Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 18/31

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận

Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh Giảng Ký Quyển 1, 2

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

(Kinh) Thiện nam tử! Bồ Tát Ma Ha Tát vị đoạn vô lượng, vô số chúng sanh sanh tử lưu chuyển, vị tha thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác đản vị tự đoạn sanh tử lưu chuyển, vị tha thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vị linh vô lượng, vô số chúng sanh độ tứ bộc lưu, vị tha thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác đản vị linh kỷ độ tứ bộc lưu, vị tha thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vị trừ vô lượng, vô số chúng sanh chư phiền não bệnh, vị tha thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác đản vị tự trừ chư phiền não bệnh, vị tha thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vị đoạn chúng sanh chư Uẩn phiền não tập khí tương tục linh tận vô dư, vị tha thuyết pháp . Thanh Văn, Độc Giác đản vị tự đoạn chư Uẩn phiền não tập khí tương tục hữu dư bất tận, vị tha thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vị thành đại bi đẳng lưu quả cố, đại bi vi nhân, vị tha thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác bất vị đại bi đẳng lưu quả cố, vô đại bi nhân, vị tha thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát ư chư chúng sanh hữu sở cố niệm, nhi vị thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác ư chư chúng sanh vô sở cố niệm, nhi vị thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vị tức nhất thiết tha chúng sanh khổ, vị tha thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác đản vị tự tức kỷ sở hữu khổ, vị tha thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vị mãn nhất thiết chúng sanh pháp vị, vị tha thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác đản vị tự mãn kỷ thân pháp vị, vị tha thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vị chư chúng sanh đắc thắng pháp minh, vị tha thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác đản vị tự kỷ đắc thắng pháp minh, vị tha thuyết pháp.

(經)善男子 ! 菩薩摩訶薩,為斷無量無數眾生生死流轉,為他說法。聲聞、獨覺,但為自斷生死流轉,為他說法。菩薩摩訶薩,為令無量無數眾生渡四瀑流,為他說法。聲聞、獨覺,但為令己渡四瀑流,為他說法。菩薩摩訶薩,為除無量無數眾生諸煩惱病,為他說法。聲聞、獨覺,但為自除諸煩惱病,為他說法。菩薩摩訶薩,為斷眾生諸蘊煩惱,習氣相續令盡無餘,為他說法。聲聞、獨覺,但為自斷諸蘊煩惱,習氣相續有餘不盡,為他說法。菩薩摩訶薩,為成大悲等流果故,大悲為因,為他說法。聲聞、獨覺,不為大悲等流果故,無大悲因,為他說法。菩薩摩訶薩,於諸眾生有所顧念,而為說法。聲聞、獨覺,於諸眾生無所顧念,而為說法。菩薩摩訶薩,為息一切他眾生苦,為他說法。聲聞、獨覺,但為自息己所有苦,為他說法。菩薩摩訶薩,為滿一切眾生法味,為他說法。聲聞、獨覺,但為自滿己身法味,為他說法。菩薩摩訶薩,為諸眾生得勝法明,為他說法。聲聞、獨覺,但為自己得勝法明,為他說法。

( Kinh: Này thiện nam tử! Bồ Tát Ma Ha Tát vì đoạn sanh tử lưu chuyển của vô lượng, vô số chúng sanh, mà vì người khác thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chỉ vì đoạn sanh tử lưu chuyển của chính mình mà vì người khác thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vì khiến cho vô lượng vô số chúng sanh vượt qua bốn d òng thác mà vì người khác thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chỉ vì chính mình vượt qua bốn d òng thác mà vì người khác thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vì trừ các bệnh phiền não của vô lượng vô số chúng sanh mà vì người khác thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chỉ v ì trừ các bệnh phiền não của chính mình mà vì người khác thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vì đoạn trừ hết sạch chẳng còn thừa sót các tập khí phiền não liên tục nơi các Uẩn của chúng sanh mà vì người khác thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chỉ vì đoạn trừ tập khí liên tục nơi các Uẩn phiền não của chính mình hãy còn thừa sót, chẳng tận, mà vì người khác thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vì thành tựu quả đại bi đẳng lưu, dùng đại bi làm nhân, mà vì người khác thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chẳng vì quả đại bi đẳng lưu, chẳng dùng đại bi làm nhân, mà vì người khác thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát do quan tâm các chúng sanh mà vì họ thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chẳng quan tâm tới chúng sanh mà vì họ thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vì dứt khổ cho hết thảy các chúng sanh khác mà thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chỉ vì dứt tất cả các khổ của chính mình mà vì người khác thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vì khiến cho hết thảy chúng sanh viên mãn pháp vị mà thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chỉ vì viên mãn pháp vị của chính mình mà vì người khác thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát vì khiến cho các chúng sanh đạt được pháp minh thù thắng mà vì người khác thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác chỉ vì chính mình đắc pháp minh thù thắng mà vì người khác thuyết pháp).

Chúng ta thường nói hàng Nhị Thừa cũng ôm bát khất thực, người ta thỉnh họ thuyết pháp, họ cũng thuyết pháp; nhưng mục đích của họ chỉ nhằm đoạn sanh tử, ngưng dứt sanh tử lưu chuyển của chính mình. Họ thuyết pháp chẳng nhằm khiến cho chúng sanh đoạn trừ sanh tử. Đấy là sự khác biệt giữa hàng Nhị Thừa và Bồ Tát. Hết thảy mọi chuyện họ (hàng Nhị Thừa) đã làm đều vì chính mình, chẳng phải vì độ vô lượng chúng sanh đang ở trong khổ luân sanh tử lưu chuyển mà thuyết pháp. Bồ Tát Ma Ha Tát khiến cho hết thảy vô lượng vô số chúng sanh vượt bốn d òng thác mà vì họ thuyết pháp. Bốn d òng thác là bốn loại căn bản của sanh tử, cho đến loại cuối cùng là “vô minh bộc lưu” ( d òng thác vô minh). Thanh Văn và Độc Giác chẳng phải vậy, họ chỉ vì vượt thoát bốn d òng thác của chính mình. Họ thuyết pháp cho chúng sanh nhằm mục đích thuần vì chính mình, chẳng vì người khác.

Bồ Tát thuyết pháp chưa từng nghĩ tới chính mình. Hết thảy mọi chuyện của Bồ Tát đều vì độ chúng sanh. Chúng ta niệm phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện, hoặc niệm phẩm Tịnh Hạnh, [sẽ thấy] Ngài gặp một chuyện nào, cũng đều nghĩ tới Phật pháp, tức là nghĩ tới chúng sanh, chỉ mong chúng sanh được thành Phật. Mỗi câu đều là như thế, hễ gặp chuyện gì cũng đều “đương nguyện chúng sanh” (nguyện cho chúng sanh), nguyện họ đoạn phiền não, chứng Bồ Đề, đều là nguyện cho họ cắt đứt d òng sanh tử, nhập Nhất Thiết Trí, đều là như vậy. Thanh Văn và Độc Giác chẳng phải vậy.

Bồ Tát Ma Ha Tát vì trừ khử các bệnh phiền não của vô lượng vô số chúng sanh mà vì họ thuyết pháp. Bồ Tát thuyết pháp nhằm mục đích khiến cho chúng sanh đều đoạn Hoặc, chứng Chân, chẳng còn luân chuyển trong sanh tử. “Thanh Văn, Độc Giác đản vị tự trừ chư phiền não bệnh, vị tha thuyết pháp” [nghĩa là] Bồ Tát vì trừ bệnh phiền não cho chúng sanh mà thuyết pháp, chẳng vì chính mình, còn Độc Giác và Thanh Văn là vì trừ bệnh phiền não của chính mình mà vì người khác thuyết pháp. “Bồ Tát Ma Ha Tát vị đoạn chúng sanh chư Uẩn phiền não tập khí tương tục linh tận vô dư, vị tha thuyết pháp” (Bồ Tát Ma Ha Tát vì đoạn các tập khí phiền não liên tục nơi các Uẩn của chúng sanh khiến cho hết sạch, chẳng còn sót, mà vì người khác thuyết pháp): Tuy chính mình chưa thành Phật, mà Ngài làm cho chúng sanh đều thành Phật. Địa Tạng Bồ Tát một mực ở địa vị Bồ Tát, nhưng các chúng sanh được Ngài hóa độ có rất nhiều vị đã thành Phật. Trong kinh Địa Tạng, chư Phật đến từ mười phương [tham dự pháp hội trên cung trời Đao Lợi] đều do Địa Tạng Vương Bồ Tát hóa độ, giáo hóa thành Phật. Chính Ngài vẫn là Bồ Tát, đấy là chủng tánh đại Bồ Tát. Không chỉ khiến cho chúng sanh đoạn phiền não, đoạn các Uẩn, tức Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức, Ngũ Uẩn phiền não, mà còn mong đoạn tập khí, chẳng để cho tập khí tiếp nối, chẳng để cho phiền não tiếp nối, khiến cho hết thảy phiền não đều hết sạch, chẳng còn thừa sót. Ngài thuyết pháp cho chúng sanh như thế đó!

“Bồ Tát Ma Ha Tát vị thành đại bi đẳng lưu quả cố” (Bồ Tát Ma Ha Tát vì thành tựu quả đại bi đẳng lưu): Đại bi làm nhân, vì người khác thuyết pháp. Tâm đại bi của Ngài bình đẳng. “Lưu” ( 流 ): Cùng loại là Lưu, [hàm ý] khiến cho hết thảy chúng sanh đều giống như Ngài, đều thành tựu viên mãn Bồ Đề. Ngài dùng cái tâm đại bi làm nhân, hy vọng hết thảy chúng sanh đều phát đại bi tâm, vì độ hết thảy chúng sanh mà thuyết pháp cho họ. Thanh Văn, Độc Giác thuyết pháp chẳng phải vì đại bi đẳng lưu quả. Họ chẳng phải vì đẳng lưu. “Đẳng lưu” ( 等流 ) có nghĩa là làm cho hết thảy chúng sanh đều bình đẳng với ta, đều thành cùng một loại. “Lưu” là một loại. Bồ Tát Ma Ha Tát vì nghĩ tưởng các chúng sanh mà thuyết pháp. “Cố niệm” ( 顧念 ) là “gia hộ, gia trì, nhiếp thọ”, dùng cái tâm đại bi, từ bi hỷ xả để nhiếp thọ chúng sanh. Nhiếp thọ họ như vậy, thuyết pháp cho họ; còn Thanh Văn, Độc Giác thì sao? Họ vì chính mình, chẳng có tâm đại từ đại bi, chẳng nghĩ nhớ, chẳng giống Phật. Sau khi Thích Ca Mâu Ni Phật thành Phật, hễ gặp vị đại Bồ Tát nào, Ngài cũng đều dặn dò vị ấy: “Sau khi ta nhập Niết Bàn, đối với các đệ tử của ta trong thời Mạt Pháp, đừng bỏ sót một ai, đều vì ta độ họ, khiến cho họ lìa khỏi sanh tử” . Đối với mỗi vị đại Bồ Tát, đều dặn dò như thế, bất luận Quán Âm, Địa Tạng, Văn Thù, Phổ Hiền, Ngài đều là nhắc nhở như vậy. Đồng thời, lập ra đủ loại pháp phương tiện để dạy quý vị duyên niệm Phật, Pháp, Tăng Tam Bảo. Thanh Văn và Duyên Giác chẳng quan tâm như thế. Bồ Tát vì dứt diệt khổ não cho hết thảy chúng sanh, dứt diệt thống khổ của hết thảy chúng sanh mà thuyết pháp cho họ, khiến cho họ đạt được thanh lương. Thanh Văn và Độc Giác vì diệt tất cả sự khổ của chính mình mà thuyết pháp cho kẻ khác, chẳng phải vì người khác, mà vì chính mình. Họ làm chuyện cần làm [để giúp chính mình giải thoát] như thế đó. Vì ai? Vì chính mình!

“Bồ Tát Ma Ha Tát vị mãn nhất thiết chúng sanh pháp vị, vị tha thuyết pháp” (Bồ Tát vì khiến cho hết thảy chúng sanh viên mãn pháp vị mà vì họ thuyết pháp): Chúng ta ăn thứ gì, cũng đều tham đắm vị ngon của nó. Pháp có pháp vị, tức là hương vị của pháp. Chư đại Bồ Tát chỉ dạy chúng ta sao cho quý vị có thể học pháp tinh tấn, hoan hỷ, sung sướng, tức là đã đạt được pháp vị, đạt được thanh lương. Đã đạt được thanh lương, sẽ trừ khử nhiệt não và đói kém cho quý vị. Hễ đã có pháp vị, chúng ta sẽ có pháp. Bồ Tát thuyết pháp như thế đó. Còn Thanh Văn và Độc Giác chỉ nhằm thỏa mãn pháp vị của chính mình, chẳng phải vì chúng sanh, họ vì thỏa mãn pháp vị của chính mình mà thuyết pháp cho chúng sanh.

“Bồ Tát Ma Ha Tát vị chư chúng sanh đắc thắng pháp minh” (Bồ Tát Ma Ha Tát vì làm cho chúng sanh đạt được pháp minh thù thắng): Từ nơi pháp, sanh ra quang minh trí huệ thù thắng. “Minh” là giác ngộ, giác có nghĩa là minh. Tam giác viên minh, tức là tự giác, giác tha, giác hạnh viên mãn. Đối với ba loại giác ấy, nay chúng ta chỉ cầu tự giác là được rồi. Chúng ta không có minh, chẳng đủ sức! Khi Bồ Tát thuyết pháp cho chúng sanh, sẽ khiến cho hết thảy chúng sanh đều đạt được pháp thù thắng, có thể sanh ra quang minh trí huệ. Vì như thế mà thuyết pháp cho chúng sanh. Thanh Văn và Độc Giác chỉ vì chính mình đạt được pháp minh thù thắng mà vì người khác thuyết pháp.

(Kinh) Thiện nam tử! Dĩ yếu ngôn chi, Bồ Tát Ma Ha Tát vô lượng luật nghi, phổ vị trừ diệt nhất thiết chúng sanh đại vô minh ám, đại bố úy sự, nhất thiết suy tổn, đắc đại quang minh, cập đại danh xưng, như thật giác ngộ Nhất Thiết Trí trí, vị tha thuyết pháp. Thanh Văn, Độc Giác thiểu phần luật nghi, đản vị diệt trừ tự vô minh ám, đắc tiểu quang minh, cập tiểu danh xưng, như thật giác ngộ thiểu phần pháp trí, vị tha thuyết pháp. Thiện nam tử! Thanh Văn, Độc Giác, vô hữu ư tha thật hoài cố niệm, vô hữu ư tha thật hoài bi trắc, vô hữu ư tha thật bất khinh lộng, vô hữu ư tha thật vi lợi ích, vô hữu ư tha thật vi bạt tế, vô hữu ư tha thật hành tiến cử, vô hữu ư tha thật dục xưng thán, vô hữu ư tha thật vô siểm khúc, nhi hành tán mỹ, vô hữu ư tha bất cố kỷ thân, linh bỉ an lạc, vô hữu ư tha bất khởi ngộ thất thân, ngữ, ý nghiệp. Thiện nam tử! Trụ Đại Thừa giả vô hữu ư kỷ, thật hoài cố niệm, quảng thuyết nãi chí vô hữu ư tha phát khởi ngộ thất thân, ngữ, ý nghiệp!

(經)善男子 ! 以要言之,菩薩摩訶薩無量律儀,普為除滅一切眾生大無明闇、大怖畏事、一切衰損,得大光明及大名稱,如實覺悟一切智智,為他說法。聲聞、獨覺,少分律儀,但為滅除自無明闇,得小光明及小名稱,如實覺悟少分法智,為他說法。善男子 ! 聲聞、獨覺,無有於他,實懷顧念,無有於他,實懷悲惻,無有於他,實不輕弄,無有於他,實為利益,無有於他,實為拔濟,無有於他,實行薦舉,無有於他,實欲稱嘆,無有於他,實無諂曲而行讚美,無有於他,不顧己身令彼安樂,無有於他,不起誤失身語意業。善男子 ! 住大乘者,無有於己,實懷顧念,廣說乃至無有於他,發起誤失身語意業。

( Kinh: Này thiện nam tử! Nói tóm lại, vô lượng luật nghi của Bồ Tát Ma Ha Tát đều vì trừ diệt trọn khắp vô minh tối tăm to lớn, chuyện sợ hãi to lớn, hết thảy suy tổn của hết thảy chúng sanh, khiến cho họ đạt được quang minh to lớn và danh xưng to lớn, đúng như thật giác ngộ trí Nhất Thiết Trí, bèn vì người khác thuyết pháp. Chút phần luật nghi của Thanh Văn và Độc Giác chỉ nhằm diệt trừ tối tăm vô minh của chính mình, đạt được quang minh nhỏ và danh xưng nhỏ nhoi, đúng như thật giác ngộ chút phần pháp trí, vì người khác thuyết pháp. Này thiện nam tử! Thanh Văn và Độc Giác chẳng thật sự ôm lòng quan tâm người khác, chẳng thật sự ôm lòng xót thương, trắc ẩn người khác, chẳng thật sự không khinh rẻ, chọc ghẹo người khác, chẳng thật sự tạo lợi ích cho người khác, chẳng thật sự vì cứu vớt người khác, chẳng thật sự làm những chuyện tăng tấn người khác, chẳng thật sự muốn khen ngợi người khác, chẳng thật sự không siểm khúc khen ngợi người khác, chẳng hề không màng chính mình mà khiến cho người khác an lạc, chẳng hề không dấy lên thân, ngữ, ý nghiệp lầm lạc đối với người khác. Này thiện nam tử! Người trụ Đại Thừa chẳng vì nghĩ nhớ chính mình, nói rộng là cho đến chẳng phát khởi thân ngữ ý nghiệp lầm lạc đối với người khác).

Trí Nhất Thiết Trí là nói đến Phật, chỉ có Phật thì mới có thể gọi là “trí Nhất Thiết Trí” . “Dĩ yếu ngôn chi” tức là nói tóm gọn. Nói chung, Bồ Tát Ma Ha Tát tuân hành vô lượng luật nghi. “Luật” là giới điều, “nghi” là bốn oai nghi, đi, đứng, ngồi, nằm. Nghi là phương tiện của luật. Vậy thì hết thảy các pháp, hết thảy luật nghi của các Ngài đều nhằm mục đích trừ khử vô minh hắc ám cho hết thảy chúng sanh, cho đến khiến cho chúng sanh vĩnh viễn chẳng kinh sợ. Người sống trong hắc ám, dễ nẩy sanh sợ hãi; ở trong quang minh, sẽ chẳng nẩy sanh sợ hãi. Nếu có đại trí huệ, bất luận chuyện gì cũng đều thấy thấu suốt, sẽ chẳng có cảm giác sợ hãi. Nếu chẳng thấy thấu suốt, sẽ chẳng đạt được trí huệ, vẫn phải mò mẫm trên con đường hắc ám. Phía trước có phải là hầm bẫy hay không, quý vị chẳng biết. Đi trên đường, sẽ nẩy sanh sợ hãi, sẽ có chuyện đáng sợ, cho đến bị tổn giảm, tức là sợ thiện nghiệp bị tổn giảm, chỉ sợ ác nghiệp sẽ tăng trưởng.

