Sa Di Oai Nghi Giản Lược

Sa Di Oai Nghi Giản Lược

Thành Kính Đảnh Lễ:

*Thập phương chư Phật chứng minh.

* Nhị vị Tổ sư Liên Trì và Hoằng Tán chứng giám. * Cố Đại lão Hòa thượng Thượng Hành Hạ Trụ. * Cố Đại lão Hòa thượng Thượng Phước Hạ Huệ. Ngưỡng bái vọng quý Ngài chứng minh và gia hộ

Thành kính Tri Ân:

* Thâm ân các đấng sanh thành giáo dưỡng.

* Thâm ân chư vị tôn túc Tăng Ni, các bậc Thầy và Thiện hữu tri thức * Đại Đức Thích Phước Viên và Đại Đức Thích Phước Quảng đã tận tình giúp cho phần kỹ thuật trình bày và in ấn.

* Sư Cô Thích Phước An và phật tử Lệ Phượng đã chỉnh sửa bản in.

* Quý liên hữu trong hai đạo tràng: Phước Huệ và Quang Minh cùng quý ân nhân phật tử xa gần đã phát tâm hỷ cúng tịnh tài ấn tống.

Xin tất cả nhận nơi đây lòng tri ân sâu xa và chân thành của soạn giả.

Nguyện đem công đức nầy hồi hướng cho quý ân nhân cùng pháp giới chúng sanh đều trọn thành Phật đạo.

Lời Đầu Sách

Giới luật là nền tảng căn bản của đạo giải thoát. Người tu theo đạo Phật, dù tu theo bất cứ pháp môn nào, tất cả đều phải lấy giới luật làm đầu. Người tu hành không giữ giới, khác nào như ngựa không có dây cương. Ngựa không dây cương, đó là con ngựa hoang. Cũng thế, người tu hành, nếu không nghiêm trì giới luật, thì dễ buông lung tâm ý, sống bê tha dễ bị sa đọa.

Bởi thế, việc học hỏi giới luật là điều tối cần thiết hệ trọng.

Đối với các vị Sa di, nhất là những vị còn trẻ tuổi, nếu không học hỏi về những cách thức: "Khai, Giá, Trì, Phạm" thì không biết đâu để mà vâng giữ hành trì cho đúng pháp. Mười giới luật của Sa di là căn bản của giới Tỳ kheo và Bồ Tát. Muốn xây dựng một ngôi nhà có nhiều từng lầu, thì việc đầu tiên là phải xây nền móng cho thật kiên cố vững chắc. Có thế, thì ngôi nhà đó mới đứng vững được. Cũng thế, người xuất gia muốn tiến lên thọ Đại giới hay Cụ túc giới (Giới Tỳ kheo) thì phải lấy mười giới Sa di nầy làm căn bản. Thiếu mười giới nầy giống như xây nhà lầu, thiếu nền móng vững chắc vậy.

Giới luật là nền tảng của Định, Huệ. Người tu muốn được định huệ khai phát, thì phải hành trì giới luật nghiêm minh. Một đoàn thể Tăng già muốn phát triển lớn mạnh, tất nhiên, cũng phải lấy giới luật làm nền tảng xây dựng. Bởi thế trong Tạng Luật có câu: "Tỳ ni tạng trụ, Phật pháp diệc trụ. Tỳ ni tạng diệt, Phật pháp diệc diệt". Câu nầy có nghĩa là: Tạng giới luật còn, thì Phật pháp còn. Tạng giới luật mất, thì Phật pháp cũng mất. Vì giới luật là mạng sống của Phật pháp. Thế nên bước đầu vào đạo, người xuất gia cần phải nỗ lực gia công học hỏi luật nghi cho rành rẽ trong vai trò bổn phận của một người đầu tròn áo vuông đã phát nguyện thế phát theo Thầy. Nhơn Giới mới sanh Định và nhơn Định mới phát Huệ.

Đó là con đường Tam vô lậu học mà bất cứ người tu học Phật nào cũng phải đi qua. Ngoài phần giới luật ra, người xuất gia còn phải học hỏi phần oai nghi. Sách có câu: "Có oai khá sợ, có nghi khá kính". Oai nghi tuy là hình thức bề ngoài, nhưng nó cũng rất quan trọng trong việc hành đạo. Tổ Quy Sơn có dạy: "Đường đường tăng tướng, diện mạo khả quan". Đó là nói lên cái tác phong phẩm hạnh đạo đức cao đẹp của người xuất gia cần phải có. Bốn oai nghi: đi, đứng, nằm ngồi, mỗi mỗi đều phải gìn giữ cẩn thận, không được thô tháo vụt chạt, mà mất đi tư cách phong thái của một ông thầy.

Nhằm giúp phần nào cho các vị thọ giới Sa di tập sự ngắn hạn hay thực thụ trọn đời, chúng tôi cố gắng biên soạn tập tài liệu nhỏ nầy. Khi biên soạn, phần nhiều chúng tôi dựa vào quyển Sa Di Luật Giải của Tổ Châu Hoằng do cố Hòa thượng thượng Hành hạ Trụ phiên dịch. Chúng tôi chia quyển sách nầy ra làm hai phần: Phần một, nói về Mười Giới Sa di và phần hai là phần Oai Nghi. Phần Oai Nghi nầy, về phần chánh văn (âm Hán Việt ) và dịch nghĩa văn xuôi, thì chúng tôi hoàn toàn y cứ vào quyển Sa Di Luật Giải nói trên. Tuy nhiên, chúng tôi có thêm vào phần văn vần làm theo thể thơ song thất lục bát khi đọc lên nó có vần điệu để cho người học dễ nhớ. Ngoài ra, chúng tôi có thêm phần: Giải thích từ ngữ, Đại ý và Lược giảng. Vì mỗi Thiên oai nghi, có Thiên khá dài nên chúng tôi tạm phân ra từng bài ( nói đúng hơn là phân ra từng đoạn ) để cho người học dễ học và dễ nhớ. Riêng phần Lược giảng, chúng tôi cũng vẫn y cứ vào phần Chú giải của Tổ Hoằng Tán mà tóm lược làm ra. Vì xét thấy, phần Chú giải của Tổ Hoằng Tán có những đoạn văn quá dài, so với trình độ học hỏi của những vị Sa di trẻ tuổi thật khó có thể lãnh hội hết được. Do đó, mà chúng tôi không sao chép lại nguyên văn mà chỉ dựa vào đó rồi rút ra những ý chánh hoặc có đôi khi thêm vào một vài ý tưởng của chúng tôi cho phù hợp với căn cơ và hoàn cảnh xã hội hiện tại.

Việc biên soạn nầy, mục đích chính của chúng tôi là nhắm thẳng vào các vị Sa di trẻ, tuy nhiên, người lớn tuổi học cũng không phải là vô ích. Trong khi biên soạn, dù chúng tôi có cố gắng đến đâu, cũng không sao tránh khỏi những sai lầm thiếu sót. Kính mong các bậc cao minh, cụ nhãn, các bậc Thiện hữu trí thức phủ chính chỉ giáo cho.

Soạn giả xin hết lòng thành kính tri ân đa tạ.

Pháp Lạc Thất Phật lịch 2560 Dương lịch 2016 Tỳ kheo Thích Phước Thái

I. Ý Nghĩa Xuất Gia Và Sa Di

1. Xuất gia là gì?

Xuất là ra, gia là nhà. Người xuất gia là người ra khỏi nhà. Chữ xuất gia có ba yếu nghĩa:

a. Xuất thế tục gia.

b. Xuất phiền não gia.

c. Xuất Tam giới gia.

a. Thế nào là xuất thế tục gia? Xuất thế tục gia là ra khỏi nhà thế tục. Nghĩa là rời bỏ ngôi nhà mà ta đang ở ngoài đời. Nói rõ hơn là ra khỏi ngôi nhà nhiều chuyện, rối rắm, phức tạp, phiền toái đủ thứ để vào ở trong chùa thanh tịnh tu học, gọi là ra khỏi nhà thế tục. b.Thế nào là xuất phiền não gia? Người xuất gia là người ra khỏi ngôi nhà phiền não. Đây mới là nghĩa chính yếu thật quan trọng đối với người xuất gia. Dù ta có bỏ ngôi nhà thế tục vào chùa, mà phiền não, nói cụ thể hơn là ba thứ độc tố:

"tham, sân si", của ta vẫn còn nguyên vẹn không tiêu trừ, thì việc xuất gia của ta chỉ còn là hình thức ngoại diện mà thôi. Người xuất gia không những khác với người đời trên phương diện hình thức mà còn phải khác ở nơi nội dung tâm niệm nữa. Tổ Quy Sơn dạy: "Người xuất gia tâm và hình phải khác tục". Như thế, mới thật đúng với ý nghĩa xuất gia vậy.

c. Thế nào là xuất Tam giới gia? Nghĩa là ra khỏi ba cõi: Dục, sắc và vô sắc. Có ra khỏi phiền não, mới xuất ly ba cõi.

