Những Viên Ngọc Qúy

Thứ tám: Đừng vội tin điều gì chỉ vì điều đó căn cứ

vào những sự kiện hời hợt.

Đôi khi người ta đưa ra một vài sự kiện hời hợt để chỉ trích một người nào đó, rồi mình vội dựa vào những sự kiện hời hợt đó mà kết luận là thế này, là thế kia, là đúng, là sai. Kết luận như vậy rất là nguy hiểm, và thiệt hại cho nhân cách của mình, thiệt hại cho tri thức của mình.

Cái điều này, đại chúng có thấy trong thời đại chúng ta có không? Quá có luôn!

Mình nhìn vào sự kiện bên ngoài mà tin, mà đánh giá vấn đề là hỏng ngay, nó không chính xác. Khi đi thăm một khu rừng hoang dã bên Phi châu, tôi thấy mấy con gấu tới cà lưng nơi mấy cây rừng to, tôi hỏi những người hướng dẫn viên có phải những con gấu đó nó ngứa lưng không và trong đầu tôi cứ chắc chắn rằng có ngứa lưng thì nó mới cà cà như vậy, thì mới được trả lời là: không phải, những con gấu đó cà lưng để lưu lại mùi hương của mình trên những thân cây đó, nhằm làm dấu hiệu cho những con gấu khác tìm đến. Té ra cái hiểu của mình không đi đâu tới đâu cả. Có những sự kiện mình nhìn thấy, mình đánh giá là nó đúng, té ra nó không đúng chi cả. Cho nên đừng dựa vào những sự kiện hời hợt mà đánh giá vấn đề rồi kết luận vấn đề. Những người họ biết được hành vi của con gấu như thế là vì họ đã sống chết trong rừng, nghiên cứu, theo dõi và ghi lại đời sống của rất nhiều con, mới có thể đi tới kết luận chứ không phải là kết luận một cách hời hợt.

Nên thấy vậy mà không phải vậy, nghe vậy mà không phải vậy. Những lời đức Phật dạy thâm diệu quá!

Điều thứ chín: Đừng vội tin điều gì chỉ vì điều đó

được các nhà quyền lực ủng hộ.

Mình hay thấy các nhà quyền lực ủng hộ thì mình nghĩ điều đó đúng, nhưng đức Phật dạy đừng vội tin điều gì chỉ vì điều đó được các nhà quyền lực ủng hộ. Nhà quyền lực ủng hộ chưa hẳn là đúng. Vì họ ủng hộ là do phù hợp với chính sách của họ trong hiện tại. Nhưng nếu mai kia họ xoay trục, đổi hướng, mà mình cứ bám vào cái ủng hộ quá khứ của mình là mình sẽ đau khổ. Họ có quyền lực về kinh tế, cái gì phù hợp với kinh tế của họ thì họ ủng hộ; họ có quyền lực về chính trị, cái gì phù hợp với quyền lợi chính trị của họ thì họ ủng hộ; họ có quyền lực về truyền thông, những gì phù hợp với quan điểm về truyền thông của họ thì họ ủng hộ. Nhưng người truyền thông ủng hộ chưa hẳn đã đúng đối với người có quyền lực chính trị; người có quyền lực chính trị ủng hộ chưa hẳn đã đúng đối với người có quyền lực kinh tế; và người có quyền lực chính trị, kinh tế, truyền thông ủng hộ chưa hẳn đã đúng đối với người có quyền lực tôn giáo. Cho nên đừng nói ông đó ủng hộ rồi, người đó ủng hộ rồi thì mình cũng ủng hộ đi. Không!

Không ủng hộ ai hết. Mình để đó đã, chiêm nghiệm, suy nghĩ điều đó có đưa tới lợi mình, lợi người, lợi cho đa số, lợi hiện tại và tương lai không đã, mình mới ủng hộ. Chứ không phải vì nhiều người ủng hộ mà trong đó có những gương mặt nổi tiếng thì mình cũng sẵn sàng ủng hộ. Không! Không phải như thế! Đệ tử Phật không đơn giản, ủng hộ một cách hời hợt như thế. Điều thứ mười: Đừng vội tin điều gì chỉ vì điều ấy do những nhà truyền giáo, những vị đạo sư danh tiếng tuyên thuyết.

Mình chỉ tin khi đã lắng nghe, chiêm nghiệm và thấy điều vị đạo sư đó, nhà truyền giáo đó nói mà đưa tới lợi mình, lợi người, lợi cho đa số đời này, đời sau. Còn nếu điều nói ra đó chỉ lợi cho một số người thì mình không tin, chỉ lợi trong hiện tại mà thiệt hại tương lai - mình cũng không tin, lợi tương lai mà thiệt hại hiện tại - mình không tin. Như vậy đại chúng thấy mười điều đừng vội tin này, đức Phật đã mở ra cho chúng ta một tuệ giác lớn, một sự hiểu biết lớn để chúng ta đừng rơi vào những lầm lỗi không cần thiết. Và rõ ràng là chúng ta không rơi vào những lầm lỗi mà đức Phật đã vạch ra khi chúng ta thực hành hạnh vô trước.

Nếu chúng ta dính vào cái gì là chúng ta sẽ bị mắc bẫy ngay. Chúng ta dính vào truyền thống, chúng ta sẽ bị mắc bẫy khi người ta giăng cái bẫy truyền thống ra để bẫy chúng ta. Cho nên chúng ta tu học là đi tới với tuệ giác toàn giác mà không phải là vì truyền thống. Nếu chúng ta kẹt nơi truyền thống, chúng ta sẽ bị cái lưới này trói chúng ta và chúng ta không thể đi tới được với bậc Tuệ giác hoàn toàn.

Nếu chúng ta dính vào tri thức truyền thuyết thì chúng ta sẽ bị cái truyền thuyết trói chúng ta và chúng ta không thấy được cái giá trị chân lý nằm ở đâu, cái sự thực cao quý nằm ở đâu và chúng ta chỉ dừng lại và bị trói ở nơi truyền thuyết và tranh luận nhau ở nơi truyền thuyết, ở nơi truyền thống.

Và nếu mà chúng ta tu học chỉ vì được số đông nhiều người ca ngợi, tán dương, chúng ta mắc kẹt vào đó thì chúng ta không khám phá được chân nghĩa sự tu học của chúng ta. Cho nên, tuy là chúng ta được số đông ca ngợi, tán dương nhưng chúng ta không mắc kẹt bởi sự tán dương, ca ngợi từ số đông đó thì chúng ta mới đi tới được cái tuyệt đích của sự tu học.

Chúng ta học tất cả các kinh điển nội minh, ngoại minh, học hết sách vở như thầy tổ chúng ta đã từng học nhưng không phải vì vậy mà bị chi phối, bị vướng mắc bởi kinh điển và sách vở thì chúng ta mới đi tới được cái đích điểm mà chúng ta muốn tới - đó là khám phá cái giá trị tột cùng của chân lý, của sự thật. Còn nếu chúng ta mắc kẹt vào kinh điển, vào sách vở thì quả thật chúng ta đã mắc kẹt vào kiến thức, vào cái tri thức của chúng ta, và không bao giờ chúng ta bén mặt tới được với chân lý.

Chúng ta học, tu luyện là để thực nghiệm, thực chứng chứ không phải là để lý luận, chứ không phải là để dẫn câu kinh này, dẫn bộ luận kia để làm chứng cứ cho việc làm của mình, mà chúng ta phải tự mình giác liễu lấy, tự mình chứng nghiệm lấy những gì mà đức Phật đã dạy qua đời sống của chính mình. Còn nếu chúng ta mắc kẹt ở nơi những lý luận, ở nơi những biện chứng thì chúng ta không đi tới được với chân giá trị của sự tu tập, chân giá trị của Phật pháp.

Cũng vậy, nếu chúng ta tu học mà bị dính mắc vào cái lập trường tông phái, hệ phái thì chúng ta bị trói trong một cái tông phái, hệ phái thôi. Cuối cùng là những tông phái, hệ phái khác thì mình không nghiên cứu được, mình không đi tới được. Cho nên đừng có kẹt vào bất cứ lập trường, tông phái, hệ phái nào thì khi đó mình mới có thể khám phá ra được cái chân nghĩa của mọi tông phái, hệ phái và cuộc sống của mình trở nên giàu có, vĩ đại về mặt hiểu biết, về mặt đạo đức.

Mình tu học đừng có mắc kẹt vào định kiến thì mình mới phát kiến ra, phát hiện ra những điều hay mà mình cần phải vươn tới để học hỏi.

Và đừng có kẹt vào những hình tướng bên ngoài. Nếu mình kẹt vào hình tướng bên ngoài, mình sẽ nghèo nàn nội dung ở bên trong, không khám phá ra được nội dung từ bên trong. Mình bị kẹt ở nơi một tấm vải hôi thối bọc một châu báu thì mình sẽ không khám phá được cái châu báu được bọc trong tấm vải không trong sạch ấy. Cho nên, đừng để cái hình thức bên ngoài làm cho mình bị mắc kẹt.

Và chúng ta cũng đừng dính kẹt vào các nhà quyền lực ủng hộ mình, dù là quyền lực về kinh tế, quyền lực về truyền thông, quyền lực về luật pháp, chính trị, tôn giáo thì chúng ta mới có thể khám phá ra được sự thật ở trong các quyền lực đó và chúng ta mới thấy được cái đạo lý tột đỉnh mà chúng ta xuất gia tu hành muốn hướng tới.

