Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 03

Quyển Thứ 69 - Hội Thứ Nhất

Quyển Thứ 69 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Vô Sở Đắc

Thứ 18 - 9

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa vô nhiễm, cũng không tan mất. Tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Bốn tĩnh lự vô nhiễm, cũng không tan mất. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tám giải thoát vô nhiễm, cũng không tan mất. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ vô nhiễm, cũng không tan mất. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Không giải thoát môn vô nhiễm, cũng không tan mất. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Năm nhãn vô nhiễm, cũng không tan mất. Sáu thần thông vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Phật mười lực vô nhiễm, cũng không tan mất. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí vô nhiễm, cũng không tan mất. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Pháp vô vong thất vô nhiễm, cũng không tan mất. Tánh hằng trụ xả vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tất cả đà la ni môn vô nhiễm, cũng không tan mất. Tất cả tam ma địa môn vô nhiễm, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Cực hỷ địa vô nhiễm, cũng không tan mất. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Dị sanh địa vô nhiễm, cũng không tan mất. Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như lai địa vô nhiễm, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thanh văn thừa vô nhiễm, cũng không tan mất. Độc giác thừa, Đại thừa vô nhiễm, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Các pháp cũng vậy, đều không có tự tánh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các pháp thanh tịnh, cũng không tan mất. Vì cớ sao? Vì nếu pháp thanh tịnh, tánh vô tận vậy. Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Pháp gì thanh tịnh, cũng không tan mất?

Thiện Hiện đáp: Xá Lợi Tử! Sắc thanh tịnh, cũng không tan mất. Thọ tưởng hành thức thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhãn xứ thanh tịnh, cũng không tan mất. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Sắc xứ thanh tịnh, cũng không tan mất. Thanh hương vị xúc pháp xứ thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhãn giới thanh tịnh, cũng không tan mất. Sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhĩ giới thanh tịnh, cũng không tan mất. Thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tỷ giới thanh tịnh, cũng không tan mất. Hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thiệt giới thanh tịnh, cũng không tan mất. Vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thân giới thanh tịnh, cũng không tan mất. Xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Ý giới thanh tịnh, cũng không tan mất. Pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ thanh tịnh, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Địa giới thanh tịnh, cũng không tan mất. Thủy hỏa phong không thức giới thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Khổ thánh đế thanh tịnh, cũng không tan mất. Tập diệt đạo thánh đế thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Vô minh thanh tịnh, cũng không tan mất. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não thanh tịnh, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Nội không thanh tịnh, cũng không tan mất. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không thanh tịnh, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa thanh tịnh, cũng không tan mất. Tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Bốn tĩnh lự thanh tịnh, cũng không tan mất. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tám giải thoát thanh tịnh, cũng không tan mất. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ thanh tịnh, cũng không tan mất. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Không giải thoát môn thanh tịnh, cũng không tan mất. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Năm nhãn thanh tịnh, cũng không tan mất. Sáu thần thông thanh tịnh, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Phật mười lực thanh tịnh, cũng không tan mất. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí thanh tịnh, cũng không tan mất. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Pháp vô vong thất thanh tịnh, cũng không tan mất. Tánh hằng trụ xả thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tất cả đà la ni môn thanh tịnh, cũng không tan mất. Tất cả tam ma địa môn thanh tịnh, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Cực hỷ địa thanh tịnh, cũng không tan mất. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Dị sanh địa thanh tịnh, cũng không tan mất. Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như lai địa thanh tịnh, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thanh văn thừa thanh tịnh, cũng không tan mất. Độc giác thừa, Đại thừa thanh tịnh, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Các pháp cũng vậy, đều không có tự tánh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các pháp xuất thế gian, cũng không tan mất. Vì cớ sao? Vì nếu pháp xuất thế gian, tánh vô tận vậy. Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Pháp gì xuất thế gian, cũng không tan mất?

