अवदानकल्पलता

तं तारमुखरं वृक्षं मारं च सबलायुधम् / चक्रवाटे समुत्क्षिप्य चिक्षिपुर्व्योमदेवताः // kavk_25.64 //

भगवानथ संप्राप्तप्रसन्नज्ञाननिर्मलः / सर्ववित्सर्वगः सरव्जातिस्मृतिपरो ऽभवत् // kavk_25.65 //

स तत्रानुत्तरज्ञानसम्यक्संबोधिमापितः / ददर्श सर्वभुताणि गतिं कर्मोर्मिनिर्मिताम् // kavk_25.66 //

अथ शाक्यपुरे मारः प्रवादमसृजद्दिवः / बोधिसत्त्वः प्रयातो ऽस्तं तपःक्लेशवशादिति // kavk_25.67 //

तत्र शुद्धोदनो राजा पुत्रस्नेहविषातुरः / निपपात तमाकर्ण्य वज्राहत इव क्षितौ // kavk_25.68 //

अन्तःपुरे सहनृपे प्राणत्यागकृतक्षणे / सुवृत्तपक्षपातिन्यस्तमूचुर्व्योमदेवताः // kavk_25.69 //

पुत्रस्तवामृतं पीत्वा सम्यक्संबुद्धताम् गतः / तेनावलोकितस्यापि नास्ते भृत्युभयं कुतः // kavk_25.70 //

इति सान्तःपुरामात्यः श्रुत्वा नरपतिर्वचः / अभूत्प्रत्यागतप्राणः सुधासिक्त इव क्षणात् // kavk_25.71 //

तस्मिन् महोत्सवानन्दे बोधिसत्त्ववधूः सुतम् / कान्तं यशोधआसूत राहुग्रस्ते निशाकरे // kavk_25.72 //

राहुलाख्यः स बालो ऽपि नृपतेर्जन्मशङ्किनः / जनन्या सशिलः शुद्ध्यै निक्षिप्तो ऽम्भसि पुप्लुवे // kavk_25.73 //

भगवानपि सप्ताहं स्थितो निश्चलविग्रहः / वज्रपर्यङ्कबन्धेन देवानाम् विस्मयं व्यधात् // kavk_25.74 //

स ब्रह्मकायिकाख्याभ्याम् देवताभ्यां विरोधितः / अवदत्परमानन्दसुधासंदोहसुन्दरः // kavk_25.75 //

अहो तव मया ज्ञाता पूर्वमेषा सुखस्थितिः / यया सुरासुरैश्वर्यसुखं दुःखगणायते // kavk_25.76 //

लावण्याम्भःप्लाविताङ्गास्तरुण्यः पीयूषार्द्रः स्वर्गसंभोगवर्गः / अस्याशेषत्यागहेलासुखस्य स्पर्धाबन्धे पांशुनिःसार एव // kavk_25.77 //

संतप्तो ऽहं विषयविषमक्लेशसंसारपान्थः क्लान्तः शान्त्याश्रितिमुपगतश्चन्दनच्छाययेव / संजातेयं सकलकरणव्यापिनी निर्वृतिमे विश्रान्तानाम् शमहिमवने किं सुखस्योपमानम् // kavk_25.78 //

अस्मिन्नवसरे पुण्यपरिपाकेण तद्वनम् / वणिजौ पृथुसार्थेन प्राप्तौ त्रपुसभल्लिकौ // kavk_25.79 //

देवताप्रेतितौ भक्त्या भगवन्तमुपेत्य तौ / प्रणतौ पिण्डपातो ऽयं गृह्यतामित्यभाषताम् // kavk_25.80 //

दयाविधेयः सर्वज्ञस्तदाकर्ण्य व्यचिन्तयत् / पूर्वैः पात्रे गृहीतो ऽयं न पाणी पात्रवर्जिते // kavk_25.81 //

इति चिन्तयतस्तस्य महाराजाभिधाः सुराः / दत्वा स्फटिकपात्राणि चत्वारि त्रिदिवं ययुः // kavk_25.82 //

कृत्वाथ भगवान् पात्रे पिण्डपातप्रतिग्रहम् / अनुग्रहं तयोश्चक्रे शरण्यत्रयशासनात् // kavk_25.83 //

विततसुकृतसाक्षी पुण्यनिक्षेपदक्षः क्षयितविपदशेषः प्रार्थनाकल्पवृक्षः / भवति कुशलमूलैः कस्यचिद्भाग्यभाजः शुभपरिणतिदीक्षादक्षिणः साधुसङ्गः // kavk_25.84 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायाम् बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां मारचिद्रावणावदानम् नाम पञ्चविंशः पल्लवः //

26. शाक्योत्पत्तिः /

वंशः स को ऽपि विपुलः कुशलानुबन्धी यश्चारुवृत्तमुचितं गुणसंग्रहस्य / रत्नं विशुद्धरुचिसूचितसत्प्रकाशं मुक्तामयं जगदलंकरणं प्रसूते // kavk_26.1 //

न्यग्रोधारामनिरतं पुरा कपुलवास्तुनि / शाक्याः स्ववंशं पप्रच्छुर्भगवन्तं तथागतम् // kavk_26.2 //

तैः पृष्टः स्वकुलोत्पत्तिं स मौद्गल्यायनं पुरः / वक्तुं न्ययुङ्क्त कृत्वास्य विमलज्ञानदर्शनम् // kavk_26.3 //

स विलोक्य यथातत्त्वमतीतं ज्ञानचक्षुषा / तानवोचत संस्मृत्य श्रूयतां शाक्यसंभवः // kavk_26.4 //

अशेषे ऽस्मिन् जलमये जगत्येकार्णवे पुरा / स्थिते पवनसंस्पर्शात्पयः पय इवाभवत् // kavk_26.5 //

जले तस्मिन् घनतया याते कठिनताम् शनैः / अभूद्वर्णरसस्पर्शशब्दगन्धमयी मही // kavk_26.6 //

तस्यामाभास्वरा देवाश्च्युताः कर्मपरिक्षयात् / तत्तुल्यवर्णसंभूताः सत्त्वाः सत्त्वबलाधिकाः // kavk_26.7 //

अङ्गुल्या रसमास्वाद्य तत्तृष्णातीव्रमोहिताः / आहारदोषात्संप्रापोउर्गुरुरूक्षविवर्णताम् // kavk_26.8 //

अन्नप्रसविनी तेषां क्रमेणाभूद्वसुंधरा / तमोभिश्च विलुप्तानाम् क्षेत्राग // kavk_26.9 //

ततस्तेषां क्षतत्राणात् क्षत्रियः क्षितिपालने / महासंमतनामाभूज्जनस्य महतो मतः // kavk_26.10 //

तस्यान्वये महत्यासीनृपः श्रीमानुपोषधः / अम्लानकीर्तिकुसुमः पारिजात इवोदधौ // kavk_26.11 //

चक्रवर्ती सुतस्तस्य मान्धाताभूदयोनिजः / जगत्येकातपत्रस्य यस्य वंशो महानभूत् // kavk_26.12 //

वंशे सहस्रवंशस्य कृकिस्तस्याभवन्नृपः / चित्तप्रसादमकरोद् भगवान् यस्य काश्यपः // kavk_26.13 //

इक्ष्वाकुरन्वये तस्य तस्य चाभूद् विरूढकः / प्रीत्या कनीयसः सूनोर्ज्येष्ठास्तेन विवासिताः // kavk_26.14 //

एकीभूय ततः सर्वे स्वदेशविगतस्पृहाः / कुमाराः कपिलाख्यास्य महर्षेराश्रमं ययुः // kavk_26.15 //

ध्यानकालाण्तरायाणां बाल्यादुच्चैः प्रलापिनाम् / सो ऽन्यत्र निर्ममे तेषां पुरं कपुलवास्त्विति // kavk_26.16 //

कालेन पुत्रवात्सल्यादनुतापेन भूपतिः / आनीयन्तां कुमारास्ते सचिवानित्यभाषत // kavk_26.17 //

तमूर्चुर्मन्त्रिणः सर्वे राजन् प्राप्तपुरोत्तमाः / प्रत्यानेतुमशक्यास्ते जातापत्यपृथुश्रियः // kavk_26.18 //

इति तेषां पितुस्तत्र शक्याशक्यविचिन्तने / बभूवुः शाक्यसंज्ञास्ते नॄपुरस्तेषु वंशकृत् // kavk_26.19 //

तद्वंशेषु पञ्चपञ्चसहस्रेषु महीभुजाम् / अतीतेषु क्षितिपतिः श्रीमान् दशरथो ऽबह्वत् // kavk_26.20 //

तस्यान्वये सिंहहनुर्बभूव पृथिवीपतिः / न रणे सिंहमिव यं सेहिरे राजकुञ्जराः // kavk_26.21 //

ज्येष्ठः शुद्धोदनस्तस्य सुतः शुक्लोदनः परः / द्रोणोदनस्तदनुजः कनीयानमृतोदनः // kavk_26.22 //

कन्याश्चतस्रः शुद्धाख्या शुक्ला द्रोणामृता तथा / शुद्धोदनस्य भगवान् सूनुर्नन्दस्तथापरः // kavk_26.23 //

शुक्लोदनस्य तनयौ द्वौ तिष्याख्यो ऽथ भद्रिकः / द्रोणोदनस्य द्वौ पुत्रावनिरुद्धो महांस्तथा // kavk_26.24 //

आनन्ददेवदत्ताख्यावमृतोदनसंबह्वौ / शुद्धासुतः सुप्रशुद्धः शुक्लासूनुश्व मालिकः // kavk_26.25 //

द्रोणापुत्रश्च भद्राणिर्वैशाल्यख्यो ऽमृतासुतः / राहुलो भगवत्सूनुर्यस्मिन् वंशः प्रतिष्ठितः // kavk_26.26 //

इत्युज्ज्वलज्ञानमयेन तेन वंशं यथावत्कथितं निशम्य / शाक्या बभूवर्भगवत्प्रभावैः संभावितोत्कर्षविशेषशुद्धाः // kavk_26.27 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां शाक्योत्पत्तीर्नाम षड्विंशः पल्लवः //

27. श्रोणाकोटीविंशावदानम् / स को ऽपि सत्त्वस्य विवेकबन्धोः पुण्योपसन्नस्य महान् प्रभावः / नापैति यः कायशतेषु पुंसः कस्तूरिकामोद इवांशुकस्य // kavk_27.1 //

जिने सर्वजगज्जन्तुसंतापकरुणाह्रदे / पुरे राजगृहे वेणुवनान्तरविहारिणि // kavk_27.2 //

श्रीमानभूद्भूमिपतिश्चम्पायां पोतलाभिधः / जहार धनदर्पान्ध्यं धनेन धनदस्य यः // kavk_27.3 //

अजायत सुतस्तस्य मनोरथशतान्वितः / धनानामीप्सितावाप्त्य सुखसख्यो विभूतयः // kavk_27.4 //

श्रवणर्क्षेण जातस्य स सूनोस्तस्य जन्मनि / प्रीत्या ददौ दरिद्रस्य कोटीनां विंशतिं तदा // kavk_27.5 //

स श्रोणकोटिविंशाख्यः शिशुः ख्यातस्तदाभवत् / विभवः सुकृतेनैव येन वंशो विभूषितः // kavk_27.6 //

प्राप्तविद्यः स सर्वार्थैः सह वृद्धिमुपागतः / चकार सुखविश्रान्तिं व्यवहारधरः पितुः // kavk_27.7 //

स कदाचित्प्रभापुञ्जमिअव् सूर्यस्य मण्डलात् / अवतीर्णं पुरप्रातं मौद्गल्यायनमब्रवीत् // kavk_27.8 //

को भवानर्कसंकाशः प्रकाशितदिगन्तरः / त्रिदशेशः शशाङ्को वा देवो वा द्रविणेश्वरः // kavk_27.9 //

स तं बभाषे न सुरः शिष्यो भगवतस्त्वहम् / बुद्धस्य विबुधाधीशवन्द्यमानगुणश्रियः // kavk_27.10 //

स्वच्छं तस्य प्रयच्छन्तं पिण्डपातं महामुनेः / सत्त्वशुद्धोदयावाप्तं भोग्यं भगवतः प्रियम् // kavk_27.11 //

इति श्रोणस्य भगवन्नाम्ना श्रवणगामिना / रविभक्रस्य जात्यापि रोमाञ्चः समजायतः // kavk_27.12 //

प्राग्जन्मवासनायुक्तः स्वभावो यस्य यः स्थितः / स तस्योदीरणेनापि स्फुट एव विभाव्यते // kavk_27.13 //

स तस्मै विंशतिस्थालीभागं नाकजनोचितम् / प्रहिणोद्भक्तिसंसक्तश्रद्धायुक्तेन चेतसा // kavk_27.14 //

ततस्तं प्रेषितं तेन भगवान् भक्तिसंसदा / अनुग्रहाग्रहव्यग्रः समग्रं स्वयमग्रहीत् // kavk_27.15 //

अस्मिन्नवसरे भक्त्या स्थालीभागं नृपोचितम् / समादाय स्वयं राजा बिम्बिसारः समाययौ // kavk_27.16 //

श्रोणप्रहीतभोगानामामोदं तत्र पार्थिवः / आघ्राय शक्रप्रहितं सर्वं दिव्यममन्यत // kavk_27.17 //

पात्रशेषं भगवता दत्तमास्वाद्य भूपतिः / श्रोणेन प्रेषितं श्रुत्वा तदनु विस्मयं ययौ // kavk_27.18 //

भगवन्तं प्रणम्याथ राजधानीं नरेश्वरः / प्रविश्याचिन्तयत्स्फीतां दिव्यां श्रोणस्य संपदम् // kavk_27.19 //

गच्छामि तं स्वयं गत्वा द्रष्टव्यो ऽसौ अम्हायशाः / इति निश्चित्य सचिवैः स यात्रारम्भमादिशत् // kavk_27.20 //

पोतलः क्षितिपं ज्ञात्वा स्वयमागमनोद्यतम् / नीतिज्ञं पुत्रमेकाण्ते श्रोणकोटिमभाषत // kavk_27.21 //

पुत्र त्वाम् द्रष्टुमायाति वर्णाश्रमगुरुर्नृपः / इत्येष भृशमुत्कर्षः सदोषः प्रतिभाति मे // kavk_27.22 //

क्षितीशा लक्षतां यातंपक्षपातोद्यता इव / अविलम्बितमाघ्नन्ति शरा इव गुणच्युताः // kavk_27.23 //

भृत्यानामपि विद्वेष्यो भवत्यतिशयोन्नतिः / अभिमानैकसाराणां किं पुनः पृथिवीभूजाम् // kavk_27.24 //

रूपे वयसि सौभाग्ये प्रभावे विभवे श्रुते / स्वसुतस्यापि संघर्षान्नोत्कर्षं सहते जनः // kavk_27.25 //

जने द्वेषमये पुत्र गुणमाच्छाद्य जीव्यते / आच्छादितगुणः पद्मः प्रियस्तीक्ष्णरुचेरपि // kavk_27.26 //

उद्धतः कस्य न द्वेष्यः प्रणतः कस्य न प्रियः / द्रुमं पातयति स्तब्धं नम्त्रं रक्षति मारुतः // kavk_27.27 //

स चाभिगम्यो भूपालस्त्वां यदि स्वयमेष्यति / तदेषं दर्पमोहस्ते श्रेयसे न बह्विष्यति // kavk_27.28 //

तस्मादितः स्वयं गत्वा प्रणम्यं प्रणम प्रभुम् / नक्षत्रराशिसदृशं दत्वा हारमुपायनम् // kavk_27.29 //