Nghe pháp nhằm mục đích khiến cho chính mình có thể đạt được đại quang minh, cho đến danh xưng tốt đẹp. Nói theo khía cạnh xã hội, cái danh chính là sanh mạng thứ hai. Nếu quý vị có danh tiếng tốt đẹp, ai trông thấy cũng đều cung kính, đều tán thán, đều tùy hỷ. Tiếng ác lan xa, quý vị sẽ gặp trở ngại. Đúng như thật giác ngộ trí Nhất Thiết Trí, khiến cho hết thảy chúng sanh đều có thể giác ngộ thành Phật. Thuyết pháp cho họ như vậy, Bồ Tát muốn cho hết thảy chúng sanh đều thành Phật, sẽ khiến cho hắc ám, vô minh dần dần suy tổn, quang minh trí huệ và danh xưng [tăng trưởng], khiến cho họ giác ngộ, rốt ráo tăng trưởng cho đến thành tựu trí Nhất Thiết Trí.

Đối với chút phần luật nghi của Thanh Văn và Độc Giác, [nếu nhìn theo sự tướng], chúng ta chỉ biết giới điều của Bồ Tát là mười giới trọng, bốn mươi tám giới khinh như kinh Phạm Võng đã nói. Đấy là luật nghi của Bồ Tát. [Trong khi đó], giới tỳ kheo gồm hai trăm năm mươi điều, tám vạn tế hạnh, còn có tám vạn điều nơi ý, giới căn bản là hai trăm năm mươi điều. Nếu [dựa theo sự tướng đó], cho rằng giới Bồ Tát rất ít, còn tỳ kheo Thanh Văn, Duyên Giác có rất nhiều giới cấm, lý giải như thế là sai lầm. Mỗi điều giới trong kinh Phạm Võng bao hàm vô lượng vô số giới. Ngoài Chỉ ra, còn có Tác. Trong giới luật của tỳ kheo, rất nhiều điều là Tác Trì, tức là những chuyện phải nên làm. Do vậy, phải biết, đối với Bồ Tát luật nghi, hễ phát Bồ Đề tâm, sẽ thọ Tam Tụ Tịnh Giới:

1) Tất cả các luật nghi đều được bao gồm trong Nhiếp Luật Nghi Giới. Chỉ cần đức Phật dạy chuyện gì chẳng được phép làm thì đều là Luật.

2) Đối với Nhiếp Thiện Pháp Giới, chuyện gì đức Phật muốn quý vị thực hiện, đó là chuyện đáng nên làm, quý vị đều phải thực hiện. Sự nghiệp lợi ích chúng sanh và hết thảy thiện pháp quý vị đều phải thực hiện. Bất luận là pháp Thập Thiện, cho đến Tam Quy, Ngũ Giới, cho đến pháp Thanh Văn, quý vị đều phải thực hiện. Trong hết thảy các pháp, chỉ cần là thiện pháp thì đều phải làm. [Đó là Nhiếp Thiện Pháp Giới].

3) Khó thực hiện nhất là Nhiêu Ích Hữu Tình Giới, tức là khiến cho hết thảy chúng sanh đều đạt được lợi ích.

Thanh Văn và Duyên Giác chẳng phải là như vậy, chỉ vì chính mình, diệt trừ tối tăm vô minh, tức là diệt trừ vô minh của chính mình, đạt được quang minh nhỏ nhoi. Vì tâm lượng của họ chẳng lớn, cho nên đạt được lợi ích rất nhỏ.

“Tiểu danh xưng”: Danh tiếng chẳng lớn. Trong tam thiên đại thiên thế giới và các quốc độ ở phương khác, vô lượng thế giới đều biết tới các vị đại Bồ Tát như Văn Thù Sư Lợi, Địa Tạng Bồ Tát, Quán Thế Âm Bồ Tát; đó gọi là “đại danh xưng” . Chẳng phải là tiếng tăm trong thế gian này, tiếng tăm trong thế gian này rất bé! “Như thật giác ngộ thiểu phần pháp trí” ( Đ úng như thật giác ngộ chút phần pháp trí): Họ chẳng phải là trí Nhất Thiết Trí (tức Nhất Thiết Chủng Trí), mà là Nhất Thiết Trí. “Thiểu phần pháp” là gì vậy? Khổ, Tập, Diệt, Đạo, mười hai nhân duyên. Họ có trí huệ đối với pháp ấy, bèn nói cho chúng sanh pháp như vậy!

“Thiện nam tử! Thanh Văn, Độc Giác vô hữu ư tha thật hoài cố niệm” (Này thiện nam tử! Thanh Văn và Độc Giác chẳng thật sự quan tâm đến người khác): Thanh Văn và Độc Giác chẳng quan tâm chúng sanh, chỉ quan tâm chính mình.

“Vô hữu ư tha thật hoài bi trắc” ( C hẳng thật sự có lòng xót thương, trắc ẩn đối với người khác): Cái tâm trắc ẩn ai nấy đều có, đó là tâm đại bi. Thanh Văn đối đãi với chúng sanh chỉ vì sanh tử của chính

mình, chẳng quan tâm đến chúng sanh.

“Vô hữu ư tha thật bất khinh lộng, vô hữu ư tha thật vi lợi ích” ( C hẳng thật sự không khinh thường, trào lộng người khác, chẳng thật sự tạo lợi ích cho người khác): Bồ Tát thật sự chẳng khinh bỉ, chẳng trào lộng người khác, chẳng não hại chúng sanh. La Hán chẳng vậy, nói theo tâm lý, họ đối với chúng sanh chẳng thuyết pháp đúng thật. Chẳng chân thật bồi dưỡng người khác, mà là chân thật bồi luyện chính mình. Công đức do tu hết thảy các pháp đều chuyên nhằm hồi hướng cho chính mình, chẳng hồi hướng cho người khác. Có rất nhiều đạo hữu, niệm kinh xong, hoặc bái sám xong, chỉ hồi hướng cho chính mình. Bảo họ hồi hướng cho pháp giới chúng sanh, họ nói: “Đợi cho đến khi tôi đã tự độ rồi mới nói sau”.

Tôi gặp rất nhiều người như vậy, [luôn mang tâm lý]: “Tôi hồi hướng cho họ thì lại được gì cơ chứ? Nhọc nhằn niệm, nhọc nhằn lạy, hồi hướng hết cho họ ư?” Chẳng thể hồi hướng như vậy thì là cái tâm Tiểu Thừa. Nhưng họ cũng biết hồi hướng, hồi hướng cho chính mình trong tương lai, [cứ nghĩ] hồi hướng cho người khác có lợi ích chi đâu? Chẳng có! Họ cũng biết: Khi họ khất thực, có người cúng dường thức ăn cho họ, thì họ cũng hồi hướng cho người ta. Đức Phật đã dạy như vậy. Chẳng hồi hướng thì không được. Họ cũng phải hỏi người ấy: “Quý vị cúng dường thức ăn cho tôi, có mong cầu gì, muốn làm gì? Quý vị nói ra, tôi sẽ thuyết pháp cho quý vị, sẽ hồi hướng cho quý vị”. Đấy là La Hán. Bồ Tát sẽ chẳng như vậy! Bồ Tát nhận vật cúng dường của quý vị, sẽ có thể hồi hướng, mãi cho đến khi quý vị thành Phật, chẳng do đạt được chút ít đã cho là đủ!

“Vô hữu ư tha thật hành tiến cử, vô hữu ư tha thật dục xưng thán, vô hữu ư tha thật vô siểm khúc, nhi hành tán mỹ” ( C hẳng thật sự giúp người khác tăng tấn, chẳng thật sự muốn khen ngợi người khác, chẳng thật sự không siểm khúc, ca ngợi người khác): Thanh Văn chẳng làm chuyện này! “Vô hữu ư tha bất cố kỷ thân, linh bỉ an lạc” ( C hẳng vì người khác mà chẳng màng thân mình, khiến cho họ được an lạc): Chúng ta thường nói, chẳng vì cầu an lạc cho chính mình, chỉ mong chúng sanh được lìa khổ. Đấy là đại Bồ Tát, chẳng phát nguyện hư dối. Còn có mười đại nguyện vương của Phổ Hiền hồi hướng chúng sanh, nguyện chịu khổ thay cho hết thảy chúng sanh. Như Ngài ngồi tù, “ta vô tù, quý vị thoát ra”. Quý vị bị bệnh, “ta thay quý vị gánh chịu, quý vị được khoẻ mạnh”, các vị đại Bồ Tát xác thực là có thể làm được [như thế ấy].

Có rất nhiều đạo hữu đã phát cái nguyện ấy; về sau, bị lửa thiêu thân, quý vị phát nguyện thay người khác bị bệnh, người đó lành bệnh. Khi mắc bệnh, quý vị đừng nên ôm lòng oán hận. Lúc đó, ta hành Bồ Tát đạo mới thành công, hành Bồ Tát đạo sẽ có thành tựu. Nếu không, quý vị có muốn thay thế, chỉ sợ chẳng thay nổi! Mọi người đều biết Tuyên Hóa thượng nhân. Sư là người Đông Bắc, lúc mười bảy tuổi, mẹ Sư mất, Sư giữ đạo hiếu bên mộ mẹ suốt ba năm. Thuở đó, vùng Đông Bắc tuyết rơi nhiều, rất lạnh. Vào lúc chúng tôi còn trẻ, [mùa Đông, trời lạnh] hai ba chục độ âm. Sư là người ở huyện Ngũ Thường, thuộc miền Bắc của Cáp Nhĩ Tân (Harbin), rất lạnh. Sư giữ mộ tại đó, có rất nhiều cảm ứng. Do vậy, cả một vùng Cáp Nhĩ Tân, rất nhiều huyện đều biết tiếng, gọi Sư là “Bạch thiện nhân” . Tới năm 1946, 1947, Sư từ vùng Đông Bắc mới nhập Phật pháp. Đấy là vì “tha nhân” (người khác), tuy là vì mẹ của chính mình, nhưng mẹ của chính mình cũng là tha nhân, vì tha nhân mà chẳng màng thân thể của chính mình, khiến cho người khác an lạc. Đấy là Bồ Tát. Chuyện gì cũng chẳng suy nghĩ cho chính mình, hễ ta có chuyện gì tốt đẹp đều dâng tặng cho chúng sanh, bất luận là ai. Đặc biệt là cừu nhân của ta, ta đều nhường cho kẻ ấy. Từ đấy về sau, kẻ ấy chẳng kết oán cừu với quý vị nữa. Oan nghiệp giữa quý vị và kẻ đó nhờ vậy mà tiêu mất. Bất luận người ấy có tiếp nhận hay không, oán nghiệp giữa quý vị và người đó đã tiêu mất. Đó gọi là hành Bồ Tát đạo.

“Vô hữu ư tha bất khởi ngộ thất thân, ngữ, ý nghiệp” (Chẳng khởi lên lầm lỗi nơi thân, ngữ, ý nghiệp đối với người khác): Thân, miệng, ý đều làm cho người khác hoan hỷ, khiến cho người khác vui sướng. Thân, miệng, ý trọn chẳng tổn thương người khác, chẳng khởi lên, chẳng phạm sai lầm ấy. Thật sự là Đại Thừa Bồ Tát, đối với chính mình từ trước đến nay chưa hề bận tâm đến chính mình, luôn chiếu cố người khác. Thân, ngữ, ý nghiệp của chính mình có thể lầm lạc đối với chính mình, nhưng đối với chúng sanh, trọn chẳng phạm sai lầm. Đối với chuyện này, chúng ta sai phạm rất nhiều, đặc biệt là đối với người thân cận càng trái phạm đặc biệt nhiều. Đối với người thân nhất của chính mình hay vợ chồng là dễ phạm nhất, đối với con cái càng dễ phạm: “Tao nuôi này, mày là con trai tao, mày là con gái tao, mày không nghe lời tao, nghe ai?” Đấy là phạm sai lầm nơi thân nghiệp và ngữ nghiệp đối với chúng sanh. Đánh, chửi lại càng chẳng nên!

(Kinh) Phục thứ, thiện nam tử! Hữu chư chúng sanh bẩm tánh bạo ác, ngôn từ thô quánh, thật thị ngu si, hoài thông minh mạn, bất đoạn sát sanh, nãi chí tà kiến, ư tha sở đắc lợi dưỡng, cung kính, thế sở xưng dự, thâm sanh tật đố, thường tự truy cầu lợi dưỡng, cung kính, thế sở xưng dự, tằng vô yếm quyện, hằng tự tán dự, khinh hủy ư tha, bất tự phòng hộ thân, ngữ, ý nghiệp, thường nhạo tập hành nhất thiết ác hạnh, nội hành sẩm độc, vô hữu bi mẫn, vô tàm, vô quý, hỷ xúc não tha, ư chư phước điền, háo giản thắng liệt, ư quy ngã pháp chư xuất gia nhân, thường nhạo tý cầu sở hữu hà khích. Tài đắc thiểu tướng, vị thẩm chân hư, tức tiện khinh hủy, ha mạ, trích phạt. Kỳ tâm cang cường, ngận lệ mê loạn, thường hỷ xúc não chư xuất gia nhân, bất tỉnh kỷ quá, niệm cơ tha khuyết. Tuy văn tán thán Đại Thừa công đức, phát ý thú cầu, nhi tâm háo vi chư trọng ác sự, tằng vị tịch tĩnh. Cuống hoặc tha cố, ư Đại Thừa pháp, hiện tự thính văn, giáo tha thính văn, hiện tự độc tụng, giáo tha độc tụng, vị tự tiến cử, lăng phục tha cố. Ư Đại Thừa pháp, cung kính tán mỹ, tự ư Đại Thừa chư hành cảnh giới, bất tằng tu học, vị năng ngộ giải, nhi tự xưng hiệu “ngã thị Đại Thừa”, dụ khuyến tha nhân, phụ kỷ tu học, quy cầu danh lợi, dĩ tự hoạt mạng.

(經)復次,善男子 ! 有諸眾生,稟性暴惡,言辭粗獷,實是愚癡,懷聰明慢,不斷殺生乃至邪見,於他所得利養恭敬、世所稱譽,深生嫉妒,常自追求利養恭敬、世所稱譽,曾無厭倦,恆自讚譽,輕毀於他,不自防護身語意業,常樂習行一切惡行,內行磣毒,無有悲愍,無慚無愧,喜觸惱他,於諸福田好簡勝劣,于歸我法諸出家人,常樂伺求所有瑕隙。才得少相未審真虛,即便輕毀呵罵謫罰。其心剛強,佷戾迷亂,常喜觸惱諸出家人,不省己過,念譏他闕。雖聞讚歎大乘功德發意趣求,而心好為諸重惡事,曾未寂靜。誑惑他故,於大乘法,現自聽聞、教他聽聞,現自讀誦、教他讀誦,為自薦舉陵伏他故。於大乘法,恭敬讚美,自於大乘諸行境界不曾修學,未能悟解,而自稱號 「 我是大乘 」 ,誘勸他人附己修學,規求名利以自活命。

( Kinh: Lại này, thiện nam tử! Có các chúng sanh bẩm tánh bạo ác, ngôn từ thô lỗ, tục tằn, thật sự là ngu si, tự phụ thông minh, chẳng đoạn sát sanh, cho đến tà kiến. Đối với chuyện người khác đạt được lợi dưỡng, cung kính, được cõi đời khen ngợi, bèn sanh lòng ghen tỵ sâu xa, thường tự truy cầu lợi dưỡng, cung kính, và sự ngợi khen trong cõi đời chưa từng chán mệt. Luôn tự ca ngợi, khinh miệt, hủy báng người khác, chẳng tự gìn giữ thân, ngữ, ý nghiệp. Thường thích thực hiện hết thảy ác hạnh. Trong lòng xấu xa, ác độc, chẳng có lòng bi mẫn, chẳng hổ, chẳng thẹn, thích xúc phạm, não loạn người khác. Đối với các phước điền, thích phân biệt hơn, kém. Đối với những người xuất gia quy y pháp của ta, thường thích moi tìm tỳ vết của họ. Hễ tìm được chút tướng, chẳng tra xét thật giả, liền lập tức khinh miệt, hủy báng, quở trách, chửi mắng, trừng phạt. Tâm kẻ đó ương ngạnh, hung tợn, mê loạn, thường chuộng xúc phạm, não loạn các vị xuất gia, chẳng nhận biết lỗi mình, chỉ luôn nghĩ tưởng, chê cười sai sót của kẻ khác. Tuy nghe tán thán công đức Đại Thừa bèn sanh lòng tìm cầu, nhưng tâm chuộng làm các chuyện ác nặng nề, chưa từng tịch tĩnh. Vì lừa dối kẻ khác, bèn tự làm ra vẻ nghe nhận pháp Đại Thừa, dạy người khác lắng nghe, làm ra vẻ tự đọc tụng, dạy người khác đọc tụng. Vì tự đề cao mình, lấn hiếp, chèn ép người khác, bèn cung kính, khen ngợi Đại Thừa, nhưng tự mình đối với các cảnh giới sở hành của Đại Thừa chưa từng tu học, chẳng thể ngộ giải, lại tự rêu rao “ta là Đại Thừa”, khuyến dụ kẻ khác nương theo mình tu học để gom cầu danh lợi, hòng tự nuôi thân).

“Tà kiến” là ngu si, là vô minh, luôn dùng tà kiến để thay thế. “Phục thứ” ( L ại nữa), đức Phật lại nói tiếp: Có chúng sanh bẩm tánh thô bạo, ác tánh chẳng đổi, rất thô bạo, ăn nói không ra thể thống gì, thường xuyên muốn động thủ đánh người. Chửi người khác không lại, hoặc bị người khác chửi bới ngược lại, sẽ chẳng chịu được. Kẻ đó chửi rủa người khác, nếu người khác chửi ngược lại, sẽ động thủ đánh người! “Ư tha sở đắc lợi dưỡng, cung kính, thế sở xưng dự, thâm sanh tật đố” ( T hấy người khác đạt được lợi dưỡng, cung kính, cõi đời khen chuộng, sanh lòng ghen ghét sâu xa): Đấy là biểu hiện chẳng có trí huệ. Kẻ đó có tâm ghen tỵ, cũng rất thông minh [theo kiểu] thông minh mạn. Thấy người khác đạt được đôi chút tốt lành, như được tiếng tăm tốt đẹp, hoặc được cúng dường, buôn bán có lời, kẻ đó sẽ nghĩ phương cách phá hoại! Nếu là cùng nghề thì sẽ là oan gia.

