मञ्जुश्रीमूलकल्प

आर्यमञ्जुश्रीमूलकल्पान्महायानवैपुल्यसूत्रात् चतुर्दशमः गाथापटलनिर्देशविसरः परिसमाप्तमिति / अथ सप्तदशः पटलविसरः / अथ खलु भगवान् शाक्यमुनिः सर्वतथागतविकुर्वितं नाम समाधिं समापद्यते स्म / समनन्तरसमापन्नस्य भगवतः शाक्यमुनेः ऊर्णाकोशाद् रश्मयो निश्चरति स्म / नीलपीतावदातमाञ्जिष्ठस्फटिकवर्णः / सर्वं चेदं बुधक्षेत्रमवभास्य, सर्वलोकधात्वन्तराणि चालोकयित्वा, सर्वग्रहनक्षत्रांश्च मुहूर्तमात्रेण जिह्मीकृत्याकृष्टवा / आकृष्टा च स्वकस्वका स्थानानि सन्नियोज्य तत् पर्षन्मण्डलं बुद्धाधिष्ठानेनाकृष्य च, तत्रैव भगवतः शाक्यमुनेरूर्णाकोशान्तर्धीयते स्म / सर्वं च ग्रहनक्षत्रतारकाः ज्योतिषोरुपरुध्यमाना आर्ता भीता भगवन्तं शाक्यमुनिं प्रजग्मुः / कृताञ्जलयश्च तस्थुरे प्रकम्पयमाना मुहुर्मुहुश्च धरणितले प्रपतनमानाः //

अथ भगवान् शाक्यमुनिः सर्वेषां ग्रहनक्षत्रतारकाज्योतिषाणां च बालिशोपजनितबुद्धीनां च देहिनामनुग्रहार्थं वाचमुदीरयते स्म / शृण्वन्तु भवन्तो मार्षाः देवसङ्घा समानुषाः कर्म एव सत्त्वानां विभजते लोकवैचित्र्यम् / यश्च बुधानां भगवतां वज्रकायशरीरतामभिनिष्पत्तिर्यश्च ससुरासुरस्य लोकस्य भ्रमत्संसाराटवीकान्तारप्रविष्टस्य लोकस्य विचित्रशरीरतामभिनिष्पत्तिः सर्वेदं कर्मजं शुभाशुभं निबन्धनम् / न तत्र कर्ता कारकः ईश्वरः प्रधानो वा पुरुषा साङ्ख्यापसृष्टो वा प्रवर्तते किञ्चिद् वर्जयित्वा तु कर्मजं सर्वकर्मप्रत्ययजनितो हेतुमपेक्षते / स च हेतुप्रत्ययमपेक्षते / एवं प्रतीत्यसमुत्पत्तिप्रत्ययान्तो ऽन्यमुपश्लिष्यते श्लेष्माणां च भूताभिनिष्पत्तिमहाभूतां जनयते / ते च महाभूता स्कन्धान्तरमनादिगतिकात् प्रतिपद्यन्ते / प्रपन्नाश्च गतिदेशान्तरं विस्तरविभागशो ऽभ्युपपद्यन्ते / कालान्तरोपरोधविलोमताज्ञानवह्निमीरिता कर्मोपरचितवासना अशेषमपि निर्दहन्ते / त्रिधायानसमता निःप्रपञ्चतां समतिनिर्हरन्ते / महायानदीर्घकालोपरचितकर्म स्वकं मध्यकालप्रत्येकखड्गिनां स्वयम्भु ज्ञानं प्रवर्तते / परघोषानुप्रवृत्तिश्रवश्रावकानां ह्रस्वकालाचिराधिराज्यं तेनात्यप्रवृत्तिधर्मान्तरं बुद्धिरेव प्रवर्तते बालिशानां विमोहितानाम् / अथ च पुनर्विचित्रकर्मजनितो ऽयं लोकसन्निवेशदेशवेषोपरतः शिवं निर्जरसम्पदमशोकविरजकर्मलोकसिद्धिमपेक्षते / विमलं मार्गविनिर्मुक्तमष्टाङ्गोपेतसुशीतलं कर्म एव कुरुते कर्म नान्यं कर्मापेक्षते //

कर्माकर्मविनिर्मुक्तो निःप्रपञ्चः स तिष्ठति / त्रिधा यानप्रवृत्तस्तु नान्यं शान्तिमजायते // mmk_17.1 //

त्रिविधैव भवेन्मन्त्रं त्रिधा कर्म प्रकीर्त्तिता / त्रिविधः फलनिष्पत्तिस्त्रिविधैव विचारणा // mmk_17.2 //

विपरीतं त्रिधा कर्म त्रिविधैव प्रदृश्यते / कुशलं तत् त्रिविधं प्रोक्तं पुनस्तन्त्रे प्रदृश्यते // mmk_17.3 //

पुनरेव विधं गोत्रं मन्त्राणामास्पदं शान्तम् / शान्तं निर्वाणगोत्रं तु बुद्धानां शुद्धमानसाम् // mmk_17.4 //

तदेव कर्म प्रत्यंशं मन्त्राङ्गे प्रकीर्तितः / ज्योतिषाङ्गं तथा लोके सिधिहेतोः प्रकल्पितम् / तदेव अंशं कर्मं वै प्रत्ययांशे प्रवर्तते // mmk_17.5 //

यथा हि शाली व्रीहीणामङ्कुरेण विभाव्यते / तथा हि सिद्धद्रव्याणां लक्षणेन विभाव्यते // mmk_17.6 //

यथा हि शुक्लो वर्णस्तु व्यवहारेण प्रकल्प्यते / तथाहि ज्योतिषयुक्तीनां व्यवहार्थं प्रकल्प्यते / सर्वतः सर्वयुक्तीनां कर्म एवं प्रशंसितम् // mmk_17.7 //

न तत् कर्म विना चिह्नैः क्वचिद् देहः संस्थितः / चिह्नैश्च चरितैश्चापि जातकैर्गोत्रमाशृतैः // mmk_17.8 //

विविधैः शकुनैर्नित्यं तत् कर्मं चोपलभ्यते / न क्वचिद् विग्रही कर्म अन्तलीनो ऽन्यलक्ष्यते // mmk_17.9 //

ज्वरितः सर्वतो जन्तुर्विकारैश्चोपलक्ष्यते / एवं देहे समासृत्य कर्म दृश्यति देहिनाम् // mmk_17.10 //

शुभाशुभफलाचिह्नजातकास्तु प्रकीर्त्तिताः / विविधा शकुनयः सत्त्वा विविधा कर्ममुद्भवा // mmk_17.11 //

बलकाल तथा यात्रा विविधा प्राणिनां रुता / शुभाशुभफला + + + + + + + + + + + + सदा // mmk_17.12 //

सिद्ध्यसिद्धिनिमित्तं तु प्रत्ययार्थमवेक्षते / निमित्तं चरितं चिह्नं प्रत्ययेति प्रकल्पितम् // mmk_17.13 //

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्रत्ययं तु अपेक्षते / यज्जापिना सता मन्त्रे सिधिहेतोरपेक्षयेत् // mmk_17.14 //

कर्मस्वकान्यतानि अव्यङ्गानि लक्षयेत् / अलक्षितं तु सर्वं वै विघ्रकर्मैः सुदारुणैः // mmk_17.15 //

तस्मात् सर्वाण्येतानि अङ्गानीति मुनेर्वचः / सालेन्द्रराजः सर्वज्ञो बोधिमण्डे समाविशेत् // mmk_17.16 //

मन्त्रं उदीरयामास सर्वविघ्नप्रनाशनम् / दुःस्वप्नं दुर्निमितं तु दुःसहं च विनाशनम् // mmk_17.17 //

तस्य बोधिगतं चित्तं सर्वज्ञस्य महात्मने / मारेण दुष्टचित्तेन कृतो विघ्नो महाभयोः // mmk_17.18 //

अनिमित्तं तेन दृष्टं वै तरोर्मूले महाभयम् / अनिमित्तात् तस्य जायन्ते अनेकाकारभीषणाः // mmk_17.19 //

तस्य पुण्यबलाधाना चिरकालाभिलाषिणा / तेन मन्त्रवर्ण तस्य बलासौ भग्नाशौ नमुचिंस्तदा // mmk_17.20 //

ऋद्धिमन्तो महावीर्या संवृतो ऽसौ महाद्युतिः / तस्य मन्त्रप्रभावेन लिप्से बोधिमुत्तमाम् // mmk_17.21 //

स एव वक्ष्यते मन्त्रः दुर्निमित्तोपघातनम् / दुःस्वप्नं दुःसहं चैवं दुष्टसत्त्वनिवारणम् // mmk_17.22 //

शृण्वन्तु देवसङ्घा वै ग्रहनक्षत्रज्योतिषाम् / मन्त्रराट् भाषितः पूर्वं शालेन्द्रेण जिनेन वै // mmk_17.23 //

निग्रहार्थं च दुष्टानां ग्रहनक्षत्रतारकाम् / भूतां चैव सर्वेषां सौम्यचित्तां प्रबोधनाम् // mmk_17.24 //

शृण्वन्तु भूतगणाः सर्वे ये केचित् पृथिवीचराः / अपदा बहुपदा वापि द्विपदा वापि चतुःपदा / सर्वे संक्षेपतः सत्त्वा ये केचित् त्रिषु स्थावराः // mmk_17.25 //

नमः समन्तबुद्धानामप्रतिहतशासनानाम् //

ओम् ख ख खाहि खाहि / हुम् हुम् / ज्वल ज्वल / प्रज्वल प्रज्वल / तिष्ठ तिष्ठ / ष्णीः फट् फट् स्वाहा / एष बुद्धाद्ध्युषितो मन्त्रः ज्वालोष्णीषेति प्रकीर्तितः //

यानि कर्मसहस्राणि अशीति नव पञ्च च / करोति विविधां कर्मां सर्वमङ्गलसम्मतः / दुःस्वप्नान् दुर्निमित्तांस्तु सकृज्जापेन नाशयेत् // mmk_17.26 //

करोति अपरां कर्मां सर्वमन्त्रेषु स्वामिनः / वशिता सर्वसत्त्वानां बुद्धो ऽयं प्रभवो गुरुः // mmk_17.27 //

स्मरणादस्य मन्त्रस्य सर्वे विघ्नाः प्रणश्यिरे / देवातिदेवसम्बुद्ध इत्युक्त्वा मुनिसत्तमः // mmk_17.28 //

मुहूर्तं तस्थुरे तूष्णीं यावत् कालमुदीक्षयेत् / तस्थुरे देवसङ्घाश्च शुद्धावासोपरिस्तदा // mmk_17.29 //

सर्वेषां देवमुख्यानां नक्षत्रग्रहतारकाम् / समयं जग्मु ते भीता उष्णीषो मन्त्रभाषिताः // mmk_17.30 //

तुल्यवीर्यो महावीर्य उष्णीषाख्यो महाप्रभाः / शतपञ्चचतुष्कां वा सप्ताष्टा नवतिस्तथा // mmk_17.31 //

द्विषष्टि पञ्चसप्तान्या उष्णीषेन्द्राः प्रकीर्तिताः / एतत् सङ्ख्यमसङ्ख्येया राजानो मूर्धजा शुभा / तेष तुल्यो अयं मन्त्रः जिनमूर्धजजा इति // mmk_17.32 //

आर्यमञ्जुश्रियमूलकल्पाद् बोधिसत्त्वपिटकावतंसकात् महायानवैपुल्यसूत्रात् पञ्चदशमः कर्मस्वकप्रत्ययपटलविसरः परिसमाप्त इति / अथाष्टादशः पटलविसरः / अथ भगवान् शाक्यमुनिः पुनरपि शुद्धावासभवनमवलोक्य तं च पर्षन्मण्डलं मञ्जुश्रियं कुमारभूतमामन्त्रयते स्म / अस्ति मञ्जुश्रीः त्वदीयमन्त्रचर्याभियुक्तस्य बोधिसत्त्वचर्यापरिपूरणार्थाभिप्रायस्य बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य क्रियाकालक्रमणयोगानुकूलयोगचर्यानुकूलनक्षत्रव्यवहारामुवर्तनक्रमं सर्वमन्त्रचर्यार्थसाधनोपयिकपटलविसरम् / भाषिष्ये, तं शृणु, साधु च सुष्ठु च मनसि कुरु //

एवमुक्ते भगवता मञ्जुश्रीः कुमारभूतो भगवन्तमेतदवोचत् / आश्चर्यं भगवन् यावद् भाषितं परमेणानुग्रहेणानुगृहीता बोधिसत्त्वा महासत्त्वा सर्वबोधिसत्त्वचर्यानुवर्तिनां सर्वमन्त्रचर्यार्थपरिपूरकाणां सत्त्वानाम् / तद्वदतु भगवानस्माकमनुकम्पार्थम् / एवमुक्तो मञ्जुश्रीः कुमारभूतः कृताञ्जलिपुटो भगवन्तमवलोकयमानः ताः तूष्णीमेवमवस्थितो ऽभूत् //

अथ खलु भगवान् शाक्यमुनिर्लोकानुग्रहकाम्यया / वज्रेन्द्रवचनं श्रेष्ठं हितार्थं सर्वदेहिनाम् // mmk_18.1 //

इदं भोः भद्रमुखाः श्रेष्ठं नक्षत्रं हिताहितं / सर्वमन्त्रार्थचर्यायां युक्तायुक्ताः समाहिताः // mmk_18.2 //

सिद्धमर्थं तथापूर्णमनुकूलं चापि कथ्यते / सिद्धिहेतोस्तथा मन्त्री मन्त्रं तन्त्रोपलक्षयेत् // mmk_18.3 //

शुचे ऽहनि शुचौ देशे शुचाचाररते सदा / प्रशस्ते तिथिनक्षत्रे शुक्लपक्षे सदा शुचिः // mmk_18.4 //

स्नातो ध्यायी व्रती मन्त्री मन्त्रतन्त्रार्थकोविदः / होम जाप तथा सिद्धिं कुर्यात् कर्म सविस्तरम् // mmk_18.5 //

रेवती फल्गुनी चित्रा मघा पुष्यार्थसाधिका / अनूराधा तथा ज्येष्ठा मूला चापि वर्णिता // mmk_18.6 //

आषाढावुभौ भाद्रपदौ सदा सिद्ध्यर्थ श्रवणा / सिद्ध्यर्थं श्रवणा श्रेष्ठा धनिष्ठा चापि वर्णिता // mmk_18.7 //

सिद्धिहेतोस्तथा मन्त्रै रोहिण्या मृगशिरास्तथा / अश्विन्यौ पुनर्वसूयुक्ते नक्षत्रौ स्वातिरेवतौ // mmk_18.8 //

प्रशस्ता गणिता ह्यते विद्यासाधनतत्पराः / एतेषामिन्दुवारं तु विधिरेवमुदाहृतम् // mmk_18.9 //

शैत्यैः शान्तिकं शेषकाले ततो विद्यापुष्ट्यर्थं चापि तत्परम् / मध्याह्ने दिनकरे कर्म चन्द्रे चापि गर्हितम् // mmk_18.10 //

अर्धरात्रे स्थिते चन्द्रे कुर्यात् कर्माभिचारुकम् / तृतीये याममनुप्राप्ते पुष्टिहेतोः समारभेत् // mmk_18.11 //

पुष्ट्यर्थं साधयेन्मन्त्रं भोगहेतोस्तदा नृषु / उदयन्तं भास्करं विद्यात् सर्वकर्मेषु युक्तितः // mmk_18.12 //

