loại Bất Nam. Như thái giám sẽ chẳng thể xuất gia, chẳng thể thâu nhận. Vì thế, làm tỳ kheo rất khó.

Thoạt đầu, nếu trong quá khứ quý vị có tội Ngũ Vô Gián, phải chú ý đến chữ Cố ( 故 ). “Cố tư sát phụ” ( C ố ý giết cha): “Tư” ( 思 ) là chuẩn bị, trong ấy bao gồm sát nhân, sát pháp, sát nhân, sát nghiệp (cái nhân (nguyên do) giết, cách giết, người thực hiện hành động giết, và nghiệp giết), ắt phải đoạn mạng căn. Hễ chết rồi thì mới tính, tội ấy đã thành lập. Nếu chẳng phải là cố ý, vô tâm, thì là chẳng phạm căn bản giới, là tương tự tội (tội ngộ sát), đó là tương tự tội. Do vậy, phía trước các tội giết cha, giết mẹ, giết A La Hán, đều có chữ Cố. Ba loại tội ấy đều có chữ Cố, tức là cố ý. Hữu tâm, thậm chí bày mưu tính kế, ba loại ấy [kết tội] như thế đó. “Đảo kiến phá Thanh Văn Tăng” (Tri kiến điên đảo phá Thanh Văn Tăng): Tri kiến điên đảo, chẳng phải là chánh tri, chánh kiến, tà tri, tà kiến điên đảo, phá hòa hợp Tăng, chia rẽ Tăng chúng vốn là một thành hai nhóm. Chẳng hạn như trong chùa chúng ta có ba mươi người xuất gia, quý vị chọc ngoáy ly gián, xé vụn thành từng nhóm từ ba người trở lên, đấy chính là phá hòa hợp chúng. Châm ngòi ly gián một người thì không tính. Nếu châm ngòi cho bảy tám người tách rời, sẽ là phá hòa hợp T ăng. Khi mọi người cùng nhau hòa hợp tu đạo, quý vị phá hoại, thì gọi là “phá hòa hợp Tăng” . Chuyện này chỉ giới hạn trong chúng Thanh Văn. Ác tâm làm thân Phật chảy máu, ác tâm là có tâm hủy báng, thậm chí có phẫn, có sân. Những tâm ấy đều coi như là ác tâm. Làm thân Phật chảy máu chỉ là khi đức Phật còn tại thế.

Có đạo hữu hỏi tôi: Tượng Phật vẽ trên giấy, do chúng ta chẳng chú ý, khiến cho bị xé rách, hủy hoại, hoặc được treo ở đó, khi quý vị lấy xuống, đã làm rách, như vậy thì có tính là “làm thân Phật chảy máu” hay không? Như thế thì chẳng tính, chỉ có thể tính là lỗi lầm nhẹ ít. Chỉ có thể tính là không tôn trọng cho lắm, chỉ có thể tính như vậy. Chẳng thể tính là làm thân Phật chảy máu, vì tượng giấy chẳng thể chảy máu. Tượng bằng đất nặn hay gỗ khắc có chảy máu hay không? Chẳng có máu, đó là nói về cảnh hiện tiền, là cảnh chân thật. Như thế thì mới tính là tội Ngũ Nghịch. Đó gọi là Ngũ Vô Gián đại tội. Vô Gián ( 無間 ) là chịu khổ chẳng gi án đoạn, chịu khổ chưa hề ngưng dứt. Khi quý vị sắp mạng chung, lúc vào địa ngục chẳng gián đoạn tí nào, rất ư là nhanh.

Đối với năm loại ấy, hễ phạm một loại nào, cũng đều chẳng được phép xuất gia. Ngay cả xuất thế tục gia cũng chẳng thể, càng chẳng được phép thọ giới. Thọ Cụ Túc Giới, cũng tức là hai trăm năm mươi giới của tỳ kheo. Giả sử vị sư phụ nào cho kẻ đó xuất gia, hoặc là cho kẻ đó thọ Cụ Túc Giới, vị sư phụ ấy đã phạm tội. Nếu thâu nhận kẻ đó, bản thân vị sư phụ ấy phạm tội, vậy thì các đồ chúng do ông ta đã thâu nhận thì sao? Phải đuổi những kẻ có đủ các thứ giá nạn ra ngoài Tăng đoàn, chẳng thể giữ họ lại trong Tăng đoàn, phải xua đuổi họ ra khỏi Phật giáo, chẳng thâu nhận vào Phật pháp. Nói tỷ dụ thì giống như tử thi chết chìm trong biển, sóng biển nhất định sẽ đẩy nó lên bờ. Biển chẳng dung nạp tử thi, biển Phật pháp chẳng dung kẻ phá giới.

Còn như những kẻ phạm tội Ngũ Vô Gián, sư phụ vẫn thâu nhận kẻ đó, vẫn cho hắn thọ Cụ Túc Giới. Hắn vẫn chưa bị khai trừ, vẫn trà trộn trong số các vị xuất gia. Kẻ đó có oai nghi và hình tướng xuất gia, đã thọ Cụ Túc Giới, vẫn còn đắp y, chứ áo hậu (áo hải thanh) không tính là gì cả. Áo hậu là trang phục của người Hán. [Trải các đời] Hán, Đường, Tống, Minh đều là như vậy. Bất quá túi áo chẳng may to như vậy, tay áo cũng chẳng rộng như vậy, [khi may thành lễ phục cho tăng sĩ và cư sĩ đã] hơi tăng thêm đôi chút. Vào thời ấy (khi đức Phật giảng kinh Đại Tập Thập Luân), Ngài nói đến cái y (ca sa); hiện thời, y cũng bị sửa đổi rồi! Có những người nói: “Xã hội đã biến hóa, phải nên thay đổi”. Hiện thời, [y ca sa] có khoen và móc là từ Trung Hoa mà ra. Kiểu cách đó vốn từ Ấn Độ cũng là như vậy. Hiện thời, người Ấn Độ mặc y phục vẫn là như vậy. Ở đây, chúng ta có rất nhiều người Ấn Độ, quý vị thấy nam nữ hễ [mặc y phục truyền thống] sẽ vắt vạt áo chồng lên như thế đó.

Kẻ đó trọn đủ oai nghi của người xuất gia. Oai nghi của người xuất gia có bao nhiêu? Ba ngàn! Từ xưa đã hình dung oai nghi xuất gia: Nếu quý vị lên chánh điện, hoặc lúc đi đường, mắt chẳng nhìn về phía trước quá năm thước. Nếu xoay đầu nhìn Đông ngó Tây, giống như lắc trống bỏi thì không được rồi, đã phạm vào oai nghi! Đi đường có hạn chế nhất định, những điều này đều phải học. Thậm chí trong lúc dùng cơm, chẳng giống như chúng ta. Bới bát cơm như thế nào, cầm đũa ra sao, khi ăn phải ăn như thế nào, đặc biệt là trong khi ăn, nếu nhai chóp chép là không được!

Khi tôi ở Cổ Sơn, lúc quá đường ( 過堂, dùng bữa trưa) có hơn một ngàn người. Từ cửa trai đường bước vào, quý vị chẳng nghe thấy trong ấy có chút âm thanh nào. Trong ấy còn chẳng có tiếng đũa, bát, ngay cả tiếng nhai cơm cũng chẳng có, đâu có giống như một ngàn tám trăm người đang ăn cơm tại đó. Quý vị còn chẳng biết trong ấy có nhiều người đến thế! Khi đó, tôi vừa mới đến Cổ Sơn, tôi nói ngôi chùa này to ngần ấy, sao lại vắng tanh thế này, vừa bước vào, còn có đôi chút cảm giác hoảng sợ. Đi trên hành lang cũng chẳng thấy một ai. Đến khi nghe tiếng bang, khi lên đại điện, ở mỗi cửa nhỏ, thoạt nhìn rất hẹp, đều có người xuất gia đứ ng . Lúc đó, cùng ở đấy có hơn tám trăm bảy mươi vị xuất gia, còn có hơn một ngàn vị tịnh nhân. Tịnh nhân ( 淨人 ) là người phục vụ trong chùa miếu, lo làm vườn, chăm nom vườn trái cây, dường như là ai nấy đều trọn đủ oai nghi của người xuất gia.

Quý vị làm tịnh nhân trong chùa, sẽ trọn đủ oai nghi. Chỉ cần vào chùa, sẽ chẳng giống với thế tục. Bất quá, hiện thời cũng tiến bộ rồi! [Người hiện thời cho rằng] những thứ đó đều chẳng cần nữa, cảm thấy quá rườm rà. Ba ngàn oai nghi, tám vạn tế hạnh ràng buộc mỗi cá nhân trở thành hình dạng như thế đó.

Vào thời ấy, Tăng chúng sống trong chùa cũng chẳng cảm thấy [trói buộc gì], đã thành thói quen rồi. Từ khi thọ giới, một mực ở trong tùng lâm cho đến chùa lớn. Quý vị xuất gia, nhất định phải sống trong tùng lâm mới biết hình tướng oai nghi. Chỉ cần kẻ đó có hình tướng oai nghi, bất luận trong quá khứ hắn đã phạm tội Ngũ Nghịch, thậm chí hắn trà trộn trong Tăng chúng, hễ còn chưa bị trục xuất, đều chẳng nên trách phạt, quất đánh, hoặc giam cầm trong lao ngục, hoặc là chửi mắng, hoặc là cắt chặt tứ chi, hoặc là giết chết, những điều ấy đều chẳng thể! Dẫu là chúng sanh trong quá khứ mắc tội Ngũ Vô Gián trà trộn vào Phật môn thì cũng đều chẳng thể!

Hôm nay, có đạo hữu hỏi tôi: “Giả sử biết người đó là kẻ phạm tội Ngũ Nghịch, tôi chẳng sanh tâm cung kính đối với hắn được!” Quý vị chớ nên sanh [cái tâm ấy], hãy nên sám hối. Vì tâm quý vị chẳng phải là Phật tâm, chẳng phải là Tam Bảo tâm. Quý vị gặp Tam Bảo, lẽ đâu chẳng thể sanh khởi tín tâm? Quý vị nghĩ kẻ đó phá giới, chỉ cần kẻ đó có Tăng tướng, chúng ta thấy vị sư phụ này tốt lắm, bản thân vị sư phụ ấy cũng cảm thấy tốt lắm. Nhưng kẻ đó phạm các giới thuộc vi tế hạnh, long, thiên, quỷ thần đều biết cả, thậm chí [kẻ đó] còn chưa biết chính mình phạm giới! Trước nay chưa hề học giới, làm sao biết là phạm giới cho nổi? Tuy là như vậy, long, thiên, quỷ thần vẫn cung kính kẻ đó.

(Kinh) Phục hữu tứ chủng, cận Ngũ Vô Gián đại tội ác nghiệp căn bản chi tội. Hà đẳng vi tứ? Nhất giả, khởi bất thiện tâm, sát hại Độc Giác, thị sát sanh mạng đại tội ác nghiệp căn bản chi tội. Nhị giả, dâm A La Hán, bật sô ni T ăng, thị dục tà hạnh đại tội ác nghiệp căn bản chi tội. Tam giả, xâm tổn sở thí Tam Bảo tài vật, thị bất dữ thủ đại tội ác nghiệp căn bản chi tội. Tứ giả, đảo kiến phá hoại hòa hợp Tăng chúng, thị hư cuống ngữ đại tội ác nghiệp căn bản chi tội.

(經) 復有四種，近五無間大罪惡業根本之罪。何等為四？一者、起不善心，殺害獨覺，是殺生命大罪惡業根本之罪。二者、婬阿羅漢、苾芻尼僧，是欲邪行大罪惡業根本之罪。三者、侵損所施三寶財物，是不與取大罪惡業根本之罪。四者、倒見破壞和合僧眾，是虛誑語大罪惡業根本之罪。

( Kinh: Lại có bốn thứ là tội căn bản thuộc về đại tội ác nghiệp, gần với Ngũ Vô Gián. Những gì là bốn? Một là dấy tâm bất thiện, sát hại Độc Giác, đó là tội căn bản thuộc về đại tội ác nghiệp “sát sanh”. Hai là dâm uế A La Hán, bật sô ni Tăng, đó là tội căn bản thuộc về đại tội ác nghiệp “tà hạnh dâm dục”. Ba là xâm phạm, tổn hại tài vật cúng thí cho Tam Bảo, đấy là tội căn thuộc về đại tội ác nghiệp “chẳng cho mà lấy”. Bốn là tri kiến điên đảo phá hoại Tăng chúng hòa hợp. Đó là tội căn bản thuộc về đại tội ác nghiệp “nói lời hư dối”).

Đây là nói về Cận Ngũ Vô Gián Tội, hoàn toàn chẳng phạm tội nặng như tội Vô Gián. Cận Ngũ Vô Gián Tội có bốn thứ:

1) Loại thứ nhất, khởi tâm bất thiện, sát hại Độc Giác. Tâm bất thiện dấy lên ác tâm. Dấy lên ác tâm sát hại Độc Giác. Độc Giác là khi chẳng có Phật xuất thế, Ngài ở trong rừng núi vắng lặng tu hành, chứng đắc quả Độc Giác, tức là chứng đắc quả vị Độc Giác trong Nhị Thừa. Vì không có Phật xuất thế, Ngài tự khai ngộ chứng đạo, cho nên gọi là Độc Giác. Có Phật xuất thế thì gọi là Duyên Giác, do nương vào mười hai pháp nhân duyên mà giác ngộ. Sát hại [Độc Giác] thì là Cận Ngũ Vô Gián, chưa tính là năm tội Vô Gián! Thế nhưng, đây là tội sát sanh, là tội căn bản đại ác nghiệp, chẳng tính là tội Vô Gián.

2) Hai là dâm uế A La Hán, bật sô ni Tăng, bất luận vị ấy có biết hay không. Đây là tội Cận Vô Gián, cũng là tội đại ác.

3) Ba là xâm phạm, tổn hại vật dụng thuộc thường trụ Tam Bảo, hoặc vật được thí cho thường trụ Tam Bảo. Đây là tội đại ác “chẳng cho mà lấy” .

4) Bốn là tri kiến điên đảo phá hòa hợp Tăng. Điên đảo tri kiến phá hòa hợp Tăng chỉ là tạo tội từ nơi ngôn ngữ của kẻ ấy. Đối với cả hai đằng, đều khuấy động thị phi, chỉ tính gộp trong ác ngữ và hư cuống ngữ (nói lời lừa gạt), dính líu đến giới vọng ngữ.

Đây là bốn giới căn bản “giết, trộm, dâm, dối” .

(Kinh) Nhược nhân ư thử tứ Cận Vô Gián đại tội ác nghiệp căn bản tội trung, tùy phạm nhất chủng, bất hợp xuất gia, cập thọ Cụ giới. Nhược linh xuất gia, hoặc thọ Cụ giới, sư tiện đắc tội. Bỉ ưng khu tẫn, linh xuất ngã pháp. Như thị chi nhân, dĩ hữu xuất gia, cập thọ Cụ giới oai nghi hình tướng, ngã diệc bất hứa gia kỳ tiên, trượng, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng.

(經) 若人於此四近無間大罪惡業根本罪中，隨犯一種，不合出家，及受具戒。若令出家，或受具戒，師便得罪。彼應驅擯，令出我法。如是之人，以有出家，及受具戒威儀形相，我亦不許加其鞭杖，或閉牢獄，或復呵罵，或解肢節，或斷其命。

( Kinh: Nếu ai phạm bất cứ loại nào trong bốn tội căn bản thuộc về đại tội ác nghiệp Cận Vô Gián này, chẳng thích hợp xuất gia và thọ Cụ Túc Giới. Nếu cho kẻ ấy xuất gia hoặc thọ Cụ Túc Giới, vị thầy sẽ mắc tội. Kẻ đó đáng nên bị trục xuất, đuổi ra khỏi pháp của ta. Người như thế, nếu đã có oai nghi hình tướng xuất gia và thọ giới Cụ Túc, ta cũng chẳng cho dùng roi, gậy đánh đập, hoặc giam vào tù ngục, hoặc lại quở trách, chửi mắng, hoặc chặt chân tay, hoặc giết chết).

Kẻ phá bốn loại giới căn bản, cũng là kẻ phạm tội căn bản, tội to tầy trời, bất quá chẳng phải là Ngũ Vô Gián, mà là Cận Vô Gián. Bốn loại ấy, hễ phạm bất cứ loại nào, sư phụ chẳng thể thâu nhận kẻ đó. Nếu lúc gạn hỏi giá nạn, “ngươi có giết thánh nhân hay không?” Điều này bao gồm các vị thuộc Nhị Thừa, tức Thanh Văn và Duyên Giác, kẻ đó thưa “chẳng có” . Chính hắn cũng chẳng biết người bị hắn giết chết có phải là thánh nhân hay không? Làm sao hắn biết nổi! La Hán và Độc Giác sẽ chẳng nói: “Ta đã chứng Độc Giác”. Mọi người đọc kinh Kim Cang sẽ biết ngay. Ngài Tu Bồ Đề nói: “Chứng vô sở chứng” ( C hứng cái chẳng có gì để chứng). Hiểu đạo lý này là được rồi! Tuy các tội đó là tội căn bản, vẫn chẳng thể xuất gia. Đó là tội căn bản, chẳng phải là tội Vô Gián.

Kẻ phạm bốn đại tội ác, cũng chẳng thể xuất gia. Đó gọi là “phạm tứ căn bản” . Giết, trộm, dâm, dối là phạm vào tánh tội, người ấy chưa xuất gia, còn chưa thọ giới, chẳng phạm giá tội ( 遮罪 ). Nếu đã xuất gia, lại thọ giới tỳ kheo, hai đằng trên đều phạm, [tức là] tánh tội lẫn giá tội đều phạm. Rõ ràng biết là đã phạm tội, quý vị còn mong thọ giới, tội thêm một bậc nữa, tự chuốc lấy khổ. Quý vị đọa địa ngục, hoặc là chịu cả hai tầng xử phạt, thời gian càng dài hơn! Giả sử vị sư phụ thâu nhận kẻ đó xuất gia, ngay từ đầu kẻ đó đã lường gạt sư phụ, căn bản là sư phụ của hắn không biết. Về sau, điều tra ra, vị sư phụ ấy phạm tội Đột Cát La ( 突吉羅, D uṣkṛta, Ác Tác), hướng về mọi người sám hối. Vị thầy ấy được chấp thuận sám hối. Sau đó, đuổi đồ đệ đi, chẳng thể dung nạp trong Phật pháp được. Tội nhân trọn có đủ bốn món đại ác ấy đã trà trộn vào hàng ngũ xuất gia, đức Phật cũng chẳng chấp thuận đánh đập hắn, cho đến chửi mắng, chặt chân tay, đoạn mạng của hắn.

(Kinh) Như thị hoặc hữu thị căn bản tội, phi Vô Gián tội . H ữu Vô Gián tội, phi căn bản tội . H ữu căn bản tội, diệc Vô Gián tội . H ữu phi căn bản tội, diệc phi Vô Gián tội. Hà đẳng danh vi thị căn bản tội, diệc Vô Gián tội? Vị ngã pháp trung, tiên dĩ xuất gia, thọ Cụ Giới giả, cố tư sát tha, dĩ đáo cứu cánh kiến Đế nhân đẳng. Như thị danh vi thị căn bản tội, diệc Vô Gián tội . T hử ư ngã pháp Tỳ Nại Da trung, ưng tốc khu tẫn.