पितुः श्रुत्वेति वचनं श्रोणकोटिर्हहीपतिम् / प्रययौ नावमारुह्य द्रष्टुं रत्नविभूषितः // kavk_27.30 //

स राजधानीमासाद्य प्राप्य दृष्ट्वा च भूपतिम् / ददौ हारं पर्णम्यास्मै हर्षहासमिव श्रियः // kavk_27.31 //

तं दृष्ट्वा स्वयमायातं नृपतिः स्निग्धया दृशा / हेमरोमाङ्कचरणं विस्मयादित्यभाषत // kavk_27.32 //

अहो पुण्यमहेशाख्यः को ऽपि त्वं सत्त्वबाम्धवः / यस्य संदर्शनेनैव मनोवृत्तिः प्रसीदति // kavk_27.33 //

गुणेभ्यः परमैश्वर्यमैश्वर्यात्सुखमुत्तमम् / सुखेभ्यः परमारोग्यमारोग्यात्साधुसंगमः // kavk_27.34 //

अपि दृष्टस्त्वया साधो भगवान् वेणुकानने / तत्पादपद्मयुगलं द्रष्टुमर्हसि मे मतः // kavk_27.35 //

इत्युक्ते क्षितिनाथेन सौजन्यात्पक्षपातिना / तं श्रोणकोटीविंशो ऽपि प्रणयात्प्रत्यभाषत // kavk_27.36 //

अस्मादतुल्यकल्याणात्प्रसादाद्देवदेव ते / अधुना योग्यतायाता भगवद्दर्शने मम // kavk_27.37 //

इत्युक्ते तेन सहितः प्रतस्थौ स्थितिकोविदः / भक्त्या तथागतं द्रष्टुं पद्भ्यामेव महीपतिः // kavk_27.38 //

अस्पृष्टपादस्य भुवा श्रुणस्याजन्मवासरात् / महार्हवस्त्रैः प्रस्थाने भृत्यैराच्छादिता मही // kavk_27.39 //

भगवद्भक्तिविनयाद्गौरवाच्च स भूपतेः / वस्त्राण्यवारयद्भृत्यैरवाच्च इव क्षितौ // kavk_27.40 //

वारितेष्वथ वस्त्रेषु दिव्यवस्त्रैर्वृता मही / अप्रयत्नोपकरणाः संपदः पुण्यशालिनाम् // kavk_27.41 //

निवार्य दिन्यवस्त्राणि भूमौ तेनार्पिते पदे / विचचालाचला पृथ्वी सशैलवनसागरा // kavk_27.42 //

ततः स भूमिपतिना सह प्राप्य जिनाश्रमम् / भगवन्तं विलोक्यास्य विदधे पादवन्दनम् // kavk_27.43 //

उपविष्टस्य तस्याग्रे हृष्टस्यालोकनामृतैः / चक्रे शमविवेकस्य भगवानभिषेचनम् // kavk_27.44 //

आशयानुशयं धातुं प्रकृतिं च विचार्य सः / सत्यसंदर्शनायास्य विदशे धर्मदेशनाम् // kavk_27.45 //

सत्कायदृष्टिशैलो ऽस्य तया विंशतिशृङ्गवान् / ज्ञानवज्रेण निर्भिन्नः स्रोतःप्राप्तिपदस्पृशः // kavk_27.46 //

प्रव्रज्यायां ततस्तस्य जातायां सहसा स्वयम् / भगवन्तं प्रणम्याथ विस्मितः प्रययौ नृपः // kavk_27.47 //

तीव्रव्रते ऽपि श्रोणस्य कदाचित्समजायत / वासनाशेषसंस्काराद्बन्धभोगसुखस्मृतिः // kavk_27.48 //

स तमाहूय भगवान् विलक्षं प्राह सस्मितः / को ऽयं परिवितर्कस्ते प्रतिसंलीनचेतसः // kavk_27.49 //

विश्लिष्टात्यन्तकृष्टा वा तन्त्री बह्वति विस्वरा / समा माधुर्यमायाति तस्मात्साम्यं समाश्रयेत् // kavk_27.50 //

इत्यादेशाद्भगवतः सर्वसाम्यमुपागतः / स प्राप विमलज्ञानं पश्चात्तापविवर्जितः // kavk_27.51 //

तस्य तामद्भुतां सिद्धिं विलोक्य पृथुविस्मयाः / पप्रच्छुर्भिक्षवः सर्वे भगवन्तंस चाभ्यधात् // kavk_27.52 //

श्रोणस्य श्रूयताम् श्रेयःकर्म जन्मान्तरार्हितम् / न ह्यपुण्यानुभावानां भवन्त्यद्भुतसंपदः // kavk_27.53 //

विपश्वी भगवान् सम्यक्संबुद्धः सुगतः पुरा / पुरीं बन्धुमतीं नाम जनचारिकया ययौ // kavk_27.54 //

तत्र भक्त्या सुकृतिभिर्भक्तायोपनिमन्त्रितः / वारेण प्रत्यहं गेहं ययौ तेषां सहानुगः // kavk_27.55 //

ततो दरिद्रःसंप्राप्तवारो ब्राह्मणदारकः / इन्द्रसोमाभिधश्चक्रे यत्नात् यद्योग्यभोजनम् // kavk_27.56 //

स प्रयत्नेन महता भोज्यं भक्तिपवित्रितम् / आछाद्य वस्त्रैर्वसुधां प्रह्वस्तस्मै न्यवेदयत् // kavk_27.57 //

तद्भोगप्रणिधानेन जातः सो ऽयं महाधनः / सौवर्णरोमचरणः श्रोणकोटी सुरोपमः // kavk_27.58 //

न वस्त्ररहिता भूमिः स्पृष्टानेन कदाचन / कम्पस्तच्चरणस्पर्शादत एवाभवद्भुवः // kavk_27.59 //

इति सुगतवचः सुधावदातं दशनमयूखमिवोन्मिषत्स्वभावम् / प्रणिहितहृदयः परं निपीय स्थिरकुशलाय बभूव भिक्षुसंघः // kavk_27.60 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायाम् बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां श्रोणकोटीविंशावदानं सप्तविंशः पल्लवः //

28. धनपालावदानम् /

दौर्जन्यदुःसहविशालखलापकारैर्नैवाशये विकृतिरस्ति महाशयानाम् / व्यालोल्वणक्षितिभृदाकुलितो ऽपि सिन्धुर्नैवोत्ससर्ज हृदयादमृतस्वभावम् // kavk_28.1 //

पुरे पुरा राजगृहे बह्गवान् वेणुकानने / कलन्दकनिवासाख्ये विजहार मनोहरे // kavk_28.2 //

तत्र वित्रासितानेकशत्रिनिस्त्रिंशबान्धवः / अजातशत्रुनामाभूद् बिम्बिसारसुतो नृपः // kavk_28.3 //

शाक्यवंश्यः सुहृत्तस्य देवदत्ताभिधो ऽभवत् / क्षुद्रमन्त्रेण यस्यासीत् स वेताल इवोत्कटः // kavk_28.4 //

स कदाचित्सुखासीनं रहः प्राह महीपतिम् / न राजन् फलितो ऽद्यापि ममापि त्वत्समाश्रयः // kavk_28.5 //

निथोपचाररहितः सुखनिर्यन्त्रतन्त्रयोः / मिथो मनोरथत्राणान्मित्रशब्दः प्रवर्तते // kavk_28.6 //

य एष शाक्यश्रमणः सुखे वेणुवने स्थितः / तं हत्वा प्राप्तुमिच्छामि तत्पदं देववन्दितम् // kavk_28.7 //

क्षीयते न यया शत्रुर्लभ्यते न यया यशः / वर्धते न यया मानः किं तया मित्रसंपदा // kavk_28.8 //

महाधनाभिधानेन तत्पौरेण निमन्त्रितः / स पुरं प्रातरागन्ता दाम्भिकः सह भिक्षुभिः // kavk_28.9 //

राजमार्गं प्रविशतः स तस्य व्यालकुञ्जरः / उत्सृज्यतामभिमुखः क्रोधान्धो धनपालकः // kavk_28.10 //

इत्युक्ते देवदत्तेन नृपतिर्मित्रवत्सलः / बुद्धप्रभावं संचिन्त्य नाह किंचिदवाङ्भुखः // kavk_28.11 //

देवदत्तो ऽपि निर्गत्य राजसौहार्ददुर्मदः / प्राह हस्तिमहामात्रं हारं दत्वास्य तोषणम् // kavk_28.12 //

श्रमणः प्रातरागन्ता पुरं भिक्षुशतैर्वृतः / प्रेरणीयस्त्वया तस्मै गज इत्याह भूपतिः // kavk_28.13 //

देवदत्तवचः श्रुत्वा तथेत्युचे द्विपाधिपः / श्रेणी हि मेषमूर्खाणामेकयातानुपातिनी // kavk_28.14 //

ज्ञात्वापि तमभिप्रायं सर्वज्ञः पापचेतसाम् / प्रातः समाययौ सार्धं भिक्षूणां पञ्चभि शतैः // kavk_28.15 //

अथ हस्तिपकोत्सृष्टः कृष्टप्रासादपादपः / तमभ्यधावदाविद्धः क्रोधान्धः क्रूरकुञ्जरः // kavk_28.16 //

अनायत्तः परिचयादङ्कुशस्य गुरोरपि / खलविद्धानिव द्वेषी मदेन मलिनीकृतः // kavk_28.17 //

सेवव्यसनसक्तानामसकृत्कर्णचापलात् / प्राणापहारी भृङ्गाणां भृत्यानामिव दुष्पतिः // kavk_28.18 //

मन्दरोपद्रवे तस्मिन् द्रुमद्रोहिण्यभिद्रुते / विद्रुते सहसा लोके हाहाकारो महानभूत् // kavk_28.19 //

तस्याञ्चत्कर्णतालानिलतुलितसरत्सान्द्रसिन्दूरपूरैः संपूर्णे राजमार्गे च्युतचकितवधूरक्तवस्त्रासमानैः / उद्दण्डोच्चण्डशुण्डभ्रमणरवलसत्साध्वसायासिताशा व्यालोलालकाभभ्रमरमिलद्विभ्रमः संभ्रमो ऽभूत् // kavk_28.20 //

पुरप्रमाथव्यथिते जने कोलाहलाकुले / आरुरोह महाहर्म्यं देवदत्तः प्रमत्तधीः // kavk_28.21 //

भगवद्ग्रहणं द्रष्टुं सो ऽभवद्भृशमुत्सुकः / उन्मूलनेन गुणिनां मातङ्गः परितुष्यति // kavk_28.22 //

विद्रुतेषु गजत्रासात् तेषु सर्वेषु भिक्षुषु / आनन्द एक एवाभूद् भिक्षुर्भगवतो ऽन्तिके // kavk_28.23 //

तत्र पञ्चाननाह् पञ्च निर्ययुर्भगवत्करात् / करालकेसरसटास्तन्नखांशुचिता इव // kavk_28.24 //

द्विपस्तद्गन्धमाग्राय पर्दापस्मारवारणम् / अभूत् स्रुतशकृन्मूत्रः सहसैव पराङ्मुखः // kavk_28.25 //

जवेन विद्रुतस्तत्र दन्ती दर्पदरिद्रताम् / प्राप्तः प्रदीपदहनाः स ददर्श दिशो दश // kavk_28.26 //

स विलोक्य जालवह्निज्वलज्ज्वालाकुलं जगत् / पादपद्मान्तिकं शास्तुः शीतलं समुपाययौ // kavk_28.27 //

संकोचाभिरुचेः सचिन्तमनसः प्रध्वस्तवक्त्रद्युतेर् दैन्यापन्नविहीनदानमधुपप्रारब्धकोलाहलः / लोभान्धस्य महाव्ययोत्सव इव क्लेशोष्मनिश्वासिनस् तस्याभूत्परितापनिश्लथगतेर्भारायमाणः करः // kavk_28.28 //

तं पादमूलमायान्तं भीतं कारुण्यसागरः / शास्ता करेण पस्पर्श चक्रस्वस्तिकलक्ष्मणा // kavk_28.29 //

कुम्भविन्यस्तहस्तस्तं प्रोवाच भगवान् जिनः / पुत्र स्वकर्मणैनेमां प्राप्तो ऽसि त्वमिमां दशाम् // kavk_28.30 //

विवेकालोकहलदः कायो ऽयं मांसभूधरः / भारस्ते मोहसंभारः पापादुपनतः परः // kavk_28.31 //

इत्युक्ते करुणर्द्रेण भितो भगवता गजः / स लब्धश्चासमालानलीनो निश्चलताम् ययौ // kavk_28.32 //

देवदत्तस्य संकल्पे कुञ्जरे च महोत्कटे / भग्ने निर्विघ्नहर्षो ऽभूत्समुद्गताद्भुतो जनः // kavk_28.33 //

ततः कृत्वा गृहपतेर्गृहे भोज्यप्रतिग्रहम् / भगवान् भिक्षुभिः सार्धं काननं गन्तुमुद्ययौ // kavk_28.34 //

अभिसृत्य गजेन्द्रो ऽपि जिनस्य चरणाब्जयोः / कृत्वा करेण संस्पर्शं वपुस्तत्याज कौञ्जरम् // kavk_28.35 //

चातुर्महाराजिकेषु देवेषु विशदद्युतिः / उपपन्नः स सहसा सुगतं द्रष्टुमाययौ // kavk_28.36 //

स्वमाश्रमपदं प्राप्तं भगवन्तमुपेत्य सः / प्रणनामार्कसंकाशं प्रदीप्तमणिकुण्डलः // kavk_28.37 //

तस्य केयूरमुकुटप्रभापल्लवपूरिताः / शक्रचापैरिव व्याप्ता विरेजुर्घनराजयः // kavk_28.38 //

विनयादुपविश्याग्रे स शास्तुः स्रस्तकल्मषः / तं दिव्यपुष्पैराकीर्य सत्त्व शुभ्रैरभाषतः // kavk_28.39 //

भगवन् भवतः पादपद्मसंस्पर्शनेन मे / दुर्दशादुःखसंतापः शान्तः संतोषशालिनः // kavk_28.40 //

शमश्लाघ्या कापि व्यसनविषदोषोष्मशमनी सुधावृष्टिर्दृष्टिर्बत भगवतः स्निग्धमधुरा / यया स्पृष्टस्पृष्टं खरतरविकारव्यतिकरं विमुत्यान्तःशान्तिं श्रयति हतमोह पशुरपि // kavk_28.41 //

इति तस्य ब्रुवाणस्य भगवान् भवशान्तये / सत्यदर्शनसंशुद्धां विदधे धर्मदेशनाम् // kavk_28.42 //

मौलिमुक्तांशुशुभ्रेण शिरसा चरणद्वयम् / स शास्तुः प्रययौ नत्वा हसन्निव भवभ्रमम् // kavk_28.43 //

गते तस्मिन् मुखशशिप्रकाशितनभस्तले / भगवान् भिक्षुभिः पृष्टस्तद्वृत्तान्तमभाषत // kavk_28.44 //

पूर्वकल्पान्तरे शास्तुः काश्यपाख्यस्य शासने / अभूत्प्रव्रजितो ऽप्येष शिक्षापदनिरादरः // kavk_28.45 //

अनादरात्कुञ्जरताभोगः संघोपसेवनात् / सत्यदृष्टिबलेनान्ते संप्राप्तः शासनग्रहः // kavk_28.46 //

प्राग्जन्मविहितं कर्म कस्यचिन्न निवर्तते / कर्मोपदिष्टसंबन्धभक्तिभोगैः सचेतसः // kavk_28.47 //