रक्ताभावे तथा भानोः कुर्यात् कर्माभिचारुकम् / शेषकाले ततो विद्यात् पूर्वाह्ने रविमण्डले // mmk_18.13 //

युगमात्रोत्थिते तथा नित्यं कुर्याच्छान्तिककर्मणि / ततो द्विहस्तितो ज्ञेयं प्रमाणे चैव गभस्तिने // mmk_18.14 //

कुर्याच्छान्तिककर्माणि शान्तिकेष्वपि योजिते / मन्त्रमुद्रैस्तथाश्रेष्ठैर्जिनाग्रकुलसम्भवैः // mmk_18.15 //

मध्याह्ने सवितरि प्राप्ते कुर्यादाभिचारुकम् / अतःपरेण आकृष्येद् वश्यार्थं च योजितम् // mmk_18.16 //

युगमात्रावनते भानौ अपराहोपगते तथा / कुर्यात् सर्वकर्माणि क्षुद्रार्थे च योजिताः // mmk_18.17 //

ततः परेण काले ते सूर्यं धानमते तदा / वश्याकर्षणसर्वाणि कुर्यात् कर्माणि धीमतः // mmk_18.18 //

अस्तं याते तदा भानौ रक्ताकारसमप्रभे / कुर्यात् तानि कर्माणि रक्ताभाससमोदिताम् // mmk_18.19 //

कान्तकामाः सदा कुर्यात् कर्मैश्चापि रागिभिः / कुलत्रये ऽपि शान्यं कथितं कर्म निन्दितम् // mmk_18.20 //

कन्यार्थी कारयेत् क्षिप्रं कर्मकालसमोदितम् / प्रथमे यामे तदा कर्म साधयेत् सत्त्वयोजितः // mmk_18.21 //

अतः परेण सर्वत्र सर्वकर्माणि कारयेत् / अर्धरात्रे तदा चन्द्रा ग्रहः पश्येद् वसुन्धराम् // mmk_18.22 //

प्रविशेत् पश्चिमां देशां तस्मिन् काले समोदिताम् / ततः परेण ग्रहः पश्ये सूर्यो सनराधिपाम् // mmk_18.23 //

प्रसवे दक्षिणां देशां सिद्ध्यर्थी मन्त्रयोजितः / मर्त्ये ऽपि लभते क्षिप्रं कार्यसिद्धिं तु पुष्कलाम् // mmk_18.24 //

अजापी जापिनश्चापि + + + लभते फलम् / यथेष्टां कुरुते सिद्धिं जापिनस्यापि धीमते // mmk_18.25 //

तृतीये यामे सदा गच्छेद् दिशं चापि यत्नतः / दक्षिणपश्चिमान्मध्ये व्रजेत् तत्र फलोद्भवी // mmk_18.26 //

उदयन्ते तथा भानौ प्रभवोदुत्तरां दिशम् / ततः परेण कालान्ते युगमात्रोत्थिते रवौ // mmk_18.27 //

गच्छद् विदिशं तन्त्रज्ञः सिद्धिकामफलोद्भवाम् / पश्चिमोत्तरयोर्मध्यं स देशः परिकीर्तितः // mmk_18.28 //

अजापी जापिनस्यापि युक्तिरुक्ता तथागतैः / निर्दिष्टां कार्यनिष्पत्तौ सिद्धमन्त्रस्य वा तदा // mmk_18.29 //

मध्याह्ने पूर्वतो गच्छेद् दिशांश्चैव सर्वतः / ततः परेण कर्माणि + + + + + कारयेत् // mmk_18.30 //

अर्धरात्रे तदा चन्द्रो ग्रहः पश्येद् वसुन्धराम् / कालान्ते विदिशान्ते मुनि + + + + बोधिना // mmk_18.31 //

पूर्वमुत्तरयोर्मध्ये सदृशः सिद्धि लिप्सताम् / ततः परेण दिशः प्रोक्ताः पूर्वदक्षिणयोः सदा // mmk_18.32 //

कथितः कालभेदश्च दिशश्चैव विदिक्षु वा / अपराह्ने तथा भानोः प्रविशे दैत्यमालयम् // mmk_18.33 //

सुरङ्गेषु च सर्वेषु सत्त्वेषु कूपवासिषु / सर्वथा श्रीमुखेष्वेव सर्वत्र पातालोद्भववासिनाम् // mmk_18.34 //

ततः परेण यामान्ते रक्ताङ्गे ग्रहमण्डले / प्रविशेद् यक्षयोनीनां निलयांश्चैव सुकश्मलाम् // mmk_18.35 //

व्रजेत् परिगृहां क्षिप्रकालेष्वेव नियोजितम् / उत्तिष्ठन्तं साधयेन्मन्त्रं प्रसादाश्रयसम्भवाम् // mmk_18.36 //

आरुरुक्ष पुराग्रं वै असिद्धिः सिद्धिरेव वा / आरुरोह स्वकावासं प्रासादाग्रं तु मानवी // mmk_18.37 //

सिद्धन्ते चिन्तिता तस्य कालेष्वेव सुयोजिताः / मन्त्रसिद्धिः सदा तस्य मन्त्रतन्त्रविशारदैः // mmk_18.38 //

दिशे गमनेनैव सिद्धिमात्रां समुच्यते / अमन्त्री मानवः क्षिप्रं लभते फलसम्भवाम् // mmk_18.39 //

ईप्सितां साधयेदर्थां ग्राम्यांश्चैव च मानुषाम् / काला निगमतः प्रोक्तं दिशांश्चैव समन्ततः // mmk_18.40 //

प्रसवेत् सर्वतो मन्त्री कालेष्वेह देशेषु च / अश्विनी भरणिसंयुक्ता कृत्तिका मृगशिरास्तथा // mmk_18.41 //

एतेष्वेव हि सर्वत्र नक्षत्रेष्वेव योजिता / शान्तिकं कर्म निर्दिष्टं फलहेतुसमोदयम् // mmk_18.42 //

रोहिण्यां साधयेदर्थां पुष्टिकामः सदा जापी / आर्द्रायां कारयेत् कर्म वश्याकर्षणहेतुभिः // mmk_18.43 //

पुनर्वस्वो तथा पुष्ये साधयेद्धनसम्पदाम् / विचित्राभरणवस्त्रांश्च अञ्जनं समनःशिलाम् // mmk_18.44 //

रोचनां गैरिकांश्चैव आज्यं चैव सुपूजितम् / वश्याकर्षणमेधां च पुष्येषु च नियोजयेत् // mmk_18.45 //

आश्लेषायां तथा कर्मा आकृष्टाप्रहरणादयम् / मघासु कुर्यात् तथा कर्म राज्यमर्थाभिवार्धनम् // mmk_18.46 //

फल्गुन्यावुभौ श्रेष्ठौ आरुरोह स्ववाहनम् / विचित्राणि कर्माणि हस्तेनैव विधीयते // mmk_18.47 //

स्वात्यां विशाखयोः कुर्याद् द्रव्यकर्मसमुद्भवम् / अनुराधा तथा ज्येष्ठा उभौ नक्षत्रयोजितौ // mmk_18.48 //

सिद्धिकामः सदा कुर्याद् राज्यकामस्तथा सदा / भौम्यार्थसम्पदांश्चापि विविधां योनिजां पराम् // mmk_18.49 //

साधयेद् धननिष्पत्तिं नक्षत्रेष्वेव योजिताः / उभौ ह्यषाढौ तथा प्रोक्तौ जन्तुकर्मसु योजयेत् / धातुजेष्वपि सर्वत्र दृश्यते सिद्धिमानवे // mmk_18.50 //

मूले मूलकर्माणि ओषध्यां विविधोद्भवाम् / साधयेन्मन्त्रतन्त्रज्ञो मूलनक्षत्रयोजिताम् // mmk_18.51 //

श्रवणेष्वेव सर्वत्र कुर्याच्छ्रावण्यवर्णिताम् / निर्वाणप्रापकं धर्मं प्रव्रज्यां चापि योजयेत् // mmk_18.52 //

धनिष्ठेषु सदा कुर्याद् धूपपुष्करिसाधनाम् / वृक्षां वाहनां चैव वस्त्रांश्चैव विधानवित् // mmk_18.53 //

कुर्यात् शतभिषक् कर्म हिंसाप्राणिषु निर्दयाम् / प्राणापरोधसत्त्वेषु कुत्सितां तां विवर्जयेत् // mmk_18.54 //

उभौ भद्रपदौ श्रेष्ठौ भूम्यामर्थनिवारकौ / सम्पदा कुरुते क्षिप्रं कर्मेष्वेव हि योजितौ // mmk_18.55 //

सेनापत्यार्थसाधने + + + + + + + + + + + / राज्ये धननिष्पत्तिभूषणाभरणादिषु // mmk_18.56 //

नानाधातुगणांश्चैव + + + + यथेप्सिताम् / साधयेन्मन्त्रतन्त्रज्ञ उभौ नक्षत्रयोजितौ // mmk_18.57 //

रेवत्यां साधयेद् द्रव्यं नानाधातुसमुद्भवाम् / साधयेन्मन्त्रकर्माणि नानारत्नसमुद्भवम् / सर्वोदकानि सर्वाणि साधयेन्मन्त्रवितं सदा // mmk_18.58 //

अश्विन्यश्च भरण्यश्च कृत्तिकानां तथांशकम् / एतदङ्गारके प्रोक्तं क्षेत्रं चैव नभस्तले // mmk_18.59 //

तस्या वार तथा कीर्त्तिं सौम्यां साधये च तदा महीम् / कृत्तिकं त्र्यंशकं विद्यात् रोहिणीमृगशिरो परौ // mmk_18.60 //

एतद् भार्गवे विद्यात् क्षेत्रं चैवं नभस्तले / मृगशिरांशं तथा चैवं आद्रायां च सुयोजिताः // mmk_18.61 //

पुनर्वसुश्च तदा विद्याच्छान्त्यर्थं क्षेत्रमुद्भवम् / पुष्याङ्गं तथाश्लेषं मघं चैव निबोधितम् // mmk_18.62 //

एतद् भानोः सदा क्षेत्रं कुर्यादाभिचारुकम् / फल्गुन्या तु उभौ साङ्गौ ग्रहचिह्नितचिह्नितौ // mmk_18.63 //

इन्दुवारं तथा विद्यात् क्षेत्रं तस्य निशाकरे / हस्तचित्रौ तथा सांशौ कुर्यात् कर्मातिमानितम् // mmk_18.64 //

बुधस्थाने तु उद्दिष्टः सर्वकर्मप्रसाधकः / स्वात्या विशाखसंयुक्ता सांशा वापि कीर्तिता // mmk_18.65 //

द्वितीयं क्षेत्रनिर्दिष्टं दिवाकरस्य न संशयः / अनुराधाज्येष्ठसांशौ तौ निर्दिष्टौ पृथिवीसुतौ // mmk_18.66 //

द्वितीयमङ्गारकक्षेत्रं वृश्चिकातसमुद्भवः / सर्वधर्मार्थसंयुक्तं कर्मयुक्तार्थसाधयेत् // mmk_18.67 //

वर्जयेद् धीमतो हिंसां प्राणहिंसाभिचारुकाम् / साधयेद् विविधानर्थां कर्मांश्चैव सुपुष्कलाम् // mmk_18.68 //

मूलाषाढौ तथा प्रोक्तौ उभौ सांशत्रिकोद्भवौ / एतद् बृहस्पतेः क्षेत्रं नभःस्थं दृश्यते भुवि // mmk_18.69 //

साधयेत् कर्म युक्तात्मा विधानाच्च निवारकाम् / महाभोगार्थसम्पत्ती सफलांश्चैव फलोद्भवाम् // mmk_18.70 //

धन्विनि राशिनिर्दिष्टो कुर्यात् सर्वसम्पदाम् / श्रवणा धनिष्ठनिर्दिष्टा शतभिषां सममोदिता // mmk_18.71 //

एतत् शनिश्चरक्षेत्रं द्वितीयं कथितं पुरा / राश्यमकरनिर्दिष्टा सर्वानर्थनिवारकः // mmk_18.72 //

तत्रस्थो यदि कर्माणि आरभेत विचक्षण / सिध्यत्ययत्नान्मन्त्रज्ञस्तस्मिं काले प्रयोजिता // mmk_18.73 //

राश्यः कुम्भनिर्दिष्टा प्रोक्ता मुनिभिः पुरा / उभौ भद्रपदौ प्रख्यौ रेवती च यशस्विनी // mmk_18.74 //

अङ्गहीना तथा पूर्वा शुभेन्द्रग्रहचिह्निताः / प्रशस्ताः शोभनाः सर्वे तत् क्षेत्रं गुरवे + दा // mmk_18.75 //

मीनराशिसमासेन कथितं लोकचिह्नितैः / ग्रहः प्रधान सर्वत्र तिर्यङ्मुक्ता सर्वकर्मसु // mmk_18.76 //

सप्तैते कथिता ह्यग्रमानुषाणां गणागमे / अनन्ता ग्रहमुख्यास्तु अनन्ता ग्रहकुत्सिताः / मध्यस्था कथिता ह्येते मानुषाणां हिताहिता // mmk_18.77 //

इति / तेषां सत्त्वप्रयोगेषु निर्दिष्टा मन्त्रजापिनाम् / सत्त्वासत्त्वं तथा कालं नियमं चैव कीर्तितम् // mmk_18.78 //

नाग्रहो धर्मसंयुक्तं न कर्मो ग्रहचिह्नितम् / संयोगग्रहनक्षत्रो मन्त्रसिद्धिमुदाहृता // mmk_18.79 //

न सिद्धिः कालमिति ज्ञेया नासिद्धिः कालमुच्यते / सिद्ध्यसिद्धावुभावेतौ सङ्गाकालतः क्रमा / विपरीतरता धर्मा न धर्मा धर्मचारिणः // mmk_18.80 //

धर्मकर्मसमायोगा संयुक्तः साधयिष्यति / न दैवात् कर्ममुक्तस्तु सिद्धिर्न सिद्धिर्देवमुद्भवा // mmk_18.81 //

तत्कर्मश्च सिद्धिश्च दैवमेव नियोजयेत् / न दैवात् कर्ममुक्तस्तु दैवं कर्ममितःपरम् // mmk_18.82 //

कर्मकं तु मतः प्रोक्तं विधिनिर्दिष्टहेतुना / ग्रहा कर्ममुक्तास्तु नक्षत्राश्च सुपूजिताः // mmk_18.83 //

तस्मात् कर्म समं तेषां कर्मार्थं सिद्धिरिष्यते / कथिता गणना ह्येते कर्म एव सदैवतम् // mmk_18.84 //

न ग्रहा राशयो योनिरक्षताश्च सुपूजिताः / कर्म एष सदा विद्यात् विधिमुक्ता समोदिता // mmk_18.85 //

फलोद्भवं च सदा कर्म युक्तिर्मन्त्रेषु भाषिता / तस्माद् युक्तितः कर्म न ग्रहो नापि राश्यजा // mmk_18.86 //

नक्षत्राणां तिथीनां च गतियोनि समासतः / कालप्रमाणनियमश्च न परं कर्मयोः सदा // mmk_18.87 //

तस्मात् तन्त्रवित् सेव धर्म एव नियोजयेत् / अनन्तग्रहाणां लोके राशयो विविधा परे // mmk_18.88 //