“Thường tự truy cầu lợi dưỡng, cung kính”: Điều kẻ đó mong cầu chính là tiếng tăm và lợi dưỡng. “Thế sở xưng dự, tằng vô yếm quyện” (Đối với lời khen ngợi trong cõi đời, chưa từng chán mệt): Đối với chuyện này, kẻ đó rất tinh tấn. Tuy người khác chẳng khen ngợi, kẻ đó cũng tự mình ca ngợi chính mình, khen mình, chê người! Đối với thân, miệng, ý của chính mình, kẻ đó chẳng gìn giữ, ngăn ngừa, cứ chằm chặp canh chừng thân, miệng, ý của kẻ khác, quở kẻ khác ăn nói chẳng đúng, thân thể làm chuyện không đúng, thường uốn nắn thân, miệng, ý của kẻ

khác, còn thân, miệng, ý của chính mình thì chẳng gìn giữ, ngăn ngừa!

Những điều kẻ ấy mong mỏi, tập luyện là gì? Hết thảy ác hạnh, toàn làm ác, chẳng làm việc thiện. “Nội tâm sẩm độc”: Chữ “sẩm” ( 碜 ) này có nghĩa là gì? Xấu ác, hỗn loạn. Đó là độc. Độc gì vậy? Là chất độc của ác hạnh. Một tí tâm bi mẫn người khác cũng chẳng có. Mẫn ( 愍 ) kém hơn [bi] một chút, tức là thương xót người khác. Bi là đại bi, lớn hơn. Chúng ta thường xuyên hình dung con người như thế này: “Cái tâm trắc ẩn ai nấy đều có” . Câu kinh này cho thấy không phải ai cũng đều là như vậy! Có những kẻ hung ác, quen thói thô bạo, chưa từng có tâm trắc ẩn. Không chỉ đối với người ngoài, mà đối với vợ con của hắn, vẫn là như vậy. Chẳng hổ, không thẹn! Trong lòng hắn ưa thích chuyện gì? Gây phiền não cho kẻ khác, luôn muốn làm cho người khác hứng chịu khổ não. Nếu có chuyện hơi tốt đẹp, muốn làm chuyện phước đức, hắn sẽ quấy phá. Có rất nhiều kẻ như vậy, cầm tiền của kẻ khác để làm chuyện tốt, chính kẻ đó chẳng có công đức, cứ ngỡ chính mình đã chiếm tiện nghi, thật ra, kẻ đó đang tạo tội. Tại Đại Lục, kẻ [làm như vậy] được gọi là “thiện trùng tử” ( 善蟲子, con sâu làm rầu thiện sự, con sâu ăn bám thiện sự), chuyên môn nuốt trắng tiền tài của hòa thượng hoặc cư sĩ. Hạng người như thế được gọi là “thiện trùng tử”, là thứ ký sanh trùng, tức ký sanh trùng nơi thiện sự, chiếm lợi ích của người khác để tạo lợi ích cho riêng mình.

Có một kẻ rêu rao rùm beng chính mình là hiếu tử. Mẹ hắn ngã bệnh, hắn muốn cắt thịt để bồi bổ mẹ. Bất quá, hắn chẳng cắt thịt của chính mình. Người khác đợi sẵn ở nhà vệ sinh, khi hắn đang tiêu tiểu, bèn vung dao chém hắn, hắn chẳng kêu ầm lên hay sao? Người khác nói: “Ngươi đừng kêu. Cắt thịt dâng mẹ là lòng hiếu lớn nhất. Sao ngươi vẫn còn kêu?” Mọi người nghe xong cảm thấy chuyện này như thế nào? Tuy là chuyện cười, nhưng xác thực là có kẻ như thế đấy. Đối với hết thảy phước điền, hắn cứ kén chọn cái nào là tốt, ta nên làm; cái nào chẳng tốt, ta không nên làm. Phước đức đã bị giảm khinh, thiện căn này rất bé, thiện căn kia rất to, to thì ta nên làm, nhỏ nhoi ta chớ nên làm!

Khi Lưu Bị phó thác con côi [cho các đại thần], đã dặn Lưu Thiện phải nhớ kỹ hai câu: “Vật dĩ ác tiểu nhi vi chi”, nghĩa là đừng thấy chuyện rất nhỏ nhặt, tuy là chuyện xấu rất nhỏ, chẳng có ảnh hưởng gì, ngươi cũng đừng nên làm. “Vật dĩ thiện tiểu nhi bất vi”, chớ vì điều thiện này rất nhỏ mà chẳng làm. Nếu ngươi làm, sẽ sanh khởi công đức to lớn. Giống như thí xả cho kẻ khác một ít tiền, một đồng, một xu, tâm quý vị một mực từ bi, cung kính, đích thân đưa cho người ta, công đức vô lượng. Nếu là quốc vương, hoặc đại thần, bố thí cho kẻ cùng khổ, hoặc ăn mày, đích thân an ủi, bất luận tiền bao nhiêu, công đức của người ấy hơn hẳn cúng dường vô lượng Hằng hà sa chư Phật. Kinh Địa Tạng dạy như thế đó.

Đối với người xuất gia trong pháp của ta, kẻ đó thường chuộng tìm cầu các tỳ vết. Kẻ đó chẳng làm gì khác, chỉ ráo riết bới lông tìm vết. Hễ thấy lỗi của người xuất gia, kẻ đó tìm được một chút, “tài đắc thiểu tướng” (mới tìm được một chút), hắn chẳng kiểm nghiệm là thật hay giả, liền “khinh hủy, ha mạ, trích phạt” (khinh miệt, hủy báng, chửi mắng, trừng phạt). Sai lầm mất rồi, đấy là đại ác! Kẻ như thế chẳng nghe người khác khuyên bảo, cái tâm cứng cỏi, khó thể điều phục. “Hận lệ mê loạn” tức là hung tàn, bạo ác, tâm rất mê loạn. Do vậy, mục đích của kẻ đó “thường hỷ xúc não chư xuất gia nhân” (thường chuộng xúc phạm, não loạn những người xuất gia): Thấy các hòa thượng và người xuất gia phiền não, kẻ đó rất khoái chí, mục đích của hắn là thường mong tìm lỗi của người xuất gia, khiến cho quý vị phiền não, khiến cho quý vị tu chẳng thành. Đó là ma quỷ. Con cái của ma vương Ba Tuần đến não loạn người xuất gia. Sau đó, hắn cũng xuất gia, mặc y phục xuất gia, chẳng làm Phật sự, mà càng phá hoại mạnh hơn!

Hạng người này rất nhiều, làm thiện trùng tử chẳng thành, bèn vào tận bên trong [Phật giáo], đục ruỗng từ trong ra ngoài. Vào trong Phật giáo để phá hoại Phật giáo, hủy diệt Phật giáo, vĩnh viễn chẳng nghĩ đến sai trái của chính mình. Luôn chê bai, hủy báng kẻ khác, tìm khuyết điểm của người ta. Nghe tán thán công đức của Đại Thừa, hắn cũng biết đấy là chuyện tốt. Vừa nghe người ta tán thán công đức của Đại Thừa, hắn cũng phát tâm mong cầu Đại Thừa, muốn tìm cầu. Nhưng trong tâm hắn ưa chuộng giết, trộm, dâm, dối, chưa hề tịch tĩnh, chẳng ngưng dứt tạo lỗi ác, chẳng tĩnh được chính mình, hết sức tán loạn! Vì sao? Nghiệp khiến cho hắn mê loạn. Nghiệp chướng mà! Đó gọi là nghiệp chướng thật sự. Quý vị thấy những kẻ đó nghiệp chướng rất nặng, nhưng chẳng thể khuyên họ. Nếu quý vị khuyên họ, họ sẽ tức giận, gây phiền não cho quý vị. Do đó, Thích Ca Mâu Ni Phật đã bảo vua Diêm La: “Chúng sanh trong thế giới Sa Bà này ương ngạnh, khó điều phục, tập khí rất sâu nặng” . Làm ác sự trọng đại, trước nay chưa hề tĩnh lặng, lừa dối gạt gẫm người khác, toàn là giả vờ bày trò!

“Ư Đại Thừa pháp, hiện tự thính thọ” (Đối với pháp Đại Thừa, tự làm ra vẻ nghe nhận): Đối với pháp Đại Thừa, kẻ đó tự nghe, mà cũng dạy người khác nghe. “Hiện tự độc tụng, giáo tha độc tụng. Vị tự tiến cử, lăng phục tha cố. Ư Đại Thừa pháp, cung kính tán mỹ. Tự ư Đại Thừa pháp chư hành cảnh giới, vị tằng tu học, bất năng ngộ giải, nhi tự xưng hiệu ngã thị Đại Thừa, dụ khuyến tha nhân” (Làm ra vẻ tự đọc tụng, dạy kẻ khác đọc tụng, nhằm đề cao chính mình, lấn hiếp, chế phục kẻ khác. Cung kính, khen ngợi pháp Đại Thừa, nhưng chính mình đối với các cảnh giới sở hành của Đại Thừa, chưa từng tu học, chẳng thể ngộ giải, mà tự xưng “ta là Đại Thừa”, khuyên dụ kẻ khác): Khuyên dụ người khác tin tưởng, nương theo hắn tu học. Hai câu đầu, quý vị nghe thấy tốt lắm. Phần sau chẳng phải vậy, có dụng tâm khác, dụng tâm chẳng đúng! Kẻ đó nói: “Tôi đã nghe rồi, bộ kinh này hay lắm, quý vị hãy theo tôi đi nghe. Nay tôi đang đọc tụng kinh chi đó, quý vị có đọc tụng hay không? Tôi đề cử, hướng dẫn quý vị, nhưng quý vị phải nghe theo tôi”. Đấy chính là dối gạt người ta.

Lấn hiếp, chèn ép người khác vì để hàng phục kẻ khác. Đối với pháp Đại Thừa, tán dương, cung kính, đó là giả tướng, giả vờ tán thán, cung kính. Đối với các hạnh và tướng cảnh giới trong Đại Thừa, trước nay hắn chưa hề tu học, có học cũng chẳng vô, khỏi bàn đến chuyện ngộ giải! Làm sao thấu hiểu cho nổi! Nhưng kẻ đó tự thổi phồng “ta là người học Đại Thừa”, khuyên mọi người hãy theo học với ta, nghe lời ta. Thật ra, kẻ đó giả dối hòng “quy cầu danh lợi”, tức là nhằm mục đích muốn cầu danh kiếm lợi để tự nuôi sống cái thân. Đó gọi là “sống bằng tà mạng”. Kẻ đó mạo nhận pháp Đại Thừa ; dưới lớp ngụy trang ấy, kẻ đó bèn theo đuổi danh lợi. Một mình còn chưa thỏa, lại còn kéo bè kết đảng, lập băng vầy nhóm!

(Kinh) Thí như phá giới, ác trì luật sư, tự phạm Thi La, nhạo hành ác hạnh. Vị danh lợi cố, dụ khuyến tha nhân, linh cần tu học Tỳ Nại Da Tạng. Như thị siểm khúc, hư trá chúng sanh, hạ tiện nhân thân, thượng đương nan đắc, thoái thất thiện thú, Nhị Thừa Niết Bàn, huống đắc Đại Thừa? Chung vô thị xứ! Đương đọa ác thú, nan hữu xuất kỳ. Chư hữu trí nhân, bất ưng thân cận, nhi vô tàm quý, ư đại chúng trung, tự hiệu Đại Thừa, như sư tử hống. Vị danh lợi cố, dụ cuống ngu si, linh thân phụ kỷ, cộng vi bằng đảng. Thí như hữu lư, phi sư tử bì, nhi tiện tự vị dĩ vi sư tử. Hữu nhân dao kiến, vị chân sư tử. Cập chí minh dĩ, giai thức thị lư, hàm cộng thóa ngôn: “Thử phi sư tử, thị thực bất tịnh, chân tệ ác lư”, chủng chủng ha sất, giai cộng xả khứ. Ngã thuyết như thị Bổ Đặc Già La thường nhạo tập hành thập ác nghiệp đạo, thiêu diệt nhất thiết nhân thiên chủng tử, thượng thoái Thanh Văn, Độc Giác Thừa pháp, huống ư Đại Thừa năng thành pháp khí? Ngu si, kiêu mạn, tự hiệu Đại Thừa, cuống hoặc tha nhân, chiêu tập lợi dưỡng.

(經)譬如破戒惡持律師,自犯尸羅,樂行惡行。為名利故,誘勸他人,令勤修學毗奈耶藏。如是諂曲虛詐眾生,下賤人身尚當難得,退失善趣二乘涅槃,況得大乘?終無是處 ! 當墮惡趣,難有出期。諸有智人不應親近,而無慚愧,於大眾中自號大乘如師子吼。為名利故,誘誑愚癡令親附己,共為朋黨。譬如有驢披師子皮,而便自謂以為師子。有人遙見,謂真師子。及至鳴已 」 皆識是驢,咸共唾言: 「 此非師子,是食不淨真弊惡驢 」 ,種種呵叱,皆共舍去。我說如是補特伽羅,常樂習行十惡業道,燒滅一切人天種子,尚退聲聞、獨覺乘法,況於大乘能成法器?愚癡憍慢,自號大乘,誑惑他人,招集利養。

( Kinh: Ví như luật sư phá giới, ác trì, tự phạm giới luật, thích làm ác hạnh. Do vì danh lợi, khuyên dụ kẻ khác để họ siêng năng tu học Tỳ Nại Da Tạng. Kẻ siểm khúc, dối trá như thế, thân người hạ tiện còn khó có được, thoái thất đường lành, Nhị Thừa Niết Bàn, huống hồ đắc Đại Thừa ư? Trọn chẳng có lẽ ấy, mà sẽ đọa vào đường ác, khó có thuở thoát ra. Những người có trí chớ nên thân cận [kẻ ấy], mà gã đó chẳng hổ thẹn, ở trong đại chúng, tự xưng là Đại Thừa, như sư tử rống. Do vì danh lợi, dụ dỗ, gạt gẫm kẻ ngu si, khiến cho họ quy phục hắn, kết thành bè đảng. Ví như có con lừa, khoác da sư tử, bèn tự cho mình là sư tử. Có người nhìn từ xa, ngỡ là sư tử thật, đến khi nó kêu, ai nấy đều biết nó là lừa, đều cùng thóa mạ: “Đấy chẳng phải là sư tử, mà là con lừa ăn đồ bất tịnh, thật sự tệ ác”, đủ mọi thứ chửi bới, trách mắng, đều cùng bỏ đi. Ta nói Bổ Đặc Già La như thế thường thích thực hành thập ác nghiệp đạo, đốt cháy hết thảy chủng tử trời, người, đối với pháp Thanh Văn và Độc Giác Thừa còn bị thoái thất, huống hồ có thể trở thành pháp khí Đại Thừa ư? Ngu si, kiêu mạn, tự xưng là Đại Thừa, dối gạt, mê hoặc người khác để tom góp lợi dưỡng).

“Thí như phá giới, ác trì luật sư”, luật sư là giả, kẻ đó phá giới, “ác trì” ( 惡持 ) là hành trì theo điều ác. Hắn trì ác pháp, chẳng hành giới pháp. Hạng luật sư như vậy tự mình phạm giới, tức là phạm Thi La. “Nhạo hành ác hành” ( T hích làm hạnh ác): Vì danh lợi, lại còn khuyên dụ kẻ khác, “linh cần tu Tỳ Nại Da Tạng” tức là khuyên người khác siêng tu giới luật, làm ra vẻ ta đây là một người học Giới, khuyên người khác đều phải học Giới, trì Luật, nhưng chính mình đã phạm Thi La. Đã thế, lại còn siểm khúc, chẳng thật. “Như thị siểm khúc, hư trá chúng sanh”, tức là hư dối chẳng thật, lừa gạt chúng sanh, kẻ như vậy “hạ liệt nhân thân thượng đương nan đắc”, [ý nói] mong làm thân người thấp hèn [còn chẳng được]. Một khi thân người đã mất đi, mong được làm thân người thấp hèn, rất khó! Cổ nhân nói: “Trước cửa địa ngục, Tăng, đạo đông”, có nghĩa là như thế đó. Kẻ đó chẳng phải là Tăng nhân chân chánh, cũng chẳng phải là người tu đạo chân chánh.

Vì sao? Kẻ đó vì danh, vì lợi, lừa gạt, vờ vĩnh. Đức Phật thấy rõ thời Mạt Pháp: Trong thời Chánh Pháp, người thành đạo nhiều, nhưng Mạt Pháp thì quý vị chẳng thấy người thành đạo. Kẻ [phá giới, dối trá] như vậy, quý vị chẳng mở mắt nhìn thì không thấy, hễ mở mắt liền thấy, nhưng nói theo phía bản thân chúng ta, dẫu thấy mà coi như chẳng phát hiện, phải nhẫn thọ, cứ coi kẻ đó như thánh tăng. Quý vị làm theo như vậy, sẽ đạt được phước đức, đạt được phước đức của bậc thánh tăng. Quý vị coi thánh tăng thành phàm phu tăng, trở thành tỳ kheo phá giới, thì điều gì cũng chẳng đạt được. Dẫu người đó là thánh tăng, quý vị cũng chẳng đạt được. Cho nên giống như hòa thượng Tế Điên, gặp vị hòa thượng phá giới ấy, điều gì quý vị cũng chẳng đạt được, vì quý vị không có cái tâm ấy.

Do đó người như vậy rốt cuộc phải đọa vào ác thú. “Nan hữu xuất kỳ” ( K hó có lúc thoát ra): Chẳng đạt được thân người thấp hèn! Vì sao? Đã đọa vào địa ngục, đến lúc làm người, sẽ làm thân người thấp hèn, các chi thể chẳng vẹn toàn. Hoặc là điên rồ, hoặc là lục căn chẳng trọn đủ. “Chư hữu trí nhân bất ưng thân cận” ( N hững người có trí chẳng nên thân cận): Người có trí huệ chớ nên thân cận kẻ đó, kẻ đó là phường không hổ thẹn. Kẻ đó ở trong đại chúng “tự hiệu Đại Thừa” (tự xưng là Đại Thừa), giống như “sư tử rống”, thật ra, chỉ vì danh lợi. “Dụ cuống ngu si, linh thân phụ kỷ” ( D ụ dỗ, gạt gẫm kẻ ngu si, thân cận, quy phục chính mình), khiến cho kẻ khác thân cận hắn, cùng hắn kết bè kéo cánh, hắn làm người cầm đầu.

