Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 03
- Dịch giả
- HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
- Thông tin
- Đại Chính số 220
Quyển Thứ 53 - Hội Thứ Nhất
Quyển Thứ 53 -
Hội Thứ Nhất
Phẩm Biện Đại Thừa
Thứ 15 - 3
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội ngoại cùng Thân-Thọ-Tâm-Pháp, trụ quán khắp Thân-Thọ-Tâm-Pháp, mạnh mẽ?inh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy?
Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán kỹ tự thân: khi đi biết đi, khi đứng biết đứng, khi ngồi biết ngồi, khi nằm biết nằm. Như như tự thân oai nghi sai khác. Như vậy như vậy, đủ nhớ chính biết. Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân. Mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán kỹ tự thân: lui đến chính biết, xem ngó chính biết, cúi ngước chính biết, co dãn chính biết, mặc y Tăng già lê, cầm nắm y bát, nếm ăn uống nuốt, nằm nghỉ dạo đi, ngồi đứng dậy, đón tiếp rước, thức ngủ nói im, vào ra các định đều nhớ chính biết. Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán kỹ tự thân: với khi thở vào, như thật nhớ biết thở vào; với khi thở ra, như thật nhớ biết thở ra. Với khi thở vào dài, như thật nhớ biết thở vào dài; với khi thở ra dài, như thật nhớ biết thở ra dài. Với khi thở vào ngắn, như thật nhớ biết thở vào ngắn; với khi thở ra ngắn, như thật nhớ biết thở ra ngắn. Như thợ bánh xe hoặc đệ tử y, khi thế bánh xe dài, như thật nhớ biết thế bánh xe dài; khi thế bánh xe ngắn, như thật nhớ biết thế bánh xe ngắn. Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán kỹ tự thân, thở vào thở ra hoặc dài hoặc ngắn, như thật nhớ biết cũng lại như vậy. Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, với nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán kỹ tự thân, như thật nhớ biết bốn giới sai khác, chỗ gọi địa giới, thủy hỏa phong giới. Như thợ thịt giỏi hoặc đệ tử y, giết mạng trâu rồi, lại dùng dao bén cắt phân thân trâu mổ làm bốn phần. Hoặc ngồi hoặc đứng, như thật xem biết. Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán kỹ tự thân, như thật nhớ biết địa thủy hỏa phong bốn giới sai khác, cũng lại như vậy. Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán kỹ tự thân, như thật nhớ biết: từ chân đến đỉnh các thứ bất tịnh đầy nhẫy nơi trong, ngoài là da mỏng bao bọc. Chỗ gọi chỉ có tóc, lông, móng, răng, da, thứa, máu, thịt, gân, mạch, cốt, tủy, tâm, can, tỳ, thận, phế, mật, dạ dày, ruột già, ruột non, cứt, đái, nước miếng, nước mũi, nước dãi, nước mắt, đất, mồ hôi, đàm, mủ, mỡ lá, màng óc, ghèn, cứt ráy nhơ nhớp như vậy đầy nhẫy khắp thân. Như có kẻ nông phu hoặc các trưởng giả, trong kho đựng đầy các thứ tạp cốc, chỗ gọi nếp lúa mè đậu bắp thảy. Có người sáng mắt mở kho xem thấy, tức như thật biết trong ấy chỉ có nếp lúa mè đậu bắp thảy các thứ tạp cốc mà thôi. Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán kỹ tự thân, như thật nhớ biết, từ chân đến đỉnh chỉ có các thứ bất tịnh, vật chất đầy nhẫy nơi trong, cũng lại như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ có kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây, chết đã một ngày, hoặc đã hai ngày cho đến đã qua bảy ngày. Nơi thây thân bụng dạ phình chướng, biến sắc xanh bầm, thối bẫy, da phá, mủ máu chảy ra. Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm mà thôi! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây, chết đã một ngày, hoặc đã hai ngày cho đến đã qua bảy ngày. Bị các loài chim điêu, thứu, quạ, bồ các, xi, kiêu, cầm thú, hổ, báo, chồn, sói, dã can, chó thảy các loại. Hoặc mổ hoặc bấu, xương thịt rơi rã, cắn rứt mổ ăn. Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây. Cầm thú ăn rồi, bất tịnh tan nát, mủ máu chảy rơi, có vô lượng thứ dòi trùng sanh lúc nhúc. Chỗ thối đáng ghê, quá hơn chó chết. Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây, dòi trùng ăn rồi, thịt rơi xương lòi, lóng đốt liền nhau, gân ràng máu dính, thịt bẫy hãy còn. Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây, đã thành xâu xương, máu thịt đều hết, còn gân xâu liền. Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây, chỉ còn các xương, sắc nó trắng như ốc tuyết kha, các gân bẫy nát, lóng đốt chia lìa. Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây, đã thành lóng đốt phân tán, rơi rớt mỗi phương. Chỗ gọi xương bàn chân, xương ống chân, xương đầu gối, xương đùi vế, xương bàn tọa, xương sống, xương sườn, xương ngực, xương bắp tay, xương cánh tay, xương bàn tay, xương cổ sau, xương cằm, xương má, xương đầu lâu. Mỗi xương nằm riêng một chỗ. Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây. Hài cốt ngổn ngang, gió thổi mưa chan, nắng dọi, sương phong, trải lâu năm tháng, sắc trắng như ốc tuyết kha. Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đến đường Đạm bạc xem chỗ bỏ thây, còn xương tản đất, trải nhiều trăm năm, hoặc nhiều ngàn năm. Tướng xương biến xanh trạng giống như sắc chim cáp. Hoặc còn xương mục nát bủn như bụi trần, cùng đất hòa lộn chẳng còn phân biệt được! Thấy việc này rồi, tự nghĩ thân ta có tánh như thế, đủ pháp như vậy, chưa được giải thoát, chung quy cũng phải như vậy. Đâu có kẻ trí quý ngắm thân này, chỉ kẻ ngu muội mê lầm say đắm! Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội thân trụ, quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy.
Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Như đối nội thân sai khác như thế, trụ quán khắp thân, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy. Đối ngoại thân trụ, quán khắp thân. Đối nội ngoại thân trụ, quán khắp thân. Mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy, tùy chỗ sở ưng cũng lại như vậy.
Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội ngoại cùng đồng Thọ-Tâm-Pháp, trụ quán khắp Thọ-Tâm-Pháp, mạnh mẽ tinh tiến, đủ nhớ chính biết, vì muốn điều phục thế gian tham ưu vậy, tùy chỗ sở ưng đều nên rộng nói. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát như vậy khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối nội ngoại thân cùng đồng Thọ-Tâm-Pháp, khi trụ quán khắp Thân-Thọ-Tâm-Pháp, tuy tác lên quán này mà không có chỗ sở đắc. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn chánh đoạn. Những gì là bốn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Với pháp ác bất thiện chưa sanh, vì chẳng cho sanh vậy nên sanh lòng muốn cố gắng, phát khởi siêng chân chính, giục tâm giữ tâm. Đấy là thứ nhất.
Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Với pháp ác bất thiện đã sanh, vì dứt hẳn vậy, nên sanh lòng muốn cố gắng, phát khởi siêng chân chính, giục tâm giữ tâm. Đấy là thứ hai.
Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Pháp lành chưa sanh, vì khiến sanh vậy, nên sanh lòng muốn cố gắng, phát khởi siêng chân chính, giục tâm giữ tâm. Đấy là thứ ba.
Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Pháp lành đã sanh, vì khiến an trụ, chẳng quên thêm rộng tu bồi cho đầy đủ vậy, nên sanh lòng muốn cố gắng, phát khởi siêng chân chính, giục tâm giữ tâm. Đấy là thứ tư. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn thần túc. Những gì là bốn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu Dục tam ma địa dứt hành để thành tựu thần túc. Nương ly, nương vô nhiễm, nương diệt hồi hướng xả. Đấy là thứ nhất.
Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu Cần tam ma địa dứt hành, để thành tựu thần túc. Nương ly, nương vô nhiễm, nương diệt hồi hướng xả. Đấy là thứ hai.
Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu Tâm tam ma địa dứt hành, để thành tựu thần túc. Nương ly, nương vô nhiễm, nương diệt hồi hướng xả. Đấy là thứ ba.
Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu Quán tam ma địa dứt hành, để thành tựu thần túc. Nương ly, nương vô nhiễm, nương diệt hồi hướng xả. Đấy là thứ tư. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là năm căn. Những gì là năm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở tu tín căn, tinh tiến căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là năm lực. Những gì là năm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở tu tín lực, tinh tiến lực, niệm lực, định lực, huệ lực. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bảy đẳng giác chi. Những gì là bảy? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở tu niệm đẳng giác chi, trạch pháp đẳng giác chi, tinh tiến đẳng giác chi, hỷ đẳng giác chi, khinh an đẳng giác chi, định đẳng giác chi, xả đẳng giác chi. Nương ly, nương vô nhiễm, nương diệt hồi hướng xả. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là tám thánh đạo chi. Những gì là tám? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở tu chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mệnh, chánh tinh tiến, chánh niệm, chánh định. Nương ly, nương vô nhiễm, nương diệt hồi hướng xả. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là ba tam ma địa. Những gì là ba? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán tất cả pháp tự tướng đều không. Tâm kia an trụ, tên Không giải thoát môn, cũng tên Không tam ma địa. Đấy là thứ nhất. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán tất cả pháp, vì tự tướng không vậy, nên đều không có tướng. Tâm kia an trụ, tên Vô tướng giải thoát môn, cũng tên Vô tướng tam ma địa. Đấy là thứ hai. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán tất cả pháp, vì tự tướng không vậy, nên đều vô sở nguyện. Tâm kia an trụ, tên Vô nguyện giải thoát môn, cũng tên Vô nguyện tam ma địa. Đấy là thứ ba. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là pháp trí, loại trí, thế tục trí, tha tâm trí, khổ trí, tập trí, diệt trí, đạo trí, tận trí, vô sanh trí, như thật trí. Đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Bấy giờ, Tôn giả Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao pháp trí? Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết năm uẩn thảy tướng chuyển sai khác, đấy là pháp trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao loại trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết uẩn giới xứ và các duyên khởi, hoặc tổng hoặc biệt là vô thường thảy, đấy là loại trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao thế tục trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết tất cả pháp giả thiết danh tự, đấy là thế tục trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao tha tâm trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết pháp tâm, tâm sở của hữu tình kia và tu hành chứng diệt, đấy là tha tâm trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao khổ trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết khổ nên chẳng sanh, đấy là khổ trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao tập trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết tập nên dứt hẳn, đấy là tập trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao diệt trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết diệt nên tác chứng, đấy là diệt trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao đạo trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết Đạo nên tu tập, đấy là đạo trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao tận trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết tham sân si hết, đấy là tận trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao vô sanh trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết có thú chẳng sanh lại, đấy là vô sanh trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao như thật trí? Thiện Hiện! Như lai nhất thiết trí, nhất thiết tướng trí, đấy là như thật trí. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là ba Vô lậu căn. Những gì là ba? Là căn chưa biết sẽ biết, căn đã biết, căn biết đủ. Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật: Bạch Thế Tôn! Vì sao căn chưa biết sẽ biết? Thiện Hiện! Hoặc các học giả đối với các Thánh đế, chưa được hiện quán, chưa được Thánh quả, mà đã có tín căn, tinh tiến căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Đấy là căn chưa biết sẽ biết.
Bạch Thế Tôn! Vì sao căn đã biết? Thiện Hiện! Hoặc các học giả đối với các Thánh đế đã được hiện quán, đã được Thánh quả, đã có bao tín căn, tinh tiến căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Đấy là căn đã biết.
Bạch Thế Tôn! Vì sao căn biết đủ? Thiện Hiện! Là các kẻ vô học, hoặc A la hán, hoặc Độc giác, hoặc các Bồ tát đã trụ Thập địa, hoặc các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đã có bao tín căn, tinh tiến căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Đấy là căn biết đủ. Thiện Hiện! Ba căn như thế, nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là ba tam ma địa. Những gì là ba? Là có tầm có tứ tam ma địa, không tầm chỉ tứ tam ma địa, không tầm không tứ tam ma địa.
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao có tầm có tứ tam ma địa? Phật bảo: Thiện Hiện! Như lìa dục là pháp ác bất thiện, có tìm kiếm có dò xét, lìa sanh mừng vui, vào sơ tĩnh lự trụ đầy đủ. Đấy là có tầm có tứ tam ma địa.
Bạch Thế Tôn! Vì sao không tầm chỉ tứ tam ma địa? Thiện Hiện! Như định trung gian giữa sơ tĩnh lự và đệ nhị tĩnh lự. Đấy là không có tầm, chỉ có tứ tam ma địa.
Bạch Thế Tôn! Vì sao không tầm không tứ tam ma địa? Thiện Hiện! Như đệ tam tĩnh lự cho đến phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đấy là không có tầm không có tứ tam ma địa. Thiện Hiện! Ba tam ma địa như vậy, nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là mười tùy niệm. Những gì là mười? Là Phật tùy niệm, Pháp tùy niệm, Tăng tùy niệm, giới tùy niệm, xả tùy niệm, trời tùy niệm, vắng lặng nhàm lìa tùy niệm, thở vào ra tùy niệm, thân tùy niệm, chết tùy niệm. Thiện Hiện! Mười tùy niệm như vậy, nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ thảy có bao nhiêu thiện pháp, đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là Phật mười lực. Những gì là mười? Là xứ phi xứ trí lực, nghiệp dị thục trí lực, chưởng chưởng giới trí lực, chưởng chưởng thắng giải trí lực, căn thắng liệt trí lực, biến hành hành trí lực, tĩnh lự giải thoát đẳng trì đẳng chí tạp nhiễm thanh tịnh trí lực, túc trụ tùy niệm trí lực, tử sanh trí lực, lậu tận trí lực.
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao xứ phi xứ trí lực? Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết tướng chỗ chẳng phải chỗ nhân quả thảy pháp. Đấy là xứ phi xứ trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao nghiệp dị thục trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các loại hữu tình quá khứ, vị lai, hiện tại các nghiệp pháp chịu tướng mỗi mỗi nhân quả khác nhau. Đấy là nghiệp dị thục trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao chưởng chưởng giới trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các loại hữu tình vô lượng tướng cõi. Đấy là chưởng chưởng giới trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao chưởng chưởng thắng giải trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các loại hữu tình vô lượng tướng hiểu hơn hết. Đấy là chưởng chưởng thắng giải trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao căn thắng liệt trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các loại hữu tình tướng căn hơn kém. Đấy là căn thắng liệt trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao biến hành hành trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các loại hữu tình tướng khắp hành hành. Đấy là biến hành hành trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao tĩnh lự giải thoát đẳng trì đẳng chí tạp nhiễm thanh tịnh trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các tướng các loại hữu tình tĩnh lự, giải thoát, đẳng trì, đẳng chí, tạp nhiễm, thanh tịnh, căn, lực, giác chi, đạo chi thảy. Đấy là tĩnh lự giải thoát đẳng trì đẳng chí tạp nhiễm thanh tịnh trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao túc trụ tùy niệm trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các loại hữu tình vô lượng vô số sự tướng kiếp trước. Đấy là túc trụ tùy niệm trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao tử sanh trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các loại hữu tình vô lượng vô số sự tướng chết sống. Đấy là tử sanh trí lực.
