Đại Tập 59 · Bộ Kinh Tập VI · Số 606–625

Số 625 - Kinh Đại Thọ Khẩn-Na-La Vương Sở Vấn - Quyển 1

SỐ 625

KINH ĐẠI THỌ KHẨN-NA-LA VƯƠNG SỞ VẤN

Hán dịch: Đời Dao Tần, Tam tạng Pháp sư Cưu-ma-la-thập,

người nước Quy Tư.

QUYỂN 1

Tôi nghe như vầy:

Một thuở, Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật tại thành Vương xá, cùng với sáu trăm hai mươi ngàn vị Đại Tỳ-kheo, bảy mươi hai ngàn vị Đại Bồ-tát, đều là những bậc từ các cõi trong mười phương tập họp đến, đều đã đạt được Đà-la-ni vô ngại biện tài, tiến vào niệm tuệ, đầy đủ tàm quý, ý chí bền vững như kim cương, khéo léo tu hành, thành tựu đầy đủ tất cả Phật Pháp. Bản thân chư vị ấy chẳng quên mất tâm Bồ-đề, cũng khiến người khác chẳng quên mất tâm ấy. Chư vị ấy khéo điều phục, mềm dẻo thu nhiếp các căn, có khả năng, biết bỏ đi những vật mình yêu thích, khéo dùng giới thanh tịnh tự trang nghiêm. Đối với các chúng sinh, tâm chư vị ấy bình đẳng, dùng sức nhẫn nhu hòa tự trang nghiêm. Ở trong vô lượng ức a-tăng-kỳ kiếp, chư vị ấy cần mẫn tu các lực Tam-muội thiền định giải thoát, đến đi bằng thần thông tự tại vô ngại, khéo léo dùng trí tuệ phân biệt cú nghĩa tất cả các pháp, tâm chẳng lay động như núi chúa lớn. Đối với chúng sinh, tâm chư vị ấy bình đẳng như đất, nước, lửa, gió, khéo léo lìa khỏi ái dục, sân hận, thường thực hành tâm Từ bi,

luôn để lại ánh sáng từ bi chiếu khắp chúng sinh; an trụ đại Bi, thường siêng năng quan sát tất cả chúng sinh, an trụ nơi đại Hỷ, ưa thích pháp cụ túc; an trụ nơi đại Xả được “Vô nhị trí”; lợi lộc, suy bại, hủy hoại, khen ngợi, chê bai, khổ, vui… những pháp thế gian như vậy chư vị ấy đều vượt qua. Bằng ánh sáng trí tuệ, họ tự điều phục chính mình và điều phục người khác, hàng phục các ma, ở thế gian khó gặp như hoa Ưu-đàm, ở trong chúng sinh gầm lên tiếng gầm sư tử chúa, rốt ráo được Niết-bàn, ưa thích bốn vô sở uý thậm thâm.

Chư vị đó đã được Như Lai ấn chứng, được thọ ký không lầm lẫn, đúng như lời dạy mà tu hành. Đối với nghĩa lý, ý vị của pháp tạng thậm thâm rất hợp nhau, che khuất cả mặt trời, mặt trăng; danh tiếng vang lừng khắp mười phương thế giới. Nếu vì hộ trì các Đức Phật thì chư vị ấy giữ gìn Pháp tạng còn mãi, chẳng dứt tuyệt chủng tánh Tam bảo, có thể đi qua vô biên cõi Phật, hiểu rành biết rõ mọi điều rồi tùy nghi cung cấp, phụng sự các Đức Phật Thế Tôn để nghe nhận giáo pháp, thường siêng năng tinh tấn giáo hóa chúng sinh đến được bờ kia của chúng sinh mà thuyết pháp phù hợp, biết rõ ý tưởng của tịnh, nhiệm mầu, lời nói khéo léo, là bậc Đại Y vương khéo trị các bệnh. Ở trong vô lượng, vô số cõi, chư vị ấy đã gieo trồng các thiện căn, khéo chứa nhóm tướng tốt phước đức trang nghiêm, có thể hiểu rõ trọn vẹn Không, Vô tướng, Vô nguyện, lý giải rõ các pháp như huyễn, như lửa hừng, như trăng trong nước, như cảnh tượng trong mộng, hiểu rõ hết âm thanh, lời nói của tất cả chúng sinh, khéo phân biệt pháp, thuyết giảng trôi chảy vô tận, khéo léo quan sát trí tuệ xuất thế, thành tựu đại lực, tiếp cận mười Phật lực, đạt được ánh sáng Nhục nhãn, Thiên nhãn, Tuệ nhãn, Pháp nhãn và Phật nhãn. Chư vị ấy khéo tu tập các pháp phần trợ đạo trang nghiêm, giỏi lý giải, vượt qua tất cả các cõi. Sáng tỏ Pháp tạng của Bồ-tát thâu nhiếp, khéo léo vận chuyển bánh xe pháp bất thoái, được Tướng ấn Tam-muội, biết rõ Tam-muội Kim cương trường, tất cả các pháp Tam-muội tự tại. Chư vị ấy thường thị hiện ở trước mặt, tay cầm cây đuốc báu lớn, tâm thì khiêm hạ đối với các chúng sinh, thường quan sát trí tuệ của các

chúng sinh thực hành Phật sự, việc làm đã xong, đều đã chứa nhóm tất cả công đức đến hết kiếp vị lai. Công đức của chư vị ấy chẳng thể nói cùng tận được.

Tên các vị Bồ-tát ấy là Bồ-tát Bảo Trụ, Bồ-tát Bảo Hữu, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Bảo Hoa, Bồ-tát Bảo Vương, Bồ-tát Hỷ Kiến, Bồ-tát Ái Ý, Bồ-tát Ái Nhãn Kiến, Bồ-tát Trì Địa, Bồ-tát Tác Hỷ, Bồ-tát Đại Thế, Bồ-tát Đại Đức, Bồ-tát Hàng Ma, Bồ-tát Ma Cưu, Bồ-tát Nhu Thiên, Bồ-tát Mạn-đà-la Hương, Bồ-tát Bảo Hỷ, Bồ-tát Đẳng Quán, Bồ-tát Vô Cao Hạ, Bồ-tát Thiện Ngư, Bồ-tát Nhất Thiết Chúng sinh Bất Thỉnh Hữu, Bồ-tát Di-lặc, Bồ-tát Vân Âm, Bồ-tát Trì Sơn Nghiêm, Bồ-tát Sơn Tích, Bồ-tát Thượng Hữu, Bồ-tát Dũng Hữu, Bồ-tát Quang Minh, Bồ-tát Quang Đức, Bồ-tát Đăng Vương, Bồ-tát Quán Chí, Bồ-tát Quang Trang Nghiêm, Bồ-tát Tạp Thể Quan, Bồ-tát Thiên Quan, Bồ-tát Thiên Vương, Bồ-tát Thiên Nhãn Quán, Bồ-tát Quán Thế Âm, Bồ-tát Thiện Tý, Bồ-tát Tư Chí, Bồ-tát Thiện Trụ Chí, Bồ-tát Thiện Trụ Nghiệp, Bồ-tát Bất Động Túc Tập, Bồ-tát Kim Cương Túc Tấn, Bồ-tát Việt Tam Giới Túc, Bồ-tát Tật Biện, Bồ-tát Tốc Biện, Bồ-tát Vô Đoạn Biện, Bồ-tát Trụ Biện, Bồ-tát Diệu Âm, Bồ-tát Phạm Âm, Bồ-tát Hỷ Nhất Thiết Chúng Sinh Âm, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Pháp vương tử,… bảy mươi hai ngàn vị Thượng thủ như vậy.

Bấy giờ Đế Thích, Phạm Thiên vương, các vị hộ thế cùng các bậc đại oai đức khác, các Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân… Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di… ở trong tam thiên đại thiên thế giới này đều đến tụ họp nơi đây vì muốn được nghe pháp. Bấy giờ, Thế Tôn vì vô lượng trăm ngàn đại chúng cung kính vây quanh mà diễn nói pháp mầu. Lúc ấy Bồ-tát Thiên Quan liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục, trật áo bày vai phải, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay hướng về Đức Phật, dùng kệ khen:

Thế Tôn vì đời làm đèn sáng

Trí tuệ lợi ích cho thế gian

Khiến người si mê được sáng suốt

Con nay cúi lạy Đấng Ly Thế.

Đấng Thập Lực bố thí tối thắng

Khéo tự điều tâm đến “bờ kia”

Trời, người, rồng, thần đến cúng dường

Cúi đầu kính lạy Đấng Thiêu Kết.

Thắng tướng, thế gian nhiều lợi ích

Ánh sáng tỏa khắp nơi sắc vàng

Giữ giới thanh tịnh diệu, tiếng tuyệt vời

Lạy Đấng ba cõi không ai sánh.

Độ chúng sinh đến bờ thanh tịnh

Điều phục các luận không thể lay

Khéo biết rõ hết tâm chúng sinh

Cúi lễ Đấng Đại Bi cao cả.

Chẳng sinh chấp trước, đoạn kết sử

Dùng sức hàng oán an trụ giới

Thế Tôn, kết sử cấu uế sạch

Con nay lễ Đấng hàng phục oan.

Hơn hết các báu, không tỳ vết

Thường vui, trí tuệ lấy làm đầu

Đoạn trừ tham, sân, si, phiền não

Lạy Đấng Bình đẳng như hư không.

Diễn thuyết Tứ đế độ bốn loài

Thí tịnh nhãn, thuyết pháp cam lồ

Hành hóa vì lợi người ba cõi!

Con cúi lễ Đấng Trì Luân tướng.

Thường được người, trời hay dâng cúng

Thường hóa độ, giải thoát chúng sinh

Hư không trời người đã cúng dường

Con cúi đầu lạy Bậc Nhân Thắng.

Thường ưa tập trung pháp Chánh Thiện

Ban lòng Từ đều khắp thế gian.

Đấng Nhân Tôn trụ đạo chánh chân!

Lạy Đấng Nhiếp trừ tất cả đức.

Tiếng thanh tịnh giảng nói điều lành

Tiếng Phạm âm dịu dàng, vừa ý

Hiểu rõ các âm “đến bờ kia”

Lạy Đấng Mỹ diệu nói như thật.

Nẻo không, vô tướng và vô tác

Giữ gìn pháp khó thấy thậm thâm

Khéo léo tiến vào đường giải thoát

Lạy Đấng Biết rõ đạo giải thoát.

Thế Tôn thông đạt, biết nhân duyên

Thường đoạn trừ sạch Kiến nhị biên

Nói đúng nhân duyên, nghiệp quả báo

Con lạy Đấng ly kiến thế gian.

Không có người đi cùng kẻ đến

Khéo quán các pháp không khinh mạn

Thấy như huyễn hóa trăng đáy nước

Cúi đầu lạy Đấng Thiện Pháp Nhãn.

Sinh hoặc vô sinh đều vô sinh

Hoặc sinh và diệt cũng vô diệt

Đúng nơi pháp trụ làm chỗ dừng

Đấng Điều Ngự trụ nơi như thế.

Nên lời Ngài nói đều chân thật

An trụ Như như trừ khuynh động

Thân núi Kim cương chẳng lay động

Con cúi đầu lễ Đấng Như Như.

Thân, miệng, ý Ngài chẳng khác đâu

Danh tiếng vang lừng trong ba cõi

Con nay xin hỏi đấng trượng phu

Nguyện xin được Ngài thuyết giảng cho!

Bấy giờ, Bồ-tát Thiên Quan dùng kệ tán thán Phật xong, bạch Đức Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn! Con nay có đôi điều muốn hỏi trong pháp vi diệu thù thắng của Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác, như Phật hứa thì con mới dám xin hỏi.

Lúc ấy Phật bảo Bồ-tát Thiên Quan:

–Này Thiện nam! Có điều gì nghi ngờ thì ông cứ hỏi, Như Lai sẽ thuyết giảng khiến ông vui lòng!”

Bấy giờ Bồ-tát Thiên Quan bạch Phật:

–Kính Đức Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát thành tựu được các loại biện tài trang nghiêm?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát thêm được Thắng trí, biết phân biệt rõ pháp thậm thâm?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát biết rõ các căn?

Bạch Thế Tôn! Sao gọ là Bồ-tát có thể hiểu biết hoàn cảnh phù hợp để nói pháp?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát biết được tâm hạnh của tất cả chúng sinh?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát biết tất cả tác nhân và quả báo, cũng biết được lỗi đã tạo ra không mất đi?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát trang nghiêm bằng Bố thí?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát trang nghiêm bằng Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát có thể thông đạt trang nghiêm phạm đạo?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát không mất thần thông?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát dứt sạch các kết sử?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát qua “đến bờ kia”?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát có thể thị hiện tất cả Thanh văn, Duyên giác và oai nghi, hình sắc của các chúng sinh không có sai biệt?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát quán sát sinh tử mà chẳng trụ ở Niết-bàn?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát quán sát cõi chúng sinh giới mà chẳng động đến pháp giới?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát chẳng thoái lui mất lợi ích mà nghĩ đến thị thiện mất lợi ích?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát có của báu lớn, cõi nước vô tận mà dùng sức phương tiện thị hiện bần cùng?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát tu hành các hạnh khiến cho cửa “hữu tác” nhập vào cửa “vô tác”?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát khéo léo quan sát các pháp?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát quyết định phân biệt tất cả các pháp?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát thực hành các pháp thế gian mà chẳng bị nhiễm ô?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát trụ ở pháp tự tại chẳng mong nhờ vào pháp khác?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát chẳng rời chư Phật?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát tự điều phục không có các pháp ác?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát làm thầy dẫn đường giỏi mà chẳng tiếc lẫn pháp?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát vì các chúng sinh làm chỗ nương tựa chân thật?

Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bồ-tát ở trong tất cả các pháp đạt được địa vị Quán đảnh?

Bấy giờ Thế Tôn khen ngợi Bồ-tát Thiên Quan:

–Hay thay, hay thay! Này Thiện nam! Hôm nay ông đã hỏi nhiều điều làm lợi ích an lạc thế gian, lợi ích an người trời, hộ trì các vị Bồ-tát đời vị lai.