Thiện Hiện đáp: Xá Lợi Tử! Sắc xuất thế gian, cũng không tan mất. Thọ tưởng hành thức xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhãn xứ xuất thế gian, cũng không tan mất. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Sắc xứ xuất thế gian, cũng không tan mất. Thanh hương vị xúc pháp xứ xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhãn giới xuất thế gian, cũng không tan mất. Sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhĩ giới xuất thế gian, cũng không tan mất. Thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tỷ giới xuất thế gian, cũng không tan mất. Hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thiệt giới xuất thế gian, cũng không tan mất. Vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thân giới xuất thế gian, cũng không tan mất. Xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Ý giới xuất thế gian, cũng không tan mất. Pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ xuất thế gian, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Địa giới xuất thế gian, cũng không tan mất. Thủy hỏa phong không thức giới xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Khổ thánh đế xuất thế gian, cũng không tan mất. Tập diệt đạo thánh đế xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Vô minh xuất thế gian, cũng không tan mất. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não xuất thế gian, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Nội không xuất thế gian, cũng không tan mất. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không xuất thế gian, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa xuất thế gian, cũng không tan mất. Tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Bốn tĩnh lự xuất thế gian, cũng không tan mất. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tám giải thoát xuất thế gian, cũng không tan mất. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ xuất thế gian, cũng không tan mất. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Không giải thoát môn xuất thế gian, cũng không tan mất. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Năm nhãn xuất thế gian, cũng không tan mất. Sáu thần thông xuất thế gian, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Phật mười lực xuất thế gian, cũng không tan mất. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí xuất thế gian, cũng không tan mất. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Pháp vô vong thất xuất thế gian, cũng không tan mất. Tánh hằng trụ xả xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tất cả đà la ni môn xuất thế gian, cũng không tan mất. Tất cả tam ma địa môn xuất thế gian, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Cực hỷ địa xuất thế gian, cũng không tan mất. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Dị sanh địa xuất thế gian, cũng không tan mất. Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như lai địa xuất thế gian, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thanh văn thừa xuất thế gian, cũng không tan mất. Độc giác thừa, Đại thừa xuất thế gian, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Các pháp cũng vậy, đều không có tự tánh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các pháp vô vi, cũng không tan mất. Vì cớ sao? Vì nếu pháp vô vi, tánh vô tận vậy. Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Pháp gì vô vi, cũng không tan mất?

Thiện Hiện đáp: Xá Lợi Tử! Sắc vô vi, cũng không tan mất. Thọ tưởng hành thức vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhãn xứ vô vi, cũng không tan mất. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Sắc xứ vô vi, cũng không tan mất. Thanh hương vị xúc pháp xứ vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhãn giới vô vi, cũng không tan mất. Sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhĩ giới vô vi, cũng không tan mất. Thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tỷ giới vô vi, cũng không tan mất. Hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thiệt giới vô vi, cũng không tan mất. Vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thân giới vô vi, cũng không tan mất. Xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Ý giới vô vi, cũng không tan mất. Pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô vi, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Địa giới vô vi, cũng không tan mất. Thủy hỏa phong không thức giới vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Khổ thánh đế vô vi, cũng không tan mất. Tập diệt đạo thánh đế vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Vô minh vô vi, cũng không tan mất. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não vô vi, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Nội không vô vi, cũng không tan mất. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không vô vi, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa vô vi, cũng không tan mất. Tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Bốn tĩnh lự vô vi, cũng không tan mất. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tám giải thoát vô vi, cũng không tan mất. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ vô vi, cũng không tan mất. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Không giải thoát môn vô vi, cũng không tan mất. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Năm nhãn vô vi, cũng không tan mất. Sáu thần thông vô vi, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Phật mười lực vô vi, cũng không tan mất. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí vô vi, cũng không tan mất. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Pháp vô vong thất vô vi, cũng không tan mất. Tánh hằng trụ xả vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Tất cả đà la ni môn vô vi, cũng không tan mất. Tất cả tam ma địa môn vô vi, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Cực hỷ địa vô vi, cũng không tan mất. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Dị sanh địa vô vi, cũng không tan mất. Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như lai địa vô vi, cũng không tan mất. Xá Lợi Tử! Thanh văn thừa vô vi, cũng không tan mất. Độc giác thừa, Đại thừa vô vi, cũng không tan mất.

Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Các pháp cũng vậy, đều không có tự tánh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tất cả pháp phi thường phi hoại. Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Vì sao tất cả pháp phi thường phi hoại?