तस्मिन् व्यतिकरे घोरे सर्वैस्त्यक्रो ऽस्मि भिक्षिभिः / न त्वानन्देन तत्रापि श्रूयताम् पूर्वसंगतिः // kavk_28.48 //

शशाङ्कशीतसरसि भ्रातरौ रुचिरौ पुरा / पूर्णमुखः शुखश्चेति राजहंसौ बभूवतुः // kavk_28.49 //

कदाचिद्ब्रह्मदत्तस्य वाराणस्यां महीपतेः / ब्रहममतीं पुष्करिणीं रम्यां पूर्णमुखो ययौ // kavk_28.50 //

स तस्यां लोलकमलकिञ्जल्कपरिपिञ्जरः / विजहार सरोजिन्यां हंसानां पञ्चभिः शतैः // kavk_28.51 //

पूर्वपुण्यानुभावेन तं रूपातिशयोज्ज्वलम् / ददर्शं कार्याण्युत्सृज्य जनो निश्चललोचनह् // kavk_28.52 //

तं श्रुत्वा भूपतिस्तत्र स्थितं तद्दर्शनोत्सुकः / कुशलान् ग्रहणे तस्य व्यसृजज्जालजीविनः // kavk_28.53 //

तस्मिन् गृहीते नलीनीलीलास्मितसितत्विषि / शतानि पञ्च हंसानां त्यक्त्वा तं प्रययुर्जवात् // kavk_28.54 //

एकस्तु तस्य सौजन्यादबद्धो ऽपि सुबद्धवत् / तदर्थं व्यथितस्तस्थौ प्रेमपाशवशीकृतः // kavk_28.55 //

ततस्तैः प्रापितं राजा राजहंसं विलोक्य तम् / स्नेहबद्धं द्वितीयं च विस्मितस्ताववलोकयत् // kavk_28.56 //

हंसः पूर्णमुखः सो ऽहमानन्दस्तस्य चानुगः / गतास्तदद्य च त्यक्त्वा मां गंसा एव भिक्षवः // kavk_28.57 //

पूर्वस्मिन्नबह्वत्काले वाराणस्यां महीपतिः / तुत्तुर्नाम मनःपट्टे लिखितं यद्यशः परैः // kavk_28.58 //

सहस्रयोधस्तस्याभूद् दाक्षिणात्यो निरत्ययः / करदण्डीति विख्यातः संग्रामाग्रेसरः प्रियः // kavk_28.59 //

कदाचिद् घोरसमरे पञ्चामात्यशतानि तम् / नृपं त्यक्त्वा ययुर्भीत्या करदण्डी तु नात्यजत् // kavk_28.60 //

अहमेव स भूपालः सचिवास्ते च भिक्षवः / करदण्डी स एवायमानन्दो न जहाति माम् // kavk_28.61 //

जन्मान्तरे ऽपि सिंहो ऽहं मासं कूपे निपातितः / उपेक्षितः क्षणाद्भृत्यैः शृगालैर्ये ऽद्य भिक्षवः // kavk_28.62 //

एकेन च नखैः खातं दीर्घं कृत्वास्मि मोक्षितः / जम्बुकेन स एवायमानन्दो ऽद्य ममानुगः // kavk_28.63 //

कूटपाशनिबद्धस्य मृगयूथपतेः पुरा / लुब्धकागमने एव जग्मुस्तदनुगा मृगाः // kavk_28.64 //

अनुरक्ता न तत्याज तं मृगी साश्रुलोचना / प्रीतिशृङ्खलया बद्धा याता निस्पन्दतामिव // kavk_28.65 //

अथ लुब्धकमायान्तं दृष्ट्वा मृगवधोद्यतम् / सावदन्मम बाणेन प्रथमं हर जीवितम् // kavk_28.66 //

इति स्पष्टगिरा तस्याः स्नेहेन च स विस्मितः / मुमोच लुब्धकः प्रीत्या हरिणं हरिणीसखम् // kavk_28.67 //

मॄगयूथपतिः सो ऽहमानन्दः सा कुरङ्गिका / इत्येष प्रीतिसंबन्धः प्राग्वृत्तमनुवर्तते // kavk_28.68 //

श्रुत्वेति वाक्यं सुगतस्य सर्वे लज्जानिलीना इव भिक्षवस्ते / सानन्दमानन्दमुखारविन्दं प्रभाभिरामं ददृशुः स्पृहार्द्राः // kavk_28.69 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां धनपालावदानं अष्टविंशः पल्लवः //

29. काशीसुन्दरावदानम् /

जयति स सत्त्वविशेषः सत्त्ववताम् सर्वसत्त्वसुखहेतुः / देहदलने ऽपि शमयति कोपाग्निं शान्तिमुच्चैर्यः // kavk_29.1 //

धर्मोपदेशे भगवान् कौण्डिन्यस्याग्रवर्तिनः / भिक्षोः कथाप्रसङ्गेन पृष्ट्प् भिक्षुभिरभ्यधात् // kavk_29.2 //

ब्रह्मदत्तस्य तनयो वाराणस्यां महीपतेः / काशिसुन्दरनामा व कालभूश्च बभुवतुः // kavk_29.3 //

यौवराज्यभरैकर्हः कुमारः काशिसुन्दरः / धर्माधर्ममयं राज्यं विचार्याचिन्तयच्चिरम् // kavk_29.4 //

क्षणक्षयिणि तारुण्ये जीविते वीचिचञ्चले / राज्ये स्वप्नविवाहे ऽस्मिन् मोहमूले न मे मतिः // kavk_29.5 //

रागप्रलापबहुले मायाम्फमहे मुहुः / वेश्यारोदननिःसारे संसारे नास्ति सत्यता // kavk_29.6 //

प्रव्रज्यामनघस्तस्मादगारादनगारिकम् / निस्त्रिंशवृत्तिसंसक्ताभिरागः किं विभूतिभिः // kavk_29.7 //

राजसूनुर्विचिन्त्येति विवेकविमलाशयः / उवाचाभ्येत्य भूपालमरण्यगमनोत्सुकः // kavk_29.8 //

मम संभोगवर्गो ऽयं राजन्नैवोपयुज्यते / यौवराज्याभिषेकार्हः समारम्भो निवार्यताम् // kavk_29.9 //

क्रोधाग्नितप्ताः सुतरामेतास्तात न मे मताः / बद्धबन्धभयायासजनन्यो राजसंपदः // kavk_29.10 //

व्याप्ताः क्रूरतराचारैर्ज्वलिताः पार्थिवश्रियः / कुर्वन्ति कस्य नोद्वेगं श्मशानाग्निशिखा इव // kavk_29.11 //

छत्रसंछादिता लोकाश्चामरानिललोलिताः / पतन्ति पातकश्वभ्रे मदक्षीबाः क्षितीश्वराः // kavk_29.12 //

मृदुभोगांशुकाभ्याससुकुमारे महीभुजाम् / काये पतति पर्यन्ते क्लेशः कुलिशदारुणः // kavk_29.13 //

चिन्तासंततसंतापतीव्रतृष्णाप्रलापिनाम् / राज्यज्वरजुषां नैषां मोहमूर्च्छा निवर्तते // kavk_29.14 //

वक्राणां रत्नदीप्तानां द्विजिहानां पदे पदे / छिद्रसंदर्शिनां राज्ञां व्यापारः परमारणम् // kavk_29.15 //

नृपवंशशतोच्छिष्टां मन्यते मामनन्यगाम् / इतीव श्रीः क्षीतीशानां हारचामरहासिनी // kavk_29.16 //

व्यञ्जितव्यजनोच्छ्वसा लक्ष्मीर्मुक्ताश्रुसंततिः / राज्ञां मोहाभृतातीतभूपतिस्मरणादिव // kavk_29.17 //

तस्माद्व्रजामि प्रव्रज्याविवर्जितजनस्थितिः / संतोषशीतलच्छायं संतापशमनं वनम् // kavk_29.18 //

अविश्रान्तस्य संसारपथपान्थस्य दुर्वहः / कायो ऽस्य यत्सदापायः किं पुनः पृथिवीभरः // kavk_29.19 //

इति पुत्रवचः श्रुत्वा भूप्तिर्भृशमप्रियम् / प्रव्रज्याशब्दचकितः सोद्वेगस्तमभाषतः // kavk_29.20 //

अस्य वंशस्य महतः साम्राज्यस्य वृद्धये / आशानिबद्धवृद्धेन त्वयि पुत्र मया परम् // kavk_29.21 //

वत्स संकल्पभन्गं मे न काले क्र्तुमर्हसि / इदं तव महच्छायं यौवनं न वनोचितम् // kavk_29.22 //

समन्त्राभ्यासयुक्तानाम् शक्तानां साधुदर्शने / जितेन्द्रियाणां सरव्त्र नृपाणामवनं तपः // kavk_29.23 //

स्वपदे ऽपि सरोजस्य निःसङ्गसलिलस्थितिः / दृष्ट्वा वने ऽप्यशोकस्य ललनाचरणाहतिः // kavk_29.24 //

स्वगेहसुलभैर्भोगैर्यावद्दृष्टिविसूचिका / तावदेते परित्युक्तं शक्यन्ते विषयाः क्षणम् // kavk_29.25 //

सुखमन्तः परित्यज्य स्वजनं गृहनिर्गतः / अभ्यस्तभोगचिरहक्लेशं न सहते जनः // kavk_29.26 //

श्रूयते स्मर्यते धर्मः क्रियते च सुखाद् गृहे / वने शुष्यन्ति शुष्काणां श्रवणास्मरणक्रियाः // kavk_29.27 //

क्षरत्क्षतजपादस्य दर्भसंदर्भसूचिभिः / ततः किं दुःखमपरं परलोले भविष्यति // kavk_29.28 //

भुञ्जानं जनमीक्षन्ते याताश्चर्मास्थिशेषताम् / परदतं सदाश्नन्ति प्रेता इव तपस्विनः // kavk_29.29 //

वने निवसनं पुत्र पांशुप्रावरणं समम् / पालनं ब्रह्मचर्यस्य मकराकरशोषणम् // kavk_29.30 //

दावाग्निधूमविकटभ्रुकुटिमुखेषु गोनासवासघनघूकगुहागृहेषु / सिंहाहतद्विरदलोहितलोहितेषु त्यक्त्वा गृहं भवति कस्य धृतिर्वनेषु // kavk_29.31 //

कामी संयममिच्छति स्मरति च श्यामारतेः संयमी तृप्तस्तीव्रतरव्रतेषु रमते भक्ष्यं क्षुधा काङ्क्ष्ःअति / एकाकी जनमीहते जनवनोद्वेगी वनं वाञ्छति त्यक्त्वान्वेषणतत्पराः पुनरपि प्राप्यावमानं जनाः // kavk_29.32 //

न मां पुत्र परित्यज्य गहनं गन्तुमर्हसि / भवन्तु तव शत्रूणां वनवासमनोरथाः // kavk_29.33 //

व्यक्तमौक्तिकहासिन्यः करवाललता इव / त्यक्ता न पुनरायान्ति मानिन्यो नृपसंपदः // kavk_29.34 //

इत्युक्रो ऽप्यसकृत् पित्रा निश्चयान्न चचाल सः / वज्ररत्नशिखाकल्पः संकल्पो हि महात्मनाम् // kavk_29.35 //

जननीभिरमात्यैश्च बन्धुपौरमहत्तमैः / स प्रार्थितो ऽप्यभून्मौनी निराहारो दिनत्रयम् // kavk_29.36 //

राजभोगी तपस्वी वा जीवत्वेष निजेच्छया / कामानुवर्ती लोलो ऽयमित्यूचिः सचिवा नृपम् // kavk_29.37 //

स कथंचिदनुज्ञातः साश्रुनेत्रेण भूभुजा / ययौ पौरजनाक्रन्दमौनी मुनितपोवनम् // kavk_29.38 //

वैराग्यपरिपाकेण तत्र मैत्रीपवित्रिताम् / भेजे स सर्वसत्त्वेषु विवेकदयितां दयाम् // kavk_29.39 //

बभूवुस्तत्प्रभावेण तत्र सर्ववनौकसां / जातिवैराजलत्यागशीतलाश्चित्तवृत्तयः // kavk_29.40 //

त्यक्ते प्राणवधे प्रसक्तहरिणीवृन्दैः पुलिन्दैः परं सिंहैर्वारणदारणन्युपरमे सर्वाङ्गसङ्गीकृते / मायूरावरणैर्दरिद्रजघना मुक्ताकलापोज्झितास् तत्रोच्छ्वासविरागशुष्यदधरा जाताः किराताङ्गनाः // kavk_29.41 //

क्षमां त्यक्त्वाब्धिवसनां सरव्भूतक्षमाश्रितः / सो ऽभवत् क्षान्तिवादीति विशुतः काशिसुन्दरः // kavk_29.42 //

अत्रान्तरे महीहर्षे ब्रह्मदत्ते दिवं गते / उद्वेग इव भूतानां भूपालः कलिभूरभूत् // kavk_29.43 //

अथदभ्रभ्रमद्भृङ्गभ्रूभङ्गमलिनाननः / मुनिसंयमविद्वेषी वसन्तः प्रत्यदृश्यत // kavk_29.44 //

मदनोन्मादभुतस्य प्रोद्भूतस्य मृगीदृशाम् / मानविध्वंसदूतस्य चुतस्य रुरुचे रुचिः // kavk_29.45 //

रक्ताशोकस्य पार्श्वस्थलतालिङ्गनशङ्कितः / ईर्ष्यालुरिव पुष्पाणि जहार मलयानिलः // kavk_29.46 //

उद्यानयौवने तस्मिन् काले कोकिलसंकुले / सान्तःपुरो नृपः प्रायाद् वनालोकनकौतुकी // kavk_29.47 //

नानावर्णपतत्पुष्पप्रकारप्रचितानि सः / पश्यन् वनानि रम्याणि शनैः प्राप तपोवनम् // kavk_29.48 //

वनस्थलीषु कान्तासु तत्र कन्यासखश्चिरम् / विहृत्य रतिविश्रान्तः क्षस्णं निद्रामवाप्तवान् // kavk_29.49 //

अपूर्वकुसुमस्मेराश्चिन्वानास्तत्र मञ्जरी / अन्तःपुराङ्गनाश्चेरुः संचारिण्यो लता इव // kavk_29.50 //

अत्रान्तरे क्षान्तिवादी विविक्तोद्देशनिर्वृतः / एकान्ते निश्चलस्तस्थौ शान्तिमन्तर्विचिन्तयन् // kavk_29.51 //

अमन्दानन्दचिष्यन्दी वन्दनीयो मनीषिणाम् / कृशो ऽप्यकृशसौन्दर्यः शशीव प्रथमोदितः // kavk_29.52 //

परिणाममनोज्ञेन रेखासंस्थानशोभिना / पुराणचित्ररूपेण नैव शून्या तदाकृतिः // kavk_29.53 //

तं दृष्ट्वा राजललनाश्चित्तदर्पणमार्जनम् / तत्रैव निश्चलास्तस्थुस्ताश्चित्रलिखिता इव // kavk_29.54 //

प्रबुद्धो ऽथ नृपः क्षिप्रं नापश्यद्दयिताः पुरः / ददर्श वनमन्विष्य परिवार्य स्थिता मुनिम् // kavk_29.55 //

भुजङ्गस्ता विलोक्यैव श्वसन्नीर्ष्याविषाकुलः / विससर्ज वरोचूपहलाहलमिवोत्कटम् // kavk_29.56 //