Này Thiện nam! Ông thường đã từng ở hằng hà sa chỗ các Đức Phật Thế Tôn thưa hỏi những điều khó hiểu. Nay ông lại sẽ đem đến lợi ích, an lạc lớn cho các vị Bồ-tát vị lai, khiến cho pháp Đại thừa này được trụ thế lâu dài. Này Thiện nam! Ông đã hỏi thì hãy chú tâm lắng nghe!

Bồ-tát Thiên Quan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con xin lắng nghe và nhận lãnh.

Đức Phật dạy:

–Này Thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì được các loại biện tài trang nghiêm! Những gì là bốn?

Đó là:

1.Bồ-tát đối với chúng sinh không có lòng xâm hại, xả tất cả các vật mình ưa thích mà lòng không hối tiếc.

2.Có người thuyết pháp chẳng làm đứt đoạn lời nói của họ mà khởi lòng tùy hỷ, vui mừng khen ngợi “Hay thay” thỉnh cầu thuyết pháp.

3.Hoặc ngày đêm, hoặc ở trong Tăng chúng, hoặc nơi tháp Phật, dùng tâm Bồ-đề thường làm người dẫn đường trước tiên.

4.Khởi lên tâm, ý chí ham muốn ưa thích các pháp mà Bồ-tát này chuyên tâm muốn đem pháp bố thí bình đẳng chẳng mong lợi dưỡng.

Này Thiện nam! Đó là bốn pháp mà Bồ-tát thành tựu thì thành được các loại biện tài trang nghiêm.

Này Thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì được tăng thắng trí, biết phân biệt rõ pháp thậm thâm. Những gì là bốn?

1.Thuận theo pháp nhân duyên, biết thật tánh của ngã.

2.Biết vào thật tánh của tất cả chúng sinh.

3.Biết hạnh sinh tử không có kẻ đến không có người đi.

4.Biết ấn tướng hư không của tất cả các pháp.

Đó là bốn pháp.

Này Thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì biết rõ các căn. Những gì là bốn?

1.Biết hoàn toàn pháp giới môn.

2.Quan sát các pháp môn không có chướng ngại.

3.Biết các thần thông.

4.Khéo điều phục tâm, không có hai hạnh.

Đó là bốn pháp.

Này Thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì có thể biết rõ đúng lúc nên nói pháp. Những gì là bốn?

Đó là:

1.Trí biện tài.

2.Trí độ chúng sinh.

3.Trí phân biệt pháp.

4.Tự tịnh tâm của mình cũng tịnh tâm của cất cả chúng sinh.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì biết rõ tâm hành của tất cả chúng sinh. Những gì là bốn?

1.Trí tuệ siêu xuất, trí không có chướng ngại.

2.Nhập vào phương tiện.

3.Các “hữu” đã tạo tác chẳng hối hận nửa chừng.

4.Có thể tự giác ngộ.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì biết được tạo nhân sẽ chịu nghiệp báo, cũng biết được cái lỗi trong hành động của mình không mất. Những gì là bốn?

1.Chẳng nói đoạn diệt, cũng chẳng nói thường còn.

2.Đối với nghiệp báo đúng như thật mà biết.

3.Đúng như pháp mà hiện ra tướng các pháp trong đó không ngã, không ngã sở.

4.Biết những việc mình tạo tác chẳng mất quả báo.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu, bốn pháp để trang nghiêm bố thí. Những gì là bốn?

1.Trang nghiêm tướng.

2.Trang nghiêm tốt đẹp.

3.Sắc không ai so sánh được.

4.Cõi nước vô tận và dùng tay báu.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp để trang nghiêm trì giới. Những gì là bốn?

1.Làm vua Chuyển luân mà khéo trang nghiêm tâm Bồ-đề.

2.Làm Thích Đề-hoàn Nhân mà khéo trang nghiêm tâm Bồ-đề.

3.Làm vua Đại phạm mà khéo trang nghiêm tâm Bồ-đề.

4.Chẳng đọa đường ác, sinh cõi thiện trời người mà khéo trang nghiêm tâm Bồ-đề.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp để trang nghiêm nhẫn nhục. Những gì là bốn?

1.Phát ra âm thanh Phạm, âm thanh Ca-lăng-tần-già.

2.Nhiều người yêu mến, tâm ý vui vẻ.

3.Kiên cố tu pháp lành.

4.Được da màu vàng ròng.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp để trang nghiêm tinh tấn, không thể phá hoại. Những gì là bốn?

1.Được tất cả chúng sinh không thể hủy hoại.

2.Vì các chúng sinh làm người bạn không mời.

3.Đã có làm việc gì thì chuyên chí chẳng giải đãi, không mệt mỏi, chán nản.

4.Ưa tập trung nhiều hiểu biết, trang nghiêm trí bền vững.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp để trang nghiêm thiền định. Những gì là bốn?

1.Không có các náo loạn.

2.Không buông lung.

3.Không xan tham, kiêu mạn.

4.Chẳng xả điều phục tâm.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp để trang nghiêm trí tuệ. Những gì là bốn?

1.Chẳng nói đến ngã nhân, chúng sinh, thọ mạng.

2.Đạt được biện tài vô ngại.

3.Có thể phân biệt giỏi các cú nghĩa.

4.Đối với tất cả các pháp không có nghi hoặc.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp để trang nghiêm Phạm đạo. Những gì là bốn?

1.Ở chỗ thanh tịnh phát khởi tâm Từ.

2.Vì giáo hóa chúng sinh phát khởi tâm Bi.

3.Hộ trì chánh pháp, phát khởi tâm Hỷ.

4.Sinh trí Như Lai phát khởi tâm Xả.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì chẳng mất thần thông.

Những gì là bốn?

1.Nhập vào Tứ thiền mà chẳng thoái mất.

2.Nhập vào bốn Định mà biết phương tiện.

3.Tâm được tự tại biết tất cả pháp.

4.Dùng thần thông đi đến vô lượng cõi Phật.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì đoạn dứt kết sử. Những gì là bốn?

1.Bên trong tự tịch tĩnh, cũng tịch tĩnh cả bên ngoài.

2.Khéo quan sát các pháp biết chúng như huyễn hóa.

3.Có sức đại trí.

4.Có sức phi kiêu mạn.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì có thể thị hiện oai nghi hình sắc của tất cả các Thanh văn, Duyên giác và các chúng sinh không có khác biệt. Những gì là bốn?

1.Khéo phát khởi Tam-muội như huyễn.

2.Biết tất cả các pháp tướng đúng như thật.

3.Khéo quán sát ngũ thông.

4.Tự quan sát thân mình như huyễn hóa.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì nghĩ đến sinh tử mà chẳng trụ Niết-bàn. Những gì là bốn?

1.Chư Phật hộ trì.

2.Tự mình có tâm Bi rộng lớn.

3.Phương tiện khéo léo.

4.Chẳng xả bản nguyện.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì quán sát chúng sinh giới mà chẳng động pháp giới. Những gì là bốn?

1.Quan sát cái thật tính của mình thông đạt được pháp tánh.

2.Quan sát tính chúng sinh chẳng nghi ngờ tánh trí.

3.Quán tưởng chúng sinh đồng với tánh Niết-bàn.

4.(*)

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì chẳng làm mất lợi ích mà thị hiện mất lợi ích. Những gì là bốn?

1.Đem tâm chí chuyên chú hướng về Niết-bàn.

2.Đi vào cõi sinh tử để tu hành.

3.Chí nguyện ham muốn tất cả Phật pháp.

4.Thị hiện làm Thanh văn, Duyên giác để điều phục.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì có của báu lớn, cõi nước vô tận, dùng diệu lực phương tiện thị hiện làm kẻ bần cùng không có của cải. Những gì là bốn?

1.Vì hóa độ các chúng sinh thù thắng nên thị hiện hoặc vua Chuyển luân hoặc Đế Thích hoặc vua Phạm thiên.

2.Vì hóa độ chúng sinh bần cùng nên hóa hiện làm kẻ bần cùng.

3.Gặp người đến cầu xin thì đem tất cả của cải của mình ra cho hết.

4.Gặp người giàu có thì thị hiện của báu vô tận, có sức tự tại.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì khéo quan sát các pháp. Những gì là bốn?

1.Tuệ nhãn thanh tịnh.

———

* Nguyên bản khuyết đi một pháp.

2.Được Pháp nhãn sáng suốt.

3.Phật nhãn hiện tiền.

4.Đối với tất cả pháp đạt được ngôi vị Quán đảnh.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì phân biệt quyết định được tất cả các pháp. Những gì là bốn?

1.Biện luận.

2.Trí không chướng ngại, hiểu rõ chân lý.

3.An trụ bốn y trí.

4.Trí không xả Đà-la-ni.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì hành động theo pháp thế gian mà chẳng bị nhiễm ô. Những gì là bốn?

1.Quan sát biết pháp thế gian.

2.Siêu việt ra khỏi chúng sinh của thế gian.

3.Đoạn trừ ái dục, sân hận, không bị ô nhiễm.

4.Rốt ráo sáng suốt thanh tịnh.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì đối với pháp tự tại chẳng vọng tưởng điều gì khác. Những gì là bốn?

1.Định được tự tại.

2.Trí được tự tại.

3.Tuệ được tự tại.

4.Phương tiện được tự tại.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì chẳng lìa khỏi Phật. Những gì là bốn?

1.Tự đến gặp Phật, cũng khuyên chúng sinh đến gặp Phật.

2.Tự đến nghe pháp, cũng khuyên chúng sinh tự đến nghe pháp.

3.Tự phát tâm Bồ-đề, cũng khuyên chúng sinh pháp tâm Bồ-đề.

4.Thường chẳng lìa bỏ Niệm Phật Tam-muội.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì khéo tự điều phục, không có các pháp ác. Những gì là bốn?

1.Thánh tuệ xuất thế quan sát tri kiến.

2.Hiển bày giải thoát.

3.Khéo tập hợp các pháp nhẫn.

4.Đoạn lìa tất cả sự chứa nhóm pháp bất thiện.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì giỏi làm thầy dẫn đường mà chẳng lẫn tiếc pháp. Những gì là bốn?

1.Chuyên tâm làm lợi ích cho tất cả chúng sinh.

2.Ý chí kiên cố không gì ân hận.

3.Thường thực hành giáo hóa tất cả chúng sinh.

4.Tự bỏ điều ưa thích của mình để tập trung trí tuệ tu hành. Thường vì tất cả chúng sinh tạo tác lợi ích để thành tựu lợi ích của mình.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp để vì chúng sinh làm chỗ nương tựa chân thật. Những gì là bốn?

1.Xả bỏ lợi của mình, thường cầu lợi cho người khác.

2.Thường tự bỏ các niềm vui mà vì chúng sinh cầu đến các pháp lạc.

3.Đem pháp mình nghe được vì mọi người thuyết giảng rộng rãi không mệt mỏi.

4.Dùng pháp nuôi mạng sống, chẳng dùng y phục, ẩm thực.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì có thể chuyển pháp luân của tất cả chư Phật. Những gì là bốn?

1.Đạt được Đà-la-ni.

2.Chứng đắc Vô đoạn biện trí.

3.Nhập vào tâm, hành của tất cả chúng sinh.

4.Chẳng quan sát giống nòi mà vì họ thuyết pháp dẫn vào cõi Niết-bàn.

Đó là bốn pháp.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì đối với tất cả pháp đạt được địa vị Quán đảnh. Những gì là bốn?

1.Vượt ra các hạnh đi đứng của Bồ-tát.

2.Chứng đắc Vô sinh pháp nhẫn, thị hiện sinh tử.

3.Được ấn không thoái chuyển đã ấn chứng, thể nhập Như Lai ấn.

4.An trụ Bồ-tát địa thứ mười, biết hết các Bồ-tát địa.

Đó là Bồ-tát thành tựu bốn pháp, đối với tất cả pháp đạt được địa vị Quán đảnh.

Khi Phật thuyết giảng bốn pháp như vậy, tam thiên đại thiên thế giới chấn động sáu cách, ánh sáng lớn soi khắp. Ở trên không trung hàng trăm ngàn ức chư Thiên tấu âm nhạc của trời, ca ngâm, mưa xuống hoa trời Mạn-đà-la, khen ngợi như vầy:

Như Lai Thế Tôn trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp đã tập trung đạo pháp Vô thượng Chánh chân, thảy đều khai thị hiển thuyết ở trong bốn pháp này. Nếu có chúng sinh được nghe kinh này, thọ trì đọc tụng lại vừa biên chép rồi ở trong đại chúng phân biệt thuyết giảng rộng rãi thì nên biết công đức của người này chẳng nhỏ. Nếu có chúng sinh nghe được các pháp bốn câu như vầy, nghe rồi tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, ở trong đại chúng vì người thuyết giảng rộng rãi, chẳng lìa tâm Bồ-đề, người ấy chẳng bao lâu sẽ ở trong các đại chúng người, trời, gầm lên tiếng gầm của sư tử chúa. Giống như hôm nay Đức Như Lai gầm lên tiếng gầm của sư tử chúa. Chúng con hôm nay sung sướng được lợi ích, được nghe các pháp bốn câu như thế này; lại có thể tin hiểu, diễn nói các pháp bốn câu này.

Khi ấy, tám muôn bốn ngàn người, trời phát tâm Vô thượng Bồ-đề, một vạn hai ngàn vị Bồ-tát được Vô sinh pháp nhẫn.

Bấy giờ Bồ-tát Thiên Quan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát phải thành tựu bao nhiêu pháp nữa để sau khi Phật vào Niết-bàn được nghe kinh này, thọ trì, đọc tụng lại

biên chép, rồi ở trong đại chúng rộng rãi thuyết giảng, mở bày?

Phật bảo Bồ-tát Thiên Quan:

–Này Thiện nam! Bồ-tát phải thành tựu tám pháp để sau khi Phật Niết-bàn mà thọ trì, đọc tụng, biên chép kinh này. Rồi ở trong đại chúng phân biệt, thuyết giảng rộng rãi. Những gì là tám?

1.Thành tựu ý chí chuyên hướng về đạo Bồ-đề.

2.Hành Từ bi rốt ráo, đối với chúng sinh không có lòng xâm hại.

3.An trụ đại Bi để hóa độ chúng sinh.

4.Thường cầu pháp, làm điều lợi cho pháp, ưa thích pháp, ham muốn pháp, tìm cầu pháp, tập hợp pháp mà lòng không thấy đầy đủ như biển cả nuốt gọn các dòng sông.