Thiện Hiện đáp: Xá Lợi Tử! Sắc phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Thọ tưởng hành thức phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Nhãn xứ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Sắc xứ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Thanh hương vị xúc pháp xứ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Nhãn giới phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Nhĩ giới phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Tỷ giới phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Thiệt giới phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Thân giới phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Ý giới phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Địa giới phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Thủy hỏa phong không thức giới phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Khổ thánh đế phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tập diệt đạo thánh đế phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Vô minh phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Nội không phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Bốn tĩnh lự phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Tám giải thoát phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Không giải thoát môn phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Năm nhãn phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Sáu thần thông phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Phật mười lực phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Pháp vô vong thất phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tánh hằng trụ xả phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Tất cả đà la ni môn phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tất cả tam ma địa môn phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Cực hỷ địa phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Dị sanh địa phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như lai địa phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Thanh văn thừa phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Độc giác thừa, Đại thừa phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Tóm lược mà nói: Tất cả thiện pháp phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tất cả phi thiện pháp phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tất cả hữu ký pháp phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tất cả vô ký pháp phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tất cả hữu lậu pháp phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tất cả vô lậu pháp phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tất cả hữu vi pháp phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Tất cả vô vi pháp phi thường phi hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Các pháp cũng vậy, đều không có tự tánh.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại đáp Xá Lợi Tử rằng: Như lời Tôn giả đã hỏi vì duyên cớ nào mà nói sắc thảy các pháp rốt ráo chẳng sanh ấy. Xá Lợi Tử! Sắc bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy.

Thọ tưởng hành thức bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì sắc cho đến thức, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Nhãn xứ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì nhãn xứ cho đến ý xứ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy. Xá Lợi Tử! Sắc xứ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Thanh hương vị xúc pháp xứ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì sắc xứ cho đến pháp xứ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Nhãn giới bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì nhãn giới cho đến nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Nhĩ giới bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì nhĩ giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Tỷ giới bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì tỷ giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Thiệt giới bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì thiệt giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Thân giới bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì thân giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Ý giới bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì ý giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Địa giới bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Thủy hỏa phong không thức giới bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì địa giới cho đến thức giới, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Khổ thánh đế bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Tập diệt đạo thánh đế bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì khổ thánh đế cho đến đạo thánh đế, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Vô minh bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì vô minh cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Nội không bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì nội không cho đến vô tánh tự tánh không, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì Bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Bốn tĩnh lự bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Tám giải thoát bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì tám giải thoát cho đến mười biến xứ, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Không giải thoát môn bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Năm nhãn bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sáu thần thông bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì năm nhãn, sáu thần thông, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Phật mười lực bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Pháp vô vong bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Tánh hằng trụ xả bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Tất cả đà la ni môn bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Tất cả tam ma địa môn bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì tất cả đà la ni môn, tất cả tam ma địa môn, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Cực hỷ địa bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Dị sanh địa bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như lai địa bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì Dị sanh địa cho đến Như lai địa, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Thanh văn thừa bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Độc giác thừa, Đại thừa bản tánh rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì phi sở tác vậy. Sở vì sao? Vì Thanh văn thừa, Độc giác thừa, Đại thừa, kẻ tác giả chẳng khá được vậy.

Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Sắc thảy các pháp rốt ráo chẳng sanh.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại đáp Xá Lợi Tử rằng: Như lời Tôn giả đã hỏi, vì duyên cớ nào mà nói, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên sắc thảy ấy. Xá Lợi Tử! Như vậy, như vậy. Nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên sắc thảy. Vì cớ sao?

Xá Lợi Tử! Sắc bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên sắc. Xá Lợi Tử! Thọ tưởng hành thức bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên thọ tưởng hành thức.

Xá Lợi Tử! Nhãn xứ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên nhãn xứ. Xá Lợi Tử! Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ.

Xá Lợi Tử! Sắc xứ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên sắc xứ. Xá Lợi Tử! Thanh hương vị xúc pháp xứ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên thanh hương vị xúc pháp xứ.

Xá Lợi Tử! Nhãn giới bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên nhãn giới. Xá Lợi Tử! Sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Xá Lợi Tử! Nhĩ giới bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên nhĩ giới. Xá Lợi Tử! Thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Xá Lợi Tử! Tỷ giới bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên tỷ giới. Xá Lợi Tử! Hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Xá Lợi Tử! Thiệt giới bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên thiệt giới. Xá Lợi Tử! Vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Xá Lợi Tử! Thân giới bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên thân giới. Xá Lợi Tử! Xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Xá Lợi Tử! Ý giới bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên ý giới. Xá Lợi Tử! Pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Xá Lợi Tử! Địa giới bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên địa giới. Xá Lợi Tử! Thủy hỏa phong không thức giới bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên thủy hỏa phong không thức giới.