Bạch Thế Tôn! Vì sao lậu tận trí lực? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật rõ biết các lậu hết hẳn, vô lậu tâm giải thoát, vô lậu huệ giải thoát. Ở trong hiện pháp tự làm chứng trụ đầy đủ. Năng chính rõ biết sanh của ta đã hết, phạm hạnh đã lập, việc làm đã xong, chẳng chịu đời sau. Đấy là lậu tận trí lực. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn vô sở úy. Những gì là bốn? Là chánh đẳng giác vô úy, lậu tận vô úy, chướng pháp vô úy, tận khổ đạo vô úy. Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao chánh đẳng giác vô úy? Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tự xưng ta là đấng Chánh Đẳng Giác. Dù có Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Trời, Ma, Phạm hoặc kẻ thế gian khác y pháp lập nạn và khiến cho nghĩ nhớ nói: "Với pháp này chẳng phải Chánh đẳng giác". Ta đối kia nạn chánh kiến không có lý do. Vì đối kia nạn không lý do vậy, nên được yên ổn trụ, không e không sợ. Tự xưng ta ngự ngôi tôn vị Đại tiên, ở giữa đại chúng, chính sư tử rống, quay xe diệu phạm. Xe ấy thanh tịnh, chơn chính vô thượng. Tất cả Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Trời, Ma, Phạm, hoặc kẻ thế gian khác đều không có kẻ năng như pháp quay được. Đấy là chánh đẳng giác vô úy.
Bạch Thế Tôn! Vì sao lậu tận vô úy? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tự xưng ta đã hết hẳn các lậu. Dù có Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Trời, Ma, Phạm hoặc kẻ thế gian khác y pháp lập nạn và khiến cho nghĩ nhớ nói: "Có lậu như thế chưa hết hẳn". Ta đối kia nạn chánh kiến không có lý do. Vì đối kia nạn chánh kiến không lý do vậy, nên được yên ổn trụ, không e không sợ. Tự xưng ta ngự ngôi tôn vị Đại tiên, ở giữa đại chúng, chính sư tử rống, quay xe diệu phạm. Xe ấy thanh tịnh, chơn chính vô thượng. Tất cả Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Trời, Ma, Phạm, hoặc kẻ thế gian khác đều không có kẻ năng như pháp quay được. Đấy là lậu tận vô úy.
Bạch Thế Tôn! Vì sao chướng pháp vô úy? Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, vì các đệ tử thuyết pháp ngăn đạo. Dù có Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Trời, Ma, Phạm hoặc kẻ thế gian khác y pháp lập nạn và khiến cho nghĩ nhớ nói: "Tập hành pháp này chẳng năng ngăn Đạo". Ta đối kia nạn chánh kiến không có lý do. Vì đối kia nạn chánh kiến không lý do vậy, nên được yên ổn trụ, không e không sợ. Tự xưng ta ngự ngôi tôn vị Đại tiên, ở giữa đại chúng, chính sư tử rống, quay xe diệu phạm. Xe ấy thanh tịnh, chơn chính vô thượng. Tất cả Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Trời, Ma, Phạm, hoặc các kẻ thế gian khác đều không có kẻ năng như pháp quay được. Đấy là chướng pháp vô úy.
Bạch Thế Tôn! Vì sao tận khổ đạo vô úy? Thiện Hiện! Nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, vì các đệ tử thuyết đạo hết khổ. Dù có Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Trời, Ma, Phạm hoặc có kẻ thế gian khác y pháp lập nạn và khiến cho nghĩ nhớ nói: "Tu hành đạo này chẳng thể hết khổ được". Ta đối kia nạn chánh kiến không có lý do. Vì đối kia nạn chánh kiến không lý do vậy, nên được yên ổn trụ, không e không sợ. Tự xưng ta ngự ngôi tôn vị Đại tiên, ở giữa đại chúng, chính sư tử rống, quay xe diệu phạm. Xe ấy thanh tịnh chánh chơn vô thượng. Tất cả Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Trời, Ma, Phạm, hoặc các kẻ thế gian khác đều không có kẻ năng như pháp quay được. Đấy là tận khổ đạo vô úy. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn vô ngại giải. Những gì là bốn? Là nghĩa vô ngại giải, pháp vô ngại giải, từ vô ngại giải, biện vô ngại giải. Thiện Hiện! Bốn vô ngại giải như vậy, nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, năm nhãn, sáu thần thông, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Thiện Hiện! Pháp như thế thảy, nếu đem vô sở đắc mà làm phương tiện, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là mười tám pháp Phật bất cộng. Những gì là mười tám? Là Ta Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, từ đêm đầu tiên chứng được A nậu đa la tam miêu tam Bồ đề, cho đến đêm rốt sau, sở làm đã xong, mới vào Vô dư y Đại Niết bàn. Với thời gian giữa thường không lầm lỗi, không tiến vội xẳng không niệm quên mất, không tâm bất định, không các thứ tưởng, không bỏ bất trạch, chí muốn không lui, tinh tiến không lui, niệm không lui, huệ không lui, giải thoát không lui, giải thoát tri kiến không lui. Tất cả thân nghiệp, trí là dẫn đầu, tùy trí mà chuyển; tất cả ngữ nghiệp, trí là dẫn đầu, tùy trí mà chuyển; tất cả ý nghiệp, trí là dẫn đầu, tùy trí mà chuyển. Ở đời quá khứ, sở khởi trí kiến, không đắm không ngại; ở đời vị lai, sở khởi trí kiến không đắm không ngại; ở đời hiện tại, sở khởi trí kiến không đắm không ngại. Thiện Hiện! Mười tám pháp Phật bất cộng như thế, không pháp nào chẳng đều đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là các văn tự đà la ni môn. Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao văn tự đà la ni môn? Phật bảo: Thiện Hiện! Tánh văn tự bình đẳng, tánh ngữ ngôn bình đẳng, tánh ngôn thuyết lý thú bình đẳng. Vào các tự môn, đấy là văn tự đà la ni môn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao vào các tự môn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện: Vào "Nhả" tự môn, ngộ tất cả pháp, gốc chẳng sanh vậy. Vào "Lạc" tự môn, ngộ tất cả pháp, lìa trần cấu vậy. Vào "Bả" tự môn, ngộ tất cả pháp, thắng nghĩa giáo vậy. Vào "Giả" tự môn, ngộ tất cả pháp, không có tử sanh vậy. Vào "Na" tự môn, ngộ tất cả pháp, xa lìa danh tướng, không có đắc thất vậy. Vào "Lả" tự môn, ngộ tất cả pháp xuất thế gian vậy, chi nhánh ái nhân duyên hẳn chẳng hiện vậy. Vào "Đà" tự môn, ngộ tất cả pháp, điều phục vắng lặng, chân như bình đẳng không phân biệt vậy. Vào "Bà" tự môn, ngộ tất cả pháp, lìa ràng buộc vậy. Vào "Trà" tự môn, ngộ tất cả pháp lìa nóng nảy, kiêu mạn, cấu uế, được thanh tịnh vậy. Vào "Sa" tự môn, ngộ tất cả pháp vô quái ngại vậy. Vào "Phược" tự môn, ngộ tất cả pháp dứt đường ngôn âm vậy. Vào "Đả" tự môn, ngộ tất cả pháp chân như bất động vậy. Vào "Dã" tự môn, ngộ tất cả pháp như thật bất sanh vậy. Vào "Sắc tra" tự môn, ngộ tất cả pháp tướng chế phục nhiệm trì bất khả đắc vậy. Vào "Ca" tự môn, ngộ tất cả pháp tác giả bất khả đắc vậy. Vào "Ta" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh thời gian bình đẳng bất khả đắc vậy. Vào "Ma" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh ngã và ngã sở bất khả đắc vậy. Vào "Già" tự môn, ngộ tất cả pháp, tánh đi lấy bất khả đắc vậy. Vào "Tha" tự môn, ngộ tất cả pháp xứ sở bất khả đắc vậy. Vào "Xà" tự môn, ngộ tất cả pháp sanh khởi bất khả đắc vậy. Vào "Thất phược" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh yên ổn bất khả đắc vậy. Vào "Đạt" tự môn, ngộ tất cả pháp giới tánh bất khả đắc vậy. Vào "Xả" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh vắng lặng bất khả đắc vậy. Vào "Khu" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh như hư không bất khả đắc vậy. Vào "Sản" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh cùng tận bất khả đắc vậy. Vào "Tát đả" tự môn, ngộ tất cả pháp, nhiệm trì xứ phi xứ, khiến tánh chẳng động chuyển bất khả đắc vậy. Vào "Nhã" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh bị rõ biết bất khả đắc vậy. Vào "Lạc tha" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh chấp trước nghĩa bất khả đắc vậy. Vào "Kha" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh nhân bất khả đắc vậy. Vào "Bạc" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh khá phá hoại bất khả đắc vậy. Vào "Xước" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh ưa muốn che bất khả đắc vậy. Vào "Táp ma" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh khá nghĩ nhớ bất khả đắc vậy. Vào "Hạp phược" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh khá hô triệu bất khả đắc vậy. Vào "Ta" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh dũng kiện bất khả đắc vậy. Vào "Kiện" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh dày bình đẳng bất khả đắc vậy. Vào "Sai" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh chứa nhóm bất khả đắc vậy. Vào "Nõa" tự môn, ngộ tất cả pháp lìa các ồn ào tranh cãi không lui không đến, đi đứng nằm ngồi bất khả đắc vậy. Vào "Phả" tự môn, ngộ tất cả pháp quả báo khắp đầy bất khả đắc vậy. Vào "Tắc ca" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh chứa nhóm đống bất khả đắc vậy. Vào "Dật Ta" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh tướng suy lão bất khả đắc vậy. Vào "Chước " tự môn, ngộ tất cả pháp nhóm đống nơi dấu chân bất khả đắc vậy. Vào "Tra" tự môn, ngộ tất cả pháp tánh đuổi ngặt nhau bất khả đắc vậy. Vào "Trạch" tự môn, ngộ tất cả pháp nơi chỗ rốt ráo bất khả đắc vậy.