Bản thân hắn chẳng tu hành, mà cũng chẳng lý giải, chẳng có trí huệ, chỉ vì tiếng tăm, lợi dưỡng, khiến cho kẻ khác thân cận, quy thuộc hắn, hắn liền đạt được mục đích. Đức Phật nói tỷ dụ, loại người ấy giống như con lừa trong loài súc sanh. Con lừa thì tài khéo gì cũng đều chẳng có. Trong quá khứ, có câu nói [ví von] là “Kiềm lư chi kỹ” ( 黔驢之技, tài nghệ của con lừa đất Kiềm). Kiềm ( 黔 ) là tỉnh Quý Châu. Có người ở địa phương khác, mua một con lừa chở về. Cọp ở Quý Châu chưa từng thấy lừa, hoảng sợ trước con vật to lớn, chẳng dám quấy rối nó. Lâu ngày, cọp thấy nó cũng chẳng có gì đặc biệt, chẳng có bản lãnh gì, liền thử quấy rối lừa, cọp kéo đuôi lừa, lừa bèn lấy chân đá. Cọp trông thấy, nói: “Tài nghệ của ngươi chỉ đến thế. Bản lãnh của ngươi chỉ lớn chừng đó”. Cọp liền ăn thịt lừa!

Điều bất đồng là kẻ đó chẳng có hổ thẹn, lại chẳng chịu học, cho rằng chính mình học pháp Đại Thừa, thậm chí giải nói cho kẻ khác, cho rằng chính mình cũng đang sư tử hống, cũng sư tử hống giống như Phật, nhưng kẻ đó có một khuyết điểm “vì danh lợi” . Nếu chẳng vì danh lợi, kẻ đó sẽ chẳng làm như vậy. Dụ dỗ người khác, dẫn dắt những kẻ chẳng khác gì hắn cho mấy, đều là phường ngu si, thậm chí còn ngu si hơn kẻ đó. “Cộng vi bằng đảng” ( C ùng kết thành băng đảng): Giống như trong hiện thời, kết thành một bang, một phái, có khác chi con lừa? Tự cho là sư tử thật sự, nhưng chẳng có bản lãnh thật sự của sư tử, đợi cho đến khi hắn rống lên, tiếng lừa rống và tiếng sư tử rống hai đằng sai khác quá xa! “Thử phi sư tử, thị thực bất tịnh” (Đấy chẳng phải là sư tử, mà là thứ ăn đồ bất tịnh). “Thực bất tịnh” có thể giải thích bằng hai cách. Xét theo Phật giáo để giải thích, những gì kẻ đó đã làm đều chẳng thanh tịnh, chẳng phải là hạnh môn thanh tịnh. Đó là giả dạng, giả trất, là con lừa xấu ác. Mọi người sau khi đã nhận biết bèn chửi mắng hắn, chẳng chung bè chung phái với hắn, lìa bỏ hắn!

“Ngã thuyết như thị Bổ Đặc Già La thường nhạo tập hành thập ác nghiệp đạo” (Ta nói Bổ Đặc Già La như thế thường thích tập tành thập ác nghiệp đạo): Đức Phật nói loại chúng sanh ấy trong quá khứ đã tiêm nhiễm rất sâu. Những chuyện kẻ đó làm toàn là chuyện thuộc thập ác đạo, thích làm thập ác đạo nghiệp, miệng ưa nói dối, nói thêu dệt, nói thô ác, nói đôi chiều, trong lòng mơ tưởng tham, sân, si, thân thể tạo tác giết, trộm, dâm. Đấy là thập ác nghiệp. Thiêu hủy hết thảy chủng tử làm người, cho đến chủng tử sanh lên trời. Nhân thiên còn chẳng thể làm, há còn có thể có pháp Thanh Văn hay Duyên Giác chi nữa? Hoặc là pháp Duyên Giác, pháp Thanh Văn đã học trong đời quá khứ đều thoái thất, thứ gì cũng chẳng còn. Đối với Đại Thừa, kẻ ấy chẳng trở thành pháp khí Đại Thừa.

Kẻ đó tự nói là Đại Thừa, chứng tỏ hắn chẳng phải là Đại Thừa! Tất cả những gì kẻ đó có là “ngu si, kiêu mạn”, tự mình ngụy trang. Hiện thời, bất luận là tứ chúng đệ tử, luôn cho rằng pháp mình đang học rất tuyệt diệu, bất luận là Hiển pháp hay Mật pháp, nhưng hoàn toàn chẳng thật sự tu. Nhìn từ hiện tượng, dường như là tu tập, hiện thời đương nhiên đều là Đại Thừa, đều tự xưng là Đại Thừa. Hiện thời, bất luận vị nào cũng đều [vỗ ngực xưng mình] viên dung, chẳng có ai nói ta tu Khổ, Tập, Diệt, Đạo. [Người nói chính mình tu tập Khổ, Tập, Diệt, Đạo] ít lắm!

Hiện thời, lại còn có một nguyên nhân khác: Sau khi kẻ đó xuất gia, bèn thoát ly giáo nghĩa. Vừa vào chùa, được tiếp cận sư phụ, đặc biệt là chùa Thiền Tông, hoặc chùa Tịnh Độ tại Đại Lục, ngay cả Đại Thừa cũng chẳng thừa nhận! Thật ra, đấy là vì các tổ sư trong quá khứ đã nói như vậy, họ đều là bắt chước nói theo [nhưng chẳng hiểu thâm ý, dụng ý khuyên nhất tâm, “chuyên tinh hành trì, đừng tham đắm đa văn khi chưa đạt chuyên tâm, chưa thấu hiểu pháp môn chính mình đang tu” của chư Tổ], cứ nhai nhải: “Niệm một câu A Di Đà Phật, theo chiều dọc cùng tột tam giới, theo chiều ngang bao trùm tám giáo, thứ gì cũng đều trọn đủ. Niệm một câu A Di Đà Phật là đủ rồi” . Hàng Bồ Tát mới vừa xuất gia, mới vừa phát ý, thứ gì cũng đều chẳng biết, chỉ biết niệm một câu A Di Đà Phật, như thế bèn rất kiêu ngạo: “Ta niệm một câu A Di Đà Phật, so với ngươi học kinh Hoa Nghiêm bao nhiêu năm có ích gì hay chăng? Kinh Pháp Hoa chẳng cần phải học! Ta niệm một câu A Di Đà Phật đều có”. Thế nhưng [họ quên rằng] kinh Di Đà chẳng nói như vậy, kinh Vô Lượng Thọ cũng chẳng nói như vậy. Cho nên kẻ đó chẳng học Giáo, mà cũng chẳng thâm nhập! Nếu thật sự niệm đến mức nhất tâm bất loạn thì công đức của A Di Đà Phật quả thật chẳng thể nghĩ bàn, nhưng [sơ cơ hành nhân] chẳng làm được!

Ngoài ra, có rất nhiều kẻ tọa Thiền, thứ gì cũng chẳng biết, nhưng rất kiêu ngạo, tánh tình rất nóng nảy. Vì kẻ đó chẳng tu, chẳng nhập Định, sẽ phát triển theo cá tánh. Chẳng học tập giáo nghĩa, do có sự thiếu hụt này, kẻ ấy chẳng nhận thức chính mình, mà cũng chẳng nhận thức người khác, càng chẳng biết đức Phật dạy bảo, truyền dạy chúng ta những gì. Đức Phật quở trách hạng người này là “ngu si mạn” . Tự xưng là Đại Thừa, cho rằng chính mình ghê gớm lắm, lại còn lường gạt người khác nhằm mục đích tom góp lợi dưỡng!

(Kinh) Thí như si mạn, vô thủ túc nhân, dục hưng chiến phạt, nhập ư đại trận, đồ thiết công hiệu, chung vô khắc thành. Trá hiệu Đại Thừa, diệc phục như thị. Tín thủ, giới túc, vô hữu nhất toàn, bất tự nhai quỹ sở kham hạnh nghiệp, dục hưng chiến phạt phiền não đại trận, đồ thiết công hiệu, chung vô khắc thành! Ngã thuyết thị nhân bất hộ tam nghiệp, chuyên hành ác hạnh, vọng hiệu Đại Thừa, thật ư tam thừa, giai phi pháp khí, nhi dục phá hoại nhất thiết chúng sanh dũng kiện, kiên lao phiền não đại trận, dục giai hiển thị nhất thiết chúng sanh bát chi thánh đạo, linh nhập vô úy Niết Bàn chi thành, chung vô thị xứ! Sở dĩ giả hà? Thiện nam tử! Phù Đại Thừa giả, thọ trì đệ nhất thanh tịnh luật nghi, tu hành đệ nhất vi diệu thiện hạnh, cụ túc đệ nhất kiên cố tàm quý, thâm kiến, thâm úy hậu thế khổ quả, viễn ly sở hữu nhất thiết ác pháp, thường nhạo tu hành nhất thiết thiện pháp, từ bi thường biến nhất thiết hữu tình, hằng phổ vị tác lợi ích an lạc, cứu tế, độ thoát nhất thiết hữu tình, sở hữu ách nạn, sanh tử chúng khổ, bất cố tự thân sở hữu an lạc, duy cầu an lạc nhất thiết hữu tình. Như thị danh vi trụ Đại Thừa giả.

(經)譬如癡慢無手足人,欲興戰伐入於大陣,徒設功效

,終無克成。詐號大乘,亦復如是。信手、戒足,無有一全,不自崖揆所堪行業,欲興戰伐煩惱大陣,徒設功效,終無克成 ! 我說是人,不護三業,專行惡行,妄號大乘,實於三乘皆非法器,而欲破壞一切眾生勇健堅牢煩惱大陣,欲皆顯示一切眾生八支聖道,令入無畏涅槃之城,終無是處。所以者何?善男子 ! 夫大乘者,受持第一清淨律儀,修行第一微妙善行,具足第一堅固慚愧,深見深畏後世苦果,遠離所有一切惡法,常樂修行一切善法,慈悲常徧一切有情,恆普為作利益安樂,救濟度脫一切有情,所有厄難生死眾苦,不顧自身所有安樂,唯求安樂一切有情。如是名為住大乘者。

( Kinh: Ví như kẻ si mạn, chẳng có chân tay, muốn đi chiến đấu, chinh phạt, vào trong trận lớn, mưu toan lập công, trọn chẳng thành công. Kẻ dối trá xưng là Đại Thừa, cũng giống như thế. Tay Tín, chân Giới, không một thứ gì vẹn toàn, chẳng tự suy xét, cân nhắc hạnh nghiệp có thể làm, muốn chiến đấu, chinh phạt trong đại trận phiền não, mưu toan lập công, trọn chẳng thành công! Ta nói người như thế chẳng bảo vệ ba nghiệp, chuyên hành ác hạnh, hư vọng xưng là Đại Thừa, quả thật đều chẳng phải là pháp khí trong tam thừa, mà muốn phá hoại đại trận phiền não cứng chắc, dũng mãnh của hết thảy chúng sanh, muốn đều hiển thị tám chi thánh đạo của hết thảy chúng sanh, khiến cho họ đều vào tòa thành Niết Bàn không sợ hãi, trọn chẳng có lẽ ấy! Vì cớ sao vậy? Này thiện nam tử! Phàm Đại Thừa là thọ trì luật nghi thanh tịnh bậc nhất, tu hành thiện hạnh vi diệu bậc nhất, trọn đủ hổ thẹn kiên cố bậc nhất, thấy sâu xa và sợ sâu xa khổ quả trong đời sau, xa lìa tất cả hết thảy ác pháp, thường thích tu hành hết thảy thiện pháp, thường từ bi trọn khắp hết thảy hữu tình, luôn tạo lợi ích an lạc, cứu tế, độ thoát trọn khắp tất cả các thứ khổ và ách nạn sanh tử của hết thảy hữu tình, chẳng màng tất cả an lạc của chính mình, chỉ cầu an lạc hết thảy hữu tình. Như thế thì gọi là người trụ trong Đại Thừa).

Ví như có một người tay lẫn chân đều không có, còn muốn tham gia chiến trận, muốn đánh giặc, [đó là ý nghĩa của câu] “dục hưng chiến phạt nhập ư đại trận”, có thể thành công hay không? Bản lãnh gì cũng đều không có, trống trơn, công hiệu gì cũng đều chẳng có. Vậy thì có thể thành tựu nổi không? “Chung vô khắc thành” ( T rọn chẳng thể thành): Quý vị chẳng thể nào chiến thắng địch nhân, chỉ bị địch nhân tiêu diệt. Giống như chính mình chẳng có học vấn lẫn tài nghệ, ngay cả phiền não Kiến Tư Hoặc nông cạn nhất cũng chẳng thể đoạn, làm sao có thể làm chuyện lợi ích hết thảy chúng sanh cho được? Đấy là dối trá xưng là Đại Thừa!

Người học Phật trong hiện thời chiến đấu với ai? Chính mình chiến đấu với bản thân, quý vị phải chiến đấu với phiền não và tập khí của chính mình. Khởi đầu trước hết từ Sắc, Thanh, Hương, Vị, Xúc, tài, sắc, danh vọng, ăn uống, ngủ nghê. Cảnh giới ngũ dục ấy quý vị chẳng khắc phục được. Người ta chửi quý vị hai câu, quý vị bị lửa giận xông cao ba trượng. Đó là chuyện bé tí, bé tẹo, quý vị chẳng thể đối trị nổi, làm sao có thể lợi ích hết thảy chúng sanh? Thậm chí đặt Ngã Kiến vào vị trí bậc nhất, chuyện gì cũng đều suy tính cho chính mình. Như thế thì quý vị làm sao có thể liễu sanh tử cho nổi? Nói là Đại Thừa, thế mà ngay cả liễu sanh tử còn chẳng thể! Quý vị mong đoạn phiền não, có thể đạt thanh tịnh đôi chút, thế mà ngay cả điều rất thô thiển, quý vị cũng chẳng đạt được! Rất hời hợt, xáo động, rất bộp chộp, rất nông nổi, suốt ngày luôn tán loạn, bảo đó là Đại Thừa thì ai mà tin được? Ai cũng chẳng thể tin nổi!

“Tín thủ, Giới túc, vô hữu nhất toàn” (Tay Tín, chân Giới, không một điều nào vẹn toàn): Tín tâm ví như tay, trì giới ví như chân. Vậy thì quý vị chẳng có tín tâm, lại chẳng giữ giới thanh tịnh, tức là “không tay, không chân”. Chẳng có tín tâm, lại chẳng có giới hạnh, thứ gì cũng đều chẳng đầy đủ!

“Bất tự nhai quỹ” [nghĩa là] vì chẳng biết tự lượng sức. Chính mình hãy tự cân nhắc bản thân, quý vị có công đức gì? Có đức hạnh gì? Chẳng biết tự lượng sức mình, quý vị đối với hạnh nghiệp mà chính mình có thể kham thực hiện, hãy học theo hạnh đó, hoặc là Thanh Văn Thừa, hoặc là Duyên Giác Thừa, quý vị có thể làm được hay không? Người ta nói “thông minh bất quá nạp tử” (thông minh chẳng hơn tăng sĩ), “nạp tử” ( 衲子, kẻ mặc áo bằng các mụn vải chằm lại) là nói đến người xuất gia. Quý vị chớ nên thấy người xuất gia chẳng làm chuyện gì! Họ học điều gì, hiểu điều đó, hết sức thông minh. Kẻ có Thế Trí Biện Thông, vừa học liền hiểu ngay. Nếu có đôi chút Định lực gia trì, bất luận học điều gì, sẽ hiểu rất nhanh. Nếu ngay cả chút trí huệ ấy cũng không có, quý vị làm chuyện gì cũng đều chẳng nên hồn, tùy tiện làm một tí chuyện gì cũng đều là chân tay vụng về!

Đời Thanh, Ngọc Lâm quốc sư ở chùa Niêm Hoa, đó là ngôi chùa mà tôi được thọ giới. Sư làm Phương Trượng tại đó. Hoàng đế đến chùa thăm viếng, Sư giữ hoàng đế lại thọ trai. Nhưng giấy dán cửa sổ nơi trai phòng bị rách, gió lùa vang tiếng ù ù, Ngọc Lâm quốc sư bèn gắp mấy hạt cơm trong chén để lên bàn. Chú tiểu sa di liền bước đến cầm mấy hạt cơm và tờ giấy dán chỗ rách. Vua Càn Long thở dài, đúng là khá quá, “thông minh bất quá nạp tử” . Ngọc Lâm quốc sư bèn khen ngợi hoàng đế: “Linh lợi bất quá đế vương” . Tuy đấy là chuyện cũ, quý vị thấy tiểu hòa thượng có rất nhiều chuyện chúng ta nghĩ không ra, chú bé thay quý vị làm rất tốt. Đó là thông minh bề ngoài. Mặt khác, nếu có trí huệ thật sự, có hòa thượng biểu hiện ngu xuẩn, đần độn gần chết, tướng mạo rất xấu xí, thô kệch. Có rất nhiều hòa thượng có dị tướng, quý vị thấy họ rất xấu, chẳng hạn như thiền sư Đạo An. Vào đời Tấn, Sư lúc còn bé mười mấy tuổi đã vào chùa. Sư phụ của Ngài coi thường: “Người gì mà vừa xấu, vừa lùn, mặt lại rỗ”. Không chỉ đen thủi đen thui, một bên mặt lại rỗ, lại lùn tịt, các sư huynh trong chùa đều coi thường Ngài. Ngài chỉ đành đi trồng trọt, làm rất lâu. Có một hôm, Sư thưa cùng thầy: “Sư phụ cũng nên cho con một quyển kinh để niệm”. “Ngươi muốn niệm kinh hả? Được thôi!” Thuận tay lấy một quyển kinh mỏng tanh cho Sư. Vào vườn, Sư còn phải làm việc. Đại khái là vào lúc tạm nghỉ, bèn cầm kinh đọc. Buổi tối quay về, thưa với thầy: “Thầy đổi cho con quyển khác”. “Ngươi có xem không đó?” Sư thưa: “Con có xem, xem xong hết rồi”. Thầy cũng lười nói với Sư, lại lấy ra một quyển dầy gấp ba quyển trước, Sư lại cầm đi. Tối hôm sau, quay về, lại thưa với thầy: “Thầy lại đổi cho con quyển khác”. Thầy rất ngạc nhiên: “Vì sao ngươi lại đổi nữa?” Sư thưa: “Con đọc xong rồi!” Thầy bèn từ phần sau quyển kinh ấy, tùy tiện lấy bất cứ đoạn kinh văn nào để hỏi, Sư cũng đều đọc làu làu; thầy mới phát hiện ra chỗ kỳ đặc của Sư. Pháp sư Đạo An là một vị đại đức có thành tựu sớm nhất tại Trung Hoa.