Và chúng ta đừng có bị lòa mắt bởi các uy danh đã có từ nơi các nhà truyền giáo, từ nơi các bậc đạo sư. Đôi khi một vị truyền giáo nổi tiếng, một vị đạo sư nổi tiếng họ nói sai, nhưng vì uy danh của họ, mình nghĩ "vị đó đến mức gì mà nói sai", trong lúc họ thực sự sai, tức là mình đã bị uy danh của vị truyền giáo, vị đạo sư, vị thiền sư đó làm cho mình chủ quan trong cái hiểu biết của mình đối với ông ta, đối với cái mà ông ta đang làm và mình không dám từ chối cái mà ông ta áp đặt lên mình; và như vậy là mình trở thành kẻ nô lệ đối với những gì mà nhà truyền giáo uy tín đó nói ra. Cho nên, bức tranh của một em bé vẽ đôi khi nó tuyệt hơn là bức tranh của một vị họa sĩ danh tiếng mà mình không thấy được; nhiều khi vị đó vẽ run tay nhưng mình vẫn biện minh rằng đường nét ông vẽ đẹp hơn vì nét run đó chính là nghệ thuật.

Cho nên đừng vướng mắc vào bất cứ một cái gì, một đối tượng nào mà phải luôn chiêm nghiệm, suy nghĩ, và cái tiêu chuẩn cho sự chiêm nghiệm, suy nghĩ đó, đức Phật đã nói rõ: "lợi mình, lợi người, lợi cho đa số đời này, đời sau". Hễ chiêm nghiệm mà có những yếu tố như vậy thì mình cho nó là đúng, là thực tế, là hữu ích, mà còn không thì tất cả chỉ là hý luận, là vớ vẩn, hay mấy cũng trở thành vớ vẩn. Có nhớ không!

Có điều hay mà không thực hiện được thì hay làm gì. Nói thật hay, đưa ra những phương pháp hay mà không khả thi thì cái hay đó để làm gì. Cho nên có những cái hay mà vớ vẩn thì mình không cần để ý.

Như vậy đại chúng thấy vô trước hạnh đối với mười điều đừng vội tin này mình có thể thực tập được ngay trong đời sống này và nó đưa tới lợi ích ngay trong đời sống tu học hàng ngày của chúng ta, và chúng ta sẽ không bị rơi vào những cái cạm bẫy mà do cái huân tập, do cái học tập, do những định kiến sai lầm của chúng ta tạo ra con người chúng ta ở trong cái định kiến sai lầm đó. Chúng ta phải nghe và chiêm nghiệm. Trong Làng mai có bản nhạc "nghe sâu, hiểu thấu", phải nghe thật sâu, hiểu thật thấu. Còn mình nghe cạn cợt, hiểu không thấu, thì thật nguy hiểm. Cho nên đức Thế tôn lúc nào cũng nói các đệ tử "đế thính, đế thính, thiện tư niệm chi", nghĩa là "lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ, khéo nhớ lấy", "lắng nghe, lắng nghe, suy nghĩ một cách thông minh, nhớ lấy một cách thông minh". Nếu mình bỏ phương pháp này trong đời sống của mình thì mình rất dễ bị chao đảo trong thế sự đảo điên. Quá khứ đã xảy ra như thế, hiện tại đang xảy ra như thế và tương lai nó cũng sẽ xảy ra như thế bởi vì thế giới này là thế giới mà cái gì cũng có, thiện cũng có – ác cũng có, chánh cũng có – tà cũng có, Phật cũng có mà phàm phu cũng có, nếu chúng ta thiếu pháp hành "đế thính, đế thính, thiện tư niệm chi", chúng ta sẽ bị rơi vào cái bẫy của tà ma ngoại đạo, của tà kiến, và ôi thôi, cuộc đời đi tu như thế là xong om rồi! Xong om nước chè cái đời đi tu của mình. Cái đời đi tu phải có cái gì đó mà mình chuẩn theo giáo pháp của đức Phật để học hỏi, hành trì.

Đó là nói về Vô trước hạnh đối với mười điều không vội tin.

Cũng trong kinh A-hàm, cũng trong Văn hệ Nikāya, đức Phật nói về khúc gỗ. Khúc gỗ mà đi ra được biển lớn thì khúc gỗ đó không bị kẹt ở bờ bên này, ở bờ bên kia, ở gầm cầu, ở cái gò nổi lên giữa dòng sông và không bị người ta vớt lên, không bị những dòng nước xoáy. Tu học cũng vậy. Chúng ta không bị kẹt vào biên kiến, không bị kẹt vào thân kiến, chúng ta không bị kẹt vào kiến thủ kiến, không bị kẹt vào giới cấm thủ, không bị kẹt vào nơi đại tà kiến, thì chúng ta mới đi tới được với chánh kiến. Mà chánh kiến là Phật tính.

Kinh A-hàm gọi là Chánh tri kiến, trong văn hệ Nikāya gọi là Chánh tri kiến, nhưng kinh điển Đại thừa gọi là Phật tính. Nên Phật tính là Chánh tri kiến, là Chánh kiến.

Các vị thấy chưa, các kinh điển đức Phật dạy minh họa rất rõ ràng. Thế nào là một khúc gỗ đi ra được biển lớn? Khúc gỗ đi ra được biển lớn vì nó không rơi vào các trường hợp kẹt bên này, kẹt bên kia, kẹt nơi gầm cầu, kẹt nơi gò nổi lên giữa dòng sông, kẹt nơi dòng xoáy và bị người vớt lên. Thì người tu chúng ta cũng vậy. Chúng ta đừng kẹt vào biên kiến, thân kiến, kiến thủ, giới cấm thủ, tà kiến thì chúng ta đi tới được với Chánh kiến, chúng ta đi tới được với Phật tri kiến. Như vậy rõ ràng Vô trước hạnh là đừng dính vào mấy cái kiến thủ đó. Mà nói gọn, chúng ta tu hành đừng kẹt vào hai cái là phiền não chướng và sở tri chướng. Nếu chúng ta kẹt vào phiền não chướng, chúng ta không đi tới được với Niết bàn. Chúng ta kẹt vào sở tri chướng, chúng ta không đi tới được với sự toàn giác, với chánh biến giác, với chánh biến tri. Cho nên phải buông bỏ mọi phiền não chướng, mọi sở tri chướng. Mà muốn được như vậy, chúng ta phải học hỏi như chính mình đang học hỏi với cái tâm vô trước. Nhớ chưa!

Mình hỏi mà đừng mắc kẹt vào câu hỏi, mới là người hỏi thông minh, còn hỏi mà cứ mắc kẹt vào câu hỏi là người hỏi chưa thông minh. Trả lời, nhưng đừng mắc kẹt vào lời lẽ trong sự trả lời thì mới trả lời thông minh và người nhận sự trả lời đó mới thông minh. "Nhất thiết tu-đa-la như tiêu nguyệt chỉ", hết thảy kinh điển như ngón tay chỉ mặt trăng. Nếu chúng ta cho rằng ngón tay là mặt trăng thì vĩnh viễn không bao giờ thấy được mặt trăng, mà bị hai cái lỗi: không biết mặt trăng là gì mà cũng chẳng biết ngón tay là gì. Đó là kinh Viên giác. Và ở trong kinh Xà dụ của A-hàm, Nikāya, đức Phật cũng có dạy là "pháp còn ưng xả hà huống phi pháp". Pháp như chiếc thuyền đưa người sang sông.

Sang sông rồi thì bước lên chứ đừng tiếc chiếc thuyền mà không chịu lên bờ. Điều này, kinh Kim cang cũng nhắc nhở lại cho chúng ta: "Như lai thuyết Pháp như phiệt dụ giả, Pháp thượng ưng xả hà huống phi pháp", Như lai thuyết pháp, pháp Ngài như chiếc thuyền, pháp còn buông bỏ huống là không phải pháp. Tất cả những cái đó là đều nhấn mạnh đến vô trước hạnh. Và vì vô trước hạnh như vậy nên đời sống lúc nào cũng thấy vui, mới mẻ; khi nào cũng thấy hữu ích; khi nào cũng giữ được cái tâm bình lặng, không sân; khi nào cũng thấy tinh cần, nỗ lực mà không nhàm chán, không mệt mỏi; khi nào cũng thấy trong sáng, không mù quáng; khi nào cũng thấy Pháp đưa tới sự an toàn, sự cao thượng, đưa tới sự an lạc, hạnh phúc. Cho nên bữa nay mình thực tập Vô trước hạnh nghe! Ai nói, mình cứ lắng nghe; ai chỉ trích, mình giữ tâm bình lặng, chưa nói họ chỉ trích đúng hay sai; ai đả đảo mình, mình cũng giữ tâm bình lặng, không kẹt vào, không dính vào nơi cái đả đảo hay tung hô của người khác. Đó là đạo lực, là nội lực của chúng ta. Chúng ta có được đạo lực, nội lực như vậy, chúng ta mới có cái để hiến tặng cho mọi người chung quanh, mọi người đang thương, quý chúng ta. Còn không có nội lực, không có đạo lực thì lấy gì để hiến tặng cho những người mà chúng ta đã từng thọ ân!

ĐẠO TỪ KẾT KHÓA

Trích từ Bài 49 – Môn Giới học Đại Thừa – Hòa thượng Thích Thái Hòa giảng cho Tăng Ni sinh khóa V, Luật viện Huệ Nghiêm Nam mô Bổn sư Thích-ca-mâu-ni Phật.

