Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 11/13

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 03

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Quyển Thứ 71 - Hội Thứ Nhất

Quyển Thứ 71 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Quán Hạnh

Thứ 19 - 2

Bạch Thế Tôn! Bố thí Ba la mật đa bất sanh, thời chẳng phải bố thí Ba la mật đa; tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa bất sanh, thời chẳng phải tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa. Sở vì sao? Vì bố thí Ba la mật đa cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên bố thí Ba la mật đa bất sanh, thời chẳng phải bố thí Ba la mật đa; tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa bất sanh, thời chẳng phải tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa.

Bạch Thế Tôn! Bốn tĩnh lự bất sanh, thời chẳng phải bốn tĩnh lự; bốn vô lượng, bốn vô sắc định bất sanh, thời chẳng phải bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Sở vì sao? Vì bốn tĩnh lự cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; bốn vô lượng, bốn vô sắc định cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên bốn tĩnh lự bất sanh, thời chẳng phải bốn tĩnh lự; bốn vô lượng, bốn vô sắc định bất sanh, thời chẳng phải bốn vô lượng, bốn vô sắc định

Bạch Thế Tôn! Tám giải thoát bất sanh, thời chẳng phải tám giải thoát; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ bất sanh, thời chẳng phải tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Sở vì sao? Vì tái giải thoát cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên tám giải thoát bất sanh, thời chẳng phải tám giải thoát; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ bất sanh, thời chẳng phải tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Bạch Thế Tôn! Bốn niệm trụ bất sanh, thời chẳng phải bốn niệm trụ; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi bất sanh, thời chẳng phải bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi. Sở vì sao? Vì bốn niệm trụ cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên bốn niệm trụ bất sanh, thời chẳng phải bốn niệm trụ; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi bất sanh, thời chẳng phải bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi.

Bạch Thế Tôn! Không giải thoát môn bất sanh, thời chẳng phải không giải thoát môn; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bất sanh, thời chẳng phải vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Sở vì sao? Vì không giải thoát môn cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên không giải thoát môn bất sanh, thời chẳng phải không giải thoát môn; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bất sanh, thời chẳng phải vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Bạch Thế Tôn! Năm nhãn bất sanh, thời chẳng phải bốn năm nhãn; sáu thần thông bất sanh, thời chẳng phải sáu thần thông. Sở vì sao? Vì năm nhãn cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; sáu thần thông cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên năm nhãn bất sanh, thời chẳng phải năm nhãn; sáu thần thông bất sanh, thời chẳng phải sáu thần thông.

Bạch Thế Tôn! Phật mười lực bất sanh, thời chẳng phải Phật mười lực; bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng bất sanh, thời chẳng phải bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Sở vì sao? Vì Phật mười lực cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên Phật mười lực bất sanh, thời chẳng phải Phật mười lực; bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng bất sanh, thời chẳng phải bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.

Bạch Thế Tôn! Chơn như bất sanh, thời chẳng phải chơn như; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới bất sanh, thời chẳng phải pháp giới cho đến bất tư nghì giới. Sở vì sao? Vì chơn như cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; pháp giới cho đến bất tư nghì giới cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên chơn như bất sanh, thời chẳng phải chơn như; pháp giới cho đến bất tư nghì giới bất sanh, thời chẳng phải pháp giới cho đến bất tư nghì giới.

Bạch Thế Tôn! Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề bất sanh, thời chẳng phải Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bất sanh, thời chẳng phải nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Sở vì sao? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề bất sanh, thời chẳng phải Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bất sanh, thời chẳng phải nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Bạch Thế Tôn! Pháp vô vong thất bất sanh, thời chẳng phải pháp vô vong thất; tánh hằng trụ xả bất sanh, thời chẳng phải tánh hằng trụ xả. Sở vì sao? Vì pháp vô vong thất cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; tánh hằng trụ xả cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên pháp vô vong thất bất sanh, thời chẳng phải pháp vô vong thất; tánh hằng trụ xả bất sanh, thời chẳng phải tánh hằng trụ xả.

Bạch Thế Tôn! Tất cả đà la ni môn bất sanh, thời chẳng phải tất cả đà la ni môn; tất cả tam ma địa môn bất sanh, thời chẳng phải tất cả tam ma địa môn. Sở vì sao? Vì tất cả đà la ni môn cùng với bất sanh không có hai, không hai phần; tất cả tam ma địa môn cùng với bất sanh không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất sanh phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên tất cả đà la ni môn bất sanh, thời chẳng phải tất cả đà la ni môn; tất cả tam ma địa môn bất sanh, thời chẳng phải tất cả tam ma địa môn.

Bạch Thế Tôn! Sắc bất diệt, thời chẳng phải sắc; thọ tưởng hành thức bất diệt, thời chẳng phải thọ tưởng hành thức. Sở vì sao? Vì sắc cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; thọ tưởng hành thức cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên sắc bất diệt, thời chẳng phải sắc; thọ tưởng hành thức bất diệt, thời chẳng phải thọ tưởng hành thức.

Bạch Thế Tôn! Nhãn xứ bất diệt, thời chẳng phải nhãn xứ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ bất diệt, thời chẳng phải thọ tưởng hành thức. Sở vì sao? Vì nhãn xứ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên nhãn xứ bất diệt, thời chẳng phải nhãn xứ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ bất diệt, thời chẳng phải nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ.