Thiện Hiện! Tự môn như thế là năng ngộ vào ngằn mé của pháp không. Ngoại trừ tự môn như thế ra, để nêu chỉ các pháp không, lại là chẳng khá được. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Vì nghĩa các chữ như thế chẳng khá tuyên thuyết, chẳng khá chỉ rõ, chẳng khá chấp lấy, chẳng khá viết cầm, chẳng khá xem xét được vì lìa các tướng vậy. Thiện Hiện! Ví như hư không là chỗ bị về đến của tất cả vật, các tự môn đây cũng lại như vậy. Các nghĩa pháp không đều vào môn này mới được rõ ràng. Thiện Hiện! Vào chữ "Nhả" đây thảy, gọi là vào các tự môn.
Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối vào các tự môn như vậy, được trí khéo léo, đối các ngôn âm sở thuyên luận sở biểu thị đều không quái ngại, đối tất cả pháp bình đẳng không tánh đều được chứng nhận và thọ trì hết, đối nhiều thứ ngôn âm đều được khéo léo.
Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng nghe vào các tự môn như thế, ấn tướng ấn cú. Nghe rồi thọ trì, đọc tụng thông lợi, vì kẻ khác giải nói, chẳng tham danh lợi. Do nhờ nhân duyên đây được hai mươi món công đức thù thắng. Những gì hai mươi? Nghĩa là: được nghĩ nhớ dai, được hổ trẽn hơn hết, được sức bền chắc, được chỉ thú của pháp, được tăng thượng giác, được thù thắng huệ, được vô ngại biện, được tổng trì môn, được không nghi lầm, được lời trái thuận chẳng sanh giận ưa, được không cao thấp bình đẳng mà trụ, được đối với hữu tình ngôn âm khéo léo; được uẩn khéo léo, xứ khéo léo, giới khéo léo; được duyên khởi khéo léo, nhân khéo léo, duyên khéo léo, pháp khéo léo; được căn thắng liệt trí khéo léo, tha tâm trí khéo léo; được xem sao lịch khéo léo; được thiên nhĩ trí khéo léo, túc trụ tùy niệm trí khéo léo, thần cảnh trí khéo léo, tử sanh trí khéo léo; được lậu tận trí khéo léo; được thuyết xứ phi xứ trí khéo léo; được đi đường vãng lai thảy uy nghi khéo léo. Thiện Hiện! Đấy là được hai mươi công đức thù thắng.
Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở đắc văn tự đà la ni môn. Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.
Phật bảo: Thiện Hiện! Ngươi hỏi vì sao mà biết Bồ tát Ma ha tát là kẻ phát thú Đại thừa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành sáu Ba la mật đa, từ một địa đến một địa, phải biết đấy là Bồ tát Ma ha tát phát thú Đại thừa. Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát khi tu hành sáu Ba la mật đa, từ một địa đến một địa?
Phật nói: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tất cả pháp không từ đâu đến, cũng không đến đâu. Vì cớ sao? Vì tất cả pháp không đi không lại, không đâu, không đến. Bởi vì các pháp kia không biến hoại vậy. Bồ tát Ma ha tát này đối với chỗ từ một địa đến một địa, chẳng ỷ lại, chẳng suy nghĩ, tuy là tu trị địa nghiệp mà chẳng thấy địa kia. Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành sáu ba la mật đa, từ một địa đến một địa.
Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ tát Ma ha tát tu trị địa nghiệp? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ sơ Cực hỷ địa, nên khéo tu trị mười món thắng nghiệp. Những gì là mười? Một là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị tịnh thắng ý lạc nghiệp, vì thắng ý lạc sự bất khả đắc vậy. Hai là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị tất cả hữu tình bình đẳng tâm nghiệp, vì tất cả hữu tình bất khả đắc vậy. Ba là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị bố thí nghiệp vì kẻ thí, kẻ nhận, của đem thí bất khả đắc vậy. Bốn là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị thân cận thiện hữu nghiệp, vì bạn lành, bạn ác không hai tướng vậy. Năm là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị cầu pháp nghiệp, vì các pháp sở cầu bất khả đắc vậy. Sáu là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị thường vui xuất gia nghiệp, vì nhà bị nới bỏ bất khả đắc vậy. Bảy là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị ưa vui thân Phật nghiệp, vì các tướng tùy hảo bất khả đắc vậy. Tám là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị mở rộng pháp giáo nghiệp, vì pháp bị phân biệt bất khả đắc vậy. Chín là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị phá kiêu mạn nghiệp, vì các pháp hưng thịnh bất khả đắc vậy. Mười là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị lời hằng chắc chắn ngữ nghiệp, vì tánh của tất cả ngữ ngôn bất khả đắc vậy. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ sơ Cực hỷ địa nên khéo tu trị mười món thắng nghiệp như vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ nhị Ly cấu địa, nên đối tám pháp suy nghĩ tu tập, khiến mau viên mãn. Những gì là tám? Một là cấm giới thanh tịnh. Hai là biết ơn trả ơn. Ba là trụ sức an nhẫn. Bốn là thọ thắng vui mừng. Năm là chẳng bỏ hữu tình. Sáu là hằng khởi đại bi. Bảy là đối các Sư trưởng đem tâm kính tin, thưa hỏi, vâng lời, cúng dường, tưởng như thờ Phật. Tám là siêng cầu tu tập Ba la mật đa. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ nhị Ly cấu địa, nên đối tám pháp như vậy, suy nghĩ tu tập, khiến mau viên mãn.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tam Phát quang địa, nên trụ năm pháp. Những gì là năm? Một là siêng cầu đa văn từng không nhàm đủ, với pháp đã nghe chẳng đắm văn tự. Hai là đem tâm vô nhiễm, thường tu pháp thí, tuy khai hóa rộng mà chẳng tự cao. Ba là vì trang nghiêm tịnh độ, trồng các căn lành, tuy dụng hồi hướng mà chẳng tự cử. Bốn là vì hóa hữu tình, tuy chẳng nhàm mỏi vô biên sanh tử mà chẳng tự cao. Năm là tuy trụ hổ trẽn mà không chấp đắm. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tam Phát quang địa, nên thường an trụ năm pháp như vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tứ Diệm huệ địa, nên trụ mười pháp thường tu chẳng bỏ. Những gì là mười? Một là ở chỗ vắng lặng, thường chẳng bỏ lìa. Hai là ít muốn. Ba là vui đủ. Bốn là thường chẳng bỏ lìa Đỗ đa công đức. Năm là đối các chỗ học chưa từng nới bỏ. Sáu là đối các dục lạc rất sanh nhàm lìa. Bảy là thường vui phát khởi cùng tâm tịch diệt. Tám là bỏ các vật sở hữu. Chín là tâm chẳng chìm đắm. Mười là đối các sở hữu, vô sở cố luyến. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tứ Diệm huệ địa, nên trụ mười pháp như vậy thường hành chẳng bỏ.