Cùng toàn thể Tăng Ni sinh hiện tiền thương mến. Quý vị là những thế hệ tiếp nối ngọn đèn Chánh pháp từ đức Như lai sau khi đã thắp sáng ở nơi Đạo tràng Bồ đề và lan tỏa đến vùng Lộc uyển và Tăng đoàn từ đó được thành lập, Giới luật cũng từ đó mà được cụ thể hóa rồi phát triển khắp cả Ngũ hà - Ấn độ, lan tỏa ra các vùng miền, đất nước chung quanh, trải dài đến quê hương Việt nam chúng ta, cho đến tận bây giờ. Bao nhiêu thế hệ tiền nhân của chúng ta đã vì sự nghiệp hoằng Pháp và vì hạnh nguyện lợi ích chúng sinh mà đã đứng lên, rồi nằm xuống, đối diện với bao nhiêu thác ghềnh, cám dỗ nhưng các bậc tiền nhân của chúng ta đã đều vượt qua. Vượt qua một cách dõng mãnh. Vượt qua một cách kiên cường. Vượt qua được là vì thầy tổ chúng ta luôn luôn nhớ chí nguyện xuất gia của mình mà thượng cầu Phật đạo – hạ hóa chúng sinh, và nuôi dưỡng chí nguyện đó trong từng khoảnh khắc của sự sống, của sự hành đạo ngay ở trong pháp học, ngay ở trong pháp hành và ngay ở trong những luật viện, tự viện, tu viện, thiền viện và đi ra giữa xã hội, thầy tổ chúng ta đã biến mọi không gian trở thành ra không gian của sự tu học, biến mọi thời gian đều là thời gian của sự thực hành Chánh pháp. Có như vậy, dòng Chánh pháp đến giờ phút này, mạch nguồn vẫn còn lưu thông và hy vọng rằng qua những thế hệ này thì mạch nguồn không những lưu thông mà còn phát triển rộng lớn, sâu xa đến mọi vùng đất khô cằn của Phật pháp để tác động và làm cho những hạt giống Phật pháp ở nơi mảnh đất khô cằn ấy sinh sống, phục hồi trở lại một cách đúng ý nghĩa, đúng với hoài bão mà chư Tổ chúng ta đã kế thừa từ đức Như lai, và các đức Như lai đã hỗ trợ cho nhau để Chánh pháp được trường tồn không phải chỉ giới hạn trong một quốc độ, một cõi nước mà khắp cả mười phương quốc độ. Mong rằng tất cả các Tăng Ni sinh sau khóa học này, quý vị còn có cơ hội để học thêm và học thêm nữa, bởi vì, học hải vô nhai. Người tu mà tu có kết quả là nhờ học đâu tu đó và tu đâu thì học đó, ở không gian nào thì hành đạo ở không gian đó và ngay ở không gian đó mà xây dựng và phát triển Đạo pháp.

Tôi kể cho quý thầy quý cô nghe, khi tôi đi Indonesia và Malaysia là xứ sở của Hồi giáo, tôi tặng cho những người ở đó tràng chuỗi đeo tay. Họ hỏi tôi tràng chuỗi đeo tay này có ý nghĩa gì, có tác dụng gì. Tôi nói: "Nếu quý vị mang tràng chuỗi này vào nơi tay của mình bằng tất cả sự chí thành, bằng tất cả niềm tin, bằng tất cả tâm thành, thì tác dụng của chuỗi này sẽ giúp cho quý vị sống lâu, sẽ giúp cho quý vị giàu có, sẽ giúp cho quý vị xinh đẹp, sẽ giúp cho quý vị có uy tín, giúp cho quý vị thông minh trong đời này và trong đời sau. Quý vị có thích không?". Cuối cùng là cả chục người, tất cả đều nói thích và đưa tay lên cho tôi mang tràng chuỗi vào. Như vậy rõ ràng, ở trong một xứ sở Hồi giáo mà mình vẫn nói được Phật pháp, vẫn truyền được sinh khí Phật pháp mà nghe ra thì không có Phật pháp gì hết nhưng thực sự cái lõi của Phật pháp là nằm ở nơi chỗ mà chúng tôi vừa chia sẻ, mà tất cả những người Hồi giáo đó, từ giám đốc khách sạn cho đến người bồi bếp, họ nhìn chúng tôi với con mắt rất quý trọng và họ đã tiễn đưa chúng tôi lên xe.

Có lần, chúng tôi có dịp đi thăm thư viện Tòa thánh Vatican và ở tại một khách sạn gần Vatican. Mỗi buổi sáng, sau khi đi lấy phần ăn, tất cả chúng tôi ngồi vào bàn và chấp tay niệm "Nam mô Bổn sư Thích-ca-mâu-ni Phật", niệm rất hay. Chúng tôi làm ba bữa như vậy thì những người ở đó nhìn chúng tôi với cặp mắt rất thương và quý trọng. Khi chúng tôi trả phòng khách sạn thì chúng tôi cũng tặng chuỗi cho họ và ai cũng đưa tay nhận. Và khi tôi đi ra khỏi khách sạn một đoạn, trước Tòa thánh Vatican, thì có một người đàn ông chạy theo, chấp tay chào và xin cúng dường. Tôi không biết họ là ai.

Tôi nói như vậy để cho các thầy các cô thấy, ở nơi Luật viện mà mình không hoằng dương được Luật học cho các anh em đồng tu phạm hạnh với mình, trước mặt cũng như sau lưng, thì làm sao mình có thể hoằng dương Luật học sau khi mình tốt nghiệp ra trường ở nơi một xứ sở mà người ta không biết Luật là gì. Rồi đi về trú xứ của mình, là trong ngôi chùa của mình mà mình không hoằng dương được Luật học, không khai sáng được ngọn đèn Chánh pháp thì mình hoằng dương Luật học ở đâu. Bởi vì trong chùa, tất cả đều đồng hành về một hướng, đều hỗ trợ nhau, mà tại sao mình không làm được? Vậy thì làm sao mà có thể đi tới một xứ sở nơi người ta sẵn sàng có thành kiến với mình mà mình hoằng dương Luật học được.

Cho nên, chúng ta càng học thì chúng ta thấy rằng các pháp vốn là vô ngã tính, thì mình phải nhận ra và thể hiện cái vô ngã tính đó ở ngay nơi chính mình để mình hoằng dương Luật học nói riêng và hoằng dương Phật pháp nói chung. Rồi chúng ta phải thấy mọi không gian, không có không gian nào là không gian của Phật pháp, mà cũng không có không gian nào không phải là không gian của Phật pháp, nếu tất cả chúng ta không quên tâm bồ đề của mình là thượng cầu Phật đạo – hạ hóa chúng sanh. Chúng ta không quên cái tâm này, không quên cái nguyện này thì ở không gian nào chúng ta cũng biến thành không gian của Phật pháp vì lợi ích của chúng sinh. Còn chúng ta quên tâm bồ đề, chúng ta quên chí nguyện xuất gia của chúng ta thì quả thật chúng ta đang ở trong luật viện với nhau mà cũng chướng ngại nhau; rồi chúng ta về chùa với thầy tổ chúng ta, chúng ta cũng chướng ngại với thầy ta, với anh em ta; rồi chúng ta đi ra xã hội thì lại chướng ngại đối với mọi thành phần trong xã hội. Đã chướng ngại thì làm sao mà tuyên dương Phật pháp bởi vì Phật pháp vốn là không chướng ngại. Chính không chướng ngại với các pháp mới gọi là Phật pháp. Cho nên, pháp học đã khó nhưng không khó bằng pháp hành; pháp hành đã khó nhưng không khó bằng li tham, li sân, li si, li kiêu mạn, li chấp ngã, li sở đắc. Có đôi khi mình thực hành pháp hành mà kẹt vào sở đắc thì chúng ta có mặt ở đâu là chướng ngại ở đó. Do đó, có pháp hành rồi thì chúng ta phải làm thế nào để đạt tới cái tâm li tham, tâm li sân, tâm li si, tâm li mạn, tâm li sở đắc thì chúng ta mới tiếp nối được ánh sáng tuệ giác từ đức Thế tôn chúng ta; chúng ta mới tiếp nối được, mới nhận được ấn chỉ từ thầy tổ chúng ta để chúng ta có thể trao truyền ấn chỉ Phật pháp đó, Luật học đó cho những thế hệ tương lai của chúng ta và đóng góp sự nghiệp tu học của mình vào trong sự nghiệp lợi ích chúng sinh mà vì đó chư Phật đã có mặt khắp mọi quốc độ, khắp mọi không gian, khắp mọi thời gian.

Khóa này, chúng tôi đến với quý vị qua Giới học Đại thừa, nhưng chỉ mới một phần trong mười phần. Nhưng nếu quý vị biết học, biết hành thì trong một phần đó có cả mười phần. Còn nếu mình không biết học, không biết hành thì hết cả mười phần cũng không có phần nào cả. Vậy, tôi nhắc lại, là có pháp học là một may mắn, có pháp hành là một may mắn nhưng trong pháp hành đó, chúng ta phải biết vận dụng nó mọi lúc, mọi nơi bằng tâm vô sở đắc. Vì Giới chính là vô sở đắc. Giới chính là giải thoát mà giải thoát thì làm gì có đắc. Định là giải thoát mà giải thoát thì làm gì có đắc, đắc thì không giải thoát. Tuệ là giải thoát mà giải thoát thì làm gì có đắc, đắc thì không phải Tuệ. Nên phải nhớ cái vô sở đắc ở nơi Giới, cái vô sở đắc ở nơi Định, cái vô sở đắc ở nơi Tuệ thì chúng ta mới thực sự có đời sống giải thoát, mới có đời sống giác ngộ và đem cái đời sống giải thoát, giác ngộ đó mà cúng dường Tam bảo, cúng dường thầy tổ chúng ta, biết ơn Hòa thượng Bổn sư của chúng ta, biết ơn anh chị em của chúng ta đang ở chùa lao tác mọi công việc chùa để cho chúng ta được đi học, biết ơn Hòa thượng Luật chủ Luật viện Huệ nghiêm, biết ơn quý vị Tôn đức Giáo thọ, quý huynh đệ điều hành cũng như tất cả Phật tử trực tiếp, gián tiếp đóng góp bằng tâm, bằng vật để cho chúng ta được yên thân tu học. Có như vậy, chúng ta mới báo đáp được Tứ ân và cứu giúp ba cõi. Không như vậy thì đời đời chúng ta vẫn nằm trong sinh tử mà thôi. Nằm trong sinh tử thì mất tự do.