Bạch Thế Tôn! Sắc xứ bất diệt, thời chẳng phải sắc xứ; thanh hương vị xúc pháp xứ bất diệt, thời chẳng phải thanh hương vị xúc pháp xứ. Sở vì sao? Vì sắc xứ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; thanh hương vị xúc pháp xứ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên sắc xứ bất diệt, thời chẳng phải sắc xứ; thanh hương vị xúc pháp xứ bất diệt, thời chẳng phải thanh hương vị xúc pháp xứ.

Bạch Thế Tôn! Nhãn giới bất diệt, thời chẳng phải nhãn giới; sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ. Sở vì sao? Vì nhãn giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên nhãn giới bất diệt, thời chẳng phải nhãn giới; sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Nhĩ giới bất diệt, thời chẳng phải nhĩ giới; thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ. Sở vì sao? Vì nhĩ giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên nhĩ giới bất diệt, thời chẳng phải nhĩ giới; thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Tỷ giới bất diệt, thời chẳng phải tỷ giới; hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ. Sở vì sao? Vì hương giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên tỷ giới bất diệt, thời chẳng phải tỷ giới; hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Thiệt giới bất diệt, thời chẳng phải thiệt giới; vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên diệt ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ. Sở vì sao? Vì thiệt giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên thiệt giới bất diệt, thời chẳng phải thiệt giới; vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Thân giới bất diệt, thời chẳng phải thân giới; xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ. Sở vì sao? Vì thân giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên thân giới bất diệt, thời chẳng phải thân giới; xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Ý giới bất diệt, thời chẳng phải ý giới; pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ. Sở vì sao? Vì ý giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sinh ra các thọ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên ý giới bất diệt, thời chẳng phải ý giới; pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ bất diệt, thời chẳng phải pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Địa giới bất diệt, thời chẳng phải địa giới; thuỷ hỏa phong không thức giới bất diệt, thời chẳng phải thuỷ hỏa phong không thức giới. Sở vì sao? Vì địa giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; thuỷ hỏa phong không thức giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên địa giới bất diệt, thời chẳng phải địa giới; thuỷ hỏa phong không thức giới bất diệt, thời chẳng phải thuỷ hỏa phong không thức giới.

Bạch Thế Tôn! Khổ thánh đế bất diệt, thời chẳng phải khổ thánh đế; tập diệt đạo thánh đế bất diệt, thời chẳng phải tập diệt đạo thánh đế. Sở vì sao? Vì khổ thánh đế cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; tập diệt đạo thánh đế cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên khổ thánh đế bất diệt, thời chẳng phải khổ thánh đế; tập diệt đạo thánh đế bất diệt, thời chẳng phải tập diệt đạo thánh đế.

Bạch Thế Tôn! Vô minh bất diệt, thời chẳng phải vô minh; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, diệt, lão tử sầu thán khổ ưu não bất diệt, thời chẳng phải hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não. Sở vì sao? Vì vô minh cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên vô minh bất diệt, thời chẳng phải vô minh; hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não bất diệt, thời chẳng phải hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não.

Bạch Thế Tôn! Nội không bất diệt, thời chẳng phải nội không; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không bất diệt, thời chẳng phải ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không. Sở vì sao? Vì nội không cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên nội không bất diệt, thời chẳng phải nội không; ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không bất diệt, thời chẳng phải ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không.

Bạch Thế Tôn! Bố thí Ba la mật đa bất diệt, thời chẳng phải bố thí Ba la mật đa; tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa bất diệt, thời chẳng phải tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa. Sở vì sao? Vì bố thí Ba la mật đa cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên bố thí Ba la mật đa bất diệt, thời chẳng phải bố thí Ba la mật đa; tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa bất diệt, thời chẳng phải tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa.

Bạch Thế Tôn! Bốn tĩnh lự bất diệt, thời chẳng phải bốn tĩnh lự; bốn vô lượng, bốn vô sắc định bất diệt, thời chẳng phải bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Sở vì sao? Vì bốn tĩnh lự cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; bốn vô lượng, bốn vô sắc định cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên bốn tĩnh lự bất diệt, thời chẳng phải bốn tĩnh lự; bốn vô lượng, bốn vô sắc định bất diệt, thời chẳng phải bốn vô lượng, bốn vô sắc định

Bạch Thế Tôn! Tám giải thoát bất diệt, thời chẳng phải tám giải thoát; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ bất diệt, thời chẳng phải tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Sở vì sao? Vì tái giải thoát cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên tám giải thoát bất diệt, thời chẳng phải tám giải thoát; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ bất diệt, thời chẳng phải tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Bạch Thế Tôn! Bốn niệm trụ bất diệt, thời chẳng phải bốn niệm trụ; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi bất diệt, thời chẳng phải bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi. Sở vì sao? Vì bốn niệm trụ cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên bốn niệm trụ bất diệt, thời chẳng phải bốn niệm trụ; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi bất diệt, thời chẳng phải bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi.

Bạch Thế Tôn! Không giải thoát môn bất diệt, thời chẳng phải không giải thoát môn; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bất diệt, thời chẳng phải vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Sở vì sao? Vì không giải thoát môn cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên không giải thoát môn bất diệt, thời chẳng phải không giải thoát môn; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bất diệt, thời chẳng phải vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Bạch Thế Tôn! Năm nhãn bất diệt, thời chẳng phải bốn năm nhãn; sáu thần thông bất diệt, thời chẳng phải sáu thần thông. Sở vì sao? Vì năm nhãn cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; sáu thần thông cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên năm nhãn bất diệt, thời chẳng phải năm nhãn; sáu thần thông bất diệt, thời chẳng phải sáu thần thông.