Xuất ly ba cõi như thế nào?

1. Ra khỏi cõi dục: Dục nói chung là lòng tham muốn. Lòng khát vọng tham muốn của con người không ngoài ba thứ: "dâm dục, thực dục và ái dục". Đối với ngũ dục, lục trần, con người luôn đắm mình đam mê không bao giờ thoát ra khỏi. Người xuất gia là phải đoạn dục khử ái. Có đoạn dục khử ái mới thấu rõ nguồn tâm và mới đạt Phật thâm lý.

2. Ra khỏi cõi sắc: Cõi sắc nói chung là những thứ vật chất. Người đời họ đam mê trụy lạc vật chất, đối với họ lòng tham vật chất không biết bao nhiêu cho vừa túi tham. Ngược lại, người xuất gia phải thoát ly vật chất, coi vật chất như là ngục tù, quyết lòng không chấp trước đắm nhiễm.

3. Ra khỏi cõi vô sắc: Vô sắc là không có hình thể vật chất. Người đời do lòng mê tín họ gởi tâm hồn của họ vào một đấng thần linh nào đó mà họ chưa hề biết mặt mũi của vị thần linh đó là gì. Thế mà họ vẫn gởi tâm hồn của họ phiêu lưu trong cõi vô hình nào đó, để rồi họ mất hết quyền tự chủ trong cuộc sống. Rơi vào một trạng thái mù mịt tối tăm là đau khổ.

Ngược lại, người xuất gia là phải ra khỏi ngôi nhà mê tín huyễn hoặc hoang đường nầy. Luôn giữ tâm hồn thanh tịnh trong sáng. Người xuất gia đúng nghĩa là phải hội đủ ba yếu kiện nầy.

2. Sa di là gì?

Sa di là tiếng Phạn, Trung Hoa dịch có 3 nghĩa: "Tức Từ",

"Cần sách" và "Cầu tịch".

Tức từ nghĩa là gì? Chữ Tức là dứt, chữ Từ là lành. Nghĩa là dứt ác làm lành. Dứt ác là sao? Nghĩa là dứt trừ những sự đắm nhiễm theo thói hư tật xấu gây tác hại cho mình và cho xã hội. Thí dụ những tệ nạn như: Cờ bạc, rượu chè say sưa, đàn điếm, hút xách, nghiện ngập xì ke ma túy v.v... Tại sao phải xa lánh những thứ nầy? Bởi vì những thứ nầy rất là tai hại, một khi chúng ta bị sức hút lôi cuốn tiêm nhiễm của chúng, thì đời tu của người xuất gia không còn ý nghĩa nữa. Do đó, người tu cần phải tránh xa những thứ nầy như tránh xa rắn độc, hầm lửa vậy. Đó là nghĩa của chữ "Dứt" (tức).

Còn nghĩa của chữ Từ là sao? Từ là những điều lành, điều tốt, điều phải, điều hay mà ta cần làm. Thí dụ như ta cố gắng học hành, vâng lời thầy hoặc cha mẹ dạy làm theo, hoặc làm những việc lành giúp cho mọi người. Nói chung là ta làm những điều gì đem lại sự lợi ích cho ta và cho người trong hiện tại và mai sau, đó gọi là làm lành (Từ).

Thế nào là cần sách? Cần là siêng năng. Sách nghĩa đen là roi da, nghĩa bóng là tiến tới. Như vậy, cần sách có nghĩa là siêng năng làm những việc lành không bao giờ biết mệt mỏi.

Thế nào gọi là Cầu Tịch? Cầu là mong cầu hay tìm cầu. Tịch là yên tĩnh vắng lặng. Như vậy, cầu tịch là tên khác của Niết bàn. Nghĩa là khi dứt trừ hết phiền não, thì tâm thể được yên tĩnh vắng lặng, đó là nghĩa Cầu tịch hay Niết bàn.

Trên đây là nghĩa giản lược của hai chữ Sa di. Thế nhưng Sa di có mấy bực?

Sa di có ba bực:

1. Từ 7 đến 13 tuổi, đây gọi là "Khu ô Sa di". Chữ Khu là đuổi, ô là con quạ, tức là Sa di đuổi quạ. Tại sao gọi vị nầy là Sa di đuổi quạ? Bởi vì tuổi của vị nầy còn nhỏ không thể làm những việc nặng nhọc hay lớn lao được. Chỉ làm những việc lặt vặt như: giữ vườn, đuổi chim quạ, sắp xếp bồ đoàn chỗ ngồi thiền, dọn dẹp, lau quét nhà, phòng ốc v.v...

2. Từ 14 đến 19 tuổi, đây gọi là "Sa di ứng pháp". Lý do tại sao? Bởi vì tuổi nầy có thể làm được hai việc: Thờ thầy và tu tập thiền định hay thuyết pháp.

3. Từ 30 đến 70 tuổi, đây gọi là "Sa di danh tự". Tại sao? Vì tuổi đủ 20 đáng lẽ thọ giới "Cụ túc". nhưng vì căn tánh và trình độ chậm lụt, hoặc lớn tuổi mới xuất gia không thể giữ nổi các giới, tuy tuổi đáng bậc Tỳ kheo, nhưng địa vị chỉ Sa di thôi, nên gọi là Sa di Danh tự (chỉ có tên gọi mà thực chất không có).Tuy có chia ra ba bực như thế, nhưng bực nào cũng phải vâng giữ 10 giới nên gọi chung là "đồng một pháp Sa di".

Giới luật là gì?

Giới là ngăn ngừa những hành vi xấu ác, xuất phát từ ba nghiệp: thân, khẩu, ý.

Luật là quy định những điều luật thưởng phạt phân minh, khi có những hành vi phạm giới. Sự thưởng phạt nầy, tùy theo đương sự giữ đúng giới cấm hoặc phạm giới nặng hay nhẹ mà thưởng phạt cho đích đáng.

Thế nào là Khai, Giá, Trì, Phạm?

Khai là mở ra. Giá là ngăn lại. Trì là gìn giữ. Phạm là phạm.

Trong mười giới sa di thì giới nào khai và giới nào giá?

Trong mười giới Sa di có 4 giới khai và giá. Bốn giới đó là gì?

8 1. Giới thứ tư là giới không nói dối. Khai trong trường hợp nào? Khai trong trường hợp cứu người, cứu vật. Sau khi khai xong rồi phải ngăn (giá) lại. Nếu còn tiếp tục nói dối... là phạm.

2. Giới thứ năm là giới không uống rượu. Giới nầy khai trong trường hợp nào? Được cho phép trong trường hợp bệnh nặng, thầy thuốc bảo cần phải dùng đến thuốc rượu để chữa trị bệnh. Như thế, thì mới được uống, nhưng khi uống phải tác bạch cho trong chúng biết rồi sau đó mới được uống. Khi bệnh lành rồi không được dùng tiếp. Nếu uống tiếp tục thì phạm.

3. Giới thứ chín là giới không ăn phi thời, tức giới ăn không phải giờ. Tại sao giới nầy được khai? Bởi người thời nay thân thể yếu đuối hay sanh bệnh hoạn, nên chư Tổ tạm khai cho người xuất gia ăn chiều, nhưng khi ăn phải sanh lòng hổ thẹn.

4. Giới thứ mười là giới không giữ vàng bạc. Tại sao giới nầy cho khai? Bởi ngày nay theo mỗi quốc độ có khác. Người xuất gia cần phải có chút ít phương tiện tiền bạc để đi xe qua lại, nhưng phải coi đó như là lấy vật đổi vật không được sanh vọng tâm tham đắm.