Quyển Thứ 54 - Hội Thứ Nhất
Quyển Thứ 54 -
Hội Thứ Nhất
Phẩm Biện Đại Thừa
Thứ 15 - 4
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ ngũ Cực nan thắng địa, nên xa lìa mười pháp. Những gì là mười? Một là nên xa lìa cư gia. Hai là nên xa lìa nữ tu sĩ. Ba là nên xa lìa nhà tham lam. Bốn là nên xa lìa chúng hội cãi hờn. Năm là nên xa lìa khen mình chê người. Sáu là nên xa lìa mười đạo bất thiện nghiệp. Bảy là nên xa lìa tăng thượng mạn ngạo. Tám là nên xa lìa điên đảo. Chín là nên xa lìa do dự. Mười là nên xa lìa tham sân si. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát trụ đệ ngũ Cực nan thắng địa, nên thường xa lìa mười pháp như vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ lục Hiện tiền địa, nên viên mãn sáu pháp. Những gì là sáu? Một là nên viên mãn bố thí Ba la mật đa. Hai là nên viên mãn tịnh giới Ba la mật đa. Ba là nên viên mãn an nhẫn Ba la mật đa. Bốn là nên viên mãn tinh tiến Ba la mật đa. Năm là nên viên mãn tĩnh lự Ba la mật đa. Sáu là nên viên mãn bát nhã Ba la mật đa. Lại nên xa lìa sáu pháp. Những gì là sáu? Một là nên xa lìa tâm Thanh văn. Hai là nên xa lìa tâm Độc giác. Ba là nên xa lìa tâm nóng nảy. Bốn là thấy kẻ hành khất đến tâm chẳng nhàm nhãn. Năm là xả vật sở hữu tâm không buồn ăn năn. Sáu là đối với kẻ đến cầu trọn chẳng dối gạt. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ lục Hiện tiền địa, nên viên mãn sáu pháp như thế và nên xa lìa sáu pháp như vậy nữa.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thất Viễn hành địa, nên xa lìa hai mươi pháp. Những gì là hai mươi? Một là nên xa lìa chấp ngã, chấp hữu tình cho đến chấp tri giả, chấp kiến giả. Hai là nên xa lìa chấp đoạn. Ba là nên xa lìa chấp thường. Bốn là nên xa lìa chấp tướng. Năm là nên xa lìa chấp nhân thảy kiến. Sáu là nên xa lìa chấp danh sắc. Bảy là nên xa lìa chấp uẩn. Tám là nên xa lìa chấp xứ. Chín là nên xa lìa chấp giới. Mười là nên xa lìa chấp đế. Mười một nên xa lìa chấp duyên khởi. Mười hai nên xa lìa chấp ở đắm ba cõi. Mười ba nên xa lìa chấp tất cả pháp. Mười bốn nên xa lìa chấp đối tất cả pháp như lý bất như lý. Mười lăm nên xa lìa chấp y Phật thấy. Mười sáu nên xa lìa chấp y Pháp thấy. Mười bảy nên xa lìa chấp y Tăng thấy. Mười tám nên xa lìa chấp y giới thấy. Mười chín nên xa lìa sợ hãi không-pháp. Hai mươi nên xa lìa trái chống không-tánh. Lại nên viên mãn hai mươi pháp nữa. Những gì là hai mươi? Một là nên viên mãn thông đạt không. Hai là nên viên mãn chứng vô tướng. Ba là nên viên mãn biết vô nguyện. Bốn là nên viên mãn ba luân thanh tịnh. Năm là nên viên mãn thương xót hữu tình và đối hữu tình không bị chấp đắm. Sáu là nên viên mãn thấy tất cả pháp bình đẳng và với trong ấy không bị chấp đắm. Bảy là nên viên mãn thấy tất cả hữu tình bình đẳng và với trong ấy không bị chấp đắm. Tám là nên viên mãn thông đạt chơn thật lý thú và với trong ấy không bị chấp đắm. Chín là nên viên mãn trí vô sanh nhẫn. Mười là nên viên mãn thuyết tất cả pháp nhất tướng lý thú. Mười một nên viên mãn diệt trừ phân biệt. Mười hai nên viên mãn xa lìa các tưởng. Mười ba nên viên mãn xa lìa các kiến. Mười bốn nên viên mãn xa lìa phiền não. Mười lăm nên viên mãn xa ma tha, tỳ bát xá na địa. Mười sáu nên viên mãn điều phục tâm tánh. Mười bảy nên viên mãn vắng lặng tâm tánh. Mười tám nên viên mãn vô ngại trí tánh. Mười chín nên viên mãn không bị ái nhiễm. Hai mươi nên viên mãn tùy tâm sở dục qua đến cõi các Đức Phật, đối với Phật chúng hội tự hiện ra thân. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thất Viễn hành địa, nên xa lìa hai mươi pháp như thế và nên viên mãn hai mươi pháp như vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ bát Bất động địa, nên viên mãn bốn pháp. Những gì là bốn? Một là nên viên mãn ngộ vào tâm hành tất cả hữu tình. Hai là nên viên mãn du hý các thần thông. Ba là nên viên mãn thấy các cõi Phật, như chỗ đã thấy mà tự nghiêm tịnh các kiểu cõi Phật. Bốn là nên viên mãn cúng dường thừa sự các Đức Phật Thế Tôn, đối thân Như Lai như thật xem xét. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ bát Bất động địa, nên viên mãn bốn pháp như vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ cửu Thiện huệ địa, nên viên mãn bốn pháp. Những gì là bốn? Một là nên viên mãn trí căn thắng liệt. Hai là nên viên mãn nghiêm tịnh cõi Phật. Ba là nên viên mãn như huyễn đẳng trì hằng vào các định. Bốn là nên viên mãn theo các hữu tình căn lành đã thục, nên vào các cõi tự hiện hóa sanh. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ cửu Thiện huệ địa, nên viên mãn bốn pháp như vậy.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thập Pháp vân địa, nên viên mãn mười hai pháp. Những gì là mười hai? Một là nên viên mãn nhiếp thọ đại nguyện vô biên xứ sở, tùy có sở nguyện đều khiến viên mãn. Hai là nên viên mãn âm trí tùy theo các loại trời, rồng, dược xoa, kiện đạt phược, a tố lạc, yết lộ trà, khẩn nại lạc, mạc hô lạc già, người, chẳng phải người thảy khác nhau. Ba là nên viên mãn trí vô ngại biện thuyết. Bốn là nên viên mãn vào thai đầy đủ. Năm là nên viên mãn xuất sanh đầy đủ. Sáu là nên viên mãn gia tộc đầy đủ. Bảy là nên viên mãn chủng tánh đầy đủ. Tám là nên viên mãn quyến thuộc đầy đủ. Chín là nên viên mãn sanh thân đầy đủ. Mười là nên viên mãn xuất gia đầy đủ. Mười một là nên viên mãn trang nghiêm cội Bồ đề đầy đủ. Mười hai là nên viên mãn tất cả công đức thành xong đầy đủ. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thập Pháp vân địa, nên viên mãn mười hai pháp như vậy. Thiện Hiện! Phải biết đã viên mãn đệ thập Pháp vân địa, Bồ tát Ma ha tát cùng các Đức Như Lai nên nói là không khác.