5.Bỏ thân mạng để giữ gìn chánh pháp.

6.Gieo trồng căn lành sâu dày, tập hợp các phước đức.

7.Phát khởi đại nguyện, được chư Phật hộ trì.

8.Hàng phục các ma oán, lìa khỏi sự sợ hãi của mọi người.

Này Thiên Quan! Đó là tám pháp Bồ-tát phải thành tựu để sau khi Phật Niết-bàn có thể được thọ trì, đọc tụng, biên chép kinh pháp này, ở trong đại chúng vì người thuyết giảng rộng rãi. Đời vị lai, khi diễn thuyết pháp như vậy thì ở tam thiên đại thiên thế giới này cũng lại chấn động sáu cách. Những hầm sâu, gò cao, các núi dơ bẩn, sông nước, ao hồ, dòng chảy và các biển cả đều biến mất hết, cũng chẳng gây não hại đến các loài chúng sinh dưới nước.

Bấy giờ tam thiên đại thiên thế giới đều bằng phẳng như bàn tay vi diệu trang nghiêm. Ở tam thiên đại thiên thế giới này, những cây khô chết hàng trăm năm rồi đều sinh hoa lá trở lại, nghiêng mình hướng về Đức Phật. Các cây cối còn sống thì hoa trái cành lá lại càng sum suê, cùng đều nghiêng mình hướng về Đức Phật. Trên mặt đất này mọc lên những hoa sen lớn như bánh xe nhiều màu sắc đáng yêu thích, mùi thơm ngào ngạt vừa ý, ánh sáng rực rỡ soi khắp cùng tam thiên đại thiên thế giới này. Trên giữa hư không có các Thiên tử chẳng hiện hình, đang tấu các âm nhạc. Nghe tiếng nhạc này, chư Thiên ở trong núi chúa Tuyết sơn và núi chúa Hương sơn

rãi thêm hương thơm vi diệu khiến cho khắp tam thiên đại thiên thế giới này đều tỏa hương thơm. Trong hai núi chúa Tuyết sơn và Hương sơn mưa xuống các hoa đẹp đều trôi về Đức Phật, đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ngoài ra các cây khác cũng đều mưa hoa xuống. Ở trên không trung có một lọng báu che được một vạn do-tuần. Lọng báu lớn này rủ xuống các xâu trân châu, màn lưới chuông nhỏ trang nghiêm. Trong các lưới chuông nhỏ đã phát âm thanh dịu êm làm vui lòng người, đồng thời có âm thanh nhiệm mầu lớn vang khắp tam thiên đại thiên thế giới.

Bấy giờ, Đại đức Xá-lợi-phất thấy sự biến hiện này, chắp tay hướng về Đức Phật, bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Đây là điềm ánh sáng gì? Tướng chưa từng có này khắp tam thiên đại thiên thế giới đều được trang nghiêm rất đáng ưa thích!

Phật bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Đó là vua Đại Thọ Khẩn-na-la từ trong núi Hương sơn cùng với vô lượng Khẩn-na-la, vô lượng Càn-thát-bà, vô lượng chư Thiên, vô lượng Ma-hầu-la-già… cùng đông người vây quanh, muốn đến gặp Phật lễ bái, cúng dường. Vua Đại thọ Khẩn-na-la muốn đến gặp Phật nên trước hiện tướng đó.

Phật vừa nói xong thì vua Đại thọ Khẩn-na-la cùng với vô lượng chúng Khẩn-na-la, vô lượng chúng Càn-thát-bà, vô lượng Thiên chúng, vô lượng chúng Ma-hầu-la-già… tất cả đại chúng vây quanh. Họ tấu muôn bốn ngàn loại âm nhạc, dùng lời ca thanh tịnh vi diệu hòa với tiếng nhạc, thật khéo léo. Lại có vô lượng trăm ngàn chúng sinh tháp tùng theo họ đến. Các Bồ-tát đại lực thần thông đã kiên cố, bay lên hư không mưa xuống các loại hoa cùng khắp. Họ đi đến chỗ Đức Phật. Đến nơi rồi, họ cùng các người tùy tùng đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi nhiễu quanh bên phải bảy vòng, rồi đứng trước mặt Đức Thế Tôn.

Bấy giờ vua Đại thọ Khẩn-na-la đem cây đàn lưu ly trang nghiêm hoa lá bằng vàng Diêm-phù-đàn, tạo ra được do nghiệp báo thiện, thanh tịnh của mình ra để gảy. Ở trước Đức Như Lai, nhà vua khéo léo tự điều chỉnh tiết tấu tiếng đàn với tám muôn bốn ngàn nhạc

cụ khác. Khi vua Đại thọ Khẩn-na-la đang gảy đàn và tấu các nhạc cụ thì âm thanh ấy vang đều khắp tam thiên đại thiên thế giới. Âm thanh của đàn và tiếng ca ngâm vi diệu này lấn át cả âm nhạc của chư Thiên cõi Dục giới.

Lúc ấy, chư Thiên ở cõi Dục đều dừng âm nhạc, cùng nhau đến chỗ Đức Phật. Khi vua Đại thọ Khẩn-na-la đang gảy đàn thì rừng núi của tam thiên đại thiên thế giới như: núi chúa Tu-di, núi Tuyết, núi Mục sơn lân đà, núi Hắc và các thảo dược, cây cối, tòng lâm đều vọt mất hết. Chúng động dần dần, động nữa rồi đều lay động hết, chúng nhấc lên dần dần, nhấc lên nữa rồi đều nhấc lên. Chúng giống như người say rượu ngã tới trước, té lùi về sau không thể tự chủ được. Các núi Tu-di… nghiêng lệch vọt mất cũng lại như vậy. Khi vua Đại thọ Khẩn-na-la đang gảy đàn, trong đại chúng của Đức Phật, từ những bậc vua cõi người đến Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Thích, Phạm, Hộ Thế hoặc Nhân phi nhân và những người ly dục, chỉ trừ Bồ-tát ở quả vị không thoái chuyển, còn tất cả các đại chúng nghe tiếng đàn và các tiếng nhạc này không thể tự ngồi yên mà đều đứng dậy múa theo. Đồng thời tất cả đại chúng Thanh văn nghe tiếng đàn nhạc không thể nhịn được nên đều đứng dậy bỏ hết oai nghi, ra dáng ngang bướng ham vui giống như trẻ con múa giỡn không thể tự kiềm chế được.

Bấy giờ Bồ-tát Thiên Quan nói với tất cả các Đại Thanh văn và Bồ-tát Đại Ca-diếp:

–Tôn giả và các vị Đại đức đã lìa khỏi phiền não, được tám Giải thoát, kiến giải được bốn Thánh đế mà sao hôm nay xả bỏ hết oai nghi uốn thân múa máy như trẻ con?

Khi đó, Đại đức Ca-diếp và các Thanh văn đáp:

–Này Thiện nam! Chúng ta ở trong này chẳng được tự tại. Vì sao? Vì tiếng đàn này mà chúng ta đều chẳng ngồi yên được, bản thân chúng ta múa máy không thể kiềm chế được, tâm niệm chúng ta không thể an trụ được.

Bấy giờ Bồ-tát Thiên Quan nói với Bồ-tát Đại Ca-diếp:

–Tôn giả tuổi đã lớn, thiểu dục, tri túc, tu hạnh Đầu-đà, thường

ưa chỗ tịch tịnh, Trời, Người, A-tu-la kính Tôn giả như Phật. Sao Tôn giả không thể kiềm chế để thân múa may như trẻ con. Sao Tôn giả không hộ trì thân tâm của đại chúng này?

Đại đức Ca-diếp nói rằng:

–Này Thiện nam! Như cơn lốc núi lớn thổi vào cây cối, thảo dược, tòng lâm… những thứ ấy không có sức để tự giữ yên ổn được chứ không phải bản tâm chúng muốn như thế. Nhưng chúng bị kích động nên chẳng thể tự kiềm chế được.

Này Thiện nam! Hôm nay vua Đại thọ Khẩn-na-la này gảy đàn, nhạc hòa với lời ca cực hay cùng tiếng tiêu tiếng địch kích động lòng ta như cơn lốc núi thổi vào các thân cây, nên không thể tự kiềm chế được. Thần lực thệ nguyện uy thế phước đức của đấng Thiện trượng phu này so với uy đức của bậc Thanh văn, Duyên giác thì thù thắng hơn nhiều.

Bấy giờ Bồ-tát Thiên Quan nói với Tôn giả Đại Ca-diếp:

–Nay ông hãy nhìn xem! Tiếng đàn nhạc đó không làm kinh động được thể lực uy đức của các vị Bồ-tát ở quả vị không thoái chuyển. Này Đại đức Ca-diếp! Ai nghe như thế mà sẽ chẳng phát tâm nơi đạo Vô thượng Chánh chân Bồ-đề. Vì sao vậy? So với uy lực của hữu lượng trí hôm nay chẳng bằng tiếng đàn. Do đó, khiến cho những người có uy đức lớn như thế nghe tiếng đàn này không thể tự kiềm chế được, còn những bậc hướng về Đại thừa không thoái chuyển thì tiếng đàn ấy không thể lay động được.

Bấy giờ vua Đại thọ Khẩn-na-la lại đổi điệu đàn cùng với tám muốn bốn ngàn điệu nhạc khác. Rồi nhờ uy lực của Đức Phật và uy lực căn lành đời trước của vua Đại thọ Khẩn-na-la nên các âm thanh đàn nhạc nói lên lời kệ:

Tất cả pháp hướng về tịch tịnh

Cho đến thượng, trung, hạ như vầy

Rỗng lặng tịch diệt, không phiền não

Đấng Tối Vô Cấu hiện hôm nay.

Chúng sinh ngang bằng không chúng sinh

Quá khứ, hiện tại cũng vậy thôi

Dùng âm thanh nói khiến người nghe

Tiếng này ngang bằng với pháp giới.

Các thế giới đồng không thế giới

Hiện tướng giảng nói hư không

Không sinh, không tăng cũng không giảm

Hiển thị hư vọng như hư không.

Thiện giác chư Phật đều đồng đẳng

Pháp giới quyết định không hủy hoại

Thông đạt thí, giới và trí tuệ

Nhất tướng bình đẳng, cùng vô tướng.

Các “Kết” tịch diệt mãi không “Kết”

Do vì vọng tưởng sinh phân biệt

Không giữa, không trong cũng không ngoài

Vọng tưởng điên đảo “Có” sinh ra.

Nếu pháp, phi pháp không vọng tưởng

Mong cầu các pháp Vô sở hữu

Hiểu ra danh sắc tánh thật chân

Người kia ở đời, không nhiễm trước.

Quá khứ, vị lai không thể lường

Pháp mầu rộng nói cũng như trên

Bản tế tịch diệt không tận diệt

Không có trụ xứ, không địa phương

Dùng văn tự để nói pháp Không

Mà văn tự này là Tận tướng.

Đã biết văn tự là Tận tướng

Thì đối các pháp không vọng tưởng.

Giữ tâm bình đẳng, không đối tượng

Tất cả chẳng trái với pháp tướng

Tâm và các pháp không có sinh

Biết tất cả pháp nhập bình đẳng.

Tế không tế, đoạn không chỗ đoạn

Trước sau và giữa được đồng đều

Đã biết rõ ba đời bình đẳng

Trí đó thật vô biên vô lượng.

Tham trước sắc, danh ở thế gian

Hữu biên vô biên đều tịch tĩnh

Đã biết rõ pháp tướng nhân duyên

Vô ngã, chúng sinh, mạng, vọng tưởng.

Những điều ngã kiến không khởi lên

Tất cả các pháp cũng không khởi

Nếu điều đã khởi vốn không khởi

Thuận Pháp nhãn, thường thuận theo ngay.

Tính ấy giống như chớp trong mây

Tất cả pháp như thật tính ngã

Ngã, nhân, chúng sinh tính tự không

Nhập vào Đà-la-ni ấn tướng.

Từ giác biết ba môn giải thoát

Nhất tướng, vô tướng đồng một tướng

Tất cả “hữu pháp” không ngằn mé

Pháp, tự pháp không có vọng tưởng.

Nói pháp phân biệt bằng văn chương

Hoặc thượng hoặc hạ hay là trung

Văn tự cũng không có vọng tưởng

Tìm tòi phân biệt nghĩa chân thật.

Nghĩa và văn tự cùng tương ưng

Dùng âm thanh nói không hai nghĩa

Nếu biết bản tánh thường tịch nhiên

Tính bản tế kia thường tự đoạn.

Nếu tính bản tế thường tự đoạn

Nên tu các hạnh lợi cho đời

Tìm tòi bản tế, vô bản tế

Đại Từ bi kia rất thanh tịnh

Nếu đại Từ bi tối thanh tịnh

Khổ vui đồng đẳng mà tu hành

Lại cũng không cao cũng không thấp

Đó gọi Đại trượng phu biết lợi.

Pháp nhãn tịch tĩnh, tối tịch tĩnh,

Cả kiến, bất kiến thường tịch tĩnh

Lại cũng không giảm, cũng không tăng

Tánh kia lìa “tác” thường tịch tĩnh.

Làm sao nắm giữ tiếng trên không

Tuy nghe biết được, không thể nói

Cả người diễn thuyết lẫn người nghe

Thảy đều chẳng thật, được tự tại.

Khi các tiếng đàn nhạc đang diễn ra lời pháp kệ này, tám ngàn vị Bồ-tát đạt được Vô sinh nhẫn.

Bấy giờ Bồ-tát Thiên Quan bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn! Lời kệ vi diệu này phát ra từ đâu?

Đức Phật bảo:

–Này Thiện nam! Hôm nay ông tự đến hỏi vua Đại thọ Khẩn-na-la. Vua ấy sẽ vì ông mà đáp cho!

Lúc ấy Bồ-tát Thiên Quan hỏi vua Đại thọ Khẩn-na-la rằng:

–Thưa đức vua! Kệ vi diệu này phát ra từ đâu?

Vua đáp rằng:

–Này Thiện nam! Từ trong âm thanh của chúng sinh phát ra!

Bồ-tát lại hỏi:

–Âm thanh của chúng sinh từ đâu mà phát ra?

Vua đáp:

–Này Thiện nam! Âm thanh của chúng sinh từ hư không phát ra!