Tánh giới là sự ngăn ngừa trong tâm niệm. Đại thừa đặt nặng ở nơi tánh giới. Ngược lại, Tiểu thừa đặt nặng ở nơi tướng giới. Tại sao Đại thừa đặt nặng ở nơi tánh giới? Bởi Đại thừa không chấp nệ vào những chi ly tiểu tiết. Vì những người nầy thật hành theo hạnh Bồ tát, với một tâm lượng vị tha rộng lớn. Về tánh giới trường hợp nào phạm và trường hợp nào không phạm? Trường hợp phạm là như đứng trước một cô gái đẹp mà khởi niệm tà dâm thương yêu, thì đó là phạm. Mặc dù chưa chạm đến thân hình của cô gái. Trường hợp không phạm là vì tâm niệm cứu người. Thí dụ như cô gái đẹp không biết bơi lội lỡ té xuống sông, ta nhảy xuống nắm tay hoặc ôm cô gái đó cứu vớt lên bờ. Như vậy, không phạm, vì tâm niệm ta lúc đó chỉ nghĩ đến việc cứu người không thôi, chớ không có ý tà tâm. Ngược lại, cũng hành động nầy, theo giới luật của Tiểu thừa thì phạm.

Câu Hỏi:

1. Xuất gia là gì? Và xuất gia như thế nào mới đúng ý nghĩa? 2. Sa di là gì? Sa di có mấy bực? Hãy kể rõ ra.

3. Thế nào là khai, giá, trì, phạm? Sự khác biệt giữa tánh giới và tướng giới như thế nào?

II. Mười Giới Sa Di Giới thứ nhứt: Không sát sanh hại vật.

Lược giải Sát là giết. Sanh là những loài có tình thức mạng sống. Trên từ chư Phật dưới đến các loài côn trùng nhỏ nhít, là Sa di ta không nên giết hại. Sự giết người hại vật có nhiều cách, nhưng cách nào cũng phạm tội sát sanh cả. Những cách đó như thế nào? Có 3 cách:

- Hoặc tự tay mình giết.

- Hoặc xúi giục sai khiến người khác giết.

- Hoặc thấy người khác giết, mình thích thú a dua theo. 10 Trong Luật Thập Giới Phật dạy: "Sau khi lãnh thọ giới Sa di mà phạm giới nầy, coi như là phạm trọng tội, không còn xứng đáng là Sa di nữa".

Người xuất gia phải có lòng từ bi thương người, thương vật, phải cứu giúp chúng, khi thấy chúng đói khát kêu la. Lẽ ra ta phải hết lòng thương xót cứu giúp chúng cho chúng được sống còn không hết, chớ ta nỡ lòng nào mà ra tay sát hại chúng nó! Lược nước, che đèn, đó là việc làm tuy nhỏ nhặt, nhưng đã nói lên cái tấm lòng từ bi của người xuất gia thật cao cả.

Người xuất gia phải làm gương cho người đời. Người đời vì họ sống trong mê mờ dục vọng, nên họ không sợ nhân quả báo ứng. Vì thế, nên họ mới cố tâm sát hại sinh vật ăn cho béo bổ, nhưng họ quên rằng:

"Ngỡ rằng ngon miệng béo thân Nào ngờ oan nghiệt xoay vần trả vay".

Ngược lại, người xuất gia cần phải ý thức luật nhân quả trả vay mà không nên ra tay giết hại. Từ mạng sống con người cho đến mạng sống của muôn loài chúng sinh. Đó là ta tôn trọng mạng sống đúng theo lẽ công bằng. Ta biết tôn quý bảo vệ sinh mạng ta, thì tại sao ta lại nhẫn tâm chà đạp sát hại mạng sống của những kẻ khác và loài khác? Điều gì mình không muốn thì chớ nên làm cho kẻ khác, loài khác phải chịu đau khổ. Nếu ta sát hại chúng sinh, thì đời sau phải chịu quả báo oán thù và thọ mạng ngắn ngủi. Nghĩ thế mà ta nên ban rải lòng từ bi khắp hết muôn loài vạn vật. Cho nên. là Sa di ta cương quyết không sát hại sinh vật vậy.

11 Tóm lại, chủ yếu của giới không sát hại sinh vật nầy là Phật cấm người phật tử không được giết hại con người, vì mạng sống của con người so với các loài sinh vật khác thì nó cao quý hơn. Từ đó, ta mở rộng lòng từ bi thương yêu quý trọng đến các loài sinh vật thấp kém khác, vì tất cả đều có mạng sống và quý tiếc mạng sống như nhau.

Giới thứ nhứt không được sát sanh Những loài có mạng chớ đành giết nhau Trên từ Phật Thánh ân cao Dưới loài nhỏ nhít cả bao côn trùng Hoặc mình giết hại không dung Bảo người thấy giết lòng cùng vui ưa Sát sanh tội ác không vừa Mấy điều ghi nhớ răn chừa chớ quên

Phải nên lược nước che đèn Cứu loài trùng kiến dưỡng quen tánh lành

Tội lần giảm, phước lần sanh Trông về nẻo đạo Giác thành đâu xa

Rừng Thiền đạo hạnh bao la

Làm gương từ tế ấy là thiện căn.

Câu Hỏi:

1. Tại sao Phật dạy Sa di không giết hại sinh vật?

2. Giết hại sinh vật phải thọ quả báo như thế nào?

3. Giết loài nào mang trọng tội lớn nhứt?

Giới thứ hai: Không Được Gian Tham Trộm Cắp.

Lược giải

12 Tài vật thuộc của người, người ta không cho mà mình tìm cách lén lấy đều gọi là trộm cắp. Vật lớn quý như vàng bạc, cho đến vật thường nhỏ như cây kim, ngọn cỏ, người ta không cho mình không được phép lấy. Hành vi trộm cắp là một tật xấu. Tài vật của mình, mình biết quý trọng, tại sao mình lại lấy của người? Là Sa di tu hạnh xuất thế, ta không nên trộm cắp những tài vật của: Thường trụ, Tín thí, Tăng chúng, cho đến của quan, dân, nói chung là của tất cả mọi người. Người ta không cho, mình giựt lấy ngang gọi là ăn cướp, lén lấy gọi là ăn cắp. Đào tường, khoét vách, cạy cửa, bẻ khóa xâm nhập vào nhà người để lấy đồ thì gọi đó là ăn trộm. Thậm chí trốn thuế, hoặc gian dối vé đi các loại xe, tàu lửa v.v... đều là thái độ của kẻ gian dối lường gạt cả. Khi mất một món đồ quý giá mà mình ưa thích, thì mình buồn khổ như thế nào, người khác khi bị mất họ cũng mến tiếc đau khổ như thế ấy. Suy bụng ta ra bụng người. Vì lẽ công bằng ta phải nên tôn trọng bảo vệ tài vật của nhau. Do đó, ta ý thức cương quyết không lấy bất kỳ đồ vật của ai khi mà người ta không cho phép.

Kinh chép: "một thầy Sa di trộm của Thường trụ 7 trái cây, một thầy Sa di thứ hai trộm chúng Tăng vài cái bánh, thầy Sa di thứ ba trộm chút đường phèn của chúng Tăng, cả ba chết rồi đều đọa địa ngục". Cho nên trong Kinh nói: "thà chịu chặt tay, chớ lấy của phi tài". Là Sa di ta phải hết lòng thận trọng giữ gìn giới thứ hai không được trộm cắp nầy.

Giới thứ hai không nên trộm cắp Vật của người xây đắp mồ hôi Hành vi trộm cắp thật tồi Của mình quý trọng của người thì chôm Kẻ trộm cắp rình dòm để ý Để hở ra một tí lấy liền Vật quý vàng bạc, cây kim Cũng đều có chủ phải tìm hỏi qua Vật Thường trụ thật là trọng tội Trộm chúng Tăng càng tội nặng hơn Sa di ta chớ khinh lờn Giữ gìn trong sạch chánh chơn trong lòng

Câu Hỏi:

1. Sự khác biệt giữa những chữ: trộm, cắp, cướp, giựt như thế nào?

nặng?