Người không có tự do thì không thể hiến tặng bất cứ sự tự do nào cho ai. Quý vị lưu ý những điểm mà tôi chia sẻ. Và tôi nhắc lại: Học, học, học - Tu, tu, tu, mọi lúc, mọi nơi, mọi động tác thì mọi lúc, mọi nơi, mọi động tác đều kết thành những hoa trái của phước đức và trí tuệ cho chúng ta đến chỗ viên thành. Cầu nguyện đức Phật gia hộ cho tất cả Tăng Ni sinh hiện diện, bồ đề tâm kiên cố, trí tuệ thường minh, sanh sanh dữ Phật vi quyến thuộc, thế thế bồ đề kết thiện duyên. Nam mô Thường-tinh-tấn Bồ tát Ma-ha-tát.

THIỆN VÀ ÁC DƯỚI

CÁI NHÌN PHẬT GIÁO

ĐẠI THỪA

Trích từ Bài 22: Thiệu long Thánh chủng – môn Giới luật Đại thừa, Hòa thượng Thích Thái Hòa giảng cho Tăng Ni sinh Luật viện Huệ Nghiêm Ác đây nghĩa là phỉ báng Đại thừa, phỉ báng Phật tính, phỉ báng Như lai tính, phỉ báng Bản nguyên tâm địa, bất tín đối với Bản nguyên tâm địa, không tin mình có khả năng thành Phật rồi xuyên tạc khả năng đó. Đó là ác. Mà cái ác đó mới là cái ác vĩnh viễn.

Không tin vào Bản nguyên tâm địa, không tin vào khả năng thành Phật ở nơi chính mình, rồi xuyên tạc, rồi bôi nhọ, làm cho khả năng đó vĩnh viễn bị thôi chụt đi, bị mất đi khả năng, niềm tin đối với Bản nguyên tâm địa, đối với Phật tính, đối với Như lai tạng tính, đối với Tánh tịnh niết bàn; niềm tin đó bị mất đi. Đó gọi là ác. Và nếu cái ác phỉ báng đối với Bản nguyên tâm địa đã sinh rồi, thì phải nỗ lực làm cho nó diệt đi để cho niềm tin Đại thừa ở nơi chúng ta được nuôi lớn và tăng trưởng. Cho nên, trong mười ba-la-di của Bồ tát giới Phạm võng, điều thứ mười nói cái gì? À, không được phỉ báng Tam bảo. Mà phỉ báng Tam bảo sâu xa nhất là sự phỉ báng Tam bảo đối với tự tánh, bởi vì tự tánh Tam bảo mới là nguồn gốc để từ đó mà Tam bảo ở trong thế gian, Tam bảo xuất thế gian biểu hiện. Mà bây giờ mình phỉ báng nguồn gốc, hủy diệt nguồn gốc thì làm sao Tam bảo thế gian và xuất thế gian biểu hiện. Cho nên cái ác nhất, cái xấu xa nhất là phỉ báng Đại thừa, vì Đại thừa là nói về bản nguyên tâm địa, nhấn mạnh về chất liệu Tự tánh Tam bảo. Cho nên quý thầy quý cô thấy rằng, mình làm tất cả các công việc gì, thì ban đầu mình quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, nhưng mà cuối cùng là mình tự quy y Phật, tự quy y Pháp, tự quy y Tăng. Mở đầu bao giờ cũng là quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng;

đó là quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng ở bên ngoài, là Tam bảo sự tướng. Nhưng nhờ nương vào Tam bảo sự tướng đó mà chúng ta đi vào được Tam bảo của tự tánh. Vậy mà bây giờ mình phỉ báng Tam bảo của tự tánh thì cuối cùng lấy đường đâu mà về. Cho nên trong mười giới thuộc về ba-la-di của Bồ tát giới phạm võng, thì giới thứ mười là không được phỉ báng Tam bảo, mà khi nghe ngoại đạo hoặc những người ác kiến phỉ báng Tam bảo thì như có 300 mũi dao đâm vào tim mình. Còn có đôi người nghe phỉ báng Tam bảo thì cũng như không, là vì sao? Vì họ chỉ lợi dụng Tam bảo. Người sống chết với Tam bảo, họ thấy được Tam bảo của tự tánh. Chính Tam bảo của tự tánh khẳng định sự có mặt của Phật giáo Đại thừa. Và Phật giáo Đại thừa có mặt là để khai quật kho tàng Tam bảo tự tánh nơi tất cả chúng sinh cho chúng sinh. Khi chúng ta có được Tam bảo tự tánh đó, chúng ta sống với Tam bảo tự tánh đó, chúng ta mới có khả năng đứng dậy từ nơi đôi chân của chúng ta, chúng ta mới có khả năng đứng dậy để xây dựng cuộc đời của chúng ta, và chúng ta mới có khả năng phát huy sự cao đẹp của cuộc đời chúng ta đến chỗ hoàn hảo, đến chỗ toàn giác.

Vậy nên, cái ác, mà không có cái ác nào ác hơn, là phỉ báng Đại thừa. Ai phỉ báng Đại thừa, người đó đang phỉ báng cái cao nhất, cái đẹp nhất, cái quý nhất, cái giá trị nhất ở nơi chính mình. Bởi vì Đại thừa nói về cái đẹp nhất, cái cao nhất, cái quý nhất, cái giá trị nhất đang bị chôn vùi ở nơi tâm của chúng sinh, và qua những pháp tu, pháp học, pháp hành. Phật giáo Đại thừa khai quật kho tàng đó lên cho chúng sinh. Khi khai quật được kho tàng đó lên thì chúng sanh đang nghèo trở thành ra giàu, như người cùng tử quên mất viên minh châu ở trong chéo áo và được thiện tri thức chỉ cho liền nhận ra và tức khắc trở thành giàu có.

Chúng ta nghèo vì quên mất bản nguyện tu hành của chúng ta. Chúng ta nghèo vì quên mất tâm bồ đề của chúng ta. Chúng ta trở thành kẻ cùng tử lang thang đầu đường xó chợ kiếm sống qua ngày mà vẫn không đủ.

Nhưng khi chúng ta có tuệ giác, có pháp học, pháp hành Đại thừa, chính là chúng ta có khả năng khai quật những giá trị thâm sâu đang tiềm ẩn ở nơi tâm chúng ta: đó là tự tánh thanh tịnh; đó là bản nguyên tâm địa. Mà nói theo ngài Huệ-năng là:

"Bồ đề bổn vô thọ Minh cảnh diệt phi đài Bản lai vô nhất vật Hà xứ nhá trần ai". Và chúng ta sử dụng mọi phương pháp để khai quật là chúng ta đang sử dụng chiêu thức, pháp hành của ngài

Thần-tú:

"Thân thị bồ đề thọ Tâm như minh cảnh đài Thời thời thường phất thức Vật sử nhá trần ai".

Bây giờ quý vị yêu ngài Thần-tú hay ngài Huệ-năng? Nếu không có ngài Thần-tú thì không bao giờ có ngài Huệ-năng. Nhưng nếu chỉ có ngài Thần-tú thôi mà không có ngài Huệ-năng thì mình chưa đạt tới cái đích điểm của sự trở về. Cho nên mình yêu cả hai Ngài. Nhớ không! Mà yêu cả hai Ngài thì phải làm gì? Đó là vấn đề. Yêu cả hai Ngài thì phải học đâu tu đó, tu đâu học đó, chứ đừng có học rồi mới tu. Học rồi mới tu thì không biết đến khi nào mới học cho rồi. Nên, học đâu tu đó, tu đâu học đó, trên đường chúng ta đi luôn luôn có hai Ngài cùng đi với chúng ta. Và càng đi thì ngài Thần-tú càng giúp cho mình thấy ngài Huệ-năng. Càng đi thì ngài Huệ-năng sẽ càng xuất hiện cho chúng ta.

Cho nên, cái ác đáng sợ nhất, ghê tởm nhất, khủng khiếp nhất là phỉ báng Đại thừa và đưa ra những lập luận để phỉ báng Đại thừa. Đó là ác kiến. Đó là tà kiến. Không phải là tà kiến đơn thuần mà tà kiến đó trở thành ác kiến. Như vậy thì ác đó chưa sanh thì nỗ lực làm cho nó vĩnh viễn không sanh, mà đã sanh thì nỗ lực làm cho nó hủy diệt. Và cái thiện cao nhất, tối thượng nhất, đó là thiện gì? Là tự tánh thiện.

Tự tánh thiện, còn gọi là Đệ nhất nghĩa thiện, hay Đệ nhất niết bàn. Tự tánh thiện là một cách nói khác của bản nguyên tâm địa. Bản nguyên tâm địa chưa sinh thì nỗ lực sử dụng giới định tuệ làm cho nó sinh ra; đã biểu hiện ra rồi thì làm cho nó phát triển, lớn mạnh, tỏa chiếu cùng khắp. Tự tánh thiện, Như lai tạng tính, Đệ nhất niết bàn, Bản nguyên tâm địa, trong giáo lý Tịnh độ gọi là Tự tính A-di-đà. Tự tính này chưa biểu hiện thì nỗ lực làm cho nó biểu hiện, mà biểu hiện rồi thì nỗ lực làm cho nó tỏa ra cùng khắp mọi không gian, mọi thời gian. Tính ấy sáng, trong, thường tịch mà thường chiếu.

Trong Tịnh độ, thường tịch là Vô lượng thọ, thường chiếu là Vô lượng quang. Nên danh hiệu A-di-đà Phật chuyển tải cả tịch và chiếu, đầy đủ cả sự và lý, cả tướng và tánh. Thường chiếu là tướng; thường tịch là tánh. Như vậy trong Bản nguyên tâm địa của chúng ta có hết. Phải phát hiện cho được điều này, nỗ lực làm cho nó tỏa ra, sáng ra trong đời sống của chính mình. Và nỗ lực làm cho chúng sanh nhận ra được điều này để họ sống cùng, sống với tự tánh thiện để ở đâu, lúc nào, với ai, cảnh giới nào họ cũng đầy đủ an lạc, hạnh phúc. Đó là hạnh tu của Bồ tát, là pháp hành của người tu tập.