Bồ-tát Thiên Quan hỏi:

–Thưa vua Khẩn-na-la! Âm thanh của chúng sinh chẳng phải phát ra từ miệng ư?

Vua đáp:

–Này thiện nam! Vậy là âm thanh của chúng sinh phát ra từ thân hay phát ra từ tâm?

Bồ-tát Thiên Quan đáp:

–Chẳng phát ra từ thân, cũng chẳng phát ra từ tâm! Vì sao? Vì

rằng thân ngu si không biết gì như cỏ, cây, sành, đá. Còn tâm thì không hình sắc, không thể nhìn thấy, không sờ mó được không thể tuyên nói được giống như huyễn hóa!

Vua Đại thọ Khẩn-na-la nói:

–Này Thiện nam! Nếu lìa khỏi thân tâm thì âm thanh phát ra từ đâu?

Bồ-tát Thiên Quan đáp rằng:

–Âm thanh phát sinh từ tư duy.

Vua lại hỏi:

–Nếu không có hư không thì âm thanh pháp sinh từ đâu?

Bồ-tát Thiên Quan đáp rằng:

–Nếu lìa khỏi hư không thì âm thanh không thể phát ra được!

Vua Khẩn-na-la nói:

–Này Thiện nam! Vậy nên, ông nên biết rằng, tất cả âm thanh đều phát ra từ hư không. Nên biết, âm thanh này tức là tánh của hư không. Nó được nghe rồi liền diệt mất! Nếu nó đã diệt rồi thì đồng trụ với tánh hư không. Vậy nên, các pháp hoặc nói hoặc không nói đều đồng với tánh hư không. Vì vậy chẳng xả bỏ cõi hư không được. Nếu dùng âm thanh phân biệt các pháp cũng vậy! Nếu dùng âm thanh để có thể nói pháp mà tìm cầu các pháp này ở trong âm thanh thì không thể được, hay tìm cầu âm thanh trong các pháp cũng không được.

Này thiện nam! Vậy nên nói rằng tất cả pháp không thể nói bằng lời, chỉ dùng âm thanh gọi là lời nói. Ông nên biết rằng, lời nói là không có đối tượng. Vả lại, dùng âm thanh gọi là lời nói, những âm thanh này vốn không trụ xứ, mà nếu không trụ xứ thì không bền vững, chân thật, mà cho là thật. Nếu đó là thật thì không thể hủy hoại. Nếu không thể hủy hoại, thì không có khởi lên. Nếu không có khởi lên, thì không có diệt mất. Nếu không có diệt mất thì gọi là thanh tịnh. Nếu đúng là thanh tịnh thì chính là trong sạch. Nếu đúng là trong sạch thì chính là không nhiễm ô. Nếu đúng là không nhiễm ô thì chính là sáng suốt. Nếu đúng là sáng suốt thì chính là tâm tánh. Nếu đúng là tâm tánh thì chính là ra khỏi. Nếu chính là ra khỏi thì ra

khỏi các tướng. Nếu ra khỏi các tướng thì chính là quả vị chân chánh. Nếu Bồ-tát ở quả vị chân chánh thì gọi là Vô sinh pháp nhẫn. Nếu chứng đắc Vô sinh pháp nhẫn thì có thể nhẫn được tất cả, cũng nhẫn được với hư không, cũng nhẫn được với người. Vì sao vậy?

Chẳng rời khỏi người thì gọi đó là hư không. Người tức là hư không, nhẫn được với vô tướng cũng nhẫn được với cả hữu tướng. Vì sao vậy?

Thật tánh của tướng này tức là vô tướng. Nhẫn với vô nguyện cũng nhẫn cả với nguyện. Vì sao vậy?

Thật tánh của nguyện tức là vô nguyện. Tất cả pháp tánh và chúng sinh tánh, tất cả sự thường còn và hoại diệt cũng nhẫn như thế. Vì sao vậy?

Tánh sinh tử của tất cả chúng sinh giống như huyễn mộng. Đó gọi là Bồ-tát đạt được Vô sinh pháp nhẫn, chẳng trái với tất cả pháp, chẳng ngược với tất cả pháp. Nếu thuận với nhẫn này thì cũng đạt được nhẫn.

Thuận theo các pháp không đi, nếu không đi thì không đến. Nếu không đi, không đến mà biết tất cả pháp thì chính là thường trụ đúng như pháp thuận theo, đúng chỗ mà tu hành thì gọi là thành tựu Vô sinh pháp nhẫn. Tất cả lời nói tức là âm thanh. Vì nói với người khác nên khởi lên âm thanh này. Vô sinh pháp nhẫn này không có thể nói, không có thể nghe. Vì sao vậy?

Nghĩa này không thể nắm bắt được vậy. Pháp nhẫn này không phải âm thanh cũng chẳng phải lời nói.

Này Thiện nam! Đức Như Lai Thế Tôn có cái uy đức lớn đồng với nghĩa không thể nắm giữ. Nói đến nghĩa Không thể nắm giữ tức là nói đến sự chứng đắc.

Kinh Đại Thọ Khẩn-Na-La Vương Sở Vấn - Quyển 2

KINH ĐẠI THỌ KHẨN-NA-LA VƯƠNG SỞ VẤN

QUYỂN 2

Bấy giờ, Bồ-tát Thiên Quan bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thật chưa từng có! Vua Khẩn-na-la này thành tựu được pháp chẳng thể nghĩ bàn như vậy!

Bạch Thế Tôn! Vua Khẩn-na-la này thành tựu được sức thần thông vi diệu thù thắng như thế, lại có thể diễn thuyết được pháp nhẫn thậm thâm.

Bạch Thế Tôn! Vua Khẩn-na-la đã ở nơi bao nhiêu Đức Phật để gieo trồng các căn lành, có được biện tài như thế?

Đức Phật nói:

–Giả sử có đếm được số thế giới nhiều như các vì sao, bằng với số cát sông Hằng thì số các Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác mà vua Khẩn-na-la này đã phụng sự không thể đếm được.

Này thiện nam! Người này đã ở trong ngần ấy cõi Phật như vậy mà tu hành phạm hạnh, chứa nhóm đạo Vô thượng chánh chân; thế nên đã được biện tài như vậy.

Lúc ấy Bồ-tát Thiên Quan hỏi vua Khẩn-na-la:

–Bệ hạ đã ở chỗ các Đức Phật nhiều không suy lường được như vậy, gieo trồng vô lượng vô biên căn lành, sao không thành đạo Vô thượng chánh chân?

Bấy giờ vua Đại Thọ Khẩn-na-la nói với Bồ-tát Thiên Quan:

–Này thiện nam! Đại Bồ-tát có mười hai pháp không cho là đầy đủ. Những gì là mười hai?

Đó là:

1.Cúng dường phụng sự các Đức Phật Thế Tôn không đầy đủ.

2.Chứa nhóm các căn lành không đầy đủ.

3.Tập trung nghe pháp bảo không đầy đủ.

4.Tu Thiền giải thoát không đầy đủ.

5.Tu Pháp quán tịch không đầy đủ.

6.Lưu thông hiển bày pháp không đầy đủ.

7.Giáo hóa chúng sinh không đầy đủ.

8.Hộ trì chánh pháp không đầy đủ.

9.Không bỏ nơi thanh vắng không đầy đủ.

10.Trang nghiêm cõi Phật đầy các Ba-la-mật không đầy đủ.

11.Tu tập phước tuệ không đầy đủ.

12.Chứa nhóm pháp trợ Bồ-đề không đầy đủ.

Này thiện nam! Đó là mười hai pháp không đầy đủ của Bồ-tát. Vậy nên, Bồ-tát cầu căn lành trang nghiêm không cho là đủ.

Bấy giờ vua Đại thọ Khẩn-na-la bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con nghe Bồ-tát có được Tam-muội tên là Bảo trụ. Nếu có Bồ-tát đạt được Tam-muội này thì tất cả pháp bảo, các pháp công đức tự nhiên mà có được.

Lành thay, bạch Thế Tôn! Xin nguyện Đức Như Lai diễn nói về Tam-muội Bảo trụ này. Bồ-tát nghe rồi, đối với tất cả pháp được tự tại, tăng trưởng theo pháp.

Bấy giờ, Phật bảo vua Đại Thọ Khẩn-na-la:

–Đúng vậy, này vua Khẩn-na-la! Quả thật có Tam-muội tên là Bảo trụ! Ông nay hãy lắng nghe và suy nghĩ kỹ! Ta sẽ nói về Tam-muội Bảo trụ của Bồ-tát!

Vua Khẩn-na-la bạch:

–Lành thay, bạch Thế Tôn! Con nguyện xin lắng nghe và kính nhận.

Phật bảo vua Đại thọ Khẩn-na-la:

–Nếu có Bồ-tát muốn cho chủng tánh Phật bảo chẳng đoạn, chủng tánh Pháp bảo, chủng tánh Tăng bảo chẳng đoạn dứt thì tu hành chứa nhóm sinh ra tám mươi loại báu. Những gì là tám mươi loại báu?

Đó là:

1. Chẳng quên tâm báu nhất thiết trí.

2. Chẳng lìa bỏ tâm báu ý chí.

3. Chẳng bỏ tâm báu tu các căn lành.

4. Chẳng lìa bỏ tâm báu định tịch tĩnh người bền vững.

5. Sinh khởi tâm báu bố thí tất cả.

6. Tâm báu thanh tịnh chẳng mong báo đền mà hồi hướng đạo Bồ-đề.

7. Tâm báu trang nghiêm thân đầy đủ ba điều thiện.

8. Tâm báu trang nghiêm miệng lìa bốn lỗi.

9. Tâm báu trang nghiêm ý lìa bỏ vô minh.

10. Tâm báu trang nghiêm ý lìa bỏ ái dục.

11. Tâm báu trang nghiêm ý lìa bỏ sân hận.

12. Tâm báu trang nghiêm ý lìa bỏ kiến chấp.

13. Tâm báu trì giới chẳng hủy, chẳng thủng, chẳng hoại, chẳng khuyết nên chẳng thủng, chẳng hoại, chẳng khuyết, chẳng ô nhiễm, giới trang nghiêm.

14. Tâm báu không não hại nên đối với chúng sinh bình đẳng.

15. Tâm báu nhu hòa nhẫn nhục thì có thể nhẫn nhịn việc khó nhẫn.

16. Tâm báu không buồn lo, thân mạng thanh tịnh thì Bồ-đề thanh tịnh.

17. Tâm báu không ái dục, sân hận thì không cao thấp.

18. Tâm báu kiên cường trang nghiêm, không lo lắng.

19. Tâm báu tất cả việc đã làm đều được thành tựu không buông thả.

20. Tâm báu niệm tuệ kiên cố, tinh tấn thể nhập, khéo tu tập pháp trợ Bồ-đề.

21. Tâm báu khởi lên Hiền giải thoát Tam-muội nên đạt được tâm tự tại.

22. Tâm báu chứa nhóm pháp nên tập hợp tài sản tự tại.

23. Tâm báu nghe chánh pháp rồi hay hộ trì nên đạt được vô úy.

24. Tâm báu không lẫn tiếc pháp nên lòng không keo lẫn.

25. Tâm báu thuyết pháp chẳng chờ lợi dưỡng nên hướng về chánh lưu.

26. Tâm báu đúng như pháp đã nghe thành tựu đầy đủ nên tu hành đúng như pháp đã nghe.

27. Tâm báu trí quán thì không hàng phục Trí.

28. Tâm báu đại Từ hóa độ chúng sinh.

29. Tâm báu đại Bi, quán sát chúng sinh.

30. Tâm báu đại Hỷ, yêu thích pháp.

31. Tâm báu đại Xả, các pháp tịch tịnh.

32. Tâm báu chẳng chán sinh tử, chứa nhóm các căn lành.

33. Tâm báu hóa độ chúng sinh nên chẳng trụ an lạc riêng mình.

34. Tâm báu Bốn nhiếp vì hộ trì pháp.

35. Tâm báu khởi thần thông nên thị hiện biến hóa tất cả thần thông.

36. Tâm báu Thiện tri thức vì nghe pháp.

37. Tâm báu lìa ác tri thức chứa nhóm căn lành.

38. Tâm báu vì tất cả chúng sinh tu chân chánh như Niết-bàn.

39. Tâm báu lìa tất cả các bệnh, kết sử nhập vào tất cả ý chí của chúng sinh.

40. Tâm báu đối với tất cả pháp sinh tưởng an lạc thì trừ diệt các bệnh.

41. Tâm báu khéo tu, học tập không khinh nhờn thì biết được pháp của bậc Đại nhân.

42. Tâm báu diệt kiêu mạn thì đối với các chúng sinh khiêm nhường hạ mình.

43. Tâm báu không dối trá thì không dua nịnh hót lừa dối.

44. Tâm báu hòa kính thì khiến pháp trụ lâu dài.

45. Tâm báu hộ trì pháp bảo thì báo đáp ân của chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại.

46. Tâm báu tri ân, báo ân là bạn thân hoàn hảo.

47. Tâm báu chẳng mong báo đáp thì không có đối tượng thân thiết.

48. Tâm báu thường xuất gia thì chẳng quên điều đã làm.

49. Tâm báu thích an lạc thì giữ gìn sự thanh tịnh.

50. Tâm báu thánh chủng thiểu dục, tri túc thì chứa nhóm trì giới.

51. Tâm báu trang nghiêm tất cả công đức đầu-đà thì đối các chúng sinh không có lỗi.

52. Tâm báu thiểu dục, tri túc thì thấy tuệ không đầy đủ.

53. Tâm báu ở một mình thì thân, ý tịch tịnh.

54. Tâm báu cầu pháp không chán thì đầy đủ tướng tốt.

55. Tâm báu tập trung trí trang nghiêm không chán thì đoạn được các nghi hoặc của tất cả chúng sinh.

56. Tâm báu niệm Phật thì chẳng rời chư Phật.

57. Tâm báu niệm pháp thì chẳng lìa nghe pháp.

58. Tâm báu niệm tăng thì chẳng thoái Bồ-tát tăng.

59. Tâm báu niệm giới thì chẳng xả bỏ tâm Bồ-đề.

60. Tâm báu niệm xả thì xả thì xả được các kết sử.

61. Tâm báu niệm thiên thì buộc ở địa vị Bồ-tát nhất sinh bổ xứ.

62. Tâm báu biện tài về nghĩa thì hiểu hết tất cả nghĩa.

63. Tâm báu biện tài về pháp thì chẳng họa pháp giới.

64. Tâm báu biện tài về từ thì hiểu rõ tất cả âm thanh.

65. Tâm báu ưa biện tài thuyết giảng thì vui thích với tất cả chúng sinh.

66. Tâm báu chứng đắc Đà-la-ni, tùy chỗ nghe pháp chẳng quên mất.

67. Tâm báu nương nghĩa, biết được thật tính của văn tự.

68. Tâm báu nương trí, hiểu biết như huyễn.

69. Tâm báu nương kinh liễu nghĩa thì ở trong kinh liễu nghĩa không sai trái, tranh cãi.

70. Tâm báu nương pháp thì hiểu rõ thật tính của Nhân.

71. Tâm báu quán tất cả pháp vô ngã và chúng sinh đều vô ngã.

72. Tâm báu quán đến Niết-bàn tịch tịnh thì rốt ráo tịch tịnh.

73. Tâm báu quán giải thoát môn Không, Vô tướng, Vô nguyện thì vào cửa Bất tử.

74. Tâm báu quán tất cả pháp không sinh thì đạt được vô sinh pháp nhẫn.

75. Tâm báu thấy tất cả pháp như huyễn, như mộng, như ánh lửa, như bóng, như tiếng vang, như trăng đáy nước thì chẳng trụ các kiến chấp.