(經) 如是或有是根本罪，非無間罪。有無間罪，非根本罪。有根本罪，亦無間罪。有非根本罪，亦非無間罪。何等名為是根本罪，亦無間罪？謂我法中，先已出家，受具戒者，故思殺他，已到究竟見諦人等。如是名為是根本罪，亦無間罪。此於我法毗奈耶中，應速驅擯。

( Kinh: Như thế bèn có [các trường hợp]: Hoặc là có người phạm tội căn bản, nhưng chẳng phải là tội Vô Gián. Có người phạm tội Vô Gián, chẳng phải là tội căn bản. Có người phạm tội căn bản mà cũng là tội Vô Gián. Có người chẳng phải là tội căn bản mà cũng chẳng phải là tội Vô Gián. Những gì gọi là tội căn bản lẫn tội Vô Gián? Tức là kẻ ở trong pháp của ta đã xuất gia và thọ giới Cụ Túc từ trước, mà cố ý giết người khác, mà người bị giết ấy đã đạt đến mức kiến Đế rốt ráo. Như thế thì gọi là phạm tội căn bản mà cũng phạm tội Vô Gián. Trong Tỳ Nại Da nơi pháp của ta, hãy nên nhanh chóng trục xuất kẻ ấy).

Dùng bốn loại này để phân biệt. Có khi là tội căn bản, nhưng chẳng phải là tội Vô Gián, tức là kẻ đó giết Thanh Văn, giết A La Hán, cho đến dâm La Hán tỳ kheo ni. Đấy là tội căn bản, chẳng phải là tội Vô Gián. Có khi là tội Vô Gián chẳng phải là tội căn bản. Tội này nhất định phải biện định rõ ràng: Tội ấy là tội Ngũ Vô Gián, chẳng thể xem như thuộc phạm vi của tội căn bản. Dẫu sao, tội căn bản cũng thế, mà tội Vô Gián cũng thế, hai hạng người ấy đều chẳng thể thâu nhận cho phép xuất gia. Thậm chí hắn trà trộn vào, đã thọ giới, chúng ta biết hắn là kẻ như vậy, chớ nên coi rẻ hắn, phải nên theo đúng Tăng pháp mà đuổi hắn ra.

Có kẻ tội căn bản cũng có mà tội Ngũ Vô Gián cũng có luôn! Sát nghiệp, tâm sân hận, cho đến đối với “giết, trộm, dâm, dối” đều phạm rất nặng, hai đằng đều trọn đủ, vậy là tội càng nặng! Có kẻ chẳng thuộc hai loại này, chẳng phải là tội căn bản, mà cũng chẳng phải là tội Vô Gián. Hai đằng đều chẳng phải, sẽ là tội nhẹ. “Tội nhẹ” là tội Tăng Tàn thuộc Thất Tụ Pháp được nói trong kinh Phật, cũng rất nặng: Kẻ ấy phải đối trước hai mươi vị tỳ kheo thanh tịnh [mà phát lộ sám hối] thì mới có thể sám trừ. Theo giáo nghĩa Tiểu Thừa, các tội ấy chẳng chấp thuận sám hối.

“Hà đẳng danh vi thị căn bản tội diệc Vô Gián tội?” (Những gì gọi là tội căn bản mà cũng là tội Vô Gián? ): Tiếp đó là giải thích từng điều. “Vị ngã pháp trung tiên dĩ xuất gia thọ Cụ Giới giả, cố tư sát tha, dĩ đáo cứu cánh kiến Đế nhân đẳng, như thị danh vi thị Căn Bản Tội diệc Vô Gián Tội” (Tức là ở trong pháp của ta, trước đã xuất gia, thọ Cụ Túc Giới, mà cố ý giết người khác, người đó là bậc đã kiến Đế rốt ráo. Như thế thì gọi là Căn Bản Tội mà cũng là Vô Gián Tội): Hai đằng đều trọn đủ. Nếu sau khi kẻ ấy xuất gia, đã thọ Cụ Túc Giới, mà cố ý. Chữ Cố ( 故 ) nghĩa là hữu ý. “Tư” ( 思 ) là suy nghĩ phương pháp, tức là sát duyên và sát nhân (nhân và duyên của việc giết chóc). Đã có sát nhân và sát duyên như thế, bèn giết bậc đã kiến Đế rốt ráo. Bậc kiến Đế rốt ráo chính là A La Hán, hoặc là Sơ Quả, thuộc địa vị Kiến Đạo. Kiến Đế lý Bồ Tát là nói đến bậc đại Bồ Tát, Kiến Đạo Đế Lý. “Kiến” ( 見 ) có nghĩa là địa vị Kiến Đạo, Đế ( 諦 ) là Lý, đã chứng đắc. Nếu kẻ đã thọ giới sát hại bậc như thế, như vậy thì tội Căn Bản cũng đã phạm. Tội Vô Gián cũng phạm luôn, hai đằng đều trọn đủ!

(Kinh) Hà đẳng danh vi thị căn bản tội, phi Vô Gián tội? Vị ngã pháp trung, tiên dĩ xuất gia thọ Cụ giới giả, cố tư sát hại tha dị sanh nhân, nãi chí phương tiện dữ nhân độc dược, đọa kỳ thai tạng, như thị danh vi thị căn bản tội, phi Vô Gián tội. Thử nhân bất ưng dữ Tăng cộng trụ, chư hữu cấp thí tứ phương Tăng vật, diệc bất ưng linh ư trung thọ dụng.

(經) 何等名為是根本罪，非無間罪？謂我法中， 先已出家受具戒者，故思殺害他異生人，下至方便與人毒藥，墮其胎藏，如是名為是根本罪，非無間罪。此人不應與僧共住，諸有給施四方僧物，亦不應令於中受用 。

( Kinh: Những gì gọi là tội Căn Bản chẳng phải là tội Vô Gián? Tức là ở trong pháp của ta, trước đó đã xuất gia và thọ Cụ Túc Giới, cố ý sát hại người khác thuộc loài dị sanh, cho đến dùng phương tiện đưa thuốc độc cho người ta, khiến họ bị đọa thai. Như thế thì gọi là tội Căn Bản, chẳng phải là tội Vô Gián. Người ấy chẳng nên cho ở chung với Tăng. Nếu có các Tăng vật được bốn phương cúng thí thì cũng chẳng cho kẻ đó thọ dụng).

Trong Luật Tạng, phạm loại tội này, một khắc cũng chẳng thể lưu lại; hễ biết đến, sẽ ngay lập tức trục xuất, tốc độ rất nhanh chóng. “Hà đẳng danh vi thị căn b ả n tội phi Vô Gián tội? Vị ư ngã pháp trung, tiên dĩ xuất gia thọ liễu Cụ Túc Giới, cố tư sát hại tha dị sanh nhân” ( N hững gì gọi là tội căn bản, chẳng phải là tội Vô Gián? Tức là ở trong pháp của ta, trước hết đã xuất gia, đã thọ Cụ Túc Giới, cố ý sát hại kẻ khác thuộc loài dị sanh): Đây chỉ là tội giết người. “Dị” ( 異 ) là khác, hình tướng bất đồng, ngôn ngữ bất đồng, sắc thân bất đồng, đều gọi là “dị sanh” . Đủ mọi tướng khác biệt, bèn gọi là “dị sanh” . “Dị sanh” là chúng sanh, tức loài chúng sanh. “Cố tư” ( 故思 ) là cố ý sát hại những người ấy, thậm chí sử dụng đủ loại phương tiện, chuốc thuốc độc cho người ta sẩy thai. Mọi người biết đấy là sát hại kẻ dị sanh, sát hại người khác. Đó gọi là “căn bản tội” .

Mọi người biết phá thai là tội giết người, là tội căn bản, luận tội giống như giết người. Bất quá, theo pháp luật thế tục, hoàn toàn chẳng nghiêm trọng như vậy. Tuy là phạm tội, nhưng có những quốc gia, pháp luật của họ không coi đó là phạm tội, có quốc gia còn đề xướng phá thai. Tuy nói là tội căn bản, chẳng phải là tội Vô Gián, nhưng kẻ ấy chẳng nên ở chung với đại chúng Tăng, cũng chẳng nên được thọ dụng những vật thuộc về tứ phương Tăng dành cho đại chúng Tăng hưởng dụng. [Những vật] cúng dường đại chúng Tăng thì chẳng thể chia cho kẻ đó một phần, chẳng thể thọ dụng trong đó!

(Kinh) Hà đẳng danh vi thị Vô Gián tội, phi căn bản tội? Vị nhược hữu nhân, hoặc thọ Tam Quy, hoặc thọ Ngũ Giới, hoặc thọ thập giới, ư Ngũ Vô Gián tùy tạo nhất chủng, như thị danh vi thị Vô Gián tội, phi căn bản tội. Như thị chi nhân, bất hợp xuất gia, cập thọ Cụ giới. Nhược linh xuất gia, hoặc thọ Cụ giới, sư tiện đắc tội. Bỉ ưng khu tẫn linh xuất ngã pháp. Hà đẳng danh vi phi căn bản tội, diệc phi Vô Gián tội? Vị nhược hữu nhân, hoặc thọ Tam Quy, hoặc thọ Ngũ Giới, ư Phật, Pháp, Tăng nhi sanh nghi tâm, hoặc quy ngoại đạo dĩ vi sư đạo, hoặc chấp chủng chủng, nhược thiểu, nhược đa, cát hung chi tướng, từ tế quỷ thần. Nhược phục hữu nhân, ư chư Như Lai sở thuyết chánh pháp, hoặc Thanh Văn Thừa tương ứng chánh pháp, hoặc Độc Giác Thừa tương ứng chánh pháp, hoặc thị Đại Thừa tương ứng chánh pháp, phỉ báng, giá chỉ, tự bất tín thọ, linh tha yếm bội, chướng ngại tha nhân độc, tụng, thư tả, hạ chí lưu nạn nhất tụng chánh pháp. Như thị danh vi phi căn bản tội, diệc phi Vô Gián, nhi sanh cực trọng đại tội ác nghiệp, Cận Vô Gián tội. Như thị chi nhân, nhược vị sám hối, trừ diệt như thị đại tội ác nghiệp, bất hợp xuất gia, cập thọ Cụ giới. Nhược linh xuất gia, hoặc thọ Cụ giới, sư tiện đắc tội. Bỉ ưng khu tẫn, linh xuất ngã pháp. Nhược dĩ xuất gia, hoặc thọ Cụ giới, phạm như thị tội, nhược bất sám hối, thử ư ngã pháp Tỳ Nại Da trung, ưng tốc khu tẫn. Sở dĩ giả hà? Thử nhị chủng nhân, tập hành phá hủy chánh pháp nhãn hạnh, tập hành ẩn diệt chánh pháp đăng hạnh, tập hành đoạn tuyệt Tam Bảo chủng hạnh, linh chư thiên nhân tập hành vô nghĩa, vô lợi khổ hạnh, đọa chư ác thú. Thử nhị chủng nhân, tự báng chánh pháp, hủy tử hiền thánh, diệc linh tha nhân phỉ báng chánh pháp, hủy tử hiền thánh, mạng chung đương đọa Vô Gián địa ngục, kinh kiếp thọ khổ, bất khả liệu trị.

(經) 何等名為是無間罪，非根本罪？謂若有人，或受三歸，或受五戒，或受十戒，於五無間隨造一種，如是名為是無間罪，非根本罪。如是之人，不合出家，及受具戒。若令出家，或受具戒，師便得罪。彼應驅擯令出我法。何等名為非根本罪，亦非無間罪？謂若有人，或受三歸，或受五戒，於佛法僧而生疑心，或歸外道以為師導，或執種種，若少若多，吉凶之相，祠祭鬼神。若復有人，於諸如來所說正法，或聲聞乘相應正法，或獨覺乘相應正法，或是大乘相應正法，誹謗遮止，自不信受，令他厭背，障礙他人讀誦書寫，下至留難一頌正法。如是名為非根本罪，亦非無間，而生極重大罪惡業，近無間罪。如是之人，若未懺悔，除滅如是大罪惡業，不合出家，及受具戒。若令出家，或受具戒，師便得罪。彼應驅擯令出我法。若已出家，或受具戒，犯如是罪，若不懺悔，此於我法毗奈耶中，應速驅擯。所以者何？此二種人，習行破毀正法眼行，習行隱滅正法燈行，習行斷絕三寶種行，令諸天人習行無義，無利苦行，墮諸惡趣。此二種人，自謗正法，毀呰賢聖，亦令他人誹謗正法，毀呰賢聖，命終當墮無間地獄 ，經劫受苦，不可療治。

( Kinh: Những gì gọi là tội Vô Gián, chẳng phải là tội căn bản? Tức là nếu có người thọ Tam Quy, hoặc thọ Ngũ Giới, hoặc thọ mười giới, mà tạo bất cứ một loại nào trong Ngũ Vô Gián, như thế sẽ gọi là tội Vô Gián, chẳng phải là tội căn bản. Người như thế chẳng thích hợp xuất gia, và thọ Cụ Túc Giới. Nếu cho kẻ đó xuất gia, hoặc thọ Cụ Túc Giới, thầy sẽ mắc tội. Kẻ ấy đáng nên bị xua đuổi ra khỏi pháp của ta. Những gì gọi là chẳng phải tội căn bản mà cũng chẳng phải tội Vô Gián? Tức là nếu có người hoặc thọ Tam Quy, hoặc thọ Ngũ Giới, mà sanh lòng nghi đối với Phật, Pháp, Tăng, hoặc quy hướng ngoại đạo, coi họ là thầy hướng dẫn. Hoặc chấp trước các thứ tướng cát, hung, dù ít hay nhiều, cúng tế quỷ thần. Nếu lại có người đối với chánh pháp do đức Như Lai đã nói, hoặc chánh pháp tương ứng với Thanh Văn Thừa, hoặc chánh pháp tương ứng với Độc Giác Thừa, hoặc chánh pháp tương ứng với Đại Thừa mà phỉ báng, ngăn trở, tự mình chẳng tin nhận, [lại còn] khiến cho kẻ khác chán ngán, chống trái, chướng ngại người khác đọc, tụng, biên chép, tối thiểu là gây trở ngại cho một bài kệ chánh pháp. Như thế thì gọi là “chẳng phải tội căn bản, mà cũng chẳng phải tội Vô Gián”, nhưng sanh ra đại tội ác nghiệp cực nặng, là tội gần với Vô Gián. Người như thế, nếu chưa sám hối trừ diệt các ác nghiệp đại tội như thế, chẳng thích hợp xuất gia và thọ Cụ Túc Giới. Nếu cho kẻ đó xuất gia, hoặc thọ Cụ Túc Giới, thầy sẽ mắc tội. Kẻ đó đáng nên bị xua đuổi ra khỏi pháp của ta. Nếu đã xuất gia, hoặc thọ Cụ Túc Giới mà phạm tội như thế, nếu chẳng sám hối, thì trong Tỳ Nại Da nơi pháp của ta đáng nên mau chóng trục xuất. Vì cớ sao vậy? Hai loại người ấy đã thực hành hạnh phá hủy con mắt chánh pháp, đã thực hành cái hạnh ẩn diệt ngọn đèn chánh pháp, đã thực hành cái hạnh đoạn tuyệt chủng tánh Tam Bảo, khiến cho các trời và người thực hành khổ hạnh vô nghĩa, chẳng có lợi ích, đọa vào các đường ác. Hai loại người ấy tự báng chánh pháp, hủy báng, chê bai hiền thánh, cũng khiến cho kẻ khác phỉ báng chánh pháp, hủy báng, chê bai hiền thánh, mạng chung sẽ đọa vào địa ngục Vô Gián, trải nhiều kiếp chịu khổ, chẳng thể chữa trị).

“Hà đẳng danh vi thị Vô Gián tội phi căn bản tội?” ( N hững gì gọi là tội Vô Gián, chẳng phải là tội căn bản?): Nếu nói có kẻ đã thọ Tam Quy, hoặc thọ Ngũ Giới, thọ mười giới, đối với năm tội Vô Gián mà tạo bất cứ tội nào, như thế sẽ gọi là “tội Vô Gián, chẳng phải là tội căn bản” . Chỉ là đã thọ Tam Quy, Ngũ Giới, thọ mười giới, đối với năm tội Vô Gián, hễ tạo một tội nào, [chẳng hạn như] cố ý giết cha, cố ý giết mẹ, đều tính là tội Vô Gián, chẳng phải là tội căn bản. Trọn đủ tội Vô Gián, nhưng chẳng trọn đủ cả hai đằng (Vô Gián và căn bản). Kẻ đó chỉ trọn đủ một đằng, chẳng phải là tội căn bản. Tội căn bản nhẹ hơn một chút, tội Vô Gián nặng hơn. Hạng người như thế cũng chẳng thể thâu nhận cho họ xuất gia, chẳng thích hợp xuất gia và thọ Cụ Túc Giới. “Nhược linh xuất gia, hoặc thọ Cụ giới, sư tiện đắc tội” (Nếu cho xuất gia, hoặc thọ Cụ Túc Giới, thầy sẽ mắc tội): Kẻ đó vừa mới xuất gia thì phải trục xuất, chẳng cho phép ở trong Tăng chúng.

Nếu có kẻ thọ Tam Quy, thọ Ngũ Giới, sanh lòng hoài nghi đối với Phật, Pháp, Tăng, lại đến quy y ngoại đạo. Quy y ngoại đạo rồi tôn ngoại đạo làm thầy hướng dẫn. Bọn chúng nói rất nhiều tướng cát, hung. Đã thọ Tam Quy, thọ Ngũ Giới, mà quý vị lại sanh khởi tâm hoài nghi đối với Phật, Pháp, Tăng Tam Bảo, lại đi nghiên cứu cát, hung, họa, phước, quy y ngoại đạo. Hiện thời, chúng ta lại còn thêm một món nữa là học Khí Công. Học Khí Công đúng hay sai? Nếu quý vị rèn luyện thân thể, đánh quyền, luyện Khí Công, mong sẽ đạt được lợi ích chi đó, sai lầm mất rồi! Chuyện này tùy thuộc quý vị dụng tâm như thế nào? Nhưng trong Phật giáo, quý vị đã thọ Tam Quy, Ngũ Giới, thì chớ nên làm, vì đó là ngoại đạo, chẳng phải là Phật giáo, cũng là ở ngoài Phật đạo. Muốn họ đến làm thầy cho quý vị, dẫn dắt quý vị, hoặc là chấp trước nhiều hay ít đều chẳng quản. Cho đến đối với tướng cát, hung, họa, phước vặt vãnh, thậm chí còn giống như [lập] từ đường, miếu tế tự, miếu thờ thần. Chuyện cúng bái này bao gồm rất nhiều thứ, trong từ đường tế quỷ, tế thần. Để tế quỷ thần, phải dùng rượu, thịt. Dùng đồ chay đến miếu quỷ thần cúng bái, chẳng bằng không cúng. Quý vị cúng họ, họ còn có thể sanh tâm sân hận.

“Nhược phục hữu nhân ư Như Lai sở thuyết chánh pháp, hoặc Thanh Văn Thừa tương ứng chánh pháp, hoặc Độc Giác Thừa tương ứng chánh pháp, hoặc thị Đại Thừa tương ứng chánh pháp” (Nếu lại có người đối với chánh pháp do đức Như Lai đã nói, hoặc chánh pháp tương ứng Thanh Văn Thừa, hoặc chánh pháp tương ứng Độc Giác Thừa, hoặc là chánh pháp tương ứng với Đại Thừa): “Tương ứng” ( 相應 ) có nghĩa là “phù hợp” . Tâm quý vị tương ứng với pháp Đại Thừa, hay tương ứng với pháp Nhị Thừa. “Phỉ báng, giá chỉ” ( P hỉ báng, ngăn cấm): Hoặc là người khác đến hoằng dương, khiến cho chúng sanh đắc độ, quý vị ở nơi đó hủy báng, khuyên người ta chớ nên tin, bảo “chẳng có lợi ích gì!” Thậm chí còn nói rất nhiều lời phá hoại, ngăn trở người khác, không cho họ đến nghe. Hoặc là không cho họ đến nhận, đến nghe, hoặc không cho họ thân cận, bao gồm những điều ấy. Chính mình chẳng tin, còn khiến cho kẻ khác phản bội, cho đến khiến cho họ sanh khởi tâm phiền chán đối với Tam Bảo. Hoặc là chướng ngại kẻ khác đọc tụng kinh điển, biên chép kinh điển, dẫu chỉ một bài kệ bốn câu. Đấy chẳng phải là tội căn bản, cũng chẳng phải là tội Vô Gián, nhưng tội ác cực đại. Do vậy nói tội báng pháp gần với tội Vô Gián, rất gần giống tội Vô Gián!