Nên, đại tà kiến là phỉ báng Đại thừa. Đại chánh kiến là thấy được Bản nguyên tâm địa rồi kích hoạt chúng sinh tu tập để nhận ra được Bản nguyên tâm địa ở nơi chính mình và kích hoạt mọi người nỗ lực làm cho Bản nguyên tâm địa đó sáng chói lên từ nơi tự tâm của chính họ. Đó là lý do tại sao Phật giáo có mặt. Nên đạo Phật là của chúng sinh. Đó là quyền lợi của chúng sinh. Nên chúng sinh tự nguyện bảo vệ đạo Phật.

HIỂU VỀ SỰ CẦU NGUYỆN TRONG PHẬT GIÁO

Trích từ Bài 43 – Môn Giới luật Đại thừa – Hòa thượng Thích Thái Hòa giảng cho Tăng Ni sinh Luật viện Huệ Nghiêm

Mỗi khi tụng kinh, mỗi khi dâng hương lên đức Phật, mỗi khi cúng dường đức Phật, quý thầy quý cô có ước nguyện chi không, có cầu nguyện chi không? Có! Tại sao phải cầu nguyện? Mình cầu nguyện, bởi vì mình tin vào sự gia trì lực của chư Phật. Chư Phật có gia trì lực bất khả tư nghì đối với chúng sinh. Chư Phật có thần thông vĩ đại nên các Ngài có thể gia trì cho chúng ta, yểm trợ cho chúng ta tu hành. Và Ngài có năng lực thần thông vĩ đại, trí tuệ vĩ đại, đức hạnh vĩ đại, cho nên các vị quỷ thần, thiện thần đều phụng hành ý chỉ của Ngài và gia trì lực cho chúng ta tu hành, vượt qua mọi khổ nạn, mọi khó khăn. Từ nơi đó mà phát sinh ra sự cầu nguyện ở trong Phật giáo.

Nói Phật giáo mà không có cầu nguyện là nói sai, nói bậy. Tại sao nói sai, nói bậy? Là vì không có niềm tin kiên cố vào năng lực thần thông quảng đại của chư Phật. Không có đức Phật nào mà không có thần thông. Ma mà còn có thần thông, Phật không có thần thông thì làm sao giáo hóa ma được, làm sao ma khuất phục được!

Ma có thần thông không? Có mà! Ma có đến ngũ thần thông. Phật có lục thông. Ma chỉ thua Phật Lậu tận thông thôi. Cho nên nói rằng "Phật giáo không có cầu nguyện, cầu nguyện thì không phải Phật giáo", đó là nói theo tà kiến, nói theo ngoại đạo.

Tại sao Phật có lục thần thông? Lục thần thông như vậy để che chở chúng sinh, để gia trì lực cho chúng sinh tu hành, giúp chúng sinh tăng trưởng, nuôi lớn thiện căn. Mình trồng một bông hoa thì cái nhân của bông hoa là nơi chính nó, nhưng mà phân, nước, chăm sóc, đó là gia trì lực của chúng ta đối với bông hoa, để bông hoa cho chúng ta hoa. Có hiểu không?

Cái nhân bồ đề tu hành là ở nơi mỗi chúng ta. Nhưng mà gia trì lực của Phật làm cho cái nhân đó lớn mạnh lên, không bị chướng ngại bởi những độc tố, bởi những tà kiến từ bên ngoài xâm nhập vào. Cho nên sáng nay học, quý vị đã phát hiện được nhiều điều kì lạ trong Phật Pháp chưa, rất khoa học trong Phật giáo chưa!

Bây giờ tôi hỏi, các thầy các cô phản biện đi nghe! Đức Phật có thần thông không? À! Có thần thông! Có thần thông thì có thể chở mình đi được chứ. Cũng như chiếc xe có trọng tải mạnh, nó có thể chở được nhiều người. Và trong mười phẩm hiệu của đức Phật, Ngài có phẩm hiệu gì? Điều ngự sư! Điều ngự sư là gì? Là vị tài xế lái xe giỏi. Sao gọi là vị tài xế lái xe giỏi? Vì vị đó lái xe chở rất nhiều người mà an toàn, không bị tai nạn. Nhưng đức Phật là một vị Điều ngự sư lái xe giỏi không phải như những tài xế bình thường của thế tục, mà là một vị Điều ngự sư lái xe giỏi chuyên chở chúng sinh từ nơi bến sinh tử qua đến mảnh đất an toàn của Niết bàn, chuyên chở chúng sinh từ nơi tâm phiền não qua đến tâm an toàn, chấm dứt sinh tử. Như vậy rõ ràng đức Phật phải có thần lực chứ. Mà chúng ta phải có niềm tin, phải tha thiết, phải chí thành thì mới bắt được tín hiệu từ thần lực đó. Còn nếu chúng ta không tin thì làm sao bắt được cái tín hiệu, cảm nhận được cái tín lực đó từ chư Phật.

Cho nên phải hiểu vì sao trong Phật giáo có cầu siêu, vì sao trong Phật giáo có cầu an, có cầu nguyện, có ước nguyện. Chứ không phải Phật giáo không có chi cả. Có hết! Nhưng mà có như thế nào. Có là có từ nơi tâm bồ đề, từ nơi nguyện bồ đề, từ nơi hạnh bồ đề. Nên ai không có tâm bồ đề thì người đó không bắt gặp được Phật giáo; không có hạnh và nguyện bồ đề thì không đi tới được với Phật giáo rộng lớn và không có hạnh nguyện bồ đề thì không đi tới được với chúng sinh.

Quý vị học trong kinh Nikāya cũng như A-hàm thì thấy có kinh Ước nguyện mà. Cho nên tôi đề nghị các thầy các cô gắng học đi, mà học cho đàng hoàng, nghiêm túc, học mà có tàm có quý, rồi mình mới chia sẻ cho những thế hệ tiếp theo và chia sẻ cho quần chúng. Chứ có cái học mà không có tàm có quý mà đi chia sẻ cho quần chúng và làm thầy dạy cho những thế hệ tương lai khiến cho thế hệ tương lai mất đi niềm tin đối với cuộc sống, đối với Tam bảo, thì rất là nguy hiểm.

Ý NGHĨA VÀ NỘI DUNG

PHÁP HÀNH

BẤT HOẠI HỒI HƯỚNG

Trích từ Bài 43 – Môn Giới luật Đại thừa – Hòa thượng Thích Thái Hòa giảng cho Tăng Ni sinh Luật viện Huệ Nghiêm

Ý NGHĨA

Bất hoại nghĩa là không bị hủy hoại, là kiên cố. Bất hoại cũng có nghĩa là bất thoái. Bất hoại hồi hướng có nghĩa là thực hành pháp hồi hướng từ tâm bất hoại, từ niềm tin bất hoại, từ đức tin bất hoại đối với Phật, Pháp, Tăng, Giới hay Bồ đề tâm để làm lợi ích cho tất cả chúng sinh.

Trong giới luật của Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni có hai pháp bất định: chúng Tăng nghe một vị trụ tín Ưu-bà-di chỉ điểm những thiếu sót về giới luật của Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni. Vị này vì không am tường về Giới luật nên chỉ diễn tả bằng động thái, Tăng dựa vào diễn tả của vị trụ tín Ưu-bà-di này mà biết được Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni phạm vào ba-la-di hoặc tăng-già-bà-thi-sa hoặc ba-dật-đề. Vị trụ tín Ưu-bà-di này phải có niềm tin bất hoại đối với Phật, Pháp, Tăng. Lấy gì để chứng minh vị trụ tín Ưu-bà-di này có niềm tin bất hoại đối với Phật, Pháp và Tăng? Đó là vị ấy đã đoạn trừ nghi kiến thủ, nghĩa là vị ấy không còn nghi ngờ gì đối với Phật, Pháp, Tăng. Và do không còn nghi ngờ gì đối với Phật, Pháp, Tăng nên vị đó cũng đoạn trừ luôn thân kiến thủ, giới cấm thủ, kiến thủ kiến, biên kiến, tà kiến, lòng tham của vị đó giảm bớt và vị đó chứng quả vị Dự lưu, gia nhập vào dòng dõi bậc Thánh, biết được mình chỉ còn bảy đời ở trong sinh tử. Vị ấy biết rất rõ như vậy.

Nếu chưa chứng nhập được quả Dự lưu, họ còn có thể phản bội Phật Pháp Tăng, họ có thể quay lưng đối với Phật Pháp Tăng; còn nếu đã chứng quả Dự lưu, họ có tâm kiên cố bất hoại đối với Phật Pháp Tăng, tin tưởng tuyệt đối, không có lực nào có thể đẩy họ ra khỏi niềm tin đó. Nhưng dưới cái nhìn của Phật giáo Đại thừa, một vị chứng quả Dự lưu, vị ấy không chỉ có niềm tin đối với một đức Phật mà có niềm tin bất hoại đối với hết thảy chư Phật mười phương và ba đời, vị ấy có niềm tin đối với Chánh pháp của chư Phật trong mười phương và ba đời, vị ấy có niềm tin bất hoại không những đối với các vị Thánh giả A-la-hán mà còn có niềm tin bất hoại, kiên cố đối với các vị Bồ tát từ Sơ phát tâm cho đến Bồ tát Nhất sanh bổ xứ, vị đó có niềm tin bất hoại với Giới không phải chỉ Biệt giải thoát luật nghi mà là với Tam tụ tịnh giới của chư Phật mười phương và ba đời. Và từ niềm tin này, vị ấy tu tập, phụng sự, cúng dường chư Phật cả mười phương và ba đời. Đó là điểm khác biệt. Các cô các thầy lưu ý cho.