Chớ nên xét đoán con người qua tướng mạo, nhưng người ấy thật sự có bản lãnh đó! Không chỉ là tín tâm kiên định, mà giới hạnh cũng thanh tịnh, đều có tài năng chân thật, nhưng chính mình rất khiêm hư. Phàm là người thật sự có đức hạnh, sẽ đều rất khiêm hư, chẳng cho là chính mình tuyệt diệu, trọn chẳng thể như thế. Vì [người ấy biết mình] còn kém Phật rất xa, ngay cả Phật cũng rất khiêm tốn. Đức Phật coi hết thảy chúng sanh là thầy. Mọi người thấy phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện có nói: “Nếu chẳng có chúng sanh, một vị Phật cũng chẳng thành được!” Do vậy, muốn báo ân chúng sanh thì phải độ chúng sanh. Nếu chẳng có loại bản lãnh ấy, chính mình ngay cả tay lẫn chân đều không có, còn muốn đánh trận ư? Quý vị vẫn chưa phát khởi tín tâm, vẫn chưa có cái tâm tín kính Tam Bảo, giới cũng chẳng trì, như thế thì còn nói là Đại Thừa nỗi gì? Tiểu Thừa cũng chẳng có, nhân thiên thừa cũng chẳng bảo đảm!

Hạng người như thế chẳng thể bảo vệ thân, miệng, ý của chính mình, tùy tiện buông lung thân, miệng, ý. “Buông lung” là chuyên làm ác hạnh, chuyên làm chuyện xấu. Chính hắn vẫn hư vọng tự xưng là Đại Thừa. Học pháp Đại Thừa, Thanh Văn, Duyên Giác Thừa, tam thừa đều chẳng phải là pháp khí. Kẻ đó chẳng phải là một người học pháp, mà là kẻ phá hoại người khác học pháp. Kẻ đó kết bè, kéo đảng, hắn có thể giúp đỡ đạo hữu và đệ tử của hắn trừ khử phiền não hay không? Phiền não của chúng sanh giống như chiến trường vậy! Phiền não ấy kiên cố, dũng mãnh, giống như một mặt trận lớn, khi quý vị muốn vào đó chiến đấu, tuy chẳng hoàn toàn thất bại, nhưng quý vị vẫn vùi mình trong phiền não!

Đoạn kinh văn này bao hàm các ý nghĩa ấy. Đức Phật nói đoạn kinh này theo kiểu thí dụ. Tức là có những kẻ xằng bậy xưng là Đại Thừa, mà chính mình ngay cả Khổ, Tập, Diệt, Đạo đều chẳng đoạn, chẳng tu, nhân quả thế gian đều chẳng tu. Suốt ngày làm ác hạnh, đó là Tập. Tập ( 集 ) là “cảm vời”, tức cảm vời khổ quả. Căn bản là kẻ đó chẳng tu trì đạo Nhị Thừa, đạo xuất thế. Không chỉ chẳng tu, mà tín tâm cũng chẳng trọn đủ. Đã có tín tâm, kẻ đó sẽ chẳng dám tạo tội, sẽ luôn luôn phòng thủ, bảo vệ ý niệm, chẳng dám khởi lên ý niệm xấu, há còn dám thật sự làm ư? Quý vị thấy chuyện lợi ích trước mắt, tuyệt đối chẳng nẩy lòng tham, vì biết hễ tham, sẽ phải nhận lãnh chuyện không tốt đẹp, chẳng thể tiêu tai nổi! Kẻ đó ngay cả cái tâm còn chẳng có, Bát Thánh Đạo lẫn Thất Bồ Đề đều chẳng có, mong vào thành Niết Bàn sẽ chẳng thể được, trọn chẳng có lẽ ấy! Bất luận lúc nào cũng đều chẳng thể làm được!

Thật sự là pháp khí Đại Thừa, hành trì luật nghi thanh tịnh là nói đến bậc tỳ kheo Bồ Tát. Không chỉ là giới tỳ kheo thanh tịnh, mà giới Bồ Tát cũng thanh tịnh. Hoặc là thọ giới tỳ kheo, hai trăm năm mươi giới đều thanh tịnh. Thọ Bồ Tát giới chẳng dễ dàng, vì mười giới trọng và bốn mươi tám giới khinh là giới Phạm Võng. Giới Phạm Võng có yêu cầu rất sâu, rất rộng. Giới Phạm Võng được thọ trì bởi địa vị Bồ Tát nào? Chính là Đăng Địa Bồ Tát, từ Hoan Hỷ Địa cho đến Pháp Vân Địa. Khi nói giới này, chẳng do Thích Ca Mâu Ni Phật nói, mà là do [Báo Thân] Lô Xá Na Phật nói. Đấy là giới do Báo Thân Phật nói. Khi Lô Xá Na Phật nói giới này, chính là nói cho một ngàn vị Thích Ca Mâu Ni Phật. Đại hóa thân là Lô Xá Na Phật, ngồi trên hoa sen trăm ngàn cánh. Mỗi tòa [của mỗi vị Phật Thích Ca] ở trên một cánh sen, tức là trên mỗi cánh sen [nơi tòa liên hoa của Lô Xá Na Phật] có một vị Thích Ca Mâu Ni Phật. Ngài có trăm ức quốc độ, trăm ức tiểu hóa Thích Ca Mâu Ni Phật, còn Lô Xá Na Phật là đại hóa. Như thế tức là [Báo Thân Lô Xá Na Phật của Pháp Thân] Tỳ Lô Giá Na Phật nói giới Phạm Võng cho một ngàn vị Phật Thích Ca, mỗi vị trong một ngàn vị Phật Thích Ca do Ngài (Tỳ Lô Giá Na Phật) tương ứng biến hiện. Đó là “thiên bách ức” Thích Ca, tức là một trăm ức lần trăm ức Phật Thích Ca. Như vậy là Ngài nói giới Phạm Võng cho một trăm ức Phật Thích Ca. [Mỗi vị trong số] một trăm ức Phật Thích Ca lại vào trong quốc độ của chính mình giáo hóa, giống như Thích Ca Mâu Ni Phật đã ở trong Diêm Phù Đề của chúng ta mà nói giới Phạm Võng.

Do vậy, trì giới Phạm Võng là có thể trì mười giới trọng và bốn mươi tám giới khinh. Thấy pháp tánh, tâm niệm, và Pháp Thân của chính mình. Pháp tánh tương hợp, có tương hợp một phần thì mới có thể trì giới được! [Các vị Bồ Tát thuộc] địa vị Tam Hiền (Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng) đều chẳng dám nói “đã trì giới thanh tịnh”, đặc biệt là đối với phương diện lợi ích chúng sanh và độ chúng sanh. Phương tiện thiện xảo huệ chẳng trọn đủ, sẽ chẳng dám nói là “thọ trì thanh tịnh giới” . Ở đây nói “thọ trì” thì không chỉ trì thanh tịnh, mà còn là bậc nhất, vượt hơn hẳn các loại thọ trì thông thường. Không chỉ là địa vị Thập Tín, mà địa vị Thập Trụ, địa vị Thập Hạnh, địa vị Thập Hồi Hướng, Đăng Địa, đạt tới mức độ ấy, thì mới có thể thọ trì thanh tịnh giới. Hết thảy các thiện hạnh do người ấy đã làm đều vi diệu, như vậy thì trì thanh tịnh giới chính là Nhiếp Luật Nghi Giới trong Tam Tụ Tịnh Giới. Vi diệu pháp là Nhiếp Thiện Pháp Giới. Đức Phật nói hết thảy các pháp, không chỉ là trong hết thảy các pháp do đức Phật đã nói, mà đối với hết thảy các pháp trong thế gian, người ấy đều là bậc nhất. Phải có công, xảo, minh. Bồ Tát có Công Xảo Minh ( Sīlpāsthāna vidyā) .

Trì thanh tịnh giới, học vi diệu pháp rất khó! Vì sao vi diệu thiện hạnh chẳng dễ dàng? Muốn khiến cho chúng sanh có thể đắc độ, khi cơ duyên chín muồi, sẽ hóa độ họ. Có khi thị hiện nghịch hạnh để độ họ, như giết, trộm, dâm, đấy là nghịch hạnh, phải thực hiện nghịch hạnh để độ kẻ đó. Chẳng có trí huệ, chẳng chứng đắc, quý vị chẳng thấy nổi căn cơ của người khác, sẽ chẳng thể thực hiện ổn thỏa. Nếu quý vị vẫn cứ làm như thế, sẽ là phạm giới. Đó gọi là vi diệu. Nếu nói Bồ Tát chẳng thể uống rượu, càng chẳng thể bán rượu. Tội ác do bán rượu lớn hơn tội uống rượu rất nhiều. Có lúc Bồ Tát vì lợi ích chúng sanh bèn uống rượu. Tế Công luôn uống rượu, điên điên khùng khùng, dùng rượu để độ người. Ngài uống rượu để độ người khác, chúng ta chẳng làm được. Đó gọi là vi diệu hạnh của Bồ Tát. Ngài làm như vậy là trì thanh tịnh giới.

“Cụ túc đệ nhất kiên cố tàm quý” ( T rọn đủ hổ thẹn kiên cố bậc nhất): Kiên cố tàm quý chẳng dễ dàng. Có hai loại thanh tịnh:

Một loại là kiên cố chẳng phạm, kiên định chẳng phạm. Đó là thanh tịnh, căn bản là thanh tịnh.

Loại kia là hễ phạm liền sám, vừa phạm liền sám hối, chẳng giấu giếm khuyết điểm của chính mình, luôn bộc lộ, trọn đủ cái tâm hổ thẹn, luôn cảm thấy chính mình chẳng có trí huệ, chẳng có đức, trong quá khứ chẳng tu. Luôn cảm thấy chính mình cần hướng về chúng sanh sám hối, hướng về chư Phật sám hối. Nếu làm chuyện xấu, sẽ thấy khổ quả hết sức đáng sợ, đọa địa ngục khổ lắm!

“Thâm kiến” là thấy rất sâu, thấy được chuyện trong rất nhiều kiếp. “Thâm úy” (Sợ hãi sâu xa) là thấy chúng sanh chịu khổ nạn trong địa ngục, chính người ấy sẽ chẳng dám làm chuyện xấu.

“Viễn ly sở hữu nhất thiết ác pháp” ( X a lìa tất cả hết thảy ác pháp): Đôi chút điều ác nhỏ nhặt, người ấy cũng xa lánh chẳng làm, lại còn tránh thật xa! “Thường nhạo tu hành nhất thiết thiện pháp” ( T hường thích tu hành hết thảy các thiện pháp): Đấy là Nhiếp Thiện Pháp Giới, trong ấy, trọn đủ Tam Tụ Tịnh Giới của Bồ Tát như đức Phật đã dạy. Nhiếp Luật Nghi Giới là luật nghi thanh tịnh. Nhiêu Ích Hữu Tình Giới là dùng vi diệu pháp để độ thoát hết thảy chúng sanh, sợ khổ quả trong đời sau sâu xa! Nhiêu Ích Hữu Tình là thường thích tu hành hết thảy thiện pháp, thường từ bi trọn khắp hết thảy hữu tình. Từ bi là bình đẳng đại bi, trong tâm chẳng có ý niệm sai khác. Tâm sai biệt của chúng ta rất nhiều! Người này rất thông minh, bèn bằng lòng giáo hóa nhiều hơn. Kẻ nọ rất ngu si, ta chẳng muốn dạy hắn. Hắn quá đần, dạy một trăm lần, hắn vẫn chẳng hiểu, lại còn rất rườm rà, quý vị bèn phiền chán. Đấy chẳng phải là Bồ Tát. Bồ Tát là người có ái tâm bậc nhất, hết sức từ bi, có lòng đại bi. Đại bi có rất nhiều ý nghĩa: Có từ, có nghĩa, có Thể, có tướng, thì mới là đại bi thật sự.

“Từ bi thường biến nhất thiết hữu tình, hằng phổ vị tác lợi ích, an lạc” ( T hường từ bi trọn khắp hết thảy hữu tình, luôn tạo lợi ích, an lạc trọn khắp): Khiến cho hết thảy chúng sanh đều được an lạc, đều được vui sướng. Cứu tế, độ thoát tất cả hết thảy hữu tình chúng sanh đang mắc ách nạn trong sanh tử, trừ khử hết thảy các khổ cho chúng sanh. Trong khi chúng sanh đang hứng chịu khổ nạn, chính là lúc dễ độ nhất. Quý vị nói, họ sẽ chịu tin. Vào trong tù ngục thuyết pháp, vào trong bệnh viện thuyết pháp cho bệnh nhân đang nằm bẹp giường, trong khi họ đang bị khổ đau hành hạ, quý vị bảo họ niệm Quán Thế Âm Bồ Tát, họ sẽ chịu niệm. Niệm Địa Tạng Bồ Tát, khi đó họ đang rất khổ, cũng sẽ niệm thử một phen. Nhưng khi ấy có một điều nguy hiểm, quý vị chớ nên lo lắng cho sự an vui của chính mình. Hễ quý vị lo lắng cho sự an vui của chính mình, sẽ độ chẳng thành. Có khi quý vị đến nơi đó sẽ rất nguy hiểm, đến chỗ bệnh nhân, có thể sẽ mang theo bệnh trở về! Nếu quý vị muốn chịu khổ thay cho họ, sẽ thật sự thay thế. Chẳng giả đâu nhé. Nếu quý vị nguyện rất chân thật, xác thực là sẽ có thể chịu thay, nhưng hễ xảy ra nơi thân quý vị, đừng nên áo não, hối hận!

Chúng tôi không nói to lớn chi cả. Tại Nữu Ước có rất nhiều đoàn thể trợ niệm. Hễ có người vãng sanh, họ sẽ đến tham dự [trợ niệm]. Đương nhiên, trong số ấy có khi là đệ tử Phật, có khi chẳng phải là đệ tử Phật, hoặc bản thân họ là đệ tử Phật, khi quyến thuộc của họ sắp chết, bèn mời đoàn thể trợ niệm đến. Trợ niệm đoàn cũng phát cái nguyện ấy. Đến đó, thường là đem theo oán nghiệp của người ấy trở về. Quỷ vốn muốn tìm người ấy tính sổ, sẽ tìm người [trợ niệm ấy] để tính sổ. Người đó trở về bèn phát sốt, hoặc là bị chi đó! Vì người ấy hoàn toàn chẳng phải là hằng ngày tự niệm, cũng chẳng tu hành chi hết, chẳng có sức mạnh đề kháng. Do vậy, quý vị tham gia trợ niệm, hành Bồ Tát đạo, trước hết phải xem xét sức lực của chính mình là như thế nào? Vì sao hàng Nhị Thừa chẳng dám làm? Họ hiểu sức của chính mình chẳng đủ, chẳng dám phát đại tâm. Khá nhiều đạo hữu của chúng ta là đạo hữu Từ Tế, đến bố thí, chẳng ngán người khác bẩn thỉu, hoặc nơi chốn rất tệ, chẳng thanh khiết, quý vị đến đó để hành Bồ Tát đạo.

Trong phẩm thứ mười của kinh Địa Tạng, Địa Tạng Bồ Tát đã xin đức Phật chỉ dạy: “Vì sao trên thế giới này, phước đức do bố thí khác biệt rất lớn như vậy?” Đức Phật dạy: Quý vị dùng cái tâm gì để bố thí? Trong khi quý vị hành bố thí, tâm thái của quý vị là gì? Dùng thái độ gì? Luôn liên quan rất lớn với tâm thái, tác phong, và lời ăn tiếng nói. Đương nhiên là quý vị cho người khác vật này nọ, người đó trong tâm hoan hỷ, trong tâm cũng [cảm thấy] được cứu độ. Có khi quý vị cho người ta thứ này thứ nọ, mà người nhận rất bực bội vì quý vị xem thường người khác. Khi đi ăn xin, họ vẫn có lòng tự trọng. Quý vị phải rất tôn kính họ, đưa đồ tận tay họ; sau đó, còn phải nói mấy câu an ủi. Nếu là Phật tử, hãy nói thêm vài câu Phật pháp cho người ấy, sẽ càng tốt hơn!

Do vậy, khi chúng sanh có khổ nạn, quý vị đừng nên bận tâm cho sự an vui của chính mình. Bồ Tát phát nguyện “chẳng cầu an lạc cho chính mình, chỉ mong chúng sanh được lìa khổ” . Hàm nghĩa là như thế đó. “Duy cầu an lạc nhất thiết hữu tình, như thị danh vi trụ Đại Thừa giả” ( C hỉ cầu an lạc hết thảy hữu tình. Như thế thì gọi là người trụ trong Đại Thừa). Đấy là thật sự trụ Đại Thừa, là Bồ Tát thật sự!

(Kinh) Thiện nam tử! Hữu hà đẳng tướng, danh Thanh Văn Thừa? Vị chư chúng sanh thường cần tinh tấn, an trụ chánh niệm, nhạo Đẳng Dẫn Định, ly chư siểm cuống, tín tri nghiệp quả, bất trước ngũ dục, thế gian bát pháp sở bất năng nhiễm, tu thiện dũng mãnh, như cứu đầu nhiên, thường thẩm đế quán chư Uẩn, Giới, Xứ, hằng nhạo an trụ sở hữu thánh chủng. Cụ thử tướng giả, danh Thanh Văn Thừa! Như thị chúng sanh, thượng vị năng thành Độc Giác Thừa khí, huống phục năng thành Đại Thừa pháp khí? Thiện nam tử! Hữu hà đẳng tướng danh Độc Giác Thừa? Vị chư chúng sanh cụ thượng Thanh Văn nhất thiết công đức, phục năng ư bỉ Ngũ Thủ Uẩn trung, sổ sổ an trụ tùy Vô Thường Quán, sổ sổ an trụ tùy Sanh Diệt Quán, phổ ư nhất thiết duyên sanh pháp trung, năng thẩm đế quán giai thị diệt pháp. Cụ thử tướng giả, danh Độc Giác Thừa. Như thị chúng sanh, phi Đại Thừa khí.