Nếu kẻ ấy còn chẳng sám trừ những tội ấy, chẳng sám hối, chẳng diệt trừ tội ấy, kẻ có tội ác to lớn như thế sẽ chẳng thể xuất gia, cũng chẳng thể cho kẻ đó thọ Cụ Túc Giới. Đấy đều là tội chẳng cho phép sám hối. Giả sử vị sư phụ thâu nhận kẻ đó làm đồ đệ rồi lại cho hắn thọ Cụ Túc Giới, vị thầy ấy sẽ mắc tội. Kẻ đó phạm pháp, chính là trái phạm Phật pháp, hoàn toàn chẳng vi phạm chánh pháp của thế tục (tức chẳng làm chuyện vi phạm pháp luật), kẻ đệ tử như thế sẽ bị trục xuất. Do vậy, nếu đã xuất gia, hoặc đã thọ Cụ Túc Giới mà phạm những tội ấy, hãy nên làm như thế nào? Phải sám hối! Có rất nhiều phương thức sám hối. Hai mươi vị Tăng cho phép kẻ đó sám hối, hoặc Tăng chúng cho phép kẻ đó làm Yết Ma, cho kẻ đó vĩnh viễn làm tịnh nhân, ở trong chùa miếu vĩnh viễn hành khổ hạnh. Nếu kẻ đó sám hối, có thể xử lý như vậy. Nếu chẳng sám hối, hãy nhanh chóng đuổi hắn ra. Vì sao như vậy? Vì hai hạng này đã thực hiện hạnh phá hủy con mắt chánh pháp, những gì kẻ đó đã làm khiến cho chánh pháp nhãn tạng chẳng thể trụ lâu dài trong thế gian, sẽ làm mù mắt của trời, người, làm mù mắt của hết thảy chúng sanh.

Chẳng có Phật pháp, chúng ta sẽ chẳng sáng suốt. Có Phật pháp

thì có nghĩa là “chiếu sáng” . Đồng thời, những gì kẻ đó làm chính là đã ẩn diệt chánh pháp soi sáng như đèn, khiến cho chánh pháp chẳng hiện, thậm chí bị diệt trừ. Hành vi kiểu ấy chính là gì? Hạnh đoạn tuyệt chủng tánh Tam Bảo, khiến cho hết thảy trời, người tu tập khổ hạnh vô nghĩa, chẳng có lợi ích, đọa vào các đường ác, khiến cho người khác đều đọa trong ác đạo. Do vậy, hai loại người ấy chính họ đã hủy báng chánh pháp, hủy báng và chê gièm hiền thánh, lại còn khiến cho người khác hủy báng cháng pháp, gièm chê hiền thánh. Mạng chung, sẽ đọa vào địa ngục Vô Gián, trải bao kiếp chịu khổ, chẳng thể chữa trị. Thời gian đọa lạc vì tội Ngũ Vô Gián hết sức lâu. Do vậy, nếu đọa vào ngục Vô Gián, một ngàn vị Phật xuất thế trong Hiền Kiếp, quý vị chẳng gặp được một vị, vẫn chẳng lìa khỏi địa ngục. Một ngàn vị Phật xuất thế, quý vị cũng chẳng gặp được vị nào, cho đến trải qua vô lượng đại kiếp, chẳng phải là tiểu kiếp, mà là vô lượng đại kiếp.

Đoạn này chuyên nói về tỳ kheo phá giới, tỳ kheo tạo đại ác nghiệp, quý vị đừng nên hủy báng họ, phải nên cung kính, mà cũng chớ nên đánh đập, cho đến não hại họ. Nếu như khiến cho những vật dụng cần thiết cho cuộc sống của kẻ đó bị thiếu hụt, hễ có một thí chủ muốn cúng dường kẻ đó, quý vị bảo: “Đó là tỳ kheo phá giới, là kẻ xấu”. Hỏng bét rồi! Họ sẽ lập tức chẳng cúng dường nữa, như vậy là quý vị phạm tội. Tội ấy giống như tội của tỳ kheo phá giới!

(Kinh) Phục thứ Đại Phạm! Hoặc hữu giá tội Vô Y Hạnh pháp, hoặc hữu tánh tội Vô Y Hạnh pháp. Ư tánh tội trung, hoặc hữu căn bản Vô Y Hạnh pháp. Vân hà căn bản Vô Y Hạnh pháp? Vị nhược bật sô hành phi phạm hạnh, phạm căn bản tội . H oặc dĩ cố tư sát dị sanh nhân, phạm căn bản tội . H oặc phục thâu đạo phi Tam Bảo vật, phạm căn bản tội . H oặc đại vọng ngữ, phạm căn bản tội. Nhược hữu bật sô ư thử tứ chủng căn bản tội trung, tùy phạm nhất chủng, ư chư bật sô sở tác sự nghiệp, linh thọ chiết phục, nhất thiết cấp thí tứ phương Tăng vật, giai tất bất thính ư trung thọ dụng . N hi diệc bất hợp gia kỳ tiên, trượng, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng. Như thị danh vi ư tánh tội trung căn bản trọng tội Vô Y Hạnh pháp. Hà cố thuyết danh vi căn bản tội? Vị nhược hữu nhân phạm thử tứ pháp, thân hoại, mạng chung, đọa chư ác thú, thị chư ác thú căn bản tội cố. Thị cố thuyết danh vi căn bản tội, hà cố Vô Gián cập cận Vô Gián căn bản tội đẳng, thuyết danh cực trọng đại tội ác nghiệp Vô Y Hạnh pháp?

(經) 復次大梵 ！ 或有遮罪無依行法，或有性罪無依行法。於性罪中，或有根本無依行法。云何根本無依行法？謂若苾芻行非梵行，犯根本罪。或以故思殺異生人，犯根本罪。或復偷盜非三寶物，犯根本罪。或大妄語，犯根本罪。若有苾芻於此四種根本罪中，隨犯一種，於諸苾芻所作事業，令受折伏，一切給施四方僧物，皆悉不聽於中受用。而亦不合加其鞭杖，或閉牢獄，或復呵罵，或解肢節，或斷其命。如是名為於性罪中根本重罪無依行法。何故說名為根本罪？謂若有人犯此四法，身壞命終，墮諸惡趣，是諸惡趣，根本罪故。是故說名為根本罪，何故無間及近無間根本罪等，說名極重大罪惡業無依行法？

( Kinh: Lại này Đại Phạm! Hoặc là có Vô Y Hạnh pháp thuộc về giá tội, hoặc có Vô Y Hạnh pháp thuộc về tánh tội. Trong tánh tội, hoặc là có pháp căn bản Vô Y Hạnh. Thế nào là pháp căn bản Vô Y Hạnh? Tức là nếu bật sô làm chuyện chẳng phải là phạm hạnh, phạm căn bản tội, hoặc do cố ý giết người khác chủng loại, phạm căn bản tội. Hoặc trộm cắp vật chẳng thuộc về Tam Bảo, phạm căn bản tội. Hoặc đại vọng ngữ, phạm căn bản tội. Nếu có bật sô đối với bốn loại tội căn bản ấy, hễ phạm một loại nào, thì đối với các sự nghiệp thực hiện bởi các bật sô, hãy nên khiến cho kẻ đó bị chiết phục, hết thảy các vật bố thí cho tứ phương Tăng đều chẳng cho phép kẻ đó được thọ dụng, nhưng cũng chớ nên dùng roi, gậy đánh đập, hoặc giam trong lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi mắng, hoặc chặt chân tay, hoặc giết chết. Như thế thì gọi là Vô Y Hạnh pháp thuộc trọng tội căn bản trong tánh tội. Vì sao nói là tội căn bản? Tức là nếu có kẻ nào phạm phải bốn pháp ấy, thân hoại, mạng chung, sẽ đọa trong các đường ác, do vì đó là tội căn bản, khiến cho [kẻ phạm tội] đọa vào trong các đường ác, cho nên gọi là tội căn bản. Vì sao nói các tội Vô Gián và cận Vô Gián được gọi là Vô Y Hạnh pháp ác nghiệp đại tội cực nặng?)

Chúng ta nói tới tánh tội; trong tánh tội, có căn bản và phi căn bản. Vô Y Hạnh pháp căn bản là gì? “Nhược bật sô hành phi phạm hạnh” (Nếu bật sô làm chuyện chẳng phải là phạm hạnh): “Hành phi phạm hạnh” tức là phạm dâm giới, phạm căn bản tội. Hoặc do “cố tư sát dị sanh nhân” (cố ý giết người khác chủng loại): Nếu phạm sát giới thì là phạm căn bản tội. Hoặc là trộm cắp vật chẳng phải của Tam Bảo, đã phạm căn bản tội, tức là ăn trộm đồ vật của người khác. Nhưng tại Ấn Độ, khi đức Phật chế giới, đã có một tiêu chuẩn: “Ở Ấn Độ, nếu thứ gì đáng giá năm đồng tiền Ấn Độ thì cũng kể như đã phạm tội căn bản”, cũng tức là tội căn bản thuộc về giới trộm cắp.

Hoặc là đại vọng ngữ. Trong Phật giáo, đại vọng ngữ là “chính mình chưa chứng mà nói là đã chứng, chưa đắc mà nói là đã đắc”, đó gọi là đại vọng ngữ. Chưa đắc thánh quả, tự nói đã chứng thánh quả, lường gạt kẻ khác tín ngưỡng. Chính mình vì danh lợi mà lường gạt tín ngưỡng, chủ yếu là vì lợi. Bốn loại ấy được gọi là “dâm, giết, trộm, dối” . Vì trong pháp Thanh Văn, đặt giới dâm ra trước. Quý vị thọ Bồ Tát giới, [thứ tự] sẽ là “giết, trộm, dâm, dối”, xếp dâm vào vị trí thứ ba. Điều đó có mối liên quan: Nơi Bồ Tát, đại từ đại bi là chánh yếu, dùng tâm Bồ Đề cứu độ hết thảy chúng sanh, lẽ đâu còn có thể sát hại chúng sanh? Do vậy, tội này nặng nhất. Theo thứ tự, sát giới nặng nhất. Đối với trộm cắp, hành Bồ Tát đạo thì phải bố thí, điều đầu tiên là phải bố thí chúng sanh, dẹp khổ cho chúng sanh, lẽ nào còn có chuyện trộm cắp món gì của chúng sanh để nuôi béo chính mình? Vì thế, kẻ ấy phạm tội rất nặng. Đó gọi là bốn căn bản.

Dâm, giết, trộm, dối, trong bốn tội căn bản ấy, hễ phạm một loại, sẽ đáng bị chiết phục trong các sự nghiệp (các pháp Yết Ma) được thực hiện bởi các bật sô. Quý vị làm chuyện ấy, đã bôi đen các vị tỳ kheo thanh tịnh. “Chiết phục” ( 折伏 ) có nghĩa là bị kẻ khác khuất phục, hoặc là tự mình chịu chiết phục, cho đến nói kẻ phạm loại tội căn bản ấy thì trong các sự nghiệp do hàng tỳ kheo thực hiện, kẻ ấy sẽ bị quở phạt. Đối với hết thảy các vật do thí chủ cúng dường cho tứ phương tăng, đều chẳng cho phép kẻ đó hưởng dụng. Hết thảy phòng ốc, y phục, thậm chí những vật dụng của Tăng chúng đều chẳng thể chia cho kẻ đó, cũng có nghĩa là hủy bỏ các phước lợi mà Tăng nhân đáng được hưởng thụ. Tuy vậy, hạng người như thế “nhi diệc bất hợp gia kỳ tiên, trượng, hoặc bế lao ngục, hoặc phục ha mạ, hoặc giải chi tiết, hoặc đoạn kỳ mạng. Như thị danh vi ư tánh tội trung, căn bản trọng tội Vô Y Hạnh pháp” (cũng chẳng nên dùng roi, gậy đánh đập, hoặc giam trong lao ngục, hoặc lại quở trách, chửi bới, hoặc chặt chân tay, hoặc đoạn mạng họ. Như thế gọi là Vô Y Hạnh Pháp thuộc trọng tội căn bản trong tánh tội). Vì các pháp ấy đều là pháp Vô Y Hạnh, chẳng sanh điều thiện, chẳng sanh công đức. Như trong phần trước chúng tôi đã nói: Thực hiện những hạnh chẳng thể sanh ra công đức thì hạnh ấy được gọi là pháp Vô Y Hạnh.

Vì sao lại nói là phạm tội căn bản? Tiếp đó, [đức Phật] giải thích tội căn bản là gì? Giả sử có kẻ phạm bốn pháp ấy, thân hoại, mạng chung, đọa vào các đường ác, tùy thuộc các tình tiết khi kẻ đó phạm tội [mà sẽ đọa vào đường nào]. Nói theo giới luật, sẽ là phải nghiên cứu khi quý vị phạm giới, cái tâm có mạnh mẽ hay không. Mạnh mẽ sẽ đóng vai trò chủ chốt, mà cố ý hay vô tình cũng đóng vai trò chủ chốt [để quyết định quả báo]. Hoặc là trong khi quý vị giết người thuộc chủng loại khác, cái tâm sân hận của quý vị hết sức nặng nề, đấy là [tâm phạm tội] “mạnh mẽ”. Nếu quý vị sắp giết, lại chẳng muốn giết, tâm tình ấy chính là chẳng mạnh mẽ. Cũng có nghĩa là khi quý vị giết, cảm thấy chính mình đang phạm tội, trong tâm chính mình cũng rất khó chịu, nhưng lại không thể chẳng giết kẻ đó. Chẳng giết kẻ đó, chỉ sợ sẽ gặp nguy hại, tội ấy sẽ nhẹ hơn một chút.

Do vậy, vì sao phải học Giới? Do học mấy loại này, một đằng là nhân, cái nhân là mạnh mẽ, hay không mạnh mẽ. Một đằng khác là duyên, duyên thúc đẩy thành tựu. Tình huống của duyên rất phức tạp, đều phải phân biệt trong ấy. Khi kẻ đó phạm tội, nếu đã học pháp luật, sẽ hiểu điều này. Pháp thế gian cũng giống như thế. Đó gọi là tội căn bản, được gọi là “căn bản tội” . Nếu có kẻ phạm bốn pháp ấy, thân hoại, mạng chung, đọa vào đường ác. Có kẻ phạm phải hạnh dâm tà, sẽ đọa làm chim uyên ương, đọa vào súc sanh đạo, sẽ đọa vào bàng sanh đạo. Bàng sanh cũng là súc sanh, nhưng chẳng phải là loài phi cầm ( 飛禽, chim bay). Súc sanh bao gồm rất nhiều loại, có loài ở trong biển, hoặc sống trên mặt đất, đều có những điểm khác biệt. Vì sao gọi Vô Gián, Cận Vô Gián, và tội căn bản là đại tội ác cực nặng? Đấy là những thứ tạo nên tội nghiệp, là pháp Vô Y Hạnh.

(Kinh) Thiện nam tử! Thí như thiết đoàn, diên tích đoàn đẳng, trịch trí không trung, chung vô tạm trụ, tất tốc đọa địa . T ạo Ngũ Vô Gián, cập Cận Vô Gián tứ căn bản tội, tịnh báng chánh pháp, nghi Tam Bảo đẳng. Nhị chủng tội nhân diệc phục như thị. Nhược nhân ư thử thập nhất tội trung, tùy tạo nhất chủng, thân hoại, mạng chung, vô dư gián cách, định sanh Vô Gián đại địa ngục trung, thọ chư kịch khổ. Cố danh cực trọng đại tội ác nghiệp Vô Y Hạnh pháp. Phạm thử cực trọng đại tội ác nghiệp Vô Y Hạnh pháp Bổ Đặc Già La, ư hiện thân trung, quyết định bất năng tận chư phiền não, thượng bất năng thành chư tam ma địa, huống năng thú nhập chánh tánh ly sanh? Bỉ nhân mạng chung, định sanh địa ngục, thọ chư trọng khổ.

(經) 善男子 ！ 譬如鐵摶，鉛錫摶等，擲置空中，終無暫住，必速墮地。造五無間，及近無間四根本罪，並謗正法，疑三寶等。二種罪人亦復如是。若人於此十一罪中，隨造一種，身壞命終，無餘間隔，定生無間大地獄中，受諸劇苦。故名極重大罪惡業無依行法。犯此極重大罪惡業無依行法補特伽羅，於現身中，決定不能盡諸煩惱，尚不能成諸三摩地，況能趣入正性離生？彼人命終，定生地獄，受諸重苦。

( Kinh: Này thiện nam tử! Ví như hòn sắt, hoặc hòn chì pha thiếc v.v… quăng lên không trung, trọn chẳng thể tạm thời dừng lại, ắt nhanh chóng rơi xuống đất. Tạo tội Ngũ Vô Gián và bốn tội căn bản Cận Vô Gián, cũng như báng chánh pháp, nghi ngờ Tam Bảo v.v… Hai loại tội nhân ấy cũng giống như thế. Nếu ai trong mười một tội ấy, hễ tạo một thứ, thân hoại, mạng chung, chẳng hề xen hở, chắc chắn sanh trong đại địa ngục Vô Gián, chịu các nỗi khổ cùng cực. Vì thế gọi là pháp Vô Y Hạnh ác nghiệp đại tội cực nặng. Bổ Đặc Già La (hữu tình) phạm pháp Vô Y Hạnh ác nghiệp đại tội cực nặng ấy thì trong đời hiện tại, chắc chắn chẳng thể dứt hết các phiền não, còn chẳng thể thành tựu các tam ma địa, huống hồ có thể tiến nhập chánh tánh ly sanh? Kẻ ấy mạng chung, chắc chắn sanh vào địa ngục, chịu các nỗi khổ nặng nề).

Cầm hòn sắt hoặc hòn chì, phàm là thứ gì nặng nề, quý vị ném lên không trung, nó sẽ rơi xuống hết sức nhanh chóng, chẳng ngừng chút nào. Vật nặng, ném lên không trung, chẳng thể tạm ngừng trên không trung. Đấy là nói: Kẻ phạm vào loại tội này, hễ mạng chung, trong vòng một niệm, ngay lập tức đọa địa ngục. Người ấy chết đi, quý vị quàn lại bảy ngày cũng thế, hay ngay lập tức đem thiêu cũng thế, trọn chẳng có giá trị mảy may, chẳng ăn nhằm chi hết. Trong Phật giáo, sau khi một người đã chết, phải quàn thi thể tối thiểu ba ngày, cho đến bảy ngày. Vì sao? Thần thức của kẻ đó chưa rời thân thể, nghiệp thiện ác cũng chẳng mạnh mẽ. Nếu nghiệp thiện mạnh mẽ, trong thời gian một niệm, có thể sanh về thế giới Cực Lạc; hễ mạng chung, sẽ ra đi ngay trong một niệm. Hoặc là sanh lên trời, đi ngay trong một niệm. Nếu chẳng vậy, [tức là] thiện nghiệp cũng chẳng mạnh mẽ, ác nghiệp cũng chẳng mạnh mẽ, khi kẻ đó hướng đến chỗ thọ báo trong tương lai, cũng chẳng mạnh mẽ [sanh ngay vào đó]. Chẳng mạnh mẽ, sẽ rất chậm rãi, thần thức của kẻ đó chẳng lìa thân xác, vẫn đắm luyến thể xác, chẳng nỡ bỏ. Do thần thức chưa rời thân thể, đành phải quàn lại mấy ngày như vậy. Đợi đến khi xác định người ấy đã chết hẳn, thân đã lạnh rồi mới rời đi.