Bạch Thế Tôn! Phật mười lực bất diệt, thời chẳng phải Phật mười lực; bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng bất diệt, thời chẳng phải bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Sở vì sao? Vì Phật mười lực cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên Phật mười lực bất diệt, thời chẳng phải Phật mười lực; bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng bất diệt, thời chẳng phải bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.

Bạch Thế Tôn! Chơn như bất diệt, thời chẳng phải chơn như; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly diệt tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới bất diệt, thời chẳng phải pháp giới cho đến bất tư nghì giới. Sở vì sao? Vì chơn như cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; pháp giới cho đến bất tư nghì giới cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên chơn như bất diệt, thời chẳng phải chơn như; pháp giới cho đến bất tư nghì giới bất diệt, thời chẳng phải pháp giới cho đến bất tư nghì giới.

Bạch Thế Tôn! Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề bất diệt, thời chẳng phải Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bất diệt, thời chẳng phải nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Sở vì sao? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề bất diệt, thời chẳng phải Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bất diệt, thời chẳng phải nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Bạch Thế Tôn! Pháp vô vong thất bất diệt, thời chẳng phải pháp vô vong thất; tánh hằng trụ xả bất diệt, thời chẳng phải tánh hằng trụ xả. Sở vì sao? Vì pháp vô vong thất cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; tánh hằng trụ xả cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên pháp vô vong thất bất diệt, thời chẳng phải pháp vô vong thất; tánh hằng trụ xả bất diệt, thời chẳng phải tánh hằng trụ xả.

Bạch Thế Tôn! Tất cả đà la ni môn bất diệt, thời chẳng phải tất cả đà la ni môn; tất cả tam ma địa môn bất diệt, thời chẳng phải tất cả tam ma địa môn. Sở vì sao? Vì tất cả đà la ni môn cùng với bất diệt không có hai, không hai phần; tất cả tam ma địa môn cùng với bất diệt không có hai, không hai phần. Vì cớ sao? Vì pháp bất diệt phi nhất phi nhị phi đa phi dị. Vậy nên tất cả đà la ni môn bất diệt, thời chẳng phải tất cả đà la ni môn; tất cả tam ma địa môn bất diệt, thời chẳng phải tất cả tam ma địa môn.

Bạch Thế Tôn! Sắc bất nhị, thời chẳng phải sắc; thọ tưởng hành thức bất nhị, thời chẳng phải thọ tưởng hành thức. Bạch Thế Tôn! Nhãn xứ bất nhị, thời chẳng phải nhãn xứ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ bất nhị thời chẳng phải nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Bạch Thế Tôn! Sắc xứ bất nhị, thời chẳng phải sắc xứ; thanh hương vị xúc pháp xứ bất nhị, thời chẳng phải thanh hương vị xúc pháp xứ.

Bạch Thế Tôn! Nhãn giới bất nhị, thời chẳng phải nhãn giới; sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ bất nhị, thời chẳng phải sắc giới cho đến nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ. Bạch Thế Tôn! Nhĩ giới bất nhị, thời chẳng phải nhĩ giới; thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ bất nhị thời chẳng phải thanh giới cho đến nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Tỷ giới bất nhị, thời chẳng phải tỷ giới; hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ bất nhị, thời chẳng phải hương giới cho đến tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ. Bạch Thế Tôn! Thiệt giới bất nhị, thời chẳng phải thiệt giới; vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ bất nhị thời chẳng phải vị giới cho đến thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Thân giới bất nhị, thời chẳng phải thân giới; xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ bất nhị, thời chẳng phải xúc giới cho đến thân xúc làm duyên sanh ra các thọ. Bạch Thế Tôn! Ý giới bất nhị, thời chẳng phải ý giới; pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ bất nhị thời chẳng phải pháp giới cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Bạch Thế Tôn! Địa giới bất nhị, thời chẳng phải địa giới; thủy hỏa phong không thức giới bất nhị, thời chẳng phải thủy hỏa phong không thức giới. Bạch Thế Tôn! Khổ thánh đế bất nhị, thời chẳng phải khổ thánh đế; tập diệt đạo thánh đế bất nhị thời chẳng phải tập diệt đạo thánh đế.

Bạch Thế Tôn! Vô minh bất nhị, thời chẳng phải vô minh; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não bất nhị, thời chẳng phải hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não.

Bạch Thế Tôn! Nội không bất nhị, thời chẳng phải nội không; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không bất nhị, thời chẳng phải nội không cho đến vô tánh tự tánh không.