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị tịnh thắng ý lạc nghiệp? Phật nói: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem tâm tương ưng Nhất thiết trí trí tu tập tất cả căn lành. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị tịnh thắng ý lạc nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị tất cả hữu tình bình đẳng tâm nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem tâm tương ưng Nhất thiết trí trí dẫn phát từ bi hỷ xả, bốn món vô lượng. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị tất cả hữu tình bình đẳng tâm nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị bố thí nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả hữu tình không chỗ phân biệt mà tu bố thí. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị bố thí nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị thân cận thiện hữu nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thấy các bạn lành khuyến hóa hữu tình, khiến nó tu tập Nhất thiết trí trí, liền bèn gần gũi cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thưa hỏi lãnh thọ chánh pháp, ngày đêm thừa phụng, không có lòng mỏi mệt. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị thân cận thiện hữu nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị cầu pháp nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem tâm tương ưng Nhất thiết trí trí, siêng cầu Như Lai Vô Thượng Chánh Đẳng pháp, chẳng rơi Thanh văn, bực Độc giác thảy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị cầu pháp nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị thường vui xuất gia nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tất cả chỗ sanh hằng nhàm cư gia là lao ngục, ồn ào phức tạp, thường vui Phật Pháp thanh tịnh xuất gia, không ai làm ngăn ngại được. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị thường vui xuất gia nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị ưa vui Phật thân nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xem thấy hình tượng Phật một chút rồi cho đến chứng được Vô thượng Bồ đề, trọn chẳng bỏ nơi tác ý nhớ Phật. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị ưa vui Phật thân nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị khai xiển pháp giáo nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát với Phật tại thế và sau khi Niết bàn, vì các hữu tình mở rộng pháp giáo, trước giữa sau đều lành, văn nghĩa khéo đẹp, thuần nhất viên mãn, thanh bạch, phạm hạnh. Chỗ gọi là: khế kinh, ứng tụng, ký biệt, phúng tụng, tự thuyết, duyên khởi, thí dụ, bổn sự, bổn sanh, phương quảng, hy pháp và luận nghĩa. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị khai xiển pháp giáo nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị phá kiêu mạn nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường lòng khiêm kính, đè tâm kiêu ngạo. Do đấy chẳng sanh về họ thấp dòng hèn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị phá kiêu mạn nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tu trị hằng chắc chắn ngữ nghiệp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xứng với biết mà nói, nói và làm hợp nhau. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu trị hằng chắc chắn ngữ nghiệp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát thanh tịnh cấm giới? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng khởi tác ý Thanh văn, Độc giác và các pháp phá giới, ngăn Bồ đề. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thanh tịnh cấm giới.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát biết ơn trả ơn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hạnh Bồ tát, với được nhận ơn nhỏ hãy chẳng quên đền, huống là đại ân huệ lẽ đâu chẳng trao? Đấy là Bồ tát Ma ha tát biết ơn trả ơn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát trụ sức an nhẫn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát giả sử các hữu tình đến làm xâm hủy, mà đối với nó tuyệt không sanh lòng giận hại. Đấy là Bồ tát Ma ha tát trụ sức an nhẫn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát thọ thắng vui mừng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát giáo hóa hữu tình đã được thành thục, thân tâm vui khoái, hưởng vui mừng hơn hết. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thọ thắng vui mừng.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát chẳng bỏ hữu tình? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát cứu giúp hữu tình tâm hằng chẳng bỏ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát chẳng bỏ hữu tình.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát hằng khởi đại bi? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu Bồ tát hạnh tác lên nghĩ như vầy: "Ta vì nhiêu ích tất cả hữu tình, giả sử kiếp đều như hằng hà sa vô lượng vô số, ở đại địa ngục chịu các khổ dữ dội, hoặc thiêu hoặc nướng, hoặc chém hoặc dứt, hoặc đâm hoặc treo, hoặc xay hoặc giã, chịu những như thế vô lượng việc khổ. Vì muốn khiến nó cưỡi nơi xe Phật thừa mà vào Niết bàn". Tất cả cõi hữu tình như vậy hết xong, mà lòng đại bi từng không nhàm mỏi. Đấy là Bồ tát Ma ha tát hằng khởi đại bi.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát đối các Sư trưởng đem lòng kính tín, thưa hỏi vâng lời, cúng dường tưởng như thờ Phật? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát ?ì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mới cung thuận Sư trưởng, đều không chỗ đoái. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối các Sư trưởng đem lòng kính tín, thưa hỏi vâng lời, cúng dường tưởng như thờ Phật.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát siêng cầu tu tập Ba la mật đa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối các Ba la mật đa chuyên tâm cầu học, xa lìa mọi sự. Đấy là Bồ tát Ma ha tát siêng cầu tu tập Ba la mật đa.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát siêng cầu đa văn thường không nhàm đủ, với pháp đã nghe chẳng đắm văn tự? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát siêng phát tinh tiến, tác lên nghĩ nói: "Nếu cõi Phật đây hoặc cõi mười phương các Phật Thế Tôn, nói ra chánh pháp, ta đều nghe học, đọc tụng, thọ trì hết". Mà với trong ấy chẳng chấp văn tự. Đấy là Bồ tát Ma ha tát siêng cầu đa văn thường không nhàm đủ, với pháp đã nghe chẳng đắm văn tự.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát đem tâm vô nhiễm thường tu pháp thí, tuy rộng khai hóa mà chẳng tự cao? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì các hữu tình tuyên nói chánh pháp, hãy chẳng vì mình đem căn lành này hồi hướng Bồ đề, huống là cầu việc gì khác. Tuy khai hóa dẫn dắt nhiều mà chẳng tự cậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đem tâm vô nhiễm thường tu pháp thí, tuy rộng khai hóa mà chẳng tự cao.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát vì trang nghiêm cõi tịnh trồng các căn lành, tuy dụng hồi hướng mà chẳng tự cử? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát dũng mãnh tinh tiến tu các căn lành, vì muốn trang nghiêm tịnh quốc các đức và vì thanh tịnh tâm độ mình và người, tuy làm việc ấy mà chẳng tự cao. Đấy là Bồ tát Ma ha tát vì trang nghiêm cõi tịnh, trồng các căn lành, tuy dụng hồi hướng mà chẳng tự cử.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát vì hóa hữu tình, tuy chẳng nhàm mỏi sanh tử vô biên mà chẳng tự cao? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì muốn thành thục tất cả hữu tình, trồng các căn lành, nghiêm tịnh cõi Phật, cho đến chưa mãn Nhất thiết trí trí, tuy chịu khó nhọc sanh tử vô biên mà không nhàm mỏi, cũng chẳng tự cao. Đấy là Bồ tát Ma ha tát vì hóa hữu tình, tuy chẳng nhàm mỏi sanh tử vô biên mà chẳng tự cao.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tuy trụ hổ trẽn mà không chỗ chấp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chuyên cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề với việc tác ý các Thanh văn, Độc giác nhờ đủ hỗ trẽn, nên trọn chẳng chút khởi, mà với trong ấy cũng không chấp đắm. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tuy trụ hổ trẽn mà không chỗ chấp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tuy trụ chỗ vắng lặng thường chẳng bỏ lìa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vượt khỏi các bậc Thanh văn, Độc giác thảy, nên thường chẳng bỏ rời chỗ vắng lặng. Đấy là Bồ tát Ma ha tát trụ chỗ vắng lặng thường chẳng bỏ lìa.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát thiểu dục? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát hãy chẳng tự vì cầu Đại Bồ đề, huống là thế gian danh dự lợi dưỡng các việc. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thiểu dục.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát vui đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chuyên vì chứng cho kỳ được Nhất thiết trí trí, nên đối với mọi việc khác không bị chấp đắm. Đấy là Bồ tát Ma ha tát vui đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát thường chẳng bỏ lìa Đỗ đa công đức? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường đối pháp sâu sắc khởi trí nhẫn, quán sát kỹ lưỡng. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thường chẳng bỏ lìa Đỗ đa công đức.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát đối các chỗ học chưa từng nới bỏ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối giới đã học giữ chắc chẳng dời, mà với trong ấy được chẳng lấy tướng. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối các chỗ học chưa từng nới bỏ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát đối các dục lạc rất sanh nhàm lìa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối diệu dục lạc chẳng khởi lòng muốn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối các dục lạc rất sanh nhàm lìa.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát hay thường phát khởi tịch diệt cùng tâm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đạt tất cả pháp từng không có khởi tác. Đấy là Bồ tát Ma ha tát hay thường phát khởi tịch diệt cùng tâm.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát xả các vật sở hữu? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối pháp nội ngoại từng không có chổ lấy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát xả các vật sở hữu.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát tâm chẳng trệ chìm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối các thức trụ chưa từng khởi tâm. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tâm chẳng trệ chìm.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát đối các vật sở hữu không chỗ cố luyến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả vật không chỗ suy nghĩ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối các vật sở hữu không chỗ cố luyến.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa cư gia? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chí tánh ưa dạo cõi nước các Phật, tùy sanh chỗ nào thường vui xuất gia, cạo tóc bỏ râu, cầm bưng bình bát, mặc ba áo pháp hiện làm Sa môn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát xa lìa cư gia.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa nữ tu sĩ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường nên xa lìa nữ tu sĩ, chẳng cùng ở chung như chừng gảy móng tay, cũng còn đối kia chẳng khởi dị tâm! Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa nữ tu sĩ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa nhà tham lam? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên suy nghĩ này: "Ta nên làm lợi ích an vui cho tất cả hữu tình trong đêm dài, khiến các hữu tình này nhờ tự phước lực, cảm được nhà thắng thí chủ như thế, cho nên đối ta trong ấy chẳng nên tham lam ganh ghét". Đấy là Bồ tát Ma ha tát xa lìa nhà tham lam.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chúng hội giận hờn cãi cọ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên suy nghĩ này: "Nếu ở nơi chúng hội, trong ấy hoặc có Thanh văn, Độc giác, hoặc nói thừa kia pháp yếu tương ưng khiến ta lui mất tâm Đại Bồ đề". Vậy nên quyết định phải xa lìa chúng hội. Lại tác lên nghĩ này nữa: "Những kẻ giận cãi hay khiến hữu tình phát sanh sân hại, gây nên nhiều nghiệp ác bất thiện, hãy trái với thiện thú huống là Đại Bồ Đề". Vậy nên quyết định phải xa lìa giận cãi. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chúng hội giận cãi.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa khen mình chê người? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối pháp nội ngoại đều không chỗ thấy, vậy nên phải xa lìa khen mình chê người. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa khen mình chê người.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa mười bất thiện nghiệp đạo? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên suy nghĩ này: "Mười ác pháp này hãy trở ngại thiện thú Nhị thừa thánh đạo, huống là Đại Bồ đề". Vậy nên phải xa lìa. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa mười bất thiện nghiệp đạo.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tăng thượng mạn ngạo? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng thấy có pháp đáng khởi khinh ngạo. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tăng thượng mạn ngạo.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa điên đảo? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán việc điên đảo đều chẳng khá được. Đấy là Bồ tát Ma ha tát xa lìa điên đảo.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa do dự? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán việc do dự đều chẳng khá được. Đấy là Bồ tát Ma ha tát xa lìa do dự.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tham sân si? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn chẳng thấy có việc tham sân si. Đấy là Bồ tát Ma ha tát xa lìa tham sân si.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sáu Ba la mật đa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát viên mãn sáu pháp Ba la mật đa, vượt khỏi các bậc Thanh văn và Độc giác. Lại trụ sáu Ba la mật đa này, Phật và Nhị thừa năng qua khỏi năm bờ biển sở tri. Những gì là năm? Một là quá khứ, hai là vị lai, ba là hiện tại, bốn là vô vi, năm là bất khả thuyết. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sáu Ba la mật đa.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm Thanh văn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên nghĩ như vầy: "Tâm các Thanh văn chẳng phải chứng Vô thượng Đại Bồ đề". Vậy nên phải xa lìa. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm Thanh văn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm Độc giác? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên nghĩ như vầy: "Tâm các Độc giác nhất định chẳng thể được Nhất thiết trí trí, cho nên ta nay đây phải xa lìa đó". Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm Độc giác.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm nóng bức? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên nghĩ như vầy: "Tâm run sợ sanh tử nóng nảy chẳng phải chứng Vô thượng Chánh đẳng Giác đạo, vậy nên phải xa lìa". Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm nóng bức.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát thấy kẻ hành khất đến tâm chẳng nhàm nhăn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên nghĩ như vầy: "Tâm nhàm nhăn đây đối với Đại Bồ đề chẳng phải chứng được Đạo, nên ta nay đây quyết định phải xa lìa". Đấy là Bồ tát Ma ha tát thấy kẻ hành khất đến tâm chẳng nhàm nhăn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát bỏ vật sở hữu, không buồn ăn năn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên nghĩ như vầy: "Tâm buồn ăn năn này đối với chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nhất định là chướng ngại nên ta phải bỏ". Đấy là Bồ tát Ma ha tát bỏ vật sở hữu, tâm không buồn ăn năn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát đối kẻ đến cầu, trọn chẳng kiêu dối? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tác lên nghĩ như vầy: "Tâm kiêu dối đây nhất định chẳng phải đạo A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề". Vì cớ sao? Vì Bồ tát Ma ha tát khi ban sơ phát tâm Vô thượng Bồ đề, đã tác lên lời thề này: "Hễ ta có tu thí gì, với kẻ đến cầu tùy lòng muốn, chẳng trống không". Vậy thì ngày nay sao mà kiêu dối kẻ kia. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối kẻ đến cầu, trọn chẳng kiêu dối.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp ngã, chấp hữu tình cho đến chấp tri giả, chấp kiến giả? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán ngã, hữu tình cho đến tri giả, kiến giả, vì rốt ráo bất khả đắc vậy". Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp ngã, chấp hữu tình cho đến chấp tri giả, chấp kiến giả.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đoạn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp rốt ráo chẳng sanh, vì không có nghĩa đoạn vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đoạn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp thường? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp vì không có tánh thường vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp thường.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tưởng tướng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh tạp nhiễm vì bất khả đắc vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tưởng tướng.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nhân thảy kiến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì đều chẳng thấy có tánh các kiến vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nhân thảy kiến.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp danh sắc? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh danh sắc đều bất khả đắc vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp danh sắc.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp uẩn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh năm uẩn đều bất khả đắc. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp uẩn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp xứ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh mười hai xứ đều bất khả đắc. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp xứ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp giới? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh mười tám giới thảy đều bất khả đắc. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp giới.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đế? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các đế đều bất khả đắc. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đế.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp duyên khởi? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các duyên khởi đều bất khả đắc vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp duyên khởi.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp trụ ở ba cõi? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh ba cõi đều bất khả đắc. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp trụ ở ba cõi.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp tất cả pháp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các pháp đều như hư không, đều bất khả đắc. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp tất cả pháp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đối tất cả pháp như lý bất như lý? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các pháp đều bất khả đắc, không có tánh như lý bất như lý. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đối tất cả pháp như lý bất như lý.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Phật thấy? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết chấp nương Phật thấy chẳng đặng thấy Phật vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Phật thấy.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Pháp thấy? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đạt tánh chơn pháp chẳng thể thấy được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Pháp thấy.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Tăng thấy? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết chúng hòa hợp vô tướng vô vi chẳng thể thấy được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Tăng thấy.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương giới thấy? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tánh tội phước đều chẳng phải có vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương giới thấy.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa run sợ không pháp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán các không-pháp đều vô tự tánh, việc bị run sợ rốt ráo chẳng có. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa run sợ không-pháp.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa trái chống không-tánh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp tự tánh đều không, chẳng phải không cùng không có trái chống vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa trái chống không tánh.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thông đạt không? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đạt tất cả pháp tự tướng đều không. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thông đạt không.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn chứng vô tướng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng suy nghĩ tướng tất cả. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn chứng vô tướng.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn biết vô nguyện? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối pháp ba cõi tâm không chỗ trụ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn biết vô nguyện.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn ba luân thanh tịnh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thanh tịnh đầy đủ mười thiện nghiệp đạo. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn ba luân thanh tịnh.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thương xót hữu tình và đối hữu tình không bị chấp đắm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã được đại bi và cõi tịnh độ trang nghiêm. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thương xót hữu tình và đối hữu tình không bị chấp đắm.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thấy tất cả pháp bình đẳng và với trong ấy không bị chấp trước? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chẳng thêm chẳng bớt và với trong ấy không lấy không trụ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thấy tất cả pháp bình đẳng và với trong ấy không bị chấp trước.