2. Tại sao trộm của Thường trụ và của chúng Tăng phạm tội

3. Quả báo của sự trộm cắp như thế nào?

Giới thứ ba: Không Đặng Dâm Dục

Lược Giải

Nam nữ giao hợp với nhau gọi rằng dâm. Người tại gia giữ năm giới, Phật chỉ cấm không được tà dâm. Ngược lại, đối với người xuất gia với chí hướng xuất thế ra khỏi sanh tử, nên Phật cấm không được dâm dục. Trong Luật Phật dạy: "Sa di thọ mười giới, phải dứt hẳn dâm dục, vì dâm dục là cái nhân gây ra sanh tử luân hồi".

Trong Kinh Lăng Nghiêm có nêu ra sự tích của Tỳ kheo ni tên là Bửu Liên Hương, riêng tư hành dâm dục, rồi tự biện hộ rằng: "Dâm dục không phải như sát sanh, như ăn trộm, nên không có tội báo. Nói xong, bà tự cảm thấy trong thân lửa dục bốc lên dữ tợn, thân còn sống mà đã sa vào địa ngục".

Người đời vì không chế ngự được lòng tham dâm, nên hậu quả gây ra biết bao đau thương tang tóc cho mình và cho tha nhân. Như có lắm kẻ nam nữ, nhứt là các thanh thiếu niên hiện nay mang nhiều chứng bệnh nan y, cũng chỉ vì ham vui trụy lạc tham dâm quá độ. Hoặc vì sự sống ham tiền mà phải lao mình vào trong nghề nghiệp mãi dâm. Kẻ mua dâm và người bán dâm, kết quả là mang tấm thân tàn ma dại. Để cảnh tỉnh người đời, Phật nói bài kệ:

"Dâm là hạnh bất tịnh Mê lầm mất đạo chánh Hình gầy hồn phách sợ Giảm thọ và chết non Mắc tội ngu, dại, ngốc Chết đọa trong đường ác

Ta vì sợ quá sợ

Bỏ nhà thích núi non"

Kinh Thập Giới nói: "Tuy dâm lung mà sống, song chẳng bằng trong sạch mà chết". Nhìn vào hiện trạng của một thế giới trụy lạc, sa đọa của đại đa số thanh niên nam nữ ngày nay, những vị trẻ xuất gia ở chùa, thì đây quả là một đại phúc duyên. Bởi do nhiều đời có gieo trồng chủng nhân Phật pháp sâu dày, nên nay các vị mới sớm gặp được Phật pháp tu hành học hạnh xuất thế. Đã được duyên lành như thế, thì ta phải nên cố gắng gìn giữ giới luật Phật dạy. Chớ nên xem thường tạo tội mà sau nầy phải thọ khổ. Khi biết ăn năn hối hận, thì đã muộn màng lắm rồi! Thật đáng thương tiếc lắm thay! Nghĩ thế, là sa di ta phải nên hết sức cẩn trọng mà răn chừa vậy. Giới thứ ba cấm tà dâm dục Lỗi đạo hằng địa ngục trần gian

Lắm người thống khổ khóc than Bởi do trụy lạc bệnh mang đời tàn!

Muốn thoát khổ bình an hạnh phúc Lánh xa đường dâm dục hại thân Nổi trôi sanh tử bao lần Sông mê biển ái mây tần dây oan Bửu Liên Hương dâm loàn khổ lụy Lửa dục tình sa trụy A tỳ Đều do dục ái mê si Hiện đời quả báo khó thì an thân Là Sa di tránh nhân khỏi quả Phạm hạnh gìn khỏi họa vào thân Giữ lòng trong sạch sáng ngần Trọn đời giải thoát muôn phần an vui.

Câu Hỏi:

1. Tại sao Phật cấm người xuất gia phải đoạn dâm dục? 2. Tại sao bà Tỳ kheo ni Bửu Liên Hương tự hành dâm dục mà hiện đời phải đọa địa ngục?

3. Dâm dục và tà dâm khác nhau như thế nào?

Giới thứ tư: Chẳng Đặng Nói Vọng

Lược Giải

Thế nào là nói vọng? Tâm nghĩ một nơi, miệng nói một ngã, trái nhau thì gọi là vọng ngữ. Nói vọng có 4 cách:

1. Nói dối hay nói láo: lấy phải làm quấy, lấy quấy làm phải, thấy nói chẳng thấy; chẳng thấy nói thấy, luống dối chẳng thiệt v.v... 2. Ỷ ngữ: lời nói trau chuốt. Nghĩa là dùng lời ngon tiếng ngọt đường mật rót vào tai người nghe, xúi giục người ta nghe theo lời nói du dương tán tỉnh của mình. Đây là thứ giọng nói mang ý đồ không tốt.

3. Ác khẩu: lời nói hung dữ như: trù, rủa, chưởi, mắng ...nghĩa là dùng những thứ ngôn ngữ dao búa nặng nề để khinh miệt mạ nhục người.

4. Lưỡng thiệt: hai lưỡi. Nghĩa là tới đây nói kia, tới kia nói đây, xúi giục người ta chia lìa, kình chống nhau tạo thành hận thù ghê gớm. Đây là loại ngôn ngữ ly gián, đòn sóc hai đầu, đâm bị thóc, thọc bị gạo, gây cho hai đàng chia lìa sứt mẻ với nhau. Thật là ác độc.

Ngoài 4 cách nầy ra, kẻ nói dối còn dùng lời nói phỉnh gạt, nói xấu sau lưng, hoặc trước mặt nói phải, sau lưng nói quấy.

Nghĩa là lời nói của họ luôn tráo trở, lật lộng, ton hót, tâng bốc, dua nịnh, hoặc đâm sau lưng chiến sĩ. Còn một cách đại vọng ngôn là chưa chứng nói chứng, tội nầy rất nặng, gọi là đại vọng ngữ. Nếu nói dối, vì cứu người cứu vật thoát chết thì không tội.

Người xưa nói: "Hạnh tốt của con người, điều cốt yếu trước tiên là chẳng nói vọng. Đối với người tu học đạo xuất thế, nếu còn sử dụng ngôn từ dù bất cứ cách nào nhằm lợi mình hại người đều là không xứng đáng hàng Thích tử". Kinh chép sự tích: Một Sa di khinh cười một thầy Tỳ kheo già đọc kinh tiếng như chó sủa, mà Tỳ kheo già đó lại là bực A la hán. Nhơn đó, Ngài dạy ông Sa di phải mau sám hối. Tuy ông Sa di khỏi đọa địa ngục, nhưng phải đọa làm thân chó trải qua nhiều đời. Than ôi! Một lời nói dữ mắc phải quả báo dường ấy! Cho nên trong Kinh nói: "Luận kẻ ở đời như búa ở trong miệng, sở dĩ chém mình là do lời nói ác". Là Sa di đâu nên nói những lời vô ý thức như thế mà rước họa hại vào thân. Khi phát ngôn ta phải nên xét kỹ và cương quyết nói những lời ái ngữ tốt đẹp lợi mình và lợi người vậy. Dù bỏ thân mạng ta quyết không nói dối.

Tội thứ tư vọng ngôn dối trá Lợi cho mình thiên hạ hại thân Vẽ duyên thêu dệt xa gần Muôn điều rối rắm, trăm phần đảo điên Khi mở miệng trước tiên phải xét Nói lời lành hay dữ miệng ra Tránh xa lưỡng thiệt đó mà Hai bên đâm thọc thật là ác nhân

Kẻ nói dối xa gần đều biết Mất lòng tin kể xiết là bao Dù cho nói thật thế nào Người ta biết mặt có tin bao giờ Lời nói ra như tờ giấy trắng Thốt lời lành chẳng mắng nhiếc ai Dù cho ngậm đắng nuốt cay

Nói lời chân thật chẳng thay đổi lòng

Câu Hỏi:

1. Nói vọng gồm có mấy cách? Xin kể ra và giải thích.

2. Hậu quả của việc nói vọng ra sao?

3. Người không nói vọng sẽ như thế nào?

Giới thứ năm: Không Được Uống Rượu

Lược Giải

Rượu, nói chung có nhiều loại. Cường độ nặng nhẹ tùy theo phẩm chất của mỗi thứ. Nhưng thứ nào người ta uống vào quá lượng cũng đều gây ra tai hại say sưa cả. Xét kỹ, bản chất của rượu không phải là hại. Nếu bản chất nó là hại, thì tại sao khi bệnh người ta lại dùng nó? Như vậy, hại là do con người sử dụng nó quá lượng. Cũng như nha phiến và cần sa, bản chất của chúng không phải là hại. Nếu hại, thì tại sao người ta dùng nó để bào chế thuốc cho con người uống để trị bệnh? Tóm lại, mọi vật trên đời nầy, tự thể của chúng, không có thứ gì là hại cả, mà hại hay không là do ở nơi con người biết hay không biết cách sử dụng chúng mà thôi. Lý do tại sao Phật cấm người Phật tử tại gia hay xuất gia đều không được uống rượu? Bởi vì, Phật biết rất rõ về tập khí hay nghiệp lực của con người. Con người vốn dĩ đã chứa đầy tham, sân, si. Nên khi gần gũi những thứ nầy, tất nhiên là dễ bị tiêm nhiễm và tạo thành thói quen lắm. Một khi đã bị nô lệ cho chúng rồi, thì hậu quả tai hại sẽ không lường được. Lòng tham lam của con người không có giới hạn. Khi đã lún sâu vào sự nghiện ngập rồi, muốn rút chân ra hay dừng lại thì thật không phải dễ dàng.