कस्त्वं मुनिव्यञ्जनया चित्रकृत्रिममात्रया / मुष्णासि मुग्धगृदया नूनं नारीप्रतारकः // kavk_29.57 //

परस्त्रीहरणे ध्यान जपस्तद्विघ्नवारणे / धूर्तानां परमोपायः सरलाश्वासनं तपः // kavk_29.58 //

मुखमाधुर्यधूर्तस्य वृत्तिर्वल्कलिनस्तव / अहो नु मोहजननी वने विषतरोरिव // kavk_29.59 //

मुनिकल्पसमाकल्पश्चरितं पुनरीदृशम् / सिद्धिं संभावितां वापि वेत्ति कस्तत्त्वमान्तरम् // kavk_29.60 //

इत्युक्ते भूभुजा क्रोधादक्रोधमधुराशयः / निर्विकारेण मनसा क्षान्तिवादी जगाद् तम् // kavk_29.61 //

क्षान्तिवादी मुनिरहं न मां शन्कितुमर्हसि / एतासु निर्विशेषो मे कान्तासु च तलासु च // kavk_29.62 //

इति तेनोक्तमाकर्ण्य क्षान्तं पश्यामि ते ऽधुना / इति ब्रुवाणश्चिच्छेद हस्तौ तस्यासिना नृपः // kavk_29.63 //

विशसे ऽपि क्षमाशीलं निविकारं विलोक्य तम् / चकर्त चरणौ तस्य प्रशमाय समत्सरः // kavk_29.64 //

प्रदिशन्त्यशिवं मार्गे जिह्वया दूषयन्ति च / लुम्पन्त्यङ्गानि पर्यन्ते खलाः कौलेयका इव // kavk_29.65 //

ताडने ऽपि क्षमासक्ताः स्कन्धच्छेदे ऽपि मौनिनः / शीतलास्तीव्रतापे ऽपि सरलाः सरला इव // kavk_29.66 //

निकृत्तपाणिचरणः स संस्तभ्य पृथुव्यथाम् / रक्षन् मन्युमनःक्षोभं क्षमया समचिन्तयत् // kavk_29.67 //

त्यक्तान्यकर्मणानेन च्छिन्नान्यङ्गाणि मे यथा / संसारविषमक्लेशच्छेदं कुर्यामहं तथा // kavk_29.68 //

कोपमोहादवज्ञाय नृपतौ भ्रातरं मुनिम् / पुरीं प्रयाते रजसा शोकम्लानेव भूरभूत् // kavk_29.69 //

ततस्तद्दुःखकुपिता राज्ञे तत्क्षान्तिदेवता / चक्रे नगर्यां दुर्भोक्षमरकावृष्टिविप्लवम् // kavk_29.70 //

नैमित्तिकेभ्यो विज्ञाय राजामुनिपराभवात् / देवताकोअपजं दोषं तं प्रसादयितुं ययौ // kavk_29.71 //

निपत्य पादयोस्तस्य क्षमस्वेत्यभिधाय सः / पश्चात्तापविषादेन निश्चेतन इवाभवत् // kavk_29.72 //

तमब्रवीत्क्षान्तिवादी राजन् मन्युर्न मे ऽण्वपि / कर्मरेखापरिच्छेदादीदृशी भवितव्यता // kavk_29.73 //

सर्वाणि न गणयति स्वच्छन्दा भवितव्यता / न धैर्यं न गुणं नार्थं न तपो नापि गौरवम् // kavk_29.74 //

अन्त्रस्थितप्रसवबीजपरंपराणि भिन्नानि कालपरिपाकविचित्रितानि / जन्मस्थले विपुलमूलबलस्य जन्तुर्भुङ्क्ते फलानि निजकर्ममहीरुहस्य // kavk_29.75 //

त्वयि तस्मान्न मे कश्चिद् विकारो ऽस्ति महीपते / सत्येनानेनमे पश्य रुधिरं क्षीरतां गतम् // kavk_29.76 //

अङ्गच्छेदे ऽप्यकलुषि बभूव यदि मे मनः / सत्येनैतेन श्चिष्टानि तान्येवाङ्गानि सन्तु मे // kavk_29.77 //

इति शुद्धधियस्तस्य तीब्रसयोपयाचनात् / श्लिष्टान्यङ्गानि तान्येव सहसा स्व् आस्थ्यमाययुः // kavk_29.78 //

मुकुटस्पृष्टचरणस्तमुवाच नृपस्ततः / मुने महाप्रभावो ऽसि तपसा तत्किमिच्छसि // kavk_29.79 //

पुण्यहस्तावलम्बेन म्फान्धं करुणानिधे / पापावसाने पतितं मां त्वमुद्धर्तुमर्हसि // kavk_29.80 //

इत्यर्थितः क्षितीशेन प्रत्यभाषत तं मुनिः / संतारणाय मग्नानां बद्धानामपि मुक्तये // kavk_29.81 // आश्वाशनाय भीतानां निर्वाणाय विमुह्यताम् // kavk_29.82 // यदा तु सम्यक्संबोधिं तामवाप्नोष्यनुत्तराम् / मोहच्छेदं करिष्यामि तदा ज्ञानासिना तव // kavk_29.83 //

प्रययौ मुनिरित्युक्त्वा तमामन्त्र्य स्वमाश्रमम् / तमेव मनसा ध्यायन् राजधानीं नृपो ऽप्यगात् // kavk_29.84 //

क्षान्तिवादी स एवाहं कौण्डिन्यः कालभूरयम् / आसाद्य सम्यक्संबोधिमृद्धृतो ऽयं मयाधुना // kavk_29.85 //

इति सुगतमुखारविन्दनिर्मितमधुरमधुप्रतिमं वचः प्रसन्नम् / भ्रमरभव इवोदितप्रमोदः किमपि बभूव निपीय भिक्षुसंघः // kavk_29.86 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां काशीसुन्दरावदानं नाम ऊनत्रिंशः पल्लवः //

30. सुवर्णपार्श्वावदानम् /

श्लाष्यः को ऽपि स सत्त्वसारसरलः सौजन्यपुण्यस्थितिर् निन्द्य को ऽपि स धर्ममार्गगमने विघ्नः कृतघ्नः परम् / चित्रं यच्चरितं विचार्य सुचिरं रोमाञ्चचर्चाचितस् तुल्यं याति जनः सबाष्पनयनस्तद्वर्पने मूकताम् // kavk_30.1 //

देवदत्तप्रसङ्गेन भिक्षुभिर्भगवान् पुरा / पृष्टः कथामकथयत् पूर्ववृत्तान्तसंश्रयाम् // kavk_30.2 //

महेन्द्रसेननामाभूद् वाराणस्यां नरेश्वरः / ययुः क्षितीश्वराः सर्वे यस्य लक्ष्म्या विलक्षताम् // kavk_30.3 //

चन्द्रप्रभाभवत्तस्य दिव्यकीर्तिरिव प्रिया / यस्याः पत्युः प्रभावेण स्वप्नाः सत्यत्वमाययुः // kavk_30.4 //

बभूव समये तस्मिन् मृतयूथपतिर्वने / सुवर्णपार्श्व इत्याप्तनामा हेममयच्छविः // kavk_30.5 //

नीलरत्नोदरास्फरमुक्ताहारनिभप्रभा / अभूद्दृष्टिच्छटा यस्य भूषणं काननश्रियः // kavk_30.6 //

प्रवालवल्लिशृङ्गस्य चित्ररत्नचितत्वचः / तस्याश्चर्यसुधाम्भोधिलहरी रुरुचे रुचिः // kavk_30.7 //

बोधिसत्त्वावतारस्य तस्य कान्तमभूद्वपुः / पूर्वं सुकृतचित्रस्य लक्षणं हि सुरूपता // kavk_30.8 //

दीर्घदृष्टिर्बभूवास्य वयस्यो वृद्धवायसः / लब्धकान्वेषणत्रासे दिग्विलोकनतत्परः // kavk_30.9 //

तौ कथाभिर्मिथः प्रीत्या विविक्तेषु विजस्रतुः / प्राक्पुण्यैर्जायते वाणी तिरश्चामपि माणुषी // kavk_30.10 //

स कदाचिज्जलान्वेषी यथूनाथः सहानुगैः / तटिन्या वेणुमालिन्याः पुलिनं समुपाययौ // kavk_30.11 //

तस्य तारतरं श्रुत्वा दीर्घमाक्रन्दनिश्वनम् / हरिणा दुद्रुवुः सर्वे ग्रीवावलनविभ्रमैः // kavk_30.12 //

सुवर्णपार्श्वस्तु तदा कृपापाशवशीकृतः / तत्रैव निश्चलस्तस्थौ मर्मविद्ध इवेषुणा // kavk_30.13 //

तदुद्धरणसंनद्धं दीर्घदृष्टिं विलोक्य तम् / काकः प्रोवाच न सखे युक्तो ऽतं ते समुद्यमः // kavk_30.14 //

पुष्पोपमा विपत्काले कृतार्थाः कुलिशोपमाः / कृतमेते न मन्यन्ते स्वकायसुहृदः खलाः // kavk_30.15 //

इत्यसौ वार्यमाणो ऽपि काकेन करुणाकुलः / अवतीर्याशु सरितं सरलस्तमतारत(?) // kavk_30.16 //

विमुच्य बन्धनान्यस्य स शृङ्गाभ्यामशङ्कितः / तं पादपतितं दीनमवदद्गन्तुमुद्यतम् // kavk_30.17 //

न त्वया कथनीयो ऽहमत्रस्थः कस्यचित्सखे / प्रार्थयन्ते सुवर्णं मां चर्मलुब्धा हि लुब्धकाः // kavk_30.18 //

इत्युक्तस्तेन विनयात् तत्तथेत्यभिधाय सः / ययौ कुटिलकाख्यस्तं प्रणम्य प्रस्तुतस्तुतिः // kavk_30.19 //

अत्रान्तरे नरपतेः पत्नी चन्द्रप्रभा निशि / स्वप्ने ददर्शासनस्थं मृगं सद्धर्मवादिनम् // kavk_30.20 //

सत्य्स्वप्नाथ सा देवी प्रबुद्धा नृपमब्रवीत् / सुवर्णहरिणः स्वप्ने देव दृष्टो मयाद्भुतः // kavk_30.21 //

तमहं द्रष्टुमिच्छामि साक्षादुपगतं मृगम् / अङ्कादिव मृगाङ्कस्य निर्गतं राहुशङ्कया // kavk_30.22 //

इत्युक्तः प्रणयात्प्रीतो देव्या च पृथिवीपतिः / मृगग्रहाय व्यसृजत् लुब्धकान् द्रविणप्रदः // kavk_30.23 //

ततः प्रतिनिवृत्तास्ते वनमन्विष्य लुब्धकाः / निष्फलागमनक्रुद्धं सकम्पा जगदुर्नृपम् // kavk_30.24 //

इयतीं जगती देव विचिता निचिताचलैः / भ्रान्ता वयमविश्रान्ता न लभ्यस्तद्विधो मृगः // kavk_30.25 //

आश्चर्यरचनाकृष्टलोचनश् चारुलोचनः / स्वप्नसंपन्नरूपो ऽसौ हिरण्यहरिणः कुतः // kavk_30.26 //

मनो विनोदने तस्मिन् यदि देव प्रसीदति / कुर्वन्तु काञ्चनमृगं कुशलाः के ऽपि शिल्पिनः // kavk_30.27 //

इति श्रुत्वा स नृपतिर्ददद्बहुतरं धनम् / मृगान्वेषणसंकल्पे बभूवाभिनिवेशवान् // kavk_30.28 //

ततः कुटिलको ऽभ्येत्य नृपं श्रुत्वा बहुप्रदम् / उवाच द्रविणादाने लुब्धकेभ्यो ऽपि लुब्धधीः // kavk_30.29 //

प्रसादः क्रियतां देव मृगं संदर्शयाम्यमह् / दृष्टः कनकसाराङ्ग सारङ्गः समया वने // kavk_30.30 //

इत्याकर्ण्य क्षितिपतिः प्रहर्षित्फुल्ललोचनः / भद्र संदर्शय क्कासौ क्कासावित्यवदन्मुहुः // kavk_30.31 //

तमेवाग्रेसरं कृत्वा मृगमार्गप्रदर्शकम् / ससैन्यः स ययौ स्वच्छच्छत्रचन्द्रोदयाचलः // kavk_30.32 //

दीर्घदृष्टिर्ददर्शाथ काकस्तरुशिरःस्थितः / गजवाजिव्रजोदीर्णरेणुप्रवारणं वनम् // kavk_30.33 //

सुवर्णपार्श्वमभ्येत्य जगाद मृययूथपम् / हितमुक्तं मया पूर्वं न श्रुतं न कृतं त्वया // kavk_30.34 //

स एष पुरुषः प्राप्तः संनद्धैः सह धन्विभिः / मया निवारितेनापि संहारेण न तृप्यते // kavk_30.35 //

अधुना क्क नु गन्तव्यं किं कर्तव्यं भयोद्भवे / हितं किमनुवर्तव्यं तुल्यं मर्तव्यमेव वा // kavk_30.36 //

कृतघ्नः क्रूरचरितः क्षुद्रो ऽयं संघपातकह् / त्वयैवात्मविनाशाय रक्षितो विषपादपः // kavk_30.37 //

स्वशरीरप्रदस्यापि संहारेण न तृप्यते / ससत्त्वसागरग्रासी कृतघ्नो वाडवानलः // kavk_30.38 //

उपकारः कृतघ्नेषु विश्वासः कुटुलात्मसु / उपदेशश्च मूर्खेषु कर्तुर्दोषाय केवलम् // kavk_30.39 //

इति काकेन कथिते प्रत्यासन्ने च पार्थिवे / अचिन्तयत् प्राप्तकालं हितं यूथस्य यूथपह् // kavk_30.40 //

सुभटानामियं सेना विगाहेद्गहनं महत् / करोति मत्प्रसङ्गेन मुहूर्तेनैव निर्मृगम् // kavk_30.41 //

तस्मात्सैन्यप्रधानस्य गच्छामि स्वयमन्तिकम् / एकस्यैव वधो मे ऽस्तु सर्वे जीवन्त्वमी मृगाः // kavk_30.42 //

इति निश्चित्य स ययौ समीपं भूपतेर्मृगः / परप्राणपरित्राणे तृणं प्राणां महात्मनाम् // kavk_30.43 //

तमायान्तं द्रुतं दृष्ट्वा हृष्टः कुटुलकह् पुरः / सो ऽयमित्याशु पाणिभ्याम् राज्ञे दूरे व्यदर्शयत् // kavk_30.44 //

तत्क्षणे द्रोणशापेन वज्रेणेव निपातिना / करु परिच्युतौ तस्य पापपादपपल्लवौ // kavk_30.45 //

तद्वृत्तं विस्मितः श्रुत्वा मृगेण कथितं नृपः / अभूत्कृतघ्नचरिते धिक्कारमुखराननः // kavk_30.46 //

ततः क्षितिपतिः प्रीत्या परया मृगम् / तम् निनाय स्वनगरीं गौरवेण गरीयसा // kavk_30.47 //

राजधानीमथासाद्य तस्मै रत्नासनं नृपः / दत्वा सान्तःपुरामात्यस्तस्याग्रे समुपाविशत् // kavk_30.48 //

स बोधिसत्त्वो हरिणस्तस्यां पर्षदि दिव्यधीः / धर्मं दिदेश येनाभूज्जनः शिक्षापदान्वितः // kavk_30.49 //

सुवर्णपार्श्वः सारङ्गः सो ऽयमेवाभवं पुरा / यो ऽभवत् कुटिलः क्रूरो देवदत्तः स चाधुना // kavk_30.50 //