तिथयो गणिता सङ्ख्ये क्षेत्रश्चैव नियोक्तृभिः / तस्मात् संक्षेपतो वक्ष्ये कथ्यमानं निबोधताम् // mmk_18.89 //

मेषो वृषो मिथुनश्च कर्कटश्च सुयोजितः / सिंहकन्यतुलं चैव वृश्चिकधन्विनौ परौ // mmk_18.90 //

मकरः कुम्भ इति ज्ञेयौ मीनवानरयो ऽपरे / मानुषो देवराशिश्च अपरो गरुडापरौ // mmk_18.91 //

यक्षराक्षसाराश्यो तिर्यक्प्रेतशुभौ परे / नरका राशिनिर्दिष्टा अनन्ता गतियोनिजा // mmk_18.92 //

निर्दिष्टा राशयः सर्वे नानाधातुसमुद्भवाः / असङ्ख्येया मुनिभिः प्रोक्ता राशयो बहुधा परे // mmk_18.93 //

तेषां गतिचिह्नानि सत्त्वयोनिसमाश्रयम् / कथितं कथयिष्ये ऽह अनन्तां नक्षत्रा ग्रहाम् / क्षेत्रा च बहुधा प्रोक्ता नानाग्रहनिषेविता // mmk_18.94 //

इति /

बोधिसत्त्वपिटकावतंसकान्महायानवैपुल्यसूत्रादार्यमञ्जुश्रियमूलकल्पात् षोडशपटलविसराद् द्वितीयो ग्रहनक्षत्रलक्षणक्षेत्रज्योतिषज्ञानपरिवर्त पटलविसरः / अथ एकोनविंशः पटलविसरः / अथ खलु भगवान् शाक्यमुनिः पुनरपि शुद्धावासभवनमवलोक्य मञ्जुश्रियं कुमारभूतमामन्त्रयते स्म - अस्ति मञ्जुश्रीः तृतीयमपि ज्योतिषज्ञाननियमपरिवर्तं भाषिष्ये पूर्वकैः सम्यक् सम्बुद्धैर्भाषितं चाभ्यनुमोदितं च त्वदीयमन्त्रतन्त्रार्थकल्पितम् / शृणु साधु च सुष्ठु च मनसि कुरु //

एवमुक्ते भगवता शाक्यमुनिना मञ्जुश्रीः कुमारभूतो बोधिसत्त्वो महासत्त्वः उत्थायासनादेकांशमुत्तरासङ्गं कृत्वा, दक्षिणं जानुमण्डलं पृथिव्यां प्रतिष्ठाप्य, येन भगवां, तेनाञ्जलिं प्रगृह्य, भगवन्तमेतदवोचत् / तत् साधु भगवां भाषतु ज्योतिषज्ञानपटलविसरम् / तद् भविष्यति सत्त्वानामर्थाय हिताय सुखाय / देवमनुष्याणां सर्वमन्त्रचर्यानुप्रविष्टानां च सत्त्वानामनुत्तरायां सम्यक् सम्बोधो, अभिप्रस्थितानां च, उपायकौशल्यमन्त्रचर्या सुखेन साधयिष्यन्ति / सर्वसत्त्वानुकूलं योगविधानकर्मानुकूलं कालनियमनिष्यन्दितकर्मस्वकतां नक्षत्रवारग्रहयोनिक्षेत्रराशिसमोदयाम् / तद् भविष्यति सुखसाधनोपायं मन्त्रानुवर्तनं सुखविपाकं तद् भविष्यति ते बोधिसत्त्वानां विष्पन्दितविकुर्वण ऋद्ध्यधिष्ठानम् //

एवमुक्ते मञ्जुश्रिया कुमारभूतेन अथ भगवां मञ्जुश्रियं कुमारभूतमेतदवोचत् / साधु साधु मञ्जुश्रीः! यस्तथागतमेतमर्थं परिपृच्छसे / तेन हि शृणु साधु च सुष्ठु च मनसि कुरु / भाषिष्ये सर्वसत्त्वानामर्थाय / एवमुक्ते मञ्जुश्रीः कुमारभूतो भगवतश्चरणयोर्निपत्य, निषण्णो धर्मश्रवणाय //

अथ भगवां सर्वावन्तं शुद्धावासभवनमाभया स्फुरित्वा, सर्वबुद्धावलोकनद्योतनीं नाम समाधिं समापद्यते स्म / समनन्तरसमापन्नस्य भगवतः कायान्नीलपीतावदातमाञ्जिष्ठस्फटिकवर्णादयो रश्मयो निश्चरन्ति स्म / निर्गत्य च सत्त्वानां बुद्धक्षेत्रां अवभास्य, सर्वाणि च ग्रहनक्षत्रयोनिं समाश्रयराशितारां भवनान्यवभास्य, गगनतलगतां नरकतिर्यक्प्रेतदेवभवनमनुष्यसर्वसत्त्वभवनानि चावभास्य सर्वदुःखानि च प्रतिप्रस्रभ्य सर्वसत्त्वानां पुनरेव भगवतः शाक्यमुनेः कार्ये ऽन्तर्द्धीयते स्म //

अथ भगवान् शाक्यमुनिस्तस्मात् समाधेर्व्युत्थाय सर्वां तां नक्षत्रग्रहराशिदेवसङ्घानामन्त्रयते स्म / शृण्वन्तु भवन्तः सर्वनक्षत्रदेवसङ्घाः यो ह्यस्मिन् धर्मविनये मन्त्रचर्यायां समनुप्रविष्ट इह कल्पविसरे तत् साधयेत् सर्वमन्त्राणां सर्वद्रव्यकर्मविधानादिषु, न भवद्भिस्तत्र विघ्नं कर्तव्यं सर्वैरेव सन्निपतितैः रक्षाविधानसान्निध्यं कथयितव्यम् / यो ह्येनं समयमतिक्रमेत्, तस्य यमान्तकः क्रोधराजा सर्वनक्षत्रग्रहाणां तत्क्षणादेवमपर्यन्तलोकधातुस्थितानां ससुतानां सबान्धवां सपार्षदानानयति स्म, सर्वेषां च मूर्धनि स्थित्वा पादेनाक्रम्य विविधानि क्रूरकर्मऋद्धिप्रातिहार्याणि दर्शयति स्म, बुद्धाधिष्ठानेन प्राणैर्वियोजयति स्म, समये च स्थापयति स्म, विकृतरूपमात्मानं दर्शयति स्म, अन्ते सर्वभूतयक्षराक्षसनक्षत्रग्रहराशयो निसत्त्वगरुडमरुतमहोरगगणा (वैद्य 139) सर्वैर्भीतास्त्रस्ताः, थरथरायमानाः, महाविक्रोशं कुर्वाणः भगवतः पादयोर्निपत्य प्रकम्प्यमाना एवमाहुः - परित्रायस्व भगवन् परित्रायस्व / सुगत अनाथाः स्म, अत्राणाः स्म, महाक्रोधराज भयभीता जीवितं नो भगवान् समनुप्रयच्छास्माकम् / इत्येवमुक्त्वा तूष्णीम्भूताः प्रवेपमानगात्राः //

अथ भगवान् शाक्यमुनिः / तां नक्षत्रग्रहसङ्घातांश्च यक्षराक्षसप्रेतपिशाचमातरगणानामन्त्रयते स्म / मा भैष्टथ मार्षाः भो भैष्टथ मार्षाः नास्ति अथागतानामन्तिक उपसङ्क्रान्तानां भयं वा मरणं वा / सर्वदुःखा निवार्यो हि मार्षाः बुद्धं शरणं गच्छेद्, विपदानामग्र्यं धर्मं शरणं गच्छेद्, विरागाणामग्र्यं सङ्घं शरणं गच्छेद्, गणानामग्र्यं न तस्य भवति लोमहर्षम् / वाञ्छन्ति तत्त्वो वाकः पुनर्वादो मृत्युभयं सर्वभयदुःखेभ्यो मुक्त एव द्रष्टव्यः / सर्वसांसारिकं भयं न कदाचिद् विद्यते / दुःखोपशमं शान्तिं निज्वरं सन्नियतं बोधिपरायणं पदमवाप्नुयादिति //

अथ तत्क्षणादेव भगवता तेषां सर्वदुःखानि ऋद्ध्या प्रतिप्रमुग्धानीति यमान्तकश्च क्रोधराजा भगवतश्चरणयोर्निपत्य, मञ्जुश्रियस्य कुमारभूतस्य समीपे सन्निषण्णो धर्मश्रवणाय / सर्वे च ते ग्रहनक्षत्रगणाः सर्वदुःखानि च प्रतिप्रस्रभ्यन्ते स्म / सर्वश्च केतवो प्रशान्ता निषण्णाश्च धर्मश्रवणाय स्वस्थीभूता एकाग्रमनसो भगवन्तं व्यवलोकमाना विस्मयोत्फुल्लनयना + द्विल्पमनसश्च संवृत्ता अभूवं //

अथ भगवता लोकानुकम्पार्थं तथा तथा धर्मदेशना कृता चतुरार्यसत्यसम्प्रयुक्ता यथा यथा तैः सत्त्वैः कैश्चित् सत्यानि दृष्टानि कैश्चिदर्हत्वं कृतम्, कैश्चित् प्रत्येकबोधः, कैश्चिदनुत्तरायां सम्यक् सम्बोधौ चित्तान्युत्पादितानि, सर्वं च नियताव्याकृतानुत्तरायां सम्यक् सम्बोधौ, सर्वैश्च पिथितान्यपापदुर्गतिविनिपातानि देवमनुष्योपपत्तौ द्वाराण्युत्पादितानि, स्वर्गार्गलमपावृतम् / सर्वे च समयमधितिष्ठन्ति //

अथ भगवान् शाक्यमुनिस्तेषामनुशयं ज्ञात्वा, विनयकालसमयमनन्तरमेव तेषां विनीतां सत्त्वां ज्ञात्वा, धर्मं भाषते स्म //

अरिदुःखसमाक्रान्तं दोषजं विनिधाश्रयम् / अभावो देवगणाः सर्वे पृज्यन्ते शासने इह // mmk_19.1 //

आरभध्वं परं वीर्यं बोधिसोपानहेतुकम् / प्राप्नुयादेव सङ्घाताः शान्तनिज्वरमालयम् // mmk_19.2 //

अशोकं विरजं क्षेमं निर्वाणं वापि नैष्ठिकम् / निर्मलं गगनतुल्याख्यं अभावं तु स्वभाविकम् // mmk_19.3 //

परं प्राप्स्यथानिन्दितं दिव्यं सुजुष्टमनावृतम् / अनित्यदुःखशून्यार्थमनात्मं तु समोदितम् / भावयन्तो दिवा सर्वं प्राप्स्यन्ते चैव नैष्ठिकमिति // mmk_19.4 //

मन्त्रतन्त्राभिधानेन चर्या चैव सुखोदया / कथिता जिनवरैः श्रेष्ठा मन्त्रसिद्धिरुदाहृता // mmk_19.5 //

उपायं सत्त्वानां अग्रे नियोगेनैव धीमतैः / कथिता मन्त्रसिद्धिस्तु फलकाले समोदये // mmk_19.6 //

विचित्रं कर्मणां जाति विचित्रेव योजिता / विचित्रा कर्मतः सिद्धिर्विचित्रं कर्मयोनिजम् // mmk_19.7 //

विचित्रा चित्ररूपेण मन्त्रैरेभिर्नियोजिता / विचित्रार्थाः कर्मविस्तरा विचित्रं कर्म उच्यते // mmk_19.8 //

कर्म चिन्त्या तथा चित्रं अचिन्त्यं चापि चिन्तितम् / तस्मात् प्रारम्भन्मन्त्री मन्त्रचित्रेषु पुष्कलाम् // mmk_19.9 //

राशयः कथिताश्चित्रा तेषु जाता नरा सदा / सदेवासुरमुख्यास्तु विविधा प्राणिविहङ्गमा // mmk_19.10 //

तेषां च यानि चिह्नानि तानि सिद्धिषु योजयेत् / मेषराशौ तथा जातः मनुजा वा दिवौकसा // mmk_19.11 //

बह्वपत्यो बहुभाष्यो सुरूपश्चापि जायते / वणिक् शीली तथा शूरः मनुजः स्त्रीषु वर्णितः // mmk_19.12 //

वक्रो लुब्धचित्तश्च भूपतिर्गृहसेविनः / तत्रस्थश्चन्द्रमा प्रोक्तः सर्वकर्मे प्रयोजयेत् // mmk_19.13 //

आदित्यो यदि दृश्येत मेपराशिसमाश्रितः / तत्र कर्म सदा सिद्धि क्रूरकर्मसुयोजिताम् // mmk_19.14 //

यानं गमनं चैव आसनं शयनं सदा / न भजेत् तन्त्रमन्त्रज्ञो विरुद्धा सर्वयोगिभिः / तत्र जातः सदा मर्त्यो मन्त्रं देयाभिचारुकम् // mmk_19.15 //

वृषराशौ तदा जातो मनुजो भोगवान्सदा / स्त्रीषु कान्तः सदा लुब्धः धर्माधर्मविचारकः // mmk_19.16 //

ग्राम्यसेवी सदाध्यक्षो देवराङ्गानि बोधताम् / तत्रस्थश्चन्द्रमा जातो धार्मिको ऽसौ सुरेश्वरः // mmk_19.17 //

भवेत् तस्य चित्तं वै राज्यमाश्रयता सदा / तस्य मन्त्रा सदा देया चैत्या जिनभाषितः // mmk_19.18 //

तेन चन्द्रार्थयुक्तेनराश्रयो ऽर्थनिबोधिताः / गमनागमनं कर्म स्मश्रुकर्म च युक्तिमाम् // mmk_19.19 //

आचरेद् ग्रहकर्माणि न कुर्याद्याभिचारुकम् / सर्वकर्मसमुद्योगं मन्त्रसिद्धिसुखोदयम् // mmk_19.20 //

आलिखेन्मण्डलादीनां बुद्धबिम्बांश्च कारयेत् / सिद्धद्रव्यसुराश्रेष्टा साध्यमाना दिवौकसा / सिध्यन्ते मन्त्रिभिर्युक्ता नक्षत्रेष्वेव रिसिषु // mmk_19.21 //

मिथुनायां यदा जातो मानुषो ऽथ दिवौकसः / तेषां च गतिचिह्नानि सिद्धिकालं निबोधताम् // mmk_19.22 //

आढ्यो उद्युक्तचित्तश्च शठो मूर्खो ऽथ जायते / तत्रस्थो यदि विख्यातः नक्षत्रा निशि भूषणम् // mmk_19.23 //

ततः कान्तो कवेन्मर्त्यो बन्धूनां वल्लभः सदा / धनाढ्यो युक्तिमन्तश्च महेशाख्यो ऽथ जायते // mmk_19.24 //

शेषै ग्रहैः क्रूरैस्तु विविधैश्चापि कुत्सितैः / जायते धूर्त्तरागार्त्तः व्याधिभिश्च समाकुलः // mmk_19.25 //

नेदद्युस्तस्य मन्त्रा वै शान्तिकं पौष्टिकं परम् / क्षुद्रां कश्मलांश्चैव क्रव्यादां पिशिताशिनाम् / क्रूरै ग्रहमुख्यैस्तु दर्शनाश्च भवेत् सदा // mmk_19.26 //

एतेषां मन्त्रसिध्यर्थं क्रूरकर्मेषु योजये / निषिअद्धं गमनं तत्र अग्रपञ्चविवर्जितम् // mmk_19.27 //