Bạch Thế Tôn! Bố thí Ba la mật đa bất nhị, thời chẳng phải bố thí Ba la mật đa; tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa bất nhị, thời chẳng phải tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa. Bạch Thế Tôn! Bốn tĩnh lự bất nhị, thời chẳng phải bốn tĩnh lự; bốn vô lượng, bốn vô sắc định bất nhị thời chẳng phải bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Bạch Thế Tôn! Tám giải thoát bất nhị, thời chẳng phải tám giải thoát; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ bất nhị, thời chẳng phải tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Bạch Thế Tôn! Bốn niệm trụ bất nhị, thời chẳng phải bốn niệm trụ; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi bất nhị thời chẳng phải bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi

Bạch Thế Tôn! Không giải thoát môn bất nhị, thời chẳng phải không giải thoát môn; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bất nhị, thời chẳng phải vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Bạch Thế Tôn! Năm nhãn bất nhị, thời chẳng phải năm nhãn; sáu thần thông bất nhị thời chẳng phải sáu thần thông. Bạch Thế Tôn! Phật mười lực bất nhị, thời chẳng phải Phật mười lực; bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng bất nhị, thời chẳng phải bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng

Bạch Thế Tôn! Chơn nhưbất nhị, thời chẳng phải chơn như; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới bất nhị, thời chẳng phải pháp giới cho đến bất tư nghì giới

Bạch Thế Tôn! Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề bất nhị, thời chẳng phải Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bất nhị, thời chẳng phải nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Bạch Thế Tôn! Pháp vô vong thất bất nhị, thời chẳng phải pháp vô vong thất; tánh hằng trụ xả bất nhị, thời chẳng phải tánh hằng trụ xả. Bạch Thế Tôn! Tất cả đà la ni môn bất nhị, thời chẳng phải tất cả đà la ni môn; tất cả tam ma địa môn bất nhị thời chẳng phải tất cả tam ma địa môn.

Bạch Thế Tôn! Sắc vào bất nhị, không có lỗi pháp số; thọ tưởng hành thức vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Nhãn xứ vào bất nhị, không có lỗi pháp số; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vào bất nhị, không có lỗi pháp số; thanh hương vị xúc pháp xứ vào bất nhị, không có lỗi pháp số.

Bạch Thế Tôn! Nhãn giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số; sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Nhĩ giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số; thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ vào bất nhị, không có lỗi pháp số; thanh hương vị xúc pháp xứ vào bất nhị, không có lỗi pháp số.Bạch Thế Tôn! Tỷ giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số; hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Thiệt giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số; vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Thân giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số; xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Ý giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số; pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vào bất nhị, không có lỗi pháp số.

Bạch Thế Tôn! Địa giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số; thủy hỏa phong không thức giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Khổ thánh đế vào bất nhị, không có lỗi pháp số; tập diệt đạo thánh đế vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Vô minh vào bất nhị, không có lỗi pháp số; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não vào bất nhị, không có lỗi pháp số.

Bạch Thế Tôn! Nội không vào bất nhị, không có lỗi pháp số; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không vào bất nhị, không có lỗi pháp số.

Bạch Thế Tôn! Bố thí Ba la mật đa vào bất nhị, không có lỗi pháp số; tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Bốn tĩnh lự vào bất nhị, không có lỗi pháp số; bốn vô lượng, bốn vô sắc định vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Tám giải thoát vào bất nhị, không có lỗi pháp số; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Bốn niệm trụ vào bất nhị, không có lỗi pháp số; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Không giải thoát môn vào bất nhị, không có lỗi pháp số; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Năm nhãn vào bất nhị, không có lỗi pháp số; sáu thần thông vào bất nhị, không có lỗi pháp số.

Bạch Thế Tôn! Phật mười lực vào bất nhị, không có lỗi pháp số; bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Chơn như vào bất nhị, không có lỗi pháp số; pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới vào bất nhị, không có lỗi pháp số.

Bạch Thế Tôn! Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vào bất nhị, không có lỗi pháp số; nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Pháp vô vong thất vào bất nhị, không có lỗi pháp số; tánh hằng trụ xả vào bất nhị, không có lỗi pháp số. Bạch Thế Tôn! Tất cả đà la ni môn vào bất nhị, không có lỗi pháp số; tất cả tam ma địa môn vào bất nhị, không có lỗi pháp số.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Nói là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa quán các pháp ấy. Sao gọi Bồ tát Ma ha tát? Sao gọi Bát nhã Ba la mật đa? Sao gọi quán các pháp kia vậy?

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện đáp Xá Lợi Tử rằng: Như lời Tôn giả đã hỏi sao gọi Bồ tát Ma ha tát ấy. Xá Lợi Tử! Vì loại hữu tình cầu Đại Bồ đề, cũng có Bồ đề nên gọi Bồ tát. Năng như thật biết tướng tất cả pháp mà chẳng chấp đắm, nên lại gọi Ma ha tát.

Xá Lợi Tử hỏi: Vì sao Bồ tát Ma ha tát, năng như thật biết tướng tất cả pháp mà chẳng chấp đắm?