Trong kinh đã nói chuyện này rất cặn kẽ. Có những kẻ lúc ra đi, phần dưới thân thể lạnh trước, hoặc lạnh trước từ đầu. Lạnh trước từ phần đầu, phần nhiều đọa tam đồ. Từ phần dưới lạnh lên, có cơ hội sanh thiên nhiều hơn. Kiểu trắc nghiệm này dành cho kẻ bất định đối với hai loại nghiệp (thiện nghiệp lẫn ác nghiệp đều chẳng mạnh mẽ). Nhưng đối với kẻ tạo nghiệp mạnh mẽ, sẽ đọa địa ngục nhanh như tên bắn, giống như hòn sắt, hòn chì, do chúng nặng nề, ném lên không trung, sẽ rơi phịch xuống rất nhanh, trọn chẳng thể tạm dừng, ắt nhanh chóng rơi xuống đất. Nhất định sẽ rơi phịch xuống, lại còn rơi rất nhanh! Hai loại tội nhân tạo Ngũ V ô Gián và Cận Ngũ Vô Gián, cho đến bốn tội căn bản, cũng như báng chánh pháp, hoài nghi Tam Bảo, và hai loại tội nhân Cận Tứ Vô Gián, Cận Tứ Căn Bản Tội cũng sẽ giống như vậy, đọa địa ngục rất nhanh chóng!

“Ư thử thập nhất tội trung, tùy tạo nhất chủng, thân hoại, mạng chung, vô dư gián cách” (Trong mười một tội ấy, hễ tạo một loại, khi thân mạng, mạng chung, sẽ không xen hở): Năm tội Vô Gián trên đây là năm loại, được gọi là Ngũ Vô Gián. [Cộng thêm] bốn tội căn bản là bốn loại nữa, hợp thành chín loại. Còn có hai loại nữa là cận Căn Bản và cận Vô Gián; do vậy, thành mười một loại. Hễ phạm một loại nào, thân hoại, mạng chung, sẽ chẳng có xen hở! Trong khoảng mạng chung, một tí kẽ hở cũng chẳng có. “Định sanh Vô Gián đại địa ngục trung, thọ chư kịch khổ” ( C hắc chắn sanh trong đại địa ngục Vô Gián, chịu các nỗi khổ cùng cực): Loại khổ nạn này hết sức dữ dội, cho nên gọi là “cực trọng đại tội ác nghiệp” . Bổ Đặc Già La phạm phải Vô Y Hạnh pháp, phạm cực trọng đại tội ác nghiệp, trong hiện đời, loại chúng sanh ấy chắc chắn chẳng thể chấm dứt các phiền não được!

Đời này, quý vị mong trừ sạch các phiền não, chứng đắc Phật quả, sẽ chẳng thể được! Thậm chí cũng chẳng thể đắc Định. Còn chẳng thể thành tựu tam ma địa, huống hồ có thể tiến nhập chánh tánh ly sanh ư? “Ly sanh chánh tánh” là nói đến Niết Bàn. Chánh tánh ly sanh của bậc kiến đạo đã rời lìa sanh tử phiền não, đó gọi là “tiến nhập chánh tánh ly sanh, tiến nhập Niết Bàn, lìa khỏi sanh tử” . Người đó mạng chung, chắc chắn sanh vào địa ngục, không chỉ chẳng thể chứng quả, mà sanh thiên cũng chẳng thể, mà cũng chẳng thể tái sanh trong loài người. “Thọ chư chúng khổ” ( C hịu các thứ khổ): Từ địa ngục Vô Gián thoát ra, thời gian hết sức lâu dài. Dẫu lại có thể thác sanh trong nhân gian, nhưng do nghiệp lực trong quá khứ, kẻ đó sẽ trở nên mù, điếc, câm, ngọng, tứ chi tàn khuyết.

Người như thế từ trong ba ác đạo thoát ra, hoặc từ địa ngục thoát ra, đại khái là hạng người từ Ngũ Vô Gián thoát ra rất đông. Họ đầu thai vào các gia đình vẫn là kẻ ác hạnh. “Phương dĩ tụ loại, vật dĩ quần phân” (Các phương thức tụ tập thành loại, mọi vật chia thành từng nhóm). Chớ nên tạo loại tội này! Thông qua bái sám, xưng danh hiệu, Đại Bi Sám cũng được, Địa Tạng Sám cũng được. Chúng ta bái Chiêm Sát Sám, bái Thiên Phật Danh Sám đều có thể tiêu trừ loại nghiệp này. Đó gọi là pháp Đại Thừa. Quý vị niệm thánh hiệu Địa Tạng, niệm thánh hiệu Quán Thế Âm Bồ Tát, niệm mấy vị đại Bồ Tát, cho đến niệm Phật hiệu, đều có thể tiêu diệt trọng tội của quý vị. Bất quá, chẳng thể nào mong thành tựu ngay trong đời này được!

Chúng tôi lại nói ngược lại, người thành tựu trong đời hiện tại tức là trong quá khứ đã tích tập các nghiệp rất tốt lành, rất to lớn, tu đạo sắp thành, mà chưa thành tựu, cho nên trong đời này bèn hoàn thành. Ý nghĩa là như thế đó. Quý vị thấy người khác được cúng dường, quý vị phải tùy hỷ, tán thán, vì người ấy có công đức và phước báo. Tuy quý vị chẳng đạt được, nhưng do tùy hỷ, tán thán, quý vị sẽ có được một nửa, nhất định phải tùy hỷ công đức. Đại nguyện thứ năm trong mười đại nguyện vương là “tùy hỷ công đức”, tức là chúng ta gieo thiện căn, cho đến vun bồi phước. Đấy là phương pháp tốt nhất. Quý vị thấy trên đường phố, bất luận là đệ tử Tam Bảo, hay người bình phàm, tùy tiện làm chuyện tốt lành gì, thấy người ta phóng sanh, tuy quý vị chẳng bỏ tiền, nhưng tán thán, tùy hỷ đôi chút, quý vị sẽ có công đức giống như người đó. Thấy chuyện thiện, quý vị đều nên tùy hỷ. Thấy chuyện ác, nhất định phải sám hối, giúp kẻ đó hồi hướng, như thế thì chính quý vị đang hành Bồ Tát đạo. Đại nguyện thứ tư là “sám hối”, đã sám hối rồi bèn tùy hỷ. Chuyện này phải thực hiện bất cứ lúc nào. Đấy là tư lương. Chuẩn bị loại tư lương này sẽ có mối quan hệ rất lớn đối với chuyện thành đạo trong tương lai!

(Kinh) Phục thứ Đại Phạm! Nhược thiện nam tử, nhược thiện nữ nhân, dĩ tịnh tín tâm, quy y ngã pháp, hoặc thú Thanh Văn Thừa, hoặc thú Độc Giác Thừa, hoặc thú Đại Thừa, ư ngã pháp trung, tịnh tín xuất gia, thọ Cụ Túc Giới . Ư chư học xứ, thâm tâm kính trọng, ư tứ căn bản tánh tội giới trung, kiên cố dũng mãnh, tinh cần thủ hộ. Như thị chi nhân, thường vị nhất thiết nhân phi nhân đẳng, tùy trục ủng vệ, danh bất hư thọ nhân thiên cúng dường.

(經) 復次大梵 ！ 若善男子，若善女人，以淨信心，歸依我法，或趣聲聞乘，或趣獨覺乘，或趣大乘，於我法中，淨信出家，受具足戒。於諸學處，深心敬重，於四根本性罪戒中，堅固勇猛，精勤守護。如是之人，常為一切人非人等，隨逐擁衛，名不虛受人天供養。

( Kinh: Lại này Đại Phạm! Nếu thiện nam tử, hoặc thiện nữ nhân dùng tâm tịnh tín, quy y pháp của ta, hoặc tiến hướng Thanh Văn Thừa, hoặc tiến hướng Độc Giác Thừa, hoặc tiến hướng Đại Thừa, ở trong pháp của ta, tịnh tín, xuất gia, thọ Cụ Túc Giới . Đối với các học xứ, thâm tâm kính trọng, đối với giới về bốn căn bản tánh tội, kiên cố, dũng mãnh, siêng ròng gìn giữ, người như thế thường được hết thảy nhân phi nhân v.v… theo sát ủng hộ, bảo vệ, được gọi là “chẳng luống uổng tiếp nhận sự cúng dường của trời, người”).

Trong phần trước nói về kẻ làm ác, phá giới; ở đây, nói về trì giới, so sánh giữa hai đằng. Nếu có kẻ nam, người nữ, tức là những nam tử rất thiện lương, rất tốt, những nữ nhân rất tốt, có tâm tịnh tín. Chúng ta đều có tín tâm, nhưng “tịnh” thì rất khó. Nói chung là chẳng vì danh, chẳng vì lợi, mong cầu thánh đạo, chẳng phải mong sống ăn bám an nhàn, thấy hòa thượng bèn nghĩ làm hòa thượng rất dễ sống. Trong quá khứ, đã có câu thơ hâm mộ cuộc sống của hòa thượng: “Thiết giáp tướng quân dạ độ quan, triều thần thị lậu ngũ canh hàn, nhật xuất tam can T ăng vị khởi, khán lai danh lợi bất như nhàn” (Tướng quân giáp sắt đêm vượt ải, quan đi chầu sớm rét buốt xương, trời đã gần trưa, Tăng chửa dậy, xem ra danh lợi chẳng bằng nhàn). Sau khi tôi xuất gia, cảm thấy bài thơ ấy không đúng. Vì sao? “Nhật xuất tam can T ăng vị khởi” (Mặt trời mọc cao ba sào, T ăng vẫn chưa dậy). Họ thấy hòa thượng đang ngủ, trọn chẳng biết hai giờ rưỡi sáng hòa thượng đã phải thức dậy, lên chánh điện tụng niệm, uống cháo xong, quá đường xong, trở về nghỉ ngơi đôi chút. Họ trông thấy, tưởng hòa thượng vẫn chưa thức dậy. Có người ngủ một chút, có người tĩnh tọa, họ chỉ thấy khi đó. Hòa thượng hai rưỡi sáng đã thức dậy, quý vị vào chùa miếu mà xem. Chuông, trống vừa gióng, mọi người trong chùa đều thức dậy, quý vị chẳng thể trốn tránh phận sự. Dùng tâm thái như vậy để xuất gia, hâm mộ cuộc sống hòa thượng an nhàn, hoặc là trốn nợ, hoặc là lánh nạn, trà trộn làm hòa thượng. Kẻ như thế chẳng thể làm một vị hòa thượng tốt, nhưng quý vị cũng chớ nên khinh rẻ hắn, có ý nghĩa này. Đấy là có tâm tịnh tín.

Sau khi đã quy y Phật pháp, người ấy cầu tu đạo, hoặc là tu Tứ Đế, tức Khổ, Tập, Diệt, Đạo, tu mười hai nhân duyên, hoặc là tu Lục Độ vạn hạnh. Chúng ta nói tổng quát, lấy những pháp ấy làm đại diện, đó là “tam thừa nhân” . Người ấy dùng tín tâm thanh tịnh xuất gia như vậy, thọ Cụ Túc Giới. “Ư chư học xứ” ( N ơi các học xứ): “Học xứ” là giới. Đã thọ giới thì phải học, ắt cần phải thọ tỳ kheo giới rồi mới có thể học. Bồ Tát giới thì ngược lại, trước đó, phải học cho kỹ rồi mới thọ giới. Tam Quy, Ngũ Giới dễ dàng. Quý vị có thể học trước rồi mới thọ, cũng có thể là thọ rồi mới học. Đó là phương tiện thiện xảo để nhiếp dẫn (nhiếp thọ, tiếp dẫn), nhưng giới của tỳ kheo và tỳ kheo ni thì khác hẳn. Sau khi đã thọ giới, năm năm đầu của vị tỳ kheo xuất gia nhất định phải học giới luật. Học giới tinh thông rồi mới có thể học kinh, học luận. Giới luật là trước hết. Đồng thời, khi học phải trọn đủ thâm tâm, thiện tâm, và tịnh tâm. Thâm tâm bao gồm rất nhiều; ở đây nói là thâm tâm, tức là phải có cái tâm chí thành, khẩn thiết. Đại Thừa Khởi Tín Luận giảng thâm tâm phải trọn đủ hết thảy các thiện pháp, những gì đại Bồ Tát đã làm chỉ là thâm tâm, mà cũng là chí thành khẩn thiết. Như vậy thì mới có thể kiên cố, dũng mãnh, siêng ròng gìn giữ bốn giới căn bản về “giết, trộm, dâm, dối” . Thọ giới dễ dàng, giữ bốn giới căn bản rất khó. Do vậy, ắt cần phải kiên cố. “Kiên cố” có nghĩa là hết sức kiên cường, bị bất cứ thử thách nào cũng đều chẳng ngã lòng, quý vị mới có thể giữ được bốn giới căn bản. Nếu không, chẳng dễ gì giữ được! Vì có tập khí trong vô lượng kiếp quá khứ, nhưng chỉ hạn định trong giới tướng tỳ kheo, quý vị giữ vững là được rồi.

Trong giới Bồ Tát, cũng là nói đến cái tâm. Như bốn căn bản giới, tâm sân hận chẳng dấy lên, chẳng có cái tâm giết người, sẽ chẳng thể giết người được. Khi quý vị hận thù kẻ khác, cái tâm gì cũng đều nẩy sanh. Trước hết, không nói đến chuyện giết người. Quý vị thấy con gián hoặc con chuột, cắn hư thứ gì đó, hay phá hủy thức ăn của quý vị, tâm sân hận lập tức bốc lên. Quý vị muốn bắt nó chỉnh cho nó chết đứ đừ, đấy là sát tâm. Do vậy, quý vị ắt cần phải có tín ngưỡng sâu sắc; đó là ý nghĩa “kiên cố, dũng mãnh” . Bốn giới căn bản ấy, quý vị chớ nên lui sụt. Hễ lui sụt đôi chút, xong mất rồi! Tuy chẳng phạm căn bản, chẳng phạm rốt ráo, nhưng xét theo một phương diện, quý vị lại phạm mất rồi. Phải tinh tấn gìn giữ, một tí buông lung cũng không được!

“Phòng ý như thành” ( N găn ngừa tâm ý như gìn giữ thành trì): Giữ giới như ngọc như ý trắng sạch, không tỳ vết, chẳng thể có một tí sứt mẻ, làm như thế nào? Hễ phạm sai lầm, bèn lập tức sám hối. Mỗi nửa tháng bố tát chính là nêu ra những sai lầm chính mình đã phạm, khiến cho đại chúng Tăng hay biết. Quý vị đã thanh tịnh, lại hoàn nguyện. Điều này giống như y phục đã bẩn, hãy giặt giũ. Giặt xong, vẫn chẳng hoàn toàn sạch sẽ như cũ. Y phục đã rách, đem vá, vá so với giặt còn khó khăn hơn. Tuy nói là đã vá, vẫn có vết vá. Đã phá giới, tuy quý vị đã sám hối, nhưng nói chung vẫn có khuyết điểm. Do vậy, quý vị siêng ròng gìn giữ. Nếu giữ chẳng phạm như thế thì mới có thể được trời, người cúng dường. “Nhân phi nhân đẳng”, “phi nhân” là nói đến quỷ thần. Họ sẽ ủng hộ quý vị, được trời, người cúng dường.

(Kinh) Ư tam thừa trung, tùy sở hân nhạo, tốc năng thú nhập, thành biện cứu cánh. Thị cố, chân thật cầu Niết Bàn giả, ninh xả thân mạng, chung bất hủy phạm như thị tứ pháp. Sở dĩ giả hà? Chư hữu tình loại, yếu do tam nhân đắc Niết Bàn lạc: N hất giả, y chỉ Như Lai vi nhân . N hị giả, y ngã thánh giáo vi nhân . T am giả, y ngã đệ tử vi nhân. Chư hữu tình loại y thử tam nhân, tinh cần tu hành, đắc Niết Bàn lạc. Nhược nhân hủy phạm như thị tứ pháp, ngã phi bỉ sư, bỉ phi đệ tử.

(經) 於三乘中，隨所欣樂，速能趣入，成辦究竟。是故，真實求涅槃者，寧舍身命，終不毀犯如是四法。所以者何？諸有情類，要由三因得涅槃樂：一者、依止如來為因。二者、依我聖教為因。三者、依我弟子為因。諸有情類依此三因，精勤修行，得涅槃樂。若人毀犯如是四法，我非彼師，彼非弟子。

( Kinh: Trong tam thừa, tùy lòng ưa thích mà mau chóng tiến nhập, tu tập hoàn mãn, thành tựu rốt ráo. Do vậy, người chân thật cầu Niết Bàn, thà xả thân mạng, trọn chẳng hủy phạm bốn pháp như thế. Vì cớ sao vậy? Các loại hữu tình cần phải do ba cái nhân mà đạt được niềm vui Niết Bàn: Một là y chỉ Như Lai làm nhân. Hai là nương theo thánh giáo của ta làm nhân. Ba là nương cậy đệ tử của ta làm nhân. Các loài hữu tình nương theo ba cái nhân ấy, siêng ròng tu hành, đạt được niềm vui Niết Bàn. Nếu có kẻ hủy phạm bốn pháp như thế, ta chẳng phải là thầy kẻ đó, kẻ đó chẳng phải là đệ tử [của ta]).

Trong pháp tam thừa Thanh Văn, Duyên Giác, và Bồ Tát, tùy lòng quý vị ưa thích, do cái nhân trong đời trước và trợ duyên bên ngoài trong hiện thời, nhân duyên đã chín muồi [bèn học theo một pháp]. Như thế thì quý vị học pháp Tứ Đế, hoặc học pháp nhân duyên, pháp Lục Độ, chẳng phạm bốn căn bản giới. Các oai nghi tế hạnh khác nếu quý vị trót phạm, hễ sám hối liền thanh tịnh, chẳng chướng ngại quý vị tu đạo, chẳng chướng ngại quý vị thành tựu. Phạm bốn căn bản giới sẽ chướng ngại quý vị tu đạo thành tựu, khi quý vị tu đạo, sẽ chẳng có cách nào tiến nhập! Vì sao nói như vậy? Nếu tu tập đến rốt ráo, như thế thì mới cầu Niết Bàn, cầu đạo lý “bất sanh, bất tử, bất sanh, bất diệt” . Do vậy, quý vị giữ giới này, phải giữ kiên cố đến mức độ như thế nào? “Ninh xả thân mạng” ( T hà xả thân mạng)! Trong giới luật nơi kinh Phật, chẳng sát sanh tới mức độ nào? Bị trói bằng sợi cỏ. Khi gã đạo tặc bắt người ấy, chẳng có gì để trói được, bèn đem sợi thừng cột người ấy xuống cỏ. Hắn biết tỳ kheo chẳng dám động. Hễ động, cỏ sẽ bị nhổ bật lên; như thế là phá giới. Các đạo tặc Ấn Độ đối với người xuất gia tin tưởng như thế đó. Đó gọi là “thảo hệ tỳ kheo” ( 草繋比丘, tỳ kheo bị buộc vào cỏ). Nếu như vậy, vị ấy sẽ thành đạo. Đó gọi là “dũng mãnh tinh tấn” .