Xá Lợi Tử! Khổ thánh đế bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên khổ thánh đế. Xá Lợi Tử! Tập diệt đạo thánh đế bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên tập diệt đạo thánh đế.

Xá Lợi Tử! Vô minh bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên vô minh. Xá Lợi Tử! Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não.

Xá Lợi Tử! Nội không bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên nội không. Xá Lợi Tử! Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không.

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên bố thí Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên tịnh giới cho đến bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Bốn tĩnh lự bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên bốn tĩnh lự. Xá Lợi Tử! Bốn vô lượng, bốn vô sắc định bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Xá Lợi Tử! Tám giải thoát bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên tám giải thoát. Xá Lợi Tử! Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên tám thắng xứ cho đến mười biến xứ.

Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên bốn niệm trụ. Xá Lợi Tử! Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi.

Xá Lợi Tử! Không giải thoát môn bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên không giải thoát môn. Xá Lợi Tử! Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Quyển Thứ 70 - Hội Thứ Nhất

Quyển Thứ 70 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Vô Sở Đắc

Thứ 18 - 10

Xá Lợi Tử! Năm nhãn bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chảng sanh, thời chẳng gọi tên năm nhãn. Xá Lợi Tử! Sáu thần thông bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên sáu thần thông.

Xá Lợi Tử! Phật mười lực bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên Phật mười lực.

Xá Lợi Tử! Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.

Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên nhất thiết trí. Xá Lợi Tử! Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Xá Lợi Tử! Pháp vô vong thất bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên pháp vô vong thất. Xá Lợi Tử! Tánh hằng trụ xả bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên tánh hằng trụ xả.

Xá Lợi Tử! Tất cả đà la ni môn bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên tất cả đà la ni môn. Xá Lợi Tử! Tất cả tam ma địa môn bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên tất cả tam ma địa môn.

Xá Lợi Tử! Cực hỷ địa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên Cực hỷ địa. Xá Lợi Tử! Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Pháp vân địa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa.

Xá Lợi Tử! Dị sanh địa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên Dị sanh địa. Xá Lợi Tử! Chủng tánh địa, Đệ Bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly đục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như lai địa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên Chủng tánh địa cho đến Như lai địa.

Xá Lợi Tử! Thanh văn thừa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên Thanh văn thừa. Xá Lợi Tử! Độc giác thừa, Đại thừa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh, hoặc diệt, hoặc trụ, hoặc dị. Do vì duyên cớ này, nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi tên Độc giác thừa, Đại thừa.

Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Nếu rốt ráo chẳng sanh, thời chẳng gọi là sắc thảy. Vì không pháp vô sanh chẳng thể nói được vậy.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện đáp lại Xá Lợi Tử rằng: Như lời Tôn giả đã hỏi, vì duyên cớ nào mà nói tôi đâu năng đem Bát nhã Ba la mật đa rốt ráo chẳng sanh, dạy bảo dạy trao các Bồ tát Ma ha tát rốt ráo chẳng sanh ấy. Xá Lợi Tử! Rốt ráo chẳng sanh tức là Bát nhã Ba la mật đa, Bát nhã Ba la mật đa tức là rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì rốt ráo chẳng sanh cùng Bát nhã Ba la mật đa không hai, không có hai phần vậy. Xá Lợi Tử! Rốt ráo chẳng sanh tức là Bồ tát Ma ha tát, Bồ tát Ma ha tát tức là rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao vì rốt ráo chẳng sanh cùng Bồ tát Ma ha tát không hai, không có hai phần vậy. Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Tôi đâu năng đem Bát nhã Ba la mật đa rốt ráo chẳng sanh, dạy bảo dạy trao các Bồ tát Ma ha tát rốt ráo chẳng sanh!