Chi bằng tránh "nhân" thì không có "quả". Ta nên nhớ và nằm lòng câu: "Bồ tát sợ nhân, chúng sanh sợ quả". Bởi thế, nếu ai không muốn có hậu quả tai hại chuốc họa vào thân, thì càng tránh xa chúng chừng nào càng tốt chừng nấy.

Về cách thức chế tạo những thứ rượu, trong Luật Sa Di có nêu ra, là ngày xưa ở Ấn Độ người ta lấy thứ “Cam giá” (cây mía) hoặc “Bồ đào” (trái nho) và trăm thứ “Hoa” đều đặt làm rượu. Ngược lại ở Trung Hoa, người ta dùng những chất gạo, nếp để kháp thành rượu. Dĩ nhiên là họ bỏ chất “men” vào.

Bởi có chất men, nên người ta uống vào quá lượng thì làm cho các hệ thần kinh không còn hoạt động bình thường nữa. Do đó, nên người ta mất hết tự chủ, không còn kềm chế như lúc bình thường được. Từ đó, sẽ gây ra nhiều tai hại cho mình và người. Đó là chưa nói đến những bệnh trạng rất nguy hiểm, do con người uống rượu quá nhiều.Tuy nhiên, rượu cũng có những tác dụng ngược lại như trên đã nói. Đó là trường hợp người ta dùng nó để trị bệnh, theo sự hướng dẫn của thầy thuốc. Nhưng trước khi uống phải trình bạch cho mọi người biết, dù xuất gia hay tại gia cũng thế. Như vậy, thì không phạm. Bằng không, thì một giọt nhỏ cũng không được thắm vào môi.

Ngoài ra, trong Luật, Phật cấm rất nghiêm nhặt: không được ngữi rượu và cũng không được vào shop bán rượu. Tự mình không uống đành rồi, nhưng tuyệt đối không được mời hay ép người khác uống. Hành động nầy, tội còn nặng hơn là mình uống.

Là người xuất gia tu học đạo xuất thế, lấy trí huệ làm sự nghiệp, ta cương quyết dù một giọt nhỏ cũng không thắm vào môi. Vì ta biết tai hại của rượu không những mất trí huệ hiện đời, mà còn mất đi hạt giống trí huệ về sau nữa. Mong sao tất cả chúng ta đều phải ý thức mà răn chừa!

"Tội thứ năm, say sưa chè rượu Lỗi giới điều cho tửu nhập tâm Thêm lòng ham muốn tham lam Càng thâu chất chứa càng làm mê say Bệnh sân giận ai tày chuyên chữa Nổi nóng lên như lửa cháy rừng Si mê đâu biết tỏ tường Gây nên đau khổ ai lường được đâu".

Mất trí huệ nghiệp sâu khó dứt Bệnh hiểm nghèo đau nhức tim gan Nuốt sầu hoạn họa khóc than Nhân đà không tránh quả ngàn phải mang.

Người có trí phải toan xa lánh Chất men say như tránh bệnh cùi Phút giây vì bạn dễ duôi Suốt đời khổ lụy lui cui phận mình.

Câu hỏi:

1. Rượu hay những chất ma túy, có phải hoàn toàn do chúng gây ra tác hại cho con người thọ khổ hay không?

2. Hãy cho biết một vài trường hợp, khi con người sử dụng những thứ nầy quá chén hay quá liều lượng?

3. Uống rượu say sưa, hậu quả của hiện đời và đời sau như thế nào? Giới thứ sáu: Chẳng đặng đeo tràng hoa hương và chẳng lấy hương thoa mình.

Lược Giải Lối trang sức của người phụ nữ Ấn Độ thời xưa là họ lấy hoa xỏ xâu làm tràng, để trang sức trên đầu. Ngược lại, ở Trung Hoa cũng như ở Việt Nam lối trang sức có khác. Ở Trung Hoa thời xưa, người ta dùng các thứ: lụa, nhung, vàng, ngọc... chế làm các loại như: mũ, khăn, hoặc những đồ đeo cổ, đeo tay v.v...

Ngoài những trang sức bằng các loại nói trên, người ta còn dùng những loại mỹ phẩm hương thơm như: trầm hương, đàn hương, xạ hương, long não hương v.v... để xoa ướp vào mình.

Ngày nay, người ta làm ra nhiều loại nước hoa thơm hay son phấn... để thoa xức, trang điểm, mục đích là để che đậy sự thật những chất hôi nhơ trong người.

Đối với người xuất gia, nhứt là phái nữ, Phật cấm tuyệt việc trang sức nầy. Ngay cả ba y của các vị Tỳ Kheo, ngày xưa, Phật chỉ cho dùng đến các loại bố gai to thưa, không dùng các loại vải bằng lông thú hay tầm v..v.. Vì Phật cho đó là làm tổn hại đến lòng lành, chẳng phải người xuất gia dùng đến.

Trong Luật Phật dạy: trừ người tuổi đến 70 già yếu quá đổi, không lụa chẳng ấm, hoặc mặc thì được, còn bao nhiêu người khác không phải thế, không được mặc. Qua lời Phật dạy đây, xét ra, người xuất gia thời nay ăn mặc quá dư thừa. Đôi khi còn sanh vọng tâm tham đắm. Ngẫm lại, thật là hổ thẹn!

Các vị vua chúa thời xưa, có lòng nhân từ đức hạnh, họ ăn mặc cũng rất là thô sơ giản dị. Như vua “Võ” nhà “Hạ” mặc áo xấu. Ông Công Tôn đắp mền vải. Sang nhứt như “Vua”

“Tôi” đáng sắm mà không sắm. Trong Luật nêu ra những vị nầy như thế, nhằm khuyến nhắc người xuất gia chúng ta không nên tham mặc lòe loẹt, xinh đẹp, nên mặc đồ hoại sắc che thân hình, càng đơn giản sạch sẽ là tốt lắm rồi. Như thế, mới phải là người xuất gia mặc áo nâu sòng. Xưa Ngài Huệ Hưu pháp sư suốt ba mươi năm chỉ mang một đôi giày. Ngài Tả Khê tôn giả một y thất điều hơn 40 năm, một ni sư đàn trọn dời chẳng đổi. Xem đó thì đủ biết đức hạnh của người xưa, đối với việc ăn mặc, các Ngài rất đơn giản và cẩn trọng.

Gương xưa như thế, xét lại mình thì sao?

Giới thứ sáu: Luật nêu phục sức Người xuất gia thể thức điểm trang Chớ nên lòe loẹt làm sang Thoa hương ướp phấn điểm trang giống đời.

Vải thô xấu tùy thời mà đắp Sống giản đơn tu tập lòng từ Không nên cất chứa để dư Sanh tâm đắm trước in như người đời Gương đức hạnh người xưa ghi nhớ Lời Phật răn nhắc nhở khắc sâu Tam thường bất túc chẳng cầu Gội tâm nuôi đức là câu nằm lòng.

Câu hỏi:

1. Tại sao Phật cấm người xuất gia không được trang sức? 2. Tam thường bất túc là gì?

3. Tại sao người xuất gia cần phải có một nếp sống đơn giản?

Giới thứ bảy: Không được ca múa hát xướng và cũng không được cố đi xem nghe.