76. Tâm báu thuận theo pháp nhân duyên thì dứt sạch đoạn kiến, thường kiến.

77. Tâm báu không vào hai pháp môn thì hiểu được “nhất đạo”.

78. Tâm báu lìa tất cả hạnh thì đạt đến quả vị chân chánh.

79. Tâm báu quán, an trụ chánh pháp thì tất cả pháp bình đẳng.

80. Tâm báu tập trung tất cả pháp trợ Bồ-đề thì hiểu hết tất cả pháp của chư Phật.

Như vậy, này vua Khẩn-na-la! Nếu Bồ-tát tu tập các pháp như vậy, khéo tu, ưa tu, an trụ chân chánh để tu hành, đúng như những điều đã nói. Đó gọi là Bồ-tát Tam-muội Bảo trụ. Nếu như vậy thì Bồ-tát liền được Tam-muội Bảo trụ này. Nếu có Bồ-tát đã thành tựu được Tam-muội Bảo trụ này thì vị Bồ-tát này không có báu thế gian hay báu xuất thế gian nào mà chẳng được tự tại.

Này vua Khẩn-na-la, thế nào là báu thế gian? Thế nào là bán xuất thế gian?

Này vua Khẩn-na-la! Báu thế gian là các bậc tài năng, quý trọng của người, trời như các bậc tài năng xuất chúng của Phạm thiên, Hộ thế, Chuyển luân vương, cư sĩ, Bà-la-môn, Trưởng giả, Sát-lợi. Tuy họ có được tài năng, sự tôn kính của trời người như vậy mà chẳng buông lung. Do họ chẳng buông lung nên có thể chứa nhóm tất cả pháp trợ Bồ-đề. Đó gọi là báu thế gian. Sao gọi là báu xuất thế gian? Sở dĩ gọi bậc Tuệ thánh là báu xuất thế gian vì trí tuệ thâu tóm hết pháp thế gian. Vậy nên, nói nhập vào cửa tuệ Bát-nhã là xuất thế gian. Ví như biển cả là chủ của các dòng sông, như núi

Tu-di là vua của các núi, giống như các vì sao thì trăng là chúa, như dược thảo, hỏa châu thì ánh sáng mặt trời là sự cần thiết bậc nhất. Tất cả cầm thú thì sư tử là tối cao của chúng, tất cả thứ dân thì vua là tối cao của họ. Ba mươi ba tầng trời thì Đế Thích là địa vị tối cao, trong các Phạm thiên thì Phạm vương là tối cao.

Như vậy, này vua Khẩn-na-la! Tất cả pháp xuất thế gian thì trí tuệ là trên hết. Vậy nên nói rằng Bát-nhã là vua trong các kinh, vượt qua các dòng, an trụ đạo vậy.

Đó gọi là ngọn đuốc soi sáng kết sử tối tăm.

Đó gọi là sức dũng kiện hàng phục các oán.

Đó gọi là y vương hòa các thứ thuốc.

Đó gọi là thầy biết hết kinh sách.

Đó gọi là mũi tên bắn trúng đích kết sử.

Đó gọi là sức mạnh trừ sạch kết sử.

Đó gọi là con voi lớn nhổ bật rễ cây kết sử.

Đó là không sai trái, tranh cãi, đều bình đẳng.

Đó là không đấu tranh, không kiện tụng.

Đó gọi là không trái nghịch khéo tùy thuận.

Đó gọi là không sân hận, rốt ráo diệt tận

Đó gọi là gọi là biết rõ bốn Thánh đế.

Đó gọi là niệm chánh, niệm xứ.

Đó gọi là chánh năng, chánh đoạn.

Đó gọi là thị hiện năng lực thần túc.

Đó gọi là giới chướng ngại các căn.

Đó gọi là có sức lớn hàng phục.

Đó gọi là biết về thiện, biết về trí.

Đó gọi là khai thị để thị hiện chánh đạo.

Đó gọi là tịch để định tịch tĩnh.

Đó gọi là ánh sáng làm cho tuệ sáng.

Đó gọi là làm sáng để lìa khỏi chướng ngăn che.

Đó là đến chỗ chánh đạo, được chiếu sáng.

Đó gọi là trừ đoạn, trừ kết sử, phiền não

Đó là không sóng gió vượt qua các dòng.

Đó là không thể thấy, vượt qua cảnh giới.

Đó là không cảnh giới, lìa khỏi trong, ngoài.

Đó gọi là Không, lìa khỏi bờ kiến chấp

Đó gọi là Vô tướng lìa khỏi giác quán.

Đó gọi là Vô nguyện ra khỏi tướng ba cõi.

Đó gọi là Nhất tướng không có tướng.

Đó gọi là tướng hư không không tương tợ.

Đó gọi là trừ ái dục, kiêu mạn lìa khỏi nghiệp ma.

Bố thí không vọng tưởng, chẳng nương vào giới, chẳng trụ nhẫn nhục. Chẳng khởi tinh tấn. Chẳng nhiễm trước thiền. Không ngôn thuyết môn. Không nhất thiết môn. Tự tạo phương tiện, không ngã không chúng sinh, đến bờ kia, tập trung các căn lành. Không tạo tác, không người tạo tác, vượt qua các đạo tạo tác.

Này vua Khẩn-na-la! Những điều đó chính là báu xuất thế gian, gọi là báu Bát-nhã. Báu trí tuệ này tức là cái thể của Tam-muội Bảo trụ. Nếu Bồ-tát chứng đắc Tam-muội Bảo trụ thì tất cả các báu đều tập trung lại hết. Này vua Khẩn-na-la! Ví như biển cả là chúa của các dòng sông, nó tập hợp tất cả báu thì tất cả các báu đều về lại hết, rồi ở trong biển sinh ra các báu.

Như vậy, này vua Khẩn-na-la! Nếu Bồ-tát đạt được Tam-muội Bảo trụ này, vì là chúa của tất cả các chúng sinh nên Bồ-tát tập hợp tất cả báu thì tất cả pháp đều hướng về cả. Này vua Khẩn-na-la! Tam-muội Bảo trụ có thể tập hợp tất cả các Pháp bảo. Trong đó chẳng đoạn dứt hạt giống Tam bảo. Tam-muội Bảo trụ này gọi là Tập tụ các Pháp bảo.

Bấy giờ Bồ-tát Thiên Quan bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Vua Đại thọ Khẩn-na-la này đã thành tựu được Tam-muội Bảo trụ này ư?

Phật nói:

–Này thiện nam! Nay ông hãy đích thân hỏi vua Đại thọ Khẩn-na-la. Nhà vua sẽ vì ông mà nói!

Khi ấy Bồ-tát Thiên Quan liền hỏi vua Đại thọ Khẩn-na-la:

–Thưa đức vua Đại thọ Khẩn-na-la! Bệ hạ đã thành tựu được Tam-muội Bảo trụ của Bồ-tát rồi ư?

Nhà vua đáp:

–Này thiện nam! Trong Tam-muội này không trụ, không đắc. Trong Tam-muội này không có người đắc được mà Tam-muội này chẳng phải sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Tam-muội này không sắc để thấy, không tiếng để nghe, chẳng phải là tướng trụ, chẳng phải là tướng diệt, không có tướng xứ, chẳng phải vô tướng, chẳng phải nhất tướng. Đã nói tướng ấy là đều không có tướng, không thể tạo tác. Tướng của Tam-muội ấy là tự không có tướng cũng chẳng phải vô tướng. Tu Tam-muội này tương ứng như vậy.

Này thiện nam! Tam-muội này bình đẳng với tất cả các pháp. Nếu đã bình đẳng với các pháp thì cũng bình đẳng với ngã. Nếu bình đẳng với ngã thì cũng bình đẳng với tất cả chúng sinh.

Này thiện nam! Vậy nên Tam-muội này bình đẳng với tất cả chúng sinh. Vì sao vậy? Tất cả chúng sinh tức là không tướng mà không tướng là tướng của Tam-muội. Tất cả chúng sinh tức là tướng vô nguyện mà tướng vô nguyện là tướng của Tam-muội. Tất cả chúng sinh và tất cả pháp là tướng tịch tĩnh mà tướng tịch tĩnh là tướng của Tam-muội. Tất cả chúng sinh là tướng vô ngã mà tướng vô ngã là tướng của Tam-muội. Tướng Tam-muội này không thể dùng thân mà chạm xúc được, không thể dùng tâm mà cảm xúc được. Phàm pháp có thể chạm xúc được hoặc bằng nhau hoặc chẳng bằng nhau, tất cả đều là khéo điều phục diễn nói vậy.

Khi ấy Bồ-tát Thiên Quan liền bạch Phật:

–Thật ít có, bạch Thế Tôn! Vua Đại thọ Khẩn-na-la này ở trong chỗ phóng dật như vậy mới có thể diễn thuyết được pháp thậm thâm vi diệu.

Phật nói:

–Này Thiện nam! Bồ-tát từ trong đất tuệ phương tiện sinh ra thị hiện tất cả đối tượng tạo tác mà chẳng làm cho tất cả đối tượng tạo ô nhiễm.

Này Thiện nam! Vua Đại thọ Khẩn-na-la này dùng âm thanh đàn nhạc, tiêu, địch và lời ca vi diệu điều phục bảy mươi ức chúng

Khẩn-na-la khiến họ trụ Bồ-đề. Ba mươi ức Càn-thát-bà được điều phục khiến họ trụ ở đạo Vô thượng. Tám muôn bốn ngàn quyến thuộc của vua ấy an trụ Nhất thiết trí. Vua ấy có trí phương tiện rộng lớn như vậy.

Này Thiện nam! Ta xướng lên lời này: Các vị Bồ-tát này tùy nơi cư trú ở tại bổn xứ, tùy theo các chỗ ở đem lại nhiều lợi ích cho chúng sinh.

Này Thiện nam! Giống như không có củi, lửa thì chẳng cháy lên được. Như vậy, này thiện nam! Bồ-tát ở chỗ tịch tĩnh cũng như thế. Họ chẳng thể giáo hóa, dẫn dắt chúng sinh thành công rực rỡ được.

Này Thiện nam! giống như gom lại nhiều củi thì lửa cháy rực. Này Thiện nam! Bồ-tát cũng vậy. Họ ở chỗ nhiều người thì sự giáo hóa dẫn dắt chúng sinh thành công rực rỡ. Này Thiện nam! Do đó ông nên biết! Bồ-tát ở tại chỗ tôn quý thì tùy trụ xứ mà đem lại nhiều lợi ích cho chúng sinh.

Bồ-tát Thiên Quan lại bạch Phật:

–Sao vua Đại thọ Khẩn-na-la này dùng đàn và tiếng ca vi diệu cùng các âm nhạc để giáo hóa chúng sinh?

Phật bảo Bồ-tát Thiên Quan:

–Này Thiện nam! những chúng Khẩn-na-la, Càn-thát-bà và Ma-hầu-la-già… ưa thích âm nhạc. Vua Đại thọ Khẩn-na-la này khéo gảy đàn hòa với âm thanh của các nhạc cụ làm cho chúng Khẩn-na-la, chúng Càn-thát-bà, chúng Ma-hầu-la-già đó khởi lên sự ưa thích vui mừng, tin hiểu, tăng thêm lòng cung kính. Khi họ đã được sự ưa thích, tin hiểu, tăng thêm cung kính này rồi, nhà vua này làm cho trong âm thanh này phát ra tiếng Phật, tiếng Pháp, tiếng Tăng, tiếng chẳng quên tâm Bồ-đề, tiếng Bố thí, tiếng Trì giới, tiếng Nhẫn nhục, tiếng Tinh tấn, tiếng Thiền định, tiếng Trí tuệ, tiếng Từ, tiếng Bi, tiếng Hỷ, tiếng Xả, tiếng Niệm xứ, tiếng Chánh đoạn, tiếng Thần túc, tiếng Ngũ căn, tiếng Ngũ lực, tiếng Giác, tiếng Đạo, tiếng định, tiếng tuệ, tiếng thiền định giải thoát Tam-muội, tiếng vô thường, tiếng khổ, tiếng vô ngã, tiếng tịch, tiếng không, tiếng vô tướng, tiếng vô nguyện, tiếng vô sinh, tiếng vô khởi, tiếng vô hành, tiếng pháp

tạng Bồ-tát đã tiếp thu pháp, tiếng Đà-la-ni Kim cương cú Tam-muội mãn, tiếng chuyển pháp luân không thoái, tiếng Nhất thiết quyết định pháp vương, tiếng Tam-muội Đại hải trang nghiêm, tiếng Tam-muội Nhất thiết pháp tự tại, tiếng Tam-muội Bảo hữu, tiếng Tam-muội Bảo hàng phục, tiếng Tam-muội Bảo cự, tiếng Tam-muội Ngụ lạc Tam-muội, tiếng Tam-muội liên hoa trang nghiêm, tiếng Tam-muội Quá liên hoa, tiếng Tam-muội Nhất thiết xứ, tiếng Tam-muội Nhất thiết pháp bạch liên hoa, tiếng Tam-muội Tăng ích, tiếng Tam-muội Đại phấn tấn, tiếng Tam-muội Sư tử phấn tấn, tiếng Tam-muội Nhật đăng, tiếng Tam-muội Vô lượng toàn, tiếng Tam-muội Tiền tiến, tiếng Tam-muội Kim cương trường, tiếng Tam-muội Kim cương tràng, tiếng Tam-muội Kim cương bất hoại, tiếng Tam-muội Địa trì, tiếng Tam-muội Sơn đăng, tiếng Tam-muội Sơn tràng, tiếng Tam-muội Bảo tạng, tiếng Tam-muội Bảo hoa, tiếng Tam-muội Bảo tâm tự tại, tiếng Tam-muội Quán nhất thiết chúng sinh tâm, tiếng Tam-muội Xuất tăng trưởng nhất thiết hành, tiếng Tam-muội Tu thâm kiên, tiếng Tam-muội Tạp biện, tiếng Tam-muội Vô quán, tiếng Tam-muội Quán Nhất thiết chúng sinh, tiếng Tam-muội du hý, tiếng Tam-muội Xuất nhất thiết thần thông cảnh giới, tiếng Tam-muội Hàng ma giới, tiếng Tam-muội Hiện nhất thiết sắc, tiếng Tam-muội Nhập nhất thiết, tiếng Tam-muội Phân nhất thiết, tiếng Tam-muội Trụ nhất thiết hạnh, tiếng Tam-muội Tuệ đăng, tiếng Tam-muội Thủ đăng, tiếng Tam-muội Quán Bồ-đề, tiếng Tam-muội Quá nhạo biện, tiếng Tam-muội Tác nhập nhất thiết công đức.