गमनागमनयोस्तत्र न सिद्धिः सर्वकर्मसु / क्षुद्रकर्म तथा तेषां दद्यः सर्वतो जाना // mmk_19.28 //

सिताख्यौ ग्रहमुख्यौ तौ पातकौ द्वे परे ऽपरौ / चतुर्था ग्रहमुख्यानां दर्शनं श्रेयसोद्भवम् // mmk_19.29 //

उभौ रक्तौ उभौ कृष्णौ दर्शनं क्रूरकर्मिणाम् / सितौ शुक्लेन्दुमुख्यौ तौ पीतकौ बुधबृहस्पतौ // mmk_19.30 //

अर्काङ्गारकश्चैव रक्तौ तौ दिशि भूमिजौ / षण्डो राहो तथा कृष्णौ विचित्रा शेषका ग्रहा // mmk_19.31 //

नानाग्रहगृहा प्रोक्ता विचित्रा धातुसुभूषिताः / विचित्राकृतयः केचिद् विचित्रप्रहरणोद्यता // mmk_19.32 //

नानाधातुगणाध्यक्षा नानाऋषिपुरातनै / शिष्यन्ते ग्रहाणां सर्वं अप्सराभिश्च किन्नरैः // mmk_19.33 //

गगनस्था वर्णतो याता गतियोनिविदिता / अन्तरीक्षचराः सर्वे नक्षत्रैः सहचारिणः // mmk_19.34 //

व्योम्नि धानसमायाता विचित्रा गतिचेष्टिता / महर्द्धिका प्रभावतः गत्या रूपवेषसमाश्रयात् // mmk_19.35 //

कथिता मुनिवरैः सर्वैः कर्मतत्त्वार्थयोजिताः / चतुर्थे ऽहनि संयुक्ताश्चतुःसत्त्वनियोजिताः // mmk_19.36 //

चत्वारो ग्रहवरा प्रोक्ता सितो पीतो ऽर्थसाधकाः / शेषाः क्रूरकर्मसु रक्तौ कृष्णौ च योजितौ // mmk_19.37 //

नाचरेत् सर्वकर्माणि शान्तिकानि विशेषतः / कृष्णरक्तौ ग्रहौ ह्येतौ तिथौ चापि चतुर्दशी // mmk_19.38 //

नाचरेत् सर्वकार्याणि क्षुद्रकर्माणि साधयेत् / मानुषे साधयेदर्थी गणनामे शुभोदयाम् // mmk_19.39 //

तैरेव कारयेत् क्षिप्रं आसनं शयनं सदा / मन्दिरं च विशेद्धीमां सर्वदुर्गाणि कारयेत् // mmk_19.40 //

कर्कटराशिजातस्थो दृश्यते मनुजाः शुभः / शास्ता च भवेत् क्षिप्रं राजानश्चक्रवर्तिनः // mmk_19.41 //

भवन्ते जन्मिनो बोधो पूर्वकर्मसमुद्भवैः / शुक्रेन्द्रग्रहमुख्यानां दर्शनं चैव जायताम् // mmk_19.42 //

शुभे ऽहनि शुभे देशे बोधिसत्त्व अजायत / पुष्यनक्षत्रयोगेन जायन्ते मरुपूजिता // mmk_19.43 //

बुद्धास्त्रैलोक्यगुरवो ऽन्ये ऽपि महर्द्धिकाः / राज्यकर्त्ता निकृन्ता च बहुप्राणिनराधिपाः // mmk_19.44 //

जायन्ते विविधा लोके शन्यर्काङ्गारचिह्निताः / केचिज्जनभूयिष्ठा मर्त्या कर्मपरायणा // mmk_19.45 //

जायन्ते विविधाचारा पुष्ये जातापि ते सदा / तस्मात् कर्मफलं विद्धि गतिमात्मानचेष्टिता // mmk_19.46 //

केवलं तु सदाचारा ग्रहकर्मनियोजिता / लोकधर्मानपेक्षेह निर्दिशन्ति तथा जिनाः // mmk_19.47 //

कर्म लोकवैचित्र्यं लोकधातुसमाधिजम् / भाजनं सर्वलोकनामाश्रयोद्भवसम्भवम् // mmk_19.48 //

विचित्रं कथितं लोके सुराः श्रेष्ठां निबोधताम् / कर्मजं हि पुरा प्यासी कथयामास वत्सलः // mmk_19.49 //

सत्त्वसाधारणा धीमां बोधिसत्त्वो महर्द्धिकः / मञ्जुघोषस्तदा वव्रे सत्त्वानां हितकाम्यया // mmk_19.50 //

कर्मजं कथितं सर्वं मन्त्रतन्त्रसविस्तरम् / एषो वः सुराः सर्वे धर्मो ह्येकेन यः सदा // mmk_19.51 //

कर्कटो राशिजातस्य दद्यान्मन्त्रं तु पौष्टिकम् / ततः परेण सिंहस्य राशिर्दृश्यति मानवाम् // mmk_19.52 //

सिंहजातो भवेन्मर्त्य अशून् लुब्ध एव तु / स्त्रीशठो मांसभोजी स्याद् गिरिकन्दरवासिनः // mmk_19.53 //

सेनापत्य तथा नित्यं कारयेच्च वसुन्धराम् / महीपालो महाध्यक्षः क्रूरकर्मा सदा शुचिः // mmk_19.54 //

कृतघ्नः कृतमन्त्रश्च पापकर्मसदारतः / मित्रद्रोही सदा लुब्धः शठश्चैवमजायत // mmk_19.55 //

ग्रहैश्चापि सदा दृष्टा सितैः पीतैश्च धीमतैः / जायते धार्मिकस्तत्र कृष्णैश्चापि शठः स्मृतः // mmk_19.56 //

तत्र कर्म समुद्दिष्टं पौष्टिकं सिद्धिलिप्सिताम् / उत्तिष्ठं खेचरं चापि अतिमानसमोद्गतम् // mmk_19.57 //

नान्यं कर्म समुद्वेतं समानं चापि वर्जयेत् / ततः परेण सिंहस्य कन्यराशिरिति स्मृतः // mmk_19.58 //

तत्र जातो भवेद्धूर्तस्तस्करः कृपणः शठः / स्त्रीषु कान्तः सदा लुब्धः क्रूरः साहसिकः सदा // mmk_19.59 //

मूर्खः परदारी च स्तब्धो मानोन्नतः सदा / शुभनक्षत्रवारेण शुभदृष्टिग्रहोदितैः // mmk_19.60 //

पीतशुक्लैर्ग्रहैर्दृष्टा जायन्ते च महाधनाः / शुद्धमन्त्रः सदा धीमान् शुचिवृत्तिसमाश्रये // mmk_19.61 //

सम्भूता मन्त्रतन्त्राश्च साधयेत् महीतले / क्षिप्रमर्थकरा ये तु पुष्ट्यर्था ये तु कीर्तिता // mmk_19.62 //

साधयेन्मन्त्रवित् सर्वां जिनाङ्गीकुलयोरपि / जिनेन्द्रमुख्या ये मन्त्रा बहुधा चापि कीर्तिता // mmk_19.63 //

साधयेन्मन्त्रवित् सर्वां राश्यर्थेष्वेव जातिषु / ततः परेण भवेद् राशिः तुलानामनि कीर्तिता // mmk_19.64 //

प्रसिद्धां कर्मभूयिष्ठां तन्नासेवेत् तदाश्रिताम् / तुलायां जायते धीमान्मन्त्रसिद्धिषु योजितः // mmk_19.65 //

न कारयेत् साधनां सर्वां उत्तिष्ठं भूनिबन्धनाम् / सर्वमन्त्रप्रसिद्ध्यर्थं गतियोनिषु आचरेत् // mmk_19.66 //

धूर्तः कृपणो लुब्धः मत्सरी चैव जायते / तुलायां राशिजातस्थो दृश्यते च सदा रतः // mmk_19.67 //

तं कुर्यात् सदा मन्त्री तस्मिं राशौ समासृतः / यं न चाचक्षते लोके भूमिरर्थार्थसम्पदाम् // mmk_19.68 //

ग्रहमुख्ये तदा जातो पीतैः शुक्लैश्च सर्वतः / न भजेन्मन्त्रसिद्धिं च यत्नरक्षार्थसम्पदे // mmk_19.69 //

क्षणमात्रे तथा सर्वं साध्यन्तं नियोजितैः / शुभैर्ग्रहैर्यदा दृष्टः पीतैः शुक्लैश्च सर्वतः // mmk_19.70 //

महात्मा जायते शूरः धार्मिको ऽथ नराधिपः / क्रूरतरैर्ग्रहैर्दृष्टः शन्यर्काङ्गारसिंहजैः // mmk_19.71(="80") //

तुलाया जातराश्यर्थः मत्सरो भवते पुमां / बहुरोगो दरिद्रश्च व्याधिरोगार्तसमुद्भवम् // mmk_19.72(="81") //

प्रचण्डः सर्वकर्मेषु क्रूरः साहसिकः सदा / न भजेच्छान्तिकर्माणि जिनतत्त्वाङ्गभाषितम् // mmk_19.73(="82") //

रौद्रं कुरुते कर्मां वज्रिणे समुदयोदिताम् / आभिचारुककर्माणि नानायुद्धकृतानि तु // mmk_19.74(="83") //

तस्मिं राशौ सदा तत्र कुले तत्र समुद्भवे / कुत्सिता जिनवरैः कर्म सिद्धिमायाति तत्र तु // mmk_19.75(="84") //

प्रधानगुणविस्तारं प्रभावं चापि वर्जयेत् / प्रवासगमनं चैव नाचरेद्दिशि माशुजम् // mmk_19.76(="85") //

मन्दरं वाहनं चापि सत्त्वधातुकृताकृतम् / नाचरेत् सर्वकर्माणि तस्मिं राशौ दिवाकरे // mmk_19.77(="86") //

वृश्चिकात्तु समुत्पादे सत्त्वयोनि समाश्रयेत् / भवते लिङ्गवैचित्र्यं कथ्यमानं निबोधताम् // mmk_19.78(="87") //

तीव्रः साहसिकः क्रूरो दुर्धर्षो मानदर्पितः / वक्रो लुब्धस्तथा मर्त्यो जायते वसुधातले // mmk_19.79(="88") //

प्राज्ञो धार्मिको विद्वान् वक्रश्चैव दुरासदः / स्त्रीषु कान्तो भवेन्मर्त्यः कृतज्ञो दृढपराक्रमः // mmk_19.80(="89") //

तन्त्रमन्त्रसदोद्युक्तः सेवायां गुरुपूजकः / दर्शनं ग्रहमुख्यानां शुक्रचन्द्रबुधो गुरुः // mmk_19.81(="90") //

प्रशस्तं श्रेयसं लक्ष्यं आयुरारोग्यवर्द्धनम् / तेषां दर्शनसिद्ध्यर्थं मन्त्रिणामूर्ध्वसाधने // mmk_19.82(="91") //

शन्यर्काङ्गारकौ राहुः पश्यति तं नरं यदा / क्रूरः साहसिको वक्रो जायते रौद्रकर्मकृत् // mmk_19.83(="92") //

तेषां च वज्रिणे मन्त्राः सिद्ध्यन्ते क्रूरकर्मिणाम् / नागच्छेत् सर्वतो मर्त्यो दिनेष्वेव सुकुत्सितैः // mmk_19.84(="93") //

ततः परेण धन्वाख्यं राशिमुक्तं तथागतैः / जायन्ते बहुधा मर्त्या गतिदेशसमाश्रयात् // mmk_19.85(="94") //

अन्ते च शोभनाः सर्वे बाल्या दुःखभागिनः / यथाविभागनिर्देशा आयुषः परिकीर्तिताः // mmk_19.86(="95") //

तथा धनार्थनिष्पत्तिं वाचिष्ये अर्थसम्पदाम् / स्वयोनिं नाशयेन्नित्यं परयोनिं विवर्द्धयेत् // mmk_19.87(="96") //

वहपत्यो बहुभाष्य बहुरागरतिप्रियः / असंयतो भवेन्मर्त्यः धनूराशिसमाश्रयात् // mmk_19.88(="97") //

प्रभुः श्रीमां सदा दक्षो धार्मिको वापि जायते / दर्शनं यदि मुख्यानां ग्रहाणां सितपीतकाम् // mmk_19.89(="98") //

तेषामाचरेन्मन्त्रा नानाप्रहरणोद्भवाम् / नानाशस्त्रफला वापि वस्त्रभूषणवाहना // mmk_19.90(="99") //

नानाधातुकृतांश्चैव नानाधातुफलोद्भवाम् / सिद्ध्यन्ते तस्य मन्त्रं वै मुनिजुष्टाङ्गसम्भवा // mmk_19.91(="100") //

ततः परेण कर्माणि सर्वद्रव्यैस्तु कारयेत् / प्रसवेत् सर्वतो मन्त्री गतिदेशनिरत्ययाम् // mmk_19.92(="101") //

स्वालयं वाहनम् चापि स्वसुतां च निवेशनम् / भुषजं सर्वमिष्टं तु महार्थं चोर्ध्वगामिनम् // mmk_19.93(="102") //

सिद्धये तस्य मुक्तात्मा क्षिप्रमेव करे स्थिता / ततः परेण राश्यायां मकरस्थो दृश्यते सम // mmk_19.94(="103") //

तेषु जातः सदा मर्त्यः लिङ्गैरेतैर्हि लक्षयेत् / मातृभक्तो पितृभक्तश्च ख्यातो बहुमतः प्रभुः // mmk_19.95(="104") //

दुःसहः सर्वदुःखानामाढ्यो ऽपि धनसञ्चकः / कृपणो लुब्धचित्तश्च शठश्चैवमजायत // mmk_19.96(="105") //

शुक्रेन्द्रग्रहदृष्टानां सर्वसम्पत्ति जायते / कृष्णरक्तग्रहा ये तु क्रूरकर्मा तु पूर्ववत् // mmk_19.97(="106") //

नागच्छेत् तत्र मन्त्रज्ञः विदिशां चैव सर्वतः / दुष्टां साधयेत् कर्मां अनिष्टं चैव वर्जयेत् // mmk_19.98(="107") //

वमनगमनं चैव उत्तरां दिशिमाश्रयेत् / महासमुद्रार्थगतां द्रव्यां नौयानमाविशेत् // mmk_19.99(="108") //

प्राप्नुयात् सम्पदां तत्र निम्नमाध्यक्षदेशजम् / ततः परेण कुम्भेति मकरात् समुदितात् परः // mmk_19.100(="109") //

कुम्भराशिसमाख्येया सत्त्वजाताश्रया सदा / बहुधा बहुलिङ्गास्तु कथिता ते नरोत्तमैः // mmk_19.101(="110") //

विचित्रा चित्ररूपास्तु वर्णजातिसमाश्रयात् / श्यामवर्णो विशालाक्षो जायन्ते बहुमता नराः // mmk_19.102(="111") //

मैथुनाशक्तवस्ते तु ग्राम्यधर्मार्थचिन्तकाः / कृतज्ञा धार्मिका प्रोक्ता मन्त्रजाः कुम्भराशयः // mmk_19.103(="112") //

शुक्लपीता ग्रहा दृष्टा लोके ऽस्मिन् सम्प्रपूजिताः / कृष्णरक्ता ग्रहा ये तु दृष्टजातिसमोदया // mmk_19.104(="113") //

व्यङ्गा कृपणयो मूर्खा चपलाः तस्करावहा / बहुरोगा दरिद्राश्च जायन्ते मानवा सदा // mmk_19.105(="114") //