(經)善男子 ! 有何等相名聲聞乘?謂諸眾生,常勤精進,安住正念,樂等引定,離諸諂誑,信知業果,不著五欲,世間八法所不能染,修善勇猛如救頭燃,常審諦觀諸蘊、界、處,恆樂安住所有聖種。具此相者,名聲聞乘 ! 如是眾生,尚未能成獨覺乘器,況復能成大乘法器?善男子 ! 有何等相名獨覺乘?謂諸眾生,具上聲聞一切功德,復能於彼五取蘊中,數數安住隨無常觀,數數安住隨生滅觀,普於一切緣生法中,能審諦觀皆是滅法。具此相者,名獨覺乘。如是眾生,非大乘器 」 。

( Kinh: Này thiện nam tử! Có các tướng nào thì gọi là Thanh Văn Thừa? Tức là các chúng sanh thường siêng tinh tấn, an trụ chánh niệm, thích Đẳng Dẫn Định, lìa các siểm nịnh, dối trá, tin biết nghiệp quả, chẳng chấp trước ngũ dục, chẳng bị nhiễm tám pháp thế gian, tu thiện dũng mãnh như cứu đầu cháy, thường quan sát cặn kẽ, chắc thật các Uẩn, Giới, Xứ, luôn thích an trụ trong tất cả thánh chủng. Có các tướng ấy thì gọi là Thanh Văn Thừa. Chúng sanh như thế còn chưa thể thành căn khí Độc Giác Thừa, huống còn có thể trở thành pháp khí Đại Thừa ư? Này thiện nam tử! Có các tướng nào thì gọi là Độc Giác Thừa? Tức là các chúng sanh đã trọn đủ hết thảy công đức trên đây của Thanh Văn, lại có thể đối với Ngũ Thủ Uẩn nhiều lượt an trụ thuận theo Vô Thường Quán, nhiều lượt an trụ thuận theo Sanh Diệt Quán, vì khắp hết thảy các pháp duyên sanh mà có thể quán cặn kẽ, chắc thật, đều là diệt pháp. Có các tướng ấy, thì gọi là Độc Giác Thừa. Chúng sanh như thế chẳng phải là pháp khí Đại Thừa).

Pháp Thanh Văn là gì? Trụ Thanh Văn Thừa là gì? Thanh Văn Thừa là nói học theo đạo Tiểu Thừa, học quả A La Hán. Tâm lượng của họ chẳng lớn, nhưng họ có chánh niệm, có chánh lạc, có Định lực, có thể từ Định lực dẫn khởi các niềm vui sướng. Đối với các loại Định, đều bình đẳng dẫn khởi các sự vui sướng. Người ấy chẳng có tâm siểm khúc, chẳng có tâm lừa dối. Người ấy biết nghiệp quả thiện ác, lòng tin rất khẩn thiết. Có lúc nghe dường như là chuyện đùa, nhưng trên thực tế, quả thật là như vậy! Tại Nữu Ước, chúng tôi có một vị đạo hữu thấy ở lề đường có hai mươi đồng Mỹ Kim, chẳng biết do ai đánh rơi, ông ta nghĩ: “Ta nhặt lấy, chẳng phạm tội trộm cắp”. Ông ta tính nhặt lên, nhặt rồi lại nghĩ: “Ta phải làm sao với hai mươi đồng này? Vạn nhất phạm sai lầm thì sao?” Rốt cuộc, ông ta không nhặt, bèn đi qua. Người phía sau cũng thấy, cho rằng ông ta không thấy, thật ra ông ta có thấy, chỉ là không nhặt. Khi người phía sau đã nhặt rồi, vị đạo hữu ấy cảm thấy mình đã bỏ lỡ, bèn quay đầu lại nói: “Đó là tiền tôi đánh rơi”. Về sau, ông ta đến sám hối với tôi: “Thưa sư phụ! Con nói con đánh rơi là sai trái. Con đã nghĩ sai rồi!” Tính nhặt rồi lại chẳng nhặt, tín tâm không kiên định! Phải thật sự đối với hết thảy mọi sự đều chẳng băn khoăn. Khi đi đường, thứ gì cũng đều chẳng màng, có lợi ích hay không lợi ích, đều chẳng trông thấy! Ông ta thưa: “Sau đấy, con nghĩ tới mấy cách, con nhặt lên để cho người nghèo, chẳng phải là rất tốt hay sao? Con lại làm công đức”. Tôi nói: “Ông chẳng có công đức, đó là công đức của người làm mất tiền!”

Khi gặp cảnh giới, quý vị biết đó có phải là hư giả hay không, tín tâm có chân thật hay không? Nếu quý vị tin tưởng quả báo thiện ác, đối với tài, sắc, danh vọng, ăn uống, ngủ nghê, sẽ chẳng tham luyến. Mọi người mỗi sáng, lúc phải thức dậy, chẳng bò dậy nổi, vẫn mong ngủ thêm một chút, tối thiểu là phải ườn ra một chút, năm phút cũng được, chẳng phải là vừa tỉnh giấc bèn lập tức ngồi dậy. Trước nay, chẳng hề cảm thấy chính mình ngủ rất nhiều, luôn có cảm giác ngủ không đủ; đấy là dục vọng. Khi ăn, thứ nào vừa mắt bèn ăn sạch; thứ nào thấy không ngon, sẽ chẳng thèm nhìn tới. Đấy là ngũ dục. Nữ đạo hữu cũng yêu thích mua sắm. Chúng tôi sang Hương Cảng, có mấy nữ đạo hữu cùng đi, mê mua sắm lắm! Đi mua sắm suốt cả ngày, trở về luôn luôn là bao này, túi nọ. Cứ trông thấy là muốn mua! Bản thân việc mua sắm là tâm tham. Nhãn căn dẫn khởi ý thức của quý vị tham luyến, dọn cả công ty bách hóa về nhà quý vị, vẫn chẳng thỏa lòng! Vì cứ sau một hai năm, vật chất, y phục đều thay đổi, những thứ quý vị khuân về trước kia đều lỗi thời rồi! Mở công ty bách hóa, chẳng thể ứ đọng hàng hóa, hàng hóa ứ đọng sẽ lỗ tiền! Do vậy, cảnh giới ngũ dục chẳng phải là dễ dàng đâu nhé!

Chúng tôi cho rằng: Nếu tín tâm rất tốt, tin Phật rất thành khẩn, đến khi dục cảnh hiện tiền, quý vị quờ quạng bất định, có thể chẳng thuận theo cảnh giới ngũ dục hay không? Chúng ta khi bái sám, hằng ngày niệm: Đối với tám pháp của thế gian, vọng tâm chẳng động. Tám pháp thế gian chính là xưng, cơ, khổ, lạc, ái, tắng, hủy, dự (khen, chê, khổ, vui, yêu, ghét, hủy báng, ca ngợi). Bốn thứ là tốt, bốn thứ là xấu. Khen ngợi quý vị, châm chọc quý vị, hủy báng quý vị! Trước kia, Tô Đông Pha viết trên bàn “bát phong xuy bất động” (tám gió thổi chẳng động). Thiền sư Phật Ấn đến chỗ ông ta, trông thấy bèn viết hai chữ “phóng thí” ( 放屁, thả rắm). Ông Tô trở về, thấy thế, nổi giận đùng đùng. Phủ nha của ông ta ở bờ bên này Tây Hồ tại Hàng Châu, còn chùa Tịnh Từ ở bên kia Tây Hồ. Tô Đông Pha không nhịn được, ngồi thuyền vượt sông, tìm thiền sư Phật Ấn, đến chỗ thiền sư Phật Ấn để tranh cãi cho ra lẽ! Tô Đông Pha Hỏi: “Cớ sao đối với câu ‘bát phong xuy bất động’, ngươi viết là thả rắm?” Thiền sư Phật Ấn Hỏi: “Đúng vậy hả?” Tô Đông Pha cự nự: “Làm sao mà không đúng cho được, ngươi còn dựa vào đâu [mà dám chê bai]?” Thiền sư Phật Ấn bèn nói: “Đúng thì đúng, nhưng thật ra, Ngài đã tám gió đều động! Tôi thả rắm một cái đã lôi Ngài qua sông!” Tô Đông Pha cứng họng! Tám gió thổi bất động, Phóng Thí vẫn là giả, vẫn chẳng phải là thật, chỉ là văn tự. Nếu là thật, quý vị phải nên làm gì? Còn có những kẻ tự nhận đạo lực dường như rất sâu, tám gió đều chẳng thổi động được. Chẳng cần đến tám gió, tùy tiện chửi một câu, quý vị lập tức nổi lôi đình!

“Thường thẩm đế quán” tức là thường suy nghĩ, xem xét, đối chiếu một phen. Các Uẩn, Giới, Xứ dùng gì để đối chiếu? Ngũ Uẩn, Thập Bát Giới, Thập Nhị Xứ, trong khi Thức đối ứng Sắc, khi có Thanh tiếp xúc với Thức, quý vị phải nên đối chiếu đôi chút. Âm thanh đẹp đẽ, hay âm thanh chửi rủa, hoặc âm thanh quý vị không thích nghe. Chẳng hạn khi chúng ta tọa Thiền, tĩnh tọa, tiếng xe hơi sẽ khiến cho quý vị bực bội. Tọa Thiền là tìm chỗ tịch tĩnh, quý vị chẳng có loại Định lực ấy, sẽ cảm thấy âm thanh ồn ào. Ở nơi đô thị ồn ào, bèn mong vào sống nơi rừng núi. Núi rừng cũng chẳng thanh tịnh. Núi rừng có rất nhiều âm thanh, như tiếng thú kêu. Nhằm lúc quý vị ở trong sơn động, ngay cả rắn cũng kêu. Tiếng dế, tiếng của các loại trùng, quý vị sẽ đều nghe thấy. Đặc biệt là con ve vào mùa Hè, quý vị cảm thấy ồn gần chết. Quả thật chẳng thể tĩnh tọa nổi. Đấy là cái tâm của quý vị bất an, quý vị ở đó cũng chẳng trốn được! Tiếng gió thổi, tiếng gió lùa rung cây, đặc biệt là vào mùa Đông, tiếng gió lùa qua những cành cây khô khốc trụi lá, đêm nghe xào xạc, xào xạc, quý vị ngỡ quỷ đến! Nếu quý vị chẳng chấp trước hết thảy âm thanh, âm thanh sẽ chẳng thể quấy nhiễu quý vị được!

Có đôi câu đối: “Phong thanh, vũ thanh, chung khánh thanh, thanh thanh tự tại” (tiếng gió, tiếng mưa, tiếng chuông khánh, tiếng nào cũng tự tại). Khi chẳng đạt đến cảnh giới đó, quý vị ở trong chùa cũng thấy phiền. Hằng ngày đều gõ chuông. Chùa lớn còn có chuông U Minh. Suốt ngày đêm hai mươi bốn tiếng đồng hồ đều phải gõ. Trước kia, tại Hiển Tông Tự có một vị lão hòa thượng. Ngài phụ trách thỉnh chuông, thỉnh chuông suốt bốn mươi năm. Ngài kê một cái giường bên cạnh chuông, ngủ luôn tại đó. Ngày đêm, Ngài đều ngủ tại đó, thỉnh chuông. Tôi Hỏi: “Hằng ngày thầy ngủ được bao lâu?” Ngài Đáp: “Tôi luôn ngủ”. Tôi Hỏi: “Chuông thì sao?” Ngài Đáp: “Chuông vẫn cứ gõ!” Ngài đã dưỡng thành thói quen. Ngài ngủ ngay tại đó ngay trong khi chuông đang ngân “boong”! Ngài biết thuận theo tiếng chuông, đợi khi tiếng chuông vừa dứt, lại gõ một tiếng. Âm thanh ngừng lại bèn gõ một tiếng.

Đó gọi là chuông U Minh.

“Hằng nhạo an trụ sở hữu thánh chủng” ( L uôn thích an trụ trong tất cả các thánh chủng): Lìa khỏi Uẩn, Giới, Xứ, an trụ trong thánh chủng, biết là vô thường, biết hết thảy các pháp đều là Khổ, Không. Cái Không ấy là Nhị Thừa Không, Không trong “Pháp Bất Không, Ngã Không”, đó gọi là “thánh chủng” . “Thánh chủng” là nói tới gì? “Cụ thử tướng giả, danh Thanh Văn Thừa” ( C ó đủ các tướng ấy thì gọi là Thanh Văn Thừa): Có kẻ tự xưng là Đại Thừa, coi thường Tiểu Thừa: “Đó là pháp Thanh Văn Thừa, ta không cần học!” Quý vị ngay cả hình dáng Thanh Văn Thừa còn chưa đạt được nữa kia! Đạt tới cảnh giới ấy là cảnh giới A La Hán. Thanh Văn Thừa lại kém hơn Độc Giác Thừa. “Thượng vị năng thành Độc Giác Thừa khí” ( V ẫn chưa thể thành pháp khí của Độc Giác Thừa): Chỉ có thể là pháp khí của Thanh Văn Thừa, chẳng phải là pháp khí Độc Giác Thừa. Ngay cả pháp khí Độc Giác Thừa còn chưa đạt, sao có thể thành pháp khí của Đại Thừa?

Pháp khí của Độc Giác Thừa lại là hình trạng ra sao? “Vị chư chúng sanh cụ thượng Thanh Văn nhất thiết công đức” nghĩa là công đức của Thanh Văn quý vị đều trọn đủ, nhưng tiến nhập lại sâu hơn họ, có thể đối với Ngũ Thủ Uẩn “sổ sổ an trụ” (nhiều lượt an trụ) . Có thể an trụ trong Ngũ Thủ Uẩn, tức là có thể biết hết thảy các pháp vô thường. Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức Ngũ Uẩn đều là pháp vô thường, chẳng giữ lấy, chẳng chấp trước. Vô Thường Quán là quán các pháp vô thường, người ấy cũng có thể thâm nhập quán chiếu. Tùy sanh, tùy diệt, vô thường quán, chẳng phải là Đoạn Kiến, chẳng giống ngoại đạo. Tùy thời sanh diệt, đấy là pháp sanh diệt. Hết thảy các pháp Ngũ Thủ Uẩn đều là pháp sanh diệt, đều là vô thường, nhưng trong vô thường, người ấy lại duyên theo hết thảy các pháp. Do duyên khởi mà người ấy có thể nhận biết Lý của chúng. Tánh của các pháp duyên khởi là Không, Thể là Không. Có thể quan sát suy xét kỹ càng [các pháp ấy] đều là diệt pháp. Diệt thì sẽ thành đạo, như vậy thì mới có thể đạt được Độc Giác Thừa, tiến hơn Thanh Văn một bước, nhưng hạng chúng sanh ấy chẳng phải là Đại Thừa. Quý vị thấy Thanh Văn Thừa là hình trạng như thế nào? Độc Giác Thừa là hình trạng như thế nào? Quý vị có chứng đắc hay chăng? Ngay cả pháp khí của Thanh Văn Thừa, quý vị còn chưa đủ trình độ, ngay cả pháp khí của Độc Giác Thừa cũng chẳng đủ trình độ, làm sao nói quý vị là Đại Thừa cho nổi? Có hàm nghĩa như thế đó!

(Kinh) Nhĩ thời, Thế Tôn trùng hiển thử nghĩa, nhi thuyết tụng

viết: Nhược chân thiện nhân Sát đế lợi, nãi chí chân thiện Thú đạt la, tu Tín đẳng thập Hữu Y Luân. Ư Thanh Văn Thừa tốc thành khí. Cầu Độc Giác Thừa tam nghiệp tịnh. Cụ túc tàm quý, bố chư Uẩn. Tri quá, nhạo tĩnh, trụ không nhàn. Niệm thủ chư căn, tâm tịch định. Thiện quán duyên khởi, tu Tĩnh Lự. Chư Uẩn, Giới, Xứ xảo năng quán. Cụ thử thập hạnh Hữu Y Luân, thành thắng thừa khí độ Hữu hải. Tu cộng tam thừa Nhị Thừa luân, tự cầu giải thoát phiền não khổ. Bất độ hữu tình, bất xả tập, t hử nhân câu phi Đại Thừa khí. Ngu si, giải đãi, căn hạ liệt. Ư Nhị Thừa pháp bất cần tu . Định bất năng cụ Đại Thừa luân. Cố phi Đại Thừa quảng đại khí.

(經)爾時,世尊重顯此義,而說頌曰: 「 若真善人剎帝利,乃至真善戍達羅,修信等十有依輪。於聲聞乘速成器。求獨覺乘三業淨。具足慚愧怖諸蘊。知過樂靜住空閑。念守諸根心寂定。善觀緣起修靜慮。諸蘊界處巧能觀。具此十行有依輪,成勝乘器度有海。修共三乘二乘輪,自求解脫煩惱苦。不度有情不舍習,此人俱非大乘器。愚癡懈怠根下劣。於二乘法不勤修。定不能具大乘輪。故非大乘廣大器。

( Kinh: Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn trùng tuyên lại nghĩa này, bèn nói kệ tụng rằng: Nếu chân thiện nhân Sát đế lợi, cho đến chân thiện Thú đạt la, tu mười Hữu Y Luân như Tín… Mau thành pháp khí Thanh Văn Thừa. Cầu Độc Giác Thừa ba nghiệp tịnh, trọn đủ hổ thẹn, sợ các Uẩn. Biết lỗi, chuộng tĩnh, trụ thanh vắng. Niệm giữ các căn, tâm tịch định. Khéo quán duyên khởi, tu Tĩnh Lự. Các Uẩn, Giới, Xứ khéo quán tưởng. Hành trọn mười món Hữu Y Luân, thành thắng thừa khí, vượt biển Hữu. Tu chung ba thừa Nhị Thừa luân, tự cầu giải thoát phiền não khổ. Chẳng độ hữu tình, xả tập khí, người ấy chẳng phải Đại Thừa khí. Ngu si, giải đãi, căn kém hèn. Chẳng siêng tu tập pháp Nhị Thừa. Quyết chẳng thể trọn Đại Thừa luân. Chẳng phải Đại Thừa quảng đại khí).

“Nhược chân thiện nhân Sát đế lợi, nãi chí chân thiện Thú đạt la” ( N ếu là bậc chân thiện Sát đế lợi, cho đến chân thiện Thú đạt la): Chân thiện Sát đế lợi, chân thiện Bà la môn, chân thiện Phiệt xá, chân thiện Thú đạt la, bốn chủng tánh ấy “tu Tín đẳng thập Hữu Y Luân” (tu mười Hữu Y Luân như Tín v.v…): Mười Hữu Y Luân ấy ngoại trừ Tín, Tấn, Niệm, Định, Huệ, vẫn phải tu. Đấy là năm địa vị đầu trong Thập Tín. Trong Hữu Y Luân, có mười pháp. Phải tu mười luân ấy thì mới có thể mau chóng trở thành pháp khí của Thanh Văn Thừa. Tiến hơn bước nữa, cầu Độc Giác Thừa thì tam nghiệp thanh tịnh, trọn đủ lòng hổ thẹn, đối với hết thảy các Uẩn và Giới, sanh khởi cảm giác sợ hãi, chẳng dấy khởi tham đắm. Biết sức lực của chính mình là như thế nào, chính mình phải trụ nơi thanh vắng, ở nơi vắng lặng, gìn giữ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý của chính mình, khiến cho cái tâm của quý vị có thể tịch định. Tức là đối với pháp Độc Giác Thừa, tu Vô Minh duyên Hành, Hành duyên Danh Sắc, cho đến sanh, lão, tử khổ, đều phải khéo quán duyên khởi!