Lược Giải Ca múa hát xướng là những loại dễ gây ra rối loạn lòng người. Nếu mình làm thì lại càng buông lung tâm ý. Dễ đưa đến một nếp sống phóng túng và gây ra nhiều tội lỗi. Hơn nữa, những nơi nầy là những chỗ hý trường dạ hội gây nên cảnh ồn ào náo nhiệt. Người xuất gia cần phải có nơi yên tịnh để dưỡng tâm nuôi đức. Do đó, những nơi nầy không thích hợp cho người xuất gia đến xem.

Trong Luật Sa Di có nêu ra: xưa có một vị Tiên nhơn nghe tiếng hát thánh thót của một kỹ nữ, ông liền mất thần túc.

Xem nghe còn tai hại đến thế, huống nữa là mình làm.

Có người lại thắc mắc và viện dẫn trong Kinh Pháp Hoa có câu: “Tỳ Bà náo bạt”, họ cho đó là Phật cho người xuất gia học nghề âm nhạc. Họ đâu biết rằng, Kinh Pháp Hoa nói: "Âm nhạc là để cúng dường các đức Phật, chớ không phải là để mua vui". Rồi trong Luật dạy tiếp: "Những chùa làm đám đạo tràng Phật sự của nhơn gian họa may làm được. Nay ta vì đường sanh tử, bỏ tục xuất gia, đâu nên chẳng tu việc chánh mà học nghề âm nhạc cho hay".

Tuy nhiên, ngày nay người ta chế ra nhiều bản nhạc đạo, với mục đích là mượn lời ca tiếng hát để thức nhắc con người nhớ đến cội nguồn tâm linh, giữ gìn phẩm hạnh đạo đức cao đẹp của con người. Điều nầy không những người đời đã ca hát mà ngay cả ở chư Tăng Ni ở trong các chùa thỉnh thoảng cũng có ca hát. Có vị còn ca hát trong lúc giảng pháp. Đây cũng là một phương cách nghệ thuật truyền đạt tư tưởng đạo lý trong sáng qua con đường nghệ thuật. Xét ra, cũng không có gì quá đáng hay tội lỗi cả.

Tuy nhiên, ta không nên lợi dụng con đường nghệ thuật nầy mà vượt quá phạm vi giới hạn của một người tu thì không nên.

Ngoài ra, người xuất gia cũng không được chơi đánh cờ “dây”, cờ “lục bát”, đánh “đầu trịch, “xu bồ” v..v..

Tóm lại, người xuất gia nhứt là đối với các chú Sa Di tuổi đời còn trẻ, dễ bị đắm nhiễm theo âm nhạc qua những lời ca giọng hát tình tứ nỉ non, làm cho tâm hồn luôn bấn loạn mất hết sự yên tâm tu học. Thế nên, Phật dạy người xuất gia tu hạnh xuất thế, cần phải xa lánh những thứ nầy:

Giới thứ bảy: không nên ca hát Dễ buông lung biếng nhác học tu Tiếng đờn giọng hát như ru Lòng người say đắm bỏ tu đạo mầu. Người xuất gia mong cầu xuất thế Phải tuân hành Phật chế noi theo Chủng nhân hiện tánh hằng gieo Giữ lòng thanh tịnh chớ theo dòng đời Gìn đạo tâm sáng ngời Phật trí Dẹp não phiền Phật lý suốt thông An nhàn giải thoát thong dong Hoằng truyền chánh pháp “Chơn Không” độ đời.

Câu hỏi:

1. Tại sao Phật cấm người xuất gia không được tự mình ca hát và cố đi xem nghe? Tác dụng của âm nhạc như thế nào? 2. Tại sao dùng âm nhạc để cúng dường chư Phật? Như vậy có mâu thuẩn hay không?

3. Tai hại của việc nghe những bản nhạc tình tứ du dương như thế nào? Giới thứ tám: Không được ngồi giường cao rộng lớn.

Lược Giải

Phật dạy: người xuất gia, khi làm giường phải làm giường bằng những loại thô sơ như bằng dây hoặc cây và chiều cao không được quá 8 ngón tay của Phật. Nếu vượt quá, thời phạm. Như thế, thì các loại giường cao quý sang trọng, ta không được dùng đến. Thậm chí đến như các loại giường sơn vẽ, chạm trổ hoặc các thứ màn nệm, bằng lụa, cũng không được dùng.

Trong Luật nêu ra lời khuyên: “người xưa dùng cỏ làm đồ ngồi, đêm thì nằm dưới gốc cây. Nay ta có giường chõng cũng đã hơn xưa rồi, sao muốn cao rộng buông lung vóc huyễn?” Sau khi nêu ra lời khuyên răn nhắc đó, liền nêu ra hai vị cao Tăng để chứng minh: hai vị cao Tăng đó là ngài Hiếp Tôn Giả và Cao Phong Diệu. Ngài Hiếp tôn giả cả đời không đặt lưng xuống chiếu. Tổ Cao Phong Diệu Thiền Sư, nguyện đứng ba năm chẳng nương giường chõng. Ngược lại, Ngài Ngộ Đạt, vì thọ chút “tòa trầm hương” mà phải bị tổn phước mắc quả báo. Thật là đáng sợ!

Người xưa nói: tài bất đái tuế. Nghĩa là luận về tài năng của con người không luận về tuổi tác. Đời Đường Ngài Tri Huyền Pháp Sư tuổi mới 14 là một chú Sa Di mà đã lão thông Tam học (Giới, Định, Huệ). Ngài 5 tuổi làm thi được và 14 tuổi giảng kinh Niết Bàn. Ông Lý Thương Ẩn tặng cho Ngài một bài thi: Sa di mười bốn giỏi giảng kinh Tuổi cỡ như ông chỉ mang bình Sa di nói pháp Sa môn thính Chẳng nghĩ tuổi cao trọng tánh linh.

Qua những điều Phật, Tổ dạy trên, so với người xuất gia thời nay, chúng ta nằm nệm ấm, mền êm, như vậy có phạm không?

Điều nầy, theo thiển nghĩ của chúng tôi, thì Luật Phật chế còn tùy theo mỗi thời đại và mỗi nơi có khác. Bây giờ, chúng ta không nằm giường cao và cũng không rộng.Tuy nhiên, nó không phải là giường dây hay cây như thời Phật hay thời của Tổ Vân Thê. Chúng ta sử dụng bằng nệm. Vì khí hậu ở mỗi nơi mỗi khác, như ở xứ Úc nầy mùa đông thì rất lạnh, nên cần phải có nệm và mền ấm. Ngược lại, ở Ấn Độ và Trung Hoa khí hậu khác xa ở đây. Do đó, phải tùy theo xứ sở thời tiết mà linh động. Như thế, theo tôi, thì không có lỗi gì cả. Có lỗi hay không là do chúng ta có khởi tâm tham đắm hay không?

Ngoài ra, tất cả đều là phương tiện. Chỉ có thế thôi. Nhưng dù sao, so với chư Tổ thời xưa, ta cũng rất lấy làm hổ thẹn. Vì đức hạnh của quý Ngài sáng ngời cao tột. Ta cần nên noi gương và bắt chước được phần nào tốt phần nấy.

Giới thứ tám: không nằm giường tốt Không quá cao tám ngón Như Lai Chẳng rộng cũng chẳng quá dài Thô sơ giản dị hằng ngày nghỉ ngơi Hạnh xuất gia khác đời sang trọng Không đua đòi ước vọng cao xa Màn nhung, chạm trổ, lụa là Cao sang lộng lẩy trái mà người tu Đắm mê nhiễm ngục tù thọ khổ Noi gương xưa Phật, Tổ tu hành Trọn đời xa lánh lợi danh An bần thủ đạo tranh giành mặc ai.

Hiếp Tôn Giả ngày ngày chẳng ngủ

Ngài Cao Phong đứng đủ ba năm Đêm ngày chẳng ngủ chẳng nằm Một lòng vì Đạo tiếng tăm muôn đời.

Câu hỏi:

1. Tại sao Phật không cho người xuất gia nằm giường cao tốt rộng lớn? 2. Hiện tại ta nằm giường bằng nệm, như vậy có chống trái phạm luật Phật dạy hay không?