तेषां न कारयेत् कर्म उत्तमं मुनिपूजितम् / अङ्गार्थसम्भवा येन दद्युः सर्वकर्मसु // mmk_19.106(="115") //

न गच्छेत् प्राप्य तीरान्तं अतो नैवापि वर्णितम् / कुर्यात् वज्रकुले कर्म मन्त्रसिद्धिलिलिप्सया // mmk_19.107(="116") //

क्रूरं क्रूरकर्मान्तं स्फट् हुङ्कारभूषितम् / मन्त्रं साधयेच्चात्र क्रोधराजसुयोजितम् / सिद्ध्यन्ते पापकर्मास्तु रौद्रकर्मासु योजिता // mmk_19.108(="117") //

ततः परेण मीनेति राशिरुक्ता तथागतैः / तत्रस्था मानवाः सर्वे दृश्यन्ते बहुलिङ्गिनः // mmk_19.109(="118") //

मीनराशिसमाजाता रूपाण्येतानि समुद्भवैः / प्रभुर्मानधीः श्रीमां भोगसम्पच्छतान्वितः / प्रभवः सर्वलोकानां जायते ऽसौ महीतले // mmk_19.110(="119") //

क्षिप्रमर्थकरो धीमां नराधिपो ऽथ अजायत / शुक्रेन्दुदर्शनाज्जातः भवेल्लोके नरोत्तमः // mmk_19.111(="120") //

दर्शनाद् बुधजीवानां धनाढ्यो ऽथमजायत / प्रांशुमूर्त्तिर्विशालाक्षः स्त्रीषु कान्तो भवेत् सदा // mmk_19.112(="121") //

बह्वमित्रो नराध्यक्षः कुटिलश्चैवमजायत / बहुमित्रो ऽथ शुक्रश्च जायते मित्रवत्सलः // mmk_19.113(="122") //

ततः परेण क्रूरो वै ग्रहमुख्यो दिवाकरः / पश्यते यद्यसौ मर्त्यान् शनिराहुसु भूमिजा // mmk_19.114(="123") //

तदा कष्टमिति ध्वजः क्रूरश्चैव जायते / पूर्ववत् कथिता ह्येते ग्रहाः कृष्णान्तशुक्लयोः // mmk_19.115(="124") //

कुर्यात् सर्वकर्माणि मीनराशिसमाश्रयाः / तत्रस्थश्चन्द्रमां पश्येत् सर्वांश्चैव साधयेत् // mmk_19.116(="125") //

अतः परेण राशीनां गजमानुषमानुषाम् / गन्धर्वा राक्षसा गरुडाश्चापि पन्नगाः // mmk_19.117(="126") //

तेषां स्वरूपतो जातिगतिदेशमचिह्नितः / मना उद्भवस्तेषां लिङ्गैरेवैस्तु लक्षयेत् // mmk_19.118(="127") //

यथा सत्त्वप्रकृतिश्च तथा लिङ्गं विभाष्यते / स्वमन्त्रा भाषिता ह्येतैः तेषां चैव नियोजयेत् // mmk_19.119(="128") //

राशयः कथिता लोके द्वादशैव गणोद्भवाः / गणिता ग्रहमुख्यैस्तु नक्षत्रैस्तु नियोजिताः // mmk_19.120(="129") //

संक्षेपात् कथिता ह्येते कथ्यमानातिविस्तरा / मानुषाणां तदा चक्रे नक्षत्रे ग्रहमण्डलैः // mmk_19.121(="130") //

अत ऊर्ध्वं तु देवानां ऋषीणां च महर्द्धिकम् / ज्ञानं प्रवर्त्तते तत्र एतन्मानुषचेष्टितम् // mmk_19.122(="131") //

अचिन्त्या बुद्धधर्माणां ज्ञानदृष्टि नरोत्तमाम् / साधयेत् सर्वमन्त्रज्ञः राशिजातौ समुद्भवा // mmk_19.123(="132") //

+ रनक्षत्रां तिथयो नित्यं शुक्लपक्षे समाचरेत् / सिद्धिस्तेषु सदा प्रोक्ता कृष्णे कृष्णकर्मिणाम् // mmk_19.124(="133") //

ग्रहैः सितैः पीतैः दिनैश्चैव समाचरेत् / शुक्लपूर्णगता चन्द्रे पौर्णमास्येषु योजयेत् // mmk_19.125(="134") //

प्रतिपच्छुक्लपक्षे तु तृतीये चैव रोचयेत् / पञ्चमी सप्तमी चैव दशम्येकादशोद्भवाम् // mmk_19.126(="135") //

त्रयोदश्यां तथा शुक्ले सर्वकर्माणि आचरेत् / पुष्ट्यर्थं शान्तियोगं च गमनागमनं शुभाशुभम् // mmk_19.127(="136") //

आलोख्या मन्त्रतन्त्रस्थं नृत्यगीतरतिः सदा / भूषणं यानमावासं क्षुरकर्मं च धीमता // mmk_19.128(="137") //

प्रयोक्ताः सर्वतो विद्वां मर्त्यैश्चापि श्रीमतैः / भोगसम्पत्सदासिद्धिरिष्टसत्त्वसमागमम् // mmk_19.129(="138") //

निर्दिष्टं मुनिमुख्यैस्तु अन्य अन्यकर्माणि अन्यतः / धनार्थिभिः श्रीमतैः क्षिप्रं कुर्यान्मन्त्रार्थसाधनम् // mmk_19.130(="139") //

+ + + + + + + + + चन्द्रशुक्रगुरुर्बुधैः / वारैर्ग्रहवरैर्दिव्यैः सुपूजितैः शुचिमङ्गलैः // mmk_19.131(="140") //

तिथियुक्तैः समासेन निर्दिष्टैश्चापि भावयेत् / घोरैर्घोररूपैस्तु ग्रहैर्मन्त्रैस्तिथिभिः सदा // mmk_19.132(="141") //

आचरेद् रौद्रकर्माणि कृष्णे कृष्णकर्मिणाम् / गतिदेशसमासं च युक्तिमन्त्रार्थसाधने // mmk_19.133(="142//

ग्रहा") राश्यर्थनक्षत्रा तिथयश्च समोदिता / कर्मसिद्धिप्रभावं च नियमं सर्वकर्मसु // mmk_19.134(="143") //

इति /

बोधिसत्त्वपिटकावतसंकान्महायानवैपुल्यसूत्राद् आर्यमञ्जुश्रियमूलकल्पात् सप्तदशमः पटलविसरात् तृतीयो ज्योतिषज्ञानपटलविसरः परिसमाप्त इति / अथ विंशः पटलविसरः / अथ खलु भगवान् शाक्यमुनिः पुनरपि शुद्धावासभवनमवलोक्य मञ्जुश्रियं कुमारभूतमामन्त्रयते स्म / अस्ति मञ्जुश्रीस्त्वदीयकल्पविसरे सर्वभयोत्पादनिमित्तनिर्घातगतानि आश्चर्यनिमित्तलिङ्गानि कथयन्ति शुभाशुभं सुभिक्षदुर्भिक्षपरराष्ट्रगमनं अनावृष्टिमतिवृष्टिं सत्त्वानां सूचयन्ति महासाधनादिषु यो विघ्नं कारयन्ति ततो साधकेन च मन्तव्यं साध्यासाध्यानि च तस्मिं देशे कर्तव्यमकर्तव्येति ज्ञातव्यम् / ततो यदि न शोभनानि निमित्तानि भवन्ति तस्माद् देशादपक्रम्य अन्यत्र गत्वा साधयितव्यानि / अथ चेच्छोभनानि निमित्तानि भवन्ति / तस्मिन्नेव देशे साधयितव्यानि / तत्रैव च स्थातव्यम् / एवं ज्ञात्वा साधकेन मन्त्रचर्याभियुक्तेन कर्तव्यमकर्तव्यमिति मन्त्रचर्यायां निमित्तानि ज्ञात्वा शुभाशुभं बोद्धव्यमिति //

अथ खलु मञ्जुश्रीः कुमारभूतो भगवतः पादयोर्निपत्य पुनरप्येवमाह - तत् साधु भगवां देशयतु निमित्तज्ञानपरिवर्तविसरम् / तद् भविष्यति सर्वसत्त्वानां हिताय सुखाय सर्वमन्त्रचर्याभियुक्तानां बोधिसत्त्वानां महासत्त्वानां शुभाशुभफलोदयनिमित्तलिङ्गानि / यस्ते सर्वसत्त्वा मन्त्रचर्यानुप्रविष्टा साध्यासाध्यं कालनिमित्तं ज्ञात्वा स्थातव्यं, प्रक्रमितव्यमिति पश्यन्ते //

एवमुक्ते भगवां शाक्यमुनिः मञ्जुश्रियं कुमारभूतमामन्त्रयते स्म / तेन हि मञ्जुश्रीः शृणु साधु च सुष्ठु च मनसि कुरु भाषिष्ये ऽहं ते //

आदौ तावद् भवेल्लिङ्गमुत्पातानां समोदयम् / महद् भयमनादिस्थममानुषाणां तु चेष्टितम् // mmk_20.1 //

सर्वे च ग्रहनक्षत्राः कूष्माण्डा ग्रहराक्षसाः / मातरा देवताश्चैव सर्वे प्रेता महर्द्धिकाः // mmk_20.2 //

दर्शयन्ति तदा लिङ्गं महोत्पातानां च सम्भवे / आदिमन्तं ततो मध्यं अशुभं चैव ते तदा // mmk_20.3 //

भूमिस्थितिर्नाशकं च कथयन्ति विविधाश्रयात् / सर्वमानुषसत्त्वेषु भूतले ऽस्मिन्निबोधताम् // mmk_20.4 //

कबन्धा विविधाश्चापि पक्षिणश्च समाकुलाः / दृश्यन्ते सर्वतो लोके तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.5 //

रात्रौ शक्रायुधं दृष्ट्वा धनुश्चापि विशेषतः / शरनाराचपाशाश्च विविधा प्रहरणोद्भवाः / दृश्यन्ते गगनाद् रात्रौ तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.6 //

चन्द्रबिम्बे यदाकाशे दृश्यन्ते विकृतरूपिणः / कबन्धा पुत्तलाश्चैव नृत्यन्ता गगनालये / सुषिरं छिद्रमित्याहुर्दृश्यते शशिमण्डले // mmk_20.7 //

पुरुषा उच्चनीचाश्च युध्यन्तां शशिमण्डले / दृश्येयुर्मानुषे लोके तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.8 //

विविधा प्राणहराश्चापि नानाभूतगणास्तथा / नृत्यमानाश्च युध्येयुस्तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.9 //

मण्डलाकारंसङ्काशं दृश्यस्थः शशिमण्डलम् / तादृशं तु ततो दृष्ट्वा तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.10 //

युद्ध्यन्तां सर्वसङ्ख्यांश्च दृश्यन्ते शशिमण्डले / एकस्तत्र पतेत् क्षिप्रं यस्य यो दिशिमाश्रितः / तं देवदिशिमित्याहुः भूपतिर्मृयते ध्रूवम् // mmk_20.11 //

तादृशं दृष्ट्वा सत्त्वाख्यं विविधाकारसम्भवम् / अचिरात् तत्र भयात् क्षिप्रं तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.12 //

शरनाराचशक्तिश्च दृष्ट्वा तत्र निशाकरे / तस्करोपद्रवं क्षिप्रं शस्त्रसम्पातजं भयम् // mmk_20.13 //

दृष्ट्वा विकृतरूपास्तु नानासत्त्वसमाश्रयाम् / रात्रौ भूतले चन्द्रे तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.14 //

कृष्णवर्णा विहङ्गास्तु शुक्ला चैव सपीतलाः / रक्ताश्चैव तथा धूम्राः स्वभावविकृताश्रया // mmk_20.15 //

ते वै विवर्णवर्णास्तु दृश्यन्ते भूतले यदा / तादृशं लक्षणं दृष्ट्वा तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.16 //

शुक्ला पक्षा भवेत् कृष्णा कृष्णा पक्षा तथा सिता / दृश्यन्ते विकृतरूपास्तु विहङ्गाश्चैव महीतले / तादृशं लक्षणं दृष्ट्वा तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.17 //

मृगक्रोष्टुकगणाः सर्वे प्रविशेयुर्ग्राममालयम् / श्वापदा व्यालिनो धूर्ता म्लेच्छोपद्रवतस्कराः // mmk_20.18 //

भवेयुर्भयकृतं तेषां दुर्भिक्षं वापि वर्णितम् / विविधा भूतगणाश्चापि दृश्यन्ते तु महीतले // mmk_20.19 //

विकृताविकृतरूपिण्यः यक्षराक्षसकिन्नराः / दिवा रात्रौ तथा नित्यं नृत्यन्ते च महीतले / तादृशं लक्षणं दृष्ट्वा तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.20 //

नरनारीकुमारांश्च क्रन्देयुर्भृशं भूतले / रात्रौ दिवा तथा नित्यं व्याधिस्तत्र मिहागमः // mmk_20.21 //

उरगा विकृतबीभत्सा दृश्यन्ते वसुधातले / गृहे रथ्ये तथा भिन्ध्या मन्दिरे वृक्षसन्निधौ / सर्वतो व्याप्य तिष्ठन्ते भवेत् तत्र महाभयेम् // mmk_20.22 //

महामार्योपसर्गं च विषविस्फोटमूर्च्छनम् / दुर्भिक्षं राष्ट्रभङ्गं च भवेत् तत्र जनागमे // mmk_20.23 //

विकृताविकृतबीभत्सा पक्षिणश्वानक्रोष्टुका / ऊर्ध्वतुण्डा यदाकाशे रवन्ते विकृतानना // mmk_20.24 //

अर्धरात्रौ तु मध्याह्ने उभे मर्त्ये च कुत्सिता / भवेन्महाभयं क्षिप्रं परचक्रसमागमम् // mmk_20.25 //

दुर्भिक्षमतिवृष्टिश्च भवेत् तत्र समासतः / मासमेकेन सप्ताहान्महादुःखोपपीडिताः // mmk_20.26 //

अन्योन्यं भूतले वासा मानुषा तस्कराग्निना / महाशस्त्रभयं तत्र तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.27 //

गगनस्था सर्वतो मेघा दृश्यन्ते च वक्रसम्भवा / स्फुटाकाराथ रौद्राश्च तीव्रगर्जननादिनः // mmk_20.28 //

सप्तस्फुटा द्विश्चतुर्वा च दृश्यन्ते उरगाश्रयाः / सुघोरा घोरवक्राश्च दृश्यन्ते गगनाश्रया // mmk_20.29 //

तादृशं लक्षणं दृष्ट्वा अचिअरात् तत्र महाभयम् / महामार्योपद्रवं च ज्वरो व्याधिः रोगाश्चैव महाभयाः // mmk_20.30 //

सद्यः प्राणहराः क्षिप्रं विषाः स्थावरजङ्गमाः / उत्सृजन्ति तदा मेघां तदा वृष्टिं च दारुणम् // mmk_20.31 //

नश्यते भूतयस्तत्र अन्योन्या निरपेक्षिणः / तादृशं लक्षणं दृष्ट्वा तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.32 //

महाप्रपातदुर्भिक्षमुल्कापातां समन्ततः / धूमकेतोश्च निर्घातां दिशादाहां कथयिष्यामि ते // mmk_20.33 //