Chúng ta đều có phương tiện thiện xảo. Vì sao phải cột vị ấy vào cỏ? Quý vị cột vị ấy vào cây, vị ấy sẽ nghĩ cách tháo gỡ, tự bỏ chạy, có phải là như vậy hay không? Đây là nói tới chuyện trì giới kiên cố, vị ấy thà xả thân mạng, trọn chẳng phạm bốn pháp như thế, chẳng phạm bốn giới dâm, giết, trộm, dối. Vì sao phải nói như vậy? “Sở dĩ giả hà? ” ( V ì cớ sao vậy? ): Nhằm nói hết thảy các loài hữu tình phải do ba cái nhân mà đạt được niềm vui Niết Bàn. Ba cái nhân ấy, đầu tiên là y chỉ Như Lai. “Y chỉ Như Lai vi nhân” ( N ương cậy Như Lai làm cái nhân) . Mở rộng hơn một chút, sẽ là y chỉ thiện tri thức, nương cậy Phật, phải nương vào thánh giáo, phải nương vào pháp. Như Lai là nhân, thánh giáo là nhân, tức là dùng pháp làm nhân. Lại còn phải nương cậy đệ tử của ta, cũng tức là y chỉ Tăng. Đó gọi là y chỉ Tam Bảo làm nhân. Sau đó, sẽ tiếp nhận lời chỉ dạy, đấy là nói Tam Tạng kinh, luật, luận đều được bao gồm trong ấy, hoàn toàn chẳng phải chỉ chuyên nói về giới luật, mà Kinh và Luận cũng đều được gộp vào trong đó. Hết thảy loài hữu tình, hết thảy chúng sanh nương vào ba cái nhân ấy, tức là nương theo Phật, Pháp, Tăng siêng năng tu hành, sẽ có thể chứng đắc niềm vui Niết Bàn.

Những điều này tôi đã giảng ở hội quán Thanh Tuyền tại Đài Bắc bốn lần, giảng về quy y Tam Bảo, cũng là nói nương theo Tam Bảo để tu hành là đủ rồi . Nương theo “quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng”, ngày đêm trì tụng “quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng”, công đức vô lượng. Vì thế, coi điều này là cái nhân. Lại còn có trợ duyên. Đã có ba cái nhân ấy, siêng ròng tu hành, tinh tấn dũng mãnh tu hành, chẳng giải đãi. Kinh Đại Tập Thập Luân dạy cách tu bằng “trì lai khứ niệm”, tức là quán hơi thở ra vào. Đấy đều là phương pháp tu hành. Vì thế, Tam Bảo làm nhân, tức là quý vị chẳng phân biệt người nào phạm giới hay chẳng phạm giới, không quan tâm, chỉ quan tâm giữ sao cho cái tâm của chính mình tốt đẹp. Cái nhân ấy gieo trong tâm quý vị. Đức Phật dạy: Đối với hết thảy các đệ tử của ta, quý vị chẳng cần phân biệt họ. Quý vị đối xử bình đẳng với hết thảy T ăng chúng, đối với thánh tăng ta cũng thế, mà đối với phàm phu tăng, ta cũng coi như thánh tăng. Đối với thánh tăng và phàm phu tăng, chẳng khởi phân biệt. Chẳng nói “vị Tăng này tu đạo, tu hành tốt lắm. Nếu ta cúng dường vị ấy, phước báo sẽ to hơn một chút. Ông T ăng kia là hòa thượng phá giới, ta cúng dường hắn, chỉ sợ phước báo của ta bị giảm bớt”. Quý vị đừng phân biệt như thế! Nếu quý vị chẳng có cái tâm phân biệt, sẽ đều trở thành cúng dường thánh tăng. Như thế thì quý vị sẽ gieo phước báo, sẽ đạt được phước báo, đạo tu hành là như thế đó.

Nếu quý vị thấy đây là tượng đất nặn, tượng gỗ khắc, nói đó là tượng giấy, [phân biệt] tượng vẽ trên giấy, tượng bằng đất đắp, tượng bằng gỗ khắc, đương nhiên là sẽ chẳng linh. Giấy thì linh nỗi gì? Quý vị coi đó là Phật thật sự, thì sẽ linh. Đó là cái tâm của quý vị linh. Đấy chính là Phật, Pháp, Tăng Tam Bảo ở ngay trong tâm quý vị, làm cái nhân tu đạo cho quý vị. Quý vị có tịnh tín, tức là có tín tâm thanh tịnh thì mới có thể tiến nhập, mới có thể đạt tới vô phân biệt. Nếu chẳng có tín tâm thanh tịnh, làm sao có thể vô phân biệt cho được? Hai con mắt của chúng ta dùng ý thức và nhãn thức sẽ có phân biệt. Theo thói quen, còn chẳng đợi thiệt căn nếm thử, quý vị đã biết đắng, cay, chua, ngọt. Khổ qua nhất định là đắng! Phải luôn canh giữ loại đạo lý này. Đó là nói hết thảy các hữu tình phải y chỉ ba cái nhân ấy, siêng ròng tu hành, thì mới có thể đạt được niềm vui Niết Bàn. Nếu hủy phạm bốn pháp như thế, phạm phải “dâm, giết, trộm, dối”, ta chẳng thừa nhận kẻ đó là đệ tử của ta. “Ngã phi bỉ sư, bỉ phi đệ tử” ( T a chẳng phải là thầy của kẻ đó, kẻ đó chẳng phải là đệ tử), phải trục xuất ra khỏi Phật pháp!

(Kinh) Nhược nhân hủy phạm như thị tứ pháp, tắc vi vi việt ngã sở tuyên thuyết thậm thâm quảng đại vô thường, khổ, không, vô ngã, tương ứng lợi ích, an lạc nhất thiết hữu tình biệt giải thoát giáo. Nhược việt như thị biệt giải thoát giáo, tắc ư nhất thiết Tĩnh Lự, đẳng trì, giai thành manh minh, bất năng thú nhập, vị chư phiền não ác nghiệp triền phược. Ư tam thừa pháp, diệc vi phi khí, đương đọa ác thú, thọ chư trọng khổ. Nhược thiện nam tử, nhược thiện nữ nhân, ư ngã sở thuyết biệt giải thoát giáo, sở chế tứ chủng căn bản trọng tội, thanh tịnh vô phạm, ngã thị bỉ sư, bỉ thị đệ tử, tùy thuận ngã ngữ, thiện trụ ngã pháp, nhất thiết sở tác, giai đương thành mãn. Thử nhân thiện trụ Thi La Uẩn cố, danh vị thiện trụ nhất thiết thiện pháp. Hoặc danh cụ túc trụ Thanh Văn Thừa, hoặc danh cụ túc trụ Độc Giác Thừa, hoặc danh cụ túc trụ ư Đại Thừa. Sở dĩ giả hà? Nhược năng hộ trì như thị tánh tội tứ căn bản pháp, đương tri tắc vi kiến lập nhất thiết hữu lậu, vô lậu, thiện pháp thắng nhân. Thị cố, hộ trì như thị tứ pháp, danh vi nhất thiết thiện pháp căn bản.

(經) 若人毀犯如是四法，則為違越我所宣說甚深廣大，無常、苦、空、無我、相應利益、安樂一切有情別解脫教。若越如是別解脫教，則於一切靜慮，等持皆成盲冥，不能趣入，為諸煩惱惡業纏縛。於三乘法，亦為非器，當墮惡趣，受諸重苦。若善男子，若善女人，於我所說別解脫教，所制四種根本重罪，清淨無犯，我是彼師，彼是弟子，隨順我語，善住我法，一切所作，皆當成滿。此人善住尸羅蘊故，名為善住一切善法。 或名具足住聲聞乘，或名具足住獨覺乘，或名具足住於大乘。所以者何？若能護持如是性罪四根本法，當知則為建立一切有漏，無漏善 法勝因 。 是故，護持如是四法 ，名為一切善法根本。

( Kinh: Nếu kẻ nào hủy phạm bốn pháp như thế, tức là đã trái vượt giáo pháp biệt giải thoát “vô thường, khổ, không, vô ngã”, tương ứng lợi ích, an lạc hết thảy hữu tình rất sâu rộng lớn do ta đã tuyên nói. Nếu vượt giáo pháp biệt giải thoát như thế thì đối với hết thảy Tĩnh Lự, đẳng trì, đều trở thành mù tối, chẳng thể tiến nhập, bị các ác nghiệp phiền não trói buộc, mà cũng chẳng phải là căn khí thích hợp để tu pháp tam thừa, sẽ đọa trong đường ác, chịu các sự khổ nặng nề. Nếu thiện nam tử, hoặc thiện nữ nhân, đối với bốn loại căn bản trọng tội do ta chế định trong giáo pháp biệt giải thoát mà giữ thanh tịnh, chẳng trái phạm, ta là thầy người đó, người đó là đệ tử của ta, tùy thuận lời ta, khéo trụ trong pháp của ta, hết thảy việc làm sẽ đều thành tựu viên mãn. Người đó do khéo trụ trong Thi La Uẩn, cho nên gọi là khéo trụ trong hết thảy các pháp lành. Hoặc gọi là trụ trọn đủ trong Thanh Văn Thừa, trụ trọn đủ nơi Độc Giác Thừa, hoặc gọi là trụ trọn đủ trong Đại Thừa. Vì cớ sao vậy? Nếu có thể hộ trì bốn pháp căn bản thuộc về tánh tội như thế, hãy nên biết đó chính là kiến lập cái nhân thù thắng cho hết thảy thiện pháp hữu lậu và vô lậu. Vì thế, hộ trì bốn pháp như thế thì gọi là căn bản của hết thảy các thiện pháp).

Nếu kẻ nào hủy phạm bốn pháp như thế chính là trái nghịch pháp biệt giải thoát “vô thường, khổ, không, vô ngã” rộng lớn rất sâu tương ứng lợi ích, an lạc cho hết thảy hữu tình do ta đã nói. Vì đã trái nghịch, vượt qua, cho nên cũng là đã phạm. Trái vượt điều gì vậy? Chính là hết thảy các pháp do ta đã nói, nói chung là vô thường, khổ, không, vô ngã, bốn pháp ấy tương ứng với Niết Bàn. Các pháp ấy tương ứng với bất sanh, bất tử, cho đến tương ứng thành tựu đạo nghiệp. Nếu chẳng trái phạm bốn pháp ấy, tương ứng Tứ Thánh Đế Khổ, Không, Vô Thường, Vô Ngã, có thể khiến cho hết thảy chúng sanh đạt được lợi ích, cho đến khiến cho hết thảy chúng sanh có thể giải thoát.

“Biệt giải thoát”: Quý vị trì một giới, sẽ giải thoát trói buộc. “Trì một giới, sẽ giải thoát các trói buộc”, đấy chính là giải thoát. Hai trăm năm mươi giới thanh tịnh chẳng phạm, chứng quả A La Hán, phân biệt giới giải thoát như thế. Nếu trái vượt, sẽ là vi phạm.

“Tắc ư nhất thiết Tĩnh Lự, đẳng trì, giai thành manh minh” (Tức là đối với hết thảy Tĩnh Lự, đẳng trì, đều trở thành tối tăm): Đẳng Trì ( 等持 ) là trì hết thảy các pháp, bình đẳng trì “pháp nghĩa” của hết thảy các pháp. “Manh minh” ( 盲冥 ) là kẻ mù, “minh” ( 冥 ) là tối tăm. Trong khi quý vị tu Định, tu pháp, cho đến học giáo nghĩa, quý vị đều chẳng thể tiến nhập, là một bầu tối tăm. “Manh” ( 盲 ) là thứ gì cũng chẳng trông thấy. Chúng ta có mắt, chẳng phải là mù, nhưng trong chỗ tối tăm mà chẳng có ánh đèn, chẳng có ánh sáng mặt trời, chẳng có ánh sáng mặt trăng, khi chẳng có tam quang (ánh sáng đèn, ánh sáng mặt trời, ánh sáng mặt trăng), quý vị cũng là mù, cũng chẳng thấy chi hết. Do vậy, chẳng thể tiến nhập. Quý vị tiến nhập Niết Bàn bằng cách nào? Bị các ác nghiệp phiền não trói buộc.

“Ư tam thừa pháp, diệc phi pháp khí” (Đối với các pháp tam thừa, cũng chẳng phải là pháp khí): Các ác nghiệp phiền não như thế đó, các ác nghiệp đã tạo đều chẳng thuận pháp tánh, chẳng tương ứng với giải thoát. Đấy là ác nghiệp.

Hoặc là nói chúng ta có rất nhiều phiền não; đấy là vì những chuyện chúng ta đã làm toàn là sanh ra phiền não, chẳng nẩy sanh công đức. Công đức không có chỗ để nương tựa, những gì quý vị đã làm chẳng đáng trông cậy, là sanh phiền não, chẳng thể sanh ra công đức, chẳng thể sanh thiện pháp. Vì ác pháp quấn trói quý vị, suốt ngày ở trong phiền não, quý vị còn có thể tu đạo nổi ư? Cho đến quý vị tu đạo tốt hay xấu, sau khi đã tin Phật, bất luận quý vị niệm kinh hay tu Định; đây là cách tốt nhất để kiểm tra, cảm nhận phiền não của chính mình như thế nào. Quý vị thấy gì, trong tâm đều chẳng vui sướng. Sau khi quý vị đã tin Phật, quy y Tam Bảo, thọ Tam Quy, cho đến Ngũ Giới, sở dĩ quý vị chẳng đạt được lợi ích, là vì quý vị vẫn đang ở trong phiền não. Phiền não tương ứng với đường ác, tương ứng với nghiệp bất thiện, tương ứng với ác nghiệp. Chẳng phiền não là tương ứng với thiện pháp, tương ứng với thiện nghiệp.

Nếu có thể thủ hộ tốt đẹp bốn giới căn bản, đức Phật nói như thế nào, ta bèn làm như thế đó. “Tùy thuận ngã ngữ, thiện trụ ngã pháp” ( T ùy thuận lời ta, khéo trụ trong pháp của ta): Y giáo phụng hành. Đức Phật nói như thế nào, người đó liền làm như thế ấy, thường trụ trong Phật pháp. Pháp ấy là pháp gì? Phật pháp là tâm pháp của quý vị. Văn Thù Bồ Tát dạy chúng ta “thiện dụng kỳ tâm” . “Thiện dụng kỳ tâm” (Khéo dùng cái tâm) là đoạn phiền não. Bất cứ lúc nào, bất cứ chỗ nào, cũng đều vận dụng cái tâm của quý vị rất khá, dùng đến mức tuyệt diệu. Chúng ta thấy rất nhiều người khéo dùng cái ác, tự cho là chính mình có rất nhiều ưu điểm, có rất nhiều chủ ý, dường như là rất có biện pháp, nhưng ý niệm của họ là ác niệm, chẳng hữu dụng đối với điều thiện cho lắm! Những sự nghiệp kẻ ấy đã thực hiện, làm sao có thể thành tựu cho nổi?

Nếu “tùy thuận ngã ngữ, thiện trụ ngã pháp” (tùy thuận lời ta, trụ trong pháp của ta), vậy thì hết thảy những gì kẻ ấy đã làm sẽ đều “thành mãn”, tức là thành tựu viên mãn, chẳng thiếu khuyết. “Thử nhân thiện trụ Thi La Uẩn” ( N gười ấy khéo trụ trong Thi La Uẩn): Thi La ( Śīla) là Luật. Thi La có nghĩa là quý vị khéo ngừa sai, dứt ác. Dứt ác sẽ sanh ra thiện pháp. Đó là hàm nghĩa của Thi La. “Uẩn” ( 蘊 ) là ẩn tàng. Trong Thi La, ẩn tàng vô lượng thiện pháp, vô lượng công đức. Đó mới gọi là “hân thiện trụ nhất thiết thiện pháp” (vui thích khéo trụ trong hết thảy các pháp lành), “hoặc danh cụ túc trụ Thanh Văn Thừa” (hoặc gọi là trụ trọn đủ trong Thanh Văn thừa), “hoặc danh cụ túc trụ Độc Giác Thừa” (hoặc gọi là trụ trọn đủ trong Độc Giác thừa), “hoặc danh cụ túc trụ Đại Thừa” (hoặc gọi là trụ trọn đủ trong Đại Thừa). Như thế bèn trụ trong tam thừa!

Mọi người hãy ngẫm xem, bốn giới “dâm, giết, trộm, dối” này, trong quá khứ, tuy chẳng phạm nghiêm trọng như vậy, nhưng trong tâm ta không khống chế, không ngưng dứt được. Ta thấy món đồ tốt của người khác, trong tâm mong có được, mong chiếm làm của riêng, đó là phạm giới trộm cắp. Sanh khởi mong tưởng quá phận, giống như hoa có chủ, không có chủ thì không tính, trên núi không tính. Hoa “có chủ” [ở đây nói theo ý nghĩa] hoa để cúng Phật, quý vị tới đó ngửi một chút, đó là “trộm hương” . Hương dành để cúng Phật, khi mua hương, hoặc mua hoa, quý vị đừng ngửi trước. Nếu quý vị chẳng mua nó, chẳng dành để cúng Phật, quý vị chẳng có ý niệm dùng để cúng Phật thì có thể ngửi một chút.

Nếu quý vị đã xác định, ta mua hoa này để cúng Phật, hễ ngửi một chút thì là “trộm hương” . Quý vị chẳng được Phật cho phép, đã cầm lên ngửi, tức là “trộm hương”, không được rồi! Giới trộm cắp hết sức khó giữ. Ta chẳng trộm cắp thứ gì của ai đó, còn phạm giới trộm cắp ư? Rất nhiều người khi tôi bảo họ phạm giới trộm cắp, họ chẳng thừa nhận: “Tôi ăn trộm đồ của người ta ư?” Suốt một ngày, quý vị đều có cái tâm trộm cắp, nghiệp ăn trộm, cách ăn trộm, duyên ăn trộm, rất nhiều! Do vậy, pháp sư Hoằng Nhất soạn riêng một quyển sách nói về giới tướng của giới trộm cắp. Giới tướng của giới trộm cắp rất khó giữ. Nhưng đối với chúng ta mà nói, hễ dời [một vật gì đó] khỏi chỗ vốn có của nó là đã vi phạm. Giống như đóa hoa này, quý vị cầm nó ra khỏi chỗ vốn có của nó. Sau đó, ta lại hối hận, đặt nó lại chỗ cũ, đã phạm giới rồi! Vẫn phải sám hối. Chỉ cần dời khỏi chỗ vốn có của nó là đã phạm rồi! Hễ đã xong một niệm thứ nhất thì đã trở thành sự thật. Sau đó hối hận, niệm thứ hai là trì giới, cớ sao ta có thể phạm tội ấy? Đấy là phạm Ngũ Giới. Dâm, giết, trộm, dối, bốn căn bản đều trọn đủ. Chạy vội vàng đặt lại chỗ cũ, đã phạm rồi, đặt trở lại thì cũng được sám hối. Bất quá đấy là lỗi rất nhỏ yếu.

Nói thật ra, nếu chẳng phạm bốn pháp căn bản, tức là đã kiến lập cái nhân thù thắng của hết thảy thiện pháp hữu lậu và vô lậu. Trong pháp hữu lậu, đó cũng là cái nhân thù thắng. Quý vị mong đạt được phước báo nhân thiên, mong đạt được vinh hoa, phú quý, thì cũng phải nương theo bốn loại pháp này, đó cũng chính là pháp thế gian và xuất thế gian. Hữu lậu là nói đến pháp thế gian, vô lậu là chứng quả vị trong Phật pháp. Phật pháp là vô lậu, chứng đắc quả vị ấy. Đấy là cái nhân thù thắng của hết thảy thiện pháp, thù thắng nhất. Nhân là cái nhân có thể sanh khởi, tức là có thể sanh khởi hết thảy thiện pháp, là cái nhân thù thắng nhất. Vì thế, hộ trì bốn pháp như thế, được gọi là căn bản của hết thảy các thiện pháp. Do vậy, quý vị phải hộ trì bốn pháp ấy. Bốn pháp ấy là căn bản của hết thảy các thiện pháp, vì thiện pháp sẽ do bốn pháp ấy mà sanh, từ đấy mà sanh.