Thiện Hiện đáp: Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng sắc mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng thọ tưởng hành thức mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng nhãn xứ mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng sắc xứ mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng thanh hương vị xúc pháp xứ mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng nhãn giới mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng nhĩ giới mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng tỷ giới mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng thiệt giới mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng thân giới mà chẳng chấp đắm. Như thật biết xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng ý giới mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng địa giới mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng thủy hỏa phong không thức giới mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng khổ thánh đế mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng tập diệt đạo thánh đế mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng vô minh mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng nội không mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng bố thí Ba la mật đa mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng bốn tĩnh lự mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng bốn vô lượng, bốn vô sắc định mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng tám giải thoát mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng bốn niệm trụ mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng không giải thoát môn mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng vô tướng, vô nguyện giải thoát môn mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng năm nhãn mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng sáu thần thông mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng Phật mười lực mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng chơn như mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí mà chẳng chấp đắm.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng pháp vô vong thất mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng tánh hằng trụ xả mà chẳng chấp đắm. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát như thật biết tướng tất cả đà la ni môn mà chẳng chấp đắm. Như thật biết tướng tất cả tam ma địa môn mà chẳng chấp đắm.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Những gì tên là tướng tất cả pháp? Thiện Hiện đá: Nếu do tướng trạng các hành như vầy, biểu hiện các pháp, đây sắc, đây thanh, đây hương, đây vị, đây xúc, đây pháp, đây nội, đây ngoại, đây hữu lậu, đây vô lậu, đây hữu vi, đây vô vi. Những đấy thảy tên là tướng tất cả pháp.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại đáp Xá Lợi Tử rằng: Như lời Tôn giả đã hỏi, sao gọi Bát nhã Ba la mật đa ấy. Xá Lợi Tử! Có thắng diệu huệ viễn có chỗ lìa, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử hỏi: Đây đối với pháp nào mà được xa lìa? Thiện Hiện đáp: Đây đối tất cả phiền não thấy đến nơi mà được xa lìa. Đây đối tất cả sáu thú, bốn loại sanh mà được xa lìa. Đây đối tất cả uẩn, giới, xứ thảy mà được xa lìa, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có thắng diệu huệ viễn có chỗ lìa, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử hỏi: Đây đối với pháp nào mà được xa đến? Thiện Hiện đáp: Xá Lợi Tử! Đây đối sắc thật tánh mà được xa đến, đối thọ tưởng hành thức thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối nhãn xứ thật tánh mà được xa đến, đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối sắc xứ thật tánh mà được xa đến, đối thanh hương vị xúc pháp xứ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối nhãn giới thật tánh mà được xa đến, đối sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sinh ra các thọ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối nhĩ giới thật tánh mà được xa đến; đối thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối tỷ giới thật tánh mà được xa đến, đối hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.Xá Lợi Tử! Đây đối thiệt giới thật tánh mà được xa đến; đối vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối thân giới thật tánh mà được xa đến, đối xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối ý giới thật tánh mà được xa đến; đối pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Đây đối địa giới thật tánh mà được xa đến, đối thủy hỏa phong không thức giới thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối khổ thánh đế thật tánh mà được xa đến, đối tập diệt đạo thánh đế thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối vô minh thật tánh mà được xa đến; đối hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Đây đối nội không thật tánh mà được xa đến, đối ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Đây đối bố thí Ba la mật đa thật tánh mà được xa đến; đối tịnh giới an nhẫn tinh tiến tĩnh lự bát nhã Ba la mật đa thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối bốn tĩnh lự thật tánh mà được xa đến, đối bốn vô lượng, bốn vô sắc định thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối tám giải thoát thật tánh mà được xa đến; đối tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Đây đối bốn niệm trụ thật tánh mà được xa đến; đối bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối không giải thoát môn thật tánh mà được xa đến, đối vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối năm nhãn thật tánh mà được xa đến, đối sáu thần thông thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Đây đối Phật mười lực thật tánh mà được xa đến; đối bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối chơn như thật tánh mà được xa đến, đối pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Đây đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thật tánh mà được xa đến; đối nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.Xá Lợi Tử! Đây đối pháp vô vong thất thật tánh mà được xa đến, đối tánh hằng trụ xả thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Đây đối tất cả đà la ni môn thật tánh mà được xa đến; đối tất cả tam ma địa môn thật tánh mà được xa đến, nên gọi tên Bát nhã Ba la mật đa.