शृणु प्रपातं दृश्यस्थं उल्किनां चैव जायते / रात्रौ दिवा समन्ता वै उल्कापातो भवेद् यदि / महाभयमनारोग्यं ज्ञात्वा मन्त्री व्रजेत् ततः // mmk_20.34 //

महोल्काज्वलमानाया दिशं गच्छेत् वै सदा / तादृशं नृपतीनां भङ्गः यतो वक्त्रं ततो भयम् // mmk_20.35 //

विदिशां पतते उल्कां समन्ताद्वै निशि सर्वदा / तत्र देशे महाव्याधिः दुर्भिक्षनृपघातनम् // mmk_20.36 //

दिवारात्रौ यदा उल्का पतते वै समन्ततः / तादृशं च भवेन्मृत्युर्नृपतीनां च मन्त्रिणाम् / तं बुद्ध्वा मन्त्रजापी स्याद् ज्ञात्वा तस्माद्देशादपक्रमेत् // mmk_20.37 //

उल्किनः प्रपते युद्धाद् यतो पुच्छस्ततो भयम् / अन्या वा दृश्यते भङ्गो नृपतीनां रणसङ्कटे // mmk_20.38 //

महाक्षोभं तदा चक्रे महोल्का ग्रहचिह्निते / समन्तात् पतते क्षिप्रं तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.39 //

यादृशं उल्कमावेश्य आश्रयात् पतते सदा / तां दिशं व्याधिदुर्भिक्षं राष्ट्रभङ्गं च जायते // mmk_20.40 //

गमनागमनयोर्मृत्युस्तारकाणां तदाश्रयात् / यो ऽयं नक्षत्रजातस्थः तस्य मृत्युभयं भवेत् // mmk_20.41 //

द्विरात्रान्नश्यते जन्तुर्नक्षत्रा पतते भुवि / नराधिपानां च सर्वेषामेष एव विधिर्भवेत् // mmk_20.42 //

यो ऽयं पश्यते देवः इष्टं + ष्वेदमाकुलम् / रात्रौ दर्शने ऽवश्यं प्रतिमायां दिवा तदा / तस्य मृत्युभयं विद्यान्मासैः षट्भिस्तदा स्मृतः // mmk_20.43 //

प्रतिमा चलिता यस्य देवतेष्टस्य जन्तुनः / हसते रुदते चैव तं देशं वर्जयेत् सदा // mmk_20.44 //

प्रतिमा पतते चैव विशीर्यते वा स्वकात्मना / तस्य भङ्गं भवेत् क्षिप्रं गृहाश्चैव नराधिपे / कुर्वन्ति विविधाकारां लिङ्गां विविधरूपिणाम् // mmk_20.45 //

प्रतिमा यदि दृश्यस्था देवायतनमन्दिरे / तादृशं तु ततो दृष्ट्वा तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.46 //

समन्तात् सर्वतो मन्त्री पश्येयुः प्रतिमां सदा / विकृतरूपबीभत्सां नानाविकृतमाश्रिताम् // mmk_20.47 //

स्वयं वा पश्यते मन्त्री अन्यैर्वा भुवि / तादृशं लक्षणं दृष्ट्वा तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.48 //

अर्घरात्रे तथा यामे तृतीये ऽर्धे यदि दृश्यते / तारकाणां महावृष्टिं तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.49 //

चतुर्थभागे तथा रात्रौ तारका क्षिप्रगामिनः / खद्योत इव गच्छन्ति तं देशं सर्वतो न भजेत् // mmk_20.50 //

बसुधातलेन गच्छन्ति तस्मिं देशे ततो व्रजेत् / यत्र संशयते वृष्टि यत्र गच्छन्ति तारकाः // mmk_20.51 //

तं देशं मा विशेत् क्षिप्रं यत्र वृष्टि महद् भयम् / तं देशं नश्यते क्षिप्रं परचक्रसमागमम् // mmk_20.52 //

दुर्भिक्षं शस्त्रसम्पातं तं विद्यात् देशमाकुलम् / चोरोरगव्यालानां म्लेच्छधूर्तसमागमम् // mmk_20.53 //

तं देशं नराधिपां नित्यं प्रवसेत् सर्वतो दिशम् / विलुप्तराज्यो विभ्रष्टपरचक्रसमाश्रितः // mmk_20.54 //

वर्षा अष्ट एकं च तं देशं तत्र लेभिरे पुनः / प्राप्नुयात् तदा राज्यं देशादागमनं पुनः // mmk_20.55 //

ज्ञात्वा दुपक्रमात् सर्वां विक्रियां क्रिययोजिताम् / क्रियाकालं समासेन तं जापी आरभेत् सदा // mmk_20.56 //

उल्कापात महान्तो वै दृश्यते यदि मिश्रितम् / समन्तान्नित्यकालं च तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.57 //

उल्किनो बहुधाकारा दृश्यन्ते विविधाश्रया / विचित्रा चित्ररूपिण्यः यक्षिण्यश्च महर्द्धिकाः // mmk_20.58 //

ज्वलन्तां वक्त्रदेशाभ्यां क्रव्यादांश्च पिशाचिकाः / तस्मात् परीक्षयेदुल्कां लिङ्गैरेभिः समोदिताम् // mmk_20.59 //

अतिदीर्घ तथा ह्रस्वो मध्याश्चैव प्रकीर्तिता / चतुर्हस्ता द्विहस्ता वा हस्तमात्रप्रमाणतः // mmk_20.60 //

दृश्यन्ते भूतले मर्त्यैराश्रयन्ते महोदया / महाप्राणा स्वरूपाश्च देवतैषा महर्द्धिका // mmk_20.61 //

विचित्राकाररूपास्तु हूतास्ते च दिवौकसाम् / देवासुरे ऽय सङ्ग्रामे वर्तमाने महद्भये // mmk_20.62 //

शक्रमाज्ञामिह क्षिप्रं गच्छन्ते ऽथ भूतले / जम्बूद्वीपगतां मर्त्यां नराश्यक्षां नराधिपाम् // mmk_20.63 //

पश्यन्ते सर्वलोकांश्च धर्माधर्मविचारकाम् / मातृज्ञा पितृभक्ताश्च कुले ज्येष्ठापचायका // mmk_20.64 //

महामन्त्रधरा सर्वे जापिनो यद्यजाम्बूद्वीपगता नराः / तदा देवा महोत्सवापि जायन्ते तदा दैत्यां कुर्वन्ते च पराभवम् // mmk_20.65 //

धर्मिष्ठा भूलते मर्त्या जाम्बूद्वीपनिवासिनः / महोत्साहं तदा काले तृदशाध्यक्षो ऽथ वासवः // mmk_20.66 //

तदा भग्नवतोत्साहा असुरा भिन्नमानसा / अभिमानं लभेतां येन पाताले तेन ताः // mmk_20.67 //

प्रविशन्ते स्वपुरं तत्र भिन्नमाना कृतव्यथाः / महाप्रमोदं तदा देवा लेभिरे तृदशेश्वराः // mmk_20.68 //

तदा जम्बूद्वीपे ऽथ सर्वत्र सुभिक्षमारोग्यते जनाः / स्वस्था च सर्वतो जग्मुः नरनारी गतव्यथा // mmk_20.69 //

तस्मात् सर्वप्रकारेण बुद्धेः भक्तिः कृथे जनाः / धर्मसङ्घे च भूयिष्ठे गतद्वन्द्वे निरामये // mmk_20.70 //

पूजां कुरुथ मर्त्यातो लालिलिप्सः सर्वसम्पदाम् / मन्त्रचर्यां तदा चक्रे वव्रे वाचां शुभोदया // mmk_20.71 //

दशकर्म यथालोकां सम्प्रतिष्ठा निरोपगाम् / कुरुध्वं जनसम्पातां त्रिधा शुद्धेन मानसाः // mmk_20.72 //

विरतिः प्राणिवधे नित्यं अदत्तं वापि नाचरेत् / न भजेदङ्गनादन्यां अगम्यापरिवर्जिताम् / जपेत् // mmk_20.73 //

सन्तुष्टिः स्वेन धर्मेण सङ्कुरुध्व जनसत्तमाः / मृषावादं न भाषेत विपाकं यद्यदुःखदम् // mmk_20.74 //

नाभाषेत् कर्कशां वाणीं सर्वसत्त्वार्थदुःखदाम् / यत्किञ्चित् क्लेशसंयुक्तां वाचादर्थविवर्जिताम् // mmk_20.75 //

शून्या धर्मार्थसंयुक्तामभिन्नां नाचरेत् सदा / पैशुन्यं वर्जयेन्नित्यं वचनं परभेदने // mmk_20.76 //

क्लिष्टचित्तस्य सर्वत्र निषिद्धं मुनिपुङ्गवैः / अभिध्यं नाचरेत् कर्म परसत्त्वोपकारिणः // mmk_20.77 //

यो यस्य सदा सृतं न कुर्याद् द्वेषसमुत्थितम् / व्यापादं वर्जयेत् कर्म सत्त्वद्वेषमनास्पदम् // mmk_20.78 //

उपघातं परसत्त्वस्य न कुर्यात् सर्वतो जनाः / मिथ्यादृष्टिं न कुर्यान्तां सर्वधर्मविनाशिनीम् // mmk_20.79 //

नास्ति दत्तं हुतं चैव न चेष्टमन्त्रसाधने / न सिध्यन्ते तथा मन्त्राः सर्वतन्त्रार्थकल्पिताः // mmk_20.80 //

न बुद्धानां सुखोत्पत्तिः न शान्तं निर्वाणमिष्यते / न चापि चर्या तथा बोधो प्रत्येकार्थसम्भवाम् // mmk_20.81 //

न चार्हत्वं भुवि लोके ऽस्मिं नापि धर्मेषु जायते / स्वभावैषा विविधा लोके अर्थादर्थतथातथा // mmk_20.82 //

एवमाद्यां अनेकांश्च विविधाकारचिह्निता / न तां भजेत् सदा मन्त्री पापदृष्टिसमुद्भवाम् // mmk_20.83 //

दशकर्म यथा प्रोक्ता विरत्या स्वर्गोपगा स्मृताः / भावना चैव फलं तेषां निर्वाणामर्थसम्भवाम् // mmk_20.84 //

अनिष्टा तु भवे लोके तदा सुराणां पराजयम् / दैत्यानां वर्धते मानः अतिदर्पार्थसम्भवाम् // mmk_20.85 //

जनालये तदा सर्वं जम्बूद्वीपनिवासिनः / बाध्यन्ते व्याधिभिः क्षिप्रं अन्योन्यां ते ऽपि मूर्छिता // mmk_20.86 //

जनाध्यक्षास्तदा सर्वे अन्योन्यापराधिनः / क्षिप्रं नश्यन्ति ते सर्वे मुनिधर्मार्थवर्जिताः // mmk_20.87 //

समरे क्रुद्धचित्तानां शस्त्रसम्पातमृत्यवः / न ते भेजे देवमुख्यानां तर्जन्यापद्यनालये // mmk_20.88 //

बुद्धं धर्म तथा सङ्घं न पूजेदशुभा नृपा / न मन्त्रां जप्तु ते क्षिप्रं ते नृपा तस्थुरे सदा // mmk_20.89 //

विनश्यन्ते तदा लोका विविधायासमूर्छिताः / ततस्ते दैत्यवराः क्षिप्रं सुसंरब्धा रुरोह तम् // mmk_20.90 //

सुमेरुपर्वतमूर्धानमाविशन्ते जनसत्तमाः / परिषण्डो तदा मेरो विभजेन्मन्दिरा शुभौ // mmk_20.91 //

समन्ताद्वनविध्वस्तं दिवौकसां कारयन्ति ते / विविधा रथवरै रूढा नानाभरणभूषिता // mmk_20.92 //

नानाप्रहरणा दद्युः पुरः श्रेष्ठां पराजयाम् / ततस्ते खरं भेजे अप्सराणां भज जग्रहे // mmk_20.93 //

ईश्वराः प्रभवः सर्वे असुरास्ते वलदर्पिताः / जग्राह सुरकन्यां वै सुधा चैव च भोजनम् // mmk_20.94 //

ततस्ते सुरवराः श्रेष्ठाः प्रविष्टाः नगरोत्तमम् / मेरुमूर्ध्नि ततो गत्वा नगरं दर्शनाश्रयम् // mmk_20.95 //

शक्रानुयाता सर्वे वै पिशिता द्वारपुरोत्तमे / न तु माया पुरी भीतिः उपजग्मु मुदाश्रयम् // mmk_20.96 //

निवर्त्य तत्र वै सर्वे स्वालयं जग्मु ते सुरा / यदेका मन्त्रसिद्धिस्तु निवशेर्जन्युमाश्रयम् // mmk_20.97 //

जप्तमन्त्रो ऽपि वा मर्त्यः निवसं तत्र आलये / तत्र देशे न चार्तीनि न दुर्भिक्षं न शत्रवः // mmk_20.98 //

न रोगा नापि भयं विद्याज्जप्तमन्त्रे स्थिते भुवि / न चास्या दस्यवः सर्वे शक्नुवन्तीह हिंसितुम् // mmk_20.99 //

न चार्तिमृत्यवस्तत्र अमर्यादा प्रवर्तते / न रुजा व्याधिसम्मूर्छा ज्वररोगापहारिणः // mmk_20.100 //

बिभ्यन्ते भूतले तस्मिं जप्तमन्त्रो यदाश्रयः / ये ऽत्र मन्त्रवरा ह्युक्ता जिनेन्द्रकुल + द्भवा // mmk_20.101 //

अब्जाके तु तथा मन्त्रा मन्त्रिणं मन्त्रपूजिताः / तत्र मन्त्रवरां मन्त्री जह्नुजोपमहर्द्धिकाम् // mmk_20.102 //

तदा ते सुरवरा श्रेष्ठा असुराणां तु पराजयः / एवमुक्ता गुणा ह्यत्र दृश्यते भूतले कदा // mmk_20.103 //

तार्किका विविधाकारा कथयन्तीह महीतले / ग्रहमेषो इति श्र्त्या अवतारार्थविस्तरा // mmk_20.104 //

गीतं ऋषिवरैर्ज्ञानमुल्किनां ग्रहचिह्निताम् / निर्दिष्टं तत्र निर्देशः निघातस्य प्रवक्ष्यते // mmk_20.105 //

उल्कापाते यदां लोका निर्घातो भुवि मण्डले / प्रद्युन्नागर्जना कस्माच्छ्रूयते च महीतले // mmk_20.106 //

भृशं चुचुक्षुत्र तद्देशं तिथिरेभि समायुतैः / अतुल्यशब्दनिर्घोष रौद्रां वापि तमाह्वयाम् // mmk_20.107 //

श्रूयते गर्ज च क्षिप्रं महामेघवचः श्रूयते / षष्ठ्यचमथमष्टम्यां त्रयोदश्यामथ श्रूयते // mmk_20.108 //

कृष्णपक्षे तथा नित्यं द्वादश्यां तु चतुर्दशी / नक्षत्रैरेभि संयुक्ता वारैश्चापि ग्रहोत्तमैः // mmk_20.109 //

अश्विन्यां कृत्तिकानां च भरण्यां यातं निबोधताम् / पूर्वभद्रपदे चैव आर्द्रामघाश्लेषसंयुक्ते // mmk_20.110 //

+ + + + + + + + + ग्रहैश्चापि सुपूजिते / शन्यर्काङ्गारकैः क्रूरैः भूम्या निपतते यदा // mmk_20.111 //