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thấy tất cả hữu tình bình đẳng và trong ấy không bị chấp đắm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối các hữu tình chẳng thêm chẳng bớt và với trong ấy không lấy không trụ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thấy tất cả hữu tình bình đẳng và với trong ấy không bị chấp đắm.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thông đạt chơn thật lý thú và đối trong ấy không bị chấp đắm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chơn thật lý thú, tuy như thật thông mà không chỗ thông đạt và với trong ấy không lấy không trụ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thông đạt chơn thật lý thú và với trong ấy không bị chấp đắm.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí vô sanh nhẫn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát nhẫn tất cả pháp vô sanh vô diệt, không chỗ tạo tác và biết danh sắc rốt ráo bất sanh. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí vô sanh nhẫn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thuyết tất cả pháp nhất tướng lý thú? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp hành tướng bất nhị. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thuyết tất cả pháp nhất tướng lý thú.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn diệt trừ phân biệt? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chẳng khởi phân biệt. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn diệt trừ phân biệt.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa các tưởng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa tất cả tưởng nhỏ lớn vô lượng. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa các tưởng.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa các kiến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa tất cả thấy của Thanh văn, Độc giác thảy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa các kiến.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa phiền não? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vứt bỏ tất cả hữu lậu, phiền não tập khí nối nhau. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa phiền não.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa ma tha, tỳ bát xá na địa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa ma tha, tỳ bát xá na địa.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn điều phục tâm tánh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối pháp ba cõi chẳng vui chẳng động. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn điều phục tâm tánh.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tâm tánh vắng lặng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khéo nhiếp sáu căn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tâm tánh vắng lặng.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tánh vô ngại trí? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu được Phật nhãn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tánh vô ngại trí.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vô sở ái nhiễm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối sáu chỗ bên ngoài năng khéo nới bỏ được. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vô sở ái nhiễm.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tùy lòng chỗ muốn đến cõi các Phật, ở trong chúng hội Phật ấy tự hiện ra thân? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu thắng thần thông, từ một nước Phật đến một nước Phật cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen các Đức Phật Thế Tôn, mời quay xe pháp, nhiêu ích cho tất cả. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tùy lòng chỗ muốn đến cõi các Phật, ở trong chúng hội Phật ấy tự hiện ra thân.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn ngộ vào tâm hành tất cả hữu tình? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát dùng trí nhất tâm, như thật biết khắp pháp tâm và tâm sở của tất cả hữu tình. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn ngộ vào tâm hành tất cả hữu tình.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên du hý các thần thông? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát du hý các phép thần thông tự tại, vì để thấy Phật nên từ một nước Phật đến một nước Phật, lại cũng chẳng sanh tưởng dạo xem nước Phật. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn du hý các thần thông.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thấy các cõi Phật, như chỗ đã thấy mà tự nghiêm tịnh các kiểu cõi Phật? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ ở một cõi Phật, năng thấy được nước Phật mười phương vô biên, cũng năng thị hiện mà từng chẳng sanh tưởng Phật quốc độ. Lại vì để thành thục các hữu tình, nên hiện ra ngự ngôi vua Chuyển luân nơi Tam thiên đại thiên thế giới mà tự trang nghiêm, cũng năng nới bỏ mà không chấp giữ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thấy các cõi Phật, như chỗ đã thấy mà tự nghiêm tịnh các kiểu cõi Phật.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn cúng dường thừa sự chư Phật Thế Tôn, đối thân Như Lai như thật quan sát? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì muốn nhiêu ích các hữu tình, nên đối với pháp nghĩa thú như thật phân biệt. Như thế gọi là đem pháp cúng dường thừa sự chư Phật, lại phải quan sát kỹ càng pháp thân các Đức Phật. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn cúng dường thừa sự chư Phật Thế Tôn. Đối thân Như Lai như thật quan sát.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí biết căn thắng liệt của các hữu tình? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ Phật mười lực, như thật rõ biết các căn thắng liệt tất cả hữu tình. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí biết căn thắng liệt của các hữu tình.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn nghiêm tịnh cõi Phật? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện, nghiêm tịnh tâm hành tất cả hữu tình. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn nghiêm tịnh cõi Phật.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn như huyễn đẳng trì hằng vào các định? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ đẳng trì này, tuy năng thành xong tất cả sự nghiệp mà tâm chẳng động. Lại tu đẳng trì cực thành thục nên chẳng tác lên gia hạnh mà thường hằng hiện tiền. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn như huyễn đẳng trì hằng vào các định.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tùy căn lành các hữu tình đã thành thục, cố ý vào các cõi tự hiện hóa sanh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì muốn thành thục căn lành thù thắng các loại hữu tình, tùy kia chỗ sở nghi nên vào các cõi mà hiện thọ sanh. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tùy căn lành các hữu tình đã thành thục, cố ý vào các cõi tự hiện hóa sanh.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn nhiếp thọ vô biên xứ sở đại nguyện, tùy có chỗ sở nguyện đều khiến cho viên mãn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã tu đủ sáu Ba la mật đa cực viên mãn rồi, hoặc vì để nghiêm tịnh các cõi nước Phật, hoặc vì để thành thục các loại hữu tình, tùy tâm sở nguyện đều được viên mãn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn nhiếp thọ vô biên xứ sở đại nguyện, tùy có chỗ sở nguyện đều khiến cho viên mãn.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn âm trí tùy theo các loại trời, rồng, dược xoa, kiện đạt phược, a tố lạc, yết lộ trà, khẩn nại lạc, mạc hô lạc già, người, chẳng phải người thảy các loại khác nhau. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu tập từ vô ngại giải cho được thù thắng, khéo giỏi biết tiếng nói sai khác các loại hữu tình. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn âm trí tùy theo các loài trời, rồng, dược xoa, kiện đạt phược, a tố lạc, yết lộ trà, khẩn nại lạc, mạc hô lạc già, người, chẳng phải người thảy khác nhau.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thuyết trí vô ngại biện? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu tập cho được thù thắng biện vô ngại giải, vì các hữu tình có thể thuyết ra vô tận. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thuyết trí vô ngại biện.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vào thai đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tùy tất cả chỗ sanh, thật hằng hóa sanh, mà vì nhiêu ích các hữu tình hiện vào thai tạng, ở trong ấy đầy đủ các điều thắng sự. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vào thai đầy đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xuất sanh đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát với khi xuất thai, thị hiện nhiều điều hiếm có, những việc thù thắng để cho các hữu tình xem thấy vui mừng, được đại lợi vui. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xuất sanh đầy đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn gia tộc đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát hoặc sanh nhà Sát đế lợi đại tộc tánh, hoặc sanh nhà Bà la môn đại tộc tánh, chỗ bẩm thọ cha mẹ không nên chê hiềm. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn gia tộc đầy đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn chủng tánh đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường dự chủng tánh các Đại Bồ tát đời quá khứ, với trong ấy thọ sanh. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn chủng tánh đầy đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn quyến thuộc đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát dùng thuần vô lượng vô số Bồ tát mà làm quyến thuộc, chẳng tạp nạp các loại. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn quyến thuộc đầy đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sanh thân đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi mới sanh ra thân tướng đầy đủ, tất cả tướng tốt phóng đại quang minh, soi khắp vô biên thế giới các Đức Phật, cũng khiến cõi kia sáu điệu biến động. Hữu tình nào gặp được, không một chẳng nhiêu ích. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sanh thân đầy đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xuất gia đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đang khi xuất gia, vô lượng vô số trời, rồng, dược xoa, người, chẳng phải người phò theo giúp rập. Đi đến đạo tràng cạo bỏ râu tóc, mặc ba áo pháp, nhận cầm bình bát. Dẫn đem vô lượng vô số hữu tình cho cưỡi xe Tam thừa mà thẳng đến viên tịch. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xuất gia đầy đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trang nghiêm cội Bồ đề đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát căn lành thù thắng, nguyện lực rộng lớn, mới cảm được cội Bồ đề đẹp như thế này: Lấy ngọc phệ lưu ly mà làm thân cây, chơn kim làm cọng gốc, nhánh, lá, hoa, trái, đều dùng bảy thứ báu thượng diệu làm thành. Cội này cao rộng che khắp Tam thiên đại thiên cõi Phật. A?h hào quang soi rực quanh khắp mười phương thế giới các Đức Phật hằng hà sa thảy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trang nghiêm cội Bồ đề đầy đủ.
Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tất cả công đức đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đầy đủ tư lương phước huệ thù thắng, thành thục hữu tình, trang nghiêm cõi Phật. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tất cả công đức đầy đủ.
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