Và từ nơi thiện căn do niềm tin bất hoại đối với sự giác ngộ của chư Phật ba đời, đối với sự hành Bồ tát đạo của các vị Bồ tát trong ba đời, mười phương, và đối với giáo pháp các Ngài chứng ngộ ở trong ba đời mười phương, đối với giáo pháp bao trùm tất cả các thiện căn cả ba đời và mười phương rồi đem niềm tin đó mà hồi hướng cho hết thảy chúng sinh khắp các cõi nước chứ không phải chỉ một quốc độ. Tâm càng lớn, niềm tin càng lớn, pháp hành càng lớn, thì sự hồi hướng càng lớn. Sự hồi hướng càng lớn thì phước đức càng lớn. Phước đức lớn thì mới có khả năng che chở hết thảy chúng sinh, mới có khả năng dẫn đường cho hết thảy chúng sinh, mới có khả năng làm ruộng phước cho hết thảy chúng sinh trong các cõi nước gieo trồng phước đức. Và càng tích lũy công đức như vậy, thiện căn càng lớn lên, và từ nơi thiện căn đó mà đem hồi hướng cho hết thảy chúng sinh, cho nên gọi là bất hoại hồi hướng.

Quý vị thấy, nếu mình có niềm tin bất hoại đối với Phật, Pháp, Tăng và Giới không phải chỉ trong một cõi mà mười phương cõi, không phải chỉ trong một đời mà cả ba đời thì làm gì có việc phạm giới. Mà phạm giới nghĩa là mình không có niềm tin kiên cố bất hoại đối với đức Thế tôn của chúng ta, đối với Giáo pháp của đức Thế tôn đã tuyên thuyết, và đối với Tăng đoàn do đức Thế tôn dẫn đạo và đối với Giới pháp do đức Thế tôn thiết lập. Và nếu mình có niềm tin kiên cố bất hoại đối với Phật, Pháp, Tăng và Giới thì mình không bao giờ chỉ ca ngợi đức Thế tôn chúng ta mà phỉ báng các đức Thế tôn khác. Nếu người nào ca ngợi đức Thích-ca Thế tôn mà phỉ báng đức Phật A-di-đà nghĩa là người đó không có niềm tin kiên cố bất hoại đối với đức Thế tôn chúng ta. Bởi vì đức Thế tôn chúng ta chưa bao giờ chỉ trích chư Phật quá khứ, hiện tại cũng như tương lai; Ngài chưa bao giờ chỉ trích đức Phật cõi này, đức Phật cõi kia. Như vậy, các thầy các cô học điều này rồi, khi nghe những vị giảng sư, pháp sư khác giảng, mình biết vị đó đang đi đúng hay sai với Phật pháp, đi đúng với Trung đạo hay bị thiên kiến. Nếu chúng ta hành trì Giới luật thật sâu sắc thì chúng ta đã thấy rõ, khi đức Thế tôn chúng ta nói cái gì, Ngài cũng liên hệ đến trong quá khứ chư Phật ra đời như thế này, giáo hóa như thế này, xuất gia như thế này, thuyết pháp như thế này nên hôm nay Như lai ra đời cũng như thế này… Chư Phật quá khứ, từ đức Phật Tỳ-ba-thi, đức Phật Thi-khí, Phật Tỳ-xá-phù, đức Phật Câu-lưu-tôn, đức Phật Câu-na-hàm, đức Phật Ca-diếp, cho đến đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đức Phật nào ra đời cũng đi bảy bước trên bảy hoa sen. Bất cứ Ngài nào khi thị hiện đản sanh cũng đi bảy bước trên bảy hoa sen. Đó là truyền thống của chư Phật ba đời khi thị hiện giữa thế gian. Và đức Phật nào khi chuyển Pháp luân cũng chuyển Tứ thánh đế. Đức Phật nào cũng xác nhận Bát chánh đạo là bản thể của đạo, là Trung đạo. Đức Phật nào cũng xác nhận bản thể của Tăng đoàn là hòa hợp và thanh tịnh. Đức Phật nào cũng dạy Giới pháp là để bảo chứng cho đời sống chấm dứt sanh tử, đi tới đời sống giải thoát giác ngộ; pháp An cư, pháp Tự tứ, pháp Bố tát là pháp thường trú của Tăng. Cho nên Phật, Pháp và Tăng là một thể thống nhất từ quá khứ cho đến hiện tại và tương lai. Vì thế nên trong kinh Pháp Hoa, phẩm Phương tiện, quý thầy cô đã học:

đức Phật thấy rằng giáo hóa chúng sinh khó quá, định nhập Niết bàn nhưng sau đó Ngài liền nghĩ đến phương tiện thiện xảo của chư Phật ba đời - chư Phật ba đời cũng thấy chúng sinh khó giáo hóa, định nhập niết bàn nhưng đã dùng phương tiện thiện xảo, thiết lập Tam thừa, rồi từ từ mới nói Nhất thừa – nên Ngài đã dùng phương tiện như thế.

Nên, khi nghe một vị pháp sư giảng mà ca ngợi đức Phật này, phủ nhận đức Phật kia thì mình biết đó không phải là vị pháp sư thuộc Phật giáo chính thống, không thuộc Phật giáo truyền thống. Tôi muốn nhấn mạnh, Phật giáo chính thống, Phật giáo truyền thống nghĩa là Phật giáo của chư Phật ba đời truyền thừa cho nhau. Và chư Phật ba đời đạt tới sự giác ngộ bình đẳng nên Phật tính là tính bình đẳng của chư Phật ba đời, của chư Phật mười phương.

Ta phải tin Phật tính là thể tính bình đẳng, thể tính giác ngộ của chư Phật ba đời và mười phương. Niềm tin như vậy không bị hủy hoại bởi không gian, bởi thời gian. Dù có bị đọa vào địa ngục thì niềm tin "ta có Phật tính, tất cả chúng sinh đều có Phật tính và tính ấy bình đẳng nơi chư Phật mười phương ba đời" vẫn kiên cố. Và dù sinh lên cảnh giới chư thiên đầy đủ những dục lạc, thú vui nhưng chúng ta vẫn không quên Phật tính nơi chính mình để không bị các dục lôi kéo, chi phối. Chúng ta tin tất cả chúng sinh đều có Phật tính để việc hành Bồ tát đạo của chúng ta không bị mỏi mệt, không bị thoái thất. Chúng sinh dù có ngang đầu cứng cổ đến chừng nào đi chăng nữa thì đó là chuyện tạm thời, Phật tính ở nơi họ mới là vĩnh viễn, mới là cứu cánh. Cho nên hành Bồ tát đạo là một nhân duyên tốt để khơi gợi Phật tính nơi chúng sinh cho chúng sinh và làm cho chúng sinh từ nơi Phật tính ấy mà đứng dậy, mà thoát ra sinh tử, thoát ra khổ đau trong đời sống của họ. Có tin như vậy thì chúng ta mới đủ khả năng để hành đạo, mà không tin như vậy thì chỉ cần gặp một chút khó khăn thì niềm tin, tâm bồ đề, hạnh nguyện bồ đề của chúng ta bị thoái thất.

Tu hành mà không có niềm tin kiên cố đối với Tam bảo thì tu đó là tu bà lơn, tu dối. Ngày nào cũng nói Phật mà là nói dối. Nói Phật mà không tin Phật là nói dối. Mà nói dối như vậy thì có phạm giới không?

Phạm giới nào? Phạm Ba-la-di! "Nhược Tỳ kheo tự xưng đắc Thượng nhân pháp, nhập Thánh trí thắng pháp, ngã tri thị, ngã kiến thị, bỉ ư dị thời nhược vấn nhược bất vấn". Cho nên mình không tin Phật mà đi giảng Phật cho chúng sinh, chúng sinh tưởng mình có niềm tin với Phật, đem tứ sự cúng dường. Tội lỗi không! Có đôi người thấy có nhiều người tin Phật nên họ tạc tượng Phật để bán nhưng họ có lạy Phật đâu, họ có tin Phật đâu. Đó, quý vị thấy không, đôi khi miệng nói Phật mà tâm không có gì Phật hết, trí không có gì Phật hết, chỉ nói Phật theo cái nhận thức, theo cái vọng thức. Vậy nên chúng ta phải có niềm tin kiên cố đối với Phật Pháp Tăng, không phải Phật Pháp Tăng một đời mà Phật Pháp Tăng cả ba đời; không phải Phật Pháp Tăng một phương mà Phật Pháp Tăng cả mười phương. Phải tin như vậy, sống như vậy, hành như vậy, có công đức như vậy rồi mới đem công đức ấy mà hồi hướng đúng như vậy cho tất cả chúng sinh để Chánh pháp trường tồn. Tin Phật như vậy thì làm gì có chuyện phạm giới, làm gì có chuyện phá giới rồi làm những chuyện bất chính, lén lút. Bởi vì tin Phật một cách kiên cố như vậy thì đi đâu ta cũng có Phật, ngồi đâu ta cũng có Phật, đứng đâu ta cũng có Phật, nằm ở đâu ta cũng có Phật, ăn cái gì ta cũng thấy Phật.

Đó là ý nghĩa, cũng là đạo lý của pháp hành Bất hoại hồi hướng này. Và đó cũng là phương pháp mà tôi đã chia sẻ đến đại chúng.

NỘI DUNG

Hành giả tu tập pháp hành bất hoại hồi hướng là vì có niềm tin kiên cố bất hoại đối với chư Phật ba đời và mười phương, từ đó mà khởi tâm phụng sự, kính lễ, cúng dường đến các Ngài trong bất cứ điều kiện nào mà mình đang có thể. Nhờ vậy mà thiện căn càng lúc càng tăng trưởng, càng lớn mạnh đối với mọi không gian, đối với mọi thời gian.