इति सुकृतचितं भगवता भवभीतिभिदा कथितमुदारसत्त्वरुचिरस्य ततश्चरितम् / प्रशममयं निशम्य कुशलाय स भिक्षुगणः किमपि बभूव पुण्यपरिपाकविवेकरुचिरः // kavk_30.51 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां सुवर्णपार्श्वावदानं त्रिंशः पल्लवः //

31. कल्याणकार्यवदानम् /

प्रत्यक्षलक्षणपरीक्षित एष लोके संलक्ष्यते सुजनदुर्जनयोर्विशेषः / अर्कः प्रकाशविशदं विदधाति विश्वमन्धीकरोति निखिलं जगदन्धकारः // kavk_31.1 //

सर्वज्ञः पूर्ववृत्तान्तमशेषमवलोकयन् / अस्मिन्नेव कथारम्भे भगवान् पुनरब्रवीत् // kavk_31.2 //

नृपः पातलिपुत्राख्ये पुरे भूमिपुरंदरः / अभूत्पुरंदरो नाम मन्दिरं पुण्यसंपदः // kavk_31.3 //

कल्याणकारी तस्याभूत् सूनुर्गुणगणोन्नतः / अकल्याणाभिधानश्चद्वितीयो निर्गुणः सुतः // kavk_31.4 //

कल्याणकारी सर्वार्थिकरुणाकल्पपादपः / छत्रावशेषामकरोद् दाणशीलः श्रियं पितुः // kavk_31.5 //

तस्मै मनोरमां नाम पुण्यसेनो महीपतिः / दूतं विसृज्य लेखेन स्वसुताम् व् अचसा ददौ // kavk_31.6 //

प्रत्यासन्नविवाहो ऽथ नृपं राजसुतो ऽभ्यधात् / प्राप्तः परिणयस्तात संप्रत्येष न मे मतः // kavk_31.7 //

वात्सल्यपेशलतया मदात्ताः प्रकृतिश्रियः / मया दानव्यसनिना कोषस्ते शुषिरीकृतः // kavk_31.8 //

तस्मात्प्रवहणेनाहं समुत्तीर्य महोदधिम् / रत्नद्वीपं व्रहाम्येव दिव्यरत्नार्जनोद्यतः // kavk_31.9 //

दिव्यसंपदमासाद्य करिष्ये दारसंग्रहम् / कलत्रमकृतार्थस्य त्रासनं सुखसंपदाम् // kavk_31.10 //

इयुक्त्वा स पितुः प्राप्य शासनं चरणानतः / जगाहे जलधिं लोलकल्लोलालिङ्गिताम्बरम् // kavk_31.11 //

भ्राता तमनुवज्राज सौजन्यव्यञ्जनो ऽनुजः / निर्गुणः सगुणद्वेषद्रोहमन्तर्विचिन्तयन् // kavk_31.12 //

ज्येष्ठस्तमब्रवीद्वत्स समुद्रे कर्मविप्लवात् / अहं ग्राह्यस्त्वया स्कन्धे जाते प्रवहणक्षये // kavk_31.13 //

इति भ्रात्रा कृताश्वासस्तथेत्यूवे स तं शठः / दोषोद्यतः प्रणयितां खलः समवलम्बते // kavk_31.14 //

ततः प्रवाहणारूढः पवनैरनुकूलताम् / यातैः पुण्यैरिव प्राप्य रत्नद्वीपं नृपात्मजः // kavk_31.15 //

दोव्यरत्नानि संप्राप्य प्रत्यावृत्ते ततः शनैः / राजपुत्रे प्रवहणं द्रागभञ्जत् प्रभञ्जनः // kavk_31.16 //

भग्ने प्रवहणे तस्मिन् भ्रातरं पूर्वसंविदा / स जग्राह शठः कण्ठे तं भुजङ्ग इवानुजः // kavk_31.17 //

कर्मवातेरितस्तूर्णं कूलं प्राप्य नृपात्मजः / अवाप सहसा निद्रामान्ध्यप्रथमदूतिकाम् // kavk_31.18 //

तस्य सुप्तस्य रत्नानि दृष्ट्वा बद्धान्यथानुजः / प्रहर्तुं व्यसनच्छिद्रे क्रूरः समुपचक्रमे // kavk_31.19 //

उत्पाट्य गाढबद्धस्य स तस्य नयनाम्बुजम् / तं तारकं भयाम्भोधौ चकार गततारकम् // kavk_31.20 //

आत्तरत्ने गते तस्मिन् वाजसूनुर्गतद्युतिः / मातङ्गोन्मूलिताम्भोज इवाभूत्कमलाकरः // kavk_31.21 //

स बभूव निरालोकः शोकतीव्रतमोवृतः / कृष्णपक्षक्षपारम्भ इव सूर्येन्दुवर्जितः // kavk_31.22 //

अत्रान्तरे समायातस्तं देशं गोकुशाधिपः / राजपुत्रं विलोक्यान्धमभूत् संक्रान्ततद्व्यथह् // kavk_31.23 //

स तं नीत्वा स्वनिलयं परिचर्यापरः पार्ः / तस्यासीद्गुणसौजन्यस्नेहावेशवशीकृतः // kavk_31.24 //

तत्र शोकसुजां शान्त्यै सदा चेतोविनोदिनीम् / वीणां स्वरप्रवीणो ऽसौ पूर्वाभ्यस्तमवादयत् // kavk_31.25 //

सत्संगमः पृथुविवेककथाभोयोगः काव्यासवः प्रियसुहृत्प्रणयो विहारः / वीणास्वनह् कुसुमकान्तवनान्तवासः शोकाग्नितप्तमनसाममृतावगाहः // kavk_31.26 //

तस्य गोपपतेः पत्नी तीगवीणाविचक्षणा / पश्यन्ती राजतनयं प्रययौ साभिलाषताम् // kavk_31.27 //

कृतोपदेशा सततं कुटिला वीणयेव सा / मूर्च्छन्ती नवरागेण सोत्कण्ठा समचिन्तयत् // kavk_31.28 //

सुभगो ऽयं ममातीव दृशि चित्ते च चर्तते / निवर्तते न मे तापः प्रेम्णि चेन्न प्रवर्तते // kavk_31.29 //

धन्येयं नखसंपातैः क्कणन्ती रागिणीमुहुः / यातास्य वल्लकी पुण्यैरङ्कारोहणयोग्यताम् // kavk_31.30 //

इति संचिन्त्य सा स्वैरं तमुवाच सविभमम् / स्पृशन्ती तत्कराम्भोजं सकम्पकरपल्लवा // kavk_31.31 //

ललनासुलभां लज्जां ममेदं त्वद्गतं मनः / अकृतज्ञ इव प्रीतिं न संस्मरति मानद // kavk_31.32 //

न शीलं न कुलाचारं नाभिमानं न संशयम् / अपेक्षन्ते स्मरक्षिप्ता वैलक्ष्यरहिताः स्त्रियः // kavk_31.33 //

प्रणयान्मम सङ्कल्पं सफलं कर्तुमर्हसि / भवन्ति मानिताः प्रीत्यै देवता इव योषितः // kavk_31.34 //

इति तस्य वचः श्रुत्वा भिन्नस्वरविशृङ्खलम् / चपलां राजपुत्रस्तां त्रस्तान्तःकर्णो ऽवदत् // kavk_31.35 //

नेयं मातः समुचिता सतः शीलपरिच्युतिः / धिक्किल्बिषविषस्पृष्टः नष्टशीलस्य जीवितम् // kavk_31.36 //

पराङ्गनापरिष्वङ्गमङ्गैरङ्गीकरोति यः / आलिङ्गति पतङ्गो ऽयं नरकाग्निशिखां पुनह् // kavk_31.37 //

परोपकारनिरताह् परदारनिरादराः / ये ऽप्यहिंसाव्यसनिनस्ते जीवन्ति मृताः परे // kavk_31.38 //

इति तेनोक्तमाकर्ण्य साभूद्भग्नमनोरथा / निधनाभ्यधिकः प्रीतिप्रतिषेधो हि योषिताम् // kavk_31.39 //

ततः स्वपतिमभ्येत्य भुजङ्गी भङ्गमागते / मनोरथे मन्युविषं वमन्तीव जगाद सा // kavk_31.40 //

परवत्सलता साधो दोषाय सरलस्य ते / को ह्यविज्ञातशीलानां स्वाधीनीकुरुते गृहम् // kavk_31.41 //

परेषु भृशमाश्वासं स्पृशतस्ते न शोभनम् / गुप्तं चित्तं च वित्तं च जनो जानाति कस्य कः // kavk_31.42 //

परदारसहस्राक्षस्त्वयान्धः स गृहे धृतः / दीनान्धजनवात्सल्यात् पश्य तस्योचितं फलम् // kavk_31.43 //

अद्याहं तेन विजने संगमे भृशमर्थिता / यद्यस्य नयने स्यातां स्यात् कथं मे पलायनम् // kavk_31.44 //

इत्युक्तः स तया कोपात्तप्तो गोपपतिर्भृशम् / द्वरे निष्कास्य तं चक्रे गेहं चित्तं च शीतलम् // kavk_31.45 //

पिता त्यजति यत्पुत्रं सुहृन्मित्रं निहन्ति यत् / बन्धुच्छेदासिधाराणां तद्दाराणां विजृम्भितम् // kavk_31.46 //

भ्रुवोर्दृशोर्यत्कौटिल्यं यत्तैक्ष्ण्यं यच्च चापलम् / कुचयोर्यच्च काठिन्यं तत्सर्वं हृदि योषिताम् // kavk_31.47 //

कल्याणकारिसार्थेन पथः संतारितं शनैः / पितरि त्रिदिवं याते शुश्राव भ्रातरं नृपम् // kavk_31.48 //

स पुरं पुण्यसेनस्य श्वशुरस्य महीपतेः / कालेन प्राप्प दूराध्वक्लेशप्रशमबान्धवम् // kavk_31.49 //

अत्रान्तरे सुता तत्र महीभर्तुर्मनोरमा / वाचा दत्ता पुरा यस्मै तस्मिन्नब्धिच्युते श्रुते // kavk_31.50 //

आहूतेषु नरेन्द्रेषु निविष्टेषु यथाक्रमम् / आरुह्य रत्नशिबिकां स्वयंवरभुवं ययौ // kavk_31.51 //

विलोकयन्ती भूपालान् सा शनैश्चललोचना / यदृच्छयागतं तत्र राजपुत्रं ददर्श तम् // kavk_31.52 //

अन्धो ऽपि तस्याः सहस् आस ययौ प्रियतां दृशोः / ग्रहमध्ये कुमुद्वत्या मेघान्धो ऽपि प्रियः शशी // kavk_31.53 //

नृपेषु प्रतियातेषु विलक्षेष्वफलागमात् / महीपतिसुतान्तस्तं वव्रे गुणविनिर्गतम् // kavk_31.54 //

सापु हारं परिक्षिप्य कण्ठे तस्यायतेक्षणा / शनकौर्मधुरालापा त्वद्वशास्मीत्युवाच तम् // kavk_31.55 //

स्त्रीवृत्तचकितः सो ऽपि विजने तामभाषत / प्रज्ञादरिद्रया नेदं स्त्रिया युक्तं कृतं त्वया // kavk_31.56 //

स्मरसौहार्दमित्रेषु पद्मनेत्रेषु राजसु / स्थितेषु वन्ध्यजन्मान्धः कस्मादस्मि वृतस्त्वया // kavk_31.57 //

अन्यवक्र्क्रावलोकिन्यो जायाश्चक्षुष्मतामपि / वधूः किं पुनरन्धस्य दिने ऽप्यन्याभिसारिका // kavk_31.58 //

ललनाभिर्न मे कृत्यं प्रत्ययस्तासु नास्ति मे / कुलकूलनिपातिन्यो निम्नगाः कुटिलाः स्तियः // kavk_31.59 //

इत्युक्ता तेन परुषं लज्जालोला नृपात्मजा / तमूचे नाथ सर् वत्र न शङ्कां कर्तुमर्हसि // kavk_31.60 //

दृष्टदोषः क्कचिन्नार्याम् यदि त्वमतिशङ्कितः / अदुष्टापि त्वया नाम तद्व्याप्ता क्रियते कथम् // kavk_31.61 //

त्वय्येव यदि मे प्रीतिरनन्यशरणम् मनः / तेन सत्येन ते नेत्रमेकं भवतु निर्मलम् // kavk_31.62 //

इत्युक्तमात्रे सुदृशा दक्षिणं तस्य लेचनम् / सत्यानुभावेनाभूत्तत्प्रफुल्लकमलोपमम् // kavk_31.63 //

राजपुत्रः प्रहृष्टो ऽथ ताम् प्रसाद्य सिलोचनाम् / उवाच तन्मुखाम्भोजलावण्यगुणचिस्मित्ः // kavk_31.64 //

कल्याणकारी सुभगः स एवाहं नृपात्मजः / यस्मौ पुरा त्वं गुरुणा वचसा प्रतिपादिता // kavk_31.65 //

स एवाहं यदि परं निर्वैरः पाटने दृशः / तेन सत्येन नयनं स्वस्थं भवतु मे ऽपरम् // kavk_31.66 //

सत्योपयाचनेनेति सहसैवास्य लोचनम् / द्वितीयमपि वैमल्यमवाप सह चेतसा // kavk_31.67 //

ततो विदितवृत्तेन पुण्यसेनेन भूभुजा / कृतसाहाय्यकः प्राप स्वराज्य स प्रियासखः // kavk_31.68 //

कल्याण्कारी यः सो ऽहं देवदत्तः स चानुजः / तेन पूर्वानुभावेन तद्विधो ऽद्यापि वर्तते // kavk_31.69 //

इत्युदारमुपकारनिर्मलं बोधिसत्त्वचरितं निशम्य ते / भिक्षवः खल्विचेष्टितं च तत्तुल्यमप्रतिमविस्मयं ययुः // kavk_31.70 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां कल्याणाकार्यवदानमेकत्रिंशः पल्लवः //

32. विशाखावदानम् /

वामाः सज्जनवामाः प्रायेण भवन्ति नीरोगिण्यः / तिमिरोन्मुखी सरागा क्षिपति रविं भूधरात्संध्या // kavk_32.1 //

देवदत्तस्य चरिते बहुजन्मान्तराश्रये / कथिते ऽपि पुनः प्राह भगवान् ज्ञानसागरः // kavk_32.2 //

पुरा कलिङ्गविषये नृपतिः शत्रुभङ्गकृत् / श्रीमानभूदशोकाख्यः प्रख्यातासंख्यविक्रमः // kavk_32.3 //

तस्य शाखः प्रशाखश्च चत्वारः सदृशाः सुताः / अनुशाखो विशाखश्चेत्यभवन् भुवि विश्रुताः // kavk_32.4 //

तारुण्यमत्तास्ते पित्रा सपत्नीकाः प्रवासिताह् / सविकारनिकारेण पुत्रस्नेहो ऽपि नश्यति // kavk_32.5 //

ते शनैः क्षीणपाथेया दुर्दशामिव दुःसहाम् / विकटामटवीं प्राप्यं क्षुत्क्षामाः समचिन्तयन् // kavk_32.6 //

एताः स्त्रियो विपत्काले गुल्फबन्धनशृङ्खलाः / कृच्छ्रलब्धे च भागिन्यः स्थिताः पर्णाशने ऽपि नः // kavk_32.7 //

इति चिन्तयतामासीत् तेषां स्त्रीबधनिश्चयह् / दुर्दशादग्धभाग्यानां घोरा संजायते मतिः // kavk_32.8 //