3.Ý nghĩa bài kệ khuyên ta điều gì?

Giới thứ chín: Không ăn phi thời.

Lược giải

“Phi thời là gì? Quá giờ ngọ, chẳng phải là giờ của người xuất gia ăn. Tại sao? Bởi sớm mai chư Thiên ăn. Giờ ngọ Phật ăn. Sau giờ ngọ loài súc sanh ăn và tối là Ngạ quỉ ăn. Người xuất gia học hạnh xuất thế theo Phật, nên quá ngọ không ăn”. Thế nhưng, tại sao bây giờ chúng ta lại ăn chiều? Có khi còn ăn tối nữa? Như vậy có phạm luật không? Đúng luật là đã phạm rồi. Tuy nhiên, sở dĩ có buổi ăn chiều là vì chư Tổ xét thấy người thời nay, cơ thể yếu đuối hay sanh bệnh hoạn, nên chư Tổ tạm chế cho ăn, nhưng khi ăn phải sanh lòng hổ thẹn. Cho nên trong năm phép quán tưởng, điều thứ tư có nói: “chính là vị thuốc hay để chữa lành bệnh khô gầy”. Đã thế, khi ăn chẳng những ta không chút sanh tâm hổ thẹn mà còn tham đắm món ăn, hoặc nói chuyện tạp nhạp trong lúc đang ăn, xét kỹ, thì thật là xấu hổ và phạm lỗi rất nặng. Ta cố gắng cẩn thận gìn giữ đừng cho phạm lỗi nầy.

Trong Luật còn nêu ra: “Loài Ngạ quỉ nghe tiếng chén bát, thời trong cổ nổi lửa; cho nên ăn giờ ngọ, còn phải vắng lặng, huống quá giờ ngọ ư? Luật dạy tiếp: “xưa có một vị Cao Tăng, nghe ông thầy gần liêu, sau giờ ngọ nổi lửa, thoạt vậy sa nước mắt thương Phật pháp rất suy tàn”. Đã ăn của giờ Ngạ quỉ ăn, thời gọi là ăn lén. Vì thế, khi ăn phải giữ gìn cẩn thận đừng cho khua đủa bát mà loại quỉ đói thèm thuồng ngóng cổ đòi ăn, chúng sẽ bị đứt cổ họng. Vì thương xót chúng, nên Tổ dạy khi đang ăn phải giữ gìn yên lặng là như vậy. Bằng trái lại, ta đã mất lòng từ đối với chúng.

Thật là có lỗi.

Ngày xưa, một vị Cao Tăng nghe ông thầy gần bên sau giờ ngọ nổi lửa, mà ngài còn khóc than thương cho Phật pháp suy tàn. Giả như, nếu ngài sống ở thời đại chúng ta, không biết ngài thương cảm xót xa đến bực nào! Chắc là ngài không chịu nỗi phải nhập diệt sớm!

Tóm lại, ta nên ý thức rằng, ăn phi thời là trái với lời Phật dạy. Tuy nhiên, vì thương người thời nay hay sanh ra bệnh hoạn, nên Tổ mới tạm khai cho ta ăn. Bởi ăn để ta có thêm sức khỏe mà tu học hành trì. Vì thế, trong khi ăn ta nên luôn giữ chánh niệm. Tuyệt đối không được chuyện trò hoặc khua đủa bát lớn tiếng. Mọi người nên ăn trong yên lặng và phải tự răn nhắc hổ thẹn với chính mình!

Giới thứ chín: cấm ăn trái phép Quá ngọ thời chẳng phép được ăn Xuất gia tu học làm Tăng Noi theo chư Phật phải ăn đúng thời.

Cho ăn chiều là lời Tổ chế Người thời nay thân thể nhược suy

Tạm dùng, biết trái luật nghi Khi ăn hổ thẹn hành vi nhẹ nhàng Loài Ngạ quỉ trăm đàng đói khát Nghe tiếng khua dáo dát tìm ăn Cổ bằng sợi chỉ dài nhằng Bụng bằng cái trống đứt phăng dễ dàng Hạnh xuất thế ngập tràn bi mẫn Thương chúng sanh cơ cẩn thèm thuồng Nỡ nào nhìn cảnh lệ tuông Rên la thảm thiết sầu buồn không vơi.

Ta có phước rạng ngời Tăng tướng Sống an nhàn tăng trưởng đạo tâm Khổ đau một phút mê lầm Sân si tạo nghiệp ngàn năm khổ sầu.

Câu hỏi:

1. Tại sao Phật không cho người xuất gia ăn phi thời? 2. Người xuất gia khi thọ thực buổi chiều phải làm gì cho đúng phép Tổ dạy?

3. Tạo nghiệp nhân gì phải đọa vào loài Ngạ quỉ?

Giới thứ mười: Không được cầm giữ vàng bạc châu báu.

Lược giải

Vàng bạc, ngọc ngà, châu báu, nói chung là những thứ mà người đời luôn đau khổ vì nó. Ai cũng ham thích muốn chiếm hữu cho mình thật nhiều. Tham không được thì nổi sân. Vì thế, nhơn loại gây ra biết bao cảnh tang thương khổ lụy, chém giết nhau cũng chỉ vì những thứ vật quý nầy. Dù rằng, bản thân của những thứ nầy không phải là bảo vật. Tại vì vọng chấp của con người đặt định cho chúng như thế. Con người gắn cho nó là vật quý báu, thế rồi cũng chính con người tranh giành nhau chiếm hữu. Từ đó, mới gây ra cảnh chiến tranh tang tóc. Phật nói đó là vô minh. Quả con người làm khổ cho con người, chớ không ai khác hơn!

Đối với người xuất gia, phải thoát ra ngoài vòng quỹ đạo tham chấp nầy. Thế nên, chính đức Phật đã từ bỏ những thứ nầy.

Ngài và các hàng đệ tử không một ai cầm giữ tích trử những thứ nầy. Suốt cuộc đời đức Phật chỉ đi xin ăn từng nhà. Đến các hàng đệ tử xuất gia của Ngài cũng thế. Tất cả đều nhờ Đàn na tín thí ngoại hộ. Sống cuộc đời giản đơn như thế, mới thực sự là giải thoát. Phàm cất chứa bất cứ một thứ gì, hể có tài sản là có sự lo lắng và đau khổ.

30 Trong Luật Sa Di có đoạn nêu ra: “xưa có người cuốc đất đặng vàng chẳng đoái, huống Thích tử xưng nghèo chứa của làm chi?”

Người đời nay, chẳng hay đều đi khất thực. Hoặc vào chốn “Tòng lâm” hoặc ở nơi “am viện”, hoặc ra phương xa, cũng chưa khỏi hao phí việc tiền bạc. Cố nhiên như vậy, nhưng phải biết trái lời Phật dạy, sanh tâm rất hổ thẹn, thương người nghèo ngặt, thường làm bố thí. Không lo tìm, không chứa để, không buôn bán và không dùng bảy báu, trang nghiêm y phục, khí cụ các vật v.v... họa may còn tạm được”.

Đoạn văn trên, chúng tôi trích nguyên văn bản dịch của Hòa Thượng Hành Trụ trang 159, để chúng ta thấy rằng, đây là những điều Tổ Vân Thê tạm khai cho. Vì Tổ là người biên soạn ra quyển Luật Sa Di Yếu Giải, mà trong phần đầu giới thiệu, chúng tôi có nêu ra. Ngài cho rằng, đối với thời đại của Ngài cũng như sau nầy, thì người xuất gia được phép cất chứa chút đỉnh để đi xe qua lại, nhưng nên coi đây là lấy vật đổi vật, tuyệt đối không được sanh vọng tâm tham đắm. Ngẫm kỹ lại, lời Tổ dạy thì thật là chí tình chí thiết, nhưng bây giờ chúng ta đã làm trái ngược. Thử hỏi có mấy ai giữ đúng lời dạy nầy?

Giới thứ mười: không cầm vàng bạc Người xuất gia phải thoát ngoài vòng Bao nhiêu khổ lụy ước mong Người đời chiếm đoạt đầy lòng tham lam. Cả thế giới giam cầm ngục tối Bởi vô minh không lối thoát ra Chỉ vì chấp ngã mà ra Gây nên thảm cảnh tham mà giết nhau.