Này thiện nam! trong tiếng đàn ca và các âm nhạc này phát ra những pháp Tam-muội như thế, khiến cho các chúng sinh nhận sự hóa độ rồi ra đi. Các vị Đại Bồ-tát thành tựu được pháp hi hữu như thế khi nói đến các hạnh công đức, thần lực của vua Đại thọ Khẩn-na-la này, do nhờ Phật lực nên có hoa trời Mạn-đà-la tụ lại. Các đại chúng đều dùng hoa ấy tung lên trên vua Đại thọ Khẩn-na-la. Vua Đại thọ Khẩn-na-la dùng thần lực, tay phải nắm lấy không để một hoa rơi xuống đất. Bấy giờ, vua Đại thọ Khẩn-na-la liền dùng hoa ấy tung lên cúng dường Như Lai. Khi nhà vua đang tung hoa cúng dường, nhờ thần lực của Phật nên những hoa này kết thành một lọng

báu che được một ngàn thế giới. Trong lọng báu đó, vô lượng ngàn vạn ức xâu trân châu báu treo rủ xuống. Ở mỗi một xâu trân châu phát ra vô lượng vạn ức ánh sáng. Trong mỗi một ánh sáng hiện ra hoa sen báu đủ sắc đẹp đẽ, hương thơm tỏa ngát thật thích ý. Trong các đài hoa, tất cả đều hiện ra sắc tướng của Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai đang ngồi kiết già. Các Đức Phật này đều khen ngợi vua Đại thọ Khẩn-na-la:

–Lành thay, lành thay! Chỉ có vua Đại thọ Khẩn-na-la mới có thể giáo hóa được vô lượng chúng sinh, Bồ-tát nên phải thi hành như vậy! Đã ra khỏi thế gian mà trở lại thế gian để giáo hóa chúng sinh, sinh tử đã hết mà trở lại thọ thân. Đạt được quả vị Niết-bàn trở lại đi khắp ba cõi, sinh ra ở trong đó để giáo hóa chúng sinh.

Bấy giờ vua Đại thọ Khẩn-na-la nghĩ như vầy: “Ta nay phải làm lọng báu che lên cho từng vị Phật.” Lúc ấy, nhà vua này liền nhập vào Tam-muội tên là Trang nghiêm bảo cái. Khi nhà vua đang nhập vào Tam-muội này, có từng lọng báu vi diệu che lên từng vị Như Lai và tay phải của tất cả đại chúng đều cầm lọng báu. Họ lấy làm của mình để cúng dường Phật. Khi ấy, vua Đại thọ Khẩn-na-la lại dấy lên ý niệm này: “Ta nay sẽ thỉnh Đức Thích-ca Như lai và các vị Bồ-tát cùng Tăng chúng Thanh văn, tất cả đại chúng đến cung điện của ta trong núi Hương sơn thọ trai để cho vô lượng vô biên Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già… có dịp tập hợp lại nghe pháp. Đích thân ta cúng dường Như Lai và làm người hầu cận Ngài. Nhờ thế mà những chúng sinh ấy được lợi ích, yên vui, an lạc lâu dài.”

Bấy giờ, vua Đại thọ Khẩn-na-la khởi ý niệm ấy rồi, đảnh lễ dưới chân Phật chắp tay bạch Đức Phật rằng:

–Nguyện xin Đức Thế Tôn và chúng Bồ-tát cùng Tăng chúng Thanh văn thương xót chúng con nhận lời thỉnh mời đến núi Hương sơn bảy hôm để cho vô lượng chúng sinh được tăng trưởng căn lành. Bạch Thế Tôn! Con nay xin đảm nhận làm người hầu cận. Vì thương xót vua Đại thọ Khẩn-na-la này, xin Đức Phật và chúng Bồ-tát cùng Tăng chúng Thanh văn sẽ đến núi Hương sơn trong bảy hôm. Xin Phật thương xót con.

Bấy giờ, vua Khẩn-na-la biết Phật đã nhận lời rồi thì nỗi vui mừng hớn hở lan khắp thân mình. Vua cùng với hoàng hậu và nam nữ quyến thuộc tấu các âm nhạc cúng dường Phật, làm lễ dưới chân Thế Tôn, đi nhiễu về bên phải ba vòng, rồi ra khỏi chúng mà đi về núi Hương sơn. Lúc này vua Đại thọ Khẩn-na-la ở trong Hương sơn tự trang nghiêm chỗ ở, vườn, rừng của mình để cúng dường Như Lai, vua đã trang nghiêm một khoảnh đất vi diệu ngang dọc năm trăm do-tuần: Đất bằng lưu ly xanh xen lẫn vàng Diêm-phù-đàn, các báu đủ màu sắc xen nhau chói sáng. Lúc này trên quảng trường số tòa ngồi đẹp đẽ có đến hàng trăm ngàn cái, chen lẫn vào đó là những hoa sen báu. Ngoài ra còn phô bày trăm ngàn vạn, ức, y cõi trời. Trên quảng trường lại còn vì Đức Phật Như lai bày một tòa sư tử cao ba mươi hai do-tuần, trang trí bằng các thứ báu, lan can bằng các báu vây chung quanh tòa ngồi đó. Dựng lên lọng báu, các cờ báu, vô lượng lò hương đốt kiên hắc trầm thủy. Ở trên thì giăng lụa năm sắc để hứng bụi bặm, sương móc, khắp mọi nơi treo cờ, lọng báu, lụa là ngũ sắc thướt tha, tung lên các loại hoa cõi trời. Ở bốn mặt tòa ngồi tạo ra cây báu lớn đủ màu sắc đẹp đẽ. Ở bên ngoài nhiều người đến và quyến thuộc của nhà vua đều đã tập hợp xong, nhà vua liền nói kệ để dạy bảo cho họ:

Khi được gặp Đức Phật ra đời

Giống như hoa Ưu-đàm-bát-la

Đấng Thế Tôn nay đã hiện ra

Tốt lành cung kính cúng dường Ngài.

Xả kiêu mạn, biếng nhác lừa dối

Cũng lìa huyễn hoặc và xan tham

Các cuộc chơi đùa phải bỏ hết

Tốt lành cung kính Thầy dẫn dắt.

Hoa Hương sơn, hoa đẹp trên trời

Và những loại hoa đẹp, vừa ý

Đều phải tập trung về một chỗ

Đem dâng cúng dường Đấng Nhân Tiên.

Các loại hương quý của mình thích

Kiên hắc trầm thủy và chiên-đàn

Ở trong chốn Hương sơn này có

Đốt cúng dường Bậc Thắng Chúng Sinh.

Tiếng nhạc lời ca hay của mình

Chúng Khẩn-na-la đã ưa thích

Mỗi mỗi khéo trổi các âm nhạc

Đem cúng dường Đấng Trượng Phu Tiên.

Vải đẹp, lọng báu và cờ phướng

Khéo nhuộm mềm mại hợp ý trời

Giăng bày cúng dường Đức Như Lai

Khó gặp, khó được, không ai sánh.

Cúng dường Phật xong đến cõi lành

Hoặc làm Đế Thích, Tứ Thiên vương

Hoặc làm Phạm vương, Tự Tại vương

Hoặc làm vua chúa của người, trời.

Hình sắc, danh tiếng và oai đức

Quyến thuộc, tùy tùng và trân bảo

Mọi người đều nghe lời dạy bảo

Cúng dường Phật xong được lợi này.

Chư Thiên hoan hỷ và người vui

Muốn ở sinh tử thường an lạc

Muốn thường an lạc, đầy an lạc

Phải cúng dường Đấng Thắng Chúng Sinh.

Muốn được Thanh văn và Duyên giác

Cùng thừa thắng diệu, Tối chánh giác

Lại muốn hàng phục các oán ma

Thì phải cúng dường Đấng Pháp Vương.

Lúc vua Đại thọ Khẩn-na-la dạy cho các quyến thuộc của mình như vậy rồi, họ liền tập hợp các chuỗi hoa, hương thơm, hương xoa, bột thơm, bày biện các món ăn trăm vị. Rồi vua ở trước Hương sơn vương, tấu âm nhạc, ca các bài kệ tụng, bạch Phật rằng thời đã đến:

Phật vì lợi ích ban an lạc

Dáng vui hòa nhã, lời dịu dàng

Người, trời lắng nghe, dâng hoa đẹp

Nay đến lúc Đấng Thiện Thệ đến.

Bằng mười Lực hàng phục ma quái

Hàng phục chúng khác lợi cho đời

Cấu trược, vô cấu phải tiêu thôi

Đến lúc lợi ích Thế Tôn lại.

Vui hạnh đầu-đà không đắm say

Thắng tập, niệm tuệ bền không lay

Thắng Nhân thường thoát khỏi thế tục

Lòng hoan hỷ đến làm lợi ích,

Che mờ ánh sáng nhật, nguyệt, châu

Ánh sáng Đế Thích, Phạm vương mờ

Hào quang Mâu-ni đều hỷ lạc

Sáng che ánh sáng của muôn loài.

Tiếng ca trời rồng, Khẩn-na-la

Là tiếng thêm kết, chẳng diệt dục

Tiếng Phạm âm êm dịu của Phật

Diệt trừ kết sử ban an vui.

Thầy thuốc đi khắp cả mười phương

Chẳng thể trị được bệnh phiền não

Y vương Thập lực diễn lời diệu

Diệt hết kết sử, ban an vui.

Đại danh, uy lực, không ai sánh

Không sánh, không lỗi, không lời bẩn

Phục oán, tịch oán, lìa các oán

Thế Tôn lợi ích xin đến cho!

Ban cho thí chủ tuệ cam lồ

Giữ giới, hành giới hơn tất cả

Khéo léo nhẫn nhục rèn tâm tu

Nghĩ con mà đến rất đáng thương!

Đủ sức tinh tấn, pháp tương ưng

An trụ thiền định, đủ thần thông

Tuệ đều phục ý, đủ hổ thẹn

Nguyện Đấng trăm phước tướng đáp lời!

Lòng đại Từ bi, ý bình đẳng

Lìa lỗi ái dục, không kết sử

Trụ Phật đạo, giỏi biết đạo trời

Nguyện Đức Thế Tôn đến ban vui!

Bấy giờ, Thế Tôn biết đã đến giờ vua Đại thọ Khẩn-na-la bạch Phật, liền bảo các Tỳ-kheo đều mang theo bình bát để nhận lời mời bảy hôm, sai người ở lại giữ phòng và cho biết vua Đại thọ Khẩn-na-la báo đã đến lúc phải đến. Khi ấy Bồ-tát Thiên Quan nghĩ: “Nay ta sẽ hóa ra một đài báu lớn cho Thế Tôn và các chúng Bồ-tát, Tăng đại Thanh văn ngồi nơi đài báu, ngồi trên tòa hoa sen trang nghiêm rồi đặt đài báu ấy ở bàn tay phải, nương hư không mà bay đến núi Hương sơn.”

Bồ-tát Thiên Quan dấy ý niệm đó rồi, liền nhập vào Tam-muội, dùng sức Tam-muội, Bồ-tát tạo ra một đài báu lớn, ngang, dọc, cao mỗi chiều đều mười chín do-tuần, đủ màu sắc đẹp đẽ, bốn góc bốn trụ trang nghiêm khác nhau. Trong đài xuất hiện trăm ngàn tòa hoa sen báu. Lại bày riêng cho Đức Thế Tôn một tòa hoa sen sư tử báu cao hơn các tòa khác bảy nhẫn. Khi Bồ-tát Thiên Quan hóa ra đài báu và các tòa ngồi hoa sen rồi, Bồ-tát bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn! Xin Ngài thương xót con đến ngồi vào tòa Sư tử nơi đài báu cùng với đại chúng Bồ-tát, Thanh văn vậy!

Bạch Thế Tôn! Nay con sẽ đặt đài báu này vào bàn tay phải đem đến núi Hương sơn.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn thương xót Bồ-tát Thiên Quan, liền thăng lên đài báu ngồi vào tòa Sư tử. Các chúng Bồ-tát và Tăng Thanh văn lần lượt lên tòa ngồi. Khi ấy, Bồ-tát Thiên Quan liền nâng đài báu lên đặt vào bàn tay phải, bay lên hư không đi đến núi Hương sơn.

Bấy giờ, chư Thiên cõi Dục giới, chư Thiên cõi Sắc giới thấy Bồ-tát Thiên Quan hiện thần biến như thế thì rất đỗi vui mừng khởi tâm hiếm có. Để cúng dường Đức Phật và Bồ-tát Thiên Quan, chư Thiên mang theo chuỗi hoa thơm, hương xoa, bột thơm, tấu các âm

nhạc, đi đến chỗ đài báu, ở trên không trung, theo cúng dường Phật cho đến tận núi Hương sơn.