तेषां मध्याद्विशाखस्तु पापसंकल्पशङ्कितः / भार्यामादाय कृपया पलाय्य प्रययौ पृथक् // kavk_32.9 //

सा कलङ्कवती नाम भृशं वैक्लव्यमागता / दूराध्वधावनश्रान्ता मूर्च्छिता न्यपतद्भुवि // kavk_32.10 //

ततः सा करुणार्द्रेण भर्त्रा प्राणक्षयक्षणे / शरावेधसमुद्भूतं पायिता निजशोणितम् // kavk_32.11 //

ताम् रक्तपानसंप्राप्तजीविताम् सत्त्वसागरः / स्वाङ्गं निष्कृत्य मांसेन प्राणवृत्तिमकारयत् // kavk_32.12 //

निर्जलं घोरकान्तारं समुत्तीर्य क्रमेण तौ / प्रच्छायपादपश्यामं प्राप्तौ गिरिनदीतटम् // kavk_32.13 //

विश्रान्तयोस्तयोस्तत्र कृत्तपादकरो नरः / तीव्राक्रन्दी नदीवेगेनोह्यमानः समाययौ // kavk_32.14 //

दृष्ट्वैव करुणाश्लिष्टः कष्टां विपदमाश्रितः / विगाह्य सरितं दोर्भ्यां विशाखस्तमतारयत् // kavk_32.15 //

ततः प्रत्यागतप्राणां तोयमूलफलादिभिः / स तं चक्रे दिनैरेव संरूढच्छेदनिर्व्यथम् // kavk_32.16 //

स्वस्थो ऽपि गतिवैकल्यान्नैव गन्तुं क्कचित् क्षमः / स तस्थौइ तत्र तत्पत्न्या काले कलितभोजनह् // kavk_32.17 //

राजपुत्रस्तु जायायामभूद्विरलसंगमः / सिंहाल्परतयः शूराः प्रायेण विजिगीषवः // kavk_32.18 //

दिव्यौषधिरसाहारपरिपूर्णतनुः शनैः / तत्पत्नी विकलायास्मौ चकार सुरतस्पृहाम् // kavk_32.19 //

स्नेहेन नोपलिप्यन्ते न बध्यन्ते गुणेन च / गुरवे न च सज्जन्ति स्वेच्छस्पर्शसुखाः स्त्रियः // kavk_32.20 //

सा तेन निशि निःशब्दं रममाणा घनस्तनी / निःशङ्कसुरतातृप्ता पतिं विघ्नममन्यत // kavk_32.21 //

सा पत्युः स्वैरिणी तेन विदधे वधसंविदम् / पापेषु शिक्षाकुशलाः कलुषाः किल योषितः // kavk_32.22 //

सा शिरःशूलमतुलं वदन्ती स्वस्य छद्मना / चक्रे लिखितपापास्या ललाटे पट्टबन्धनम् // kavk_32.23 //

तस्याः शिरोरुजां तीव्रां व्यतीतः पार्थिवात्मजः / कारुण्यात्तत्प्रतीकारे तां तां युक्तिमचिन्तयत् // kavk_32.24 //

विषादचिन्तास्तिमितं श्वसन्तं सा जगाद् तम् / शीतार्तकूजद्भ्रमरा हिमम्लानेव पद्मिनी // kavk_32.25 //

एवंविधं मे कन्यायाह् शिरःशूलं पुराभवत् / पाषाणभेदलेपेन भिषग्भिश्च निवारितम् // kavk_32.26 //

पाषाणभेदव्याप्तो ऽयं प्राग्भागो ऽस्य् महीभृतः / राज्ज्वावतीर्य भवता गृह्यतां यदि शक्यते // kavk_32.27 //

धारयिष्यामि पाणिभ्यामहमालम्बनं तव / इत्युक्तः प्रणयात्पत्नया तथेत्याह नृपात्मजः // kavk_32.28 //

तत्पाणिधृतरज्ज्वाथ विहितालम्बनः शनैः / सो ऽवतीर्णः शिलास्फालगर्जद्गिरिनदीतटम् // kavk_32.29 //

भेषजादानसंसक्तः संत्यक्तालम्बनस्तया / स पपात महाश्वभ्रे स्त्रीचित्तचपलाम्भसि // kavk_32.30 //

शुभस्य कर्मणः शेषादभग्नतनुरेव सः / उह्यमानः प्रवाहेण धीरश्चितमचिन्तयत् // kavk_32.31 //

नारीचित्ताभमावर्तं दर्शयन्त्या निजाशयम् / मम स्त्रीनियमे नूनमुपदेशः कृतो ऽनया // kavk_32.32 //

दुर्विज्ञेयाः प्रततमतिभिः स्वप्नसंकल्पकल्पा रागद्वेषव्यसनविषमायासविन्याससक्ताः / कामात्कामी सकलजनतामोहने संप्रवृत्ताः पातायैव क्षस्णपरिचितस्यापि मायाः स्त्रियश्च // kavk_32.33 //

इति संचिन्तयन्नेव नदीवेगेन भूयसा / प्रापितः सुकृतेनेव स पुरीं पुष्करावतीम् // kavk_32.34 //

तस्मिन्नवसरे तत्र निष्पुत्रे नृपतौ मृते / निमित्तज्ञैर्महामात्यैर्गृहीतः स सुलक्षणः // kavk_32.35 //

अभिषिक्तः स तैस्तत्र विधिवन्मङ्गलोदकैः / अभूद्विवाहविद्वेषी दृष्टस्त्रीचरिताद्भुतः // kavk_32.36 //

कलङ्कवत्यपि गिरौ बोधिसत्त्वविवर्जिते / मन्द्वीर्यौषधिः काले वृत्तिच्छेदाकुलाभवत् // kavk_32.37 //

स्कन्धे भग्नाङ्गमारोप्य सा ग्रामपुरवर्त्मसु / जनं पतिव्रतास्मीति गिरा भिक्षामयाचत // kavk_32.38 //

परिव्रतागौरवेण सर्वस्तस्यौ ददौ बहु / मिथ्याशीलप्रवादो ऽपि सूते विपदि संपदम् // kavk_32.39 //

अटन्ती सा शनैः प्राप्ता नगरीं पुष्करावतीम् / सतीति वन्दिता सर्वैर्वृपद्वारान्तिके ययौ // kavk_32.40 //

राजा स्त्रीवृत्तविद्वेषी वन्दते तु पतिव्रताम् / इति संचिन्त्य तद्भक्त्या नृपं प्राह पुहोहितः // kavk_32.41 //

दूरेदेशान्तराद्देव प्राप्ता कापि पतिव्रता / ययेयं चरणन्यासैर्भूतधात्री पवित्रिता // kavk_32.42 //

हे देव पश्य तां शाध्वीं स्कन्धारोपितभर्तृकाम् / पतिव्रताप्रणामेन पुंसामायुर्विवर्धते // kavk_32.43 //

नृपः पुरोहितेनेति तत्संदर्शनमर्थितः / तमुवाच न जानीषे ब्राह्मणः सरले भवान् // kavk_32.44 //

स्निग्धा स्त्रीति प्रवादो ऽयं निर्व्याजेति मतिभ्रमः / सतीति व्योमपुष्पाप्तिः पापा स्त्रीति न संशयः // kavk_32.45 //

निष्फलाश्चग्नुरोहिण्यः सरला जनसंगमे / नार्यो वेतसवल्लर्य इव निर्मूलबन्धनाः // kavk_32.46 //

भेदद्रोहैकशीलाभ्यो दुःशीलाभ्यः स्वभावतः / नमः स्त्रीभ्यो नमः स्त्रीभ्यो नमः स्त्रीभ्यो नमो नमह् // kavk_32.47 //

दृष्टस्त्रीवृत्तदोषाय तच्चिन्ताव्यथितान्मने / अप्येषा पृथिवी मह्यं रत्नपूर्णा न रोचते // kavk_32.48 //

नगमृगवधूमुग्धास्तीक्ष्णाः परं परवञ्चने तनुवितरणे सक्ताः पुंसां हरन्ति च जीवितम् / दधति च भयं पुष्पायाते पिबन्ति च पावकं सरलकुटिला नैव ज्ञाता विचारशतैः स्त्रियः // kavk_32.49 //

तथापि यदि निर्बन्धस्तव पश्यामि तां स्त्रियम् / इत्युक्त्वा हर्म्यमारुह्य ताम् ददर्श नरेश्वरः // kavk_32.50 //

तामेव स परिज्ञाय पापां कृत्ताङ्गसङ्गिनीम् / सचिवेभ्यः क्षितिपतिस्तद्वृत्तान्तं न्यवेदयत् // kavk_32.51 //

नृपं सापि परिज्ञाय पापा क्षणमधोमुखी / निरस्ता प्रययौ तूर्णं पिहितश्रवणैर्जनैः // kavk_32.52 //

विशाखनामा नरनाथसूनुः सो ऽहं वधूः सास्य च देवदत्तः / श्रुत्वेतिवृत्तं कथितं जिनेन भिक्षुव्रजस्तच्चरितं निनिन्द // kavk_32.53 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां विशाखावदानं द्वात्रिंशः पल्लवः //

33. नन्दीपनन्दावदानम् /

स को ऽपि पुण्यप्रशमानुभावः शुद्धात्मनामस्त्यमृतस्वभावः / यस्य प्रभावेण भवन्ति सद्यः क्रूरा अपि क्रोधविषप्रमुक्ताः // kavk_33.1 //

पुरा तथागते जेतवनारामविहारिणि / तदाज्ञया भिक्षुगणे गिरिकाननचारिणि // kavk_33.2 //

सुमेरुपरिषण्डायां स्थित्वा ध्यानपरायणाः / आययुर्भिक्षवः पाण्डुविच्छायवदनाः कृशाः // kavk_33.3 //

ते ऽथ कृत्वा भगवतः पादपद्माभिवन्दनाम् / ऊचिरे भिक्षुभिः पृष्टा देहदौर्बल्यकारणम् // kavk_33.4 //

सुमेरुं त्रिगुणावृत्त्या वेष्टयित्वा व्यवस्थितौ / अदृष्टौ वैनतेयस्य नागौ नन्दोपनन्दकौ // kavk_33.5 //

तौ सदा त्रिविधोच्छ्वासं सृजतः कीर्णपावकम् / भवन्ति भस्म स्पर्शेन सहसैव शिला अपि // kavk_33.6 //

वयं तद्विषनिश्वासैर्निदग्धा ध्यानयोगिनः / विवर्णवदनच्छायाह् केवलं कृशतां गताः // kavk_33.7 //

इति तैः कथिते शास्ता भिक्षुसंघार्थितः पुरः / नागयोर्दमने योग्यं मौद्गल्यायनमादिशत् // kavk_33.8 //

स सुमेरुं समासाद्य शृङ्गैरालिङ्गिताम्बरम् / सुप्तौ ददर्श नागेन्द्रौ योगेनान्तर्हिताकृतिः // kavk_33.9 //

योध्यमानौ शनैस्तेन बुबुधाते यदा न तौ / तदा महानागवपुर्भूत्वा स समवेष्टयत् // kavk_33.10 //

प्रबुद्धौ पीडितौ तेन दृष्ट्वा तं भीषणाकृतिम् / विंद्रुतौ नररूपेण तस्थतुर्भयविह्वलौ // kavk_33.11 //

नागरूपं परित्यज्य कृत्वा रूपं स्वकं ततः / पलायमानावन्योन्यं त् औ मौद्गल्यायनो ऽवदत् // kavk_33.12 //

नागौ क्क गम्यते तूर्ण भयं संत्यज्यतामिदम् / न स नागः स्थितस्तत्र येन विद्रावितौ युवाम् // kavk_33.13 //

सर्वथा यदि नस्त्येअ तद्भयाद् यिवयोर्धृतिः / क्रियते किं शरण्यस्य न बुद्धस्याभिवन्दनम् // kavk_33.14 //

इति तेनोक्तमाकर्ण्य विनयात्तौ तमूचतुः / प्रसादः क्रियतामार्य भगवद्दर्शनेन नौ // kavk_33.15 //

इति ब्रवाणौ नागेन्द्रौ नीत्वा भगवतो ऽन्तिकम् / स त द्वृत्तान्तमावेद्य प्रणम्य समुपाविशत् // kavk_33.16 //

भगवानथ नागेन्द्रौ बभाषे शरणागतौ / प्रणामं चक्रतू रत्नप्रभाभूषीतभूतलौ // kavk_33.17 //

शिक्षापदानि संप्राप्य सर्वभूताभयप्रदौ / शरणप्राप्तिसमयादधुना निर्भयौ युवाम् // kavk_33.18 //

इत्यालोकनमात्रेण दोषद्वेषविवर्जितौ / कृतौ भगवता सम्यक् जग्मतुस्तं प्रणम्य तौ // kavk_33.19 //

संदर्शनेनैव महाशयानां प्रभापदेशेन शरीरलग्नैः / सींस्रा अपि द्वेषविषोष्मतप्ताः शमामृतैः शीतलतां व्रजन्ति // kavk_33.20 //

तत्पूर्वजन्मवृत्ताण्तं भिक्षुभिर्भगवान् जिनः / प्रभावविस्मयात्पृष्टः सर्वदर्शी जगादा तान् // kavk_33.21 //

कृकिर्नाम पुरा श्रीमान् वाराणस्यां नरेश्वरः / काश्यपाख्याद् भगवतः प्राप्तवान् धर्मशासनम् // kavk_33.22 //

अमात्ययोः स विन्यस्य राज्यं नन्दोपनन्दयोः / बभूव बोधिसंसक्तः सत्यदर्शननिर्वृतः // kavk_33.23 //

धर्मदह्र्ममयं राज्यं कृत्वा तौ तस्य मन्त्रिणौ / सर्वोपकरणैर्युक्तं विहारं काश्यपाय च // kavk_33.24 //

कालेन जातौ नागेन्द्रावेतौ नन्दोपनन्दकौ / विहारार्पणपुण्येन पदं मेरुरभूत्तयोः // kavk_33.25 //

इति जिननिगदितफणिवरचरितं परतनुपरिणतिपरिचितसुकृतम् / श्रुतवति शमनयमुनिपरिनिवहे विषधरनियमनगुणनुतिरुदभूत् // kavk_33.26 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां नन्दोपनन्दावदानं त्रयस्त्रिंशः पल्लवः //

34. गृहपतिसुदत्तावदानम् /

दत्तः परहितभावनया यदु तनुधनकणशेषः / अपरिक्षयगुणकल्पनया भवति सुपुण्यविशेषः // kavk_34.1 //

अथ व्यतीते कस्मिंश्चित् काले भगवतो ऽन्तिके / नन्दोपनन्दयोर्धर्मदेशनां श्रोतुमाययौ // kavk_34.2 //

राजा प्रसेनजिद्द्रष्टुं भगवन्तमुपागतः / ताभ्यामकृतसत्कारप्रणामः कोमपाययौ // kavk_34.3 //

स प्रणम्य जिनं गत्वा प्रदध्यौ निग्रहं तयोः / शस्त्रवृष्टिं संसृजन्तौ तौ च व्योम्ना समागतौ // kavk_34.4 //

सर्वज्ञप्रेषितस्तूरणं मौद्गल्यायन एत्य ताम् / शस्त्रवृष्टिं नरपतेश्चक्रे पद्मोत्पलावलिम् // kavk_34.5 //

पुनर्गत्वा भगवतः समीपं पृथिवीपतिः / संप्राप्तौ क्षमयामास तस्यादेशात् फणीश्वरौ // kavk_34.6 //