अवर्षोदकर्मा क्रूरं शब्दो निघात उच्यते / महद् भयं तत्र देशे वै दुर्भिक्षं राष्ट्रमर्दनम् // mmk_20.112 //

परचक्रभयं विद्यान्नानाव्याधिमहद्भयम् / निर्घातं पतते चोर्व्यां नक्षत्रैरेभि कीर्तितैः // mmk_20.113 //

वारैरशुभैश्चापि ग्रहैः कृष्णरक्तकैः / तत्र देशे नृपो भृशं हन्यते शस्त्रिभिः सदा // mmk_20.114 //

तस्मिं काले रौद्रे च कर्माणि तत्र देशे तदा जपेत् / विविधा व्याधयस्तत्र अर्थनाशश्च दृश्यते // mmk_20.115 //

मृत्युस्तत्र भवेद् व्याधिर्दुर्भिक्षैश्चापि निन्दितैः / अनावृष्टि सदाकाले द्वादशाब्दानि निर्दिशेत् // mmk_20.116 //

पश्चिमां दिशमाश्रित्य प्रपते भूतले नभात् / निर्घातं मृत्युसङ्कीर्णं दृश्यते मृत्युतस्करैः // mmk_20.117 //

मध्याह्ने तु तदा काले युवाप्यस्तमिते ऽपि वा / उदयन्तं भास्करं रक्ते सुशब्दैः श्रावकैरेवम् // mmk_20.118 //

त्रिःसन्ध्यात् कुत्सितः शब्दः शेषकाले तु तुष्टये / अर्धरात्रे यदा शब्दः निर्घातस्य महद् भयम् // mmk_20.119 //

गुप्तां पुरवरां तत्र कारयन्तु नृपोत्तमा / नानाम्लेच्छगणा धूर्ता तस्कराधिष्ठितापि ते // mmk_20.120 //

परद्रव्योपकारार्थं कुर्वन्तीह महीतले / शेषकाले भवेच्छब्दः निर्घातस्य सुपुष्कलम् // mmk_20.121 //

मन्त्रिमुख्यो भवेत् तत्र बहुव्याधिसमाकुलम् / बहुव्याधितत्वं च नृपास्तस्य विधीयते // mmk_20.122 //

पत्नी वा हन्यते तस्य मन्त्रिमुख्यस्य हन्यतः / सर्वे सौल्किकास्तत्र नानाजातिसमाश्रिताः // mmk_20.123 //

हन्यन्ते मृत्युना ते ऽपि तथा जीवकसेवका / प्रकृष्टा वणिजा मुख्या नियुक्ता सर्वतो नृपाः // mmk_20.124 //

मध्याह्नपरिमित्याहुः ऋषिभूतो रवे तदा / निर्घातमतुले शब्दं यदा शुश्रावते जनाः // mmk_20.125 //

व्याधिभिर्व्यस्तसर्वत्र भवतीह महीतले / अन्यथा तुमुलं शब्दो यदि शुश्राव मानवा // mmk_20.126 //

अकस्मात् सर्वतो नित्यं नृपस्तत्र न जीवते / दक्षिणां दिशमाशृत्य निर्घातो पततेच्छुभः // mmk_20.127 //

विद्युच्चोर्ध्वं तथा वृष्टिरचिरात् तं विनिर्दिशेत् / पूर्वायां दिशिमाश्रित्य शुश्रुवः यदि नादिते // mmk_20.128 //

निर्घातस्य भवेत् तत्र प्राच्याध्यक्षो विनश्यति / हिमाद्रिकुक्षिसन्निविष्टा जनास्तत्र निवासिनः // mmk_20.129 //

शुश्राव शब्दं महाभैरवे ग्रहे चिह्निते / तस्मिं देशे जनाध्यक्षो विनश्यन्ते म्लेच्छतस्कराः // mmk_20.130 //

वत्से वत्साश्च ये मुख्या नेपालाधिपतिस्तदा / हन्यन्ते शत्रुभिः क्षिप्रं नानाद्वीपनिवासिनः // mmk_20.131 //

विदिक्षु भैरवंं नादे ऊर्ध्वमुत्तरतो भवेत् / कामरूपेश्वरो हन्या गौडाध्यक्षेण सर्वदा // mmk_20.132 //

लौहित्यात् परतो ये वै जराध्यक्षाथ जीविना / कलशाह्वा चर्मरङ्गाश्च समोतद्याश्च वङ्गकाः // mmk_20.133 //

नृपांश्च विविधां हन्या सशब्दे भैरवा ग्रहे / पूर्वदक्षिणतो भागे यदि शब्दो महद् भयम् // mmk_20.134 //

कलिङ्गा कोसलाश्चैव सामुद्रा म्लेच्छवासिनः / हन्यन्ते शस्त्रिभिः क्रूरैः तदाध्यक्षाश्च नृपा चराः // mmk_20.135 //

पूर्वपश्चिमतो भागे यदा शब्दो महान् भवेत् / मेघगर्जनवत् क्रूरो दिवारात्रौ महाम्बुदे // mmk_20.136 //

तं निर्घातमिति वेद्मि देवसङ्घा निबोधताम् / शुभाशुभं तदा चक्रे मानुषाणां जनोत्तमाः // mmk_20.137 //

यदा शुभे च नक्षत्रे लग्ने चापि शुभोत्तमे / तिथिश्रेष्ठे सिते चापि शब्दो शुश्राव मेदिनीम् // mmk_20.138 //

शुभो सुभिक्षमारोग्यं सम्पत् क्रीडाय साधनम् / सिद्धमन्त्रस्तु जायेत् वरदा जापिनां सदा // mmk_20.139 //

तदा काले भवेत् सिद्धिः सर्वकर्मसु योजिता / क्रूरैर्ग्रहैश्चापि विद्यात् शुभैश्चापि फलोदया // mmk_20.140 //

कर्मसिद्धिर्भवेत् तत्र सर्वकर्मसु योजिता / निर्घाता बहुधा प्रोक्ता क्ष्मातले ऽस्मिन निबोधता // mmk_20.141 //

केचित् प्राणहराः सद्यः केचित् सत्यफलोदया / सर्वार्थसाधना केचिच्छब्दा गम्भीरनादिनः // mmk_20.142 //

तं च शब्दं श्रुयात् क्षिप्रं देवसङ्घा निबोधताम् / धीरो गम्भीरयुक्तश्च स्तनितं चापि गर्जिते // mmk_20.143 //

दीर्घदुन्दुभयो यद्वत् तच्छब्दसम्मुखावहम् / स शब्दो भैरवः क्रूरो यथानिर्दिष्टकारकः // mmk_20.144 //

उल्कापातसमे काले भूमिकम्पान्न जायते / शब्दं क्रूरनिर्घोषं निर्दिशं चापि योजयेत् // mmk_20.145 //

महद् भयं तदा विद्यात् सर्वनिर्देशभामिमाम् / सत्त्वाघातं ततो विद्यात् दुर्भिक्षं व्याधिसम्भवम् // mmk_20.146 //

अमानुषं च तदा चक्रे मायोपद्रवादिकम् / भूपालां तदा मृत्युर्दिवसैस्त्रिंशविंशतिः / यथोद्दिष्टकराः सर्वे शब्दा रौद्रनिनादिते // mmk_20.147 //

भूमिकम्पं तु निर्दिक्ष्ये कथ्यमानं निबोधत / नक्षत्रेष्वेव कम्पा ये + + + + + + + + + + + + + // mmk_20.148 //

तिथिभिः सर्वत्र योज्यं स्यान्नक्षत्रं चापि युक्तवाम् / निर्घाते यथा सर्वं कर्मेष्वेव योजयेत् // mmk_20.149 //

अश्विन्यां चलिता भूमिर्दुर्भिक्षं चापि निर्दिशेत् / भरण्यां कृत्तिकां चैव उभौ कम्पौ सुखौदयौ / रोहिण्यां मृगशिरः कम्पो जायते अर्थसम्पदः // mmk_20.150 //

आर्द्रः पुनर्वसुश्चैव नक्षत्रा परिचिह्नितौ / एषु कम्पेद् यथा पृथ्वी तत्र देशे महद्भयम् // mmk_20.151 //

मध्यदेशा विनश्यन्ते तद्देशाश्च नराधिपाः / पुष्ये यदि कम्प्येत मूर्वी भूतलवासिनीम् / तत्र देशे शिवं शान्तिं सुभिक्षमारोग्यं विनिर्दिशेत् // mmk_20.152 //

आश्लेषायां चलते क्षिप्रं कृत्स्ना चैव वसुन्धरा / तत्र देशे समाकीर्णं म्लेच्छतस्कररौद्रिभिः // mmk_20.153 //

मघासु चलिता भूमिः सर्वेष्वेव न सर्वतः / अङ्गदेशे विनश्यन्ते मागघो नृपतिस्तथा / मागधा जनपदाः सर्वे पीड्यन्ते व्याधितस्करैः // mmk_20.154 //

उभौ फल्गुननक्षत्रे क्ष्माकम्पो यदि जायते / हिमाद्रिकुक्षिसन्निविष्टा गङ्गामुत्तरतस्तदा // mmk_20.155 //

हन्यन्ते व्याधिभिः क्षिप्रं वृजिमैथिलवासिना / वैशाल्यामधिपाः सर्वे हन्यन्ते अर्तिभिस्तदा // mmk_20.156 //

विविधा म्लेच्छमुख्यास्तु हिमाद्रेः सानुसम्भवाः / निवस्ताः कुक्षिमध्ये वै नितम्बेष्वेव द्रोणयः / म्लेच्छाध्यक्षवरा मुख्या हन्यन्ते ऽस्त्रिभिः सदा // mmk_20.157 //

हस्तचित्रौ यदा भूमिश्चलते सन्ध्ययोर्यदा / म्लेच्छतस्करनराध्यक्षा हन्यन्ते शस्त्रिभिः सदा // mmk_20.158 //

स्वात्या विशाखयुक्त्या वै नक्षत्रेष्वेव योजिता / चलते मेदिनी कृत्स्ना दृश्यन्ते वणिजा परे // mmk_20.159 //

वणिजाध्यक्षवराः श्रेष्ठा मुख्याश्चैव शुक्लिनः / व्याधिभिः शस्त्रसम्पातैर्विनश्यन्ते जलचारिणः / अनुराधे ज्येष्ठविख्याते नक्षत्रेष्वेव सर्वदा // mmk_20.160 //

भ्रमते वसुमती कृत्स्ना नमते चापि दारुणम् / यदा उन्नतनिम्नस्था पर्वता निम्नगा वरा // mmk_20.161 //

क्ष्मातलं कम्पते क्रूरं उभे सङ्घ्ये तदा परे / भवेत् तत्र भयं क्षिप्रं दुर्भिक्षं चापि निन्दितम् // mmk_20.162 //

मरणं दिवसैः षड्भिर्महानृपस्य भवेत् तदा / नश्यन्ते पुरवरा क्षिप्रं मध्यदेशेषु ते जनाः // mmk_20.163 //

ईषच्च चलिता भूमिरनुराधायां शुभोदया / सस्यनिष्पत्ति सर्वत्र मध्या यदि जायते // mmk_20.164 //

मूलाषाढामिति ज्ञेयं नक्षत्रेष्वेव कम्पते / पूर्व उत्तराषाढे तृधा दुःखसमोदये // mmk_20.165 //

व्याधिदुर्भिक्ष सर्वत्र तस्करादिभि पीड्यते / मेदिनी सर्वतो ज्ञेया यदि कम्पो भवेद् दिवा // mmk_20.166 //

श्रवणासु चलिता भूमिर्धनिष्ठेष्वेव सर्वतः / सुभिक्षमायुरारोग्यं दुर्भिक्षैश्चापि वर्जिता // mmk_20.167 //

मेदिनी सस्यसम्पन्ना यदि कम्पो भवेन्निशम् / शतभिषे भद्रपदे चापि यदि कम्पेत मेदिनी // mmk_20.168 //

दुर्भिक्षं राष्ट्रभङ्गं वै दृश्यते तत्र आस्पदे / हन्यते तस्करे मर्त्या दुर्भिक्षं चापि कुत्सितम् // mmk_20.169 //

भवन्ति भूतले मर्त्या अर्धरात्रे निशि कम्पते / उत्तरासु च सर्वासु रेवत्यासु च कीर्त्तिता // mmk_20.170 //

उभौ नक्षत्रौ सर्वत्र रेवती भद्रपदस्तथा / एतेष्वेव हि सर्वत्र यदा कम्प अजायत // mmk_20.171 //

नक्षत्रेष्वेव पूर्वोक्तकम्पो दृष्टः सुखावहः / एते कम्पा समाख्याता निर्घाता वरचिह्निता // mmk_20.172 //

उल्कापातसमे काले त्रिदोषा जन्तुपीडना / निर्याते च यदा पूर्विं निर्दिष्टं विस्तरान्वितम् // mmk_20.173 //

गुहास्तत्रैव कर्तव्या सर्वं चैव दिशाह्वये / सरवः कम्पनिर्दिष्टः सालोकश्चापि सुखान्वितम् // mmk_20.174 //

सिद्धिकाले तदा सर्वे दृश्यन्ते मन्त्रजापिनाम् / योगिनां च तथा सिद्धि अभिक्षां तु सम्भवे // mmk_20.175 //

बोधिसत्त्वानां तथा जाते बुद्धबोधिं च प्राप्तये / प्रभावा ऋषिमुख्यानां ऋद्ध्या वर्जितचेतसाम् // mmk_20.176 //

सुरश्रेष्ठस्तदा काले आगमं चापि कीर्तयेत् / सालोका सरवा मूरी घोषनिःस्वनगर्जनम् / कम्पमुत्पद्यते क्षिप्रं एतेष्वेव च कारणैः // mmk_20.177 //

निःशब्दा च निरालोका यदा कम्पेत मेदिनी / नारकाणां तु सत्त्वानां चलितानां तु निर्दिशेत् / दुःखं बहुविधैः खिन्ना मया कायाति भीषणा // mmk_20.178 //

तेषां च कर्मजं दुःखं पश्यमावृत्ति दृश्यते / कथितां कर्मनिर्घोषां तं जनानृषिसत्तमा // mmk_20.179 //

निबोध्यमखिलं सर्वं धारयध्व सुखेच्छया / केतुना दृश्यते सर्वं गगनस्थं तु कीर्तयेत् // mmk_20.180 //

रात्रौ दिवा च कथ्येते दृश्यन्ते चोत्तरा नभे / मध्याह्नि सर्वत्र दृश्यते दीर्घतो ध्रुवा // mmk_20.181 //

धूम्रवर्णा महारश्मा धूमायन्तं महद् भयम् / यदेव देशमाशृत्य धूमयेत नभस्तलम् // mmk_20.182 //

तदेव देशे नृपो ह्यग्रो हन्यते व्याधिभिर्ध्रुवम् / यदेव ग्रहमाशृत्य वारं नक्षत्रमुज्ज्वला // mmk_20.183 //

दृश्यते धूम्ररेखायाः गगने चापि उज्ज्वलम् / तदेव राशिनक्षत्रं ग्रहं चैव सुलक्षयेत् // mmk_20.184 //

तदेव हन्यते जन्तुः शस्त्रिभिर्व्याधिभिस्तदा / यस्मात् तु दृश्यते रेखा धूम्रवर्णा महद्भया // mmk_20.185 //

तं देशं नाशयेत् क्षिप्रं ग्रहः क्रूरो न संशयः / स्निग्धा च नीलसङ्काशा धूम्ररेखामजायत // mmk_20.186 //