Lúc ấy vua Đại thọ Khẩn-na-la từ xa trông thấy Như Lai ngồi trong đài báu đến từ hư không. Thấy rồi, nhà vua cùng vơi quyến thuộc của mình, tám muôn bốn ngàn Khẩn-na-la, mang vòng hoa thơm, bột thơm, hương xoa, tấu lên tám muôn bốn ngàn âm nhạc, rồi đem lời ca cực hay, trong trẻo hòa với các âm nhạc để đến nghinh đón Thế Tôn. Đến nơi, nhà vua cùng với các quyến thuộc đảnh lễ dưới chân Phật, đem các chuỗi hoa thơm, hương xoa, bột thơm đã mang theo ra cúng dường Phật xong rồi đi trước dẫn đường.

Bấy giờ, Thế Tôn đã đến nơi nên ngài cùng các vị Bồ-tát và đại Thanh văn Tăng, Đế Thích, Phạm vương, các vị Hộ Thế, các đại chúng đến thẳng chỗ ngồi của vua Đại thọ Khẩn-na-la, ngồi vào các tòa ngồi đã bày sẵn nơi đạo tràng trang nghiêm.

Lúc ấy, vua Đại thọ Khẩn-na-la nói với Đế Thích, Phạm vương, các vị hộ thế và các Thiên tử, các vị Đại đức:

–Các vị hãy về chỗ ngồi trước đi! Tôi sẽ vì Như Lai bày biện đồ ăn thức uống cúng dường rồi cùng thọ trai.

Bấy giờ, vua Khẩn-na-la cùng các thê tử, trai gái quyến thuộc tự tay sớt thức ăn, lòng kính cẩn dâng lên, đủ các món ngon vật lạ, đầy đủ mùi vị từ nơi căn lành Bồ-tát sinh ra, đem cúng dường Như Lai, các vị Bồ-tát, tăng Thanh văn, tất cả đại chúng đều đầy đủ. Khi đã đầy đủ rồi, vua Khẩn-na-la thấy chư vị đều đã rửa bát, rửa tay xong, liền cùng với quyến thuộc của mình đến trước Như Lai, theo thứ lớp mà ngồi và muốn được nghe pháp.

Bấy giờ, Thế Tôn vì vua Khẩn-na-la và đại chúng diễn thuyết diệu pháp, dạy bày lợi lạc.

Thế Tôn liền vì họ diễn thuyết diệu pháp như vầy:

–Này vua Khẩn-na-la! Bồ-tát có ba mươi hai pháp Bố thí ba-la-mật thanh tịnh. Những gì là ba mươi hai pháp?

Này vua Khẩn-na-la! Đó là:

1.Bồ-tát không quên tâm Bồ-đề mà trước làm người dẫn đường thực hành bố thí.

2.Chẳng khen thừa thấp, nhỏ mà hành bố thí.

3.Các việc làm đều không có tâm chê bai mà thực hành bố thí.

4.Có kẻ đến cầu xin, không có lòng xâm hại.

5.Có người mời thỉnh, khởi tưởng phước điền mà hành bố thí.

6.Các chỗ thỉnh mời, khởi tưởng phước điền mà hành bố thí.

7.Các chỗ thỉnh mời thì khởi lên tư tưởng sư trưởng, khởi lên tư tưởng Thiện tri thức mà hành bố thí.

8.Xả bỏ các kết sử xan tham mà hành bố thí.

9.Không tham tiếc, vui mừng hớn hở mà hành bố thí.

10.Duỗi tay ngay thẳng, thích buông bỏ, không chờ đợi gì mà hành bố thí. 11.Sinh thêm “thượng tâm”, chẳng sinh “hạ tâm” mà hành bố thí.

12.Chẳng sinh chỗ ác mà hành bố thí.

13.Chẳng mong quả báo, không mong cầu mà hành bố thí.

14.Ham muốn Phật pháp mà hành bố thí.

15.Tâm không bị phiền não thiêu đốt mà hành bố thí.

16.Lấy nhiếp hóa làm đầu mà hành bố thí.

17.Ta phải giáo hóa, dẫn đường cho chúng sinh mà hành bố thí.

18.Ta phải hộ trì pháp mà hành bố thí.

19.Ta phải thuận theo lời dạy của Như Lai mà hành bố thí.

20.Ta nên hàng phục bè đảng ma mà hành bố thí.

21.Ta nên vì chánh giác Bồ-đề mà hành bố thí.

22.Ta nên làm nghiệp trượng phu mà hành bố thí.

23.Ta nên lìa khỏi ngã quỷ, đường ác mà hành bố thí.

24.Ta nên tập trung tu các nhân, tâm xả mà hành bố thí.

25.Ta phải có được nhiều của cải, cõi nước để nhiếp hóa người khác mà hành bố thí.

26.Ta nên tu pháp hòa kính mà hành bố thí.

27.Ta phải chẳng được lìa khỏi Thiện tri thức mà hành bố thí.

28.Ta nên đối với tất cả chúng sinh không có cái nhìn sân hận mà hành bố thí.

29.Ta nên đem căn lành bố thí hồi hướng về đạo vô thượng mà hành bố thí.

30.Ta nên học tâm xả của các Bồ-tát khác mà hành bố thí.

31.Ta nên trang nghiêm tướng tốt mà hành bố thí.

32.Ta nên làm thanh tịnh cõi Phật mà hành bố thí.

Này vua Khẩn-na-la! Đó là ba mươi hai pháp Bố thí ba-la-mật thanh tịnh của Bồ-tát.

Này vua Khẩn-na-la! Bồ-tát lại có ba mươi hai pháp Trì giới ba-la-mật thanh tịnh:

1.Khéo tự tịnh thân. Đó gọi là giới, tham sân si thanh tịnh vậy.

2.Khéo tự tịnh khẩu. Đó gọi là giới, chẳng tự lừa dối Phật và chư Thiên, là không có tướng hư vọng.

3.Khéo tự tịnh tâm. Đó gọi là giới, lìa bỏ vô minh tham, sân, tà kiến vậy.

4.Tịnh mười nghiệp lành. Đó gọi là giới sinh nhân thiên.

5.Chẳng quên tâm Bồ-đề. Đó gọi là giới chẳng tham thừa khác.

6.Ý chí thanh tịnh. Đó gọi là giới xả bỏ huyễn, hư giả.

7.Khen ngợi Hiền thánh. Đó gọi là giới siêng năng nhiếp thủ phi thánh.

8.Lấy Từ làm đầu. Đó gọi là giới đối với các chúng sinh khởi tâm bình đẳng.

9.Tâm tu đại Bi. Đó gọi là giới hướng về con đường giáo hóa chúng sinh.

10.Ưa thích mọi học thuyết. Đó gọi là giới rốt ráo không khiếm khuyết.

11.Có được hổ thẹn. Đó gọi là giới sợ hãi đường ác vậy.

12.Không xuyên thủng sót lọt. Đó gọi là giới chẳng bỏ nửa chừng.

13.Không có tỳ vết. Đó gọi là giới pháp thiện rốt ráo.

14.Tự mình tự tại. Đó gọi là giới đến cõi Phật khác.

15.Tôn trọng người tài năng. Đó là giới bậc trí khen ngợi.

16.Hay vượt ra khỏi. Đó gọi là giới lìa khỏi ác đạo.

17.Khéo an trụ. Đó gọi là giới tất cả an lạc đầy đủ hết.

18.Các Đức Phật khen ngợi. Đó gọi là giới, chính là giới của Phật.

19.Chẳng tự chậm trễ, khinh thường. Đó gọi là giới kiên định.

20.Chân thật cứu vớt người thế gian, chẳng tự cao, hủy hoại người khác. Đó gọi là giới khéo bỏ hết.

21.Tu hạnh xả bỏ. Đó gọi là giới lìa khỏi các phiền não.

22.Tự mình tu hành. Đó gọi là giới tất cả pháp trợ Bồ-đề.

23.Tạo nên niềm hoan hỷ. Đó gọi là giới lìa khỏi tham ái.

24.Khéo giáo hóa kẻ khác. Đó gọi là giới theo đúng như lời nói.

25.Điều phục xuất gia. Đó gọi là giới lìa bỏ tất cả mọi ràng buộc của gia đình.

26.Bền vững ham muốn tu hành. Đó gọi là giới ưa muốn pháp.

27.Quyết định thiểu dục và tri túc. Đó gọi là giới nương theo Thánh chủng.

28.Thích tu Đầu-đà. Đó gọi là giới muốn xả bỏ tất cả các pháp ác.

29.Không nhiễm trước, tương ưng. Đó gọi là giới quán không có chúng sinh.

30.Thuận theo chẳng sai trái. Đó gọi là giới thuận pháp duyên.

31.Lìa khỏi tất cả kiến chấp. Đó gọi là giới lìa khỏi chấp thường, chấp đoạn.

32.()

Này vua Khẩn-na-la! Đó là ba mươi hai pháp trì giới ba-la-mật thanh tịnh.

Này vua Khẩn-na-la! Bồ-tát lại có ba mươi hai pháp Nhẫn ba-la-mật thanh tịnh. Những gì là ba mươi hai pháp?

———

* Bản Hán thiếu một pháp.

1.Chẳng tham trước thân. Đó gọi là biết nhẫn.

2.Chẳng trụ tuổi thọ. Đó là biết nhẫn.

3.Không có tâm xâm hại. Đó là biết nhẫn.

4.Chịu đựng được lời ác. Đó là biết nhẫn.

5.Rủ lòng Từ bi đến kẻ hạ liệt. Đó là biết nhẫn.

6.Chẳng khinh kẻ chưa học. Đó là biết nhẫn.

7.Có thế lực lớn có thể làm kẻ khác khổ sở mà không làm. Đó là biết nhẫn.

8.Tách rời chi thể mà chẳng khởi lòng sân hận. Đó là biết nhẫn.

9.Không có thô nhám. Đó là biết nhẫn.

10.Chẳng sinh sân hận. Đó là biết nhẫn.

11.Không chỉ cho bằng lời nói suông. Đó là biết nhẫn.

12.Có ý chí. Đó là biết nhẫn.

13.Tâm kia không nhơ bẩn. Đó là biết nhẫn.

14.Không có tâm nhiễu loạn. Đó là biết nhẫn.

15.Hộ trì tâm kẻ khác. Đó là biết nhẫn.

16.Dùng của cải làm lợi ích. Đó là biết nhẫn.

17.Hiểu biết đại Bi. Đó là biết nhẫn.

18.Diệt trừ kiêu mạn. Đó là biết nhẫn.

19.Khiêm hạ đối với tất cả chúng sinh, đó là biết nhẫn.

20.Chẳng tăng thêm sự nóng nảy. Đó là biết nhẫn.

21.Ưa thích tịch tĩnh. Đó là biết nhẫn.

22.Nhàn tịnh vô vi. Đó là biết nhẫn.

23.Tự biết lỗi mình. Đó là biết nhẫn.

24.Người khác có khuyết điểm, chẳng nhìn thấy lỗi của họ. Đó là biết nhẫn.

25.Được của cải hợp pháp. Đó là biết nhẫn.

26.Có của cải là lòng tin. Đó là biết nhẫn.

27.Tâm không phiền não. Đó là biết nhẫn.

28.Ý niệm an lạc. Đó là biết nhẫn.

29.Ý trước hỏi han không làm mặt giận. Đó là biết nhẫn.

30.Thuận theo pháp thậm thâm. Đó là biết nhẫn.

31.Thuận ba cửa giải thoát. Đó là biết nhẫn.

32.Hiểu được vô sinh, vô khởi. Đó là biết nhẫn đối với vô sinh pháp nhẫn.

Này vua Khẩn-na-la! Đó là ba mươi hai pháp Nhẫn ba-la-mật thanh tịnh của Bồ-tát.

Này vua Khẩn-na-la! Lại có ba mươi hai pháp Tinh tấn ba-la-mật thanh tịnh. Những gì là ba mươi hai pháp?

Này vua Khẩn-na-la! Đó là:

1.Bồ-tát chẳng đoạn đứt Phật chủng, là thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

2.Chẳng đoạn dứt tăng chủng, là thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

3.Chịu vô lượng sinh tử, là thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

4.Tập hợp vô lượng căn lành là thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

5.Cúng dường cung cấp vô lượng các Đức Phật là thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

6.Vì muốn bao gồm vô lượng sự hiểu biết nên thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

7.Vì muốn giáo hóa dẫn đường cho vô lượng chúng sinh nên thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

8.Muốn dùng lời nói vi diệu làm vui tất cả chúng sinh nên thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

9.Vì muốn cho tất cả chúng sinh đi ngược lại dòng sinh tử nên thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

10.Vì các chúng sinh thiết lập thích nghi nên thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

11.Xả bỏ tất cả tài sản của mình là thực hành Tinh tấn ba-la-mật.

12.Hộ trì tất cả giới không có hủy khuyết là thực hành Tấn ba-la-mật.

13.Tất cả nhu hòa, nhẫn lực không sân hận là thực hành Tấn ba-la-mật.

14.Ra khỏi tất cả việc đã làm nên thực hành Tấn ba-la-mật.

15.Muốn khởi lên tất cả Thiền định giải thoát… các Tam-muội nên thực hành Tấn ba-la-mật.

16.Tràn đầy trí vô ngại nên thực hành Tấn ba-la-mật.

17.Muốn dùng sự trang nghiêm của tất cả cõi Phật để trang nghiêm cõi Phật của mình nên thực hành Tấn ba-la-mật.

18.Sức mạnh bền vững vượt đến bờ bên kia nên thực hành Tấn ba-la-mật.

19.Hàng phục tất cả các ma truờng nên thực hành Tấn ba-la-mật.

20.Hàng phục tất cả các luận thuyết ngoại đạo nên thực hành Tấn ba-la-mật.

21.Đầy đủ pháp thập lực Vô úy của Phật nên thực hành Tấn ba-la-mật.

22.Hay làm xong mọi việc không ngưng nghỉ nên thực hành Tấn ba-la-mật.

23.Tâm không khiếp nhược nên thực hành Tấn ba-la-mật.