अथार्थितः पार्थिवेन भगवान् राजमन्दिरम् / भक्तिपूतं ययौ भोक्तुं भक्तं भिक्षुगणैः सह // kavk_34.7 //

भक्ष्येषु पच्यमानेषु रात्रौ तत्राग्निविल्पवः / जातो जिनप्रभावेण सहसा शान्तिमाययौ // kavk_34.8 //

भुक्त्वा गते भगवति क्षितिपः स्वपुरे ऽभ्यधात् / ज्वलनज्वालनं रात्रौ वारयन् दण्डसंविदा // kavk_34.9 //

अत्राण्तरे गृहपतिः सुदत्तस्यात्मजि युवा / मिथ्यादोषदृद्धिबलो नाम राज्ञाभिघातितः // kavk_34.10 //

पूर्वं भगवतः शास्तुः शासनानुग्रहेण सः / लब्धज्ञानधृतिः पुत्रदुःखे ऽप्यासीददुःखितः // kavk_34.11 //

अपुत्रः स्वधनं भूरि दीनेभ्यः प्रतिपाद्य सः / चकारातिरसादेकपणशेषं शनैः श्रियः // kavk_34.12 //

पणलाभकृताशेषधर्मः स्वल्पप्रदो ऽथ सः / अभूद् गृही सुदत्ताख्यो गृहं हि स्वप्लमुच्यते // kavk_34.13 //

कदाचिद्दर्शनायातं भगवान् पुरतः स्थितम् / तं स्वल्पदाननाम्नैव लज्जितं दययावदत् // kavk_34.14 //

अल्पदानं गृहपतेर्न लज्जां कर्तुमर्हसि / याति श्रद्धार्पितो दानकणः कनकशैलताम् // kavk_34.15 //

पुरा बहुतरं दत्तं वेलमेन द्विजन्मना / श्रद्धाविरहसामान्यान्न तथा वृद्धिमाययौ // kavk_34.16 //

यः सर्वं भोजयेद्भक्त्या जम्बुद्वीपगतं जनम् / यश्चैकं बोधिसंयुक्तं तस्य पुण्यं ततो ऽधिकम् // kavk_34.17 //

इति वाक्यं भगवतस्तथ्यं श्रुत्वाभिनन्द्य च / निजगेहं गृहपतिः प्रययौ प्रणिपत्य तम् // kavk_34.18 //

दीपं दत्वा पठन् रात्रौ ततर् बुद्धानुशासनम् / दण्डाय राजपुरुषैः स नीतो ऽग्निप्रवर्तनात् // kavk_34.19 //

दण्डस्य संभवाद्बद्धं बन्धनागारवर्तिनम् / तं द्रष्टुमाययुर्देवा रात्रौ शक्रब्रह्मादयः // kavk_34.20 //

स तैर्धनं गॄहाणेति प्रार्थितो नाग्रहीद्यदा / तदा धर्मोपदेशो ऽयं प्रवृत्तस्त्स्य मन्दिरे // kavk_34.21 //

राजापि तत्प्रभावेण दृष्ट्वा प्रज्वालितं पुरम् / मुक्त्वा तं बन्धनागारान्न ददर्श जलं क्कचित् // kavk_34.22 //

स गतः सुगतं द्रष्टुं कदाचित्तत्पुरः स्थितः / नृपं जिनप्रणामाय प्राप्तं पश्चाद् व्यलोकयत् // kavk_34.23 //

अग्रे भगवतश्चक्रे प्रणयं न स भूपतेः / जगत्पूज्यस्य पुरतः पूजामर्हति नापरः // kavk_34.24 //

जिनमामन्त्र्य नृपतिः प्रणतः स्वपुरं गतः / विवासनं गृहपतेरादिदेश निजात् पुरात् // kavk_34.25 //

प्रसादिनी सुदत्तस्य देवता नृपतिं ततः / क्षुद्रजन्तुभिरुत्सृष्टैश्चक्रे दंशविषाकुलम् // kavk_34.26 //

स त्रस्तस्तैर्नृपः प्राप्तः सामात्यान्तः पुरानुगः / गत्वा प्रसादयामास सुदत्तम् जिनशासनात् // kavk_34.27 //

इति स सततप्रत्यासत्त्या परामृतनिर्भरं भगवदुदितं शान्तिं भेजे सुदत्तगृहाधिपः / स्वमिव लभते विघ्नयासप्रवासविवर्जितं विमलमनसामन्तेवासी विवेकमहानिधिम् // kavk_34.28 //

इति क्षेमेन्द्रविचरितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां गृहपतिसुदत्तावदानं चतुर्स्त्रिशः पल्लवः //

35. घोषीलावदानम् /

फलं समानं लभते स दातुर्याति क्षणं दानसहायतां यः / परोपकारप्रणयोद्यतानां नापुण्यकर्मा सचिवत्वमेति // kavk_35.1 //

रम्ये पुरा भगवति श्रावस्त्यां जेतकानने / अनाथपिण्डदारामविहाराधिरते जिने // kavk_35.2 //

कौशाम्ब्यां वत्सनृपतिर्बभूवोदयनाभिधः / गायत्यद्याषि यत्कीर्तिर्विद्याधरवधूजनः // kavk_35.3 //

अभवद्विषये तस्य कर्मान्ताकरजीवनः / गृहस्थः सुधनो नाम धनाधानविचक्षणः // kavk_35.4 //

नृपः कदाचिंदास्थाने तं कार्यार्थिनमागतम् / वचसैव परिज्ञाय जगाद् विहितादरः // kavk_35.5 //

जानाम्यहं गृहपते हिरण्योपचितस्वरम् / विपुलः संचयज्ञस्य सुवर्णनिधिरस्ति ते // kavk_35.6 //

इत्युक्तः सस्मितं राज्ञा स तमूचे कृताञ्जलिः / सत्यमस्त्येव मे राजन् गृहे काञ्चनसंचयः // kavk_35.7 //

सद्वृत्तचिन्तानिरते देवे वात्सल्यपेशले / किं वा नास्ति जनास्यास्य पितरि त्वयि गोप्तरि // kavk_35.8 //

धनिनो यान्त्यधनतां निधनं यान्ति चाधनाः / व्याघ्रताम् याति देद्भूभृदामिषाघ्राणनिर्घृणः // kavk_35.9 //

निःसङ्कैरर्ज्यते वित्तमर्जितं च विभज्यते / विभक्तं भुज्यते स्पष्टं जनैर्धर्मधने नृपे // kavk_35.10 //

उपपन्नं वचः श्रुत्वा धीमतस्तस्य भूपतिः / तमूचे दशनोद्योतैः प्रसादं दर्शयन्निव // kavk_35.11 //

मतिमान् कार्यसचिवस्त्वं मे भवितुमर्हसि / धीधूर्यैस्त्वद्विधैरेव धार्यते धरणीभरः // kavk_35.12 //

इति राजवचः श्रुत्वा शुधनस्तमभाषत / न् अवयं राजसेवासु सभामण्डलपण्डिताः // kavk_35.13 //

स्वाच्छन्द्योद्यानविच्छेदः सुनिद्रासुखविक्रयः / सेवा हि पुंसां संसारदुःखदैन्यभयंकरः // kavk_35.14 //

ईश्वरैर्मस्तकन्यस्तचरणः कृतकृत्यताम् / पादपीठ इवायाति सेवको ऽहं स्थितः सदा // kavk_35.15 //

सेवायासप्रयासेन प्राप्तानामपि संपदाम् / संभोगः पिशुनासङ्गी प्रभुभ्रूभन्गभङ्गुरः // kavk_35.16 //

एताश्च नावतिष्ठन्ते प्रयत्नेन धृता अपि / दर्पोग्रदुर्ग्रहग्राहदुर्ग्रहा नृपसंपदः // kavk_35.17 //

क्षणं नवनवाश्लिषविशेषप्रणयोद्यताः / अवाचवाररमणीरमणीया विभूतयः // kavk_35.18 //

इत्युक्तप्रतिषेधो ऽपि स राज्ञा सचिवः कृतः / अतिक्रामति को नाम प्रभविष्णोः समीहितम् // kavk_35.19 //

प्राप्तप्रौढपदं राज्ञा नीतं सर्वाधिकारिताम् / विद्वेषदूषिताः सर्वे मन्त्रिणस्तं न सेहिरे // kavk_35.20 //

धर्मजिज्ञासया राज्ञा पिशुनप्रेरितेन सः / नैवाकरोदसत्कार्यं नियुक्तो ऽपि पुन पुनः // kavk_35.21 //

आघातं प्रेक्षितः सो ऽथ मिथ्याकोपेन भूभुजा / तथाप्यधर्मसंयुक्तं न शासनमतन्यत // kavk_35.22 //

एकजन्मसुखायैव बहुजन्मशतार्दितम् / न साधुनिन्दितं कर्म करोमीति जगाद सः // kavk_35.23 //

भयधर्मोपधाशुद्धः प्रतिमुक्तः स भूभुजा / दानसत्रमविच्छिन्नमकरोदखिलार्थिनाम् // kavk_35.24 //

सर्वत्र विश्रुते तस्य दानसत्रे यशस्विनह् / कल्पवृक्षादरः पुंसां परं प्रतनुतां ययौ // kavk_35.25 //

अत्रान्तरे मुनिगणास्तीर्थार्था दक्षिणापथात् / आगता कृच्छ्रकान्तारमविशन् निर्जनं वनम् // kavk_35.26 //

तत्र तृष्णातुराः सर्वे मूर्च्छिताः शयनाश्रिताः / अयाचन्त जलं मोहादुच्चैर्निश्चेतनानपि // kavk_35.27 //

देवगन्धर्वनागेभ्यः कश्चिद्यो ऽत्र दयाम्बुधिः / स्थितः प्रयच्छतु जलं सो ऽस्माकमिति ते ऽब्रुवन् // kavk_35.28 //

ततः स रत्नकेयूरक्कनत्कङ्कणसद्ध्वनिः / भुजस्थमेमभृङ्गारस्तरुमध्याद्विनिर्ययौ // kavk_35.29 //

ते तस्मादमृतास्वादं पाणिपद्मावनामितात् / आकण्ठं सलिलं पीत्वा जहृषुर्लब्धजीविताः // kavk_35.30 //

प्रार्थितः पुनरभ्येत्य पप्रच्छुस्ते सविस्मयाः / अदृश्यवृक्षनिलयादुद्भूतं को भवानिति // kavk_35.31 //

सो ऽब्रवीद्विश्रुतयशाः श्रावस्त्यामाशयः श्रियः / अनाथपिण्डदो नाम सर्वदो ऽस्ति गृहाधिपः // kavk_35.32 //

सौचिकेन मया पूर्वं तद्गृहान्तिकवासिना / भुजमुद्यभ्य तद्वेश्म दर्शितं नित्यमर्थिनाम् // kavk_35.33 //

तेन पुण्येन देवत्वं प्राप्तो ऽत्र विहराम्यहम् / बाहुर्मम् विभात्येष दक्षिणः सो ऽर्थिदक्षिणः // kavk_35.34 //

ते तमामन्त्र्य मुनयः पुनः संप्रस्थिता वने / क्षुधिताः स्निग्धसच्छायं ददृशुः पादपं परम् // kavk_35.35 //

तमप्युच्चैरयाचन्त भोजनं तद्वदेव ते / उच्चचार च गम्भीरा वाणी विस्मयकारिणी // kavk_35.36 //

अत्र पुष्करिणीतीरे द्रोण्यां दिव्यान्नभोजनम् / संपूर्णमस्ति तद्गत्वा भुज्यतां यदभीप्सितम् // kavk_35.37 //

इति तेन समादिष्टं भुक्त्वा ते दिव्यभोजनम् / को भवनिति पप्रच्छुस्तं दिव्यतरुसंश्रयम् // kavk_35.38 //

सो ऽप्याचचक्षे श्रावस्त्यां गृहस्थो ऽनाथपिण्डदः / अस्ति तस्याहमभवं ब्राह्मणः संघहोजने // kavk_35.39 //

चतुरः परिचर्यायां दधिकुम्भप्रचारकः / तद्भोजनान्ते संप्राप्ते स्वल्पशेषान्नभोजनः // kavk_35.40 //

भिक्षुणां गौरवेच्चारं दृष्ट्वाहं राजभोजनम् / आत्मनश्चान्नमक्षारमभवं खिन्नमानसः // kavk_35.41 //

अनाथपिण्डदगिरा भोजने गौरवाशया / ततो मयाष्टाङ्गयुक्तं गृहीतं पोषधं व्रतम् // kavk_35.42 //

असमाप्तव्रतेनाथ भुक्तं लौल्यान्मया निशि / तेनाहमभवं लोके विज्ञातः खण्डपोषधः // kavk_35.43 //

खण्डेनापि व्रतेनाहं देवपुत्रत्वमागतः / इति ते तद्वचः श्रुत्वा मुनयो विस्मिता ययुः // kavk_35.44 //

अचिन्तयन् व्रजन्तस्ते तीव्रेण तपसा वयम् / सुचिरं केवलं क्लिष्टां नाद्यापि कुशलस्पृशः // kavk_35.45 //

अधुना पोषधं प्राप्तुं व्रतमेव यतामहे / निरपायसुखोपाये स्वहिते कस्य नादरः // kavk_35.46 //

इति संचिन्तयन्तस्ते कौशाम्बीमभितो गताः / सुधनस्य गृहं प्रापुर्विश्रुतं गृहमेधिनः // kavk_35.47 //

तत्र तेन कृतातिथ्या निवेद्यास्मै तदद्भुतम् / अनाथपिण्डदं द्रष्टुं तेनैव सहिता ययुः // kavk_35.48 //

श्रावस्त्याम् ते समासाद्य पूजितास्तेन सादरम् / अस्मै न्यवेदयन् सर्वं यथादृष्टं यथाश्रुतम् // kavk_35.49 //

स तान् व्रतार्थिन सर्वान् सुहृदं सुधनं च तम् / निनाय धर्मसचिवः प्रीतो भगवतो ऽन्तिकम् // kavk_35.50 //

भगवानपि तद्वाक्याच्चक्रे तेषामनुग्रहम् / सत्यदर्शनसंबुद्धा येन ते सुगतिं ययुः // kavk_35.51 //

तेषु यातेषु सुधनं पक्षपाताद्रया दृशा / विलोक्य भगवान् सम्यग् विदधे ज्ञानभाजनम् // kavk_35.52 //

सत्यसंदर्शनावाप्तविशेषकुशलोदयः / गत्वा जिनाय कौशाम्ब्याम् स विहारमकारयत् // kavk_35.53 //

यस्माद्भगवतादिष्टस्तस्मिन् यातः सहायताम् / भिक्षुश्चुन्दाभिधस्तस्मात् सो ऽभूच्चुन्दविहारभूः // kavk_35.54 //

राधाभिधा तदा दासी विहारपरिचारिका / दयया भगवानस्याः शीर्णवस्त्रं समग्रहीत् // kavk_35.55 //

अदासी स्यामिति श्रद्धाप्रणिधानार्पितस्तया / स चीवरो भगवतः प्रययावेकवर्णताम् // kavk_35.56 //

सुधनस्योज्ज्वलं दृष्ट्वांपुण्यसंभारमद्भुतम् / भिक्षुभिर्भगवान् पृष्टस्तत्पूर्वोदयमभ्यधात् // kavk_35.57 //

सुन्धानाख्यो गृहपतिर्वाराणस्यामभूत्पुरा / nodārakuznjarasyābhūd yasya dānaparikṣayaḥ // kavk_35.58 //

अनावृष्टिहते काले तस्य द्वादशवार्षिके / अवारितमभूच्छत्रमविच्छिन्नान्नमर्थिनाम् // kavk_35.59 //