Quyển Thứ 72 - Hội Thứ Nhất

Quyển Thứ 72 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Hạnh

Thứ 19 - 3

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại đáp Xá Lợi Tử rằng: Như Tôn giả đã hỏi, sao gọi quán các pháp ấy. Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán sắc phi thường phi vô thường; quán thọ tưởng hành thức phi thường phi vô thường. Quán sắc phi lạc phi khổ; quán thọ tưởng hành thức phi lạc phi khổ. Quán sắc phi ngã phi vô ngã; quán thọ tưởng hành thức phi ngã phi vô ngã. Quán sắc phi tịnh phi bất tịnh; quán thọ tưởng hành thức phi tịnh phi bất tịnh. Quán sắc phi không phi bất không; quán thọ tưởng hành thức phi không phi bất không. Quán sắc phi hữu tướng phi vô tướng; quán thọ tưởng hành thức phi hữu tướng phi vô tướng. Quán sắc phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán thọ tưởng hành thức phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán sắc phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán thọ tưởng hành thức phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán sắc phi viễn ly phi bất viễn ly; quán thọ tưởng hành thức phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán sắc phi thường phi vô thường; quán thọ tưởng hành thức phi thường phi vô thường. Quán sắc phi lạc phi khổ; quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi lạc phi khổ. Quán nhãn xứ phi ngã phi vô ngã; quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi ngã phi vô ngã. Quán nhãn xứ phi tịnh phi bất tịnh; quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi tịnh phi bất tịnh. Quán nhãn xứ phi không phi bất không; quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi không phi bất không. Quán nhãn xứ phi hữu tướng phi vô tướng; quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán nhãn xứ phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán nhãn xứ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán nhãn xứ phi viễn ly phi bất viễn ly; quán nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán sắc phi thường phi vô thường; quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi thường phi vô thường. Quán sắc phi lạc phi khổ; quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi lạc phi khổ. Quán sắc xứ phi ngã phi vô ngã; quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi ngã phi vô ngã. Quán sắc xứ phi tịnh phi bất tịnh; quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi tịnh phi bất tịnh. Quán sắc xứ phi không phi bất không; quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi không phi bất không. Quán sắc xứ phi hữu tướng phi vô tướng; quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán sắc xứ phi hữu nguyện phi vô nguyện, quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán sắc xứ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán sắc xứ phi viễn ly phi bất viễn ly; quán thanh hương vị xúc pháp xứ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán nhãn giới phi thường phi vô thường; quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi vô thường. Quán nhãn giới phi lạc phi khổ; quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi lạc phi khổ. Quán nhãn giới phi ngã phi vô ngã; quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi ngã phi vô ngã. Quán nhãn giới phi tịnh phi bất tịnh; quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịnh phi bất tịnh. Quán nhãn giới phi không phi bất không;quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi không phi bất không. Quán nhãn giới phi hữu tướng phi vô tướng; quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán nhãn giới phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán nhãn giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán nhãn giới phi viễn ly phi bất viễn ly; quán sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán nhĩ giới phi thường phi vô thường; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc,nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi vô thường. Quán nhĩ giới phi lạc phi khổ; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc,nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi lạc phi khổ. Quán nhĩ giới phi ngã phi vô ngã; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc,nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi ngã phi vô ngã. Quán nhĩ giới phi tịnh phi bất tịnh; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc,nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịnh phi bất tịnh. Quán nhĩ giới phi không phi bất không; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc,nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi không phi bất không. Quán nhĩ giới phi hữu tướng phi vô tướng; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc,nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán nhĩ giới phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc,nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán nhĩ giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc,nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán nhĩ giới phi viễn ly phi bất viễn ly; quán thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc, nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán tỷ giới phi thường phi vô thường; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi vô thường. Quán tỷ giới phi lạc phi khổ; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi lạc phi khổ. Quán tỷ giới phi ngã phi vô ngã; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi ngã phi vô ngã. Quán tỷ giới phi tịnh phi bất tịnh; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịnh phi bất tịnh. Quán tỷ giới phi không phi bất không; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi không phi bất không. Quán tỷ giới phi hữu tướng phi vô tướng; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán tỷ giới phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán tỷ giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán tỷ giới phi viễn ly phi bất viễn ly; quán hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc, tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán thiệt giới phi thường phi vô thường; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi vô thường. Quán thiệt giới phi lạc phi khổ; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi lạc phi khổ. Quán thiệt giới phi ngã phi vô ngã; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi ngã phi vô ngã. Quán thiệt giới phi tịnh phi bất tịnh; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịnh phi bất tịnh. Quán thiệt giới phi không phi bất không; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi không phi bất không. Quán thiệt giới phi hữu tướng phi vô tướng; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán thiệt giới phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán thiệt giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán thiệt giới phi viễn ly phi bất viễn ly; quán vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc, thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán thân giới phi thường phi vô thường; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi vô thường. Quán thân giới phi lạc phi khổ; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi lạc phi khổ. Quán thân giới phi ngã phi vô ngã; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi ngã phi vô ngã. Quán thân giới phi tịnh phi bất tịnh; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịnh phi bất tịnh. Quán thân giới phi không phi bất không; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi không phi bất không. Quán thân giới phi hữu tướng phi vô tướng; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán thân giới phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán thân giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán thân giới phi viễn