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện đáp lại Xá Lợi Tử rằng: Như lời Tôn giả đã hỏi, vì duyên cớ nào mà nói lìa rốt ráo chẳng sanh, cũng không có Bồ tát Ma ha tát năng hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ấy. Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy Bát nhã Ba la mật đa khác với rốt ráo chẳng sanh, cũng chẳng thấy Bồ tát Ma ha tát khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ tát Ma ha tát, cùng rốt ráo chẳng sanh không ai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy sắc khác với rốt ráo chẳng sanh, cũng chẳng thấy thọ tưởng hành thức khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì sắc cho đến thức cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy nhãn xứ khác với rốt ráo chẳng sanh, cũng chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì nhãn xứ cho đến ý xứ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy sắc xứ khác với rốt ráo chẳng sanh, cũng chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp xứ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì sắc xứ cho đến pháp xứ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy nhãn giới khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì nhãn giới cho đến nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy nhĩ giới khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì nhĩ giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy tỷ giới khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì tỷ giới cho tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy thiệt giới khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì thiệt giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy thân giới khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì thân giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy ý giới khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy ý giới khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì ý giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy địa giới khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy thủy hỏa phong không thức giới khác với rốt ráo chẳng sanh; Vì cớ sao? Vì địa giới cho đến thức giới cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy khổ thánh đế khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy tập diệt đạo thánh đế khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì khổ thánh đế cho đến đạo thánh đế cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy vô minh khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì vô minh cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy nội không khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì nội không cho đến vô tánh tự tánh không cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy bố thí Ba la mật đa khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy bốn tĩnh lự khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy bốn vô lượng, bốn vô sắc định khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy tám giải thoát khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì tám giải thoát cho đến mười biến xứ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy bốn niệm trụ khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy không giải thoát môn khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy vô tướng vô nguyện giải thoát môn khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì không giải thoát môn, vô tướng vô nguyện giải thoát môn cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy năm nhãn khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy sáu thần thông khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì năm nhãn, sáu thần thông cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy Phật mười lực khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy nhất thiết trí khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì nhất thêít trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy pháp vô vong thất khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy tánh hằng trụ xả khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy tất cả đà la ni môn khác với rốt ráo chẳng sanh, cũng chẳng thấy tất cả tam ma địa môn khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì tất cả đà la ni môn, tất cả tam ma địa môn cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy Cực hỷ địa khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy Dị sanh địa khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như lai địa khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì Dị sanh địa cho đến Như lai địa cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy Thanh văn thừa khác với rốt ráo chẳng sanh; cũng chẳng thấy Độc giác thừa, Đại thừa khác với rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì Thanh văn thừa, Độc giác thừa, Đại thừa cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không có hai phần vậy.

Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Lìa rốt ráo chẳng sanh, cũng không có Bồ tát năng hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại đáp Xá Lợi Tử rằng: Như lời Tôn giả đã hỏi, vì duyên cớ nào mà nói nếu Bồ tát Ma ha tát nghe tác thuyết này, tâm kia chẳng kinh chẳng khủng chẳng bố, chẳng chìm, chẳng đắm, cũng chẳng lo ăn năn. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này năng tu hành Bát nhã Ba la mật đa ấy. Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy các pháp có giác có dụng. Mà thấy tất cả pháp như huyễn sự, như mộng cảnh, như tượng, như vang, như bóng sáng, như ánh nắng, như không hoa, như thành tầm hương, như việc biến hóa, đều chẳng phải thật có. Nghe thuyết các pháp bản tánh đều không, thân tâm vui mừng. Xá Lợi Tử! Do vì duyên cớ này, nên tôi tác lên thuyết là: Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe tác thuyết này, tâm kia chẳng kinh chẳng khủng chẳng bố, chẳng chìm chẳng đắm, cũng chẳng lo ăn năn. Phải biết Bồ tát Ma ha tát, năng tu hành Bát nhã Ba la mật đa.

Hội Thứ Nhất

Phẩm Quán Hạnh

Thứ 19 - 1

Bây giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối sắc chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là sắc; đối thọ tưởng hành thức chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là thọ tưởng hành thức.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối nhãn xứ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là nhãn xứ; đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối sắc xứ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là sắc xứ; đối thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là thanh hương vị xúc pháp xứ.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối nhãn giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là nhãn giới; đối sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối nhĩ giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là nhĩ giới; đối thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối tỷ giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là tỷ giới; đối hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối thiệt giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là thiệt giới; đối vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối thân giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là thân giới; đối xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối ý giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là ý giới; đối pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối địa giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là địa giới; đối thủy hỏa phong không thức giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là thủy hỏa phong không thức giới.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối khổ thánh đế chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là khổ thánh đế; đối tập diệt đạo thánh đế chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là tập diệt đạo thánh đế.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối vô minh chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là vô minh; đối hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối nội không chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là nội không; đối ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối bố thí Ba la mật đa chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là bố thí Ba la mật đa; đối tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối bốn tĩnh lự chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là bốn tĩnh lự; đối bốn vô lượng, bốn vô sắc định; chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối tám giải thoát chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là tám giải thoát; đối tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối bốn niệm trụ chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là bốn niệm trụ; đối bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối không giải thoát môn chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là không giải thoát môn; đối vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là vô tướng, vô nguyện giải thoát môn