तच्छिवं शान्तिकं विद्यादायुरारोग्यवर्धनम् / रूक्षवर्णा विवर्णा वा धूम्रवर्णा तु निन्दिता // mmk_20.187 //

प्रशस्ता शुक्लसङ्काशा चतुरश्मिसमुद्भवा / सौम्या कीर्तिता नित्यं शुभवर्णफलप्रदा // mmk_20.188 //

कीर्तिता पुष्पलक्ष्मीकं तं विद्याद्यत्र मा तिथाः / हिमपुञ्जनिभा शुभ्रा स्निग्धस्फटिकसन्निभा // mmk_20.189 //

सोमसौम्य विज्ञेया रूक्षवर्णसमप्रभा / कल्याणं चार्थनिष्पत्तिं दुःखनिर्वाणते दृशम् // mmk_20.190 //

+ + + + + + + + + + + यस्मिन् देशे समोदिता / नक्षत्रे वापि युक्ते ऽग्रे तले तारकमण्डले // mmk_20.191 //

निर्गते नभसि विख्याते दृश्यते यं महीतले / सर्वा समन्तादायुरारोग्यं जाता ये तारकाश्रयाः // mmk_20.192 //

प्रभविष्णु भवेत् तत्र सुखी धर्मचरः प्रभुः / श्रेष्ठो जायते मर्त्यः तस्मैः नक्षत्रमाश्रयेत् // mmk_20.193 //

ग्रहे वा शुचिते प्रोक्ता सर्वदुःखनिवारणी / रेखा च दृश्यते यत्र तं विद्यात् सुखसमर्पितम् // mmk_20.194 //

प्रहृष्टरूपसम्पन्नस्निग्धाकारभूषितम् / रेखा नभस्तले याता धूमायन्ती महद्भया // mmk_20.195 //

ततो ऽन्यश्रेयसि युक्ता प्रशस्ता वापि नभस्तले / शिवं सुभिक्षमारोग्यं तं देशं विदुर्बुधाः // mmk_20.196 //

धार्मिकं तत्र भूयिष्ठं धूमकेतोरजायते / सिता स्फटिकसङ्काशा प्रभाः सञ्चेयु सर्वतः // mmk_20.197 //

एकशः श्रीमतो ख्याताः तारके ऽस्मिं नभस्तले / ततः स्फटिकसङ्काशा रश्म्या चापि मूर्तिजः // mmk_20.198 //

प्रभवः श्रीमतः ख्यातः तस्मिन् नक्षत्रमाश्रयेत् / केतवो बहुधा हुक्ता सहस्रौ द्वौ त्रयो ऽथ वा // mmk_20.199 //

त्रिंशमेकं च बहुधा नानाकर्मफलोदया / केचिच्छ्रेष्ठा तथा मध्या केचिद्धर्मपरान्मुखाः // mmk_20.200 //

उदयन्तं तदा केचिन्महद्भयसुदारुणा / स्निग्धाकारसमा ज्ञेया स्फटिकाकारसमप्रभा // mmk_20.201 //

स्निग्धा शोभना ज्ञेया स्फटिकाकारसमप्रभा / स्निग्धा शोभना ज्ञेया चारुवर्णाल्पभोगता // mmk_20.202 //

केचित् तिर्यगः क्रूरा उत्तरा दक्षिणा परा / श्रेयसा चैव भूतानां उदयन्ते शशिसमप्रभा // mmk_20.203 //

महाप्राणा विकृतास्तु अतिदीर्घा नृपनाशना / मध्ये उदिता ह्येते प्राच्यावस्थितरश्मिजाः // mmk_20.204 //

पूर्वपश्चिमतो याता पूर्वदेशाधिपतिं हनेत् / पूर्वपश्चिमतो याता पश्चाद् देशा नृपतिं हनेत् // mmk_20.205 //

समन्ताद् रश्मिजातायाः समन्ताद् दुर्भिक्षमादिशेत् / विदिक्षा ह्युदिता ह्येते म्लेच्छप्रत्यन्तगणधिका // mmk_20.206 //

निहनेत् सर्वतो याता तस्मिं स्थाने समादिशेत् / धूम्रवर्णा विवर्णास्तु रूक्षवर्णा महाभयाः // mmk_20.207 //

प्रभवः सर्वतो याता सर्वप्राणिषु आदिशेत् / दिवा सर्वतो नित्यं मध्याह्ने यदि दृश्यते यदा / महद् दुःखं महोत्पातं नृपतीनां तदा विशेत् // mmk_20.208 //

यत्र तिर्यग्गता रेखा यत्र स्थिते समोदिता / तत्रस्था नृपतिं हन्ति यस्मिं देशे समागता // mmk_20.209 //

दिवा विदिक्षु निर्दिष्टा महाव्याधिसमागमम् / तस्करोपद्रवां मृत्युं तस्मिं स्थाने समादिशेत् // mmk_20.210 //

नीलवर्णं यदाकाशे दिवा पश्येत केतवम् / विविधायासदुःखैस्तु विविधोपद्रवभूमिपा // mmk_20.211 //

समन्तात् कथिता ह्येते महादुःखभयानकाः / यातिरौद्रा विदाह्युक्ता रात्रौ केचित् शुभोदया // mmk_20.212 //

रक्तवर्णं यदा पश्येत् केतुश्चन्द्रसमाश्रितम् / रुधिराक्तां महीं क्षिप्रं शस्त्रसम्पातितं तदा // mmk_20.213 //

पृथिव्यां क्षिप्रमसृक्र + + रात्र्यवसुन्धराम् / बहुसत्त्वोपघाताय बहुदुःखनिराश्रयम् // mmk_20.214 //

जायन्ते जनपदास्तत्र यस्मिं स्थाने समादिशेत् / पीता च पीतनिर्भासा दृश्यते व्योम्नि मूर्तिना // mmk_20.215 //

हरिद्राकारसङ्काशा हरितालसमप्रभा / हेमवर्णा यदाकाशे केतवो उदयन्ति वै / तत्र विद्यान्महद् दुःखं सर्वसत्त्वेषु लक्षणम् // mmk_20.216 //

महामारिगताध्यक्षो जनास्वेव निबोधिता / द्वादशाब्दं तथा हन्ति अनावृष्ट्योपद्रवादिषु // mmk_20.217 //

अतिकृष्णा रौद्रमित्याहुरतिधूम्रास्तु वर्जिता / अतसीपुष्पसङ्काशा पावकोच्छिष्टवर्जिता // mmk_20.218 //

महामेघसमाकारा नीलकज्जलवर्णिता / वराहाकार तथा केचित् परपुष्टसमप्रभा / दृश्यन्ते गगना घोरा तस्माद् देशादपक्रमेत् // mmk_20.219 //

महाक्रूरा तथा रौद्रा दृश्यन्ते क्रूरकर्मिणः / महादुःखं महाघोरं मार्योपसृष्टिरेव वा / महादुर्भिक्षमित्याहुस्तस्मिं देशे भयानकम् // mmk_20.220 //

ओड्रपुष्पसमाकारं रक्तभास्करविद्विषम् / असृग्वर्णं यदा पश्येदुदितं केतुनभस्तलम् // mmk_20.221 //

सर्वत्र व्याधितद्वेगं बहुसत्त्वोपरोधिनम् / नृपतीनां तदा मृत्युस्तत्क्षणादेवमादिशेत् // mmk_20.222 //

अकस्मात् पश्यते यो हि नरो वा यदि वा स्त्रियः / तस्य मृत्यु समादिष्टं सप्ताहाभ्यन्तरेण तु // mmk_20.223 //

द्विरात्रैस्त्रिभिर्वापि दिवसैः शस्त्रिभिर्हन्यते / तदा दिवा वा यदि वा पश्येदकस्मान्निशिरेव वा // mmk_20.224 //

तस्य मृत्यु समादिष्टा तत्क्षणादेव भूतले / विषेण हन्यते जन्तुः शस्त्रिभिर्वा न संशयः // mmk_20.225 //

शुक्ला स्निग्धवर्णाश्च निशिरेव सुखोदया / अन्यथा दर्शनं नेष्टं विविधाकाररूपिणाम् // mmk_20.226 //

स्वकायपरकाये वा यदि केतुसमाश्रिता / रात्रौ चापि दिवा चापि सद्यः प्राणहराः स्मृता // mmk_20.227 //

शुक्लवर्णां यदा पश्ये शशिगोक्षीरसमप्रभाम् / हिमकुन्दसमाकारां नानारत्नसमप्रभाम् / तस्य राज्यं समाख्यातं सिद्धिर्वा मन्त्रजापिने // mmk_20.228 //

एते केतवो इष्टा शरीरे मन्दिरे ऽपि वा / स्वसैन्यपरसैन्ये वा यत्रस्थं तत्र फलप्रदम् / तमाहुः कीर्तितां श्रेष्ठां नानाचित्रसमप्रभाम् // mmk_20.229 //

दृश्यन्ते सर्वतो मर्त्यैः बह्वानर्थावहाः स्मृताः / सर्वतः कथिता मर्त्यैर्विग्रहे मन्दिरे ऽपि वा // mmk_20.230 //

केतवः सिद्धकायानां सर्वेष्टाः सफलाः स्मृताः / अन्यथा कुत्सिताः सर्वे बहुदुःखभयप्रदाः // mmk_20.231 //

सर्वे वै कथिता ह्येते केतवो ग्रहचिह्निताः / पूर्ववत् कथितं सर्वं तिथिनक्षत्रराशिजाः // mmk_20.232 //

विविधैर्वारयोगैस्तु ग्रहैश्चापि महर्द्धिकाः / पूर्ववत् सर्वमित्येषां कथिताः सर्वतः लोके // mmk_20.233 //

तदा सर्वे ते संज्ञिनो केचिच्चारुसमप्रभा / चित्रा क्वचित्ततः शुभ्रः स्निग्धो वर्णतः शुभः // mmk_20.234 //

सुनेत्रो नेत्रनामः शुशिकुन्दसमप्रभः / सुभ्रू सुनयनश्चैव रुग्मवर्णः सहेमजः // mmk_20.235 //

सर्वे सिता विचित्राश्च नानानामसमोदिताः / षड्वर्णानामपि तेषां केतूनां निबोधिता // mmk_20.236 //

नानावर्णरूपाणां तत्संज्ञाश्च प्रयोजयेत् / नानाविकृतिनो ये ऽपि घोराः सुदारुणाः // mmk_20.237 //

ये मया कथिता पूर्वं तत्संज्ञाश्च सर्वतः / एवमाद्याधिका प्रोक्ता केतवो बहुरूपिणः // mmk_20.238 //

मानुषाणां तदा चक्रे शुभाशुभफलोदयाः / विग्रहा ग्रहमुख्यानां दृश्यते च समन्ततः // mmk_20.239 //

देवासुरे च युद्धे वै दर्शयन्ति तदात्मनाम् / महाप्रभावा महेशाख्या दिव्या दिव्ययोनयः // mmk_20.240 //

सिताः शुभोदयाः सर्वे देवपर्षत्समाश्रिताः / विकृताविकृतरूपास्तु कुत्सिता विकृतवर्णिनः / सर्वे वै असुरपक्षे तु क्रूरकर्मान्तचारिणा // mmk_20.241 //

यदा देवासुरे युद्धे वर्तमाने महद्भये / असुराः पराजिता देवैः केतवः सूचयन्ति ते / दर्शने भू(त)ले मर्त्यं प्रदद्युः सर्वतो नभः // mmk_20.242 //

सिताः शुभफला नित्यमिष्टाश्चैव सुरप्रिया / दर्शयन्ति तदात्मानं देवपक्षसमाश्रिताः / मर्त्यानां तदा क्षिप्रं सुभिक्षमारोग्यविनिर्दिशेत् // mmk_20.243 //

असुरैर्निर्जिता देवा यदा काले भवन्ति वै / तदा विकृवर्णास्तु क्रूरकर्मनियोजिता / असुराणां तदा पक्षे केतव उदयन्ति वै // mmk_20.244 //

तदा सर्वतः क्रूरा वाता वायन्ति जन्तुनाम् / महावृष्टिमनावृष्टिनागाश्चैव क्रूरिणः // mmk_20.245 //

मुमोच विषजां तोयं बहुव्याधिसमाकुलम् / मानुषाणां तदा चक्रे विषविस्फोटमूर्च्छनम् // mmk_20.246 //

विविधा राक्षसा चैव दैत्ययक्षसमाश्रिता / कुर्वन्ति मानुषां हिंसामतिदारुणविघ्नकाम् // mmk_20.247 //

प्राणोपरोधिनं दुःखं कुर्वन्तीह महीतले / अश्मवृष्टिं तदाकाशे प्रपतेद् भूतले तदा // mmk_20.248 //

महावाताः प्रवायन्ति तस्मिं काले तु भीषणाः / प्रचण्डा वायवो वान्ति बहुसत्त्वापकारिणः // mmk_20.249 //

नानातिर्यगता प्राणा सस्यनाशं प्रचक्रिरे / बहुभूतगणाः क्रूरा कुर्वन्तीह च भूतले / मानुषाणां तदा विघ्नं चक्रिरे प्राणोपरोधिनाम् // mmk_20.250 //

एवंप्रकारा ह्यनेकाश्च बहुविघ्नसमाश्रया / नानातिर्यग्गताश्चैव चण्डाः श्वापदमौरगाः // mmk_20.251 //

विविधा नागयोनिस्था सत्त्वानामपकारका / प्राणोपरोधिनं कुर्वन्ति विविधा म्लेच्छतस्करा // mmk_20.252 //

कपिला भासतो वर्णा वाता क्रूराश्च अग्निजाः / वायन्ति विविधा लोके यदा देवपराजयेत् // mmk_20.253 //

अधर्मिष्ठा तदा मर्त्या जाम्बूद्वीपगता सदा / तदा ते देवपक्षास्तु हीयन्ते दैत्ययोनिभिः // mmk_20.254 //

यदा धर्मवतः सत्त्वा भूतले ऽस्मिं समागता / बुद्धधर्मरताः श्रेष्ठा सङ्घे चैव सदा वरा // mmk_20.255 //

मातृपितृभक्ताश्च सत्यसत्त्वा जपे रता / तदा ते सर्वतो देवा निर्जिजे दैत्ययोनिजम् // mmk_20.256 //

तदा सस्यफलसम्पन्ना बहुपूर्णा वसुन्धरा// दीर्घकालायुषो मर्त्या बहुसङ्ख्यपरायणा // mmk_20.257 // धार्मिका नृपतयः सर्वे सुखदाः सौख्यपरायणाः / तदा तासु सुखा दैत्या ह्लादिनो व्याधिनाशकाः / भवेयुः सर्वे ते लोके सुखकारणशीतलाः // mmk_20.258 //

नातिशीता न चोष्णा वै ऋतवः सुखदा सदा / नानापक्षिगणाश्चैव कूजयेन्मधुरं सदा // mmk_20.259 //

बहुपुष्पफलाढ्या तु तरवः सर्वतो शुभा / सर्वे व्याधिविनिर्मुक्ता जन्तवो भूनिवासिनः // mmk_20.260 //

न चोद्वेगं तदा चक्रे नृपतिर्धार्मिको भवेत् / बहुधान्यसुखाश्चैव नानारत्नथ मन्दिरम् // mmk_20.261 //

पश्यते सर्वयोन्यांस्तु जम्बूद्वीपगता नराः / फलाढ्या तरवो नित्यं बहुक्षीराश्च धेनवः // mmk_20.262 //