Chúng ta hãy xem lại, ở đây, nói đến tánh tội. Trong cuộc sống thường nhật, trong mối giao tiếp giữa người với người, mọi người hãy nghĩ xem, người chẳng phạm bốn loại tội ấy có được bao nhiêu? Mọi người đến từ Đài Bắc, hãy nhìn lại xem ở Đài Bắc có bao nhiêu người chẳng phạm bốn loại tội ấy? Rất nhiều. Giết chết oan uổng, hãm hại người khác, bịa chuyện hãm hại người khác, sợ rằng rất phổ biến. Người thật sự muốn hộ trì bốn pháp chẳng phạm, đâm ra là thiểu số, kẻ vi phạm trở thành đa số! Do vậy, kinh Đại Tập Thập Luân rất liên quan đến cuộc sống hằng ngày của chúng ta. Chúng ta phải nên tùy thời, tùy lúc quán tưởng, bốn loại này rất dễ nhớ. Khi khởi tâm động niệm, quán tưởng cũng rất dễ dàng. Giả sử chẳng thanh tịnh, chẳng có tín tâm kiên cố; trong ấy, nẩy sanh quá nhiều phiền não, ngàn đầu vạn mối, có đủ loại phương thức, đủ thứ khác nhau. Mọi người biết học giới rất khó! Lão pháp sư Hoằng Nhất sau khi đã xuất gia, bèn khuyên điểm Nam Sơn tam đại bộ, tam đại bộ là ba bộ luận. Ngài hoàn toàn chẳng phê bình, chú giải, chỉ khuyên điểm đôi chút, chấm câu, ngắt câu thôi mà đã tốn công sức khá nhiều năm. Nếu chúng ta mở ra xem, dẫu có kiến thức văn học, cũng chẳng dễ đọc hiểu. Khi Ngài (tổ Đạo Tuyên) viết thì [nguyên bản] còn chưa có chấm câu! Giới luật rất khó học, cho nên chúng ta thọ Tam Quy, Ngũ Giới, nhất định phải tuân thủ Tam Quy, Ngũ Giới. Ngũ Giới chính là bốn căn bản. Có thể giữ kỹ Ngũ Giới thì căn bản của hết thảy thiện pháp đều trọn đủ, thậm chí có thể dần dần thành Phật.

(Kinh) Như y đại địa, nhất thiết dược, cốc, hủy, mộc, tùng lâm, giai đắc sanh trưởng. Như thị y chỉ cực thiện hộ trì tứ căn bản giới, nhất thiết thiện pháp giai đắc sanh trưởng. Như y đại địa, nhất thiết chư sơn, Tiểu Luân Vi sơn, Đại Luân Vi sơn, Diệu Cao sơn vương, giai đắc an trụ. Như thị y chỉ cực thiện hộ trì tứ căn bản giới, chư Thanh Văn Thừa, cập Độc Giác Thừa, vô thượng Đại Thừa, giai đắc an trụ. Như y đại địa, cầu đắc nhất thiết thế gian mỹ vị. Như thị y chỉ cực thiện hộ trì tứ căn bản giới, cầu đắc nhất thiết Niệm, Định, Tổng Trì, an nhẫn thánh đạo, nãi chí Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ Đề.

(經) 如依大地，一切藥、谷、卉、木、叢林，皆得生長。如是依止極善護持四根本戒，一切善法皆得生長。如依大地，一切諸山、小輪圍山、大輪圍山、妙高山王，皆得安住。如是依止極善護持四根本戒，諸聲聞乘，及獨覺乘、無上大乘，皆得安住。如依大地，求得一切世間美味。如是依止極善護持四根本戒，求得一切念、定、總持、安忍聖道，乃至無上正等菩提。

( Kinh: Như nương vào đại địa, hết thảy dược thảo, ngũ cốc, cây cối, rừng rậm đều được sanh trưởng. Y chỉ hộ trì bốn giới căn bản cực thiện như thế, hết thảy thiện pháp đều được sanh trưởng. Như nương vào đại địa, hết thảy các núi, núi Tiểu Luân Vi, núi Đại Luân Vi, núi chúa Diệu Cao, đều được an trụ. Y chỉ hộ trì bốn giới căn bản cực thiện như thế, các Thanh Văn Thừa, và Độc Giác Thừa, vô thượng Đại Thừa đều được an trụ. Như nương vào đại địa, cầu đạt được hết thảy vị ngon trong thế gian. Y chỉ hộ trì bốn giới căn bản cực thiện như thế, cầu đạt được hết thảy Niệm, Định, Tổng Trì, an nhẫn thánh đạo, cho đến Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ Đề).

Bốn giới căn bản là “dâm, giết, trộm, dối” . Giới “cấm uống rượu” trong Ngũ Giới không kể vào đó. Giới “không uống rượu” được coi như rất nhỏ. Bốn giới căn bản ấy, bất luận là người quy y Tam B ảo, hay đệ tử thọ Tam Quy Ngũ Giới, hoặc đệ tử Bát Quan Trai Giới, cho đến sa di, sa di ni, thức xoa ma na nữ, tỳ kheo, tỳ kheo ni, bảy chúng đệ tử đều cùng tuân thủ. Vì sao gọi là căn bản giới? Vì giới căn bản có thể sanh ra trí huệ căn bản. Nếu phạm vào các giới ấy, chẳng thể sanh trí huệ, mà phước đức cũng đều mất đi. Nếu phá bốn căn bản giới, tất cả hết thảy các thiện pháp của quý vị đều chẳng thể an trụ.

Đức Phật nói tỷ dụ, vì có đại địa thì mới có thể sanh trưởng hết thảy các loại lương thực, các loại dược vật, các loại hoa cỏ, cho đến cây cối. Chúng ta biết: Chẳng có cây cối, chúng ta chẳng thể sanh tồn, cây cối chế tạo dưỡng khí (Oxygen, oxygène). Nếu thành thị thiếu cây cối, sẽ chẳng thể điều hòa dưỡng khí. Nếu chẳng có đại địa, hết thảy sự vật đều chẳng thể tồn tại, có ý nghĩa này. Cũng như vậy, mượn đại địa để tỷ dụ, chúng ta phải hộ trì bốn giới căn bản nhằm mục đích sanh trưởng hết thảy thiện pháp của chúng ta. Giống như đại địa, hết thảy núi non phải dựa vào đại địa để an trụ. Hết thảy các thiện pháp đều phải cậy vào hộ trì bốn giới căn bản. Nếu sau khi đã thọ Tam Quy, mà chẳng thọ Ngũ Giới, căn bản là người ấy chẳng phạm. Nếu kẻ đó phạm bốn giới căn bản này, sẽ bị quốc pháp chế tài. Phạm bốn giới căn bản này, từ cổ đến nay, pháp luật quốc gia sẽ đều chế tài. Như vậy thì kẻ đó chẳng phạm giá tội, nhưng công đức và thiện pháp mà người ấy đã đạt được sẽ chẳng thể sanh trưởng, sanh trưởng hết sức chậm chạp!

Nếu sau khi quý vị đã vào Phật môn, mong đắc Thiền Định, đắc tam muội. “Tổng trì” là tam muội, đắc đà la ni, cho đến đắc Lục Độ vạn hạnh, thậm chí thành Phật, mà nếu chẳng hộ trì bốn giới căn bản này, quý vị mong đạt được niệm thanh tịnh, đắc định thanh tịnh, đắc tam muội, sẽ đều chẳng thể được, càng chẳng mong chi thành Phật được! Giống như đại địa chẳng chọn lựa, nó là bình đẳng. Do vậy, bất luận quý vị có gì sạch sẽ, hay chẳng sạch sẽ, nó chẳng phân biệt, đều bình đẳng gìn giữ, chẳng lựa chọn, chẳng thể nói “thanh tịnh thì ta mới duy trì, không thanh tịnh ta sẽ không duy trì”. Đức Phật dùng điều này để sánh ví tỳ kheo phá giới. Nếu đã phạm bốn giới căn bản, sẽ lại như thế nào? Như trong phần trước chúng tôi đã nói, đế vương Sát đế lợi, hoặc Bà la môn, cho đến hai chúng đệ tử tại gia, hết thảy mọi người đều phải tôn kính người xuất gia, chớ nên phá hoại, chớ nên rêu rao lỗi kẻ đó!

(Kinh) Hựu như đại địa, ư tịnh, bất tịnh, giai đẳng nhậm trì. Cực thiện hộ trì tứ căn bản giới, chư thiện nam tử cập thiện nữ nhân diệc phục như thị. Ư thử pháp khí cập phi pháp khí, kỳ tâm bình đẳng, bất cơ, bất lộng, bất tự cống cao, bất suất ha cử, năng vi nhất thiết thiện pháp sanh xứ. Hựu như đại địa, nhất thiết hữu tình giai cộng thọ dụng, nhi đắc tồn hoạt. Cực thiện hộ trì tứ căn bản giới, chư thiện nam tử cập thiện nữ nhân, diệc phục như thị . Ư chư Như Lai sở thuyết chánh pháp, sanh trưởng đệ nhất hoan hỷ tịnh tín. Ư chư hữu tình vô sai biệt tưởng, dĩ Tứ Nhiếp Pháp bình đẳng nhiếp thọ, nhất thiết hữu tình giai cộng y chỉ, thọ dụng pháp lạc, nhi tự tồn hoạt ” .

(經)又如大地，於淨不淨皆等任持。極善護持四根本戒，諸善男子及善女人亦復如是。於其法器及非法器，其心平等，不譏不弄，不自貢高，不率呵舉，能為一切善法生處。又如大地，一切有情皆共受用，而得存活。極善護持四根本戒，諸善男子及善女人亦復如是。於諸如來所說正法，生長第一歡喜淨信。於諸有情無差別想，以四攝法平等攝受，一切有情皆共依止，受用法樂，而自存活 」 。

( Kinh: Lại như đại địa, đối với tịnh và bất tịnh đều bình đẳng duy trì. Các thiện nam tử và thiện nữ nhân hộ trì cực tốt đẹp bốn giới căn bản, cũng giống như vậy: Đối với pháp khí và chẳng phải pháp khí, tâm họ bình đẳng, chẳng chê bai, chẳng trào lộng, chẳng tự kiêu căng, chẳng khinh suất quở trách, cử tội, có thể làm chỗ sanh ra hết thảy các thiện pháp. Lại như đại địa, hết thảy hữu tình đều cùng thọ dụng để được sống còn. Các thiện nam tử và thiện nữ nhân hộ trì cực tốt đẹp bốn giới căn bản cũng giống như thế, đối với chánh pháp do Như Lai đã nói, sanh trưởng niềm tin thanh tịnh hoan hỷ bậc nhất, đối với các hữu tình, chẳng có ý tưởng sai khác, dùng Tứ Nhiếp Pháp để bình đẳng nhiếp thọ, hết thảy hữu tình đều cùng y chỉ, thọ dụng pháp lạc để tự sống còn ” ).

Tiếp đó, nói đến [mối quan hệ giữa] người xuất gia đối với người xuất gia, hòa thượng đối với hòa thượng. Đối với tỳ kheo phá giới, phải nên làm như thế nào? Tăng đoàn này giống như đại địa, đối với tịnh và bất tịnh, trì giới thanh tịnh, hay chẳng trì giới thanh tịnh, vẫn đối đãi bình đẳng. Thế nhưng, hộ trì giới thanh tịnh, sẽ dễ thành thánh đạo, dễ thoát ly phiền não, dễ rời lìa khổ nạn. Trong quá khứ, quý vị đã phá bốn giới căn bản, tuy trải qua vô lượng ức đời đều hứng chịu khổ não. Dẫu được lại làm người thì hoặc là tứ chi tàn khuyết, hoặc tinh thần bất bình thường, hoặc chẳng có phước đức, trí huệ. Vậy thì [những người ấy] đối với chuyện tu Định, trì tụng, cho đến chăm lo làm phước như đã nói trong phần trước, sẽ đều chẳng có! Nếu trong quá khứ đã phá căn bản giới ; hiện thời, sẽ rất khó lại được nghe pháp, chẳng biết phải trải qua vô lượng ức kiếp, rất khó gặp gỡ Tam Bảo. Vì thế, nói là hết thảy thiện nam tử, thiện nữ nhân hộ trì giới, hãy nên giống như đại địa. Có khi là pháp khí, nghe pháp bèn có thể thọ trì, cũng là vật dụng chứa đựng pháp. Có khi họ tuy nghe pháp, nhưng chẳng phải là vật dụng chứa đựng pháp, sẽ bị rò rỉ mất. Giống như cái chén hoặc cái bát đựng nước, chẳng thể có một lỗ hổng to bằng lỗ kim được. Nếu có chỗ rò rỉ, sẽ chẳng thể đựng nước được, sẽ luôn bị chảy mất. Nhưng chúng ta có thể vá đôi chút, tìm đồ để vá bát. Hiện thời, còn có một cách, dùng băng dính dán ở dưới, dán lỗ hổng lại, nó sẽ chẳng rỉ mất; nhưng vẫn là tàn khuyết! Đại địa đối với hết thảy nhiễm hay tịnh đều có thể đối đãi bình đẳng.

Do vậy, Tăng Bảo trong Tăng chúng, đối đãi những vị xuất gia, hoặc là đối với những vị tại gia thọ Ngũ Giới, cũng là thọ bốn giới căn bản, dẫu họ đã phá giới, tâm quý vị vẫn đối xử với họ bình đẳng. Chớ nên châm chọc, chớ nên cười nhạo, chớ nên đối với họ ra vẻ: “Ta trì giới thanh tịnh, ngươi là đồ phá giới”. Trong các đạo hữu chúng ta, có rất nhiều vấn đề như thế ấy. Đức Phật chuyên thẳng thừng vạch ra các vấn đề ấy, mọi người phải đặc biệt chú ý. Phải dùng cái tâm bình đẳng để đối đãi, chớ nên khinh suất trách móc họ, thậm chí tố giác họ, rêu rao lỗi lầm của họ. Như trong các đạo hữu chúng ta, tuy cùng thọ Tam Quy Ngũ Giới nơi một vị sư phụ mà vẫn chỉ trích lẫn nhau. Nếu chẳng cùng một vị sư phụ, thì càng chẳng cần phải nói nữa! Đấy đều là sai lầm.

Nếu hộ trì như thế, sẽ khiến cho hết thảy các thiện pháp có thể sanh trưởng, những người đã làm chuyện sai lầm phạm giới sẽ cầu mong sám hối. Sau khi sám hối, sẽ thanh tịnh; nhưng kẻ chẳng thể sám hối, chỉ cần kẻ đó có tâm hổ thẹn, có tâm hối lỗi, chẳng tiếp tục làm nữa, đối với hết thảy những gì đã phạm, kẻ đó biết là sai lầm. Dẫu chưa sám hối thanh tịnh, kẻ đó chẳng hề tiếp tục làm nữa. Tạo tội ác cũng như thế, mà làm lành cũng là như thế, giống như đã quen nết, đã làm quen tay, không làm, trong tâm họ rất bứt rứt! Khi tôi ở trong tù, đã hỏi một gã trộm vặt: “Vì sao ăn trộm đồ vật của người ta? Trộm xong, anh lại chẳng hưởng thụ”. Kẻ đó thưa: “Con thấy món đồ gì của người ta mà không lấy trộm, trong tâm ngứa ngáy, cũng chẳng có cách nào ngủ được, cơm cũng chẳng có cách nào nuốt nổi!” Tới khi anh ta đã lấy trộm xong, chính mình cũng chẳng dùng, lấy rồi lại quăng đi, hoặc đem cho người khác, anh ta sẽ an tâm.

Còn nữa, quý vị hỏi kẻ làm nghề đồ tể, [sẽ biết] kẻ đó chẳng làm (chẳng mổ giết súc vật), sẽ không yên bụng. Kẻ làm một loại nghiệp nào đó, loại nghiệp lực ấy khiến cho kẻ đó tiếp tục làm ác, kẻ đó chẳng thể sám hối. Biển Tăng chúng trong Phật giáo cũng giống như thế, giống như đại địa, hết thảy hữu tình trên đại địa đều cùng nhau hưởng thụ, có thể cùng chung sống. Bốn giới căn bản này khiến cho Tăng đoàn tốt đẹp, khiến cho Phật pháp hưng thịnh, có thể tồn tại lâu dài trong thế gian. Vậy thì quý vị hộ trì bốn giới căn bản, Phật pháp có thể tồn tại lâu dài trong cõi đời.

Hoan hỷ tịnh tín bậc nhất là gì? Đối với hết thảy chúng sanh, hết thảy hữu tình chẳng khởi tâm phân biệt, chẳng nghĩ là sai khác. Nhưng trong ấy lại có một vấn đề, đã là chẳng nghĩ sai biệt, [vậy thì] vì sao tỳ kheo và tỳ kheo ni xuất gia như nhau, mà giới luật của nữ chúng nghiêm ngặt như vậy? Có đến ba trăm bốn mươi tám giới; vì sao nam chúng chỉ có hai trăm năm mươi giới? Đấy chẳng phải là khác biệt! Vì sao người xuất gia thọ giới Bồ Tát nhất định phải thọ mười giới trọng, bốn mươi tám giới khinh, hàng tại gia có thể thọ sáu giới trọng, hai mươi tám giới khinh? Đấy chẳng phải là pháp khác biệt, mà là do căn cơ, có kẻ tiếp nhận được, có kẻ chẳng thể tiếp nhận! Nhưng [dù số lượng giới điều chênh lệch], đều yêu cầu quý vị phải có tín tâm thanh tịnh, đừng nên sanh ý tưởng khác biệt, pháp trong ba thừa đều bình đẳng!

Đối với căn cơ này, người ấy có thể tiếp nhận đến mức độ này, liền nói với họ Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Đối với người thuộc căn cơ khác, do trình độ bất đồng, liền nói cho kẻ ấy về bố thí, trì giới, nhẫn nhục, Thiền Định, trí huệ, nói cho kẻ ấy biết pháp Lục Độ. Đấy chẳng phải là khác biệt, mà là thật sự bình đẳng. Người ấy có thể tiếp nhận bao nhiêu, liền nói cho người ấy bấy nhiêu! Đức Phật có Tứ Nhiếp Pháp để bình đẳng nhiếp thọ, bố thí chẳng chọn lựa đối tượng. Nói kẻ đó là Phật, Bồ Tát, chúng ta sẽ cúng dường. Kẻ đó là chúng sanh khổ sở, chúng ta sẽ thí cho kẻ đó. Bố thí không nhất định là cho chút tiền, mà còn bao gồm Pháp Thí: Quý vị thuyết pháp cho kẻ đó, điều thứ nhất là bố thí. Như Ái Ngữ tức là nói với người khác những lời họ thích nghe, chẳng thốt lời hung ác, chẳng tùy tiện quở mắng người khác. Đối với bất cứ ai, cũng đều là như thế. Ngay cả đứa trẻ mới mấy tuổi, nó cũng có lòng tự trọng, quý vị cứ quen thói trách mắng. Nếu kẻ làm cha mẹ có chuyện gì chẳng như ý, thuận tay liền giáng cho con một cái tát nổ đom đóm, hoặc đánh nó mấy cái. Nó có đôi chút sai lầm liền chửi bới, quát tháo, chớ nên!

Lại còn đối với người khác bèn làm chuyện lợi ích, đó là Lợi Hành. Bất luận nơi ngôn ngữ hay hành động, hoặc nơi phương diện tài lợi, bất cứ chuyện gì có lợi cho người khác thì làm nhiều chuyện lợi tha. Đồng Sự là quý vị muốn độ kẻ khác, họ làm gì, quý vị bèn làm giống như thế, thì mới dễ dàng tiếp cận họ, khiến cho tâm họ cảm thấy thân thiết, tiếp nhận. Đức Phật chỉ dạy chúng ta dùng Tứ Nhiếp Pháp để nhiếp thọ hết thảy hữu tình. Như thế thì họ sẽ dễ dàng tiếp nhận. Vì lúc Phật pháp tồn tại trên thế gian, hết thảy hữu tình đều cùng y chỉ. Y chỉ thì họ sẽ có thể đạt được pháp hỷ, có thể đạt được sự vui sướng nơi pháp. Vậy thì “sống còn” bao gồm hai loại: Một loại là sống còn theo pháp thế gian, chẳng tranh đua với đời, cuộc sống rất ít phiền não. Một loại sống còn khác là ở trong giáo, tức là trong Phật pháp, thường xuyên hành đạo như thế, trưởng dưỡng Pháp Thân của chính mình.