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối năm nhãn chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là năm nhãn; đối sáu thần thông chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là sáu thần thông.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối Phật mười lực chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là Phật mười lực; đối bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối chơn như chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là chơn như; đối pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là pháp giới cho đến bất tư nghì giới.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; đối nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối pháp vô vong thất chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là pháp vô vong thất; đối tánh hằng trụ xả chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là tánh hằng trụ xả.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán các pháp đối tất cả đà la ni môn chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là tất cả đà la ni môn; đối tất cả tam ma địa môn chẳng thọ chẳng lấy, chẳng chấp chẳng đắm, cũng chẳng thi thiết là tất cả tam ma địa môn.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy sắc. Vì cớ sao? Vì sắc tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy thọ tưởng hành thức. Vì cớ sao? Vì thọ tưởng hành thức tánh không, không có sanh diệt vậy. Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy nhãn xứ.Vì cớ sao? Vì nhãn xứ tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Vì cớ sao? Vì nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tánh không, không có sanh diệt vậy. Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy sắc xứ.Vì cớ sao? Vì sắc xứ tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp xứ. Vì cớ sao? Vì thanh hương vị xúc pháp xứ tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy nhãn giới.Vì cớ sao? Vì nhãn giới tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ. Vì cớ sao? Vì sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy nhĩ giới.Vì cớ sao? Vì nhĩ giới tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ. Vì cớ sao? Vì thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy tỷ giới.Vì cớ sao? Vì tỷ giới tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ. Vì cớ sao? Vì hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy thiệt giới.Vì cớ sao? Vì thiệt giới tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ. Vì cớ sao? Vì vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy thân giới.Vì cớ sao? Vì thân giới tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ. Vì cớ sao? Vì xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ý giới.Vì cớ sao? Vì nhãn giới tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ. Vì cớ sao? Vì pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy địa giới.Vì cớ sao? Vì địa giới tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy thủy hỏa phong không thức giới. Vì cớ sao? Vì thủy hỏa phong không thức giới tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy khổ thánh đế.Vì cớ sao? Vì khổ thánh đế tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy tập diệt đạo thánh đế. Vì cớ sao? Vì tập diệt đạo thánh đế tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy vô minh.Vì cớ sao? Vì vô minh tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não. Vì cớ sao? Vì hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy nội không.Vì cớ sao? Vì nội không tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Vì cớ sao? Vì ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy bố thí Ba la mật đa.Vì cớ sao? Vì bố thí Ba la mật đa tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Vì tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy bốn tĩnh lự.Vì cớ sao? Vì bốn tĩnh lự tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Vì cớ sao? Vì bốn vô lượng, bốn vô sắc định tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy tám giải thoát.Vì cớ sao? Vì tám giải thoát tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ . Vì cớ sao? Vì tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy bốn niệm trụ.Vì cớ sao? Vì bốn niệm trụ tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Vì cớ sao? Vì bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy không giải thoát môn.Vì cớ sao? Vì không giải thoát môn tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Vì cớ sao? Vì vô tướng, vô nguyện giải thoát môn tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy năm nhãn.Vì cớ sao? Vì năm nhãn tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy sáu thần thông. Vì cớ sao? Vì sáu thần thông tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy Phật mười lực.Vì cớ sao? Vì Phật mười lực tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Vì cớ sao? Vì bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy chơn như.Vì cớ sao? Vì chơn như tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Vì cớ sao? Vì pháp giới cho đến bất tư nghì giới tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề .Vì cớ sao? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Vì cớ sao? Vì nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy pháp vô vong thất.Vì cớ sao? Vì pháp vô vong thất tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy tánh hằng trụ xả. Vì cớ sao? Vì tánh hằng trụ xả tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng tất cả đà la ni môn.Vì cớ sao? Vì tất cả đà la ni môn tánh không, không có sanh diệt vậy. Chẳng thấy tất cả tam ma địa môn. Vì cớ sao? Vì tất cả tam ma địa môn tánh không, không có sanh diệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Sắc bất sanh, thời chẳng phải sắc; thọ tưởng hành thức bất sanh, thời chẳng phải thọ tưởng hành thức. Sở vì sao? Vì sắc cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; thọ tưởng hành thức cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên sắc bất sanh, thời chẳng phải sắc; thọ tưởng hành thức bất sanh, thời chẳng phải thọ tưởng hành thức