24.Tâm Bồ-tát dũng kiện nên thực hành Tấn ba-la-mật.

25.Không cùng ở với tất cả phiền não nên thực hành Tấn ba-la-mật.

26.Diệt trừ tất cả các phiền não kết sử nên thực hành Tấn ba-la-mật.

27.Diệt tất cả kết sử nên thực hành Tấn ba-la-mật.

28.Vượt qua các dòng nên thực hành Tấn ba-la-mật.

29.Giải thoát kẻ chưa giải thoát, làm yên ổn kẻ chưa yên ổn, độ những kẻ chưa được độ nên thực hành Tấn ba-la-mật.

30.Tập hợp trăm tướng phước đức trang nghiêm nên thực hành Tấn ba-la-mật.

31.Hộ trì tất cả chánh pháp của Phật nên thực hành Tấn ba-la-mật.

32.Thần thông đến khắp tất cả cõi Phật để cúng dường, lễ bái, đi nhiễu vòng bên phải, cung kính Chư Phật nên thực hành Tấn ba-la-mật.

Các tinh tấn này từ tịch tĩnh sinh ra. Thân tâm an trụ tịch tĩnh,

không ra không vào, không trên không dưới vì đã thâu nhiếp trong với vô sinh vô khởi.

Này vua Khẩn-na-la! Đó là ba mươi hai pháp Tinh tấn ba-la-mật thanh tịnh của Bồ-tát.

Này vua Khẩn-na-la! Bồ-tát lại có ba mươi hai pháp Thiền ba-la-mật thanh tịnh. Những gì là ba mươi hai pháp?

Đó là:

1.Niệm thanh tịnh.

2.Tuệ thanh tịnh.

3.Tinh tấn thanh tịnh.

4.Tàm quý thanh tịnh.

5.Chắc thật thanh tịnh.

6.Thể tánh tâm thanh tịnh.

7.Chẳng quên tâm Bồ-đề thanh tịnh.

8.Cội gốc công đức thanh tịnh.

9.Không có đối tượng nương tựa thanh tịnh.

10.Ngã, ngã sở thanh tịnh.

11.Khởi thần thông thanh tịnh.

12.Thân tịch tĩnh thanh tịnh.

13.Tu sửa tâm thanh tịnh.

14.Bên trong tịch tĩnh thanh tịnh.

15.Bên ngoài oai nghi thanh tịnh.

16.Đoạn trừ các kiến chấp thanh tịnh.

17.Quán vô ngã, vô chúng sinh, vô nhân, vô thọ giả, vô trượng phu thanh tịnh.

18.Chẳng trụ ba cõi thanh tịnh.

19.Pháp trụ Bồ-đề hiện tiền thanh tịnh.

20.Tâm Bi quán chúng sinh thanh tịnh.

21.Trừ trí chướng thanh tịnh.

22.Trí tuệ siêu xuất thanh tịnh.

23.Chẳng trái nhân quả thanh tịnh.

24.Quyết định pháp nhẫn thanh tịnh.

25.Pháp tu hành vô thường, khổ, không thanh tịnh.

26.Chuyển phương tiện thanh tịnh.

27.Phương tiện giáo hóa thanh tịnh.

28.Gần đạo tràng thanh tịnh.

29.Chẳng mong cầu thừa Thanh văn, Duyên giác thanh tịnh.

30.Đầy đủ vô lậu thanh tịnh.

31.Tâm chẳng tán loạn được định của Phật thanh tịnh.

32.Quán tâm chúng sinh hợp với lời nói thanh tịnh.

Này vua Khẩn-na-la! Đó là ba mươi hai pháp Thiền ba-la-mật thanh tịnh.

Này vua Khẩn-na-la! Lại có ba mươi hai pháp Bát-nhã ba-la-mật thanh tịnh. Những gì là ba mươi hai pháp?

1.Tìm cầu tập hợp sự hiểu biết nhiều không chán không đủ, khéo tư duy phân biệt các pháp. Dùng trí tuệ của mình hiểu rõ các pháp, phân biệt rành rẽ “âm”, phân biệt rõ về giới hướng về pháp giới.

2.Đối với các “nhập” giỏi phân biệt.

3.Đối với pháp “duyên” giỏi biết trụ “nhân.”

4.Đối với các “đế” hiểu biết rõ về “diệt”.

5.Biết đến “chánh vị” mà chẳng vào “chánh vị”.

6.Quan sát vô khởi khởi lên tự tâm.

7.Biết các pháp vô sinh, “bản tế” thanh tịnh.

8.Biết tất cả chúng sinh vô ngã, lìa khỏi, lìa khỏi kiến chấp điên đảo.

9.Biết tất cả pháp là đồng một pháp “bản tế”, lìa khỏi dục.

10.Biết các thế giới là một thế giới, đồng với hư không.

11.Biết tất cả chư Phật đồng với một vị Phật, nhập vào pháp giới không thể nghĩ bàn.

12.Khéo biết phân biệt tất cả chương cú, giỏi về văn tự.

13.Biết vô ngại biện, thuyết pháp rộng rãi làm vui lòng tất cả chúng sinh.

14.Biết Đà-la-ni không quên mất.

15.Biết các nghiệp ma, giáo hóa các ma hướng về Bồ-đề.

16.Quán biết các pháp như huyễn, trụ ở phân biệt có sai khác.

17.Lý giải biết các pháp như ánh chớp, như trăng đáy nước, như mộng, như ảnh, như tiếng vang, các pháp rốt ráo không thành tựu.

18.Hiểu biết tâm tính của tất cả chúng sinh vốn tự thanh tịnh.

19.Khéo phân biệt, quan sát sinh tử, Niết-bàn, khéo học phương tiện.

20.Thông đạt về Không, Vô tướng, Vô nguyện, thị hiện cửa giải thoát.

21.Biết tất cả pháp tính vốn tịch tĩnh, vốn không ràng buộc, ngăn ngại.

22.Biết tất cả pháp lìa khỏi chướng ngại được sáng tỏ phá tan vô minh, tối tăm.

23.Khéo biết trí phát xuất ra tuệ sáng suốt, vì muốn giải thoát cho tất cả chúng sinh nên thuyết pháp.

24.Biết tất cả pháp không đến đi.

25.Biết nghiệp đã tạo chẳng trái nhau.

26.Biết thị hiện chúng sinh, thị hiện sinh tử.

27.Được thành tựu bốn biện tài, là pháp giải, nghĩa, từ, và nhạo thuyết biện luận.

28.Pháp đã nói không lầm lẫn về pháp “không”.

29.Tự mình tịch tĩnh, điều thuận lý giải chân thật, biết tất cả Niết-bàn.

30.Trí hướng về trí tuệ của chư Phật.

31.Hộ trì thành trì của pháp, giữ gìn tất cả pháp.

32.Việc đã làm rốt ráo được địa “thọ ký”, trụ ở địa Bồ-tát không thoái chuyển.

Này vua Khẩn-na-la! Đó là ba mươi hai pháp Bát-nhã ba-la-mật thanh tịnh.

Này vua Khẩn-na-la! Lại có ba mươi hai pháp Phương tiện ba-la-mật thanh tịnh. Những gì là ba mươi hai pháp?

Quán sát bản thân không có các ác, vô lượng phước mà chẳng

dừng nghỉ nếu có ít phước cũng chẳng dừng lại, vì hóa độ chúng sinh mà thực hành bố thí chẳng mong cầu ruộng chẳng mong quả báo. Giáo hóa kẻ hạ liệt thì hiện làm người hạ liêït dạy các chúng sinh hộ trì khẩu nghiệp. Hiện làm người nữ giáo hóa các thiếu niên. Hiện thân đồng tử giáo hóa các đồng nữ. Thị hiện tất cả các hình sắc giống chúng sinh; tự mình không kiêu mạn thị hiện làm kẻ kiêu mạn, phóng túng, vì hóa độ các chúng sinh kiêu mạn, phóng túng nên thị hiện cuồng loạn để tùy theo điều hiểu biết của chúng mà thuyết pháp. Hàng trăm năm giữ giới, chỉ vì hóa độ một người mà buông bỏ giới ấy để nhận lấy tất cả các điều vui thích.

Rồi hòa đồng với họ khiến cho họ vào với pháp. Tự an trụ tu hạnh Đầu-đà, vì chúng sinh chẳng sợ hãi nên thị hiện tu hạnh xuất gia mà chẳng chê Phật pháp. Hiện làm dâm nữ; nếu ở tại cung vua thì hiện thân con gái đẹp đẽ vì hóa độ chúng sinh mê đắm dâm dục. Ở trong đại chúng, chỗ nhiều người tập hợp thì hiện các nghề khéo, hoặc hiện người sử dụng dụng cụ âm nhạc như sáo, địch, đàn cầm, đàn sắt… giỏi hạng nhất, ở trong chỗ đông người này ca múa đùa giỡn đều phát ra pháp âm, hiện các nghề khéo theo niềm vui thích của các chúng sinh là vì giáo hóa nên thị hiện ra. Hiện sức thần thông bố thí của cải cho chúng sinh, sau mới nói pháp. Nếu có chúng sinh mất của cải thì vì họ hiện ra kho báu, sau mới nói pháp; có các chúng sinh lo tên đạn bức bách thì tùy theo sự cần thiết của họ mà thị hiện, sau mới nói pháp. Hoặc có trưởng giả, cư sĩ và các tiểu vương, phụ nữ ở nội cung lo không con cái, vì sự ham muốn đó mà hóa làm người chỉ dẫn khiến họ hoan hỷ, thị hiện làm con của họ. Ở trong chỗ đông người làm chủ đám đông ấy, Bồ-tát đem mọi người đến nơi đồng trống, lương thực thiếu thốn, không biết đầu tìm kiếm rồi dùng sức thần thông hóa ra đồ ăn thức uống cho mọi người no đủ rồi kịp thời thuyết pháp, khiến cho họ được tâm không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng. Nếu có chúng sinh từ khi sinh ra liền bị mù, cả bọn nắm đuôi nhau, hoặc một, hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn cho đến một chục, một trăm… hoặc một ngàn, hai ngàn cho đến mười ngàn, đối với những người kia thì trước hiện làm người mù nghèo cùng cực, ra ngoài xin của bố thí về chu cấp cho các người mù, rồi Bồ-tát

khiến cho mắt của họ được nhìn thấy các màu sắc xong, kịp thời thuyết pháp làm cho họ không thoái chuyển nơi đạo Bồ-đề. Nếu lại có hàng ngàn chúng sinh gây các tội lỗi bị vua bắt giam, Bồ-tát vì giải thoát cho các chúng sinh bị giam cầm trong lao ngục này, hiện làm tội nhân cùng vào trong đó, dùng thần lực mở hết gông cùm, ban cho quần áo, ăn uống no đủ, rồi vì họ thuyết pháp chẳng thoái chuyển nơi đạo Vô thượng. Nếu có chúng sinh phạm tội phải chết, vì giáo hóa họ nên Bồ-tát hóa làm người để thay tội nhân kia, khiến họ được toàn mạng, không lo lắng, Bồ-tát an ủi, khuyến dụ khiến họ vui mừng rồi vì họ thuyết pháp, cuối cùng định tĩnh, trụ ở đạo Vô thượng. Nếu có chúng sinh tranh giành tài lợi, nô tỳ, gia súc, nhà cửa, ruộng đất, đánh đập, đấu tranh, kiện tụng nhau Bồ-tát dùng sức phương tiện hiện ra rất nhiều của báu trả lại khiến hai bên hòa hợp rồi nói pháp, khiến an trụ hạnh Bồ-đề. Vì phương tiện, Bồ-tát hiện làm thân điếc mù, câm ngọng, hiện thân tàn tật xấu xí, xả bỏ hình dáng đẹp đẽ của mình, thị hiện giống hình dáng để hóa độ chúng.

Hoặc lại hiện làm đạo sư ngoại đạo, ở xa mà đến khen ngợi Tam bảo, vì mong muốn Phật chủng; vì phương tiện mà Bồ-tát xả các thiền định, sinh ở cõi Dục hóa làm chúng sinh, hoặc vì những người “vô học” mong được an lạc, nên thị hiện Niết-bàn, để khiến cho tinh tấn tu các pháp hạnh, Bồ-tát dùng phương tiện thị hiện tu hành, được Chánh vị, hiện vào Niết-bàn, tuy chỉ mới tu hành hạnh thù thắng. Bồ-tát dùng phương tiện vì người chưa đạt được chánh vị muốn vào Niết-bàn, đối với người này trước hiện ra hình dáng Như Lai, khiến cho người ấy trụ Bồ-đề.

Này vua Khẩn-na-la! Đó là ba mươi hai pháp Phương tiện ba-la-mật hoàn hảo của Bồ-tát.

Khi Phật nói những Ba-la-mật này, trong các quyến thuộc của vua Đại thọ Khẩn-na-la có chín mươi vạn sáu ngàn chúng sinh phát khởi tâm đạo Vô thượng chánh chân, trong chúng của Như Lai có tám ngàn Bồ-tát chứng đắc Vô sinh pháp nhẫn, vua Đại thọ Khẩn-na-la đạt được Tam-muội Trí đăng.

Khi vua Đại thọ Khẩn-na-la được nghe Phật nói pháp, được dạy

bày lợi lạc, rất đỗi vui mừng đạt được điều chưa từng có. Nhà vua đem y vô giá dâng lên Thế Tôn. Các Bồ-tát Thanh văn từng người đều được dâng y. Nhà vua đem vườn rừng nơi ở và tất cả vật dụng trong đó dâng lên cúng dường Phật.

Bấy giờ, tám ngàn người con của vua Đại thọ Khẩn-na-la đem các hoa báu trang nghiêm và tám ngàn lọng báu vi diệu để dâng cúng Như Lai. Trong khi họ đang dâng lọng báu, do thần lực của Phật các lọng báu ở trong hư không hợp lại thành một lọng báu che hàng trăm do-tuần. Tám ngàn người con của vua Khẩn-na-la thấy thần lực của Phật thì rất vui mừng, đạt được điều chưa từng có, đều chuyên tâm, chí ý phát tâm Vô thượng Bồ-đề, đều trụ quả vị không thoái chuyển. Phát tâm xong, tất cả đều bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nguyện ban cho chúng con pháp trợ Bồ-đề! Chúng con được nghe rồi, sẽ theo đó mà tu hành.