Vì có niềm tin kiên cố bất hoại đối với pháp hành hồi hướng này nên hành giả đối với các vị Bồ tát sơ phát tâm cho đến Bồ tát Vô thượng bồ đề thân cận, học hỏi và phụng sự không biết mỏi mệt. Nhờ vậy mà thiện căn đã có lại được phát triển lớn rộng trong mọi không gian, trong mọi thời gian.

Vì có niềm tin kiên cố và bất hoại này mà hành giả tu tập và giữ gìn Chánh pháp của chư Phật mười phương và ba đời khiến tương tục, không bị đoạn mất. Nhờ vậy mà thiện căn càng lúc càng lớn mạnh, càng tăng trưởng cho đến khi giác ngộ Vô thượng bồ đề.

Vì có niềm tin kiên cố này mà hành giả đem tâm bình đẳng phụng sự và đối xử với hết thảy chúng sinh không phân biệt, không kỳ thị. Nhờ vậy mà thiện căn được tăng trưởng rồi đem thiện căn ấy mà hồi hướng cho hết thảy chúng sinh khắp cả mười phương và ba đời.

Vì có niềm tin kiên cố và bất hoại ấy, nên hành giả có khả năng tích lũy hết thảy thiện pháp thanh tịnh và đem thiện pháp thanh tịnh đó mà hồi hướng một cách bình đẳng đến hết thảy chúng sinh khắp cả mười phương và ba đời.

Vì có niềm tin kiên cố và bất hoại ấy, mà hành giả thực hành Bồ tát đạo đầy đủ mọi hạnh nguyện mà không bao giờ có cảm giác mỏi mệt.

Vì có niềm tin kiên cố và bất hoại ấy, mà hành giả tin tưởng sâu sắc vào thần lực gia trì của chư Phật mười phương đối với sự tu tập của chính mình.

Vì có niềm tin kiên cố và bất hoại đối với Tăng, đối với thiện hữu tri thức nên hành giả thương và kính các vị pháp sư như thương và kính đức Phật, hầu hạ pháp sư như là hầu hạ Phật, như trong luật Tiểu có viết "Thị A-xà-lê như thị Phật". Vì có niềm tin kiên cố và bất hoại ấy nên hành giả có niềm tin đối với các pháp phương tiện vi diệu và thực tiễn mà chư Phật đã vận dụng để giáo hóa chúng sinh, dẫn chúng sinh đến với Nhất thiết chủng trí.

NUÔI DƯỠNG VÀ LẬP NGUYỆN

Nuôi dưỡng nghĩa là nuôi dưỡng thiện căn vốn có và từ nơi thiện căn vốn có đó mà thiết lập thệ nguyện của mình để tu hành, để phát triển thiện căn đó đến chỗ cùng tột.

Nguyện như thế nào?

Thứ nhất là Nguyện cho con thường thấy Phật. Thấy Phật pháp thân. Thấy Phật báo thân. Thấy Phật ứng hóa thân. Thấy Phật pháp thân là thấy tự tánh thanh tịnh ở nơi chính mình, thấy tự tính bồ đề ở nơi chính mình. Thấy Phật báo thân là thấy được đức Phật có đầy đủ 32 tướng tốt, 80 vẻ đẹp, y báo chánh báo trang nghiêm. Thấy Phật ứng hóa thân là thấy Phật dưới nhiều hình thức khác nhau để hóa độ chúng sinh. Mình thấy đức Phật ở nơi cõi Diêm-phù-đề này, Ngài khoác chiếc y vàng, Ngài đi bằng đôi chân của mình. Nhưng khi mình lên cung trời Đao lợi, thì thấy đức Phật không khoác y như cõi này mà mặc y dưới dạng của cung trời của Đế thích, ngồi tòa sen cũng khác với tòa sen ở cõi Diêm-phù-đề, Ngài không đi từng bước chậm rãi mà bước một bước đến mấy chục dặm.

Mình nguyện làm sao mà có thể thấy được Phật pháp thân, thấy được Phật báo thân, thấy được Phật ứng hóa thân. Tu mà không nguyện thấy Phật thì nguyện thấy ai bây giờ? Mình nguyện như vậy để trong giấc mơ mình cũng thấy Phật. Mình nguyện như thế nào mà ngủ say, trong giấc mơ mình niệm "Nam mô A-di-đà Phật" hay "Phật ơi con thương Phật quá" thì như vậy là tốt, tức là cái hoàn toàn bản năng, cái a-lại-da-thức nó biểu hiện chứ không phải là ý thức, mà mình vẫn thấy Phật, vẫn gọi tên Phật. Mà muốn như vậy thì mình phải tu, phải huân tập, phải niệm danh hiệu Phật khi đi, đứng, nằm, ngồi, ăn, uống, tất cả các động tác của mình phải luôn luôn nhớ đến danh hiệu Phật. Cho nên pháp Trì danh niệm Phật là pháp mà chư Phật ba đời mười phương thường dạy cho tất cả chúng sinh. Pháp Trì danh niệm Phật là pháp mà đức Phật Thích-ca-mâu-ni dạy rất sớm cho đệ tử của Ngài. Phải nói là trong khoảng thời gian 12 năm đầu kể từ khi đức Thế-tôn chuyển vận Pháp luân thì Ngài đã dạy pháp Trì danh niệm Phật rồi, chứ không phải là được phát triển về sau đâu. Một số vị nói pháp Trì danh niệm Phật được phát triển về sau là nói sai, sai với lịch sử kinh điển. Quý vị về giở kinh A-hàm cũng như Văn hệ Nikāya ra mà đọc, sẽ thấy đức Phật thường dạy một vị Tỳ kheo, Tỳ kheo ni thường xuyên nhớ đến lục niệm: niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm Giới, niệm thí, niệm thiên; và đức Phật dạy một vị tu Bát quan trai 24 giờ đồng hồ sống ở tịnh giới, sống trong tịnh giới phải luôn luôn nhớ đến niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm Giới, niệm thí, niệm thiên. Còn trong kinh A-di-đà giúp cho mình biết ở thế giới Tây phương tịnh độ của đức Phật A-di-đà thì chim hót, suối reo cũng giúp cho chư thiên, nhân loại ở đó nhớ đến Phật, Pháp, Tăng, khiến tâm luôn luôn nghĩ tới Phật, nghĩ tới Pháp, nghĩ tới Tăng. Cho nên pháp Trì danh niệm Phật là pháp mà chư Phật ba đời mười phương đều ca ngợi, tán dương, hộ trì. Có một số vị pháp sư, giảng sư, không biết học ở đâu, học kinh điển nào mà họ phủ nhận, phỉ báng pháp Trì danh niệm Phật.

Trong Tịnh độ còn có cách nói hấp dẫn hơn "nguyện cho con thường thấy Phật" nữa, là "hoa khai kiến Phật", trong hoa sen nở ra đức Phật. Hoa sen đó chính là tâm bồ đề. Tâm bồ đề nở ra đức Phật. Đức Phật nở ra từ đâu? Từ nơi tâm bồ đề của chúng ta. Đức Phật xuất hiện từ đâu? Từ nơi tự tính bồ đề của chúng ta. Om Mani Padme Hum - câu lục tự đại minh chơn ngôn đó, Phật giáo Tây-tạng thường trì tụng. Mani là viên ngọc. Padme là trong hoa sen, nó là biến cách 7 ở trong tiếng Phạn. Mani Padme Hum nghĩa là viên ngọc có trong hoa sen, ở trong hoa sen; có nghĩa là Phật tính có ở trong tâm chúng ta, Phật tính hiện ra ở nơi tâm bồ đề của chúng ta. Nên chúng ta trì tụng câu thần chú đó thì chúng ta diện kiến được đức Phật ở nơi tự tánh của chúng ta.

Quý vị biết rằng "Án ma ni bát di hồng" tức Om Mani Padme Hum là pháp hành mà đức Phật A-di-đà trao truyền cho ngài Quán Thế Âm, là pháp hành của Bồ tát Quán Thế Âm. Khi trì tụng thần chú đó thì tương ưng với hạnh nguyện của Bồ tát Quan Âm nên nó đưa tới một năng lực yểm trợ không thể nghĩ bàn.

Do đó mà Phật giáo Tây Tạng rất nhấn mạnh đến thần chú này. Nhưng nếu mình học nữa để thấy câu thần chú này dưới góc nhìn của Thanh văn là gì, dưới góc nhìn của Giới học Đại thừa là gì thì mình tha hồ mà khai triển.

Nguyện thứ hai là nguyện thân cận thiện hữu.

Người xưa nói "Sanh ngã giả phụ mẫu, thành ngã giả bằng hữu", sinh ta là cha mẹ mà tác thành sự nghiệp cho ta là bạn bè. Cho nên, mình nguyện được thân cận thiện hữu, trong Phật giáo là thiện tri thức. Trong kinh Hoa nghiêm, thì Thiện tài đồng tử sau khi được ngài Văn Thù chỉ dạy cho phát tâm bồ đề, cầu Bồ tát đạo rồi dạy cho đi tham vấn các Thiện tri thức, nên có năm mươi ba lần đi cầu học với các bậc Thiện hữu tri thức, nhờ vậy mà đi vào được cảnh giới không thể nghĩ bàn tức là Nhập bất khả tư nghì cảnh giới. Nên, ước nguyện của chúng ta là đời đời sinh ra ở đâu cũng gặp được thiện hữu tri thức. Chúng ta tu hành có giới pháp, có tuệ tri, có đức hạnh, tất cả những cái đó là từ nơi thầy tổ của chúng ta, từ nơi thiện hữu tri thức của chúng ta.