ly phi bất viễn ly; quán xúc giới, thân thức giới và thân xúc, thân xúc làm duyên sanh ra các thọ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán ý giới phi thường phi vô thường; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi thường phi vô thường. Quán ý giới phi lạc phi khổ; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi lạc phi khổ. Quán ý giới phi ngã phi vô ngã; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi ngã phi vô ngã. Quán ý giới phi tịnh phi bất tịnh; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịnh phi bất tịnh. Quán ý giới phi không phi bất không; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi không phi bất không. Quán ý giới phi hữu tướng phi vô tướng; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán ý giới phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán ý giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán ý giới phi viễn ly phi bất viễn ly; quán pháp giới, ý thức giới và ý xúc, ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán địa giới phi thường phi vô thường; quán thủy hỏa phong không thức giới phi thường phi vô thường. Quán địa giới phi lạc phi khổ; quán thủy hỏa phong không thức giới phi lạc phi khổ. Quán địa giới phi ngã phi vô ngã; quán thủy hỏa phong không thức giới phi ngã phi vô ngã. Quán địa giới phi tịnh phi bất tịnh; quán thủy hỏa phong không thức giới phi tịnh phi bất tịnh. Quán địa giới phi không phi bất không; quán thủy hỏa phong không thức giới phi không phi bất không. Quán địa giới phi hữu tướng phi vô tướng; quán thủy hỏa phong không thức giới phi hữu tướng phi vô tướng. Quán địa giới phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán thủy hỏa phong không thức giới phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán địa giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán thủy hỏa phong không thức giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán địa giới phi viễn ly phi bất viễn ly; quán thủy hỏa phong không thức giới phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán khổ thánh đế phi thường phi vô thường; quán tập diệt đạo thánh đế phi thường phi vô thường. Quán khổ thánh đế phi lạc phi khổ; quán tập diệt đạo thánh đế phi lạc phi khổ. Quán khổ thánh đế phi ngã phi vô ngã; quán tập diệt đạo thánh đế phi ngã phi vô ngã. Quán khổ thánh đế phi tịnh phi bất tịnh; quán tập diệt đạo thánh đế phi tịnh phi bất tịnh. Quán khổ thánh đế phi không phi bất không; quán tập diệt đạo thánh đế phi không phi bất không. Quán khổ thánh đế phi hữu tướng phi vô tướng; quán tập diệt đạo thánh đế phi hữu tướng phi vô tướng. Quán khổ thánh đế phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán tập diệt đạo thánh đế phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán khổ thánh đế phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán tập diệt đạo thánh đế phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán khổ thánh đế phi viễn ly phi bất viễn ly; quán tập diệt đạo thánh đế phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán vô minh phi thường phi vô thường; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi thường phi vô thường. Quán vô minh phi lạc phi khổ; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi lạc phi khổ. Quán vô minh phi ngã phi vô ngã; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi ngã phi vô ngã. Quán vô minh phi tịnh phi bất tịnh; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi tịnh phi bất tịnh. Quán vô minh phi không phi bất không; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi không phi bất không. Quán vô minh phi hữu tướng phi vô tướng; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi hữu tướng phi vô tướng. Quán vô minh phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán vô minh phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán vô minh phi viễn ly phi bất viễn ly; quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán nội không phi thường phi vô thường; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi thường phi vô thường. Quán nội không phi lạc phi khổ; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi lạc phi khổ. Quán nội không phi ngã phi vô ngã; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi ngã phi vô ngã. Quán nội không phi tịnh phi bất tịnh; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi tịnh phi bất tịnh. Quán nội không phi không phi bất không; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi không phi bất không. Quán nội không phi hữu tướng phi vô tướng; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi hữu tướng phi vô tướng. Quán nội không phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán nội không phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán nội không phi viễn ly phi bất viễn ly; quán ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán bố thí Ba la mật đa phi thường phi vô thường; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi thường phi vô thường. Quán bố thí Ba la mật đa phi lạc phi khổ; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi lạc phi khổ. Quán bố thí Ba la mật đa phi ngã phi vô ngã; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi ngã phi vô ngã. Quán bố thí Ba la mật đa phi tịnh phi bất tịnh; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi tịnh phi bất tịnh. Quán bố thí Ba la mật đa phi không phi bất không; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi không phi bất không. Quán bố thí Ba la mật đa phi hữu tướng phi vô tướng; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi hữu tướng phi vô tướng. Quán bố thí Ba la mật đa phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán bố thí Ba la mật đa phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán bố thí Ba la mật đa phi viễn ly phi bất viễn ly; quán tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán bốn tĩnh lự phi thường phi vô thường; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi thường phi vô thường. Quán bốn tĩnh lự phi lạc phi khổ; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi lạc phi khổ. Quán bốn tĩnh lự phi ngã phi vô ngã; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi ngã phi vô ngã. Quán bốn tĩnh lự phi tịnh phi bất tịnh; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi tịnh phi bất tịnh. Quán bốn tĩnh lự phi không phi bất không; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi không phi bất không. Quán bốn tĩnh lự phi hữu tướng phi vô tướng; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi hữu tướng phi vô tướng. Quán bốn tĩnh lự phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán bốn tĩnh lự phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán bốn tĩnh lự phi viễn ly phi bất viễn ly; quán bốn vô lượng, bốn vô sắc định phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán tám giải thoát phi thường phi vô thường; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi thường phi vô thường. Quán tám giải thoát phi lạc phi khổ; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi lạc phi khổ. Quán tám giải thoát phi ngã phi vô ngã; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi ngã phi vô ngã. Quán tám giải thoát phi tịnh phi bất tịnh; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi tịnh phi bất tịnh. Quán tám giải thoát phi không phi bất không; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi không phi bất không. Quán tám giải thoát phi hữu tướng phi vô tướng; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi hữu tướng phi vô tướng. Quán tám giải thoát phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán tám giải thoát phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán tám giải thoát phi viễn ly phi bất viễn ly; quán tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán bốn niệm trụ phi thường phi vô