Bạch Thế Tôn! Nhãn xứ bất sanh, thời chẳng phải nhãn xứ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ bất sanh, thời chẳng phải nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Sở vì sao? Vì nhãn xứ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; nhỉ tỷ thiệt thân ý xứ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên nhãn xứ bất sanh, thời chẳng phải nhãn xứ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ bất sanh, thời chẳng phải nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ.

Bạch Thế Tôn! Sắc xứ bất sanh, thời chẳng phải sắc xứ; thanh hương vị xúc pháp xứ bất sanh, thời chẳng phải thanh hương vị xúc pháp xứ. Sở vì sao? Vì sắc xứ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; thanh hương vị xúc pháp xứ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên sắc xứ bất sanh, thời chẳng phải sắc xứ; thanh hương vị xúc pháp xứ bất sanh, thời chẳng phải thanh hương vị xúc pháp xứ.

Bạch Thế Tôn! Nhãn giới bất sanh, thời chẳng phải nhãn giới; sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ. Sở vì sao? Vì nhãn giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên nhãn giới bất sanh, thời chẳng phải nhãn giới; sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Nhĩ giới bất sanh, thời chẳng phải nhĩ giới; thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sinh ra các thọ. Sở vì sao? Vì nhĩ giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên nhĩ giới bất sanh, thời chẳng phải nhĩ giới; thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sinh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sinh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Tỷ giới bất sanh, thời chẳng phải tỷ giới; hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sinh ra các thọ. Sở vì sao? Vì hương giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên tỷ giới bất sanh, thời chẳng phải tỷ giới; hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sinh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sinh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Thiệt giới bất sanh, thời chẳng phải thiệt giới; vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sinh ra các thọ. Sở vì sao? Vì thiệt giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên thiệt giới bất sanh, thời chẳng phải thiệt giới; vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sinh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sinh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Thân giới bất sanh, thời chẳng phải thân giới; xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sinh ra các thọ. Sở vì sao? Vì thân giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên thân giới bất sanh, thời chẳng phải thân giới; xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sinh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sinh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Ý giới bất sanh, thời chẳng phải ý giới; pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sinh ra các thọ. Sở vì sao? Vì ý giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên ý giới bất sanh, thời chẳng phải ý giới; pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sinh ra các thọ bất sanh, thời chẳng phải pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sinh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Địa giới bất sanh, thời chẳng phải địa giới; thuỷ hỏa phong không thức giới bất sanh, thời chẳng phải thuỷ hỏa phong không thức giới. Sở vì sao? Vì địa giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; thuỷ hỏa phong không thức giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên địa giới bất sanh, thời chẳng phải địa giới; thuỷ hỏa phong không thức giới bất sanh, thời chẳng phải thuỷ hỏa phong không thức giới.

Bạch Thế Tôn! Khổ thánh đế bất sanh, thời chẳng phải khổ thánh đế; tập diệt đạo thánh đế bất sanh, thời chẳng phải tập diệt đạo thánh đế. Sở vì sao? Vì khổ thánh đế cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; tập diệt đạo thánh đế cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên khổ thánh đế bất sanh, thời chẳng phải khổ thánh đế; tập diệt đạo thánh đế bất sanh, thời chẳng phải tập diệt đạo thánh đế.

Bạch Thế Tôn! Vô minh bất sanh, thời chẳng phải vô minh; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não bất sanh, thời chẳng phải hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não. Sở vì sao? Vì vô minh cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên vô minh bất sanh, thời chẳng phải vô minh; hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não bất sanh, thời chẳng phải hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não.

Bạch Thế Tôn! Nội không bất sanh, thời chẳng phải nội không; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không bất sanh, thời chẳng phải ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không. Sở vì sao? Vì nội không cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên nội không bất sanh, thời chẳng phải nội không; ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không bất sanh, thời chẳng phải ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không.