Đức Phật nói đoạn này xong, tôn giả Ưu Ba Ly cảm thấy thắc mắc, hỏi đức Phật: “Đối với các ác hạnh tỳ kheo, con nên xử trí như thế nào?” Đoạn kế tiếp sẽ nói về chuyện đó.

(Kinh) Nhĩ thời, tôn giả Ưu Ba Ly văn Phật sở thuyết, tùng tòa nhi khởi, chinh lý y phục, đảnh lễ Phật túc, thiên đản nhất kiên, hữu tất trước địa, hiệp chưởng, cung kính, bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Như Phật sở thuyết, cực thiện hộ trì tứ căn bản giới, chư thiện nam tử cập thiện nữ nhân, ư kỳ pháp khí cập phi pháp khí, kỳ tâm bình đẳng, bất cơ, bất lộng, bất tự cống cao, bất suất ha cử. Nhược như thị giả, ư vị lai thế, hữu chư bật sô phá giới, ác hạnh, thật phi sa môn, tự xưng sa môn, thật phi phạm hạnh, tự xưng phạm hạnh, chư bật sô Tăng ư thị nhân đẳng, vân hà phương tiện ha cử, khu tẫn?”

(經)爾時，尊者優波離聞佛所說，從座而起，整理衣服，頂禮佛足，偏袒一肩，右膝著地，合掌恭敬白佛言： 「 世尊 ！ 如佛所說，極善護持四根本戒，諸善男子及善女人，於其法器及非法器，其心平等，不譏不弄，不自貢高，不 率 呵舉。若如是者，於未來世，有諸苾芻破戒惡行，實非沙門，自稱沙門，實非梵行，自稱梵行。諸苾芻僧，於是人等，云何方便呵舉驅擯？ 」

( Kinh: Lúc bấy giờ, tôn giả Ưu Ba Ly nghe lời đức Phật dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, chỉnh đốn y phục, đảnh lễ dưới chân đức Phật, trật một bên vai áo, gối phải đặt sát đất, chắp tay, cung kính bạch với đức Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Như đức Phật đã nói, các thiện nam tử và thiện nữ nhân hộ trì cực tốt đẹp bốn giới căn bản, đối với pháp khí và chẳng phải pháp khí, tâm họ bình đẳng, chẳng chê bai, chẳng cười nhạo, chẳng tự kiêu căng, chẳng khinh suất quở mắng, cử tội. Nếu là như vậy thì trong đời vị lai, có các bật sô phá giới, ác hạnh, thật sự chẳng phải là sa môn, tự xưng là sa môn, thật sự chẳng phải là phạm hạnh, mà tự xưng là phạm hạnh, các vị bật sô Tăng đối với những người ấy sẽ dùng cách nào để quở trách, cử tội, trục xuất?”)

Tôn giả Ưu Ba Ly ( Upāli ) là vị trì luật bậc nhất trong các đệ tử Phật. Luật Tạng được kết tập là do tôn giả Ưu Ba Ly chủ trì kết tập, Ngài hộ trì giới luật. Ngài nghe đức Phật nói, đối với hết thảy đều phải bình đẳng như thế, vẫn chẳng quở trách tỳ kheo phá giới, ác hạnh. Nếu nói như vậy, Tăng đoàn sẽ phải làm như thế nào? Ngài liền hỏi đức Phật. Phần đầu đoạn kinh văn này nói về các nghi thức khi Ngài thỉnh vấn. Ngài hỏi, chiếu theo lời đức Phật dạy, thiện nam tử, thiện nữ nhân hộ trì bốn giới căn bản, đấy là pháp khí. Nếu đối với kẻ chẳng phải là pháp khí, phá giới, [cụ thể là] phá bốn giới căn bản, phải đối xử bình đẳng với họ như thế nào? Lại còn chẳng cho phép gièm chê, trào phúng họ, chẳng được phép trêu chọc họ.

Tỳ kheo trì giới chẳng được kiêu căng, ngã mạn, chẳng thể tùy tiện quở mắng, cử tội tỳ kheo phá giới. Nếu là như vậy, trong tương lai, những kẻ phá giới, ác hạnh ấy, căn bản chẳng phải là sa môn, tự xưng sa môn, những gì kẻ đó làm đều là ô nhiễm. Kẻ đó tự nói là phạm hạnh, là thanh tịnh hạnh, [vậy thì] trong đại chúng, phải chế tài kẻ đó như thế nào?

(Kinh) Phật cáo tôn giả Ưu Ba Ly ngôn: “Ngã chung bất hứa ngoại đạo, tục nhân cử bật sô tội, ngã thượng bất hứa chư bật sô Tăng bất y ư pháp, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô, hà huống khu tẫn? Nhược bất y pháp, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô, hoặc phục khu tẫn, tiện hoạch đại tội.

(經)佛告尊者優波離言： 「 我終不許外道，俗人舉苾芻罪，我尚不許諸苾芻僧不依於法，率爾呵舉破戒苾芻，何況驅擯？若不依法，率爾呵舉破戒苾芻，或復驅擯，便獲大罪。

( Kinh: Đức Phật bảo tôn giả Ưu Ba Ly rằng: Ta trọn chẳng cho phép ngoại đạo và kẻ thế tục cử tội bật sô, ta còn chẳng cho phép các bật sô Tăng chẳng theo đúng pháp, khinh suất quở trách, cử tội phá giới bật sô, huống hồ trục xuất? Nếu chẳng theo đúng pháp mà tùy tiện quở mắng, cử tội phá giới bật sô, hoặc lại xua đuổi, sẽ mắc tội lớn).

Trong Phật pháp, “ngoại đạo” tức là chẳng thuộc vào Phật giáo. Lại còn có kẻ tại gia, tức tục nhân, cho đến quốc vương, đại thần, [đức Phật] chẳng cho phép họ cử tội người xuất gia, không cho phép họ trừng trị tà hạnh của người xuất gia. Nếu lúc cần phải quở trách, cử tội họ, phải vâng theo pháp. Vâng theo pháp gì vậy? Đức Phật đối với tỳ kheo phạm giới có bảy loại phương pháp chế tài. Bảy thứ chế tài nào vậy? Cũng là làm pháp sự. Thứ nhất là hiện tiền pháp, thứ hai là ức niệm pháp, thứ ba là bố thí pháp, thứ tư là tự nhiên chế pháp, thứ năm là nghịch tội hướng pháp, thứ sáu là đa nhân dữ pháp (nhiều người chấp thuận cho kẻ đó được phép sám hối hay không), thứ bảy là thảo phu địa pháp (cho phép người phạm tội tự bái sám, sám hối tội khiên). Phải dựa theo những điều ấy để làm pháp Yết Ma.

Kể tội tỳ kheo thì phải vâng theo pháp, cũng tức là muốn quở trách, cử tội vị tỳ kheo phá giới, phải do chư Tăng [thực hiện]. Một người không được, tối thiểu là phải có ba vị Tăng trở lên thì mới được phép cử tội tỳ kheo. Quý vị chẳng vừa ý ông ta, thấy ông ta phá giới, nội tâm sanh khởi phiền não, liền tùy tiện quở mắng, cử tội, trách móc vị tỳ kheo phá giới ấy, hoặc là đuổi ra, [hay nói trang trọng hơn là] “khu tẫn” ( 驅擯 ).

“Tiện hoạch đại tội” ( L iền mắc tội lớn). Đấy là tội của chính mình, phải chịu lấy trừng phạt. Tội ấy đương nhiên chẳng phải là Tăng Già bố tát, mà cũng chẳng phải là tội Ba La Di, mà là phạm tội chửi mắng Tăng, tội coi thường Tam Bảo, tội phá hoại Tam Bảo. Tội của quý vị rất lớn. Do vậy, sau khi nói xong, đức Phật liền bảo ngài Ưu Ba Ly…

(Kinh) Ưu Ba Ly! Nhữ kim đương tri, hữu thập phi pháp, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô, tiện hoạch đại tội, chư hữu trí giả giai bất ưng thọ. Hà đẳng vi thập? Nhất giả, bất hòa Tăng chúng, ư quốc vương tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Nhị giả, bất hòa Tăng chúng, Phạm chí chúng tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Tam giả, bất hòa Tăng chúng, tể quan chúng tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Tứ giả, bất hòa Tăng chúng, ư chư trưởng giả, cư sĩ chúng tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Ngũ giả, nữ nhân chúng tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Lục giả, nam tử chúng tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Thất giả, tịnh nhân chúng tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Bát giả, chúng đa bật sô, bật sô ni tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Cửu giả, túc oán hiềm tiền, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Thập giả, nội hoài phẫn hận, suất nhĩ ha cử phá giới bật sô. Như thị thập chủng, danh vi phi pháp suất nhĩ ha cử phá giới bật sô, tiện hoạch đại tội. Thiết y thật sự nhi ha cử giả, thượng bất ưng thọ, huống ư phi thật? Chư hữu thọ giả, diệc đắc đại tội!

(經)優波離 ！ 汝今當知，有十非法，率爾呵舉破戒苾芻，便獲大罪，諸有智者，皆不應受。何等為十？一者、不和僧眾，於國王前，率爾呵舉破戒苾芻。二者、不和僧眾，梵志眾前，率爾呵舉破戒苾芻。三者、不和僧眾，宰官眾前，率爾呵舉破戒苾芻。四者、不和僧眾，於諸長者，居士眾前，率爾呵舉破戒苾芻。五者、女人眾前，率爾呵舉破戒苾芻。六者、男子眾前，率爾呵舉破戒苾芻。七者、淨人眾前，率爾呵舉破戒苾芻。八者、眾多苾芻，苾芻尼前，率爾呵舉破戒苾芻。九者、宿怨嫌前，率爾呵舉破戒苾芻。十者、內懷忿恨，率爾呵舉破戒苾芻。如是十種，名為非法，率爾呵舉破戒苾芻，便獲大罪。設依實事而呵舉者，尚不應受，況於非實？諸有受者，亦得大罪 ！

( Kinh: Này Ưu Ba Ly! Ông nay nên biết có mười loại phi pháp khinh suất quở trách, cử tội bật sô phá giới, liền mắc tội lớn, những người có trí đều chẳng nên tiếp nhận. Những gì là mười? Một là Tăng chúng bất hòa, đối trước quốc vương, khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Hai là Tăng chúng bất hòa, đối trước các phạm chí, khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Ba là Tăng chúng bất hòa, đối trước các tể quan, khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Bốn là Tăng chúng bất hòa, đối trước các trưởng giả và cư sĩ, khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Năm là đối trước các nữ nhân, khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Sáu là đối trước các người nam, khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Bảy là đối trước các tịnh nhân, khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Tám là đối trước nhiều vị bật sô và bật sô ni, khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Chín là đối trước kẻ sẵn có oán hiềm từ trước mà khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Mười là trong lòng ôm nỗi phẫn hận mà khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới. Mười loại như thế gọi là phi pháp khinh suất quở mắng, cử tội bật sô phá giới, sẽ mắc tội lớn. Nếu dựa theo sự thật để quở mắng, cử tội, còn chẳng nên làm, huống hồ chẳng thật. Những người chấp thuận [sự kể tội ấy] cũng mắc tội lớn!)

Quý vị nay đã biết “hữu thập chủng phi pháp suất nhĩ ha cử phá giới bật sô, tiện hoạch đại tội” (có mười loại phi pháp khinh suất quở mắng, cử tội phá giới bật sô, sẽ mắc tội lớn). Hễ phù hợp với mười loại trách mắng tỳ kheo ấy, [tội] sẽ thành lập. Người có trí huệ chẳng nên làm như thế. Những gì là mười? Ta nói mười loại phi pháp, mười loại gì vậy? “Tăng chúng chẳng hòa hợp”, phải hết sức chú ý điều này! Phàm là Tăng chúng [chẳng hòa hợp], tức là ý kiến chẳng hòa hợp, hoặc quyền lợi chẳng hòa hợp. Ý kiến chẳng hòa hợp thì mọi người đều biết, quý vị có cách nhìn của quý vị, tôi có cách nhìn của tôi, tranh chấp rất nhiều! Quyền lợi bất hòa tức là phân phối các vật thuộc thường trụ, phân phối chẳng hợp lý, đương nhiên là sẽ chẳng hòa hợp.

Ở Đại Lục cũng như thế, [khi phân chia tiền tín thí cúng dường], vị Đương Gia sư, Tri Khách sư, lão hòa thượng trong chùa, họ lấy hai mươi đồng, quý vị [không giữ chức vụ] chỉ được một đồng. Thời đức Phật tại thế, như vậy là không được! Phật cũng chỉ nhận một đồng! Tôi chỉ nêu thí dụ, thật ra, thời đức Phật tại thế, chẳng có ai cúng dường tiền, đức Phật cũng chẳng nhận tiền. Ngài cấm tỳ kheo cầm vàng, bạc. Cúng dường y phục, tăng y, muốn cúng dường y thì mỗi vị một bộ. Sau khi tôn giả Ca Lưu Đ à Di ( Kālodayin) mất đi, tài sản Ngài sở hữu trị giá sáu mươi vạn.

Sáu mươi vạn thuở đó, chẳng biết là bao nhiêu tiền. Thuở đức Phật tại thế, tôn giả Ca Lưu Đà Di thị hiện tham lam, cố ý làm ra dáng vẻ đó. Ngài đã chứng quả A La Hán, đạt được vô ngã. Vì sao Ngài còn phải làm như thế? Thị hiện, như thế thì [đức Phật] mới thuận tiện chế giới! Tôi nêu lên thí dụ ấy.

Do đó, có mười loại không được phép quở trách tỳ kheo phá giới như vậy. Điều kiện thứ nhất là “Tăng chẳng hòa hợp”, quý vị chẳng thể làm Phật sự, vốn là chẳng hòa hợp. Hoặc là ở trước mặt quốc vương, “suất nhĩ ha cử phá giới bật sô” (khinh suất quở trách, cử tội tỳ kheo phá giới). Quốc vương đến chùa miếu, đương nhiên là vị tỳ kheo phá giới chẳng thể tiếp nhận [bị quở trách, cử tội], ông ta cũng coi thường quốc vương. Tỳ kheo phá giới rất kiêu ngạo, ngay cả giới còn chẳng thọ, ông ta còn sợ gì chứ? Hai là Tăng chúng chẳng hòa hợp, ở chỗ phạm chí tu hành hạnh thanh tịnh, [ “phạm chí” tại Ấn Độ] giống như bậc trưởng giả hoặc học giả trong Nho giáo tại Trung Hoa. Ở ngay trước mặt họ, chẳng thể trách lỗi của tỳ kheo. Ba là Tăng chúng chẳng hòa hợp, đối trước quan trên, quan chức địa phương, hoặc quan viên cao cấp, quý vị chẳng thể trách lỗi của tỳ kheo, trách cứ ông ta sai trái chi đó. Chuyện này chớ nên! Bốn là Tăng chúng chẳng hòa hợp, đối trước các vị trưởng lão, trưởng giả, cư sĩ, đối trước các vị trưởng giả và cư sĩ thuộc tại gia tục nhân, chẳng thể dễ dãi trách lỗi tỳ kheo phá giới. Năm là đối trước nữ nhân, chớ nên trách lỗi tỳ kheo phá giới. Sáu là đối trước những nam tử tục gia, chớ nên khinh suất trách lỗi tỳ kheo. Bảy là đối trước các vị tịnh nhân, đừng khinh suất trách lỗi tỳ kheo. Các tịnh nhân ấy sống trong chùa miếu, chẳng phải là người xuất gia. Như chúng ta có người tới làm công việc đôi chút, hoặc làm công quả thì gọi là “tịnh nhân” . Nhưng do họ ở trong chùa lâu ngày, chớ nên ở trước mặt bọn họ mà trách lỗi tỳ kheo. Thứ tám là đối trước đông đảo bật sô và bật sô ni, mọi người đang hội họp đông đảo, [tức là] đối trước rất nhiều tỳ kheo và tỳ kheo ni, chớ nên trách lỗi tỳ kheo, sợ rằng tỳ kheo [đang được nói ở đây] là tỳ kheo phá giới! Chín là do đối trước kẻ sẵn có hiềm oán từ trước, vị tỳ kheo ấy có hiềm oán với những kẻ khác, quý vị chớ nên đối trước người có hiềm oán với ông ta, bèn quở mắng, trách tội của ông ta, chớ nên! Thứ mười là trong tâm ôm nỗi niềm phẫn hận, trong tâm đã dấy lên oán hận, quý vị liền trách lỗi tỳ kheo, chớ nên! Tuy kẻ đó phá giới, quý vị chẳng thể khinh suất. Chưa thông qua phương cách đúng pháp để chỉ lỗi của ông ta, quý vị sẽ chẳng thể quở trách, cử tội của tỳ kheo được!

“Như thị thập chủng, danh vi phi pháp suất nhĩ ha cử phá giới bật sô” ( M ười loại như thế được gọi là phi pháp khinh suất quở mắng và cử tội của hàng tỳ kheo phá giới): Ở đây có một vấn đề, mọi người hãy suy ngẫm đôi chút: Tỳ kheo đã phá giới mà đức Phật còn che chở họ như vậy để làm gì? Vì sao không cho phép người khác quở trách họ? Còn chẳng chấp thuận cho kẻ khác kể tội họ? Quá khứ hết thảy chư Phật đều như thế! Tuy các tỳ kheo ấy đã phá giới, nhưng chủng tử thanh tịnh hãy còn sót lại, khi kẻ đó có một niệm thọ giới, trong một niệm ấy, cho đến trong quá trình kẻ đó xuất gia, trong tương lai, sẽ nhất định có thể thành Phật. Do vì lẽ ấy, chúng ta liên tưởng hết thảy chúng sanh được nghe Phật pháp, các Bổ Đặc Già La có thể thân cận Phật pháp, sẽ nhất định có thể thành Phật. Thành Phật vào lúc nào? Không nhất định, thời gian sẽ rất dài! Họ đã gieo chủng tử, nhất định sẽ sanh rễ, nẩy mầm, tăng trưởng, nhất định có thể thành Phật.

“Thiết y thật sự nhi ha cử giả, thượng bất ưng thọ, huống ư phi thật” ( N ếu dựa theo sự thật để quở trách, cử tội, còn chẳng nên tiếp nhận, huống hồ chẳng thật): Kẻ đó phạm sai lầm; phạm giới là sự thật, cũng là tình huống thật sự. Phải nên [thực hiện] trong Tăng chúng, nương theo pháp của Tăng Già để cử tội người ấy. Có hai mươi vị tăng nhân, mười tăng nhân, hoặc [tối thiểu] là ba vị tăng nhân, nương theo pháp Yết Ma như vậy để cử tội người đó. Trong phần kinh văn kế tiếp, sẽ nêu thí dụ. Nếu chẳng làm như vậy, sẽ là phi pháp. Huống hồ chuyện [phạm giới] ấy, quý vị nghe thấy, có phải là sự thật hay không, vẫn cần phải khảo sát. Chứ nếu [chỉ nghe nói] như vậy mà đã cử tội thì chẳng được! Phàm là vị tỳ kheo quở trách, cử tội kiểu đó, cũng mắc tội lớn. “Chư hữu thọ giả nhi y sự thật ha cử tha, thượng bất ưng thọ, hà huống bất y sự thật” (Các vị tiếp nhận [lời than phiền], nếu dựa theo sự thật để quở trách, cử tội, còn chẳng nên tiếp nhận [ngay lập tức trước khi điều tra rõ], huống hồ [vội vàng quở trách, cử tội dựa theo những lời tố cáo] chẳng dựa trên sự thật). Chữ Thọ ( 受 ) này nói về điều gì? Có người tố giác, đến lúc đại chúng Tăng tác pháp, chẳng nên tiếp nhận ngay [lời tố cáo ấy để quở trách, cử tội người bị tố giác], trước hết, phải nên điều tra. Điều tra rõ ràng rồi mới chấp nhận [cử tội]. Nếu là sự thật cũng phải thận trọng, bởi [cử tội không thận trọng như vậy] rất dễ phá hoại Tăng đoàn.