Độc Giác Thừa chẳng giống Đại Thừa. Duyên khởi của Đại Thừa là biết hết thảy nhân duyên sanh khởi của hết thảy các pháp: Nhân duyên khởi, nhân duyên diệt, pháp duyên khởi chẳng có tự tánh. Bản thể của pháp tự tánh duyên khởi chính là Không. Đấy là nghĩa Không trong Đại Thừa, chẳng giống với nghĩa Không của hàng Nhị Thừa. Đấy chỉ là khéo quán duyên khởi để tu Định, tu tam muội. Tĩnh Lự là Định, tức là quý vị tĩnh lặng. Sự suy tư ấy thoạt đầu vẫn phải tìm tòi, vẫn phải trải qua rất nhiều quá trình thì quý vị mới có thể định được!

Như Sổ Tức Quán được nói trong bộ kinh này, nếu quý vị tu Sổ Tức Quán, phải khéo quán duyên khởi để tu môn Định ấy, khéo có thể quán Uẩn, Xứ, Giới, quán Ngũ Uẩn, quán mười tám Giới, quán mười hai Xứ. Do có phương tiện huệ thiện xảo để quan sát, quan sát các pháp ấy đều là pháp duyên khởi. Hết thảy Ngũ Uẩn, Thập Bát Giới, Thập Nhị Xứ đều là pháp duyên khởi, duyên khởi tánh Không. Tánh Không là Đại Thừa. Duyên khởi là Duyên Giác. Quán pháp duyên khởi, cũng đạt đến nghĩa Không. Cái Không ấy chẳng giống như cái Không trong Đại Thừa. Cái Không ấy (Không trong Đại Thừa) chẳng phải là Không [theo kiểu rỗng không], cái Không ấy là Chân Không. Chân Không là chứng đắc một nửa Chân Không. Cái Không của Bồ Tát được gọi là Phi Không, Phi Không chẳng phải là Không. Chẳng phải là Không thì là gì? Diệu Hữu. Diệu Hữu chẳng phải là Có, phi Hữu, đó là Chân Không. Hàm nghĩa của Chân Không bao gồm ý nghĩa lợi ích hết thảy chúng sanh.

Nhị Thừa đã đạt tới nghĩa Không, đã được an lạc trong ấy. Họ vì cầu an lạc cho chính mình, trụ trong Tĩnh Lự, trụ trong môn Định ấy. Đó là điểm bất đồng [giữa Nhị Thừa và Đại Thừa]. Họ đã vượt biển sanh tử, độ thoát tam giới. Họ là pháp khí của thừa thù thắng, tức là Nhị Thừa thù thắng. Thừa này cao hơn nhân thiên thừa, có thể vượt biển Hữu (vượt thoát tam giới), tu tam thừa luân chung cho cả ba thừa. Đây là cộng đạo ( 共道, đạo chung) của tam thừa, nhưng họ chỉ có thể tu Nhị Thừa Luân,

chẳng thể tu Đại Thừa Luân.

“Tự cầu giải thoát phiền não khổ”, vì sao có thể biết họ là Nhị Thừa Luân? Họ chỉ cầu chính mình giải thoát. Giải thoát gì vậy? Giải thoát phiền não, có thể trừ bỏ phiền não. Họ gặp gì cũng chẳng khởi phân biệt, cho đến ý niệm tiếp xúc Pháp Trần, vẫn chẳng sanh khởi phân biệt, đoạn dứt Tư Hoặc, ý niệm chẳng dấy Hoặc. Đó gọi là giải thoát nỗi khổ phiền não. Đã chẳng có nỗi khổ phiền não thì nỗi khổ sanh tử cũng chẳng có. Nhưng khuyết điểm của họ là gì? “Bất độ hữu tình, bất xả tập” ( C hẳng độ hữu tình, chẳng xả tập khí): Tập khí vẫn tồn tại! Kiến Tư Hoặc đã không còn, nhưng Trần Sa Hoặc vẫn tồn tại. Tập khí nhiều như cát bụi, rất khó đoạn, vì họ chẳng xả tập khí, chẳng độ chúng sanh. Cho nên, họ chẳng phải là pháp khí Đại Thừa. Do vậy, Thanh Văn và Độc Giác đều chẳng phải là khí cụ chứa đựng Đại Thừa.

“Ngu si, giải đãi, căn hạ liệt. Ư Nhị Thừa pháp bất cần tu, Định bất năng cụ Đại Thừa Luân . C ố phi Đại Thừa quảng đại khí” ( N gu si, biếng nhác, căn cơ kém hèn, chẳng siêng tu tập pháp Nhị Thừa. Định chẳng thể trọn đủ Đại Thừa luân. Do vậy, chẳng phải là pháp khí rộng lớn của Đại Thừa): Chẳng phát tâm Bồ Đề. Đức Phật quở trách hàng Nhị Thừa là v ì họ căn khí kém hèn, giải đãi. Chẳng thể tu pháp Nhị Thừa thì làm sao có thể cầu Đại Thừa? Kẻ đối với pháp Nhị Thừa chẳng siêng năng tu hành, chẳng chứng quả Nhị Thừa, căn cơ hèn kém, làm sao có thể cầu Đại Thừa cho được? Đức Phật dạy: Chúng ta phải chiếu theo giáo nghĩa để đoán định, họ chẳng thể trọn đủ Đại Thừa Luân, tức là họ chẳng thể ngồi trên cỗ xe ấy, chẳng ngự trên cái Luân ấy (Đại Thừa Luân) được. Luân có nghĩa là xe lăn bánh, Thừa là có công năng vận chuyển. Thừa có Đại Thừa và Tiểu Thừa. Tiểu Thừa ngồi trên cỗ xe nhỏ, như chiếc xe dê trong kinh Pháp Hoa, sức kéo của xe dê rất yếu nhẹ. Trung Thừa là xe kéo bằng nai, có sức mạnh hơn xe dê. Đại bạch ngưu xa là Đại Thừa, trong thí dụ của kinh Pháp Hoa, Đại Thừa Luân cách biệt Nhị Thừa Luân rất xa. Vì thế nói [pháp khí Nhị Thừa] chẳng phải là pháp khí rộng lớn của Đại Thừa.

(Kinh) Ngu si độc nhất cầu giải thoát. Liệt ý, hạ hạnh, vô từ bi. Nhạo trước Đoạn Kiến, hướng ác thú. Khí xả chánh pháp, thuyết phi pháp. Hủy báng Nhị Thừa, xả luật hạnh. Thọ Cụ Túc Giới, hiệu Đại Thừa. Phá loạn ngã pháp, hoặc chúng sanh. Do thử nhân thân nan phục đắc. Não loạn ngã pháp chư hiền thánh, trích phạt bị xích ca sa nhân. Ha mạ, giá đoạt y bát đẳng, trường thời thoái thất nhân thiên

thú.

(經)愚癡獨一求解脫。劣意下行無慈悲。樂著斷見向惡趣。棄舍正法說非法。譭謗二乘舍律行。受具足戒號大乘。破亂我法惑眾生。由此人身難復得。惱亂我法諸賢聖,謫罰被赤袈裟人。呵罵遮奪衣缽等,長時退失人天趣。

( Kinh: Ngu si, độc nhất cầu giải thoát. Ý hèn, hạnh kém, chẳng từ bi. Ham chuộng Đoạn Kiến, hướng đường ác. Vứt bỏ chánh pháp, nói phi pháp. Hủy báng Nhị Thừa, bỏ luật hạnh. Thọ Cụ Túc Giới, xưng Đại Thừa. Phá loạn pháp ta, rối chúng sanh. Do vậy, khó lại được làm người. Não loạn pháp ta và hiền thánh, trừng phạt người mặc ca sa đỏ. Quở mắng, ngăn đoạt y và bát… Lui mất đường trời người dài lâu).

“Ngu si độc nhất cầu giải thoát, liệt ý, hạ hạnh, vô từ bi” ( N gu si, độc nhất cầu giải thoát, ý hèn, hạnh kém, chẳng từ bi): Đức Phật phê bình hàng Nhị Thừa là ngu si, không có trí huệ, chẳng cầu Bồ Đề đạo, chỉ cầu giải thoát cho chính mình, chẳng giải trừ thống khổ cho người khác (đó là ý nghĩa của câu “độc nhất cầu giải thoát” ). Người khác có thống khổ, căn bản là họ chẳng quan tâm. Họ phát tâm rất kém hèn, chẳng thù thắng, hạnh chẳng rộng, chẳng có tâm từ bi.

“Nhạo trước Đoạn Kiến, hướng ác thú. Khí xả chánh pháp, thuyết phi pháp” (Đắm chuộng Đoạn Kiến, hướng đường ác . V ứt bỏ chánh pháp, nói phi pháp): Đại Thừa là gì? Họ mong cầu nghĩa Không của Đại Thừa, [do chẳng hiểu thâm nghĩa] “các pháp đều là Không, không tu, không chứng”, bèn chấp giữ Đoạn Kiến, chẳng biết khi Bồ Tát lợi ích chúng sanh thì hết thảy các pháp đều phải tu. Nếu đắm chuộng Đoạn Kiến, [cho rằng] chết rồi là hết, cần phải tu để làm gì cơ chứ? Họ lấy rất nhiều câu trong Đại Thừa để che đậy [sự lười nhác của bản thân]. Chẳng hạn như kinh Lăng Nghiêm dạy: “Hà tạ cù lao, khẳng hệ tu chứng?” [nghĩa là] tu chứng là giả, cần gì phải phí công phu. Họ dùng ngay câu kinh ấy để ra vẻ “ta đã chứng đắc”. [Chẳng biết hai câu ấy nhằm nói đến] bậc đại Bồ Tát đã chứng đắc pháp tánh, trực tiếp ngộ được pháp tánh, hiểu các pháp duyên khởi đều chẳng có thật tánh. Bản thân các pháp duyên khởi đã trọn đủ thật tánh. Đối với “duyên khởi tánh Không”, chỉ giữ lấy “tánh Không” thì gọi là Đoạn Kiến, hay Đoạn Diệt Kiến. Như thế thì chẳng thể gọi là Đại Thừa được! Kẻ đó thuộc về đường ác, sẽ tiến hướng đọa lạc trong ba đường ác, đọa lạc trong địa ngục.

“Khí xả chánh pháp, thuyết phi pháp” (Vứt bỏ chánh pháp, nói

phi pháp): Pháp Nhị Thừa là chánh pháp, Thập Thiện Đạo là chánh pháp. Thập Thiện có sâu và cạn. Thanh Văn và Duyên Giác cũng hành Thập Thiện, đại Bồ Tát cũng hành Thập Thiện, chư Phật đều hành Thập Thiện. Tam Bất Hộ là thân, miệng, ý của Phật hoàn toàn thanh tịnh, chẳng cần phải bảo vệ. Hàng Nhị Thừa và Bồ Tát vẫn phải gìn giữ thân, miệng, ý, luôn ngăn giữ thân, miệng, ý. Thân, miệng, ý là mười nghiệp. Luôn bảo vệ mười nghiệp, chẳng để sai trái. “Hủy báng Nhị Thừa, xả luật hạnh” là không trì giới. Nhị Thừa chuyên nói tới trì giới. Hai trăm năm mươi giới đều trì thanh tịnh, chứng đắc quả A La Hán. Nếu chúng ta chẳng trì thanh tịnh, sẽ chẳng thể chứng đắc. Kẻ hủy báng pháp Nhị Thừa sẽ chẳng học giới luật Nhị Thừa, chẳng thọ trì giới luật, thậm chí đã thọ Cụ Túc Giới mà vẫn chẳng hành trì. Thọ Cụ Túc Giới, vừa thọ xong, bèn nói chính mình là Đại Thừa, [nại cớ ấy, để khỏi tuân thủ giới luật].

“Phá loạn ngã pháp, hoặc chúng sanh”: Đấy là mê hoặc chúng sanh, hủy báng, phá hoại chánh pháp của Phật. “Do thử nhân thân nan phục đắc” ( D o vậy, khó lại được làm người): Kẻ hủy báng như thế đọa vào Đoạn Kiến, cho đến phá loạn Phật pháp. Những kẻ ấy sau khi xả báo, lại muốn được làm người, sẽ rất khó, chẳng đạt được!

“Não loạn ngã pháp chư hiền thánh, trích phạt bị xích ca sa nhân” ( N ão loạn các vị hiền thánh trong pháp của ta, trừng phạt người mặc ca sa đỏ): Quở trách người đắp y ca sa, cho đến hủy báng, não loạn. Trong ấy có thánh nhân và hiền nhân. Trước khi A La Hán nhập Định, Ngài ở chung với phàm phu Tăng, vị nào là thánh nhân? Vị nào là phàm nhân? Vị nào chứng thánh quả? Quý vị chẳng biết, chẳng phân biệt rõ ràng. Do vậy, [não loạn Tăng chúng sẽ là] não loạn các vị hiền thánh trong Phật pháp. “Hiền nhân” là nói tới bảy địa vị [trong Nhị Thừa], tức Sơ Quả Hướng, Sơ Quả, Nhị Quả Hướng, Nhị Quả, Tam Quả Hướng, Tam Quả, Tứ Quả Hướng. Chứng quả A La Hán thì mới gọi là thánh nhân. Nói theo pháp Nhị Thừa là như thế đó. Do vậy, nếu quở trách, chửi bới, khiển trách, ô nhục người đắp ca sa, trong ấy sẽ có hiền mà cũng có thánh. Nếu quở trách, mắng chửi họ, cho đến ngăn trở, tước đoạt y và bát của họ. “Trường thời thoái thất nhân thiên thú” [nghĩa là] kẻ đó mong tái sanh trong nhân đạo, hoặc sanh lên thiên đạo, đều chẳng thể được.

(Kinh) Thị cố, nhược dục phục nhân thân, bất hoạn thiệt cấm nhi xả mạng, thường nhạo trị ngộ chư Phật giả, phổ ưng hoằng hộ tam thừa pháp, dục đắc tam thừa tối thượng thừa. Ưng thiện quán sát tam thừa pháp, hoan hỷ vị tha phổ khai thị, đương đắc thành Phật định vô nghi. Phá giới, xan tật, hoài kiêu mạn. Tự tán, hủy tha, hiệu Đại Thừa. Xả ly thử nhân, y trí giả, định đương thành Phật, độ tam giới. Ư tam thừa khí tùy sở nghi, từ bi vị thuyết tam thừa pháp. Tùy nguyện linh mãn vô xan tật, đương đắc thành Phật định vô nghi.

(經) 是故,若欲復人身,不患舌 𦧈 而舍命,常樂值遇諸佛者,普應弘護三乘法,欲得三乘最上乘。應善觀察三乘法,歡喜為他普開示,當得成佛定無疑。破戒慳嫉懷憍慢。自讚毀他號大乘。舍離此人依智者 ,定當成佛度三界。於三乘器隨所宜,慈悲為說三乘法 。 隨願令滿無慳嫉,當得成佛定無疑。

( Kinh: Vì thế, mong lại được thân người, chẳng bị đớ lưỡi mà xả mạng, thường thích gặp gỡ với chư Phật, hoằng hộ trọn khắp pháp tam thừa, mong đắc tam thừa tối thượng thừa. Nên khéo quan sát pháp tam thừa. Hoan hỷ vì họ khắp khai thị, sẽ được thành Phật quyết chẳng ngờ. Phá giới, keo, ghen, thường kiêu mạn. Khen mình, chê người, xưng Đại Thừa. Xả lìa người ấy, nương bậc trí, quyết sẽ thành Phật vượt tam giới. Tam thừa pháp khí thuận cơ nghi, từ bi vì họ nói tam thừa, khiến được mãn nguyện, chẳng keo, ganh. Sẽ được thành Phật, quyết chẳng nghi).

“Thị cố, nhược dục phục nhân thân, bất hoạn thiệt cấm nhi xả mạng” (Vì thế, nếu muốn lại được làm người, chẳng bị đớ lưỡi, xả tánh mạng): Quý vị mong lại được làm thân người, có hai tình huống:

1) Tuy vẫn được làm thân người, nhưng rất khó có thân thể toàn vẹn. Một loại [khuyết tật] là lưỡi. Lưỡi quá ngắn, hoặc quá dài, chẳng thể nói được. Có miệng mà chẳng thể nói. Đó là một trường hợp.

2) Hoặc là xả mạng, sanh vào nhân gian chẳng bao lâu đã chết, lại xả thân người. Xả xong bèn vào địa ngục.

Nếu có lưỡi [mà chẳng nói được], sẽ sống lâu hơn một chút. Chẳng có lưỡi, thọ mạng sẽ ngắn hơn! Vì kẻ đó tiếp tục làm ác, mới từ địa ngục thoát ra, rất khó tăng trưởng thiện căn. Đã quen thói làm ác, rất khó sửa đổi tập khí. Đoạn Kiến Tư Hoặc còn dễ, chứ sửa đổi tập khí rất khó. Phá giới thì sám hối có thể thay đổi, chứ phá Kiến thì chẳng có cách nào, Phật cũng chẳng thể cứu kẻ đó. Kiến tức là tri kiến. Kẻ đó nhìn nhận vấn đề luôn khác với mọi người, đặc biệt lệch lạc, đặc biệt hẹp hòi, luôn chẳng phù hợp pháp, báng bổ chánh pháp là phi pháp, nói phi pháp là chánh pháp. Hễ ai có loại kiến giải ấy, sẽ chẳng dễ độ. Tập khí nơi tri kiến mang theo từ vô lượng đời. “Thường nhạo trị ngộ chư Phật giả” ( T hường thích gặp gỡ chư Phật): Nếu quý vị mong thường gặp chư Phật, phải hoằng dương pháp tam thừa.

“Dục đắc tam thừa tối thượng thừa, ưng thiện quán sát tam thừa

pháp” (Nếu muốn đắc pháp tối thượng thừa trong tam thừa, hãy nên khéo quán sát pháp tam thừa): Nếu quý vị mong đạt được pháp Đại Thừa, hãy khéo quan sát pháp tam thừa. Pháp tam thừa rốt cuộc là nói đến điều gì? “Hoan hỷ vị chúng sanh phổ khai thị” (Hoan hỷ vì chúng sanh khai thị trọn khắp). Ở đây, chữ Phổ ( 普, trọn khắp) là đừng chọn lựa, đừng nên chỉ khai thị cho kẻ có tiền, có thế; chẳng khai thị cho kẻ không tiền, không thế. Đôi khi chúng ta thấy súc sanh, khuyên mọi người hãy niệm Tam Quy cho nó. [Quý vị cứ nghĩ] chúng nó không hiểu, [dẫu nói Tam Quy] chẳng có tác dụng ư? Quý vị thọ quán đảnh, có hiểu hay không? Vì sao quý vị muốn thọ quán đảnh? Đó gọi là “gieo chủng tử” . Có khá nhiều người thọ quán đảnh, căn bản là chẳng hiểu. Đã thọ đại quán đảnh thật sự, họ vẫn chẳng biết. Mỗi phép quán đảnh, đều có một bài chú chủ yếu. Đã thọ quán đảnh, nhất định phải niệm chú. Tối thiểu là niệm mười vạn biến, thường thọ trì, niệm cho nhiều. Có người thọ quán đảnh xong, tôi hỏi người ấy: “Quý vị có thọ trì hay không?” Người ấy Hỏi: “Thọ trì gì vậy?” Tôi nói: “Quý vị thọ quán đảnh gì vậy?” “Tôi cũng không biết”. Như vậy thì có công đức hay không? Có một ít, gieo chủng tử mà thôi!