Tham vật báu đào sâu thù hận Cùng tranh giành lận đận lao đao Ngàn xưa mãi đến ngàn sau Hễ còn “Tam Độc” máu đào lệ tuôn. Hạnh xuất thế noi gương Phật Tổ Chứa bạc tiền chỉ khổ tấm thân Bạc tiền gắn chặt tham sân Được thua còn mất trăm phần khổ tâm.

Người tu Phật dứt lầm mê chấp Chứa của tiền tô đắp lòng tham Làm sao giải thoát an nhàn Uổng đời tu học muôn ngàn khổ đau.

Câu hỏi:

1, Lý do nào Phật cấm người xuất gia không được giữ vàng bạc?

2. Trong mười giới mấy giới thuộc về tánh tội và mấy giới thuộc về ngăn tội?

3. Tại sao Phật nói vàng bạc là con rắn độc?

Phần Hai

Hai Mươi Bốn Phép Tắc Oai Nghi

Đệ Nhứt

Kỉnh Đại Sa Môn Chánh văn Bất đắc oán đại sa môn tự. Bất đắc đạo thính ‘Đại Sa môn thuyết giới. Bất đắc chuyển hành, thuyết “Đại Sa môn quá. Bất đắc tọa kiến Đại Sa môn quá bất khởi, trừ đọc Kinh thời, bệnh thời, thế phát thời, tác chúng sự thời. Hành Hộ vân: “Ngũ hạ dĩ thượng, tức Xà Lê vị, thập hạ dĩ thượng, tức Hòa Thượng vị, tuy Tỳ Kheo sự, Sa di đương dự tri chi.

Chương 1 Kính Bậc Đại Sa Môn

Dịch Nghĩa Không đặng kêu tên và pháp danh bực Đại sa môn. Chẳng đặng lén nghe bực Đại sa môn nói Đại giới. Chẳng đặng đi chuyền nói lỗi bực Đại sa môn. Chẳng đặng ngồi thấy bực Đại sa môn đi qua chẳng dứng dậy. Trừ có năm điều không đứng dậy thì không lỗi:

1. Khi đọc tụng Kinh điển.

2. Khi bệnh nằm trên giường.

3. Khi đang cạo tóc.

4. Khi đang ăn cơm.

5. Khi đang làm việc trong chúng.

Bộ Hành Hộ nói: “Năm hạ sắp lên, tức vị Xà Lê, mười hạ sắp lên tức vị Hòa thượng. Tuy việc của thầy Tỳ Kheo nhưng Sa di cũng nên dự biết.

Làm Sa di cần nên xét biết Những oai nghi phép tắc thờ thầy Thứ nhứt kính bậc đức dầy Sa môn phạm hạnh bậc thầy đạo cao.

Nên cung kính khi nào thưa gọi Không được kêu tên hỏi sổ sàng Nói năng lễ phép đàng hoàng Không nên vô lễ làm càng bất tuân.

Thầy tụng giới cũng đừng nghe lén Hoặc rủ nhau rón rén đến gần Khi nào có việc thầy cần Thầy kêu, thầy gọi dạ vâng đến liền.

Thầy quá bước phải liền đứng dậy Trừ năm điều không dậy được cho Đọc Kinh, cạo tóc, bệnh ho, Ăn cơm, làm việc khỏi lo lỗi lầm. Tuổi Hạ lạp hằng năm phải biết Dù Sa di đặc biệt biết qua

Xà Lê năm hạ đó mà Hòa thượng mười hạ mới là xứng danh.

Giải thích từ ngữ

Sa Môn: Tiếng Phạm gọi Sa môn, Trung Hoa gọi là Cần lao. Nghĩa là bậc tu hành siêng năng tinh tấn và công phu dầy dặn. Nói bậc Đại Sa Môn là chỉ cho những bậc đã thọ giới Tỳ

Kheo, tức cụ túc giới đó vậy. Hạ Lạp: Tuổi Hạ. Sau khi thọ giới Tỳ kheo, mỗi năm phải nhập hạ tính từ ngày 16 tháng tư âm lịch cho đến ngày 16 tháng bảy âm lịch, thì được một tuổi. Như vậy, người xuất gia thọ đại giới lấy việc nhập hạ mà tính tuổi nhiều ít, chớ không tính tuổi theo thói thường ngoài đời.

Hòa thượng: Tiếng Phạm là: Ô Ba Đà Na, dịch là Thân Giáo

Sư. Tiếng nước Hồ gọi là Hòa thượng, Trung Hoa gọi là Lực sanh. Sao gọi là Lực sanh? Là bậc thầy có đủ giới đức mẫu mực để cho ta nươn tựa học hỏi để nuôi lớn Pháp thân huệ mạng, gọi là Hòa thượng. A xà lê: Tiếng Phạn: A già lị da, Trung Hoa dịch là Quỹ phạm sư. Quỹ phạm sư là ông thầy dạy phép tắc cho các hàng đệ tử. A xà lê có 5 nghĩa: 1. Truyền cho mình 10 giới. 2. Truyền Đại giới cho mình. 3. Dạy bảo cho mình. 4. Cho mình y chỉ. 5. Dạy Kinh cho mình.

Đại ý

Đoạn văn nầy dạy cho những vị Sa di biết cách cung kính, xưng hô đối với các bậc Sa môn và cho biết những phép tắc oai nghi, hạnh kiểm của một vị Sa di cần phải có và luôn ứng dụng thật hành.

Lược giảng

Đối với những bậc Tôn Túc, là Sa di ta phải hết lòng cung kính các ngài. Vì các ngài là những người dạy dỗ ta, ta cần có đủ oai nghi lễ độ của một người vào chùa học đạo. Những lễ nghi, phép tắc cung kính nói trên, ta cần phải lưu tâm học hỏi mà hành trì cho đúng pháp. Tại sao ta không được kêu tên và pháp danh của bậc Đại Sa môn? Vì tôn trọng giới đức của các ngài. Đây là dạy cho ta biết cách xưng hô cho đúng lễ nghi.

Nếu kêu gọi một bậc trưởng thượng mà ta kêu gọi một cách sổ sàng hay khinh dễ, thì đó là điều ta vô cùng thất lễ. Vì vậy, ta phải xưng hô một cách lễ độ và trịnh trọng.

Tại sao không được lén nghe các bậc Đại Sa môn tụng giới khi Bố tát? Vì có hai lý do chính yếu sau đây:

1. Rình lén nghe, mắc tội nặng, sau không được thọ Đại giới.

2. Khi biết được giới luật của các ngài, rồi bàn luận việc thị phi của các ngài, mà tự mình phải chuốc lấy tội lỗi, làm mất đi chánh niệm. Tại sao không được đi rao bày nói lỗi các ngài? Bởi có nhiều lý do gây ra tổn đức cho chính mình và tổn hại cho đạo pháp.

1. Bản thân mình chuốc lấy tội lỗi

2. Phơi bày lỗi quấy của các ngài, người thế gian biết được họ sẽ mất tín tâm ở nơi ngôi Tam Bảo. Và đạo tâm họ bị thối thất, bản thân họ có lỗi mà mình là người có lỗi trước tiên, vì chính mình gây ra điều đó.

Khi ta ngồi chơi, có vị Sa môn đi ngang qua, ta phải đứng dậy, lý do là để biểu lộ lòng cung kính đối với bậc thầy mà ta luôn luôn kính trọng. Trừ có năm điều không đứng dậy, thì không phạm lỗi, như trên đã nêu ra.

Tóm lại, trong bài học thứ nhứt nầy mục đích là nói lên sự cung kính của một vị Sa di đối với bậc Đại sa môn là người đã thọ Đại giới, tất nhiên, là người có giới đức hơn ta rất nhiều. Do đó, ta phải hết lòng cung kính và học hỏi ở nơi các ngài. Ta cũng không nên nói những điều xấu dở của các ngài mà ta sẽ bị mang tội.

Câu hỏi:

1. Sa di là gì? Và Sa di có mấy bậc? Xin giải thích rõ ra. 2. Phải cung kính bậc Đại sa môn như thế nào?

3. Hạ Lạp là gì? Và tại sao Phật dạy chư tăng phải an cư kiết hạ vào mùa mưa?