Như tỳ kheo Đại Thiên (Mahadeva) tại Ấn Độ bị quở trách, cử tội, đã đơn độc chia thành một chúng riêng, gồm năm trăm người, lập riêng pháp của ông ta, tức là có thêm pháp của Đại Thiên, [thường gọi là] “Đại Thiên ngũ pháp” . Đấy là đối với danh tướng của giới luật, vì ý kiến chẳng hợp nhau mà [Tăng đoàn] phân liệt. Sau khi đức Phật nhập Niết Bàn, kết tập giới luật, bèn chia thành hai mươi nhóm, tức là lúc ấy chia thành hai mươi bộ phái. Đó là vì ý kiến bất đồng. Quý vị tán thành vị tỳ kheo này phá giới, muốn tác pháp Yết Ma, tôi không tán thành. Nhóm quý vị tán thành thì quý vị tác pháp, bọn tôi không tán thành, tôi bèn tách ra thành nhóm riêng. Lúc đó, chia thành hai mươi bộ phái. Chuyện này phải học giới Luật mới biết. Đây là chuyên nói về tỳ kheo hòa hợp chúng. Đối với vấn đề này, đức Phật hết sức thận trọng, đã nói hết sức nhiều.

(Kinh) Phục hữu thập chủng phi pháp ha cử phá giới bật sô, tiện hoạch đại tội, chư hữu trí giả diệc bất ưng thọ. Hà đẳng vi thập? Nhất giả, chư dư ngoại đạo ha cử bật sô. Nhị giả, bất trì cấm giới tại gia bạch y ha cử bật sô. Tam giả, tạo Vô Gián tội ha cử bật sô. Tứ giả, phỉ báng chánh pháp ha cử bật sô. Ngũ giả, hủy tử hiền thánh ha cử bật sô. Lục giả, si cuồng tâm loạn ha cử bật sô. Thất giả, thống não sở triền ha cử bật sô. Bát giả, tứ phương Tăng tịnh nhân ha cử bật sô. Cửu giả, thủ viên lâm nhân ha cử bật sô. Thập giả, bị phạt bật sô ha cử bật sô. Như thị thập chủng phi pháp ha cử phá giới bật sô, tiện hoạch đại tội. Thiết y thật sự nhi ha cử giả, diệc bất ưng thọ, huống ư phi thật! Chư hữu thọ giả, diệc đắc đại tội.

(經)復有十種非法呵舉破戒苾芻，便獲大罪，諸有智者亦不應受。何等為十？一者、諸餘外道呵舉苾芻。二者、不持禁戒在家白衣呵舉苾芻。三者、造無間罪呵舉苾芻。四者、誹謗正法呵舉苾芻。五者、毀呰賢聖呵舉苾芻。六者、癡狂心亂呵舉苾芻。七者、痛惱所纏呵舉苾芻。八者、四方僧淨人呵舉苾芻。九者、守園林人呵舉苾芻。十者、被罰苾芻呵舉苾芻。如是十種非法呵舉破戒苾芻，便獲大罪。設依實事而呵舉者，亦不應受，況於非實 ！ 諸有受者，亦得大罪。

( Kinh: Lại có mười loại phi pháp quở trách, cử tội phá giới bật sô, sẽ mắc tội lớn, những người có trí cũng chẳng nên làm theo. Những gì là mười? Một là các ngoại đạo khác quở trách, cử tội bật sô. Hai là tại gia bạch y chẳng trì giới cấm mà quở trách, cử tội bật sô. Ba là kẻ tạo tội Vô Gián quở trách, cử tội bật sô. Bốn là kẻ phỉ báng chánh pháp quở trách, cử tội bật sô. Năm là kẻ hủy báng, chê bai hiền thánh quở trách, cử tội bật sô. Sáu là kẻ si cuồng, loạn tâm quở trách, cử tội bật sô. Bảy là kẻ bị đau đớn, khổ não trói buộc mà quở trách, cử tội bật sô. Tám là tịnh nhân của tứ phương Tăng quở trách, cử tội bật sô. Chín là kẻ trông coi vườn, rừng quở trách, cử tội bật sô. Mười là bật sô bị phạt lại quở trách, cử tội bật sô. Mười thứ quở trách, cử tội phá giới bật sô phi pháp như thế, sẽ chuốc lấy tội lớn. Nếu dựa theo sự thật mà quở trách, cử tội thì cũng chẳng nên tiếp nhận, huống hồ chẳng thật! Những ai tiếp nhận thì cũng mắc tội lớn).

Chớ nên tiếp nhận, chớ nên lãnh nạp vấn đề loại này. Những gì là mười? Chớ nên [cho phép] các ngoại đạo quở trách, cử tội tỳ kheo. Bạch y tại gia chẳng trì giới cấm quở trách, cử tội tỳ kheo, “cấm giới ” ( 禁戒 ) [được nói ở đây] là giới cấm tại gia. Quý vị thọ Ngũ Giới hoặc Bát Quan Trai Giới. Đức Phật cấm chỉ, nói theo Luật, hàng bạch y tại gia chẳng thể quở trách, cử tội tỳ kheo. Ba là kẻ tạo tội Vô Gián quở trách, cử tội bật sô. Quý vị đã tạo tội Vô Gián, càng chẳng thể quở trách, cử tội tỳ kheo. Dẫu quý vị đã sám hối, vẫn chẳng thể quở trách, cử tội tỳ kheo. Bốn là kẻ phỉ báng chánh pháp, chẳng thể quở trách, cử tội tỳ kheo. Năm là người hủy báng, gièm chê hiền thánh mà quở trách, cử tội bật sô. Hạng người này cũng chẳng thể quở trách, cử tội tỳ kheo.

Do vậy, bạch y tại gia quở trách, cử tội tỳ kheo thanh tịnh, quý vị đã phạm tội, tạo tội Vô Gián. Đối với tỳ kheo phá giới, quý vị cũng chẳng thể quở trách, cử tội người đó. Trước hết, quý vị hãy kiểm tra chính mình thanh tịnh hay không thanh tịnh. Trong phần trên là hòa hợp Tăng chúng. Nếu Tăng chúng chẳng hòa hợp, sẽ chẳng thể cử tội của tỳ kheo.

“Lục giả, si cuồng tâm loạn ha cử bật sô” (Sáu là kẻ si cuồng, tâm loạn quở trách, cử tội bật sô): Nội tâm của quý vị bất bình thường, lời nói chẳng đáng tin. Ngay cả quở trách, cử tội cũng chẳng thể tin tưởng được, [nếu để cho kẻ như vậy tùy tiện cử tội] thì [người cho phép] cũng phạm tội lớn. Kẻ đó tinh thần phân liệt, chớ nên [cho phép kẻ đó quở trách, cử tội]. “Thất giả, thống não sở triền ha cử bật sô” (Bảy là kẻ bị đau khổ trói buộc quở trách, cử tội tỳ kheo): Bản thân kẻ đó bị phiền não trói buộc, lại tìm tòi khuyết điểm của tỳ kheo để quở trách, cử tội! “Bát giả, tứ phương Tăng tịnh nhân ha cử bật sô” (Tám là tịnh nhân của tứ phương Tăng quở trách, cử tội bật sô): “Tứ phương Tăng tịnh nhân” là tịnh nhân ở chung với Tăng Già. Chữ “tịnh nhân” chuyên chỉ người tại gia, trọn chẳng phải là hàng xuất gia. Họ ở trong chùa làm lụng, cũng là tịnh nhân của Tăng Già. Thứ chín là kẻ trông nom vườn, rừng. Trông nom vườn rừng của Tăng Già, cũng là người thủ hộ tài sản của tăng nhân. Họ chẳng thể quở trách, cử tội tỳ kheo. “Thập giả, bị phạt bật sô ha cử bật sô” (Mười là bật sô bị phạt mà quở trách, cử tội bật sô): Chính quý vị là kẻ bị xử phạt, chẳng có quyền lực gì để quở trách, cử tội tỳ kheo.

Mười loại như trên, “như thị thập chủng phi pháp ha cử phá giới bật sô, tiện hoạch đại tội. Thiết y thật sự nhi ha cử giả, diệc bất ưng thọ” ( M ười loại quở trách, cử tội phi pháp như thế sẽ mắc đại tội. Nếu họ nương theo sự thật để quở trách, cử tội, cũng chớ nên tiếp nhận): Tăng đoàn chớ nên tiếp nhận, những hạng người trên đây dẫu nói sự thật còn chẳng nên tiếp nhận, bởi [những lời cáo buộc của họ] là “phi pháp” . Huống hồ, họ chẳng nói sự thật! Nếu ai tiếp nhận [những lời cáo buộc ấy] rồi quở trách tỳ kheo, sẽ mắc tội lớn. Nói như vậy, tỳ kheo phá giới có thể ở chung với Tăng chúng hay không?

(Kinh) Phục thứ Ưu Ba Ly! Nhược hữu bật sô, hủy phạm cấm giới, dữ Tăng cộng trụ. Ư Tăng chúng trung hữu dư bật sô, quỹ tắc sở hành giai tất cụ túc, nhất thiết ngũ đức vô bất viên mãn, ưng tùng tòa khởi, chỉnh lý y phục, cung kính đảnh lễ bật sô Tăng túc, tiện chí phá giới ác bật sô tiền, cầu thính cử tội, tác như thị ngôn: “Trưởng lão ức niệm! Ngã kim dục cử trưởng lão sở phạm, dĩ thật, phi hư vọng, ưng thời, bất phi thời, nhuyễn ngữ, phi thô quánh, từ tâm, bất sân khuể, lợi ích, phi tổn giảm, vị linh Như Lai pháp nhãn, pháp đăng cửu xí thịnh cố. Trưởng lão thính giả, ngã đương như pháp cử trưởng lão tội”. Bỉ nhược thính giả, tiện ưng như pháp, như thật cử chi. Bỉ nhược bất thính, phục ưng đảnh lễ Thượng Tọa Tăng túc, cung kính bạch ngôn: “Như thị bật sô phạm như thị sự, ngã y ngũ pháp, như thật cử chi”. Thời, Tăng chúng trung Thượng Tọa bật sô, ưng thẩm quán sát năng cử, sở cử, cập sở phạm sự hư, thật, khinh, trọng, y Tỳ Nại Da, cập Tố Đát Lãm, phương tiện kiểm vấn, ủy dụ, ha trách, dĩ thất chủng pháp, như ưng diệt trừ. Nhược phạm trọng tội, ưng trọng trị phạt. Nhược phạm trung tội, ưng trung trị phạt. Nhược phạm khinh tội, ưng khinh trị phạt, linh kỳ tàm quý, sám hối sở phạm ” .

(經)復次優波離 ！ 若有苾芻，毀犯禁戒，與僧共住。於眾僧中有餘苾芻，軌則所行皆悉具足，一切五德無不圓滿，應從座起，整理衣服，恭敬頂禮苾芻僧足，便至破戒惡苾芻前，求聽舉罪，作如是言： 「 長老憶念！我今欲舉長老所犯，以實非虛妄，應時不非時，軟語非粗獷，慈心不瞋恚，利益非損減，為令如來法眼，法燈久熾盛故。長老聽者，我當如法舉長老罪。 」 彼若聽者，便應如法，如實舉之。彼若不聽，復應頂禮上座僧足，恭敬白言： 「 如是苾芻犯如是事，我依五法，如實舉之。 」 時，僧眾中上座苾芻，應審觀察能舉所舉，及所犯事虛實輕重，依毗奈耶，及素怛纜，方便檢問，慰喻呵責，以七種法，如應滅除。若犯重罪，應重治罰。若犯中罪，應中治罰。若犯輕罪，應輕治罰，令其慚愧，懺悔所犯 」 。

( Kinh: Lại này Ưu Ba Ly! Nếu có bật sô hủy phạm cấm giới ở chung với Tăng chúng. Trong Tăng chúng, có bật sô khác hành theo khuôn phép thảy đều trọn đủ, hết thảy năm đức không gì chẳng viên mãn, hãy nên từ chỗ ngồi đứng dậy, chỉnh đốn y phục, cung kính đảnh lễ dưới chân bật sô Tăng, đến trước phá giới ác bật sô, xin người ấy hãy nghe cử tội, nói như thế này: ‘ Trưởng lão nghĩ nhớ! Tôi nay muốn nêu ra các chuyện trưởng lão đã phạm, nêu sự thật, chẳng hư vọng, đúng lúc, chẳng sai thời, nói mềm mỏng, chẳng thô lỗ, cộc cằn, từ tâm, chẳng sân khuể, lợi ích, chẳng tổn giảm, vì khiến cho mắt pháp và đèn pháp của Như Lai rực rỡ lâu dài. Trưởng lão chịu nghe, tôi sẽ đúng như pháp mà nêu ra tội của trưởng lão ’ . Nếu kẻ đó chịu nghe, sẽ đúng như pháp, đúng sự thật mà nêu ra. Nếu kẻ đó chẳng nghe, hãy nên đảnh lễ dưới chân vị tăng Thượng Tọa, cung kính bạch rằng: ‘ Bật sô như vậy phạm chuyện như thế này, con sẽ theo đúng năm pháp, đúng sự thật mà nêu ra ’ . Khi đó, vị bật sô Thượng Tọa trong Tăng chúng hãy nên suy xét, quan sát người cử tội và kẻ bị cử tội, cũng như các chuyện đã phạm là giả, thật, nhẹ, nặng, dựa theo Tỳ Nại Da và Tố Đát Lãm (Kinh Tạng) để phương tiện xét hỏi, kiểm chứng, an ủi, khuyên dụ, quở trách, dùng bảy loại pháp để theo đúng lẽ diệt trừ. Nếu phạm trọng tội, hãy nên trừng phạt nặng. Nếu phạm tội bậc trung, hãy nên trừng phạt bậc trung. Nếu phạm tội nhẹ, hãy nên trừng phạt tội nhẹ, khiến cho người ấy hổ thẹn, sám hối các điều đã phạm).

Kẻ đó hủy phạm giới cấm, tức là đã vi phạm những điều đức Phật cấm đoán, nhưng vẫn ở trong Tăng đoàn, ở chung với đại chúng Tăng. Như vậy thì vị tỳ kheo khác là người vâng giữ quy củ, chẳng phạm giới, thanh tịnh, hành trì giới thanh tịnh thảy đều trọn đủ, hết thảy năm đức không gì chẳng viên mãn. E rằng năm đức ấy chẳng giống ngũ đức thường nói. Ngũ đức là trong ngày kết hạ an cư, có thể “tự tứ cử tội” . “Tự tứ cử tội” là như thế nào? “Tự tứ” ( 自諮 ) có nghĩa là “tùy ý”. “Tự tứ” là tùy theo ý của quý vị, mà cũng thuận theo ý kiến của người khác, nên gọi là Tự Tứ. Hãy nên hiểu chữ Tứ ( 諮 ) có nghĩa là Ý; [tự tứ] là tùy thuận ý của quý vị, mà cũng tùy thuận ý của người khác. Như thế thì sẽ nêu bày sai lầm của nhau. Cũng tức là kết hạ an cư từ Rằm tháng Tư đến Rằm tháng Bảy, khi an cư viên mãn, bèn sám hối tội đã phạm trong quá khứ. Đó là nói đến đời này, trong một khoảng thời gian ngắn ngủi. Một năm mới kết hạ an cư một lần. Trong một năm ấy, quý vị có làm chuyện sai trái nào hay chăng? Đối trước đại chúng, bản thân quý vị có thể tự nêu bày, mà người khác cũng có thể vạch lỗi quý vị. Trong ấy bao gồm “thấy, nghe, nghi”. Ngay cả hoài nghi cũng đều có thể nói ra, nhưng chẳng thành sự thật, thì sẽ chẳng thể sám tội!

Một vị tỳ kheo có tâm sân hận, nói vị tỳ kheo khác phạm bất tịnh hạnh, nhưng trên thực tế, ông ta kể tội gì vậy? Do vị đó thấy dê đực và dê cái đang làm chuyện bất tịnh, [vị tỳ kheo mang tâm sân hận] bèn nói vị tỳ kheo kia cũng hành bất tịnh hạnh. Chuyện kiểu này cũng tính là sự thật ư? Đó gọi là “sở kiến phi thật, sở cử diệc phi thật” (điều trông thấy chẳng thật, điều được nêu ra cũng chẳng thật). Đó gọi là “hoài nghi”, tội này không tính! Tuy đối trước các vị tỳ kheo khác công khai sám hối, nhưng phải xét xem tội ác lớn hay nhỏ. Tội lớn thì ba tỳ kheo, lớn hơn nữa thì mười vị tỳ kheo. Sám hối thanh tịnh xong, lại khéo tu hành. Đó là Tự Tứ. Tự Tứ có năm đức: Tự mình nói ra, đối với chính mình chẳng trở ngại, chẳng thẹn, chẳng hổ, chẳng nghi. “Tự tứ bất tự tứ tri chi” [nghĩa là] tôi tự nghĩ tôi có tội ấy, có phải là thật sự phạm tội hay không? Chính tôi vẫn chẳng thể biết, tôi nói ra để mọi người chứng thực cho tôi một phen. Mọi người nói: “Thầy không phạm tội ấy” thì quý vị sẽ không phạm. Nếu nói quý vị phạm tội, quý vị liền sám hối. Đó gọi là “tự ngũ đức” (năm đức của chính mình).

Thứ hai là “cử tội ngũ đức” (năm đức khi kể tội), còn gọi là Tha Ngũ Đức. “Tri thời” ( B iết thời): Quý vị phải biết lúc nào thì mới có thể cử tội của tỳ kheo. Biết lúc nào cũng chính là lúc tự tứ trước đại chúng Tăng để sám hối. Đó là đúng thời. Thông thường, đại chúng Tăng tụ hội, trước hết, quý vị bước ra xin phép. Nếu kẻ đó (kẻ bị cử tội) chấp nhận, [tức là] “quý vị cứ nêu tội”. Người ấy đã chấp nhận, quý vị mới có thể cử tội. Nếu là chân thật, có lợi ích cho kẻ đó, có lợi cho chính mình, có lợi cho Tăng đoàn, phải nhu hòa, thiện thuận, lại còn phải có tâm từ bi. Đó là Ngũ Đức, được gọi chung là Tự Tha Ngũ Đức. Trọn đủ ngũ đức như vậy, năm đức của chính mình và người khác đều viên mãn. Một vị tỳ kheo như vậy từ chỗ ngồi đứng lên, chỉnh đốn y phục gọn ghẽ, “cung kính đảnh lễ bật sô Tăng túc” (cung kính đảnh lễ dưới chân đại chúng bật sô Tăng), lễ đại chúng. Tiếp đó, vị ấy lại đối trước vị bật sô phá giới, thưa: “Tôi sẽ cử tội thầy, thầy có cho phép hay không?” “Tác thị ngôn” ( N ói như thế này): Nói với người ấy như thế nào? Nói “trưởng lão ức niệm”: Thầy hãy suy nghĩ, tư duy, nhớ lại đôi chút, nay tôi muốn nói tội thầy đã phạm.