तस्य पद्माकरो नाम कोषागारपतिर्गृहे / दानसाहाय्यकं चक्रे सहस्था हि समृद्धयः // kavk_35.60 //

प्रत्येकबुद्धसंघस्य भक्तकालनिवेदकह् / धर्मदूताभिधस्तस्य मन्त्री धीमानपस्थितः // kavk_35.61 //

कर्मव्याक्षेपतस्तस्य जाते कालव्यतिक्रमे / कदाचित् कुकुरस्तेषां कालसंज्ञां व्यधात्पुरः // kavk_35.62 //

सुन्धानो ऽद्य स एवाहं कोष्ठिको ऽनाथपिण्डदः / संघस्य धर्मदूतो यः स एवोदयनो नृपः // kavk_35.63 //

संज्ञानिदेशको यश्च कुकुरः सुधनो ऽपि सः / राज्ञा घोषेण विज्ञातो घोषिलापरनामभृत् // kavk_35.64 //

चरितमित्युचितं भवभेदिना भगवता कथितं किल भिक्षवः / सुकृतसौरभसारसुधारसं सुमनसा श्रवणाञ्जलिभिः पपुः // kavk_35.65 //

इति क्षेमेन्द्रविरचितायां बोधिसत्त्वावदानकल्पलतायां घोषिलावदानं पञ्चत्रिंशः पल्लवः //

36. पूर्णावदानम् /

विबुधसरसिः पद्मैः शोभिते पङ्कजिन्या शुचिपरिसरजातं स्पृश्यते न स्थले ऽब्जम् (?) / सहजपरिचितानां नित्यमन्तर्गतानाम् भवति सितगुणानाम् कारणं नैव जातिः // kavk_36.1 //

श्रावस्त्यां सर्वसत्त्वानां स्वस्तिध्यानपरायणे / जिनकल्पद्रुमे जेतवनारामस्थिते पुरा // kavk_36.2 //

शूर्पारकाख्ये नगरे रत्नसंचयसागरः / भवो नामाभवत्सार्थपरिर्मतिमतां वरः // kavk_36.3 //

भविलो भवभद्रश्च भवनन्दी च विश्रुताः / केतक्यां तस्य जायायां बभूवुस्तनयास्त्रयः // kavk_36.4 //

रोगयोगादुपगरः स कदाचिन्मुमूर्षुताम् / पारुष्याद् भृशमुद्विग्नैः पत्नीपुत्रैरुपेक्षितः // kavk_36.5 //

भक्त्या दासी तु तस्यैका परिचर्यापरा परम् / मल्लिकाख्याभवत्तस्याः सेवया स्वास्थ्यमाययौ // kavk_36.6 //

स्नेहोपकारप्रणतः कृतज्ञः स तयान्वितः / ऋतौ संगममभ्येत्य तस्याः पुत्रमजीजनत् // kavk_36.7 //

यदा तज्जन्मनि पितुः सर्वार्थाः पूर्णताम् ययुः / स तदा पूर्णनामाभूद्बालः पूर्णेन्दुसुन्दरः // kavk_36.8 //

ज्येष्ठास्त्रयः कृतिद्वाहा ययुरब्धिं धनार्थिनः / पूर्णस्तु भाण्डशालायां पितुश्चक्रे धनार्जनम् // kavk_36.9 //

ततः प्रतिनिवृत्तास्ते प्राप्तार्थः सागरात्पुनः / गणनां हेमलक्षाणां कृत्वा स्वमुदिरे पुरम् // kavk_36.10 //

समुद्रगमने तेषाम् यावानासीद्धनागमः / पूर्णस्य स्वगृहे पण्यौर्बभूवाभ्यधिकस्ततः // kavk_36.11 //

तद्दृष्ट्वा जनकस्तेषां वृद्धः पर्यन्तवासरे / तमूचेहितमायत्यां तृष्णा नैकक्षयोदयः // kavk_36.12 //

दृष्टं भवद्भिः सामुद्रलाभे कृतपरिश्रमैः / पूर्णेनोआर्जितं वित्तमक्लेशेन महीयसा // kavk_36.13 //

शुभकर्मविपाकेन भवन्त्यर्था धनार्थिनाम् / हस्तात् पलायते ऽन्यस्य प्राप्नोति पतितं परः // kavk_36.14 //

सन्मार्गस्यापरित्यागाद् युक्तायुक्तविवेचनात् / देशकालपरिज्ञानात्सतां सर्वत्र संपदः // kavk_36.15 //

भवन्ति स्वगृहे शन्याः सुधियो धर्मभागिनः / गत्वा रत्नाकरं चान्ये लभन्ते प्राणसंशयम् // kavk_36.16 //

यत्नेन बोद्धव्या सद्भिः धनस्योपनिष्त्परा / अद्रोहशुद्धबुद्धीनां स्वाधीनानां धनाच्छ्रियः // kavk_36.17 //

रक्षणीयो भवद्भिश्च भेदः सततसंहतेः / भिन्नात् स्खलति कल्याणं कुलात् कुम्भादिवोदकम् // kavk_36.18 //

अथाभिन्नेन्धनस्याग्नेर्नश्यन्ते सदृशास्त्विषः / तथा विपुलवंशस्य भिन्नज्ञातेर्विभूतयाः // kavk_36.19 //

भ्रातॄणां संततो भेदः कथं नाम निवर्तते / अध्यापितानां पत्नीभिर्द्वेषविद्यां सदा निशि // kavk_36.20 //

उन्नतानां स्ववशानां द्वैधं तावन्न जायते / यावत्कुठारधारेव योषिद्विशति नान्तरम् // kavk_36.21 //

भ्रातुरर्थानुवादेन गुरुं पारुष्यकुत्सया / मित्रमेकाभिलाषेण नयन्ति द्वैधतां स्त्रियः // kavk_36.22 //

तद्वदन्ति हसन्त्यो ऽपि भ्रूविलासेन योषितः / यत्प्रयाति सुहृत्स्नेहमूलोन्मूलनहेतुताम् // kavk_36.23 //

हितमुक्त्वेति पुत्राणां भूतये ऽभिमतं भवः / अनित्यतापरियुक्तः काले निधनमाययौ // kavk_36.24 //

अविभक्ते धने शक्ता देशान्तरधनार्जने / ज्येष्ठा बभूवुः पूर्णस्तु गृहे वित्तमचिन्तयत् // kavk_36.25 //

कालेन गृहमाप्तानाम् वस्त्राशनविवादिनाम् / स्त्रीमन्त्रदत्तकर्णानां भेदस्तेषामजायत // kavk_36.26 //

वित्ते विभज्यमाने ऽथ् अतैर्विद्वेषवशीकृतेः / दासीसुतो ऽयम्त्युक्त्वा नीतः पूर्णो निरंशताम् // kavk_36.27 //

सो ऽपि पूर्णशनः काले शीतसंकुचितं पथि / ददर्श ग्रीष्मताप्र् ऽपि विवशं दारुभारकम् // kavk_36.28 //

आदाय दारुमूल्येन स तस्माद्दारुभारकम् / दिव्यचन्दनमद्राक्षीद्दहनस्यापि शीतदम् // kavk_36.29 //

सुकृतेनैव महता तेन लब्धमहाधनः / स सेव्यः सार्थवाहानां पूज्यो ऽभूत्पृथिवीपतेः // kavk_36.30 //

रत्नाकरं स षट्कृत्वः प्रयातः सर्वदो ऽर्थिनाम् / चकार सर्ववणीजां तरशुल्काद्यनुग्रहम् // kavk_36.31 //

स्र्हावस्तीवासिभिः सार्थवणिग्भिः पुनरर्थितः / ययौ प्रवहणारूढः समुद्रद्वीपमाशु सः // kavk_36.32 //

प्रत्यावृत्ते प्रवहणे सो ऽथ शुश्राव गायताम् / वणिजां स्थाविराः शैलगाथाः सुगतसंश्रयाः // kavk_36.33 //

कस्यैता इति ते तेन पृष्टाः सर्वे बभाषिरे / एता भगवता गीता गाथा बुद्धेन धीमता // kavk_36.34 //

इति बुद्धाभिधामेव श्रुत्वा हर्षमवाप सः / पुंसां स्ववासनारूढं व्यक्तिमायात्युदीरितम् // kavk_36.35 //

तैर्विस्तरेण कथितामाकर्ण्य भगवत्कथाम् / सो ऽभवत्तद्गतमनास्तद्दर्शनसमुत्सुकः // kavk_36.36 //

स शनैर्गृहमागत्य त्यक्त्वा सर्वपरिच्छदम् / अनाथपिण्डदं द्रष्टुं श्रावस्त्यां सुहृदं ययौ // kavk_36.37 //

अभिलाषं निवेद्यास्मै प्रव्रज्यायां जितेन्द्रियः / जगाम सहितस्तेन भक्त्या भगवतो ऽन्तिकम् // kavk_36.38 //

दृष्ट्वैव तत्र सर्वज्ञं मोहध्वान्तदिवाकरम् / तत्पाददर्शनेनैव मेने स कृतकृत्यताम् // kavk_36.39 //

विज्ञाय तस्य भगवान् संकल्पं तमभाषत / दशनज्योत्स्नया कुर्वन् विवेकविमला दिशः // kavk_36.40 //

एहि भिक्षि निराशङ्के निर्विपक्षे क्षयोज्झिते / आख्याते धर्मविनये ब्रह्मचर्यां चरेप्सितम् // kavk_36.41 //

इति प्रसादशीलेन जिनेनोदीरिते पुरह् / प्रव्रज्या सहसैवास्य पपातालक्षिता तनौ // kavk_36.42 //

ततः स शत्रौ मित्रे च प्रशमात् समतां श्रितः / शास्तुः शासनमादाय प्रणिपत्य जगाम तम् // kavk_36.43 //

श्रोणापरान्तकं नाम देशं श्रूरजनाश्रयम् / स्वयं परीक्षितुं क्षान्तिं जनेन स समाययौ // kavk_36.44 //

ततो दृष्ट्वा तमायान्तं मृगयायाममङ्गलम् / लुब्धकश्चापमाकृष्य हन्तुं क्रिधात् समाद्रवत् // kavk_36.45 //

निर्विकारं निरुद्वेगं स तं विगतसाध्वसम् / प्रहरेति ब्रुवाणं च दृष्ट्वैव शममाप्तवान् // kavk_36.46 //

शाम्यतस्तस्य सहसा प्रसादी लुब्धकस्य सः / धर्मं दिदेश येनासौ बोधिं प्राप सहानुगैः // kavk_36.47 //

स तत्र सुगतार्हाणां सर्वोपस्करसंपदाम् / śatāni paznca ramyāṇāṃ vihārāṇāmakārayat // kavk_36.48 //

पूर्णो ऽपि ज्ञानसंपूर्णः प्राप्तिस्त्रिदशपूज्यताम् / वैराग्यलक्ष्म्या युक्तो ऽभून्मुनीनां स्पृहणीयया // kavk_36.49 //

अथ तस्याग्रजो भ्राता भविलः क्षीणवित्तताम् / कालेनोपगतः प्रायात् सम्दुरं द्रविणाशया // kavk_36.50 //

ततः प्रवहणारूढः सो ऽनुकूलैः समीरणैः / गोशीर्षचन्दनवनं प्रापितः स्वल्पवासरैः // kavk_36.51 //

कुठारिकशतैस्तस्मिन् पञ्चभिश्छेत्तुमुद्यते / तच्चन्दनवनं दिव्यं भुजङ्गगणासंकुलम् // kavk_36.52 //

तत्स्वामी यक्षसेनानां महेश्वरं इति श्रुतः / कोपादुदसृजद् घोरं कालिकाख्यं महानिलम् // kavk_36.53 //

मरुता महता तेन प्रापिताः प्राणसंशयम् / चक्रन्दुर्वणिजः सर्वे शर्वशक्रमुखान् सुरान् // kavk_36.54 //

तानार्तरावमुखरान् भविलः सार्थनायकः / उवाच संचिन्त्य चिरं पश्चात्तापसमाकुलः // kavk_36.55 //

पूर्णः कनीयान् भ्राता स हितैषी मां पुरावदत् / बहुक्लेशो ह्यल्पसुखः क्क गन्तव्यस्त्वयाम्बुधिः // kavk_36.56 //

अकृत्वा धीमतस्तस्य वचनं सत्यदर्शिनः / च्युतो ऽहं धनलोभेन घोरे ऽस्मिन् व्यसनार्णवे // kavk_36.57 //

श्रुत्वैतद्वणिजः सर्वे प्रभावं लोकविश्रुतम् / पूर्णस्य मनसा ध्यात्वा तमेव शरणं ययुः // kavk_36.58 //

नमस्तुभ्यं जगत्क्लेशविषधोषापहारिणे / पूर्णयोदीर्णकरुणासुधासंपूर्णचेतसे // kavk_36.59 //

इत्येकस्वररावेण तेषां संपूरिते ऽम्बरे / क्षणेन गत्वा तद्वृत्तं पूर्णः प्राह स्वदेवताः // kavk_36.60 //

श्रोणापरान्तकगतः श्रुत्वा तेषां स विप्लवम् / व्योम्ना समाधिसंनद्धः प्राप प्रवहणं क्षणात् // kavk_36.61 //

तस्मिन् पर्यङ्कबन्धनेन स्थितो मेरुरिवाचलह् / प्रलयोत्तालवेगस्य गतिं वाहोर्जहार सह् // kavk_36.62 //

पूर्णेन पवनं रुद्धं ज्ञात्वा यक्षगणाग्रणीः / तं प्रसाद्य ययौ त्यक्त्वा तेभ्यश्चन्दनकाननम् // kavk_36.63 //

पूर्णप्रसादादादाय भविलश्चन्दनद्रुमान् / हृष्टस्तेनैव सहितः शूर्पारं स्वपुरं ययौ // kavk_36.64 //

पूर्णो ऽथ् संमते भ्रातुस्तत्र गोशीर्षचन्दनैः / चक्रे चन्दनमालाख्यं प्रासादं सुगतो ऽचितम् // kavk_36.65 //

तत्र पूर्णेन भगवान् ध्यातस्तूर्णं विहाय्सा / समाययौ जेतवनादुल्लङ्घ्य शतयोजनीम् // kavk_36.66 //

आगच्छतो भगवतः पुरःप्रसृतया जगत् / देहकान्त्या कपिशितं सर्वं हिममिवाभवत् // kavk_36.67 //

पुरोपान्तनिवासिन्यस्तं विलोक्य गृहाङ्गनाः / तीव्रचित्तप्रसादेन प्रशमोन्मुखतां ययुः // kavk_36.68 //

कुशलोपचितां तासां भगवान् सत्यदेशनाम् / चक्रे भवादृतां कान्तास्ताह् प्रापुः कुशलं ययुः // kavk_36.69 //

ऋद्ध्या भगवतस्तत्र चैत्यं पौराङ्गनाभिधम् / ताभिर्विहितमद्यापि वन्दन्ते चैत्यवन्दकाः // kavk_36.70 //

मुनीनां भगवान् कृत्वा तथा वल्कलिनो मुनेः / प्रव्रज्यानुग्रहं शुद्धां विदधे धर्मदेशनाम् // kavk_36.71 //

ततश्चन्दनमालाख्यं प्रासादं भगवान् जिनः / प्रविश्य स्फाटिकं चक्रे जनसंघभरक्षमम् // kavk_36.72 //

अथ रत्नासनासीनः स तत्र करुणानिधिः / विदधे सर्वसत्त्वानां शान्त्यै निर्वाणदेशनाम् // kavk_36.73 //