thường; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi thường phi vô thường. Quán bốn niệm trụ phi lạc phi khổ; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi lạc phi khổ. Quán bốn niệm trụ phi ngã phi vô ngã; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi ngã phi vô ngã. Quán bốn niệm trụ phi tịnh phi bất tịnh; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi tịnh phi bất tịnh. Quán bốn niệm trụ phi không phi bất không; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi không phi bất không. Quán bốn niệm trụ phi hữu tướng phi vô tướng; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi hữu tướng phi vô tướng. Quán bốn niệm trụ phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán bốn niệm trụ phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán bốn niệm trụ phi viễn ly phi bất viễn ly; quán bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán không giải thoát môn phi thường phi vô thường; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi thường phi vô thường. Quán không giải thoát môn phi lạc phi khổ; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi lạc phi khổ. Quán không giải thoát môn phi ngã phi vô ngã; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi ngã phi vô ngã. Quán không giải thoát môn phi tịnh phi bất tịnh; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi tịnh phi bất tịnh. Quán không giải thoát môn phi không phi bất không; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi không phi bất không. Quán không giải thoát môn phi hữu tướng phi vô tướng; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi hữu tướng phi vô tướng. Quán không giải thoát môn phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán không giải thoát môn phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán không giải thoát môn phi viễn ly phi bất viễn ly; quán vô tướng, vô nguyện giải thoát môn phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán năm nhãn phi thường phi vô thường; quán sáu thần thông phi thường phi vô thường. Quán năm nhãn phi lạc phi khổ; quán sáu thần thông phi lạc phi khổ. Quán năm nhãn phi ngã phi vô ngã; quán sáu thần thông phi ngã phi vô ngã. Quán năm nhãn phi tịnh phi bất tịnh; quán sáu thần thông phi tịnh phi bất tịnh. Quán năm nhãn phi không phi bất không; quán sáu thần thông phi không phi bất không. Quán năm nhãn phi hữu tướng phi vô tướng; quán sáu thần thông phi hữu tướng phi vô tướng. Quán năm nhãn phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán sáu thần thông phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán năm nhãn phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán sáu thần thông phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán năm nhãn phi viễn ly phi bất viễn ly; quán sáu thần thông phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán Phật mười lực phi thường phi vô thường; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi thường phi vô thường. Quán Phật mười lực phi lạc phi khổ; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi lạc phi khổ. Quán Phật mười lực phi ngã phi vô ngã; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi ngã phi vô ngã. Quán Phật mười lực phi tịnh phi bất tịnh; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi tịnh phi bất tịnh. Quán Phật mười lực phi không phi bất không; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi không phi bất không. Quán Phật mười lực phi hữu tướng phi vô tướng; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi hữu tướng phi vô tướng. Quán Phật mười lực phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán Phật mười lực phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán Phật mười lực phi viễn ly phi bất viễn ly; quán bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán chơn như phi thường phi vô thường; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi thường phi vô thường. Quán chơn như phi lạc phi khổ; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi lạc phi khổ. Quán chơn như phi ngã phi vô ngã; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi ngã phi vô ngã. Quán chơn như phi tịnh phi bất tịnh; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi tịnh phi bất tịnh. Quán chơn như phi không phi bất không; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi không phi bất không. Quán chơn như phi hữu tướng phi vô tướng; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi hữu tướng phi vô tướng. Quán chơn như phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán chơn như phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán chơn như phi viễn ly phi bất viễn ly; quán pháp giới, pháp tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi thường phi vô thường; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi thường phi vô thường. Quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi lạc phi khổ; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi lạc phi khổ. Quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi ngã phi vô ngã; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi ngã phi vô ngã. Quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi tịnh phi bất tịnh; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi tịnh phi bất tịnh. Quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi không phi bất không; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi không phi bất không. Quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi hữu tướng phi vô tướng; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi hữu tướng phi vô tướng. Quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phi viễn ly phi bất viễn ly; quán nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán pháp vô vong thất phi thường phi vô thường; quán tánh hằng trụ xả phi thường phi vô thường. Quán pháp vô vong thất phi lạc phi khổ; quán tánh hằng trụ xả phi lạc phi khổ. Quán pháp vô vong thất phi ngã phi vô ngã; quán tánh hằng trụ xả phi ngã phi vô ngã. Quán pháp vô vong thất phi tịnh phi bất tịnh; quán tánh hằng trụ xả phi tịnh phi bất tịnh. Quán pháp vô vong thất phi không phi bất không; quán tánh hằng trụ xả phi không phi bất không. Quán pháp vô vong thất phi hữu tướng phi vô tướng; quán tánh hằng trụ xả phi hữu tướng phi vô tướng. Quán pháp vô vong thất phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán tánh hằng trụ xả phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán pháp vô vong thất phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán tánh hằng trụ xả phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán pháp vô vong thất phi viễn ly phi bất viễn ly; quán tánh hằng trụ xả phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, quán tất cả đà la ni môn phi thường phi vô thường; quán tất cả tam ma địa môn phi thường phi vô thường. Quán tất cả đà la ni môn phi lạc phi khổ; quán tất cả tam ma địa môn phi lạc phi khổ. Quán tất cả đà la ni môn phi ngã phi vô ngã; quán tất cả tam ma địa môn phi ngã phi vô ngã. Quán tất cả đà la ni môn phi tịnh phi bất tịnh; quán tất cả tam ma địa môn phi tịnh phi bất tịnh. Quán tất cả đà la ni môn phi không phi bất không; quán tất cả tam ma địa môn phi không phi bất không. Quán tất cả đà la ni môn phi hữu tướng phi vô tướng; quán tất cả tam ma địa môn phi hữu tướng phi vô tướng. Quán tất cả đà la ni môn phi hữu nguyện phi vô nguyện; quán tất cả tam ma địa môn phi hữu nguyện phi vô nguyện. Quán tất cả đà la ni môn phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh; quán tất cả tam ma địa môn phi tịch tĩnh phi bất tịch tĩnh. Quán tất cả đà la ni môn phi viễn ly phi bất viễn ly; quán tất cả tam ma địa môn phi viễn ly phi bất viễn ly. Xá Lợi Tử! Đấy gọi là quán các pháp.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, nên quán các pháp như thế!

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.