Bất luận loại súc sanh nào, quý vị niệm Tam Quy cho nó. Quý vị đối trước chó, cho đến những con cá ta phóng sanh, chúng đều mở mắt rất to ngó quý vị. Quý vị nói Tam Quy cho chó, chó liền mở to mắt nhìn quý vị. Bất luận nó hiểu hay không, quý vị đã gieo chủng tử cho nó, có ý nghĩa như vậy. Nhất định phải làm như vậy, hãy nên khéo quan sát pháp tam thừa.

“Hoan hỷ vị tha phổ khai thị, đương đắc thành Phật định vô nghi” ( H oan hỷ vì người khác khai thị trọn khắp, sẽ được thành Phật, chắc chắn chẳng nghi ngờ): Người có thể làm như vậy, đấy mới là Đại Thừa thật sự, nhất định có thể thành Phật.

“Phá giới, xan, tật, hoài kiêu mạn, tự tán, hủy tha, hiệu Đại Thừa” ( P há giới, keo kiệt, ghen ghét, ôm lòng kiêu mạn, tự khen mình, chê người, mà xưng là Đại Thừa): Không chỉ chẳng phải là Đại Thừa, Tiểu Thừa cũng chẳng phải, chẳng nhập Phật môn, ngay cả mấp mé Phật pháp cũng chẳng có, chẳng cần để ý đến hạng người như thế. “Xả ly thử nhân y trí giả, định đương thành Phật độ tam giới” ( H ãy lìa bỏ kẻ ấy, nương theo người trí huệ, chắc chắn sẽ thành Phật, độ tam giới): Hạng người phá giới, keo kiệt, ghen tỵ, lại ôm lòng kiêu căng, ngạo mạn như thế, tán thán chính mình, hủy báng người khác. Hễ hủy báng người khác, tất nhiên là sẽ có hơi hướng tán thán chính mình! Hãy lìa bỏ người như thế, nương cậy bậc có trí huệ, nhất định sẽ thành Phật, độ thoát tam giới, thoát khỏi tam giới.

“Ư tam thừa khí tùy sở nghi, từ bi vị thuyết tam thừa pháp” (Đối với các pháp khí tam thừa, hãy tùy thuận cơ nghi, từ bi vì họ nói pháp tam thừa): Đối với người thuộc tam thừa, người ấy thuộc loại căn cơ nào, “nghi” ( 宜 ) có nghĩa là “đáng nên”, tức là người ấy đáng nên tiếp nhận pháp nào, quý vị bèn từ bi nói cho người ấy pháp đó. “Tùy nguyện linh mãn vô xan, tật, đương đắc thành Phật định vô nghi” ( T huận theo ý nguyện khiến cho họ được thỏa mãn, chẳng keo kiệt, ghen ghét, thì sẽ thành Phật chắc chắn chẳng nghi ngờ): Tùy theo ý nguyện của người ấy, khiến cho người ấy thỏa mãn. Ngàn vạn phần chớ nên bủn xỉn pháp! [Nếu] bủn xỉn, tham lam, ghen ghét đối với pháp, quý vị sẽ mắc quả báo đớ lưỡi, chẳng thể nói được!

(Kinh) Tri Uẩn, Giới, Xứ giai không tịch, vô sở y trụ thí hư không, thuyết pháp đẳng nhiếp chư hữu tình, đương hoạch diệu giác vô biên trí. Phá giới, ý nhạo hoài ác tâm, văn thuyết Đại Thừa thắng công đức, trá hiệu Đại Thừa vị danh lợi, như tệ lư phi sư tử bì. Ngã kim phổ cáo nhất thiết chúng, nhược dục tật đắc thắng Bồ Đề, đương thiện tu trì Thập Thiện Nghiệp, hộ trì ngã pháp, vật hủy hoại!

(經)知蘊界處皆空寂,無所依住譬虛空,說法等攝諸有情,當獲妙覺無邊智。破戒意樂懷噁心,聞說大乘勝功德,詐號大乘為名利,如弊驢披師子皮。我今普告一切眾,若欲疾得勝菩提,當善修持十善業,護持我法勿毀壞 !

( Kinh: Biết Uẩn, Giới, Xứ đều không tịch, chẳng hề nương trụ như hư không, thuyết pháp bình đẳng nhiếp hữu tình, sẽ đắc diệu giác vô biên trí. Phá giới, ý ưa ôm lòng ác, nghe công đức Đại Thừa thù thắng, vờ xưng Đại Thừa vì danh lợi, như lừa ác khoác da sư tử. Ta nay bảo khắp hết thảy chúng, nếu muốn mau đạt thắng Bồ Đề, hãy khéo tu trì Thập Thiện Nghiệp, hộ trì pháp ta, đừng hủy hoại! )

Ngũ Uẩn, Thập Bát Giới, Thập Nhị Xứ đều là duyên khởi, chẳng có tự tánh. Tánh thể của chúng là không tịch. “Không” là chẳng có tướng trụ, chẳng đến, chẳng đi. Biết hết thảy các pháp như Ngũ Uẩn, Thập Bát Giới đều là không tịch, đó là đạt được công phu. Nếu quý vị có thể học Duy Thức Tam Thập Luận, có thể hiểu rõ Ngũ Uẩn, Thập Bát Giới, Thập Nhị Xứ, đều chẳng phải là chuyện dễ! Sau đó, quý vị lại quán, quán tưởng gì? Các pháp ấy căn bản là chẳng có. Sáu thức Nhãn, Nhĩ, Tỷ, Thiệt, Thân, Ý là hư vọng, như mộng, huyễn, bọt, bóng. Bên ngoài thì đối ứng với sáu trần, tức Sắc, Thanh, Hương, Vị, Xúc, Pháp cũng là rỗng không, hư huyễn như mộng, huyễn, bọt, bóng. Căn đối ứng với Trần thành mười hai Xứ, đều là tịch tĩnh, chẳng đến, chẳng đi, bất sanh, bất diệt. Do bản tánh thường tịch tĩnh, do các pháp như huyễn, đều chẳng y chỉ. Vì chẳng y chỉ, hư không nương vào đâu? Hư không chẳng nương vào thứ gì cả! Nói loại pháp này để nhiếp thọ các hữu tình; đấy mới là diệu nghĩa Đại Thừa, khiến cho hết thảy chúng sanh đều đạt được trí huệ diệu giác vô biên, đạt được Không Huệ. Cái Không ấy chính là Bát Nhã, chính là cái Không mà Quán Tự Tại Bồ Tát dùng để chiếu “Ngũ Uẩn đều không”, mười tám Giới đều không, mười hai Xứ đều không. Cái Không của Bát Nhã ấy là không mà phi không. “Không phi không” chính là Chiếu.

“Phá giới, ý nhạo hoài ác tâm” ( P há giới, ý thích ôm lòng độc ác): Phàm là kẻ phạm giới, phá giới, tâm kẻ đó chẳng tốt lành, nhất định là ác tâm. Nghe nói công đức Đại Thừa to lớn, chính kẻ đó cũng lừa dối người khác, nói: “Ta cũng là Đại Thừa”. [Đó là] “trá hiệu Đại Thừa” (dối trá xưng là Đại Thừa). Công đức của Đại Thừa to lớn, tâm mọi người đều hướng đến, đặc biệt là chúng ta thích hướng về Đại Thừa, hướng về Mật, hướng về viên mãn, hướng về rốt ráo. Nếu nói pháp này chẳng rốt ráo, ta sẽ chẳng học pháp này, ta muốn học pháp rốt ráo. Khá lắm! Học pháp rốt ráo, chí hướng khá lắm, nhưng [nếu người học] chẳng phải là căn khí, thì sẽ liên quan đến danh lợi!

“Như tệ lư phi sư tử bì” ( G iống như con lừa tệ hại, khoác da sư tử): Giống như thí dụ đã nói trong phần trước. Chỉ là một con lừa tệ hại, khoác da sư tử, ngụy trang làm sư tử, bị người khác biết tỏng tòng tong! “Ngã kim phổ cáo nhất thiết chúng, nhược dục tật đắc thắng Bồ Đề” ( N ay ta bảo trọn khắp hết thảy đại chúng, nếu muốn nhanh chóng đạt được Bồ Đề thù thắng): Nay ta nói cùng mọi người, quý vị nếu muốn chứng đắc quả Bồ Đề rất nhanh chóng, hãy khéo tu trì Thập Thiện Nghiệp, hãy khéo tu tập Thập Thiện Nghiệp. Thập Thiện Nghiệp tu

thành, có thể khiến cho Phật pháp chẳng bị hủy hoại.

(Kinh) Ngã tích chư dư Khế Kinh thuyết, ưng cầu đại giác, hành Đại Thừa, xả ly Thanh Văn, Độc Giác Thừa, vị thanh tịnh giả thuyết tư pháp. Tằng cúng vô lượng câu chi Phật, đoạn ác, cần lao tu tịnh tâm. Ngã vị khuyến tấn bỉ chúng sanh, cố thuyết Nhất Thừa, vô đệ nhị. Kim thử chúng cụ tam thừa khí, hữu đản kham trụ Thanh Văn Thừa, tâm cực ưu bố, đa sự nghiệp. Bỉ phi thượng diệu Bồ Đề khí. Hữu si nhạo tĩnh, trụ Độc Giác, bỉ phi thượng diệu Bồ Đề khí. Hữu kham an trụ thượng diệu trí. Cố tùy sở nhạo, thuyết tam thừa. Cụ tịnh công đức, nhạo giải thoát. Văn thuyết Đại Thừa đọa ác thú, như bệnh đàm ấm, giáo phục nhũ. Thử tăng độc hại, phi trừ tật. Như thị phi khí Thanh Văn Thừa, văn thuyết Đại Thừa tâm mê loạn, tiện khởi Đoạn Kiến, đọa ác thú. Cố ưng thuyết pháp, thẩm quán cơ.

(經)我昔諸餘契經說,應求大覺行大乘,舍離聲聞獨覺乘,為清淨者說斯法。曾供無量俱胝佛,斷惡勤勞修淨心。我為勸進彼眾生,故說一乘無第二。今此眾具三乘器,有但堪住聲聞乘,心極憂怖多事業。彼非上妙菩提器。有癡樂靜住獨覺,彼非上妙菩提器。有堪安住上妙智。故隨所樂說三乘。具淨功德樂解脫。聞說大乘墮惡趣,如病痰癊教服乳。此增毒害非除疾。如是非器聲聞乘,聞說大乘心迷亂,便起斷見墮惡趣。故應說法審觀機 」 。

( Kinh: Ta xưa trong các Khế Kinh nói, nên cầu đại giác, hành Đại Thừa, lìa bỏ Thanh Văn, Độc Giác Thừa, vì bậc thanh tịnh thuyết pháp ấy. Từng cúng vô lượng câu chi Phật, đoạn ác, siêng năng, tu tịnh tâm. Ta vì khuyến khích chúng sanh ấy, chỉ nói nhất thừa, không thừa khác. Nay đại chúng đủ căn cơ tam thừa, có người chỉ kham Thanh Văn Thừa, tâm cực lo sợ, lắm sự nghiệp. Chẳng phải Bồ Đề thượng diệu khí! Kẻ si, chuộng tĩnh, trụ Độc Giác, chẳng phải Bồ Đề thượng diệu khí. Kẻ kham an trụ trí thượng diệu, tùy lòng họ thích, nói ba thừa. Đủ tịnh công đức, chuộng giải thoát.

Nghe nói Đại Thừa, đọa đường ác. Như bị nghẹn đàm, dạy uống sữa. Tăng thêm độc hại, chẳng trừ bệnh. Căn khí Thanh Văn, phi Đại Thừa, nghe nói Đại Thừa tâm mê loạn, liền dấy Đoạn Kiến, đọa đường ác. Nói pháp phải nên quán căn cơ).

“Ngã tích chư dư Khế Kinh thuyết, ưng cầu đại giác, hành Đại Thừa” ( T a xưa kia trong các Khế Kinh khác nói: “Hãy nên cầu đại giác, hành Đại Thừa”): Trong các kinh khác, ta nói như vậy, khuyên mọi người, khuyên hết thảy chúng sanh đều nên học Đại Thừa, hành pháp Đại Thừa, đại giác cầu thành Phật. “Xả ly Thanh Văn, Độc Giác Thừa” ( L ìa bỏ Thanh Văn và Độc Giác Thừa): Chẳng cần học pháp Thanh Văn và Độc Giác Thừa. Ta nói pháp ấy là vì những người thanh tịnh mà nói, “vị thanh tịnh giả thuyết tư pháp” (vì những người thanh tịnh mà nói pháp này). Câu này nhằm trả lời câu hỏi của Kim Cang Tạng Bồ Tát.

Trước kia, trong các kinh điển Đại Thừa khác, [đức Phật] đã từng nói như thế này: “Đều phải nên học Đại Thừa, chẳng cần học Thanh Văn và Độc Giác Thừa”. Đó là vì Ngài nói với những người thanh tịnh. Vì những người ấy đều đã cúng dường vô lượng câu chi Phật, “đoạn ác, cần lao tu tịnh tâm” (đoạn ác, siêng khổ tu tịnh tâm), tịnh tâm phải tu đến mức thành tựu kha khá. “Ngã vị khuyến tấn bỉ chúng sanh, cố thuyết nhất thừa, vô đệ nhị” ( T a vì khuyến tấn các chúng sanh ấy, cho nên nói nhất thừa, chẳng có thừa thứ hai): Kinh Pháp Hoa nói như vậy. “Chỉ thử thị nhất thật, dư nhị tắc vi chân” ( C hỉ có pháp này là duy nhất chân thật, hai thừa khác đều chẳng thật) nhằm nói cho những người ấy, tức là thuyết pháp đúng với căn cơ.

“Kim thử chúng cụ tam thừa khí, hữu đản kham trụ Thanh Văn Thừa” ( N ay trong đại chúng này có đủ căn cơ tam thừa, có những người chỉ có thể trụ trong Thanh Văn Thừa): Nay ta chỉ nói trọn khắp cho người trong tam thừa. Kinh Đại Tập Thập Luân nói trọn khắp tam thừa. Nay trong đại chúng này, có những người chỉ có thể trụ trong Thanh Văn Thừa. Trong tâm người ấy sợ hãi rất nhiều chuyện, họ chẳng phải là căn khí Bồ Đề thượng diệu. Hàng Độc Giác trụ tịch tĩnh, “bỉ phi thượng diệu Bồ Đề khí” (kẻ đó chẳng phải là pháp khí của Bồ Đề thượng diệu) . “Hữu kham an trụ thượng diệu trí, cố tùy sở nhạo thuyết tam thừa” ( C ó kẻ có thể an trụ trí thượng diệu; vì thế, tùy theo lòng ưa thích của họ mà nói tam thừa): Có người thích Đại Thừa, thuộc căn khí ấy, có thể trụ trong Đại Thừa, có trí huệ mầu nhiệm ấy, ta liền nói cho người ấy pháp Đại Thừa. “Cụ tịnh công đức nhạo giải thoát, văn thuyết Đại Thừa đọa ác thú” [nghĩa là] còn có hạng người khác, họ mong cầu giải thoát thanh tịnh [chẳng có tâm phổ độ chúng sanh], nghe nói Đại Thừa, lại đâm ra đọa vào đường ác.

Tiếp đó nói tỷ dụ: “Như bệnh đàm ấm giáo phục nhũ, thử tăng độc hại, phi trừ tật” ( N hư mắc bệnh nghẹn đờm, bảo kẻ đó uống sữa, sẽ tăng độc hại, chẳng trừ bệnh tật): Kẻ đó chỉ mong cầu lìa khỏi nỗi khổ trong ba đường ác, hoặc chỉ mong cầu lìa khỏi nỗi khổ trong tam giới, người ấy đã trọn đủ công đức của hai trăm năm mươi giới, mong giải thoát gì vậy? Giải thoát nhân gian, cầu đạt được sự tịch tĩnh của Nhị Thừa. Nếu ta nói pháp Đại Thừa cho kẻ đó, kẻ đó không chỉ chẳng tiếp nhận, mà còn sẽ hủy báng, nhất định đọa vào ác đạo. Như người mắc bệnh đàm, ấm đàm ( 癊痰 ) là chứng bệnh cổ họng không thoải mái (viêm họng), cho người ấy uống sữa, yết hầu càng nóng thêm, viêm nặng hơn. Đó là độc hại, hoàn toàn chẳng phải là trừ khử bệnh cho người đó. Uống chút nước hoàng liên sẽ đỡ hơn nhiều. Đó là cắt thuốc đúng bệnh.

“Như thị phi khí Thanh Văn Thừa, văn thuyết Đại Thừa tâm mê loạn” ( K ẻ thuộc Thanh Văn Thừa, chẳng phải là pháp khí Đại Thừa, nghe nói Đại Thừa, tâm sẽ mê loạn): Đối với kẻ chẳng phải là pháp khí Đại Thừa, [nghe giảng Đại Thừa], nhất định sẽ mê loạn. Kẻ chẳng phải là pháp khí Nhị Thừa, nếu nói pháp Nhị Thừa cho người ấy, họ cũng chẳng thể chứng nhập, vì họ là căn khí Đại Thừa. Đối với hạng pháp khí Thanh Văn Thừa, nói pháp Đại Thừa cho người ấy, họ nghe xong, tâm sẽ loạn, ngay cả Thanh Văn Thừa cũng chẳng đạt được. Ngược lại, họ sẽ dấy khởi Đoạn Kiến, đọa vào ác thú Không. Không chỉ chẳng thể lãnh ngộ nghĩa Không, mà còn đọa vào Ác Thú Không, đọa vào đường ác. “Cố ưng thuyết pháp thẩm quán cơ” nghĩa là khi thuyết pháp, nhất định phải cẩn thận, nhất định phải xem xét căn cơ cẩn thận.

Trang Trước

Mục Lục

Trang Sau

Thanh Văn,

Bồ Tát,

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.