Thứ ba, là nguyện thường cư trú với các vị Bồ tát.

Nghĩa là nguyện cho con luôn luôn sinh ra ở đâu cũng thường sống với các vị Bồ tát, bởi vì có sống với các vị Bồ tát như vậy thì mình mới nuôi lớn được thiện căn của mình, mới củng cố niềm tin của mình đối với Phật, Pháp, Tăng và Giới, mới củng cố được niềm tin của mình ở nơi tâm bồ đề đối với tuệ giác bồ đề. Thứ tư là nguyện cho con luôn luôn nhớ đến Nhất thiết chủng trí, không có quên mất. Nghĩa là Nhất thiết chủng trí là kết quả mà niềm tin bất hoại hướng tới. Nguyện luôn luôn nhớ đến kết quả của sự tu tập, nghĩa là luôn luôn giữ gìn chánh niệm tỉnh giác để cái kết quả đó có mặt trong từng giờ phút chúng ta hành trì, tu tập, nó sẽ nở ra từ từ cho mình. Thứ năm là nguyện cho con thọ trì và thủ hộ Phật pháp. Tức là nguyện mình sinh ra ở đâu, dưới hình thức nào, trong đời nào mình cũng được thọ trì Phật pháp và thủ hộ Phật pháp khiến cho Phật pháp trường tồn, khiến cho hạt giống của Như lai không bị đứt mất, không bị đoạn mất giữa thế gian này.

Thứ sáu là Nguyện cho con giáo hóa thành thục hết thảy chúng sinh. Tức là nguyện làm cho tất cả chúng sinh đều thành thục hạt giống Phật, thành thục niềm tin bất hoại đối với Phật, Pháp, Tăng và Giới.

Thứ bảy là Nguyện cho con thường nghĩ đến con đường xuất thế, ở trong đời nhưng không bị nhiễm ô bởi thế tục. Thứ tám là Nguyện cho con được thân cận cúng dường và hầu hạ hết thảy Pháp sư. Vì Phật pháp là từ nơi các vị Pháp sư mà được tuyên dương và lưu truyền rộng rãi. Nhờ vậy mà chúng sanh hiểu được Phật pháp, bỏ ác làm lành, sống có hiếu kính với cha mẹ, tổ tiên, với thầy bạn, với mọi người và muôn loài bằng nếp sống đạo đức, bằng nếp sống nhân từ.

Thứ chín là Nguyện cho con hiểu rõ các pháp thế gian và xuất thế gian. Pháp thế gian hay tục đế là pháp gì?

Đó là Tập đế và Khổ đế. Pháp xuất thế gian là Diệt đế và Đạo đế, hay còn gọi là chân đế. Nếu hiểu sâu sắc nữa thì thấy rằng ngay trong pháp thế gian mà nhận ra pháp xuất thế gian, ngay trong Khổ đế mà nhận ra Diệt đế, ngay trong Tập đế mà nhận ra Đạo đế, ngay trong các pháp hữu vi mà nhận ra các pháp vô vi, ngay trong sinh tử mà nhận ra niết bàn, ngay trong phiền não mà nhận ra bồ đề, ngay trong đời sống tầm thường mà nhận ra pháp cao quý, siêu việt.

Và thứ mười là Nguyện cho con thực hành đầy đủ đại nguyện. Do nuôi dưỡng và phát khởi thệ nguyện như vậy mà thiện căn được tích lũy và từ đó mà tăng trưởng, thành tựu, rồi đem sự thành tựu đó mà hồi hướng cho hết thảy chúng sinh để trang nghiêm Tịnh độ của chư Phật.

Quý thầy quý cô thấy hạnh nguyện của người xuất gia, mà nhất là Bồ tát xuất gia, có đẹp không, có cao cả không. Nên nhớ cái đẹp này nghe. Đừng quên nó nghe. Quên nó là rớt xuống đời sống tầm thường ngay thôi.

Không có cái đẹp nào bằng cái đẹp của đời sống xuất gia khi có niềm tin kiên cố bất hoại. Nhờ có niềm tin kiên cố bất hoại mà thiện căn của chúng ta lớn lên, tăng trưởng trong mọi không gian, mọi thời gian, nên sinh ra ở đâu, đời đời kiếp kiếp đều đi ở trong Phật pháp, đều sống ở trong Phật pháp.

Nguyện thường thấy Phật, nguyện thân cận thiện hữu, nguyện thường cư trú với các bậc Bồ tát, nguyện niệm Nhất thiết chủng trí không quên, tất cả các thệ nguyện này là nền tảng để thiết lập Tịnh độ và tất cả các nguyện này cũng có trong kinh A-hàm, mà là trường A-hàm. Nguyện được sanh ở nơi trung quốc, tức là sanh ở xứ sở có Chánh pháp được tuyên dương lưu truyền, được gần gũi thiện hữu tri thức, được tăng trưởng các phước đức và thường tinh tấn, không có thoái thất đối với sự tu học. Trong kinh trường A-hàm nói đến những điều này. Nên những ước nguyện này nó có gốc rễ từ những kinh điển được xem như là pháp quy ở trong Phật pháp và Tịnh độ của chư Phật thiết lập dựa trên những ước nguyện này, những thệ nguyện này đây.

Tại sao mình nguyện sanh về Tịnh độ? Nguyện sanh về Tịnh độ để hoa khai kiến Phật, để sống với các bậc Thượng thiện nhân - chư Thượng thiện nhân câu hội nhất xứ- có phải không? Sống với thượng thiện nhân sướng hơn sống với kẻ phàm tục, phải không? Mình mà nguyện sống với phàm tục là cái sống mà có chủ quyền. Còn đây mình sống mà bị cái nghiệp nó trói phải sống với phàm tục nên đã mất chủ quyền rồi mà oán đối càng lúc càng tăng lên. Cái khổ đau thuộc về chân lý là oán tắng hội khổ, phải không? Không ưa mà phải sống - quá khổ! Không ưa cái người đó mà phải nói chuyện với họ, phải ăn cơm với họ, phải uống nước với họ, phải ở trong nhà với họ, phải vào ra nhìn mặt họ, càng nhìn càng cay cú mà phải ráng nhìn. Đó gọi là oán tắng hội khổ. Đó là do nghiệp mà sinh. Còn mình nguyện sinh thì không sao cả, sống với trần tục mà mình vẫn thanh cao như thường.

Vì vậy, không lập thệ nguyện, không có đại nguyện thì không bao giờ có Tịnh độ, mà nói trắng ra là không bao giờ có hạnh phúc an lạc. Ngay cả khi thực hành ba pháp quy y, mình cũng có thệ và nguyện ở trong. Con nguyện từ nay cho đến trọn đời quy y Phật, không quy y trời thần quỷ vật. Con nguyện từ nay cho đến trọn đời quy y Pháp, không quy y ngoại đạo tà giáo. Con nguyện từ nay cho đến trọn đời quy y Tăng, không quy y tổn hữu ác đảng. Đó là ba thệ nguyện rất căn bản của người đệ tử Phật, cả tại gia và xuất gia, kể cả Thanh văn cho đến Đại thừa Bồ tát, không thể thiếu ba thệ nguyện này. Không có ba thệ nguyện này không bước vào được cửa ngõ của Phật pháp. Tôi nói điều này để quý thầy quý cô lưu ý khi mà truyền Tam quy ngũ giới cho cư sĩ, chứ không phải nghe họ tới xin quy y thì cho cái Pháp danh, là quy y Tam bảo rồi. Quy y Tam bảo như vậy là không đúng. Đó may ra là chỉ kết duyên thôi. Chứ quy y Tam bảo là phải lập thệ, lập nguyện. Người đó phải lập thệ lập nguyện để quy y Tam bảo. Nếu quy y Tam bảo mà không lập thệ lập nguyện thì lấy gì mà thành tựu pháp quy y!

Nếu trường hợp cư sĩ tới nói "bạch Ôn, bạch thầy cho con xin cái Pháp danh để làm đệ tử Phật", mà nếu chưa thể có được một cái lễ quy y cho nghiêm túc, thì mình dạy họ quỳ xuống, nói theo thầy: "Đệ tử chúng con quy y Phật, nguyện từ nay cho đến trọn đời không quy y trời thần quỷ vật". Họ phải nói. "Đệ tử chúng con quy y Pháp, nguyện từ nay cho đến trọn đời không quy y ngoại đạo tà giáo". Họ phải nói, mà nói cho rõ. "Đệ tử chúng con quy y Tăng, nguyện từ nay cho đến trọn đời không quy y tổn hữu ác đảng". Phải nói cho rõ. Tối thiểu phải nói được như vậy thì ba pháp quy y mới thành tựu. Còn không nói được như vậy mà có Pháp danh, do thương mà ban cho, thì giới pháp quy y chưa thành tựu, chỉ là quy y kết duyên thôi. Các thầy cô học luật là phải nhớ mấy điểm này.

Con nguyện từ nay cho đến trọn đời không sát sanh.

Con nguyện từ nay cho đến trọn đời không trộm cắp.

Con nguyện từ nay cho đến trọn đời không tà hạnh. Con nguyện từ nay cho đến trọn đời không nói dối.

Con nguyện từ nay cho đến trọn đời không uống rượu.

Phải nguyện! Phải thệ! Không nguyện, không thệ, cơ sở nào để có hạnh phúc an lạc trên cái pháp hành, pháp tu của mình. Mình tu mà bị bắt buộc, bị ép buộc thì đâu có hạnh phúc gì. Làm Hòa thượng mà bị người khác bắt phải làm, đau khổ lắm. Còn làm Hòa thượng thực sự thì rất hạnh phúc vì từ nơi thệ và nguyện mà thành tựu.

Vậy, quý thầy quý cô thấy Bất hoại hồi hướng có hùng tráng không, có mạnh mẽ không, có kim cương không.